Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1567
Vragen van de leden Arib, Heerts en
Kuiken (allen PvdA) aan de minister
van Justitie over het hinderlijk volgen
van een pedofiel in Amsterdam.
(Ingezonden 17 november 2008)
1
Kent u het bericht «Politie hindert
pedofiel bewust»?1
2
Klopt het dat een man die wegens
seksueel misbruik van gehandicapte
kinderen zich wederom aanbiedt als
hulpverlener voor gehandicapte
kinderen? Zo ja, op welke manier
biedt hij zich aan, en op welke wijze
kan dit worden voorkomen?
3
Deelt u de mening dat het in het
algemeen onwenselijk is dat iemand
die beroepsmatig met kinderen werkt
en veroordeeld is wegens seksueel
misbruik van kinderen wederom met
kinderen mag gaan werken? Zo ja,
welke instrumenten zijn er om dit te
voorkomen? Zo neen, waarom niet?

zijn beroep kinderen seksueel heeft
misbruikt? Zo ja, hoe vaak wordt een
dergelijke bijkomende straf
opgelegd?
5
Kan de desbetreffende veroordeelde
man zonder een verklaring omtrent
gedrag hulpverlener worden voor
gehandicapte kinderen? Zo ja, deelt u
de mening dat in dit soort gevallen te
allen tijde een verklaring omtrent
gedrag vereist zou moeten zijn?
6
Wat is uw oordeel over de juridische
houdbaarheid van het hinderlijk
volgen van deze man die reeds een
straf heeft ondergaan? In hoeverre is
dit hinderlijk volgen niet een nieuwe
straf voor hetzelfde feit? Kan er in dit
geval sprake zijn van strijdigheid met
het «ne bis in idem» beginsel, in de
zin dat de acties van de politie er
materieel op neerkomen dat de reeds
veroordeelde dader voor hetzelfde
feit wederom ter verantwoording
wordt geroepen?

aan deze onmacht een einde te
maken? Zo neen, waarom niet?
1

Nrc Next, 5 november 2008.

Antwoord
Antwoord van minister Hirsch Ballin
(Justitie), mede namens de
staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (ontvangen
17 februari 2009)
Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2008–2009, nr. 878
1
Ja.
2
Uit informatie afkomstig van de
gemeente Amsterdam en het
openbaar ministerie blijkt dat er
inderdaad aanwijzingen waren dat
een eerder wegens zedendelicten
veroordeelde man opnieuw actief
was als oppas van gehandicapte
kinderen. Tevens zou hij reizen
hebben aangeboden voor
gehandicapte kinderen naar
Roemenië en de Filippijnen. Ook is
gebleken dat hij diensten heeft
aangeboden door middel van een
website. Op de vraag naar de
mogelijkheden om dit te voorkomen
ga ik in bij de beantwoording van de
vragen 3, 4 en 5.

4
Is ontzetting van het recht om een
beroep uit te oefenen (artikel 28,
eerste lid, sub 5, Wetboek van
Strafrecht) ook mogelijk ingeval
iemand vanwege of in verband met

7
Deelt u de mening dat de
verstoringsacties van de politie in
deze zaak een indicatie zijn voor de
onmacht van het justitiële apparaat
om de samenleving te beschermen
tegen ongewild (herhaal) gedrag van
personen? Zo ja, wat gaat u doen om

KVR35042
2080905330
0809tkkvr1567
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

