Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1448
Vragen van het lid Smaling (SP) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Milieu over het bericht dat bewoners in Wateringen nog steeds blootgesteld
worden aan asbest (ingezonden 8 januari 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu) (ontvangen
9 februari 2016).
Vraag 1
Hoe oordeelt u over het artikel «Wateringers vliegt asbest om de oren»,
waarin wordt gesteld dat uit een vertrouwelijk rapport blijkt dat «honderden
Wateringers nodeloos worden blootgesteld aan kankerverwekkend materiaal», nu een jaar na de grote asbestbrand?1
Antwoord 1
De bewoners van de gemeente Westland maken zich begrijpelijkerwijs zorgen
over de veiligheid van hun leefomgeving. Dat deze situatie zo lang aanhoudt,
is onwenselijk.
Naar aanleiding van gestelde vragen (Aanhangsel van de handelingen
nr. 2776) is in een brief aan de provincie Zuid-Holland aangegeven dat het
van belang is dat het vertrouwen van de burger in de leefomgeving hersteld
wordt. In die brief is tevens de hulp van het Ministerie van Infrastructuur en
Milieu aangeboden. Dit aanbod geldt nog steeds, en ook blijft het Ministerie
contact houden met de gemeente en de provincie.
De daadwerkelijke risico’s die de bewoners hebben gelopen zijn volgens de
GGD klein, terwijl tegelijkertijd de onzekerheid hierover groot is onder de
bewoners. In een brief2 van GGD Haaglanden aan de bewoners van de
gemeente Westland heeft de GGD toegelicht wat de gezondheidsrisico’s zijn
na een asbestbrand in het algemeen en de brand in de gemeente Westland in
het bijzonder. De GGD stelt dat de gezondheidsrisico’s voor de omgeving
verwaarloosbaar klein zijn gebleven na de brand. De GGD baseert deze
gezondheidskundige risicobeoordeling op informatie over de feitelijke situatie
ter plaatse na de asbestbrand en na de sanering, op bestaande wetenschap-

1
2

ah-tk-20152016-1448
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Telegraaf 6 januari 2016
https://www.gemeentewestland.nl/fileadmin/documenten/Asbest_wateringen/20160107_
GGD-bericht_over_asbestbrand_Wateringen_def.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

