Zorginstituut Nederland

- 7 JUKI 2017
SCAI
> Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen

Zorginstituut Nederland
Zorg
Hart - Vaat - Long

Aan de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport
Postbus 20350
2500 EJ DEN HAAG

Eekholt 4
1112 XH Diemen
Postbus 320
1110 AH Diemen
www.zorginstituutnederland.nl
info@zinl.nl
2017019400

Datum
Betreft

2 juni 2017
Advies implementatie intra-arteriële trombectomie bij het acute
herseninfarct

T +31 (0)20 797 85 55

Onze referentie
2017019400

Geachte mevrouw Schippers,
Middels deze brief wil ik u informeren over de uitkomsten van het
implementatietraject van intra-arteriële trombectomie (IAT) bij de behandeling
van het acute herseninfarct. Op 21 december j l . heeft het Zorginstituut u
geadviseerd over de instroom van IAT in het verzekerde pakket. Het Zorginstituut
constateerde dat, ondanks dat IAT voldeed aan de wettelijke criteria voor
vergoeding vanuit de basisverzekering, waarborgen ontbraken voor een
verantwoorde implementatie van deze hoogcomplexe behandeling. U hebt partijen
opgedragen om onder regie van het Zorginstituut een kwaliteitsstandaard op te
stellen, inclusief volumenormen, voor veilige en verantwoorde zorg, inbedding in
de spoedketen en totstandkoming van regionale afspraken. Het belang van de
patiënt diende hierbij voorop te staan. Hiervoor heeft u een overgangsperiode
ingelast en daarbij het veld opgeroepen om gedurende die periode IAT alleen toe
te passen in de centra die bij het onderzoek betrokken waren. De afgelopen
periode hebben partijen zich ingespannen om tijdens een overgangsperiode,
onder regie van Zorginstituut Nederland, te komen tot indiening van een
kwaliteitsstandaard, en zijn afspraken gemaakt aangaande regionale inbedding
van IAT binnen de spoedzorg.
1

Allereerst wil ik mijn waardering uitspreken over de inzet en de betrokkenheid van
de partijen tijdens dit traject.
Kwaliteitsstandaard
De ontwikkelde kwaliteitsstandaard is door de relevante partijen aangeboden aan
Zorginstituut Nederland voor opname in het register. De kwaliteitsstandaard
beoogt, door eisen te stellen aan IAT-centra en behandelaren en door een goede
inbedding van de IAT-zorg in de CVA-spoedzorgketen te beschrijven, kwalitatief
goede zorg te bewerkstelligen voor patiënten met een beroerte.

Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN)*, Nederlandse Vereniging voor Radiologie (NVvR)*,
Hart&vaatgroep*, Stichting hersenletsel*, Zorgverzekeraars Nederland (ZN)*, Nederlandse Vereniging van
Ziekenhuizen (NVZ)*, Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU)*, Federatie Medisch
Specialisten (FMS), Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ), Ambulancezorg Nederland (AZN) en de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa). De met een * aangeduide partijen zijn de relevante tripartiete partijen die de
zorgstandaard aan het Zorginstituut hebben aangeboden.
Pagina 1 van 3

De kwaliteitsstandaard Acuut herseninfarct omvat:
•
richtlijn herseninfarct en hersenbloeding, waarin de indicaties voor IAT zijn
beschreven
•
een voorbeeldprotocol regionale inrichting acute beroertezorg, dat zorgt voor
inbedding van IAT in de spoedzorgketen
•
een set kwaliteitscriteria inclusief volumenormen voor zowel centra die
beroertezorg aanbieden als voor IAT-centra. Deze zijn van kracht vanaf 1
januari 2017.
•
een set kwaliteitsindicatoren CVA(B)
•
patiënten informatie
•
een inleiding, die bovenstaande documenten verbindt

Zorginstituut Nederland
Zorg
Hart - Vaat - Long
Datum
2 juni 2017
Onze referentie
2017019400

