2016D18267

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Buitenlandse Zaken over de brief inzake
de Uitvoering van de motie van het lid Pia Dijkstra over het openstellen
van het burgerlijk huwelijk voor bruidsparen zonder de Nederlandse
nationaliteit of woonplaats (Kamerstuk 34 102, nr. 11).
De voorzitter van de commissie,
Eijsink
De adjunct-griffier van de commissie,
Wiskerke

nds-tk-2016D18267

1

Nr

Vraag

1

Zijn er voorbeelden bekend van andere landen die hun burgerlijk
huwelijk hebben opengesteld voor bruidsparen van andere
nationaliteit of woonplaats? Zo ja, welke landen zijn dit en wat is de
ervaring daar met de juridische en praktische complicaties die het
kabinet schetst?
Zijn er andere landen waarin een dergelijke vorm van «trouwtoerisme», zoals voorgesteld door de indiener, al mogelijk is?
Klopt het dat de motie-Dijkstra de regering verzoekt, te laten
onderzoeken wat de voor- en nadelen zijn van het openstellen van
het burgerlijk huwelijk in Nederland voor bruidsparen zonder de
Nederlandse nationaliteit of woonplaats, en in hoeverre dit kan
bijdragen aan de emancipatie van LHBT-rechten wereldwijd?
Klopt het dat in Kamerbrief «Uitvoering motie-Dijkstra inzake
openstelling Nederlands burgerlijk huwelijk» slechts ingegaan
wordt op de vraag in hoeverre dit kan bijdragen aan de emancipatie van LHBT-rechten wereldwijd? Waarom is er niet breder
gekeken naar de voor- en nadelen van het openstellen van het
burgerlijk huwelijk, zoals naar economische voordelen?
Klopt het dat de Commissie betreffende de Burgerlijke Staat en de
Nationaliteit concludeert dat de openstelling van het Nederlands
burgerlijk huwelijk kan leiden tot huwelijkstoerisme waarvan een
positieve economische werking kan uitgaan? Kunt u aangeven
waarom u deze conclusie niet in de Kamerbrief betrekt?
Bent u bereid om alsnog een breder onderzoek te doen naar de
voor- en nadelen van het openstellen van het burgerlijk huwelijk in
Nederland voor bruidsparen zonder de Nederlandse nationaliteit of
woonplaats, conform deze aangenomen motie?
Is u bekend in hoeveel (EU-)landen het burgerlijk huwelijk is
opengesteld voor aanstaande echtgenoten die geen van beiden de
nationaliteit van het betreffende land bezitten en die geen van
beiden hun gewone verblijfplaats in dat land hebben? Welke
ervaring is hier in deze landen mee?
Heeft u een beeld van het aantal landen waarin een in Nederland
voltrokken huwelijk tussen personen van gelijk geslacht niet erkend
zal worden en op weerstand zal stuiten?
Welk beeld heeft u van de vraag naar in Nederland voltrokken
huwelijk tussen personen van gelijk geslacht die geen van beiden
de Nederlandse nationaliteit bezitten en die geen van beiden hun
gewone verblijfplaats in Nederland hebben?
Klopt het dat serieuze complicaties, zoals hinkende rechtsverhoudingen, die de Staatscommissie voor het internationaal privaatrecht signaleert ook destijds van toepassing waren op de openstelling van het burgerlijk huwelijk voor paren van gelijk geslacht?
Klopt het dat Islamitische landen het op de koop toe nemen dat
polygame huwelijken niet in Nederland worden erkend wegens
strijd met de openbare orde?
Wat bedoelt u ermee dat een in Nederland voltrokken huwelijk
tussen personen van gelijk geslacht in een groot aantal landen op
weerstand zal stuiten? Is dit voor u reden om dit niet mogelijk te
maken? Hoe past dit in het speerpunt van uw beleid om LHBTrechten te bevorderen?
Klopt het dat een in Nederland voltrokken huwelijk tussen
personen van gelijk geslacht onder de bestaande regelgeving ook
in een groot aantal landen niet erkend wordt? Is dat voor u een
reden om het huwelijk tussen personen van gelijk geslacht onder
de bestaande regelgeving niet meer aan te bieden?

