Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1162
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over de bezuinigingen op bewoners en personeel in de zorg
(ingezonden 16 december 2013).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 10 februari 2014).
Vraag 1
Vindt u het ook zo triest dat zorgaanbieder Careyn 1.000 medewerkers
boventallig heeft verklaard? Kunt u uw antwoord toelichten?1
Antwoord 1
Uit navraag bij Careyn blijkt dat zij geen 1.000 medewerkers boventallig
hebben verklaard. In de reorganisatieplannen van Careyn voor 2014 is
opgenomen dat 1.000 arbeidsplaatsen verdwijnen. Dit komt overeen met
ongeveer 650 fte. Met natuurlijk verloop, beëindiging van tijdelijke contracten
en de inspanningen op interne herplaatsing resulteert dit, met de kennis van
nu, in tussen de 200 en 300 boventallige medewerkers bij Careyn in 2014.
Ook voor deze medewerkers zal Careyn alles er aan doen om ander werk te
vinden, wat echter wel veelal buiten Careyn ligt. Het gaat om medewerkers
die intern niet meer herplaatsbaar bij Careyn zijn, zoals administratieve,
facilitaire en straffuncties en deels ook lagere niveaus zorg- en welzijnsfuncties.
Vraag 2
Vindt u het wenselijk dat Careyn voornemens is personeel bij herplaatsing in
een lagere salarisschaal te zetten, en het salaris op de persoonlijke schaal te
bevriezen? Zo ja, waarom? Zo nee, welke maatregelen gaat u hiertegen
treffen?
Antwoord 2
Instellingen zijn en blijven zelf primair verantwoordelijk voor hun bedrijfsvoering en personeelsbeleid. Het is dus niet aan mij om hierover te oordelen,
indien men binnen de vigerende wet- en regelgeving handelt. Ik heb van
Careyn vernomen dat hun reorganisatieplannen een positief advies van de
centrale ondernemingsraad en de bedrijfsondernemingsraden hebben

1

ah-tk-20132014-1162
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Careyn zegt duizend werknemers wacht aan, Skipr 12 december 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

gekregen. De Centrale Cliëntenraad brengt nog een definitief advies uit, maar
heeft aangegeven dat de Raad van Bestuur van Careyn mag doorgaan met de
voorstelde maatregelen om de bedrijfsvoering aan te passen aan de nieuwe
situatie met minder inkomsten.
Careyn zet in op interne herplaatsing en dit is voor zorgfuncties vanaf niveau
3 zeker mogelijk. Voor andere functies, zoals facilitaire en staffuncties, is dit
echter niet altijd het geval en kan Careyn – zo stelt men – niet anders dan
inzetten op begeleiding naar ander werk. Hierbij geldt wel een einddatum
voor het dienstverband, maar geen einddatum op de deskundige begeleiding
bij het vinden van nieuw werk. Careyn heeft een addendum op het sociaal
plan vastgesteld. Hierin is opgenomen dat bij herplaatsing in een functie met
een lagere salarisschaal het salaris op de persoonlijke schaal wordt bevroren.
Dit komt bij deze reorganisaties in 2014 voor Careyn alleen voor bij staffuncties; en geldt alleen bij herplaatsing. Het FWG-systeem blijft onverkort
gehanteerd.
Vraag 3
Erkent u dat, als u de loondump bij Careyn toestaat, hiermee het hek van de
dam zal zijn, en dat vele andere zorgaanbieders zullen volgen? Wilt u
verantwoordelijk zijn voor de volgende loondumpgolf in de zorg; in dit geval
in de verzorgings- en verpleeghuissector?
Antwoord 3
Dat erken ik niet. Zoals ik in het antwoord op vraag 2 heb aangegeven, zijn de
instellingen zelf primair verantwoordelijkheid voor hun bedrijfsvoering en
personeelsbeleid. Daarbij geldt uiteraard ook dat de bedrijfsondernemingsraden en de centrale cliëntenraad van Careyn een verantwoordelijkheid dragen
om de belangen van de werknemers te behartigen. Ik heb van Careyn
vernomen dat zij bij de afweging die zij hebben gemaakt intensief overleg
hebben gevoerd met betrokkenen. Het gaat hier om een specifieke afweging
van Careyn. Ten aanzien van de meer algemene arbeidsmarktgevolgen heb ik
in mijn brief met mijn visie op de arbeidsmarkt in de zorg een agenda
omschreven waarmee ik, samen met de Minister van VWS, partijen wil
ondersteunen bij het realiseren van de noodzakelijke veranderingen.
Vraag 4
Met welke reden wil Careyn geen baangarantie in het sociaal plan opnemen?
Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 4
Careyn heeft aangegeven dat zij geen baangarantie op hebben genomen in
het sociaal plan, omdat het bieden van een baangarantie naar hun inzicht niet
kan leiden tot een financieel houdbare positie de komende jaren.
Vraag 5
Hoeveel kost deze ontslagronde aan maatschappelijke kosten? Hoeveel
uitkeringen zullen er nodig zijn?
Antwoord 5
Het antwoord op deze vraag is op voorhand niet te geven. Zoals aangegeven
gaat het hier om een combinatie van natuurlijk verloop, het beëindigen van
tijdelijke contracten en interne herplaatsing. Hiernaast wordt voor die
medewerkers die boventallig zijn alles in het werk gesteld om ander werk te
vinden. Afhankelijk van de definitieve uitwerking van deze maatregelen kan
een inschatting worden gemaakt van de kosten.
Vraag 6
Wat bedoelt Careyn met de opmerking «de noodzaak om te investering in
vernieuwing van de zorg»? Heeft zij naast deze ontslagen wel geld over voor
«vernieuwing»? Zo ja, hoeveel geld betreft dat, en betreft dat elke «vernieuwing»?2

