Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

26 419

Toerisme en recreatie

Nr. 66

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 28 december 2016
De vaste commissie voor Economische Zaken heeft op 7 december 2016
overleg gevoerd met de heer Kamp, Minister van Economische Zaken,
over:
− de brief van de Minister van Economische Zaken d.d. 21 juni
2016 ter aanbieding van het actieprogramma knelpunten
gastvrijheidseconomie (Kamerstuk 26 419, nr. 64);
− de brief van de Minister van Economische Zaken d.d.
25 november 2016 met de voortgangsrapportage Gastvrijheidseconomie (Kamerstuk 26 419, nr. 65).
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de commissie,
Vermeij
De griffier van de commissie,
Nava

kst-26419-66
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

1

Voorzitter: Graus
Griffier: Nava
Aanwezig zijn vier leden der Kamer, te weten: Graus, Agnes Mulder, Mei Li
Vos en Ziengs,
en de heer Kamp, Minister van Economische Zaken.
Aanvang 16.01 uur.
De voorzitter:
Ik heet de mensen op de tribune en de mensen die thuis dit overleg via
het digitale kanaal volgen, van harte welkom. Ook de Minister en zijn
gevolg en de aanwezige leden heet ik welkom. Er is één uur uitgetrokken
voor dit overleg en daarom krijgen de leden maximaal twee minuten
spreektijd. Als er niet meer Kamerleden aanschuiven, kunnen wij mogelijk
overgaan tot drie minuten. We beginnen met twee minuten, maar ik zal
coulant zijn.
De heer Ziengs (VVD):
Voorzitter. Mijn tekst begon met de opmerking dat twee minuten eigenlijk
te kort zijn om het belang van de gastvrijheidseconomie te benoemen. Ik
kan het niet nalaten dit te zeggen, want er werken meer dan 600.000
personen in deze sector; dat is goed voor 6% van het arbeidsvolume.
Ik vraag hiernaast aandacht voor vijf punten. Ik begin met het Kustpact. De
RECRON, Koninklijke Horeca Nederland en de HISWA nemen geen deel
meer aan de besprekingen. Het Kustpact zou een convenant moeten zijn
tussen alle partijen die bij de kust betrokken zijn. Geef de bestaande
ondernemers aan de kust ook een plek in dat overleg. Als ondernemers
hun bedrijf niet meer kunnen moderniseren, zal hun terrein en daarmee
het kustlandschap verloederen. Wil de Minister zijn invloed aanwenden
om te komen tot heldere definities van wat wel en wat niet mag?
Ondernemers willen duidelijkheid op dit punt. Ik weet dat dit bij een ander
ministerie ligt, maar ik ken de Minister als iemand die de strijd best durft
aan te gaan.
Ik vervolg met de pakketreizen. De aanscherping van de Europese richtlijn
met betrekking tot pakketreizen heeft verstrekkende gevolgen. Voor de
aanwezigen: pakketreizen zijn reizen waarin vervoer, verblijf en vermaak
bij één aanbieder worden geboekt. Zo biedt KLM bijvoorbeeld een reis
inclusief vlucht, hotel en huurauto. Na de aanscherping van de Europese
richtlijn is KLM verantwoordelijk als het hotel ter plaatse failliet gaat. Dat
heeft ook gevolgen voor onze binnenlandse ondernemers. Wat als een
campingeigenaar ook kaartjes voor een attractiepark verkoopt of
mountainbikes reserveert bij een ander bedrijf? Is hij dan ook pakketaanbieder? Daarom wil ik dat zij worden aangehaakt bij de consultatie en dat
er duidelijke definities komen.
Ik kom op de deeleconomie. Airbnb en Uber zijn voorbeelden van de
deeleconomie. Deze initiatieven hebben ongewenste bijeffecten.
Momenteel worden op lokaal niveau problemen opgelost. Hierbij zou de
Minister een regiefunctie op zich kunnen nemen. Zo kan hij ervoor zorgen
dat er een «best practices»-agenda komt, net als bij de retailagenda is
gedaan.
Nu ben ik bij het kopje «internet». De Minister heeft toegezegd dat hij
richting de EU actie zal ondernemen ten behoeve van een snellere actie
van het bedrijfsleven voor de aanleg van internet. Voor de gastvrijheidseconomie is het zeer belangrijk dat die stappen worden gezet. Wifi is
onontbeerlijk op een camping of in een recreatiepark. Kan de Minister
aangeven in hoeverre er al stappen gezet zijn?
Tot slot kom ik te spreken over de toeristenbelasting, als klapper. Ik kan er
niet over ophouden. De toeristenbelasting is vaak de stopverf van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

2

gemeentelijke begroting. De discussie over hervorming van het gemeentelijk belastinggebied komt op de agenda van het volgende kabinet, maar
ik vraag de Minister nu al om de toeristenbelasting expliciet mee te
nemen in de discussie over de verbreding van het gemeentelijk belastingdomein, het afwentelingsgevaar en de koppeling met de inwonersbelasting.
Dit was mijn inbreng in eerste termijn. Volgens mij ben ik dan nog redelijk
binnen de tijd.
De voorzitter:
U bent prachtig binnen de tijd gebleven. U was in ieder geval binnen
tweeënhalve minuut klaar.
Mevrouw Mei Li Vos (PvdA):
Voorzitter. Nederland is een ontzettend mooi land. Wij hebben mooie
steden en mooie natuurgebieden. Tegen buitenlandse toeristen zou je
kunnen zeggen: met alleen een bezoek aan Nederland heb je eigenlijk heel
Europa wel gezien. Er zijn oude steden en fantastische natuurgebieden,
die laatst ook met een heel leuke verkiezing weer onder de aandacht zijn
gebracht. De mensen die hier in de zaal zitten, zijn volgens mij allemaal
ondernemers in de sector horeca en recreatie. Ik zie ook mensen van de
RECRON. Zij laten dit allemaal zien. Daar ben ik heel blij mee. Collega
Ziengs zei al dat heel veel mensen in deze sector werken. De sector biedt
ook heel veel toegevoegde waarde voor Nederlanders die niet in de
horeca werken, maar er wel heel veel profijt van hebben. Wat dat betreft
heeft de PvdA warme woorden voor de ondernemers die hier zitten, ook
voor het laten zien van het fantastisch mooie Nederland.
Nederland is veel meer dan Amsterdam. Ik woon in Amsterdam en ik ga
het zo meteen ook hebben over Airbnb, maar Nederland heeft ook steden
als Rotterdam – dat vind ik eigenlijk de enige echte stad van Nederland –
fantastisch mooie Hanzesteden en de steden aan de Zeeuwse kust.
Groningen is een gezellige stad. Ik was laatst in Nijmegen, de oudste stad.
Dan hebben we nog een heleboel kleine steden en de G32. Voor elke stad
geldt: als je aan een toerist laat zien wat er allemaal is, staat hij paf.
Nederland is dus veel meer dan Amsterdam met zijn musea en zijn
softdrugs.
De PvdA vindt het van belang om toeristen te spreiden over Nederland. Er
staan een aantal plannen in de stukken, maar met het spreiden van
toeristen slaan we twee vliegen in één klap. Er komt veel meer werkgelegenheid en handel in de gebieden buiten Amsterdam. De overlast die
toeristen soms veroorzaken, wordt dan ook minder. Daarnaast geeft het
een boost voor de economie in de regio. Het leuke aan Nederland is dat
de reistijden relatief kort zijn. Ik zeg altijd: denk als een Amerikaan. Dat zeg
ik ook tegen mezelf als ik ’s avonds weer terug moet van Den Haag naar
Amsterdam. Ik denk als een Amerikaan. Ik rij in drie kwartier van
Amsterdam naar Den Haag; dat is goed te doen.
Voor drie onderwerpen vraag ik de aandacht van de Minister. In de
voortgangsrapportage wordt gesproken over de metrolijnen, maar heeft
de Minister ook ideeën over hoe hij de toeristen die metrolijnen kan laten
volgen?
De voorzitter:
Kunt u de rest vlug doen? U moet al afronden.
Mevrouw Mei Li Vos (PvdA):
Nu al?
De voorzitter:
De spreektijd is twee minuten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