2
3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

2

Nr

Vraag

14

Klopt het dat er geen wettelijke bezwaren bestaan tegen invoering
van een regel die toestaat dat paren zonder attaches met Nederland hier kunnen trouwen?
Bent u bereid om te mogelijkheden te bekijken om goede
voorlichting te bieden zodat mensen hun eigen keus kunnen
maken en zelf kunnen beoordelen of ze liever half getrouwd zijn
dan geheel ongetrouwd zijn?
Klopt het dat artikel 7 van de Verordening Brussel II Bis een
residuele bevoegdheid biedt als geen lidstaatgerecht bevoegd is
op grond van de eerdere artikelen van de Verordening?
Klopt het dat Nederland een dergelijke residuele bevoegdheid
heeft gecreëerd in artikel 4 Rechtsverordening en dat dat eventueel
veranderd kan worden in een bevoegdheidstoekenning aan de
rechter van het land waar het huwelijk gesloten is? Kunt u hier
uitgebreid op ingaan?
Klopt het dat er nog ruimte voor interpretatie is of de Verordening
Brussel II Bis überhaupt gaat over het ontbinden van huwelijken
van paren van gelijk geslacht? Kunt u hierop reflecteren in het licht
van Mostermans, Echtscheiding, Tweede druk, 2003, p. 7?
Klopt het dat zolang het Europees Hof van Justitie geen bindende
interpretatie hieraan gegeven heeft Nederland vrij is om een forum
te scheppen van de plaats van huwelijkssluiting, in elk geval voor
paren van gelijk geslacht?
Wat voor andere mogelijkheden ziet u onder Verordening Brussel
II-bis om echtscheidingen mogelijk te maken? Bent u bereid om in
overleg te treden met uw Europese partners om een eventuele
uitzondering onder deze verordening te bedingen?
Welke EU-lidstaten erkennen het huwelijk van paren van gelijk
geslacht niet?
Geldt het bezwaar rondom het ontbinden van huwelijken ook voor
inwoners van niet-EU lidstaten?
Klopt het dat de Staatscommissie Internationaal Privaatrecht een
zware nadruk op LHBT’ers legt, maar dat het voorstel ook gaat over
paren van verschillend geslacht? Klopt het dat er tal van landen zijn
die geen eisen t.a.v. woonplaats en nationaliteit stellen aan het
aangaan van hun verbintenis in het betrokken land en dat ook in
Nederland zulke huwelijken in beginsel worden erkend?
Kan gesteld worden dat een groot deel van de LHBT-beweging in
landen waar men nog moet vechten voor het basisrecht om
überhaupt zichzelf te mogen zijn, de openstelling van het huwelijk
niet alleen geen prioriteit is, maar op dit moment zelfs onwenselijk
wordt geacht?
Wat was de kern van de aarzelingen die Hivos en het COC hebben
over het voorstel om het burgerlijk huwelijk open te stellen voor
bruidsparen zonder Nederlandse nationaliteit of woonplaats? Is het
u bekend hoe zij de juridische en praktische complicaties tegenover
de mogelijke symbolische waarde van het voorstel beoordelen? En
zo nee, bent u bereid hier meer informatie over in te winnen?
Is financiële en praktische steun aan lokale LHBT-bewegingen,
zoals in de brief beschreven, altijd een «veel effectievere en
wenselijkere manier om emancipatie te bevorderen?» Of zijn er ook
gevallen denkbaar waarin dergelijke steun door een westers land
als Nederland als onwenselijk kan worden ervaren?
In hoeveel landen is het «levensgevaarlijk» om een huwelijk van
gelijk geslacht te hebben? Bent u van mening dat mensen hierover
voorgelicht moeten worden en verder zelf de vrije keuze moeten
hebben of zij dit risico willen nemen?