3289

3
Ik deel de mening dat het onwenselijk
is dat iemand die wegens seksueel
misbruik van kinderen is veroordeeld,
na in vrijheid te zijn gesteld weer
dezelfde functie of soortgelijke
functies gaat uitoefenen als waarin hij
eerder in de fout is gegaan.
Een belangrijk instrument om dat te
voorkomen is de verklaring omtrent
gedrag (VOG). Voor een aantal
beroepen is het bij de aanstelling
wettelijk verplicht een VOG te kunnen
overleggen. Bijvoorbeeld beroepen in
het onderwijs, beroepen in de
kinderopvang en in de taxibranche.
Er hoeft overigens geen wettelijke
plicht te bestaan om toch een VOG
aan te kunnen vragen. Een aanzienlijk
aantal brancheorganisaties eist dat
aspirant-leden een VOG overleggen.
Zo heeft de Vereniging
Gehandicaptenzorg Nederland met
haar leden een convenant opgesteld
waarin is opgenomen dat het
personeel van de aangesloten leden
een VOG moet overleggen. Ook
Scouting Nederland heeft soortgelijke
voorschriften in haar statuten
opgenomen.
Daarnaast bestaat een aantal
strafrechtelijke instrumenten om
tijdelijk te voorkomen dat iemand na
een veroordeling voor een
zedenmisdrijf weer beroepsmatig met
kinderen werkt. Een daarvan is de
bijkomende straf van ontzetting uit
het beroep. Graag verwijs ik daarvoor
verder naar mijn antwoord op vraag
4.
Tevens kan worden gewezen op de
mogelijkheid om aan een
veroordeelde wegens seksueel
misbruik van kinderen bijzondere
voorwaarden, een proeftijd en
reclasseringstoezicht op te leggen. Dit
kan in het kader van een (deels)
voorwaardelijke veroordeling tot
gevangenisstraf, maar ook in het
kader van de nieuwe regeling van
voorwaardelijke invrijheidstelling, die
op 1 juli 2008 in werking is getreden.
Door middel van het opleggen van
bijzondere voorwaarden in
combinatie met reclasseringstoezicht
kunnen de mogelijkheden voor de
veroordeelde om met kinderen om te
gaan vergaand worden beperkt.
Houdt de veroordeelde zich niet aan
de voorwaarden, dan wordt de
veroordeelde ingesloten en moet hij
alsnog (het restant van) de straf
ondergaan.
Ten slotte kan nog genoemd worden
dat deze bijzondere voorwaarden ook

kunnen worden opgelegd in het kader
van een veroordeling tot
terbeschikkingstelling met
voorwaarden en in het kader van de
voorwaardelijke beëindiging van de
terbeschikkingstelling met
dwangverpleging.
4
Ingevolge artikel 28, eerste lid, onder
5°, Sr kan de schuldige als
bijkomende straf in bij de wet
bepaalde gevallen bij rechterlijke
uitspraak worden ontzet uit het recht
bepaalde beroepen uit te oefenen.
Artikel 251, tweede lid, van het
Wetboek van Strafrecht voorziet ten
aanzien van zedenmisdrijven in de
mogelijkheid voor de rechter om als
bijkomende straf de schuldige te
ontzetten uit het recht op uitoefening
van het beroep waarin hij het misdrijf
heeft begaan. Het ontbreekt mij aan
informatie over het exacte aantal
zaken waarin de rechter bij een
veroordeling voor een zedenmisdrijf
de bijkomende straf van ontzetting uit
het beroep heeft opgelegd.
5
Ja, het is nu mogelijk dat deze
persoon zonder VOG als zelfstandig
hulpverlener diensten kan aanbieden.
Momenteel kent de gezondheidszorg
in tegenstelling tot bijvoorbeeld het
onderwijs geen wettelijke verplichting
tot het overleggen van een VOG.
Instellingen zelf hebben wel de
mogelijkheid tot het aanvragen van
een VOG bij de aanstelling van
nieuwe beroepskrachten.
De Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport heeft eerder zijn
intentie uitgesproken een VOG te
verplichten voor de bedoelde artikel 3
Wet op de beroepen in de individuele
gezondheidszorg (Wet Big) bij het
inschrijven in een register en/of
herregistratie. Hiervoor is een
wetswijziging van de Wet Big
noodzakelijk. Het onderzoek naar de
mogelijkheden hiertoe is nog niet
afgerond. Tevens heeft de
staatssecretaris van VWS onlangs het
voornemen uitgesproken te willen
bezien in hoeverre een VOG ook bij
niet BIG-geregistreerde hulpverleners
die zorg bieden aan bijvoorbeeld
kinderen, wettelijk verplicht gesteld
zou kunnen worden.
6
Ik stel voorop dat een gestrafte
persoon in beginsel zonder hinder
van de staat te ondervinden weer
moet kunnen worden opgenomen in