3

Mevrouw Mei Li Vos (PvdA):
Maar we zijn met weinig Kamerleden en er zitten heel veel mensen in de
zaal. Het is ook een heel belangrijk onderwerp.
De voorzitter:
Maar dan had ik de heer Ziengs ook de kans moeten geven om langer te
spreken. Die kans heb ik hem niet gegeven.
Mevrouw Mei Li Vos (PvdA):
Het is goed. Ik zal afronden.
Er is een toegankelijk ov nodig. Er wordt gesproken over drie ov-kaarten,
maar als wij Nederland willen marketen als Holland City, dan is het ook
van belang dat er één kaart komt die duidelijk is voor de toeristen.
Mijn laatste punt is Airbnb. Ik steun van harte het pleidooi van Gastvrij
Nederland. Het mag wel een tandje harder. Er is een motie aangenomen
over de meldplicht van Airbnb (24 036, nr. 414). Onder anderen mevrouw
Mulder heeft die motie ondertekend. Ook D66 en de SP hebben die motie
ondertekend. Hoe staat het daarmee? Krijgen die gemeenten daadwerkelijk een instrument in handen om de overlast te beperken en om de
hoteleigenaars, die er ook last van hebben, een handreiking te doen?
De heer Ziengs (VVD):
Mevrouw Vos pleit voor een toeristenpas of -kaart, maar volgens mij
hebben we dat allemaal al bewerkstelligd. Ik kan mij uit een vorig AO,
waar ook collega Mulder en collega Verhoeven bij aanwezig waren,
herinneren dat we dat in gang hebben gezet. De Minister heeft in zijn
beantwoording duidelijk gemaakt dat dit allemaal in gang is gezet. Dat is
ook vanuit het andere ministerie aangegeven. Ik vraag mij af of we nu iets
extra’s gaan doen of dat we het wiel opnieuw gaan uitvinden. Ik hoor
graag van mevrouw Vos wat zij hiermee bedoelt.
Mevrouw Mei Li Vos (PvdA):
Ik heb het over die ene ov-kaart. Volgens mij is dat nog niet in gang gezet.
We zien verschillende plannen. Het lijkt mij duidelijker voor de toeristen
als die ene kaart er is. Ik ben dus heel benieuwd naar de voortgang van de
plannen, maar ik zag te veel rumoer over verschillende kaarten.
De heer Ziengs (VVD):
Dan wachten wij de beantwoording van de Minister maar af. Volgens mij
waren er altijd heel veel initiatieven, maar hebben we juist gepleit voor
één zo’n pas. Ik heb in de stukken kunnen lezen dat er al stevige stappen
zijn gezet. Maar ik wacht netjes de beantwoording af.
Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Voorzitter. Om met dit laatste punt te beginnen: de wens die het CDA, de
VVD en ook andere partijen in de Kamer hadden, is in vervulling gegaan
doordat de landelijk dekkende ov-kaart voor toeristen er komt. Maar ik
hoor ook graag van de Minister wanneer die kaart er komt.
De grote steden klagen over te veel toeristen en de regio’s klagen over te
weinig toeristen. Toerismespreiding is daarom voor iedereen een
win-winsituatie. Daarom steunt het CDA het idee van het NBTC (Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen) om Nederland, ook met
verhaallijnen, als metropool neer te zetten. We zien alleen wel dat
Groningen als enige provincie niet is betrokken bij de routes. Dat vinden
wij toch een gemiste kans. Waarom is de provincie Groningen er niet bij
betrokken? Het CDA wil verder van de Minister weten hoe in de retailagenda aandacht wordt gegeven aan toerismespreiding, om leegstand
tegen te gaan en te zorgen voor leefbaarheid. Juist heel veel ondernemers
zorgen daarvoor. Doordat er voldoende toeristen komen, kunnen winkels
vaak nog open blijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

