Ministerie van Buitenlandse Zaken

Datum | 14 december 2020

Onderwerp | Externe volkenrechtelijke advisering

Geachte heer Blok,
In uw brief van 12 november 2020 heeft u de CAVV gevraagd wat de adviescommissie nodig heeft om op
korte termijn en objectief te kunnen adviseren op verzoek van het kabinet of het parlement, en daarnaast
eventueel ongevraagd advies uit te brengen. In deze brief beantwoordt de adviescommissie uw vraag.
De CAVV is u erkentelijk voor uw waardering, zoals deze ook tot uitdrukking is gebracht in de
kabinetsreactie op het NLA-advies. U gaf daarin te kennen dat de CAVV adviezen van hoge kwaliteit
uitbrengt over uiteenlopende belangrijke onderwerpen, en dat het kabinet groot belang hecht aan de rol van
de CAVV in het geven van volkenrechtelijk advies. De CAVV is verheugd over uw positieve waardering, en
onderstreept dat de onderwerpen waarover zij advies geeft inderdaad zeer uiteenlopend in karakter zijn.
Derhalve is het van belang om de structuren waarbinnen de CAVV opereert te verstevigen om de rol die de
CAVV thans vervult op een duurzame wijze in te vullen en, waar nodig, te kunnen intensiveren. De
adviescommissie vraagt u derhalve om het volgende:
Versterking van de ondersteuning
De CAVV stelt voor om de ondersteuning meer in lijn te brengen met de ondersteuning zoals de AIV deze
geniet. Graag zou de CAVV bijgestaan willen worden door een inhoudelijke secretaris van 0,5 fte in een
vergelijkbare salarisschaal als de AIV-secretarissen. Daarnaast zou het wenselijk zijn dat het secretariaat
wordt uitgebreid met een administratief medewerker (0,2 fte) die ondersteuning kan bieden bij het
notuleren van vergaderingen, het logistiek ondersteunen van de voorzitter, het bijhouden van het archief,
de verzending van stukken aan de leden, het verspreiden van adviezen en het verzorgen van de website. De
CAVV verwacht dat met vergroting van de capaciteit van het secretariaat de slagkracht van de commissie
wordt vergroot.

Pagina
2/3

Ten aanzien van het aanstellen van de secretarissen het volgende. De secretarissen zijn voor hun
werkzaamheden uitsluitend verantwoording verschuldigd aan de CAVV (artikel 15, tweede lid van de
Kaderwet adviescolleges). De CAVV stelt derhalve voor om met het ministerie van Buitenlandse Zaken
afspraken te maken over de werving van secretarissen in de eerste plaats binnen het ministerie. De CAVV
acht het van belang dat de functie van secretaris in overleg met haar voorzitter wordt ingevuld (artikel 15,
vijfde lid).
Inbedding van het secretariaat
Een gerelateerd punt betreft de inbedding van het secretariaat. De CAVV stelt voorop dat de
adviescommissie onafhankelijk opereert ten opzichte van haar opdrachtgever, overeenkomstig haar
wettelijke taak als onafhankelijk adviescollege. Momenteel wordt het secretariaat gevoerd door twee
secretarissen (ieder 0,1 fte) die het werk voor de CAVV verrichten als onderdeel van hun functie bij de
afdeling Internationaal Recht. De adviescommissie wil graag benadrukken dat dit naar grote tevredenheid
en op bijzonder professionele wijze gebeurt.
Desalniettemin spreekt de CAVV de wens uit om het secretariaat in te richten als een onafhankelijke eenheid
naar het model van de AIV, die formatief elders wordt ondergebracht bij het ministerie van Buitenlandse
Zaken, om organisatorisch op afstand te worden geplaatst van de interne volkenrechtelijke advisering en
daarmee iedere schijn van belangenverstrengeling tegen te gaan. Dit is te meer van belang indien het CAVVsecretariaat in de toekomst een grotere rol krijgt bij de inhoudelijke voorbereiding van adviezen.
Samenstelling en uitbreiding CAVV
De CAVV bestaat thans uit negen leden. Gegeven het feit dat de adviezen zeer uiteenlopend van onderwerp
en karakter kunnen zijn, en dat de adviescommissie anticipeert op een toename van het aantal adviezen dat
gelijktijdig per jaar in ontwikkeling is, bestaat de voorkeur om dit aantal uit te breiden tot twaalf leden.
Daartoe verwijst de adviescommissie naar artikel 10 van de Kaderwet adviescolleges waaruit volgt dat een
commissie uit hoogstens 15 leden mag bestaan. Om de onafhankelijke positie van de CAVV verder te
versterken stelt de CAVV tevens voor om de voorzitter van de CAVV te betrekken bij de ambtelijke selectie
van kandidaten.
Vergoeding
Ook bij versterking van de ondersteuning zal het inhoudelijke werk veelal op de schouders van de leden
terecht blijven komen vanwege hun specifieke deskundigheid. Momenteel ontvangen de voorzitter en de
leden van de CAVV een vergoeding per vergadering van € 310 respectievelijk € 235. De CAVV stelt voor om
de vergoedingen van haar leden aan te laten sluiten bij de Vergoedingsregeling van de AIV, in die zin dat de
voorzitter en de leden in aanmerking komen voor een vaste vergoeding. Dit maakt dat de vergoeding meer
in balans komt met de werkzaamheden die door de leden worden verricht, aangezien de werkzaamheden
vooral buiten de vergaderingen plaatsvinden.
Externe experts
De CAVV maakt bij gelegenheid gebruik van externe experts die een bijdrage leveren op het specifieke
terrein van hun expertise. Op deze wijze is de CAVV nog beter in staat advies te geven op het volle terrein
van het volkenrecht. Voor de vergoedingen van deze externe experts zal het aan de CAVV toegewezen budget
worden aangewend. De CAVV gaat er vanuit gaat dat het huidige budget toereikend zal zijn, maar zal zo
nodig om verhoging verzoeken.