15

16

17

18

19

20

21
22
23

24

25

26

27

3

Nr

Vraag

28

In hoeveel landen is het niet «levensgevaarlijk» om een huwelijk
van gelijk geslacht te hebben?
Bent u van mening dat het huwelijk voor mensen een grote
symbolische en emotionele waarde heeft? Is het feit dat er
bijvoorbeeld in Nigeria een «Same Sex Marriage (Prohibition) Act»
van kracht is reden om alle LHBT-koppels uit landen waar het
huwelijk nog niet voor iedereen is deze mogelijkheid te ontzeggen?
Klopt het dat de Commissie op kwesties wijst rondom visumaanvraag en visumverlening, omdat het niet ondenkbaar is dat
mensen na hun huwelijksvoltrekking alsnog in Nederland asiel
zullen aanvragen? Komt u op basis van het advies van de
Commissie tot de opmerking dat «visumaanvragen kunnen worden
geweigerd als tijdige terugkeer niet kan worden gegarandeerd» of
is dit uw eigen beleid?
Zou u op basis van deze redenering niet alle LHBT’ers uit landen
waar het klimaat jegens LHBT’ers vijandig is alle visa moeten
weigeren omdat het «niet ondenkbaar» is dat ze alsnog in
Nederland asiel zullen aanvragen? Past dit volgens u in het
Nederlandse beleid om op te komen voor LHBT-rechten
wereldwijd?
Denkt u dat vervolgde LHBT’ers die in Nederland asiel aanvragen
meer kans maken op een status als zij vlak daarvoor in het huwelijk
getreden zijn? Kunt u aangeven welk deel van de Vreemdelingenwet 2000 ziet op het huwelijk als grond voor asiel?
Hoe gaan andere landen waar het huwelijk voor paren van gelijk
geslacht wel is opengesteld voor niet-ingezetenen om met deze
«niet-ondenkbare»-problematiek? Zijn er bijvoorbeeld relatief veel
asielaanvragen van LHBT’ers in Las Vegas?
Klopt het dat het ook binnen de Europese Unie in veel lidstaten niet
mogelijk is om te trouwen voor paren van gelijk geslacht?
Bent u bereid om specifiek in te gaan op de mogelijkheid om het
burgerlijke huwelijk in Nederland open te stellen voor Unieburgers? Zo nee, waarom niet?
Klopt het dat het grootse deel van de argumenten die u aandraagt
in uw brief van toepassing zijn op een kleine groep LHBT’ers uit
landen waar homoseksualiteit strafbaar is, en niet op LHBT-koppels
uit de Europese Unie of andere landen waar het huwelijk nog niet
voor iedereen is?
Onderschrijft u dat iedereen wereldwijd zichzelf moet kunnen zijn?
Onderschrijft u dat ook de «kleine, relatief vermogende elite» deze
mogelijkheid moet krijgen?
Hebben het COC en Hivos alleen aarzelingen voor het openstellen
van huwelijken voor landen waar homoseksualiteit strafbaar dan
wel niet geaccepteerd is of ook bij het openstellen van het huwelijk
voor alle Unie-burgers? Kunt u hier uitgebreider op ingaan?
Klopt het dat de motie Dijkstra niet voorstelt om het huwelijk open
te stellen in plaats van het bieden van financiële en praktische
steun aan lokale LHBT-bewegingen? Klopt het dat het een het
ander niet uitsluit?
Klopt het dat de motie-Dijkstra niet vraagt om het actief propageren van het opengestelde huwelijk in LHBT-onvriendelijke landen?
Kunt u aangeven welk EU-lid zich heeft verzet tegen de Raadsconclusies op het gebied van bescherming van LHBTI’s in de Europese
Unie? En zo nee, waarom niet? Welke argumenten zijn bij dit verzet
gegeven?

29

30

31

32

33

34
35

36

37

38

39

40
41

4

Nr

Vraag

42

Kunt u ingaan op casussen waarbij rechters in landen waar het
huwelijk voor iedereen niet mogelijk is, een in een ander land
gesloten huwelijk wel erkend hebben? Bijvoorbeeld het in New
York gesloten huwelijk van twee mannen dat door de Italiaanse
rechter wel erkend werd? Kunt u bevestigen dat voor dit koppel
hun juridische werkelijkheid wel degelijk veranderd is?
Kunt u ingaan op het de casus waarin het Italiaanse Hof van
Beroep in Napels heeft besloten dat het huwelijk van twee Franse
vrouwen geregistreerd moet worden in Italië, inclusief alle rechten
die aan het burgerlijk huwelijk in Italië worden toegekend?
Is het denkbaar dat het openstellen van het burgerlijk huwelijk voor
niet-Nederlanders of niet-ingezetenen bij zal dragen aan de
wederzijdse erkenning en de openstelling van het huwelijk voor
paren van gelijk geslacht in Europa?

43

44

5