4

Ik kom te spreken over Airbnb. Verschillende steden kiezen voor een
keiharde aanpak om het uit de hand gelopen Airbnb aan te pakken. Zo
kiezen Barcelona en San Francisco voor een verplichte vergunning voor
bewoners. New York heeft een wet waardoor bewoners die hun woning
minder dan 30 dagen aaneengesloten verhuren aan toeristen, een boete
moeten betalen. Die boete kan zelfs oplopen tot 7.500 dollar. De stad
Berlijn heeft vakantieverhuur van volledige appartementen verboden.
Onze Nederlandse steden zijn zoekende. De gemeente Amsterdam en
Airbnb hebben vrijwillig een deal gesloten over illegale woningverhuur:
de website wordt zo ingericht dat het onmogelijk wordt een ruimte langer
dan de toegestane 60 dagen per jaar te verhuren. Verhuurders kunnen
echter net zo goed vervolgens via een ander platform hetzelfde huis
verhuren. Een overeenkomst kan natuurlijk altijd worden opgezegd. Zou
het niet beter zijn als gemeenten een instrument in handen krijgen, zodat
ze ook richtlijnen kunnen opstellen op het gebied van Airbnb? Dan heb ik
het bijvoorbeeld over richtlijnen voor het aantal dagen dat er wordt
verhuurd, het aantal personen en de mogelijkheid om te klagen. Zou het
niet beter zijn als gemeenten die richtlijnen verplicht kunnen stellen voor
alle platformen die woningen in de stad aanbieden? Zo ja, hoe zou
daaraan vorm kunnen worden gegeven?
De Kamer heeft in juli 2016 de motie Gesthuizen c.s. (24 036, nr. 414)
aangenomen. Die motie is medeondertekend door het CDA. Ik zal
afronden, voorzitter. In die motie wordt de regering verzocht het mogelijk
te maken dat gemeenten een meldplicht instellen voor verhuurders die
woonruimte voor vakantieverhuur aanbieden via een onlineplatform. In
hoeverre is die motie inmiddels uitgevoerd?
De heer Ziengs (VVD):
Ik merk dat wij in ieder geval een onderwerp bij de kop hebben gepakt
waarbij we een bepaald probleem signaleren. Dat probleem is: de
bijeffecten van Airbnb en dergelijke. Zou wat ik net in mijn inbreng heb
geschetst, voor mevrouw Mulder een oplossing zijn? Ik heb namelijk net
voorgesteld om, gelet op de wijze waarop de Minister de retailagenda
heeft opgepakt, aan de hand van een «best practices»-agenda en een
stuurgroep en dergelijke in beeld te brengen hoe die dingen kunnen
worden gedeeld. Anders zien we in die steden dat iedereen het wiel
opnieuw aan het uitvinden is.
Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Ik denk dat ik daarin prima kan meegaan, want zoals het nu gaat, gaat het
gewoon niet goed. Onlangs was er op televisie een programma over de
bijeffecten van Airbnb. Daaruit bleek dat mensen die gewoon een kamer
huren in Amsterdam, iedere dag weer «gezellig» met andere mensen aan
een ontbijttafel zitten. Dat is natuurlijk volstrekt onwenselijk. Als er in één
straat alleen maar meer verhuur is en gewone inwoners daar niet meer
goed kunnen leven, dan zijn we volstrekt aan het doorschieten met
Airbnb. Als het allemaal een beetje gecoördineerd kan worden opgelost
en mensen van elkaar kunnen leren, lijkt mij dat een heel verstandige
route. Op het moment dat het niet echt werkt, zul je toch ook moeten
kijken naar regelgeving, zoals de steden hebben gedaan die ik net heb
genoemd.
De heer Ziengs (VVD):
Dan zitten wij op dezelfde lijn. Ik wil voorkomen dat we onmiddellijk in de
regeldrukmodus schieten met wetgeving en regelgeving. Je kunt
inderdaad met coördinatie vaak al een hoop oplossen, omdat het toch een
lokale aangelegenheid betreft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

5

De voorzitter:
Voordat ik het woord geef aan de Minister van Economische Zaken, zeg ik
tegen de leden: mocht u de spreektijden te kort vinden, dan bent u zelf bij
machte om tijdens een procedurevergadering om meer spreektijd en een
langer algemeen overleg te vragen.
Minister Kamp:
Voorzitter. De heer Ziengs en mevrouw Vos hebben al gezegd dat de
gastvrijheidseconomie in Nederland van grote economische betekenis is.
In de sector gaat heel wat om: 626.000 banen en vorig jaar 73 miljard euro
omzet. Het is dus echt heel groot. Een klein maar wel belangrijk deel van
de gastvrijheidsindustrie is wat zich afspeelt met buitenlandse toeristen
die naar Nederland komen. We hadden er vorig jaar 15,5 miljoen. Die
toeristen hebben in het winkelbestand in Nederland voor zo’n 600 miljoen
euro uitgegeven. 300 miljoen euro daarvan was voor mkb-bedrijven. Wat
er in het toerisme gebeurt als onderdeel van de totale gastvrijheidseconomie, is van economisch belang. Het is ook van belang voor ondernemers. Die toeristen zijn van belang voor de ondernemers die op allerlei
manieren producten en diensten aan hen leveren. Wij hebben er ook veel
belang bij om dat vast te houden.
Er is nog veel mogelijkheid tot groei. Ik geloof dat er vorig jaar in de hele
wereld 1,2 miljard reizen door buitenlandse toeristen zijn gemaakt. De
helft daarvan, 600 miljoen, speelde zich af in Europa. Ik heb al gezegd dat
15,5 miljoen toeristen naar Nederland kwamen. Dat betekent dat er nog
een behoorlijke groei is te realiseren. Wij hebben die groei in Nederland
behoorlijk te pakken. Het NBTC is daarmee bezig. Het doet dat heel goed.
Het bereikt ook goede resultaten. Bij handelsmissies ondersteunen wij dat
ook. Ik heb dat zelf in China en Japan gedaan. Anderen hebben het in
Indonesië en Zuid-Korea gedaan. We hebben een heel goed verhaal te
vertellen over Nederland en in Nederland. Als toeristen eenmaal hier zijn,
hebben we hun veel te bieden. Ik denk dat het van belang is dat we dat
verder doorzetten, hoewel wij ons moeten realiseren dat het NBTC zich er
ook voor inzet om toeristen uit Amsterdam weg te halen en hen verder
het land in te krijgen. Het NBTC had daar al themaroutes voor, maar nu
heeft het daar ook verhaallijnen voor. De toeristen gaan dan met een
bepaald verhaal in gedachten naar Nederland. Dan krijgen ze een
aanbieding die daarbij aansluit, waardoor ze niet alleen Amsterdam
aandoen maar ook andere delen van het land. Ik denk dat het heel goed is
dat we dat zo met elkaar organiseren.
De verwachting is dat het aantal toeristen dat naar Nederland komt, blijft
groeien. We schatten in dat in 2020 16 miljoen toeristen naar Nederland
komen. We denken dat deze groep, nog meer dan nu, geld zal uitgeven in
het winkelbestand en dat de totale uitgaven die zij doen in Nederland, ook
voor overnachtingen en voor allerlei andere diensten die zij afnemen,
zullen doorgroeien naar een bedrag van 13,5 miljard euro. Dat betekent
dat er ook op het punt van werkgelegenheid een verdere stap kan worden
gezet. Wij schatten in dat de werkgelegenheid, die vorig jaar 82.000 banen
bedroeg, tegen die tijd is opgelopen tot 90.000 banen. Dat betekent dat
het belang voor de werkgelegenheid alleen al door deze buitenlandse
toeristen de komende jaren nog weer verder toeneemt.
Misschien is het goed als ik nu meteen maar inga op de concrete vragen
die door de woordvoerders zijn gesteld. De heer Ziengs sprak over het
Kustpact. Wij moeten ons goed realiseren dat het Kustpact, waar mijn
collega van I en M mee bezig is, zeker niet de bedoeling heeft om de kust
op slot te zetten. Dat is absoluut niet het geval. Wij denken dat de kust een
voorziening is waar velen uit binnen- en buitenland heel goed gebruik van
maken en moeten kunnen blijven maken. Daarom is het Kustpact erop
gericht om op een verantwoorde manier mogelijkheden te benutten. Het
is voorbereid tussen de betrokken overheden en vertegenwoordigers van
de recreatiesector en de natuursector. De teksten van het Kustpact zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

