Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

32 299

Ziekenhuiszorg

Nr. 39

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 februari 2015
Tijdens het Algemeen Overleg (AO) van 10 december 2014 over de
ziekenhuizen in Dokkum, Den Helder en Terneuzen heb ik toegezegd uw
Kamer, op basis van informatie van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
en de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ), periodiek op de hoogte te
stellen van het proces rondom het faillissement van Zorggroep Pasana
(Kamerstuk 32 299, nr. 40). Met deze brief geef ik uitvoering aan deze
toezegging.
Stand van zaken tijdens het AO van 10 december 2014
Zorggroep Pasana bestond uit ziekenhuis De Sionsberg en acht
verzorgings- en verpleegtehuizen. Toen het AO van 10 december 2014
plaatsvond, was Zorggroep Pasana ongeveer anderhalve week failliet. Ik
gaf toen aan dat ik mij terdege realiseerde dat dit een klap betekende voor
alle betrokkenen. Aangezien het faillissement voor de medewerkers van
ziekenhuis De Sionsberg grote consequenties had, heb ik hen en hun
families laten weten dat ik met hen meeleefde. Ook heb ik aangegeven dat
ik heel veel respect voor deze medewerkers heb, omdat zij in deze
onzekere situatie doorwerkten. Dat getuigt van een enorme motivatie en
passie voor het vak en de mensen. Deze woorden gelden onverminderd.
Enkele weken voorafgaand aan het AO had zorgverzekeraar De Friesland
een stichting opgericht voor de voortzetting van de zorg in de verzorgings- en verpleegtehuizen. Daardoor veranderde er voor de werknemers
en de cliënten voorlopig gelukkig weinig. Voor ziekenhuis De Sionsberg
lag dat anders. Ten tijde van het AO onderzochten de curatoren de
mogelijkheden voor een doorstart.
In het AO en het verslag van een algemeen overleg (VAO) op 17 december
2014 heb ik aangegeven dat de zorgverzekeraar in deze casus de rol nam
die zij heeft conform het beleid rondom continuïteit van zorg (Handelingen II 2014/15, nr. 38, item 14). De NZa zag daar op toe en de IGZ lette

kst-32299-39
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 299, nr. 39

1

streng op de kwaliteit van zorg. Dit maakte dat ik geen aanleiding had om
te twijfelen aan de continuïteit van zorg in de betreffende regio in
Friesland.
Huidige stand van zaken
Na het AO en het VAO in december 2014, hebben zich verschillende
ontwikkelingen voorgedaan. Hieronder informeer ik uw Kamer op basis
van de informatie die ik heb ontvangen van de NZa, de IGZ en de
curatoren.
Ziekenhuis De Sionsberg
Doorstart van het ziekenhuis in afgeslankte vorm
Op 5 januari 2015 hebben de curatoren laten weten dat een doorstart van
ziekenhuis De Sionsberg, in afgeslankte vorm, mogelijk is. Op 23 januari
2015 hebben de curatoren en de nieuwe eigenaren bekend gemaakt dat
de benodigde contracten getekend zijn en dat «Sionsberg 2.0» een feit is.
Ik vind dat goed nieuws, omdat volgens de curatoren 80 tot mogelijk 100
fte hierdoor hun baan kunnen behouden. En, patiënten kunnen nu op de
voor hen vertrouwde plek zorg blijven ontvangen.
Volgens de curatoren is Sionsberg 2.0 een nieuw en innovatief zorgcentrum, waarbij veel aandacht is voor multidisciplinaire ouderenzorg.
Het zorgcentrum, dat drie eigenaren heeft (ZuidOostZorg, de DC groep en
Cardiologie Centra Nederland), bestaat uit huisartsendiensten, anderhalve
lijnszorg, poliklinische diensten en dagverpleging. In het zorgcentrum kan
men poliklinisch terecht voor cardiologie, neurologie, longgeneeskunde,
dermatologie, chirurgie, interne geneeskunde, urologie, gynaecologie en
kaakchirurgie. Voor een aantal specialisaties, zoals orthopedie en KNO
(die niet in Sionsberg 2.0 zelf aanwezig zijn), wordt geregeld dat de vooren nazorg wel in Dokkum kan. Zo wordt volgens de curatoren en de
eigenaren voorkomen dat patiënten voor en na een bepaalde operatie of
ingreep elders veel heen en weer moeten reizen.
Het innovatieve karakter van Sionsberg 2.0 spreekt mij zeer aan, omdat
patiënten (ondanks het feit dat het ziekenhuis afgeslankt is) voor veel
soorten ziekenhuiszorg nu nog steeds in Dokkum terecht kunnen.
De curatoren hebben mij laten weten dat een belangrijke overweging bij
deze keuze voor dit zorgcentrum is geweest dat hiermee een aanzienlijk
deel van het personeel zijn baan kan behouden. Daarnaast past dit
centrum naar de mening van de curatoren erg goed bij de huidige en
toekomstige zorgvraag in de regio. Zorgverzekeraar De Friesland is
positief en heeft een akkoord bereikt met de nieuwe eigenaren over de
zorgcontractering voor de komende jaren.
Motie van de leden Rutte en Bouwmeester
Tijdens het VAO van 17 december 2014 hebben de leden Rutte (VVD) en
Bouwmeester (PvdA) een motie1 ingediend, welke op 18 december 2014
door uw Kamer is aangenomen. Deze motie verzoekt de regering:
• zorgverzekeraars aan te sporen om direct in gesprek te gaan met
inwoners, patiëntenverenigingen, zorgaanbieders en de curatoren
betrokken bij het faillissement van De Sionsberg, en te doen wat nodig
is om, al dan niet met een overbruggingskrediet van zorgverzekeraars,

