Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3718

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 juni 2023
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij 2 fiches die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissie
voorstellen (BNC).
Fiche: Richtlijn en mededeling ter bestrijding van corruptie binnen de EU
(Kamerstuk 22 112, nr. 3717)
Fiche: Aanbeveling inzake de bestrijding van online piraterij van live
(sport)evenementen
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

kst-22112-3718
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3718

1

Fiche: Aanbeveling inzake de bestrijding van online piraterij van
live (sport)evenementen
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
AANBEVELING VAN DE COMMISSIE over de bestrijding van onlinepiraterij van sport- en andere live-evenementen
b) Datum ontvangst
4 mei 2023
c) Nr. Commissiedocument
COM (2023) 2853
d) EUR-Lex
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?uri=PI_COM:C(2023)2853
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie
Niet opgesteld
f) Behandelingstraject Raad
Raad voor Concurrentievermogen
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Justitie en Veiligheid
2. Essentie voorstel
Op 4 mei 2023 heeft de Europese Commissie (hierna: de Commissie) een
aanbeveling gepubliceerd om commerciële onlinepiraterij van sport- en
andere live-evenementen te bestrijden. Commerciële onlinepiraterij van
sport- en andere live-evenementen betreft het online doorgeven van
sport- en andere live-evenementen zonder dat daarvoor de benodigde
toestemming is verkregen. Dit berokkent uitvoerende kunstenaars,
organisatoren van live- en sportevenementen en omroeporganisaties
schade.
De voorliggende aanbeveling geeft invulling aan de in mei 2021 aangenomen resolutie van het Europees Parlement (hierna: EP) over de
uitdagingen van de organisatoren van sport- en andere live-evenementen
in een digitale omgeving.1 De Commissie heeft bij de voorbereiding van
de aanbeveling belanghebbenden geraadpleegd tijdens een bijeenkomst
in februari 2023 met vertegenwoordigers van omroeporganisaties,
organisaties van sportrechten, liveoptredens en online-tussenpersonen en
nationale autoriteiten. De Commissie heeft verder overleg gepleegd met
de lidstaten in het kader van het Contactcomité auteursrecht. De aanbeveling bouwt voort op het Actieplan 2020 inzake intellectueel eigendom.2
In de voorliggende aanbeveling beschrijft de Commissie drie manieren
om online piraterij te bestrijden. Allereerst een snellere behandeling van
meldingen dat sport- en andere live-evenementen zonder de benodigde
toestemmingen worden doorgegeven. De zogenoemde notice and
takedown procedure is een veelgebruikte procedure waarbij rechthebbenden bij aanbieders van tussenhandeldiensten kunnen melden dat
sport- en andere live-evenementen illegaal worden doorgegeven. De
aanbieder van een tussenhandeldienst moet na een dergelijke melding de
content verwijderen of de toegang ertoe blokkeren. De aanbeveling nodigt
de lidstaten uit tot een snellere behandeling van notice and takedown
procedures, voortbouwend op de digitaledienstenverordening (hierna:
1
2

P9_TA(2021)0236.
Mededeling Het innovatiepotentieel van de EU optimaal benutten. Een actieplan inzake
intellectuele eigendom om het herstel en de veerkracht van de EU te ondersteunen van
25 november 2020, COM(2020) 760.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3718

