Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 420

Noodpakket banen en economie

Nr. 461

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 januari 2022
In twee brieven van mijn voorganger aan uw Kamer van 14 en
21 december jl. is bekend gemaakt dat er een aanvullend steunpakket
beschikbaar wordt gesteld in het eerste kwartaal van 2022, om ondernemers te ondersteunen naar aanleiding van de ingestelde beperkingen
die gelden als gevolg van Covid-19. Onderdeel van het steunpakket is een
nieuwe tranche van de NOW, de NOW-6. De NOW-6 biedt loonsteun voor
de maanden januari 2022 tot en met maart 2022. In deze brief breng ik u
op de hoogte van de relevante parameters en kunnen werkgevers alvast
kennisnemen van de nadere voorwaarden die voor de NOW-6 zullen gaan
gelden. UWV treft voorbereidingen om het aanvraagloket 14 februari
aanstaande te openen.
Ook heeft uw Kamer op 1 november 2021 een brief ontvangen over de
stand van zaken van de definitieve subsidievaststellingen (hierna:
vaststellingen) van de NOW-1 en de sluiting van het loket voor
werkgevers om een vaststelling aan te vragen1. Met deze brief informeer
ik u ook over de huidige stand van zaken en over de zogenoemde
(ambtshalve) nihilstellingen binnen het vaststellingsproces van de
NOW-1. In dit proces kunnen werkgevers zich binnen dezelfde tranche in
verschillende fases van de afronding van de subsidieaanvraag bevinden.
Middels deze brief licht ik het proces rondom de vaststellingen toe en
beschrijf ik op welke wijze UWV zich inzet om zoveel mogelijk te helpen
voorkomen dat bij werkgevers betalingsproblemen ontstaan ten gevolge
van Covid-19. Het is voor mij van groot belang dat ondernemers in deze
tijden waar nodig worden geholpen, dat er bij eventuele terugbetalingen
rekening gehouden wordt met de omstandigheden en dat subsidies
rechtmatig en eerlijk worden verstrekt. Tot slot realiseer ik me heel goed
dat ondernemers vooral weer aan de slag willen.

1

kst-35420-461
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Brief TK «Stand van zaken vaststellingen NOW 1 na sluiting loket» (Kamerstuk 35 420, nr. 417).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 420, nr. 461

1

Parameters NOW-6
De belangrijkste parameters van de NOW-6 zijn reeds bekend gemaakt in
de brieven van 14 en 21 december2 en komen sterk overeen met de
voorgaande NOW-5; de omzetdrempel blijft 20%, het vergoedingspercentage blijft 85% en de maximale omzetverliesgrens wordt opgehoogd
van 80% naar 90%. Daarnaast blijft het maximaal te vergoeden loon op
tweemaal het maximale dagloon staan.
De referentie omzetperiode in de NOW-6 wordt in beginsel berekend door
de omzet van 2019 te delen door vier (in plaats van de omzet in 2019
gedeeld door zes, zoals in de NOW-5 het geval was). Door te delen door
vier kan de omzetdaling over de drie maanden waarop de NOW-6
betrekking heeft (januari, februari en maart 2022) goed afgezet worden
tegen een vierde deel van de omzet van 2019, het jaar van vóór de
coronacrisis. Voor starters (gestart na 1 januari 2019, maar uiterlijk op
1 oktober 2021) en in het geval van overnames wordt hiervan afgeweken,
conform de NOW-5. Het is, net als in de NOW-5, niet mogelijk om zelf een
periode te kiezen waarin omzetverlies is geleden. Voor de NOW-6 zijn de
maanden januari, februari en maart 2022 daarom de maanden waarin
omzetverlies moet zijn geleden.
De referentiemaand voor de loonsom wordt in de NOW-6 oktober 2021.
In de brief van 14 december jl. stond dat over het percentage loonsomvrijstelling in de NOW-6 nog besluitvorming zou plaatsvinden. Het kabinet
heeft besloten om dit percentage net als in de NOW-5 te houden op 15%.
Als het percentage loonsomvrijstelling zou worden verlaagd – naar
bijvoorbeeld 10% zoals in de NOW-4 – zouden werkgevers die hun
personeelsbestand in november en december hebben laten krimpen met
meer dan 10%, hier in de NOW-6 nadelige effecten van ondervinden. Dit
komt omdat de loonsomreferentiemaand van de NOW-6 oktober 2021 is
en dus vóór de maanden met de verwachte mutaties in de loonsom
(november en december) ligt. De mutaties in het personeelsbestand van
november en december zullen daarom indirect van invloed zijn op de
berekening van de loonsomvrijstelling van de NOW-6. Dit kan in bepaalde
situaties leiden tot negatieve effecten op de subsidie die voor de
werkgever waarschijnlijk onverwacht en lastig uitlegbaar zijn.
In de brief van 14 december jl. is gemeld dat de Polisadministratie van
UWV per 1 januari 2022 is veranderd. Dit heeft gevolgen voor de definitie
van de loonsom die wordt gebruikt om de hoogte van de NOW-subsidie te
bepalen. In de nieuwe situatie bevat de loonsom waarmee gerekend
wordt meer posten (zoals vakantietoeslag). Deze posten worden in
tegenstelling tot de berekeningswijze van de eerdere NOW-regelingen bij
de loonsom opgeteld. Hierdoor valt de loonsom hoger uit. De forfaitaire
opslag wordt daarom 30% in plaats van 40%, zoals in de NOW-2 tot en
met NOW-5 het geval was. Een hogere loonsom met een forfaitaire opslag
van 40% zou leiden tot een hogere subsidie. Door de forfaitaire opslag te
verlagen met 10 procentpunt wordt dit effect geneutraliseerd.
Ondernemers die na 1 februari 2020 maar uiterlijk 30 september 2021 zijn
gestart, kunnen in aanmerking komen voor de NOW-5. Ook in de NOW-6
zullen deze startende ondernemers gebruik kunnen maken van de NOW
als aan de overige voorwaarden wordt voldaan. Echter zal de uiterste
startdatum in de NOW-6 één dag opschuiven; ondernemers die gebruik
willen maken van de NOW-6 dienen uiterlijk 1 oktober 2021 te zijn gestart.
2

