Bijlage bij brief over informatiepositie van gemeenten

Door gemeenten ervaren
knelpunt
Gemeenten constateren dat zij
niet alle binnen de gemeente
aanwezige informatie die ze
voor hun diverse taakvelden
(bijv. openbare orde, jeugdzorg,
economische zaken)hebben
verzameld kunnen bundelen
ten behoeve van de aanpak van
ondermijning, zoals voor tijdige
signalering van problematiek,
maatwerk aanpak, etc.

Stand van zaken uitwerking oplossing
De verkenning van en oplossing voor dit knelpunt vergt nog nadere
uitwerking. Daarbij zal duidelijk in kaart worden gebracht voor
welke bestaande, of eventueel te creëren, taken en bevoegdheden
van gemeenten welke informatie met persoonsgegevens
noodzakelijk is om die taak goed uit te kunnen voeren.
Daarbij wordt ook bezien of de taak van de burgemeester zorg te
dragen voor de handhaving van de openbare orde de juiste
grondslag kan zijn om informatie te kunnen delen voor de aanpak
van ondermijning dan wel dat een separate wettelijke grondslag
nodig is voor de aanpak van de ondermijning.
Binnen het kader van de huidige wet en regelgeving kunnen
persoonsgegevens tussen gemeentelijke diensten (intra) en tussen
gemeenten en andere overheidspartijen gedeeld (verwerkt)
worden indien deze voor de goede vervulling van een
publiekrechtelijke taak door de gemeente noodzakelijk is en indien
de noodzakelijke verwerking van de persoonsgegevens
verenigbaar is met het doel waartoe deze in eerste instantie zijn
verkregen.
Voorts biedt de in te voeren Algemene Verordening
Gegevensverwerking (AVG, art. 6 lid 4) mogelijkheden voor
ruimere informatiedeling, namelijk indien verwerking
onverenigbaar is met het doel waarvoor de gegevens zijn
verzameld. Daar moet conform de AVG dan wel een wettelijke
grondslag voor zijn. In het vervolgtraject wordt, indien dit nodig is
ter uitvoering van een (al dan niet nieuwe) wettelijke taak, een
voorstel voor deze wettelijke grondslag nader uitgewerkt in
afstemming met gemeenten.

In het verlengde van het vorige
knelpunt ligt dat gemeenten
criminelen niet willen
faciliteren met vergunningen,
subsidies, etc.

Tot slot kan voor de intra-gemeentelijke informatiedeling een
informatie-protocol een tijdelijke oplossingsrichting vormen in
afwachting van wetgeving.
Weigering van vergunningen (of toestemmingen etc.) in verband
met het gevaar van misbruik / ondermijning – hetgeen de
integriteit van een bestuursorgaan aantast- vergt een grondslag in
de sectorale wetten op basis waarvan deze vergunning wordt
uitgegeven.

Gemeentelijke BOA’s en
toezichthouders zijn aan
sectorale wetgeving gebonden

Voor veel regelingen biedt de Wet Bibob daartoe reeds een
passend instrument’. Uitgewerkt wordt of deze mogelijkheden en
het toepassingsbereik daarvan uitgebreid moeten worden.
Daarnaast worden ook de voor de bestrijding van ondermijning
relevante sectorale wetten in kaart gebracht, geanalyseerd en
bezien of er nieuwe weigeringsgronden en gronden voor intrekken
noodzakelijk zijn.
Het gaat om twee verschillende typen functionarissen:
toezichthouders en met opsporingsbevoegdheden uitgeruste
ambtenaren. Dit knelpunt en mogelijke oplossingen daarvoor

Bijlage bij brief over informatiepositie van gemeenten
en kunnen geen informatie
voor taken van andere
BOA’s/toezichthouders
verzamelen of op basis van die
wetgeving handhaven.
De informatie die de politie
kan en mag delen met
gemeentelijke toezichthouders
en opsporingsambtenaren
wordt als niet voldoende
ervaren.

worden nader verkend in het vervolgtraject.

Doorverstrekking van
informatie van een andere
overheidspartner binnen de
eigen organisatie is niet
mogelijk.
Gemeenten kunnen ten
behoeve van de aanpak van
PGB-fraude informatie niet met
alle partijen, zoals
zorgkantoren, ISZW en RIEC
partners, delen.