6

nog niet helemaal afgerond. Vanuit het Rijk zijn wij bezig met de laatste
besprekingen. Vervolgens zullen wij bekijken waar wel en waar geen
nieuwe bebouwing voor recreatieve functies kan komen en hoe dat verder
ingevuld kan worden. Het is niet de rijksoverheid maar de provincie die
dat nader moet uitwerken. De provincie zal zones moeten aanwijzen die
gebruikt kunnen worden. Bij de aanwijzing en invulling van die zones
zullen de maatschappelijke organisaties en de organisaties van ondernemers betrokken worden. Ook andere geïnteresseerden die willen
meepraten, zullen daartoe in de gelegenheid worden gesteld.
De heer Ziengs (VVD):
Het gaat mij er met name om dat je in dit soort trajecten een beweging
ziet plaatsvinden. De ene organisatie opereert wat sterker dan de andere.
Ik heb daarnet gezegd dat Koninklijke Horeca Nederland, RECRON en
HISWA op dit moment niet aan tafel zitten. Tijdens het proces ontstaat de
angst dat de invulling van gebieden als oude landbouwgronden, die aan
de andere kant van de duinen liggen, geblokkeerd wordt. In de beeldvorming is het alsof men aan de zeekant van alles wil volbouwen, maar in
de praktijk gaat het vaak om de gronden achter de duinen. Die angst wil ik
graag vooraf wegnemen door duidelijke voorwaarden te stellen. Welke rol
kan de Minister daarin vervullen vanuit Economische Zaken?
Minister Kamp:
Ik denk dat het nuttig is om de organisaties die de heer Ziengs noemt, te
betrekken bij de verdere invulling van de door de provincie aan te wijzen
zones waar dingen wel of niet mogelijk zullen zijn. Dan gaat het bijvoorbeeld om nieuwe recreatieve bebouwing. Ik zal dit met mijn collega van I
en M bespreken. Bij het verdere overleg over de invulling van de zones
moet ook gekeken worden naar de organisaties die de heer Ziengs heeft
genoemd.
De voorzitter:
Wanneer kan de Kamer daarover een terugkoppeling verwachten?
Minister Kamp:
Ik geef dit gewoon aan als punt. Als de Kamer niks hoort, worden de
organisaties erbij betrokken.
De heer Ziengs (VVD):
Met deze toezegging kan ik uit de voeten.
Minister Kamp:
Ik kom op de pakketreizen. Ook de Nederlandse ondernemers hebben er
belang bij dat de Europese Commissie zich hiermee bemoeit. Terwijl de
concurrentie in Europa tussen landen en tussen maatschappijen in
verschillende landen plaatsvindt, oriënteert de toerist zich heel internationaal. Het is heel nuttig als er vanuit de Europese Commissie een richtlijn
is waarin uitspraken worden gedaan over aangeboden pakketreizen. Als
een bedrijf een reis inclusief vlucht, hotel en huurauto aanbiedt en als het
hotel failliet gaat, dan moet het bedrijf dat het pakket heeft aangeboden,
daarvoor de verantwoordelijkheid dragen. Het lijkt mij logisch om dat zo
te doen.
Wij zijn de Europese richtlijn aan het implementeren. Dat hebben wij twee
keer met stakeholdersoverleg gedaan. In het allereerste begin hebben wij
gesproken met de betrokken brancheorganisaties uit de luchtvaart en de
reiswereld. Ook grote bedrijven zijn daarbij gehaald. Aan het eind van het
hele proces hebben wij nog een keer het concept van de implementatiewet en de memorie van toelichting met alle betrokkenen besproken.
Nadat het wetsvoorstel de ministerraad is gepasseerd, sturen wij het naar
de Raad van State. Vervolgens komt het terug, mogelijk nog een keer in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

