Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1840
Vragen van het lid Schonis (D66) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Waterstaat over het bericht «Duitsland: elk uur een trein Amsterdam – Berlijn
(en één uur sneller)» (ingezonden 5 februari 2021).
Antwoord van Staatssecretaris Van Veldhoven-van der Meer (Infrastructuur
en Waterstaat) (ontvangen 26 februari 2021).
Vraag 1
Bent u bekend met het voornemen van Duitsland om de reistijd van de
Berlijntrein van Amsterdam naar Berlijn te willen verkorten tot 5 uur en 27
minuten in 2030?1 Zo ja, op welke manier bent u betrokken bij deze plannen?
Antwoord 1
Ja, ik ben met dit voornemen bekend. Tijdens het bilateraal afstemmen van
Toekomstbeeld OV en het Duitse Deutschlandtakt zijn deze beelden met
elkaar gewisseld. Ik ben erg blij met de gedeelde ambitie van de Duitse
overheid om de verbinding tussen onze twee hoofdsteden te versnellen. Het
grootste deel van de route ligt op Duits grondgebied, dus we hebben elkaar
nodig om deze verbinding te versnellen.
Vraag 2
Op welke manier passen de Nederlandse plannen om de Berlijntrein in 2025
met een half uur te versnellen in de Duitse plannen?
Antwoord 2
Deze plannen voor versnelling op de huidige route uit Deutschlandtakt en de
voorgenomen versnelling per 2024 passen goed in elkaar.
De benodigde infrastructurele maatregelen in Nederland voor de voorgenomen versnelling van een half uur (per 2024) zijn no-regret. Het betreffen
maatregelen die de robuustheid en snelheid van het baanvak omhoog
brengen tussen Deventer, Hengelo en grens en daarmee een snellere
verbinding creëren die aan beide zijden van de grens in de dienstregeling
past. Deze maatregelen zijn robuust en nuttig voor eventuele verdere
versnelling van de verbinding in de toekomst, zoals in Deutschlandtakt wordt
voorgesteld met een versnelling van nog eens een half uur op dit zelfde

1

ah-tk-20202021-1840
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Treinreiziger.nl, 2 februari 2021 (https://www.treinreiziger.nl/duitsland-elk-uur-trein-amsterdamberlijn-en-uur-sneller/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

traject na 2030. Zie verder mijn antwoord op vraag 3 over hoe het voorstel uit
Deutschlandtakt samenhangt met de route-opties voor de lange termijn.
Overigens, er is geen sprake van sec Nederlandse of Duitse plannen. De
voorgenomen versnelling van een half uur (per 2024) betreft een gezamenlijke stap van zowel Nederland als Duitsland van de versnelling van deze
verbinding, zie ook de MIRT brief van 27 november jl.2 Ook voor de versnelling van nog een half uur na 2030 zijn we gezamenlijk in gesprek.
Vraag 3
Welke versnellingen ziet u voor zich op deze lijn aan de Nederlandse zijde na
2025?
Antwoord 3
Zoals in de MIRT brief aangegeven zijn er verschillende route-opties mogelijk
om op de lange termijn verder te versnellen: via Utrecht – Arnhem (al dan
niet met overstap in Duitsland), via Zwolle of via Amersfoort (de huidige
route). De eerste optie, via Arnhem, sluit aan op het HSL netwerk in
Duitsland. Dit is ook onderdeel van Deutschlandtakt. De route-opties via
Zwolle en Amersfoort kunnen profiteren van de mogelijk extra versnelling in
Duitsland. De route-opties bieden dus verschillende kansen. Daarom kijk ik
met een bredere blik naar de mogelijke route-opties.
Deze lange termijn route-opties onderzoek ik in het kader van het Toekomstbeeld OV in samenhang met het nationale netwerk. Een definitieve keuze
voor de lange termijn vraagt om een zorgvuldige afweging op basis van
volwaardig onderzoek, rekening houdend met aansluiting op het Duits
spoornetwerk en afstemming met belangrijke stakeholders zoals de Duitse
collega’s.
Vraag 4
Heeft u er zicht op wanneer de eerste stappen gezet worden aan de Duitse
zijde om de genoemde versnellingen te realiseren?
Antwoord 4
De eerste concrete stap is de versnelling van een half uur die voorzien is in
2024. Deutschlandtakt betreft, net zoals Toekomstbeeld OV, een visiedocument voor de langere termijn ontwikkeling op het spoor. De uitvoering van de
ambities in Deutschlandtakt en Toekomstbeeld OV is een continu proces
waarover verschillende partijen – ministeries, infrabeheerders, en vervoerders
– in gesprek zijn en zoals aangegeven nog nadere uitwerking vraagt, zoals
bijvoorbeeld het uitwerken van aanvullende infrastructurele maatregelen.
Vraag 5
Kunt u de genoemde directe verbinding Amsterdam – Hamburg meenemen
in de internationale marktverkenning? En welk reizigerspotentieel ziet u hier?
Antwoord 5
In de marktverkenning internationale verbindingen in open toegang onderzoek ik welk aanbod van internationale verbindingen tot stand komt onder
open toegang voor zowel de internationale langeafstandsverbindingen als de
kortgrensoverschrijdende verbindingen die nu onder de HRN-concessie
vallen. In aanvulling hierop kijk ik ook breder naar de potentie van andere
internationale verbindingen van en naar Nederland, conform mijn toezegging
in het Algemeen Overleg Spoorordening van 9 september 2020. Onder die
potentie valt ook de verbinding Amsterdam – Hamburg en de vraag of er
vervoerders zijn die de verbinding kunnen en willen aanbieden. Ik informeer
u over de eerste resultaten van de marktverkenning voor de zomer van 2021.

2

Kamerstuk 35 570 A, nr. 45

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2