1

Kamerstuk 32 299, nr. 30

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 299, nr. 39

2

zo snel mogelijk een passend en duurzaam zorgaanbod te realiseren
voor Noordoost-Friesland;
• de NZa te laten toezien dat de relevante partijen worden betrokken bij
een passende en duurzame oplossing; en
• de Kamer actief te informeren over de voortgang.
Ik heb uitvoering gegeven aan deze motie door zorgverzekeraar De
Friesland (als belangrijke verzekeraar in de betreffende regio in Friesland)
te bellen en een brief te sturen waarin ik haar wijs op de motie en het
belang om (samen met de curatoren) zowel inwoners, patiëntenverenigingen, als zorgaanbieders te betrekken bij het vormgeven van een
passend en duurzaam zorgaanbod voor Noordoost-Friesland.
Daarnaast heb ik een brief gestuurd aan de NZa met het verzoek om,
binnen haar toezicht op de naleving van de zorgplicht door de verzekeraar,
te monitoren dat zorgaanbieders, inwoners en patiëntenverenigingen
betrokken worden bij een passende en duurzame oplossing voor het
zorgaanbod na het faillissement van De Sionsberg.
Het is de taak van de NZa erop toe te zien dat verzekeraars zich aan hun
zorgplicht houden. Deze zorgplicht houdt in dat verzekeraars ervoor
moeten zorgen dat hun verzekerden de zorg krijgen die ze nodig hebben.
Het gaat hierbij niet alleen om de inhoud en omvang van de (vergoeding
van) zorg, maar ook om de kwaliteit, tijdigheid en bereikbaarheid van de
verzekerde zorg. De NZa heeft zowel voor als na het faillissement van
Zorggroep Pasana (waaronder het ziekenhuis de Sionsberg) er op
toegezien dat de verzekeraars zich aan hun zorgplicht hebben gehouden.
De NZa heeft mij laten weten dat ze er hierbij specifiek op heeft gelet dat
er voldoende capaciteit bij omringende ziekenhuizen bleef om alle
patiënten tijdig te kunnen behandelen, zowel voor als na het faillissement
van Zorggroep Pasana.
In het licht van de bovengenoemde motie kan ik uw Kamer melden dat de
NZa mij verder heeft laten weten dat zij aanwezig is geweest bij «de
Sionsbergdag» op 17 januari 2015. Gedurende die dag hebben ongeveer
300 bewoners en professionals samen een plan opgesteld over welke zorg
er in de toekomst in Dokkum noodzakelijk en wenselijk is. In de aanloop
naar «de Sionsbergdag» zijn ruim 2300 mensen uit Dokkum en omgeving
geraadpleegd via verschillende bijeenkomsten. De NZa heeft mij laten
weten dat er op de dag zelf ook vertegenwoordigers waren van de
bewoners van de Friese eilanden (o.a. Ameland en Vlieland) en van alle
verschillende groepen professionals die werkzaam zijn in en rond
Dokkum.
Daarnaast waren ook de curatoren, de nieuwe eigenaren van Sionsberg
2.0, en zorgverzekeraar De Friesland aanwezig. Aan het einde van de dag
is het plan gepresenteerd aan de nieuwe eigenaren, die het plan zullen
meenemen in de ontwikkeling van het medisch centrum de Sionsberg 2.0.
Van de NZa heb ik begrepen dat alle betrokken partijen, op de dag zelf of
in de aanloop daar naar toe, de mogelijkheid hebben gehad om mee te
denken over een passende en duurzame oplossing.
Zoals ik tijdens het AO van 10 december 2014 in uw Kamer al heb gezegd,
vind ik het heel belangrijk dat er in de regio zélf een plan gemaakt wordt.
Het organiseren van een dag waarbij iedereen zijn inbreng kan leveren,
vind ik een hele mooie manier om iedereen die De Sionsberg na aan het
hart ligt, te betrekken bij de toekomst ervan. Ik vind dit dan ook een groot
compliment aan alle betrokkenen waard.
Kwaliteit van zorg
Voor wat betreft de kwaliteit van zorg geldt dat de IGZ voorafgaand aan
het faillissement van Zorggroep Pasana de bestuurder opdracht heeft
gegeven een continuïteitsplan op te stellen. Een dergelijk continuïteitsplan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 299, nr. 39

