Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1697
Vragen van de leden Heijnen en Vermeij (beiden PvdA) aan de ministers van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over burgemeesters die stoppen vanwege de FPU
(ingezonden 5 januari 2011).
Antwoord van minister Kamp (Sociale Zaken en Werkgelegenheid), mede
namens de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ontvangen
8 maart 2011) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2010–2011,
nr. 1334.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de diverse berichten over burgemeesters die
vanwege dreigend pensioenverlies stoppen met hun functie?1
Antwoord 1
Ja. Andere geluiden trof u aan in De Pers (vrijdag 7 januari 2011) en het
Financieel Dagblad (donderdag 6 januari 2011).
Vraag 2
Hoeveel burgemeesters zullen de komende jaren nog voor het dilemma
komen te staan tussen het volmaken van de ambtstermijn en verlies van
pensioen of vóór het einde van de ambtstermijn stoppen en behoud van
pensioen?
Antwoord 2
Het aantal burgemeesters dat tijdens de huidige ambtstermijn 65 jaar wordt,
en dus voor de keus staat om al dan niet vóór de leeftijd van 65 jaar te
stoppen, bedraagt 45.
Overigens is er geen sprake van verlies van pensioen. Er wordt alleen een
bepaald voordeel niet verkregen. Dat voordeel was daar ook niet voor
bedoeld. Het kiezen om door te werken vanaf de leeftijd van 62 jaar, is een
individuele keuze. Zo is het ook voor het doorwerken vanaf 65 jaar.
In 2006 is de fiscale facilitering van de VUT-premie afgeschaft; met andere
woorden de Vut is niet langer mogelijk. Voor personen geboren voor
1 januari 1950 is in het zicht van de finish afgesproken, dat zij nog wel
vervroegd kunnen uittreden. De overgangsmaatregel is een voorwaardelijk
recht dat omslaggefinancierd is: de kosten worden betaald door alle
1

ah-tk-20102011-1697
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

o.a. BN/De Stem en De Telegraaf, 3 en 4 januari 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

werkenden, zij betalen daartoe een Vut-premie. Tijdens de behandeling van
het wetsvoorstel (de wet Vut Prepensioen en Levensloop; Wet VPL), heeft
TK-lid Vendrik voorgesteld het doorwerken voor deze groep gedurende de
Vut-leeftijd te stimuleren door een actuariële herrekening van de uitkering.
Het amendement Vendrik is aangenomen met steun van onder andere de
PvdA. Iedere maand die men later uittreedt vanaf de Vut spilleeftijd (ongeveer
62 jaar), wordt het maandelijkse Vut-uitkeringsbedrag verhoogd. Bij uittreden
op de leeftijd van 64 jaar en 11 maanden is de Vut-uitkering op zijn hoogst,
en mag die eenmalig aan het pensioen worden toegevoegd. Treedt men uit
bij de leeftijd van 65 jaar, dan is men te laat om voor een stimuleringsmaatregel Vut in aanmerking te komen. Men heeft geen recht op een voorwaardelijke Vut-uitkering. Dat is de uitwerking van amendement Vendrik, of de
»64.11 bonus». Het gegeven dat meer personen nu langer doorwerken vanaf
de leeftijd van 62 jaar tot en met de leeftijd van 64 jaar en 11 maanden, geeft
aan dat de stimuleringsmaatregel – van doorwerken gedurende de Vutgerechtigde leeftijd – werkt.
Overigens ligt een vergelijking tussen uittreden bij 64 jaar en 11 maanden en
bij 65 jaar niet voor de hand, want personen die willen doorwerken treden in
de regel niet al uit bij de leeftijd van 65 jaar en nul maanden. Dat is slechts
één maand later dan 64 jaar en 11 maanden. Het doorwerken zal over het
algemeen een aanzienlijk langere periode beslaan. Alleen in de situatie
waarin slechts enkele maanden wordt doorgewerkt, kan uittreden bij de
leeftijd van 64 jaar en 11 maanden financieel aantrekkelijker zijn.
Vraag 3
Voor hoeveel andere medewerkers in overheidsdienst die zijn aangesloten bij
het ABP en fpu-gerechtigd zijn, geldt dat zij verplicht moeten stoppen op hun
65ste willen ze pensioenverlies voorkomen?
Antwoord 3
In totaal zijn er nog 43 302 personen bij de overheid met uitzicht op FPU. Dat
is 4,36% van het personeelsbestand bij de overheid. Het gaat om overheidswerknemers die vóór 1 januari 1950 geboren zijn. Voor deze groep geldt de
overgangsregeling in de Wet aanpassing fiscale behandeling VUT/
prepensioen en introductie levensloopregeling (Wet VPL). De maatregel is
uitsluitend als stimulans bedoeld voor doorwerken tijdens de VUT-periode.
Er is geen sprake van een «verplichting of dwang» om te stoppen. Als wordt
gekozen voor langer doorwerken vanaf 65 jaar, loont dat. Er wordt loon
verkregen (in plaats van Abp-pensioen: wat een percentage van het loon is),
er is vrijstelling van sociale zekerheidspremies en men ontvangt AOW. Tevens
wordt een hoger maandbedrag aan Abp-pensioen opgebouwd.
Vraag 4
Wat vindt u ervan dat burgemeesters, respectievelijk medewerkers in
overheidsdienst, eerder stoppen dan wenselijk is onder invloed van verlies
aan pensioenopbouw?
Antwoord 4
Het moment van uittreden is een persoonlijke keuze. In het algemeen
stimuleert de hierboven genoemde maatregel juist dat overheidswerknemers
langer doorwerken gedurende de VUT-periode.
Vraag 5, 6
Kunt u de Kamer informeren over de pogingen die zijn gedaan om deze
ongewenste ontwikkeling te voorkomen? Waarom heeft dit tot op heden niet
tot resultaten geleid?
Bent u bereid op de kortst mogelijke termijn maatregelen te treffen, zodat
burgemeesters en andere fpu-gerechtigden, ongestraft hun termijn kunnen
volmaken, ook als dat betekent dat men langer doorwerkt dan tot 65 jaar?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Antwoord 5, 6
De maatregel die stimuleert tot uitstel van vervroegde uittreding is gebaseerd
op het overgangsrecht voor prepensioenregelingen en regelingen voor
vervroegde uitkeringen in de Wet VPL2. De invulling van de wet VPL is
overgelaten aan de sociale partners. Voor de overheid is de wijze van
invulling tot stand gekomen in het arbeidsvoorwaardenoverleg. Daarbij is
afgesproken dat de maatregel alleen geldt voor werknemers die doorwerken
gedurende de periode waarin zij vervroegd kunnen uittreden. Omwille van
een evenredige verdeling tussen jong en oud hebben sociale partners, die
verantwoordelijk zijn voor de FPU-regeling, niet gekozen voor een extra
financieel voordeel bij doorwerken vanaf de leeftijd van 65 jaar. In het
antwoord op vraag 3 treft u de voordelen aan van doorwerken na 65 jaar.
Nu de leeftijd waarop overheidswerknemers vervroegd uittreden daadwerkelijk oploopt (van 59,4 jaar in 2005 tot 62,0 jaar in 2009), is er geen aanleiding
de maatregel bij te stellen. Daarbij komt dat de overgangsmaatregel
automatisch afloopt op 1 januari 2015. Op dat moment heeft iedereen die
vóór 1 januari 1950 is geboren, de leeftijd van 65 jaar bereikt.

2

Kamerstukken II 2004–2005, 29 760, nr. 30

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3