Informatie kan, behoudens wettelijke geheimhoudingsplichten,
worden doorverstrekt ten behoeve van een wettelijke taak.

Gemeenten en politie kunnen afspraken maken over informatieuitwisseling. Bepaalde categorieën politiegegevens kunnen niet
zonder meer worden verstrekt. Uitzoeken of aanpassing van het
Besluit Politiegegevens (BPG) hierin deels oplossing kan bieden. Dit
wordt nader verkend en uitgewerkt.

De aanpak van Persoonsgebonden Budget (PGB) fraude kan door
de regionale stuurploegen tot een handhavingsknelpunt van de
Regionale Informatie en Expertise Centra (RIEC) samenwerking
benoemd worden in het regionale RIEC convenant. Hier zullen de
partijen actief op gewezen worden.
Voorts is er is sinds dit jaar een informatie knooppunt ingericht bij
de Nederlandse Zorgautoriteit met een convenant eronder tussen
9 partijen (de Belastingdienst, Centrum Indicatiestelling Zorg,
Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst, Inspectie
Gezondheidszorg, inspectie SZW, Openbaar Ministerie,
Nederlandse Zorgautoriteit, Vereniging Nederlandse Gemeenten
en Zorgverzekeraars Nederland). In het vervolgtraject wordt
bekeken of de ervaren knelpunten daarmee afdoende zijn
weggenomen.
In samenhang met het reeds aangekondigde wetgevingstraject
Bibob zal de belemmering om Bibob bij aanbestedingen door een
gemeente bij de aanbesteding/inkoop van “zorg” toe te passen,
vervallen.

Gemeenten wensen informatie
van de Financial Intelligence
Unit (FIU) te kunnen ontvangen
ter bestrijding van
ondermijnende criminaliteit.
Gemeenten wensen ICOV
(Infobox Crimineel en
Onverklaarbaar Vermogen) en
TRACK (Toezicht

Daarnaast is bij het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en
Sport (VWS) het wetsvoorstel toetreding zorgaanbieders in
voorbereiding, dat een bevoegdheid tot toepassing van de wet
Bibob voor de minister VWS in het leven roept.
Gemeenten hebben de wens gedeeld om FIU informatie te kunnen
ontvangen. Momenteel kunnen door de FIU gemarkeerde
verdachte transacties in het RIEC-samenwerkingsverband (waar
gemeenten deel van uit maken) ingebracht worden. Verdere
verstrekking van deze informatie heeft aanmerkelijke
consequenties. Eventueel zou in het vervolg de verdere
noodzakelijkheid van deze wens van gemeenten kunnen worden
onderzocht.
Gegevens van Informatiebox Crimineel en Onverklaarbaar

Bijlage bij brief over informatiepositie van gemeenten
Rechtspersonen, Analyse,
Controle en Kennisgeving ) te
kunnen bevragen.

vermogen (ICOV) kunnen door ICOV partners worden opgevraagd
en onder bepaalde voorwaarden door de ICOV partners worden
ingebracht in RIEC verband. Bepaalde TRACK (Toezicht
Rechtspersonen, Analyse, Controle en Kennisgeving) informatie
wordt gebruikt in het kader van Bibob toetsingen.
De wens van gemeenten om toe te treden tot het ICOV-convenant
zal mede moeten worden bezien in het licht van wat er al mogelijk
is met de ICOV-informatie in het RIEC-samenwerkingsverband
(waar gemeenten al in deelnemen). Het Ministerie van VenJ heeft
echter geen zeggenschap over welke partner wél of niet
deelneemt aan het ICOV convenant.