de maatschappij. Hierbij past een
kanttekening. Uiteraard is in ons
wettelijk systeem onderkend dat aan
bepaalde veroordeelden de terugkeer
in de maatschappij niet zonder meer
kan worden toevertrouwd. In dat
opzicht heb ik uiteraard begrip voor
de positie van een burgemeester die
vreest voor de veiligheid van
personen of de openbare orde.
Mijn ambtgenote van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties en ik
hebben in een brief van 22 augustus
2007 (Kamerstukken II 2006/07, 29 754
en 30 977, nr. 104) uw Kamer
geïnformeerd over de juridische basis
van de persoonsgerichte aanpak
gericht op een specifieke categorie
personen, namelijk van hen van wie
een terroristische dreiging uitgaat. De
artikelen 2 en 12, van de Politiewet
1993 juncto 172 Gemeentewet
vormen de wettelijke basis van deze
persoonsgerichte aanpak die
bovendien proportioneel moet zijn en
waarbij geen ander en lichter middel
voorhanden moet zijn om hetzelfde
doel te bereiken.
Of in een concreet geval de wijze
waarop de burgemeester de
persoonsgerichte aanpak in deze
casus heeft ingevuld, de grenzen van
de proportionaliteit (zoals verwoord
in bovengenoemde brief van 22
augustus 2007) heeft overschreden
staat zo nodig ter beoordeling van de
rechter.
Er is geen sprake van een tweede
vervolging door het openbaar
ministerie van een persoon voor
hetzelfde feit (ne bis in idem), noch
van een tweede straf. Het betreft een
maatregel onder gezag en
verantwoordelijkheid van de
burgemeester met als doel preventie
en niet het opzettelijk toevoegen van
leed. Dat de betrokken persoon een
preventieve maatregel kan ervaren
als straf, doet daar niet aan af.
Hoewel het niet betrekking heeft op
deze concrete casus wil ik u wijzen op
mijn brief van 4 november jl.
(Kamerstukken II 2008/09, 31 700 VI,
nr. 72), waarin ik u meedeel een
project te starten dat zich richt op de
praktische uitwerking van het
informeren van burgemeesters over
het vrijkomen van gedetineerden die
veroordeeld zijn voor ernstige
delicten. Dit project is inmiddels van
start gegaan en ik zal u hierover
medio 2009 nader over informeren.
Bij de communicatie richting
gemeenten zal ook aandacht worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

3290

besteed aan hetgeen burgemeesters
met die informatie mogen doen.
7
De maatschappij, waaronder de
overheid en het justitiële apparaat,
staat niet machteloos in het
beschermen van de samenleving
tegen ongewild (herhaal)gedrag van
personen.
Er wordt een steeds groter scala aan
recidive beperkende maatregelen
ingezet. Zeker ook bij zedenzaken
heeft dat de volle aandacht.
Voorbeelden van deze maatregelen
zijn het stellen van justitiële
voorwaarden, het informeren van
burgemeesters en het pakket aan
maatregelen dat wordt genomen
zoals ik die in mijn brief van 13
november 2007 (Kamerstukken II
2007/08, 31 200 VI, nr. 43) heb
aangegeven. Daaronder valt een
protocol met daarin opgenomen een
meldingsplicht en de VOG voor
bepaalde groepen vrijwilligers.
Een dergelijke aanpak kan alleen
vorm krijgen in samenwerking met tal
van andere partijen, waaronder de
organisaties die activiteiten
organiseren met en voor kinderen en
ouders die organisaties waar zij hun
kinderen aanmelden vragen naar de
maatregelen die deze organisaties
hebben genomen zodat kinderen daar
veilig kunnen verblijven. Op deze
wijze trachten we herhaling waar
maar enigszins mogelijk te beperken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

3291