Het regionale protocol regelt de werkwijze, de evaluatie en de
verantwoordelijkheden in de spoedzorgketen. In alle regio's moet de afspraak
worden gemaakt dat patiënten met acute uitvalsverschijnselen naar het
dichtstbijzijnde ziekenhuis gebracht worden. In het ziekenhuis vindt diagnostiek
plaats en zo nodig intraveneuze trombolyse (IVT). Tevens wordt met een CT angio
(CTA) onderzoek gedaan om te beoordelen of de patiënt voor IAT in aanmerking
komt. Voor deze werkwijze is gekozen omdat naar schatting maar 7% van de
patiënten met een herseninfarct voor IAT in aanmerking komt en de spoedzorg
voor de overige patiënten met acute uitvalsverschijnselen niet in gevaar mag
komen. Indien het dichtstbijzijnde ziekenhuis geen IAT-centrum is, worden
patiënten die daarvoor in aanmerking komen tijdens de IVT behandeling, naar het
dichtstbijzijnde IAT-centrum vervoerd voor verdere behandeling en binnen 24 uur
weer teruggebracht naar het verwijzende ziekenhuis. Deze aanpak wordt "drip
and ship" genoemd.
Toegankelijkheid en concentratie
De NFU heeft met modelanalyses onderzoek gedaan naar doelmatige inzet van
IAT. De resultaten tonen aan dat uitbreiding van het aanbod van IAT naar meer
dan de huidige 19 centra niet tot extra gezondheidswinst leidt, en dat ook met
een beperkter IAT aanbod volstaan kan worden .
2

De volumenorm van minimaal 50 IAT interventies per centrum op jaarbasis wordt
door partijen gezien als een ondergrens om IAT-zorg veilig en verantwoord uit te
kunnen voeren, maar realiseert geen optimale balans tussen concentratie en
spreiding. De 24-uurs beschikbaarheid van een gespecialiseerd behandelteam en
interventieruimte leiden tot hoge belasting en bedrijfskosten voor het aanbieden
van IAT-zorg. Partijen achten het daarom ongewenst dat er binnen een regio
versnippering van het aanbod ontstaat en zullen hun achterban vragen mee te
werken aan weloverwogen en doelmatige regionale afspraken.
Het Zorginstituut zal de ROAZ regio's (regionaal overleg acute zorgketen)
opdragen om op regionaal niveau weloverwogen en doelmatige afspraken te
maken. Omdat veranderingen in het aanbod er toe kunnen leiden dat andere
centra niet meer aan de gewenste kwaliteitsnormen zouden kunnen voldoen
vinden de betrokken partijen ook bovenregionale afstemming nodig. Het landelijk
netwerk acute zorg (LNAZ) zal daarom in oktober 2017 partijen en het
Zorginstituut informeren over de ziekenhuizen die IAT willen aanbieden en de

NFU. Concentratie van IAT-zorg in Nederland. Utrecht, 2017.
Pagina 2 van 3

voortgang van de regionale plannen. De Nederlandse Vereniging van Neurologie
zal bemiddelen in regio's waar dat nodig blijkt. Voor 1 juli 2018 zullen partijen de
voortgang van de regionale afspraken evalueren. Bij onvoldoende voortgang of
een ondoelmatig hoog aantal ziekenhuizen dat IAT wil aanbieden zal het
Zorginstituut u adviseren aanvullende maatregelen te nemen.
Adw'es
Gezien de betrokkenheid van partijen en de verantwoordelijkheid die zij hebben
getoond bij de indiening van de kwaliteitstandaard, kan nu kwalitatief goede en
doelmatige zorg voor patiënten met een acuut herseninfarct gerealiseerd worden.
Het Zorginstituut zal, op verzoek van partijen, betrokken blijven bij de
voortzetting van dit traject en heeft het voornemen om de totstandkoming van
regionale afspraken op de Meerjarenagenda te plaatsen. Wij adviseren u de regie
over de implementatie van de regionale afspraken vooralsnog bij de betrokken
veldpartijen te laten.

Zorginstituut Nederland
Zorg
Hart - Vaat - Long
Datum
2 juni 2017
Onze referentie

2017019400

Hoogachtènd,

jaak Wijma
'Jid Raad varyÉestuur

Pagina 3 van 3