Brief «Steunpakket in het eerste kwartaal van 2022», 14 december 2021 en brief «Aanpassing
steunmaatregelen», 21 december 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 420, nr. 461

2

De datum kan ten opzichte van de NOW-5 met één dag worden
opgeschoven, omdat de loonsom referentiemaand niet langer september
2021, maar oktober 2021 is. Tegelijkertijd moet er wel sprake zijn van ten
minste één maand referentieomzet in de relatief zuivere omzetperiode,
zijnde juli tot en met oktober 2021.
De NOW-6 is verder nagenoeg gelijk aan de NOW-5. Te denken valt aan de
grenzen voor het aanleveren van de vereiste verklaringen van derden of
accountants, de definities van het concernbegrip en de verplichtingen met
betrekking tot het niet uitkeren van bonussen en dividenden.
Het aanvraagloket voor de NOW-6 wordt opengesteld van 14 februari tot
en met 13 april 2022. Dat betekent dat werkgevers vanaf 14 februari
aanstaande bij UWV een aanvraag voor de NOW-6 kunnen doen via het
daarvoor ontworpen formulier dat via www.uwv.nl beschikbaar wordt
gesteld. Er geldt een beslistermijn van dertien weken na ontvangst van de
volledige aanvraag. Na de aanvraag zal het voorschot in drie termijnen
worden uitbetaald door UWV. In de praktijk wordt ernaar gestreefd om de
eerste betaling van het voorschot binnen twee à vier weken na ontvangst
van de volledige aanvraag te realiseren.
Voorts zal ik een wijziging doorvoeren met betrekking tot de NOW-2 t/m 5,
die zal worden verwerkt in de NOW-6. Deze aanpassing heeft betrekking
op het begrip «overname». Gebleken is dat zuivere aandelentransacties,
waarbij het bedrijf hetzelfde blijft, maar enkel een andere aandeelhouder
(of aandeelhouders) krijgt, in de basis niet vallen onder de in artikel 7:662
BW bedoelde overgang van een onderneming, waar in de
NOW-regelingen naar wordt verwezen. Dat betekent dat wanneer een
bedrijf middels een zuivere aandelentransactie een bedrijf heeft overgenomen, geen gebruik kan worden gemaakt van de startersmethodiek voor
de referentieomzet-berekening. Door de wijziging is dat straks wel
mogelijk. Mocht het omwille van de tijd niet haalbaar zijn om dit in de
NOW-6 mee te nemen, dan wordt dit zo spoedig mogelijk daarna in een
aparte wijzigingsregeling aangepast. Omdat voor de NOW-1 het vaststellingsloket al is gesloten wijzigen we de NOW-1 op dit punt niet, maar
beoordelen we per geval of er nadelige gevolgen zijn die onevenredig
uitpakken en of het in bepaalde gevallen mogelijk is de startersregeling
toe te passen.
Stand van zaken vaststellings- en terugvorderingsproces NOW
De NOW is een tegemoetkoming in de loonkosten van een werkgever in
de vorm van een subsidie. Zoals bij veel subsidies wordt met een
voorschot- en vaststellingssystematiek gewerkt. Alleen op deze manier
was en is het voor UWV mogelijk om grote aantallen werkgevers snel te
helpen. Bij de vaststelling van de definitieve NOW-subsidie wordt bekeken
hoeveel omzetverlies een werkgever daadwerkelijk heeft geleden en wat
de daadwerkelijke loonsom is geweest. Op basis daarvan bepaalt UWV de
hoogte van de subsidie. Een werkgever ontvangt dan nog een nabetaling
of moet (een deel van) het voorschot terugbetalen. De meeste terugbetalingen komen doordat de gerealiseerde omzet uiteindelijk hoger uitvalt
dan eerder door de werkgever was ingeschat. Ik begrijp goed dat het voor
werkgevers aan het begin van de coronapandemie heel lastig is geweest
om in te schatten hoe groot het omzetverlies zou zijn. En hoewel minder
omzetverlies op zichzelf goed nieuws is, begrijp ik ook dat werkgevers niet
altijd in staat zijn om direct terug te betalen. Daarom hanteert UWV
coulante terugbetalingstermijnen tot vijf jaar en bestaat de mogelijkheid
om een betaalpauze van een jaar af te spreken. Hieronder ga ik meer
specifiek in op het vaststellingsproces van de NOW-1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 420, nr. 461