7

de ministerraad en daarna naar de Kamer. Het is de bedoeling om het
wetsvoorstel nog deze maand bij de Raad van State te krijgen. Op die
manier zit het tempo erin.
De heer Ziengs (VVD):
Ik begrijp uit het antwoord van de Minister dat wij er al een heel eind mee
zijn, maar ik heb de constatering gedaan – als ik het mis heb, hoor ik dat
graag – dat een aantal partijen niet betrokken is bij de consultatiefase. Ik
heb het dan over de binnenlandse ondernemers. De consultatie is, zo heb
ik begrepen, heel erg gericht geweest op de buitenlandse ondernemers. In
hoeverre kunnen de binnenlandse ondernemers toch nog meedoen aan
die marktconsultatie? Ik heb er een voorbeeld bij genoemd.
Minister Kamp:
Eigenlijk vind ik dat de heer Ziengs wel een punt heeft. Bij dit soort
wetsvoorstellen is het gebruikelijk dat je een internetconsultatie doet. Dat
betekent dat iedereen dan de gelegenheid heeft om mee te doen. Dan
maak je geen onderscheid. Deze keer is ervoor gekozen om twee keer met
stakeholders te overleggen. Ik denk dat wij dat met elkaar nog maar eens
even goed moeten doornemen. Waarom is die keuze gemaakt en hoe is
die uitgepakt? Ik zal de kritiek van de heer Ziengs daarbij betrekken. Ik zal
er extra aandacht aan besteden of het stakeholdersoverleg aan de eisen
heeft voldaan. Als dat niet zo is, zullen er gerichte, aanvullende consultaties moeten plaatsvinden. Nogmaals, ik zal de kritiek van de heer Ziengs
gebruiken bij het terugkijken op het proces en bij het bepalen van de
werkwijze bij een volgende keer.
De heer Ziengs (VVD):
Het is een antwoord, maar ik proef daar iets uit. Als de constatering is dat
de consultatiefase hiermee is afgerond, dan is er dus eigenlijk geen
gelegenheid meer voor de binnenlandse ondernemers om toch nog even
aan te haken. Of is er toch een moment dat zij nog een inbreng kunnen
leveren, bijvoorbeeld in de periode voordat het wetsvoorstel naar de Raad
van State gaat?
Minister Kamp:
Ik wil dit soort processen niet te ingewikkeld maken. Wij hebben met
elkaar afgesproken dat wij voor wetsvoorstellen waarbij dat qua inhoud
relevant is, een internetconsultatie plegen. Dat hebben wij hier niet
gedaan. Ik wil bekijken waarom wij dat besluit hebben genomen en hoe
wij er nu tegen aankijken. Wij zijn met de beste bedoelingen met de
stakeholders gaan praten. De heer Ziengs wijst erop dat sommigen daar
niet bij betrokken zijn. Ik zal nagaan welke partijen wij mogelijk gemist
hebben. De heer Ziengs heeft al een paar namen genoemd. Ik zal bekijken
of er in de periode dat het wetsvoorstel bij de Raad van State ligt,
aanvullend overleg kan plaatsvinden.
De heer Ziengs (VVD):
Prima.
De voorzitter:
De Minister kan zijn beantwoording vervolgen.
Minister Kamp:
Ik kom op het onderdeel van de gastvrijheidseconomie dat met name gaat
over het delen van voorzieningen, in het bijzonder platforms als Airbnb.
Het is een aanvulling die een gegeven is. Het komt uit de samenleving
naar voren. Het is in algemene zin ook economisch nuttig om dingen zo
veel mogelijk te benutten en te delen, maar de opkomst van platforms als
Airbnb moet wel in goede banen worden geleid. Er zijn onderliggende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

8

publieke belangen die geborgd moeten worden. Wij weten allemaal waar
het over gaat: het leefklimaat in de wijken, de overlast in de wijken, de
veiligheid. Ook de financiële en fiscale belangen horen hierbij in beeld te
zijn. Het is goed om te praten over wat daar gebeurt.
Wij kunnen vaststellen dat Airbnb vooral speelt in de grote steden, met
name in Amsterdam. Verder is het nog een marginaal verschijnsel. Wij
hebben bekeken of de regels die de gemeenten ter beschikking hebben,
voldoende zijn om dit maatschappelijke gegeven van Airbnb en vergelijkbare platforms in goede banen te leiden. Wij zijn tot de conclusie
gekomen dat dat het geval is. Het is niet zo dat er een gebrek aan regels
bij de gemeenten is. Ze hebben regels waar ze mee uit de voeten kunnen
en die ze kunnen toepassen.
Wij hebben gesprekken gehad met de gemeenten die in dit verband
relevant zijn, en Airbnb. Het waren positieve gesprekken, maar uiteindelijk
hebben wij als Economische Zaken moeten constateren dat er nog
onvoldoende draagvlak bij gemeenten is om nu afspraken te maken.
Gemeenten kijken er verschillend tegen aan. De ene gemeente vindt dit
belangrijk, de andere dat. Er is niet één lijn uit te halen op grond waarvan
wij nu gezamenlijk afspraken zouden kunnen maken. Ik heb nog steeds de
ambitie om te komen tot een citydeal over particuliere vakantieverhuur.
Die deals zijn er altijd op gericht om, waar er vanuit meerdere invalshoeken belangen zijn dat iets in goede banen wordt geleid, met elkaar tot
concrete afspraken te komen en elkaar op het naleven daarvan aan te
spreken. Ik heb de ambitie om dat te gaan doen, maar ik heb daar wel
draagvlak voor nodig bij de gemeenten. Ik zal met de gemeenten in
gesprek blijven om te zien hoe zich dit ontwikkelt.
Los hiervan heeft de gemeente Amsterdam een afspraak met Airbnb
gemaakt. Dat is een interessant gegeven waar wij en andere gemeenten
van kunnen leren. Wij zullen bekijken hoe zich dat daar ontwikkelt.
Mevrouw Mulder sprak over de motie-Gesthuizen waarin een meldplicht
aan de orde is gesteld. Een meldplicht is een mogelijkheid, maar er zitten
wel haken en ogen aan. Mijn collega voor Wonen en Rijksdienst, Stef Blok,
is daarover in gesprek met de gemeente Amsterdam. Dat gesprek heeft
nog niet tot een conclusie geleid. Wij zijn van beide kanten tot het inzicht
gekomen dat het nuttig is om de voor- en nadelen van een meldplicht
verder uit te werken. Wij willen dat voor onszelf op een rijtje zetten en
daar een eigen conclusie uit trekken, die wij in het voorjaar van volgend
jaar bij de Kamer zullen brengen. Mogelijk dat ik bij die gelegenheid ook al
verbetering kan melden op het punt van het draagvlak bij de overige
gemeenten voor het afsluiten van een citydeal, iets waarvan ik, zoals ik
heb gezegd, voorstander ben. Ik wil proberen dat voor elkaar te krijgen.
Op dit moment zijn wij al bezig met het trekken van lessen uit casussen
die zich concreet voordoen. Ik heb Amsterdam genoemd, maar wij zijn in
gesprek met alle gemeenten die aangeven dat dit bij hen een onderwerp
is. Daar proberen wij met die gemeenten die het betreft, conclusies uit te
trekken. Zo’n «best practices»-aanpak is er dus al in zekere zin. Ik zou het
daar nu bij willen laten en volgen hoe het in Amsterdam gaat. Ik wil kijken
of er draagvlak komt voor een citydeal. Als dat lukt, dan sluiten we zo’n
deal. Verder blijven wij met de gemeenten in gesprek, zodat zij de
juridische mogelijkheden die zij hebben om dit verschijnsel in goede
banen te leiden, goed gebruiken.
Mevrouw Mei Li Vos (PvdA):
Bij de motie en de meldplicht ging het niet alleen om een vraag uit
Amsterdam. Het is een weloverwogen verzoek geweest. Ik snap niet zo
goed waar het gesprek over zou moeten gaan en wat de nadelen zijn. Wij
hebben hier gewoon te maken met horecaondernemers die al behoorlijk
veel administratieve lasten hebben. Ik kan het mij voorstellen dat een
meldplicht voor particuliere verhuurders een administratieve last is, maar
dat weegt niet op tegen de concurrentievervalsing die gewone horecaon-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