2

http://www.careyn.nl/actueel/nieuws/algemeen/2013/12/careyn-stelt-reorganisatieplan-enaddendum-sociaal-plan-vast/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Antwoord 6
De hervorming van de langdurige zorg vraagt dat zorgaanbieders hun aanbod
(alsmede de inzet van professionals) moeten herijken. Careyn heeft aangegeven in te zetten op nieuwbouw volgens het «scheiden wonen en zorg»principe en wil deze vernieuwing kunnen blijven doorzetten. Investeren in de
kwaliteit van haar professionals en toekomstbestendige nieuwbouw voor de
zware zorgvraag is de innovatie waar Careyn naar streeft.
Vraag 7
Vindt u het acceptabel dat Careyn voorstelt dat er drie opties zijn voor
bewoners van verzorgingshuizen: verpleeghuis cliënt worden, verhuizen naar
een eigen zelfstandige woonruimte en thuiszorg ontvangen of verhuizen? Wat
is er van uw bewering overgebleven dat «het extramuraliseren van de lage
ZZP’s (zorgzwaartepakketten) alleen nieuwe bewoners treft»? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 7
Dit is zo niet gesteld door Careyn. Careyn heeft aangegeven dat de afschaffing van de lichte zorgzwaartepakketten de zorgaanbieder voor keuzes plaatst.
Per 1 januari 2014 is de hoeveelheid gecontracteerde verzorgingshuisplaatsen
sterk afgenomen. De instroom voor cliënten met een ZZP 1 en 2 is komen te
vervallen. Voor Careyn zijn er drie alternatieven beschikbaar voor de
bestaande verzorgingshuizen om op deze afname van de instroom van
cliënten te anticiperen: ombouw van het verzorgingshuis tot verpleeghuis, het
scheiden van wonen en zorg of, al dan niet op termijn, sluiting van een
verzorgingshuis. Deze keuze voor een verzorgingshuis hangt af van o.a. de
plaatselijke omstandigheden, behoeften en samenstelling van de bewonerspopulatie tot de exploitatiekosten en de bouwkundige staat van de locatie en
de eisen die aan een locatie voor de verlening van zware zorg worden
gesteld. Dit laat onverlet dat de huidige bewoners met een lage ZZP recht
blijven houden op een plaats in een verzorgingshuis.
Vraag 8 en 9
Op welke wijze zijn de bewoners, hun familie en het personeel van de 13
verzorgingshuizen die Careyn heeft betrokken bij de besluitvorming om òf
een verpleeghuis te worden, òf de appartementen te gaan verhuren onder het
regime «scheiden van wonen en zorg», òf te sluiten? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Op welke wijze zijn de gemeenten waarin Careyn zijn 13 verzorgingshuizen
heeft staan betrokken bij het besluit om bewoners weer zelfstandig te laten
wonen? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 8 en 9
Er is geen sprake van dat bewoners worden gedwongen weer zelfstandig te
gaan wonen. Cliënten behouden immers hun recht op een plaats in het
verzorgingshuis. Wat betreft de afname van de instroom van cliënten met een
lage ZZP, anticipeert Careyn daarop zoals beschreven in antwoord op vraag 7.
Dit heeft geresulteerd in een voorgenomen besluit om bepaalde locaties op
termijn te sluiten.
Careyn realiseert zich dat dit voor alle betrokkenen ingrijpende consequenties
heeft. Careyn heeft geinvesteerd in intensief overleg met alle betrokkenen
over de koerswijziging die van de zorgorganisatie wordt gevraagd, en welke
consequenties dat heeft. Dit blijkt ook uit het advies van de medezeggenschapsorganen van medewerkers en cliënten. Eveneens zijn met zorgkantoren
en gemeenten overleggen gevoerd.
Vraag 10
Wat vindt u ervan dat bewoners en personeel van verzorgingshuis Voornesteyn, locatie van Careyn, 6.897 handtekeningen hebben opgehaald tegen
de sluiting van het verzorgingshuis? Kunt u uw antwoord toelichten?3