3

Stand van zaken vaststellingsaanvragen NOW-1
De sluitingsdatum van het vaststellingsloket van de NOW-1 is in 2021
verschoven3 van de oorspronkelijke data van 23 maart 2021 (voor
werkgevers zonder verklaring of met een derdenverklaring) en 29 juni
2021 (voor werkgevers met een accountantsverklaring) naar 31 oktober
2021 om werkgevers meer tijd te geven hun vaststelling aan te vragen.
Deze aanpassing van de deadline lag in de rede gezien de vele uitdagingen waar werkgevers ook in 2021 mee te maken hebben gehad
rondom Covid-19 en de gevolgen hiervan. UWV heeft in de afgelopen
periode alle zeilen bijgezet om zo veel mogelijk werkgevers erop te
attenderen dat zij voor die datum een vaststellingsaanvraag moesten
indienen voor de NOW-1. UWV is vanaf de opening van het vaststellingsloket gestart met mediacampagnes, het verzenden van flyers, radiospotjes
en andere algemene communicatiemiddelen. Ook zijn zo veel mogelijk
werkgevers individueel benaderd. Dit betrof onder andere een e-mail in
het geval van een openstaande (nog niet afgeronde) vaststellingsaanvraag, persoonlijke benadering van bedrijven met meer dan 10 loonheffingsnummers en het vanaf de zomer tot en met oktober 2021 telefonisch
benaderen van alle andere werkgevers die nog geen vaststelling hadden
aangevraagd.
Na het verstrijken van de deadline van 31 oktober 2021 heeft UWV alle
werkgevers die op dat moment nog geen vaststelling hadden aangevraagd, aangeschreven met een formele herinnering en het verzoek
alsnog een vaststellingsaanvraag in te dienen. Zij kregen daarvoor tot
9 januari 2022 (de zogenoemde herstelperiode) de tijd.
In de brief van 1 november jl. is gemeld dat na die intensieve en gerichte
informatiecampagne in totaal 130.100 werkgevers de vaststelling
(gedeeltelijk) hadden aangevraagd vóór de deadline van 31 oktober, op
een totaalaantal van 139.538 werkgevers die een voorschot NOW-1
hebben ontvangen. Deze 130.100 werkgevers vertegenwoordigden ca.
7,6 miljard euro van het totaal verstrekte voorschotbedrag van
€ 7,9 miljard (96%). Nu, enkele maanden verder, zijn er 132.123
werkgevers die de vaststelling geheel of gedeeltelijk hebben aangevraagd
(peildatum 12 januari 2022). Met een gedeeltelijke vaststellingsaanvraag
doel ik op de werkgevers die wel een aanvraag hebben ingediend, maar
hebben aangegeven nog niet over een derden- of accountantsverklaring
te beschikken. Zij hebben 14 weken extra de tijd gekregen om de
vaststellingsaanvraag aan te vullen met die verklaring. Het gaat
momenteel om 9.764 werkgevers. In de brief van 1 november jl. was voor
een deel van deze groep sprake van een deadline van 6 februari a.s. Ten
behoeve van de eenduidigheid wordt deze deadline voor de hele groep
20 april a.s.
Van het totaal aantal werkgevers van 139.538 die een voorschot NOW-1
hebben ontvangen, hebben nu nog 5.840 bedrijven, ondanks de hierboven
genoemde verzoeken en gerichte belacties van UWV, geen (gedeeltelijk)
vaststellingsverzoek ingediend4. Zij vertegenwoordigen een subsidiebedrag van een kleine 160 miljoen euro. Dat is een halvering ten opzichte
van het openstaande bedrag op 1 november jl. en in die zin heeft de
herstelperiode dus geholpen. Op 1 november betrof het namelijk nog
9.438 werkgevers die geen vaststelling hadden aangevraagd, met een
totaalbedrag van 320 miljoen euro.
3
4

