Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

26 448

Structuur van de uitvoering werk en inkomen
(SUWI)

Nr. 626 HERDRUK1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 juni 2019
Hiermee bied ik u mede namens de Staatssecretaris van SZW drie
onderzoeksrapporten van de Inspectie SZW aan, inclusief een notitie met
de rode draden uit deze rapporten2. De rapporten geven inzicht in de
ervaringen van WW, Wajong en WGA-gerechtigden met de
UWV-dienstverlening. Met deze brief geef ik een korte reactie op de
bevindingen.
Inleiding
De Inspectie SZW onderzoekt periodiek hoe uitkeringsgerechtigden de
dienstverlening van uitvoeringsinstanties binnen het domein van werk en
inkomen ervaren en waarderen. Eerder onderzoek is in 2016 aan uw
Kamer aangeboden (Kamerstuk 26 488, nr. 574). De Inspectie heeft met
behulp van grootschalige enquêtes WW, Wajong en WGA-gerechtigden in
2018 opnieuw bevraagd en mij de bevindingen op 26 april jongstleden
aangeboden.
Allereerst wil ik benadrukken dat ook ik het burgerperspectief van groot
belang vind. De rapporten leveren waardevolle inzichten voor de beoogde
doorontwikkeling van de dienstverlening en zullen nadrukkelijk worden
meegenomen in de gesprekken tussen mijn ministerie en UWV daarover,
waarin overigens ook het perspectief van de UWV-professionals wordt
betrokken. Daarnaast kan ik niet anders dan in deze rapporten een
bevestiging van het reeds ingezette re-integratiebeleid zien. De Inspectie
concludeert immers dat uitkeringsgerechtigden zelf veelal van mening zijn
dat persoonlijke aandacht en begeleiding de kans op werkhervatting
daadwerkelijk vergroot. Daar zet de regering met ingang van 2019 jaarlijks
€ 70 miljoen extra voor in.
Bevindingen klantenquête WW
1
2

kst-26448-626
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Eerder abusievelijk verschenen onder Kamerstuk 26 488, nr.451 wat hiermee komt te vervallen
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 448, nr. 626