3

http://www.rijnmond.nl/nieuws/18-11-2013/bewoners-actie-tegen-sluiting-verzorgingshuis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3

Antwoord 10
Zie hiervoor ook mijn antwoord op vraag 8 en 9. Ik realiseer me dat het
sluiten van een verzorgingshuis een ingrijpende gebeurtenis is, in de eerste
plaats voor de bewoners die het betreft. Ik vind het van belang dat zorginstellingen in een vroeg stadium in overleg treden met bewoners om de gevolgen
van een voorgenomen sluiting zo goed mogelijk met hen te bespreken. Het
betreft een voorgenomen sluiting per eind 2017. Careyn is hierover in overleg
getreden met alle betrokkenen en heeft aangegeven dat de bewoners er zo
lang als mogelijk kunnen blijven wonen.
Vraag 11
Hoeveel handtekeningenacties zijn nodig om u ervan bewust te maken dat
deze bezuinigingen niet verantwoord zijn? Kunt u dit aangeven?
Antwoord 11
Ik heb uw Kamer, middels diverse brieven en debatten, geïnformeerd over
het nut en de noodzaak van de hervormingen van de langdurige zorg. De
hervormingen zijn niet altijd gemakkelijk, maar ik blijf er van overtuigd dat
deze hervormingen noodzakelijk en verantwoord zijn.
Vraag 12
Hoe hoog is de tariefskorting die Careyn volgend jaar krijgt op de verpleeghuiszorg en de thuiszorg? Vindt u dat een acceptabele tariefskorting? Kunt u
uw antwoord toelichten?
Antwoord 12
Careyn is werkzaam in drie zorgkantoorregio’s. De zorgkantoren hadden,
binnen de Aanwijzing en beleidsregels contracteerruimte de ruimte om de
bezuinigingen in een korting op de prijs of de hoeveelheid op te leggen. De
lichte zorgzwaartepakketten (ZZP 1–3) hebben veelal een korting van 20–25%
op de hoeveelheid gekregen. Dit mede als gevolg van het beleid van
extramuralisering. De thuiszorg heeft de wettelijk voorgeschreven korting
(n.a.v. de afgesproken verzachting in het zorgakkoord) op persoonlijke
verzorging van 7% op de prijs of hoeveelheid gekregen.
Vraag 13
Wat vindt u ervan dat Platform VG, KansPlus, het LSR en de CG-Raad een
meldactie «reorganisatie in de zorg» zijn begonnen, omdat zij zich grote
zorgen maken over de gevolgen van de bezuinigingsplannen? Kunt u uw
antwoord toelichten?4
Antwoord 13
Zoals eerder heb aangegeven hecht ik er waarde aan dat reorganisaties
binnen instellingen worden doorgevoerd met instemming van betrokken
ondernemingsraden en cliëntenraden. Vanuit dat oogpunt is het goed dat
organisaties de mogelijkheid bieden om melding te maken van reorganisaties
waarbij deze inbreng in het geding is.
Vraag 14
Wilt u een overzicht sturen van alle zorginstellingen die inmiddels gesloten
zijn en van alle zorginstellingen die voornemens zijn om te sluiten? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 14
Een dergelijk overzicht heb ik niet voorhanden. Bovendien zou een dergelijk
overzicht maar een partieel beeld geven. Voor het meten van de effecten van
de hervormingen op de arbeidsmarkt baseer ik mij op de tweede fase van de
Arbeidsmarkt Effect Rapportage (AER) waarover ik uw Kamer zal informeren.

4

Meldactie reorganisaties in de zorg, Skipr 12 december 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

4