3

is nodig om ervoor te zorgen dat de zorginstelling de zorg indien nodig
kan overdragen, zodat de zorgverlening desnoods door een andere
zorgaanbieder kan worden overgenomen.
Na het faillissement heeft de IGZ zich door de curatoren periodiek laten
informeren over de zorgverlening en enkele specifieke onderwerpen.
De IGZ heeft bij haar toezicht op de zorgverlening in ziekenhuis De
Sionsberg vooral in de gaten gehouden of er steeds voldoende randvoorwaarden aanwezig waren om verantwoorde zorg te leveren. Het
zorgaanbod bestond na het faillissement voornamelijk uit poliklinische
zorg, maar de curatoren hebben in overleg met de professionals en
andere betrokkenen besloten ook een aantal andere verrichtingen,
waaronder radiodiagnostiek, uit te voeren. Naar het oordeel van de IGZ is
er sinds het faillissement steeds sprake geweest van verantwoorde zorg.
De medewerkers van het ziekenhuis hebben daar volgens de IGZ een
grote bijdrage aan geleverd. Ondanks de grote onzekerheid hebben zij
enorm veel inzet en betrokkenheid getoond.
Een belangrijk aandachtspunt voor de IGZ was de overdracht van
patiëntendossiers, indien zorg voor de patiënt in een ander ziekenhuis
werd voorgezet. Voor zover de IGZ heeft kunnen vaststellen, zijn er
omtrent de beschikbaarheid van patiëntendossiers geen problemen
geweest voor deze andere ziekenhuizen. Ook nu ziekenhuis De Sionsberg
een doorstart heeft gemaakt, blijft de IGZ toetsen of de beschikbaarheid
van patiëntendossiers is geborgd.
Verder zal de IGZ er uiteraard op toezien dat de kwaliteit van de zorgverlening in Sionsberg 2.0 van voldoende niveau blijft.
Verzorgings- en verpleegtehuizen
Voor wat betreft de verzorgings- en verpleegtehuizen van de failliete
Zorggroep Pasana geldt dat er verschillende partijen zijn die een bieding
gedaan hebben. De curatoren starten binnenkort met verschillende
partijen de onderhandelingen en streven ernaar de verzorgings- en
verpleegtehuizen in het tweede kwartaal van 2015 over te dragen aan één
of meerdere nieuwe eigenaren.
Van de IGZ heb ik begrepen dat zowel de managers als de medewerkers
van de verzorgings- en verpleegtehuizen van Zorggroep Pasana goed op
het faillissement gereageerd hebben. Ze hebben volgens de IGZ hard
gewerkt om de kwaliteit en continuïteit van de zorg te waarborgen. Dit
heeft veel energie, betrokkenheid en tijd gekost. De IGZ heeft tijdens
onaangekondigde inspectiebezoeken aan diverse locaties de zorgpraktijk
getoetst en vastgesteld dat het faillissement geen gevolgen heeft gehad
voor de continuïteit van de zorgverlening en de ondersteunende
processen. Er is steeds aandacht geweest voor de communicatie naar