9

dernemers ondervinden. Waar zit precies de onzekerheid? Is het alleen de
gemeente Amsterdam die dit wil? Ik zou iets meer willen horen over de
onduidelijkheden.
Minister Kamp:
Wij hebben tijdens het vorige algemeen overleg gesproken over de
regeldruk. Wij willen graag dat de regeldruk in Nederland vermindert. Het
ligt dan niet zo voor de hand om direct met regeldruk te reageren op een
nieuw verschijnsel. Je moet kijken of het op een andere manier kan. Wij
hebben vastgesteld dat de gemeenten daarvoor voldoende mogelijkheden
hebben. De gemeente Amsterdam heeft er ook al gebruik van gemaakt. Zij
heeft zelf een afspraak met Airbnb gemaakt die zij werkzaam acht. In
andere gemeenten wordt daar verschillend tegen aangekeken. Ik denk dat
het goed is om de ervaringen van Amsterdam af te wachten. Wij moeten
de ontwikkeling van het draagvlak bekijken. Daarnaast willen wij het
overleg met Amsterdam over de meldplicht afronden. Vervolgens kunnen
wij het geheel in het voorjaar bij de Kamer brengen: zo staat het ervoor en
zo denken wij dat ermee omgegaan moet worden. Ik ben er beducht voor
om onmiddellijk met regels te reageren op dit verschijnsel daar waar de
lokale regels voldoende zijn.
Mevrouw Mei Li Vos (PvdA):
Ik sta daar niet zo geharnast in. Ik zie dat ondernemers al heel erg veel
regels hebben. En dan zouden we vanwege regels voor particuliere
verhuurders dit uitstellen. Ik begrijp dat de Minister overlegt, maar
volgens mij was dat niet de bedoeling van de motie. Hier werd al heel
lang om gevraagd en zo kunnen we dus nog een jaar wachten. Mevrouw
Mulder haalde het ook aan: de afspraken die Amsterdam met Airbnb heeft
gemaakt, laten onverlet dat er nog een heleboel andere platforms zijn en
dat er veel illegale verhuurders zijn.
De voorzitter:
Wat is uw vraag?
Mevrouw Mei Li Vos (PvdA):
Of het niet veel sneller kan.
Minister Kamp:
Mijn collega voor Wonen en Rijksdienst is daarmee bezig. Hij heeft
overleg gehad met de verantwoordelijke wethouder in Amsterdam. De
conclusie is dat een aantal dingen nader uitgewerkt moeten worden. Ik zal
met mijn collega in overleg treden en kenbaar maken dat de Kamer het
van belang vindt om het niet langer te laten duren dan echt nodig is en
dat zij het het liefst in het voorjaar al tot iets ziet leiden.
Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Zou de Minister daarin ook willen meenemen dat verschillende steden in
de wereld een andere aanpak kiezen? Soms is dat een harde aanpak met
hoge boetes. Daarmee krijg je overigens wel een level playing field voor
de horecaondernemers die wel alles netjes moeten organiseren. Kan de
Minister in die brief ook meenemen welke opties er zijn zodat wij die
scherp in beeld hebben? Mocht de problematiek niet verbeteren, dan
kunnen wij vervolgstappen zetten. Ik wil voorkomen dat we straks een jaar
verder zijn en er nog steeds sprake is van overlast en oneerlijke concurrentie. Daar zit ik mee. Dit is niet sec een Nederlands probleem. Ik zou het
enorm waarderen als de Minister wil inventariseren op welke manier dit
probleem in het buitenland wordt aangepakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

10

Minister Kamp:
Dit is iets wat particulieren onderling afspreken. De ene particulier wil zijn
huis gedurende een bepaalde periode beschikbaar stellen en de andere
particulier wil daar graag gebruik van maken. Mensen komen naar
Nederland en slapen niet in een hotel maar in een woning van een
particulier. Vervolgens geven zij wel geld uit in Nederland. Het zijn
toeristen waar wij op zichzelf ook belang bij hebben. Ik behoor niet tot
degenen die denken dat als er in Madrid hoge boetes worden uitgedeeld,
wij dat ook meteen moeten doen. Bij het overzicht dat ik de Kamer wil
geven van de stand van zaken met betrekking tot deze platforms kan het
helemaal geen kwaad om kort aan te geven hoe andere relevante steden
in Europa met deze problematiek omgaan.
De voorzitter:
Is mevrouw Mulder daar tevreden mee?
Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Het is mooi als het in dezelfde brief die vroeg in het voorjaar komt,
meegenomen kan worden. Ik waardeer dat.
Minister Kamp:
De heer Ziengs heeft gesproken over de internetaansluiting op campings.
Ik denk dat wij in Nederland de beste infrastructuur voor internet van de
wereld hebben. De combinatie van onze drie vaste en vier mobiele netten
maken de situatie in Nederland optimaal, ook qua snelheid en dergelijke.
Op een afgelegen camping in een natuurgebied is het echter mogelijk dat
je de gasten geen optimale verbinding kunt aanbieden. Het is vaak een
kwestie van geld. De ondernemer kan een glasvezelkabel laten aanleggen,
maar hij kan ook proberen om het op een andere manier voor elkaar te
krijgen, waarbij anderen de kosten dragen. Wij bekijken nu in het hele
land hoe de in dat opzicht onrendabele percelen een snelle internetverbinding kunnen krijgen. Er is op dit terrein veel gaande in het buitengebied. Vorige week heb ik tijdens een overleg met de Kamer hierover
informatie gegeven. In zes of zeven provincies wordt door bedrijven een
mogelijkheid gezien om er zonder subsidie voor te zorgen dat bijna
iedereen een aansluiting kan krijgen op snel internet. Wij brengen de
laatste scholen in het buitengebied in beeld die nog niet op snel internet
zijn aangesloten. Daar zullen de verblijfsmogelijkheden in het buitengebied ook bij betrokken worden. Zij zullen in die ontwikkeling meegaan.
Ik zie geen mogelijkheid om apart iets voor deze sector te organiseren. De
ondernemers hebben ook een eigen verantwoordelijkheid. Er zijn nu al
mogelijkheden en er wordt gewerkt aan een verdere verbetering voor het
buitengebied als geheel waar de ondernemers mogelijk van kunnen
profiteren.
Ik kom op de toeristenbelasting. In 1978 kwam ik in de politiek. In mijn
allereerste jaar waren er discussies over de toeristenbelasting. De
gemeente vond het echt nodig om in het geheel van de belastingen die er
al waren ook op dit punt enige belasting te heffen. Toeristen maken
gebruik van voorzieningen die door anderen worden betaald. Het is dan
geen slecht idee om toeristen daar ook aan mee te laten betalen. Degene
bij wie de toeristen verblijven, betaalt de toeristenbelasting en brengt dit
vervolgens in rekening bij de klant. Op die manier draagt de klant bij aan
de instandhouding van voorzieningen waar hij zelf belang bij heeft. Je
kunt daar iedere keer vanuit verschillende invalshoeken over praten.
Geredeneerd vanuit de belangen van de ondernemers en de gastvrijheidseconomie zal men die belasting liever niet betalen. Gemeenten zullen
zeggen dat zij deze mogelijkheid graag willen houden. In de verre
toekomst, als de heer Ziengs de politiek verlaat, zal die discussie nog
steeds spelen. Op dit moment is het niet anders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