2

DSA). Uiteraard dient daarbij met alle betrokken, op grondrechten terug te
voeren, belangen rekening te worden gehouden.
Ten tweede spoort de Commissie lidstaten aan om gebruik te maken van
dynamische rechterlijke bevelen op basis van de rechtsmiddelen in de
handhavingsrichtlijn3. Op grond van het geldende recht kan worden
opgetreden tegen sites die illegaal live-content uitzenden. De aanbeveling
moedigt de lidstaten aan om het ook juridisch mogelijk te maken om op te
treden tegen inbreukmakende mirrorsites. Een mirrorsite is een kopie van
de in casu inbreukmakende site. Op deze manier zou een door de rechter
toegewezen bevel om een inbreukmakende site te blokkeren of te
verwijderen, ook direct van toepassing zijn op de actieve mirrorsites.
Hiervoor is dan geen afzonderlijk rechtelijk bevel tot verwijdering of
blokkering benodigd.
Ten derde stelt de Commissie voor om legaal aanbod bij gebruikers van
dergelijke streams te bevorderen. De lidstaten worden aangemoedigd om
gebruikers bewuster te maken van het aanbod van live uitgezonden sporten andere evenementen. De lidstaten worden ook verzocht gebruikers die
toegang proberen te krijgen tot diensten die ongeoorloofde doorgifte van
live uitgezonden sport- en andere evenementen aanbieden en op grond
van een bevel zijn geblokkeerd, te informeren over de redenen voor de
blokkering en hen informatie te verstrekken over het legale aanbod dat
beschikbaar is.
Verder wordt de versterking van de samenwerking tussen alle betrokken
belanghebbenden door de uitwisseling van informatie en beste praktijken
gepropageerd. Het Europees Waarnemingscentrum voor inbreuken op
intellectuele-eigendomsrechten gaat onderzoeken welke mogelijke
effecten de aanbeveling heeft. De Commissie zal op basis daarvan
beslissen of aanvullende wetgevende maatregelen op EU-niveau nodig
zijn.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Nederland zet in op de bestrijding van illegale doorgifte van sport- en
andere live-evenementen. De handhaving van het auteursrecht en de
naburige rechten is primair een privaatrechtelijke aangelegenheid. Het
strafrecht dient als ultimum remedium. Rechthebbenden en aanbieders
van tussenhandeldiensten hebben al goed functionerende notice and take
down procedures opgezet. Daarnaast hebben rechthebbenden en
nagenoeg alle internetserviceproviders in november 2021, onder
begeleiding van de Rijksoverheid, een convenant gesloten. In dit
convenant wordt geregeld dat een rechter na een door de Stichting Brein4
geïnitieerde en op tegenspraak gevoerde procedure heeft geoordeeld dat
een bij het convenant aangesloten internet provider is gehouden tot het
blokkeren van (een) website(s) die inbreuk maakt op het auteursrecht
en/of de naburige rechten, alle andere bij het convenant aangesloten
internet access providers daaraan op grond van het convenant eveneens
gevolg zullen geven (hoewel zij dus niet in de procedure betrokken
waren).5

3

Richtlijn 2004/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de
handhaving van intellectuele-eigendomsrechten, PbEU 2004, L195/16.
Stichting BREIN onderzoek en bestrijdt grootschalige auteursrechtinbreuk en-misbruik van
muziek, films, series, boeken, geschriften, beeld en games.
5
Kamerstuk 29 838, nr. 104.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3718

3

Verder bestaan er al rechtsmiddelen om online piraterij te bestrijden. Op
grond van de omzetting van de handhavingsrichtlijn kunnen rechthebbenden na rechterlijke tussenkomst dynamische verbodsmaatregelen
verkrijgen, waarbij tussenhandeldiensten op het internet worden gelast de
toegang tot ongeoorloofde inhoud te blokkeren of deze te verwijderen.
Deze verbodsmaatregel, op vordering van eiser, geldt dan ook voor
eigenaren van mirror sites. Nederlandse rechters passen in dit verband
onder andere het arrest UPC Telekabel Wien van het Europese Hof van
Justitie toe.6
Tot slot heeft het kabinet in het BNC-fiche over het Actieplan inzake
intellectuele eigendom aangegeven dat doeltreffende handhaving een
onderdeel vormt van een goed functionerend stelsel voor intellectuele
eigendomsrechten en dat in het kader hiervan doeltreffende, maar zeker
ook evenredige, maatregelen tegen illegale (online) activiteiten nodig zijn.
Juist samenwerking tussen alle betrokken spelers (rechthebbenden,
leveranciers, diverse groepen tussenliggende partijen en openbare
handhavingsinstanties) wordt gesteund.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Het kabinet verwelkomt deze aanbeveling die ertoe strekt online piraterij
van sport- en andere live-evenementen te bestrijden. De aanbeveling sluit
grotendeels aan bij staand goeddeels Europeesrechtelijk gegrondvest
beleid. Dit geldt ook voor de snellere behandeling van meldingen dat
sport- en andere live-evenementen zonder de benodigde toestemmingen
worden doorgegeven. De DSA stroomlijnt de verwerking van kennisgevingen aan aanbieders van hostingdiensten in geval van illegale inhoud.
Uitvoeringswetgeving van de DSA is momenteel in voorbereiding. In het
kader van de uitvoering van de DSA zullen tussenhandeldiensten in
samenwerking met alle betrokken stakeholders moeten bezien of daarbij
ook aan de inhoud en strekking van de aanbeveling gevolg kan worden
gegeven, met name waar het gaat om de snelle behandeling van
meldingen en het ontwikkelen en gebruiken van technische oplossingen
om de verwerking van meldingen te vergemakkelijken.7 Een en ander
uiteraard met inachtneming van alle betrokken, op grondrechten terug te
voeren belangen, zoals de vrijheid van meningsuiting en informatie.
Daarnaast is het eerder genoemde convenant een treffend voorbeeld van
de door de aanbeveling gepropageerde samenwerking tussen alle
betrokken stakeholders bij de bestrijding van online piraterij die ook bij
sport- en andere live-evenementen zou kunnen worden toegepast. De
aanbeveling leidt er verder niet toe dat de handhaving van het auteursrecht en/of naburige rechten aan (een orgaan van) de Staat wordt
opgedragen. Het beginsel dat de uitoefening en handhaving van het
auteursrecht en/of naburige rechten het prerogatief is van rechthebbenden, blijft daarmee behouden.
Ten tweede spoort de Commissie de lidstaten aan om gebruik te maken
van dynamische rechterlijke bevelen. Met betrekking tot het verkrijgen van
dynamische verbodsmaatregelen sluit de Nederlandse praktijk aan op de
aanbeveling. Ditzelfde geldt voor de promotie van legaal materiaal.

