Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1382
Vragen van het lid Van den Hul (PvdA) aan de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over de effecten van decentrale selectie op de
samenstelling van studentenpopulaties bij universitaire opleidingen
(ingezonden 10 januari 2019).
Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap) (ontvangen 1 februari 2019).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de recente overzichtsstudie van ResearchNed,
o.a. over de doelen, criteria, instrumenten en effecten van selectie in het
wetenschappelijk onderwijs?1 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4, 5, 6
Hoe beoordeelt u de waarneming in het rapport dat er zorgen bestaan en
worden geuit door geïnterviewden binnen het wetenschappelijk onderwijs
over het gebrek aan diversiteit en het toenemende homogene karakter binnen
de samenstelling van de geselecteerde studentenpopulatie bij opleidingen?
Draagt naar uw mening en op basis van de inzichten in dit rapport de huidige
selectiewijze bij aan kansenongelijkheid (gelet op hun ondervertegenwoordiging) van Nederlandse studenten met een niet-westerse achtergrond,
studenten uit lagere sociaaleconomische groepen en studenten in het
algemeen, zoals het rapport naar voren brengt? Zo ja, wat gaat u concreet
tegen dergelijke ongewenste effecten ondernemen?
Wat vindt u van de typering dat de huidige selectiewijze, vanuit verschillende
redenen, zorgt voor geselecteerde studenten groepen die getypeerd worden
als «witte brave meisjes en studenten uit hoger sociale klassen»? Deelt u de
mening dat deze eenzijdige samenstelling via de huidige selectiewijze een
zorgwekkend en ongewenst effect is? Zo ja, hoe gaat u hierop bijsturen?
Wat is uw inschatting en beoordeling rond de gewenste kansengelijkheid
voor iedere student wat betreft de toegankelijkheid van het Nederlandse

1

«Numerus fixus, selectie en kansengelijkheid in het wetenschappelijk onderwijs» – ResearchNed, oktober 2018.
2
https://www.scienceguide.nl/2019/01/decentrale-selectie-bevoordeelt-brave-witte-meisjes/

ah-tk-20182019-1382
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

hoger en wetenschappelijk onderwijs, in het licht van de inzichten uit dit
rapport en wat betekent dit voor uw beleidsinzet in algemene zin?
Bent u bereid om nader onderzoek te doen naar bijsturingsmogelijkheden om
de kansengelijkheid en toegankelijkheid binnen het wetenschappelijk
onderwijs beter te borgen?
Antwoord 2, 3, 4, 5, 6
Uit de gesprekken die de onderzoekers hebben gevoerd met vertegenwoordigers van de onderzochte numerusfixusopleidingen blijkt dat de vertegenwoordigers niet altijd tevreden zijn met de huidige studentenpopulatie. Zij
vinden dat de heterogeniteit van de studentenpopulatie onder druk staat. Zij
zien zichzelf dan ook voor een dilemma geplaatst: als zij kiezen voor
selectiecriteria die een voorspellende waarde hebben voor studiesucces, dan
komt kansengelijkheid in het geding. Bovendien worstelen de opleidingen bij
decentrale selectie met de vraag in hoeverre het groeipotentieel van de
student kan worden gemeten in de selectieprocedure.
De onderzoekers stellen vast dat decentrale selectie – naast ongewenste
zelfselectie – ook nog andere negatieve effecten heeft. Denk daarbij aan de
diversiteit van de studentenpopulatie. Daar maak ik me zorgen over. Ik neem
de bevindingen uit het rapport dan ook serieus. Als decentrale selectie tot
een minder diverse samenstelling van de studentenpopulatie leidt, dan vind
ik dat het instrument kritisch moet worden bezien. Ik wil in de Strategische
Agenda voor het Hoger Onderwijs en Onderzoek die de Tweede Kamer eind
2019 ontvangt bezien hoe deze ongewenste effecten van decentrale selectie
kunnen worden weggenomen. Daarover wil ik in gesprek met hogeronderwijsinstellingen en studenten. Ook blijf ik de effecten van decentrale selectie
monitoren door het verrichten van onderzoek. Daarnaast investeren universiteiten en hogescholen in kennisdeling en kennisontwikkeling. De leergang
«effectief en inclusief toelatingsbeleid» van de VSNU en de studiedagen van
de Vereniging Hogescholen zijn daar goede voorbeelden van.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2