11

De voorzitter:
Mijnheer Ziengs, ik sta u een derde interruptie toe, ook omdat u in
spreektijd bekort bent ten opzichte van de dames.
De heer Ziengs (VVD):
Dank voor uw coulance. Het is fijn dat ik nu mijn derde interruptie mag
plaatsen. Ik zit er toch iets anders in dan de Minister. Ik snap heel goed dat
een dergelijke voorziening door een gemeente ingevoerd wordt. Dat is
ook helemaal niet erg als ondernemers het ermee eens zijn dat de
opbrengst voor zaken wordt gebruikt waarmee ook zij hun voordeel doen.
Ik zei echter niet voor niets dat de toeristenbelasting vaak de stopverf van
de gemeentelijke begroting is. Ik doelde op discussie over het gemeentelijk belastinggebied die in een volgend kabinet gevoerd moet worden. Ik
heb met nadruk gevraagd of in die discussie ook de toeristenbelasting
meegenomen kan worden. Het is voor een gemeente een lekkere knop om
even aan te draaien. De eigen inwoners worden er niet door getroffen,
dus die vinden het niet erg. Het is echter wel erg vervelend voor de
toeristen en ook voor de ondernemers.
Minister Kamp:
Ik heb niet precies voor ogen wat er op dit punt in het verkiezingsprogramma van de partij van de heer Ziengs staat. Misschien kan hij dat nog
even toelichten. Staat daar iets in over de toeristenbelasting en, zo ja,
wat?
De heer Ziengs (VVD):
Het is fijn dat wij elkaar bevragen op het verkiezingsprogramma van de
VVD, maar ik heb het niet over de toeristenbelasting an sich. Ik heb het
over de discussie over het totale belastingdomein van gemeenten die nog
moet plaatsvinden. Mijn vraag was of dit onderdeel meegenomen kan
worden in die discussie.
Minister Kamp:
Als je praat over het belastinggebied van gemeenten is het niet redelijk
om de toeristenbelasting daar helemaal buiten te laten. Ik wijs erop dat de
toeristenbelasting al een lange voorgeschiedenis heeft en dat je er vanuit
verschillende invalshoeken naar kunt kijken. Die discussie zal gevoerd
blijven worden, ook nadat wij er conclusies uit hebben getrokken. De
stelling van de heer Ziengs lijkt mij redelijk. Als het gemeentelijk belastinggebied als geheel in beeld komt, hoort daar ook aandacht voor de
toeristenbelasting bij. Ik zal dit doorgeven aan degenen die zich hiermee
bezig gaan houden.
De heer Ziengs (VVD):
Dank u wel. Dat is een toezegging.
Minister Kamp:
Mevrouw Vos benadrukte het belang van de spreiding van toeristen. Het
is heel mooi dat zij vanuit Amsterdam ook andere steden en andere delen
van Nederland toeristen gunt. Ik dank haar daarvoor. Zij zei dat ook
Groningen erbij had moeten zijn. Ik kan mij dat voorstellen. Ik ben daar
ook een grote fan van. De gesprekken met Groningen zijn al enige tijd
gaande, maar die hebben nog niet tot iets geleid. Voor degenen die deze
gesprekken voeren, zal de belangstelling van mevrouw Vos zeker een
aansporing zijn.
Mevrouw Vos sprak over de ov-kaarten. Ik meen dat wij hebben gedaan
wat wij nuttig achten. Wij willen graag dat toeristen zo veel mogelijk
genieten als zij in ons land zijn en dat zij ook buiten Amsterdam komen.
Als toeristen goed gebruikmaken van het openbaar vervoer en daarvoor
betalen, dan is dat prima, ook voor de openbaarvervoerbedrijven. Met de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

12

sector is afgesproken dat er één landelijk dekkende kaart voor het
openbaar vervoer is, namelijk het Holland Travelticket. Dat ticket is
inmiddels ingevoerd. Toeristen kunnen daar gebruik van maken. Je moet
een bepaald bedrag betalen voor een kaart die in het hele land geldig is.
Het is denkbaar dat alleen bepaalde delen van het land de aandacht
krijgen van een toerist en dat deze gebruik wil maken van een beperkte
voorziening voor het openbaar vervoer voor een lager bedrag. Het is ook
denkbaar dat lokale en regionale vervoerders daarop in willen spelen. Die
mogelijkheid moeten wij hun niet onthouden. Ons belang is dat er een
landelijke kaart is. Als er aanvullend daarop lokale en regionale initiatieven komen, lijkt mij dat prima. In de zomer van 2017 moeten wij
bekijken hoe deze nieuwe ontwikkeling die in gang is gezet, uitpakt. Hoe
wordt de landelijke kaart gewaardeerd? Hoe zit het met de aanvullingen
daarop? Leidt dit wellicht tot een aanbod dat wat minder helder is voor de
toerist? Wat kan er verbeterd worden? Bij de evaluatie in de zomer van het
komende jaar zullen wij dat bekijken.
Mevrouw Mei Li Vos (PvdA):
Amsterdam en Rotterdam hebben ook een eigen kaart. Dit kan verwarring
scheppen. Ik begrijp dat er een evaluatie komt. Je hebt ook nog zoiets als
Interrail. Je kunt daar zelfs kaarten kopen voor Oost- en Zuid-Europa.
Wordt dit ook in de evaluatie meegenomen?
Minister Kamp:
Mevrouw Vos zal het met mij eens zijn dat het belangrijkste is dat wij nu
die ene kaart voor Nederland hebben ingevoerd. Iedereen heeft daar
belang bij: de ondernemers in de gastvrijheidssector, de overheden en
ook de openbaarvervoerbedrijven. Het gaat erom dat wij dit op een goede
manier doen. Er zijn daarnaast allerlei aanvullende initiatieven. Het
geheel, inclusief de opmerkingen van mevrouw Vos, wordt bekeken in de
zomer van 2017. We zullen die evaluatie natuurlijk met de Kamer delen en
er met haar over spreken.
Ik zag net mevrouw Mulder bij uitzondering even ongelukkig kijken. Dat
kwam omdat ik haar vraag over Groningen richting mevrouw Vos
beantwoordde. Dat was een vergissing. Mevrouw Mulder maakte de
opmerking over Groningen. Het antwoord dat ik aan mevrouw Vos gaf,
was bedoeld voor mevrouw Mulder.
De voorzitter:
Dat hebt u bij dezen rechtgezet.
Minister Kamp:
Mevrouw Mulder heeft aandacht gevraagd voor Airbnb. Daar ben ik al op
ingegaan. Zij heeft gezegd dat de gemeenten nog zoekende zijn. Zo is het
ook. Dat geldt voor gemeenten in ons land, maar eigenlijk in de hele
wereld. Tien jaar geleden hadden wij nog nooit gehoord van de deeleconomie. Je ziet wat internet allemaal losmaakt. We zijn er nog niet klaar
mee. Vandaar dat ik erop gereageerd heb zoals ik heb gedaan.
Ik meen dat ik hiermee de vragen van de woordvoerders heb beantwoord.
Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Ik heb nog gevraagd naar de leefbaarheid, de leegstand en de rol die
toerisme daarbij heeft. Kan de Minister daar nader op ingaan? We hebben
een retailagenda. Ik vraag mij af hoe de spreiding van het toerisme kan
worden gebruikt om de leegstand tegen te gaan. We zien dat de
leefbaarheid zeker in kleine dorpen op het platteland overeind wordt
gehouden door het toerisme. De sector zou daar erkenning voor moeten
krijgen. Misschien kan de sector hier ook verder een positieve rol in
vervullen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