1

Ik ervaar het als positief dat een stijging waarneembaar is in de
waardering van WW-gerechtigden voor de dienstverlening. Met een
gemiddeld waarderingscijfer van 6,0 blijft er echter genoeg ruimte voor
verbetering. Het beeld dat kansarme werkzoekenden het hoogste
gemiddelde cijfer voor de dienstverlening geven, rijmt met de inrichting
van het huidige dienstverleningsmodel voor de WW. Het uitgangspunt
daarbij is dat de inzet qua dienstverlening met name moet worden gericht
op de groepen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Kansarme
werkzoekenden tonen zich ten opzichte van de kansrijke werkzoekenden
echter minder bereid om onaantrekkelijkere aspecten van werk te
accepteren. Doorlopende motivering en aandacht blijft daarom nodig om
deze groep naar werk te bewegen.
Het stemt mij positief dat ook de tijdigheid van de dienstverlening naar
perceptie van de klant is toegenomen in de laatste vier jaar. Ik acht het
essentieel dat de werkzoekenden die ondersteuning nodig hebben, die
ook zo snel mogelijk krijgen om zo snel mogelijk weer aan het werk te
kunnen gaan. Ik zal UWV verzoeken dit als aandachtspunt vast te houden.
De ervaren effectiviteit van de WW-dienstverlening door de
WW-gerechtigde is ook toegenomen. Gezien de intensivering op de
dienstverlening, past dit in de lijn van verwachting. Ik ben benieuwd in
hoeverre de gepercipieerde effectiviteit strookt met de reële effectiviteit
van de WW-dienstverlening. Dit zal blijken uit het effectiviteitsonderzoek
dat momenteel in opdracht van SZW en UWV wordt uitgevoerd. Het
definitieve rapport volgt in 2021 maar ik verwacht in dit najaar de eerste
tussenresultaten met uw Kamer te kunnen delen.
Bevindingen klantenquête Wajong
Ik ben verheugd dat de inspanningen om meer jonggehandicapten aan
het werk te krijgen positief effect hebben op de waardering van
Wajongers. In vergelijking met 2015 zijn er nu meer Wajongers die vinden
dat de hulp de kans op werk vergroot. Van de Wajongers die recent een
re-integratietraject, training of werkervaringsplaats hebben gekregen
denkt circa twee derde dat de kans op werk erdoor is toegenomen.
De uitkeringsverlaging voor Wajongers met arbeidsvermogen van 75%
naar 70% heeft mogelijk zijn weerslag op de algemene waardering van
Wajongers gehad, die gedaald is van een 6,4 in 2015 naar een 6,1 in 2018.
Toch beoordelen zeven op de tien Wajongers de dienstverlening van UWV
in totaliteit als voldoende.
De constatering van de Inspectie SZW dat een minderheid van de
Wajongers vindt dat zij er financieel op vooruit is gegaan dankzij werk,
sluit aan bij de reden waarom de Staatssecretaris recent een wetsvoorstel
aan uw Kamer heeft gestuurd. Dit wetsvoorstel beoogt werken vanuit de
Wajong meer lonend te maken en (ervaren) belemmeringen om te gaan
participeren zoveel mogelijk weg te nemen. De meerderheid van de
Wajongers noemt de rechten en plichten die horen bij de uitkering
onvoldoende duidelijk. Met het wetsvoorstel wordt beoogd de Wajong
voor de doelgroep duidelijker te maken, omdat het de verschillende
regelingen binnen de Wajong harmoniseert.
Toegankelijke, laagdrempelige informatie vanuit UWV in combinatie met
regelmatig contact zijn belangrijke voorwaarden voor effectieve ondersteuning aan Wajongers om aan het werk te komen en te blijven. Mijn
departement heeft in 2017 met UWV afspraken gemaakt over invulling
van de dienstverlening met ingang van 1 januari 2018 aan alle Wajongers
met arbeidsvermogen, ongeacht de regeling waarin zij zitten. Hiertoe zijn
in 2017 en 2018 incidentele middelen toegekend. Doordat er in het
regeerakkoord (bijlage bij Kamerstuk 34 700, nr. 34) additionele middelen
zijn vrijgemaakt kan UWV de afgesproken dienstverlening ook na 2018
voortzetten. Het is van belang om te blijven investeren in Wajongers met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 448, nr. 626

2

arbeidsvermogen, zodat zij actief kunnen deelnemen aan de samenleving.
Het kabinet is het daarnaast met de Inspectie SZW eens dat goede en
duidelijke communicatie richting Wajongers van groot belang is. Daarom
is een communicatietraject onderdeel van de implementatie van het
wetsvoorstel vereenvoudiging Wajong.
Bevindingen klantenquête WGA
Hoewel de Inspectie SZW concludeert dat de afgelopen jaren enige
vooruitgang lijkt te zijn geboekt, concludeert de Inspectie ook dat er nog
de nodige ruimte is om de dienstverlening voor de WGA (35–80 en
80–100) meer activerend te maken, bijvoorbeeld door een positieve
werkhouding van WGA-uitkeringsgerechtigden te stimuleren, duidelijker
te maken wat het doel van de ondersteuning is en WGA’ers vaker aan te
spreken op hun zoekgedrag naar werk. Op dit moment is een groot deel
van de WGA-gerechtigden namelijk niet actief werkzoekend. Ik vertrouw
er vooralsnog op dat de beleidsinzet om te komen tot meer persoonlijk
contact en maatwerk hier zijn vruchten gaat afwerpen. Dit najaar start het
aangekondigde effectonderzoek met meer dienstverlening.
Het aandeel WGA-gerechtigden met psychische problemen neemt toe. De
Inspectie SZW constateert dat deze groep relatief veel ondersteuning
krijgt maar gemiddeld minder tevreden is over de hulp en ook minder
goed slaagt te re-integreren. De ondersteuning van deze groep zal ik
meenemen in de gesprekken met UWV over de doorontwikkeling van de
WGA-dienstverlening.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
W. Koolmees

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 26 448, nr. 626

3