TER INFORMATIE

Aan de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Parafenroute

Aanleiding
De Europese Commissie heeft op 5 juli het pakket voedsel- en biodiversiteit
gepresenteerd. In dat pakket zitten onder andere voorstellen voor plantaardig
uitgangsmateriaal en voor bosbouwkundig uitgangsmateriaal.
Het doel van de Europese Commissie voor beide voorstellen is het uniformeren
van de bestaande verkeersrichtlijnen voor plantaardig uitgangsmateriaal en
bosbouwuitgangsmateriaal en de regelgeving in lijn brengen met de Europese
strategieën, voortkomend uit de Green Deal.
Het bijgevoegde fiche betreft het voorstel voor de herziening van de
verkeersrichtlijnen voor bosbouwkundig uitgangsmateriaal. De richtlijn is omgezet
in een verordening.
Over het voorstel voor plantaardig uitgangsmateriaal, en de overige voorstellen
wordt u separaat geïnformeerd.
Advies
U wordt geadviseerd akkoord te gaan met de kabinetspositie ten aanzien van het
BNC-fiche.
Kernpunten
-

De Europese Commissie heeft op 5 juli 2023 de mededeling “Ensuring
resilient and sustainable use of EU's natural resources” (COM(2023) 410)
gepresenteerd.

-

In deze mededeling wordt een aantal wetgevende voorstellen
aangekondigd en toegelicht die moeten bijdragen aan het duurzaam

Ontvangen BPZ

gebruik van de essentiële natuurlijke hulpbronnen in de EU alsmede de
weerbaarheid van het Europese voedselsysteem en de landbouwsector.

Pagina 1 van 4

-

De algemene lijn met betrekking tot de mededeling en het pakket is
positief omdat de voorstellen belangrijke, door Nederland gewenste
onderdelen bevat en Nederland er naar verwachting goed mee uit de
voeten kan.

-

De voorstellen worden ieder onafhankelijk in BNC-fiches toegelicht.
het voorstel over het in de handel brengen van bosbouwkundig
uitgangsmateriaal betreft een revisie van de bestaande Richtlijn
(1999/105/EC) die gaat over de productie van en het handelen in
bosbouwkundig teeltmateriaal.

-

Het voorstel is grotendeels een voortzetting van de huidige regelgeving en
lijkt een logische verbetering hiervan.

-

De belangrijkste wijzigingen betreffen onder andere:
o

Meer harmonisatie door het vervangen van de richtlijn door een
verordening

·

o

Een nationaal noodplan (‘contingency plan’)

o

Aandacht voor duurzaamheidsdoelen

o

Digitale mogelijkheden (bijvoorbeeld digitale certificaten)

Aandachtspunten zijn onder andere het onderscheid tussen definities die
bepalen voor welke doeleinden het materiaal wordt gebruikt (en daarmee
de reikwijdte van de verordeningen) en de invulling van een door de
overheid op te stellen rampenplan.

·

Een ander aandachtspunt betreft het feit dat er geen bepalingen
opgenomen zijn over voorwaarden voor niet-bosbouwkundige doeleinden.
Vanuit de kwekerijsector is aangegeven dat hierdoor een ongewenste
parallelle markt blijft bestaan.

·

Voorgesteld wordt om positief over dit voorstel te oordelen omdat het
voorstel knelpunten in de huidige regelgeving adresseert en het o.a.
bijdraagt aan het behalen van de Europese en Nederlandse doelen op het
terrein van herstel en uitbreiding van bossen (o.a. ondergebracht in het
klimaatakkoord en de Nationale Bossenstrategie).

Toelichting
Mededeling
De voorstellen vallend onder de mededeling passend binnen de “Green deal” en
“Farm to fork”-strategie en vormen een aanvulling op de voorstellen die reeds zijn
aangenomen in dat kader, zoals de Europese Klimaatwet, of nog in behandeling
zijn zoals de natuurherstelwet. Naast het onderhavige voorstel bestaat het pakket
uit nog 4 wetgevende voorstellen zijnde een (gerichte) herziening van de
kaderrichtlijn afvalstoffen, de herziening van de verordening aangaande nieuw
genomische technieken, een richtlijn voor bodem-monitoring en weerbaarheid en
een verordening voor plantaardig uitgangsmateriaal. De voorstellen worden
vergezeld van communicatie over het duurzaam gebruik van natuurlijke
hulpbronnen. Het pakket wordt ten algemene positief ontvangen. Verwacht wordt
dat het voorstel met betrekking tot de nieuwe genomische technieken zal leiden
tot maatschappelijke en politieke discussie. U wordt hiervoor verwezen naar het
debetreffende fiche.