13

Minister Kamp:
Ik kan daarover zeggen dat de buitenlandse toeristen ongeveer
600 miljoen euro uitgeven aan aankopen in winkels. 300 miljoen gaat naar
de grote bedrijven en winkelketens en 300 miljoen gaat naar het mkb. Het
varieert heel erg. Zoals mevrouw Mulder als geen ander weet, zijn er
plaatsen waar veel toeristen komen en waar de ondernemers ervan
profiteren, maar ook plaatsen waar minder toeristen komen. Dat is iets
wat in ontwikkeling is. In algemeen zin kunnen wij zeggen dat ons land
zowel voor de binnenlandse als voor de buitenlandse toeristen erg
aantrekkelijk is. We hebben heel goede ondernemers die een uitstekend
aanbod doen. We hebben mooie plaatsen, dorpen en gebieden. De groei
zit erin en die zal er naar mijn overtuiging in blijven zitten. Met name
buitenlandse toeristen zijn van belang voor het draagvlak van de
winkelvoorzieningen in dorpen en steden. Het is goed om die ontwikkeling ook bij te houden. Ik heb het bedrag van 600 miljoen genoemd. Het
is goed om te bekijken hoe het in de toekomst gaat.
Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Dat lijkt mij een heel goede toezegging.
De voorzitter:
De Minister is klaar met zijn beantwoording. Is er behoefte aan een
tweede termijn? Ik stel een spreektijd van een minuutje per spreker voor.
De heer Ziengs (VVD):
Voorzitter. Ik wil dit minuutje aangrijpen om het publiek, over het
algemeen ondernemers die actief zijn in de gastvrijheidssector, te danken
voor zijn inzet in de afgelopen jaren om de gasten in Nederland te
houden. Ik durf daarbij te beweren dat deze Minister daar heel veel voor
gedaan heeft. Ten eerste heeft hij ervoor gezorgd dat het Holland
Travelticket er is gekomen, daarmee aantonend dat hij in staat is, op
andere ministeries druk uit te oefenen om op te komen voor de gastvrijheidseconomie. Ik geef de Minister wel mee dat in de gastvrijheidseconomie de klant «gast» wordt genoemd.
Mevrouw Mei Li Vos (PvdA):
Voorzitter. De Minister heeft de vragen keurig beantwoord. We blijven
ondernemen in een heel erg leuk land om te bezoeken.
De voorzitter:
Die mening deel ik met u, mevrouw Vos.
Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Voorzitter. De Minister heeft verwezen naar het algemeen overleg over
snel internet in het buitengebied. Wil de Minister bij de toezegging die hij
in dat algemeen overleg aan mij heeft gedaan, heel specifiek kijken naar
het belang van de recreatiesector? Voor het AO van 21 december krijgen
we nog een brief van de Minister. Misschien kan hij in die brief daarop
specifiek ingaan. Mocht dat niet lukken, kan dat dan worden meegenomen
in de brief die we voor het volgende zomerreces krijgen over snel internet
in het buitengebied?
Minister Kamp:
Voorzitter. De heer Ziengs maakte de opmerking over «gasten». Dat is een
wezenlijke opmerking. Ik heb grote waardering voor de gastvrijheid van
de ondernemers, werkzaam in deze sector. Ik deel dat gevoel van de heer
Ziengs dus zeer.
Over snel internet in het buitengebied heb ik, als het gaat om de
bedrijven, wat dubbele gedachten. Om te beginnen is snel internet
belangrijk voor de ondernemers. Maar ze zijn wel verantwoordelijk voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

14

hun eigen bedrijfsvoering en de kosten die daarmee gemoeid zijn. Ik wil
die verantwoordelijkheid wat aansluiting op snel internet betreft, niet van
hen overnemen. In de brief waarmee we in de loop van volgend jaar
komen, zullen we aan dit belangrijke punt aandacht besteden.
De voorzitter:
Ik dank de Minister. Er is geen behoefte aan een VAO. Er is één toezegging
gedaan.
− De Kamer ontvangt in het voorjaar van 2017 een stand-van-zakenbrief
over de verhuur van woonruimte voor vakantiedoeleinden via
onlineplatforms, waarbij ook aandacht wordt besteed aan de uitvoering van de motie van mevrouw Gesthuizen over de meldplicht.
Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Daarin wordt ook ingegaan op de maatregelen die elders in Europa
worden genomen.
De voorzitter:
Dat zit er allemaal bij; de Minister bevestigt dat. Ik dank eenieder voor
zijn/haar aanwezigheid.
Sluiting 16.51 uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 419, nr. 66

15