6
7

HvJEU 27 maart 2014, zaak C-314/12, ECLI:EU:C:2014:192.
Met name bij de uitvoering van artikel 16 en 23 van de Verordening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3718

4

c) Eerste inschatting van krachtenveld
De Commissie heeft de aanbeveling gepresenteerd in de Raadswerkgroep
Auteursrecht en het Contactcomité Auteursrecht in de Digitale eengemaakte markt. Op het moment van schrijven is nog niet duidelijk welke
standpunten het EP en andere lidstaten zullen innemen ten opzichte van
de aanbeveling.
4. Grondhouding ten aanzien van bevoegdheid, subsidiariteit,
proportionaliteit, financiële gevolgen en gevolgen voor regeldruk,
concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
a) Bevoegdheid
De grondhouding van het kabinet ten aanzien van de bevoegdheid is
positief. De aanbeveling ziet op de interne markt. Op dit terrein is sprake
van een gedeelde bevoegdheid tussen de EU en de lidstaten (artikel 4,
tweede lid, onder a, VWEU). Op grond van artikel 292 VWEU is de
Commissie bevoegd om aanbevelingen vast te stellen op de gebieden
waarop de EU bevoegd is. De Commissie is dus bevoegd om deze
aanbeveling uit te vaardigen.
b) Subsidiariteit
De grondhouding van het kabinet ten aanzien van de subsidiariteit is
positief. De aanbeveling heeft tot doel de bescherming van uitvoerende
kunstenaars, organisatoren van live- en sportevenementen en omroeporganisaties tegen commerciële online piraterij van online evenementen.
Gezien de grensoverschrijdende en digitale aard van commerciële online
piraterij van dergelijke online evenementen, kan dit onvoldoende door de
lidstaten op centraal, regionaal of lokaal niveau worden bestreden,
waardoor er een EU-aanpak nodig is.
c) Proportionaliteit
De grondhouding van het kabinet ten aanzien van de proportionaliteit is
positief. Het kabinet acht de aanbevelingen geschikt om het gewenste
doel, namelijk het beschermen van uitvoerende kunstenaars, organisatoren van live- en sportevenementen en omroeporganisaties tegen
commerciële online piraterij van live evenementen, te bereiken. De
Commissie benadrukt het belang van bescherming op nationaal niveau en
de aanbeveling dient vooral ter ondersteuning van het nationaal beleid.
De Commissie laat daarbij voldoende ruimte aan de lidstaten voor eigen
invulling en gaat niet verder dan noodzakelijk om het doel te bereiken,
doordat het enkel vrijwillige aanbevelingen betreft. Ook de informatiedeling van lidstaten met de Commissie met betrekking tot het bereiken
van de doelstellingen is geschikt om het doel te bereiken en gaat niet
verder dan noodzakelijk om online piraterij van online evenementen te
bestrijden, omdat lidstaten slechts worden aangemoedigd de Commissie
op de hoogte te houden. Deze aanbeveling gaat daarmee niet verder dan
noodzakelijk, qua controle, noch qua ruimte om nationaal beleid te
vormen.
d) Financiële gevolgen
Er zijn nagenoeg geen gevolgen voor de Rijksbegroting voorzien uit de
navolging van deze aanbevelingen. Het kabinet is van mening dat
eventueel benodigde EU-middelen gevonden dienen te worden binnen de
in de Raad afgesproken financiële kaders van de EU-begroting 2021–2027
en dat deze moeten passen bij een prudente ontwikkeling van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3718

5

jaarbegroting. Eventuele budgettaire gevolgen voor de Rijksbegroting
worden ingepast op de begroting van het beleidsverantwoordelijke
departement, conform de regels van de budgetdiscipline.
e) Gevolgen voor regeldruk, concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
De aanbeveling heeft geen effect op regeldruk en concurrentiekracht. De
aanbeveling heeft evenmin gevolgen voor geopolitieke aspecten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3718

6