Gemeenten wensen informatie
met private partijen te kunnen
uitwisselen om misstanden
tegen te kunnen gaan. Een
concreet voorbeeld is het in
kaart beeld brengen van
spookbewoning.
Gemeenten willen ook meer
informatie tussen
overheidspartners in het zorg
en veiligheidsdomein kunnen
delen; bijvoorbeeld om
doorgroei van jongeren in de
criminaliteit adequaat te
kunnen tegen gaan of bij de
aanpak van criminele families.
Zicht krijgen op specifieke
branches waarin ondermijning
voorkomt vergroten, door
bijvoorbeeld zicht op
omzetgegevens te verkrijgen.
Gemeenten wensen dat de
politie op basis van haar
gegevens aan private partijen
een code rood, geel of groen
kan afgeven als advies over een
mogelijke transactie of
samenwerking.
Gemeenten willen dat de
belemmeringen voor het
toepassen van big-data-

Binnen het RIEC zijn naast alle gemeenten ook o.a. provincies, OM,
politie, Belastingdienst, Douane, Fiscale Inlichtingen en
opsporingsdienst (FIOD), inspectie SZW, Koninklijke Marechaussee
en IND aangesloten. Het is dan ook de vraag (voor eventueel het
vervolg) of uitbreiding van de RIEC partners een oplossing biedt
voor het aangedragen knelpunt.
Onder de huidige Wbp (art. 8) kan al informatie tussen publieke en
private partijen gedeeld worden, mits voldaan in aan het
noodzakelijkheidscriterium (beginselen van proportionaliteit en
subsidiariteit) en private partijen vrijwillig willen meewerken. Het
vorderen van informatie kan alleen via een strafrechtelijk traject.
In de vervolgtraject wordt dit knelpunt nog nader verkend en
bezien welke oplossingen verder nog noodzakelijk zijn.
Dit knelpunt moet nog nader worden verkend en vergt ook
deelname en inbreng van de departementen uit het zorg en
welzijnsdomein. Een aantal reeds lopende trajecten die gestart zijn
meer vanuit het zorgdomein biedt hier kansen. Daartoe moet
gezorgd worden dat ook veiligheidsexpertise wordt ingebracht in
deze reeds lopende trajecten. Deze trajecten zullen uitgebreid
worden met de wens van gemeenten om in het kader van
ondermijning informatie te kunnen delen t.b.v. vroegsignalering.
De ervaren knelpunten vanuit de aanpak van ondermijnende
criminaliteit worden daarbij meegenomen.
De Belastingdienst is hiertoe met voldoende bevoegdheden
uitgerust en kan dergelijke gegevens indien noodzakelijk in RIEC
verband met onder andere de gemeente delen.

De noodzaak en wenselijkheid van een dergelijke systeem wordt in
het vervolgtraject verder uitgewerkt. Deze mogelijkheid, indien
daartoe wordt besloten, vergt wetgeving, waarbij
rechtsbescherming en de relatie tot reeds bestaande
screeningsinstrumenten in het bijzonder aandacht vragen.

Recent is de door het ministerie van Binnenlandse Zaken
geïnitieerde City-Deal “Zicht op ondermijning” getekend, waarbij in
vijf gemeenten, samen met het Openbaar Ministerie, de Nationale

Bijlage bij brief over informatiepositie van gemeenten
analytics en het gebruik van de
tot persoonsniveau herleidbare
informatie/kennis daaruit
worden weggenomen.

Er is een behoefte om het
toepassingsbereik van Bibob uit
te breiden en flexibeler maken.
Gemeenten willen bij
vastgoedtransacties met
buitenlandse bedrijven, waarbij
de gemeente partij is, de
herkomst en achtergrond van
die partij en haar te investeren
vermogen te kunnen screenen.

Politie, de Belastingdienst, het Centraal Bureau voor de Statistiek
en de ministeries van Veiligheid en Justitie, van Financiën en van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de kansen en wettelijke
mogelijkheden en belemmeringen van data-analytics worden
verkend. Op basis daarvan zal een gedegen advies kunnen worden
gemaakt over de toepassing en het gebruik van data-analytics en
eventuele wetswijzigingen die dat vergt.
Daarnaast wordt tegelijkertijd met onder andere de Taskforce
Brabant - Zeeland gekeken naar verdere mogelijkheden voor het
gebruik van Big data en welke mogelijkheden de huidige wetgeving
al biedt.
Hiervoor heb ik reeds een wetsvoorstel gemaakt dat naar
verwachting in de tweede helft van dit jaar ter consultatie kan
worden aangeboden. In dit traject worden de punten van de
gemeenten betrokken.
Dit knelpunt wordt in het vervolgtraject nog nader verkend.