Pagina
3/3

De CAVV is van mening dat zij met de structuren zoals hierboven geschetst kan voldoen aan haar wettelijke
taak om volkenrechtelijk advies te geven, tenzij het aantal adviesaanvragen significant groter wordt. Hierbij
dient nog wel het volgende te worden opgemerkt. Gegeven het karakter van de CAVV als adviesorgaan zal
de nadruk van advisering door de commissie liggen op het juridische (toetsings)kader en toepasselijke regels
en criteria. Daarbij worden relevante praktijksituaties, feiten en politieke ontwikkelingen natuurlijk
meegenomen, maar een terugkijkend feitenonderzoek en een daaraan gekoppeld oordeel valt niet binnen
het mandaat van de commissie.
De CAVV zal ook terughoudend blijven omgaan met haar bevoegdheid om ongevraagd advies te geven. De
CAVV stelt voorop dat de adviescommissie bereid is om, waar mogelijk en opportuun, gebruik te maken van
haar bevoegdheid om u uit eigen beweging te adviseren. De CAVV is van mening dat adviezen uit eigen
beweging een goed en dynamisch instrument kunnen zijn om de relevantie van het internationaal recht op
actuele, concrete dossiers aan te geven. Dat neemt niet weg dat een juiste balans moet worden gevonden
tussen enerzijds de mogelijkheid om bij te dragen aan advisering over volkenrechtelijke vraagstukken die
opkomen in de actualiteit, en anderzijds de noodzaak om te voorkomen dat de CAVV zich onnodig mengt in
politieke discussies, waardoor haar onafhankelijkheid in het geding kan komen.
Voor wat betreft de termijn van advisering, heeft de CAVV al laten zien dat zij op korte termijn kan adviseren
indien nodig, maar het karakter van de CAVV als collectief orgaan samengesteld uit leden die een andere
hoofdbezigheid hebben, sluit advisering op zeer korte termijn uit.
De adviescommissie is graag bereid tot nader overleg over bovenstaande indien gewenst en stelt in ieder
geval voor om een jaar na inwerkingtreding van de wijzigingen te evalueren of de doorgevoerde wijzigingen
tot het gewenste resultaat hebben geleid.

Hoogachtend,

Prof. dr. L.J. van den Herik
Voorzitter CAVV