pelijke kennis over de gezondheidseffecten van asbest en op de ervaringen
die landelijk zijn opgedaan bij eerdere asbestbranden.
De provincie heeft naar aanleiding van klachten over de aanwezigheid van
asbest van bewoners in de gemeente Westland een onderzoek ingesteld in
het kader van het interbestuurlijk toezicht. Het voorlopige resultaat van dit
onderzoek is dat de gemeente Westland een plan van aanpak heeft opgesteld
waarmee de ingezette aanpak door de gemeente wordt geïntensiveerd. De
gemeente Westland heeft tot april om te inventariseren hoe groot de
verontreiniging is en om eventueel (delen van) het gebied te saneren. Op
basis hiervan constateert de provincie dat de gemeente breed verantwoordelijkheid neemt en ook concrete invulling geeft aan het oplossen van de
asbestproblematiek. De provincie ziet op dit moment geen aanleiding om
verdere stappen te zetten vanuit haar toezichthoudende rol. Ook vindt de
provincie het belangrijk dat het vertrouwen tussen gemeente en inwoners
wordt hersteld. Zij heeft aangegeven bereid te zijn dit te ondersteunen.
Vraag 2
Vindt u dat gemeenten voldoende geëquipeerd zijn om dit type calamiteiten
te lijf te kunnen gaan? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 2
Gemeenten gaan verschillend om met de gevolgen van een asbestbrand.
Vandaar dat er als leidraad om hulp te bieden een plan van aanpak asbestbrand is opgesteld (uit 2006, geactualiseerd in 2010). Op dit moment wordt
dit plan van aanpak geactualiseerd door het Instituut Fysieke Veiligheid.
Hierbij worden diverse casus betrokken, onder meer de brand in de gemeente
Westland. Op basis van casuïstiek wordt bepaald aan welke informatie
gemeenten behoefte hebben. VNG wordt hierbij betrokken. Het vernieuwde
plan van aanpak zal gemeenten meer houvast bieden bij het omgaan met de
gevolgen van branden waar asbest bij betrokken is. Het geactualiseerde plan
van aanpak is volgens het Instituut Fysieke Veiligheid in september 2016
gereed. Ik ben in contact met het Instituut Fysieke Veiligheid om te bezien of
dit versneld kan worden.
Vraag 3
Bent u van mening dat de gemeente, indachtig het feit dat in deze situaties
meerdere wetten van toepassing zijn binnen de domeinen gezondheid,
ruimtelijke ordening, milieu en woningbouw, adequaat kan opereren?
Antwoord 3
Calamiteiten bevinden zich vaak op het snijvlak van diverse wettelijke
domeinen. Gemeenten hebben kennis van de lokale omstandigheden en
worden bijgestaan door expertise vanuit bijvoorbeeld brandweer, GGD en
politie.
Vraag 4
Ziet u de voordelen van een «vliegende brigade», die in dit soort gevallen
snel in actie kan komen? Bent u bereid om een «rapid response force» te
formeren? Zo nee, waarom niet?3
Antwoord 4
De voornoemde actualisatie van het plan van aanpak asbestbrand is er op
gericht decentrale overheden voldoende houvast te bieden na een brand
waar asbest bij vrijgekomen is. In dit plan van aanpak wordt aandacht
gegeven aan bijvoorbeeld het verspreidingsgebied na een asbestbrand, en
aan de taakverdeling tussen betrokken instanties (GGD, brandweer en politie).
Ook komt in het plan van aanpak een overzicht met telefoonnummers van
expertisediensten. Ik zie in aanvulling hierop geen toegevoegde waarde van
een vliegende brigade.
Daarnaast vind ik het van belang dat de sanering van asbestdaken nu snel op
gang komt. Hiermee kan het aantal asbestincidenten veroorzaakt door
branden worden verminderd.

3

Telegraaf 7 januari 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 5
Is naar uw mening de certificering van asbestsaneringsbedrijven op orde? Zo
ja, hoe kan een situatie zoals in Wateringen dan voortduren? Zo nee, hoe
gaat u dit dan aanpakken?
Antwoord 5
Om asbest gezond en veilig te mogen saneren is een certificaat verplicht. Dit
is belegd in de arbeidsomstandighedenregelgeving. In de Sectorrapportage
Asbest 2015 van de Inspectie SZW, die de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid u heeft toegezonden op 24 augustus 2015 (kst. 25 834,
nr. 101) wordt geconstateerd dat de naleving van gecertificeerde bedrijven is
verbeterd. De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid geeft aan dat
de integrale overkoepelende aanpak van inspecties, van inzet vanuit de
branche en van beleidsinitiatieven effectief is. In 2012 was de situatie in orde
op slechts 30% van de asbestsaneringslocaties, inmiddels is dat gestegen
naar 54% van de saneringslocaties. Hoewel dit een verbetering is, is het van
belang om de stijgende lijn vast te houden. Continuering van het solide
toezicht op de sector is dan ook gewenst. Hiertoe blijft de inzet en aanpak
zoals gemeld in de Sectorrapportage Asbest de komende jaren gericht op
«hard optreden waar nodig» (inspecteren) en «samenwerken waar mogelijk»
(communiceren).
Vraag 6
Wat zijn de mogelijkheden om de verzekeringen te stroomlijnen? Met andere
woorden, bent u bereid met de verzekeringsmaatschappijen rond de tafel te
gaan opdat willekeur in schadevergoeding bij dit soort calamiteiten wordt
voorkomen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
De voorwaarden van een opstalverzekering verschillen per verzekeraar.
Consumenten kiezen een verzekering die bij hen past. Zoals hierboven
aangegeven, ben ik in overleg met betrokken partijen over de consequenties
van het asbestdakenverbod. In dit kader zal ik specifiek met het verbond van
verzekeraars de consequenties van het verbod voor verzekeringen bespreken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3