Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2232
Vragen van het lid Ellemeet (GroenLinks) aan de Minister voor Medische Zorg
over de petitie «Vergoeding vruchtbaarheidsbehandeling voor elke vrouw»
(ingezonden 11 maart 2019).
Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 9 april 2019). Zie
ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 2118.
Vraag 1 en 2
Bent u bekend met de zorgen van de ondertekenaars van de petitie «vergoeding vruchtbaarheidsbehandeling voor elke vrouw»?1
Onderkent u het gegeven dat er grote maatschappelijke onrust en onzekerheid is ontstaan onder vrouwen die nu in een vruchtbaarheidstraject zitten, of
dit net wilden beginnen, en dat dit mede ingegeven wordt door het feit dat
uw beslissing midden in het verzekeringsjaar genomen wordt? Bent u bereid
deze onrust weg te nemen? Zo ja, op welke manier? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 1 en 2
Zoals in mijn brief van 13 maart2 aangegeven onderken ik de zorgen van de
alleengaande en lesbische vrouwen zonder eigen semendonor over het
– vanuit hun optiek – plotselinge wegvallen van de vergoeding van kunstmatige inseminatie met donorzaad vanwege het ontbreken van een medische
indicatie. Om deze reden heb ik de zorgverzekeraars gevraagd om gedurende
2019 de behandelingen te blijven vergoeden voor vrouwen die nu reeds in
een dergelijk traject zitten en vrouwen die zich dit jaar nog voor een dergelijk
traject melden. Om op korte termijn duidelijkheid te creëren voor patiënten
en behandelaars hebben de zorgverzekeraars hun bereidheid uitgesproken
om dit te doen.
Naar de toekomst toe is het van belang hoe de situatie rond deze behandeling per 2020 er uit komt te zien. Zoals ik in mijn eerdere brief3 heb aangekondigd, zal de komende maanden een besluit worden genomen over de
vraag in hoeverre de samenleving verantwoordelijk is voor de financiering
van vruchtbaarheidsbehandelingen, terwijl een medische noodzaak van het
ontbreekt. Daaruit volgt tevens een besluit om deze behandeling al dan niet
(en zo ja, hoe) te financieren per 2020.

1

https://petities.nl/petitions/vergoeding-vruchtbaarheidsbehandeling-voor-elke-vrouw?locale=nl
Kamerstuk 35 000 XVI, nr. 122
3
Kamerstuk 35 000 XVI, nr. 122
2

ah-tk-20182019-2232
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Vraag 3
Als een medische indicatie kan bestaan uit het feit dat een partner geen
vruchtbaar zaad heeft, wat is dan het verschil met een vrouw die een
vrouwelijke, of geen, partner heeft? Is er dan geen sprake van indirecte
discriminatie? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Bij de aanwezigheid van een mannelijke partner met semen zonder zaadcellen of zaadcellen van onvoldoende kwaliteit is er sprake van een vruchtbaarheidsprobleem ten gevolge van een aandoening, stoornis of een ziekte bij
deze man en daarmee een medische indicatie. Dat is niet het geval bij het
ontbreken van een mannelijke partner. In de Zorgverzekeringswet is de
aanwezigheid van een medische indicatie het uitgangspunt. Aan het hanteren
van dit uitgangspunt is op geen enkele manier een discriminerend doel
verbonden.
Vraag 4
Bent u op de hoogte van de zorgen van onder andere het NVOG dat vrouwen
nu hun toevlucht zullen gaan nemen tot donoren uit het buitenland, met alle
gevaren van ongecontroleerde donoren tot gevolg? Bent u met ons eens dat
dit een zeer onwenselijke situatie zou zijn? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Ik hecht eraan te benadrukken dat de behandeling voor deze doelgroepen wel
beschikbaar blijft. De discussie gaat op dit moment over de vraag of deze
behandeling voor eigen rekening komt.
Vraag 5
Kent u de verwachtingen van verschillende partijen dat vrouwen nu eerder
zullen overstappen naar IVF/ICSI behandelingen, omdat deze wél vergoed
worden? Gelet op het feit dat dit de maatschappij meer geld kost dan KID/IUI,
hoe verwantwoord vindt u het dan om dit risico te nemen, temeer daar de
inzet is om juist kosten te besparen?
Antwoord 5
Ook voor vergoeding van andere vruchtbaarheidsbehandelingen dan
kunstmatige inseminatie met donorzaad geldt dat hiervoor een medische
indicatie noodzakelijk is. De verwachting van een eventuele kostenstijging ligt
daarmee niet voor de hand.
Vraag 6
Deelt u onze zorg dat vruchtbaarheidsbehandelingen straks enkel nog
toegankelijk zullen zijn voor vrouwen met voldoende financiële middelen?
Kunt u uitleggen hoe zich deze tweedeling verhoudt tot de Algemene Wet
gelijke Behandeling?
Antwoord 6
De Algemene Wet gelijke Behandeling verbiedt ongeoorloofd onderscheid op
een aantal gronden. Onderscheid tussen mensen met meer of minder
financiële middelen is toegestaan. Onderscheid op grond van bijvoorbeeld
seksuele geaardheid of burgerlijke staat is toegestaan, indien hiervoor een
objectieve rechtvaardigingsgrond aanwezig is. Zoals hiervoor is geantwoord,
is aan het op grond van de Zorgverzekeringswet gehanteerde uitgangspunt
geen enkel discriminerend doel verbonden. Zoals ik in mijn brief van
13 maart jl.4 heb aangegeven, zal de regering rond de zomer een besluit
nemen over de vraag of de overheid een rol heeft in het financieren van
vruchtbaarheidsbehandelingen in geval een beroep wordt gedaan op de zorg
voor het vervullen van een kinderwens, terwijl een medische noodzaak
ontbreekt.
Zie ook de beantwoording van vraag 3.

4

Kamerstuk 35 000 XVI, nr. 122

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2