cliënten en/of hun vertegenwoordigers. Naar het oordeel van de IGZ is
steeds aan de randvoorwaarden voor verantwoorde zorg voldaan.
De curatoren blijven de IGZ periodiek (en bij belangrijke ontwikkelingen
tussentijds) informeren en de IGZ blijft toezien dat de kwaliteit van de
zorgverlening in de verzorgings- en verpleegtehuizen van voldoende
niveau blijft.
Faillissement Stichting Vastgoed Pasana
Toen het faillissement van Stichting Zorggroep Pasana op 28 november
2014 door de rechter werd uitgesproken, bleek dat Stichting Vastgoed
Pasana buiten dit faillissement bleef. Op 14 januari 2015 is ook deze
stichting failliet verklaard. Van de curatoren heb ik inmiddels begrepen dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 299, nr. 39

4

Stichting Sionsberg 2.0 de nieuwe eigenaar van het vastgoed wordt en
dat die stichting het vastgoed gaat verhuren aan de betrokken partijen.
In het verleden heeft het Rijk aan Stichting Zorggroep Pasana, op basis
van de toen geldende garantieregelingen, garanties verleend voor een
aantal leningen ten behoeve van de aankoop of realisatie van vastgoed.
Nu Stichting Vastgoed Pasana door de rechter failliet is verklaard, is het
Rijk gehouden aan het overnemen van de rente- en aflossing over de
resterende looptijd van deze leningen. Afhankelijk van de precieze
voorwaarden waaronder aflossing zal geschieden, worden de totale
kosten daarvan geschat op circa € 2,5 miljoen. Met de betrokken bank –
de BNG – worden door het Rijk thans de voorwaarden besproken.
Tot slot
Op basis van de informatie die ik van de NZa, de IGZ en de curatoren heb
ontvangen, heb ik vertrouwen in een goede afhandeling van dit faillissement en de borging van de continuïteit van de zorg in de betreffende
regio in Friesland. Alle betrokken partijen nemen nog steeds de rol die zij
hebben conform het beleid rondom continuïteit van zorg. De NZa blijft
erop toezien dat de verzekeraar zijn zorgplicht blijft nakomen en de IGZ
blijft streng letten op de kwaliteit van zorg.
Ik ben, zoals ik in het bovengenoemde AO heb toegezegd, voornemens
om binnenkort een bezoek te brengen aan de regio, zodat ik ook met
eigen oren en ogen kan horen en zien hoe het nu gaat.
Over de oorzaken van het faillissement kan ik u niets nieuws vertellen ten
opzichte van de situatie tijdens het AO en VAO. De curatoren zullen hier
nog een uitgebreid onderzoek naar verrichten.
Zoals ik in het AO van 10 december 2014 al heb toegezegd, zal ik uw
Kamer op de hoogte blijven houden van het proces rondom het faillissement van Zorggroep Pasana.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 299, nr. 39

5