Pagina 2 van 4

Voorstel met betrekking tot het in de handel brengen van bosbouwkundig
teeltmateriaal
Goed bosbouwkundig teeltmateriaal is van groot belang omdat bossen een
essentiële rol spelen in het behalen van de Europese klimaat- en
biodiversiteitdoelstellingen. Hiervoor is kwalitatief genetisch materiaal van
essentieel belang, zodat de juiste boom op de juiste plek geplant wordt en
daarmee genetisch diverse en klimaatadaptieve bossen aangeplant worden. Het
huidige stelsel werkt goed, maar kent een aantal onduidelijkheden en
tekortkomingen. Zo zijn er verschillen tussen lidstaten bij de implementatie van
de regelgeving. Ook zijn de bestaande bepalingen verouderd in het licht van de
huidige digitale mogelijkheden en wetenschappelijke technieken en weinig gericht
op de opgaven gericht op de bescherming van biodiversiteit en behoud van
genetische diversiteit.
Deze doelen van het voorstel passen binnen de Green Deal van de Europese
Commissie en dragen bij aan de Klimaat- en de Biodiversiteitsstrategie,
waaronder de EU Bosstrategie, en aan de Europese Digitaliseringsstrategie.
Het voorstel zal naar verwachting leiden tot meer efficiëntie voor professionele
marktdeelnemers en de competente autoriteiten, vanwege bijvoorbeeld de
mogelijkheid voor professionele marktdeelnemers om zelf officiële labels te
kunnen printen (onder toezicht van de autoriteiten). Ook mogelijkheden om
digitaal te registreren en certificeren dragen hier aan bij. De voorgestelde
nationale rampenplannen verzekeren dat er ook voor gebieden die door o.a.
ziekten en plagen en bosbranden zijn aangetast voldoende genetisch waardevol
teeltmateriaal beschikbaar is, en dat voorkomen wordt dat in deze situaties
ongeschikt, of teeltmateriaal van lage kwaliteit gebruikt wordt.
De financiële consequenties voor de Rijksoverheid en de sector zullen naar
verwachting zeer beperkt zijn. Ook wordt vooralsnog niet voorzien dat de
administratieve lasten overall zullen toenemen. Dit hangt echter af van de nadere
uitwerking van het voorstel in gedelegeerde en uitvoeringshandelingen.
Politieke context
Gelet op de demissionaire staat van het kabinet, zal het een open kwestie voor de
Tweede Kamer zijn. Het voorstel met betrekking tot bosbouwkundig
uitgangsmateriaal zal naar verwacht positief worden ontvangen. Er is sprake van
een voortzetting van bestaand beleid waarbij enkele knelpunten worden opgelost
en het voorstel bijdraagt aan de uitvoering Europese en Nederlandse doelen op
het terrein van herstel en uitbreiding van bossen. Verwacht wordt dat de
mededeling eveneens ten algemene goed zal worden ontvangen. Wel wordt
verwacht dat het voorstel met betrekking tot de nieuwe genomische technieken
enige maatschappelijke en politieke weerstand zal opleveren. Dit wordt nader
toegelicht in het fiche over dit specifieke voorstel.
Europees krachtenveld
De meeste Europese lidstaten hebben zich tijdens de Landbouw- en Visserijraad
van 25 augustus jl. positief-kritisch over het voorstel voor bosbouwkundig

Pagina 3 van 4

uitgangsmateriaal uitgesproken. Men is tevreden met de accenten op
duurzaamheid en diversiteit, maar kritisch op eventuele lastenverzwaring.
Uitvoerende Diensten en Bedrijfsleven
Het voorstel met betrekking tot het bosbouwkundig uitgangsmateriaal is, met het
oog op uitvoerbaarheid en mogelijke impact op deze stakeholders, besproken met
vertegenwoordigers van onder andere Staatsbosbeheer, LTO, de keuringsdienst
Naktuinbouw, de WUR en EFNA (European Forest Nursery Association, waarbij
veel Nederlandse kwekers zijn aangesloten). De eerste reacties zijn positief maar
aandacht wordt gevraagd voor het ook onder dit voorstel kunnen voortbestaan
van een parallele markt in uitgangsmateriaal. Tijdens de behandeling in
raadswerkgroepen zal het overleg met deze partijen worden voortgezet.

Pagina 4 van 4