Brief TK «Openstelling vaststellingsloketten NOW» (Kamerstuk 35 420, nr. 230).
Het aantal (gedeeltelijke) vaststellingsverzoeken en het aantal bedrijven dat geen vaststellingsverzoek heeft ingediend telt niet op tot het totaalaantal verstrekte NOW-voorschotten. Dat komt
onder andere door intrekkingen, situaties van overgang van onderneming, etc.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 420, nr. 461

4

De verwachting is dat een deel van deze groep van 5.840 werkgevers
bewust geen aanvraag heeft ingediend en dit ook niet overweegt, omdat
voor hen duidelijk is dat zij geen recht op NOW-1 zullen hebben en
daardoor het volledige in voorschot verstrekte bedrag zal moeten worden
terugbetaald. Uit een enquête van UWV in de zomer van 2021 bleek
namelijk ook dat 2% van de respondenten überhaupt niet van plan was
een vaststelling aan te vragen omdat zij al wisten dat ze het volledige
voorschot moeten terugbetalen.
Deze groep werkgevers zal binnenkort een zogenoemde ambtshalve
nihilstelling toegestuurd krijgen. Dat betekent dat hun definitieve subsidie
op nul wordt gesteld. Bij deze ambtelijke nihilstelling zijn er drie mogelijkheden voor de werkgever: het terug te vorderen bedrag in één keer
betalen, een coulante betalingsregeling afspreken of bezwaar aantekenen
tegen het genomen besluit. In het laatste geval worden zij dan opnieuw
inhoudelijk beoordeeld. Mocht een werkgever kiezen voor het afspreken
van een betalingsregeling met UWV, dan wil ik benadrukken dat hier
eerdergenoemde ruime terugbetalingstermijnen gelden. Ik ga daar in de
volgende paragraaf verder op in.
Terugbetalingsproces
Naast de ambtshalve nihilstellingen voor de werkgevers die na het
verstrijken van de deadlines geen vaststellingsaanvraag hebben
ingediend, zijn er heel veel werkgevers die wel een vaststellingsaanvraag
hebben ingediend. Zij ontvangen een nabetaling, of voor hen zal het
terugbetalingsproces gestart worden.
Op basis van alle NOW-1 subsidies die tot nu toe zijn vastgesteld, blijkt
dat 70% van de werkgevers te maken krijgt met het (ten dele) moeten
terugbetalen van de eerder in voorschot ontvangen NOW-subsidie. Bij
ongeveer 80% van de werkgevers is een hogere omzet dan waarvan ten
tijde van de aanvraag van de NOW-1 werd uitgegaan hiervoor de
voornaamste reden. UWV gaat coulant om met dergelijke terugbetalingen.
Een werkgever wordt per beschikking geïnformeerd over het terug te
betalen bedrag, of over het nog te ontvangen bedrag als daarvan sprake
is; en krijgt vervolgens zes weken de tijd om het bedrag te betalen of om
telefonisch of digitaal contact op te nemen met UWV om een betalingsregeling af te spreken die bij hen past.
Werkgevers kunnen hierbij tot vijf jaar de tijd krijgen om het bedrag in
termijnen te betalen. Daarnaast kan op verzoek van de werkgever een
betaalpauze van een jaar worden ingelast en is er bij de betaaltermijnen
geen sprake van rente.
Tot nu toe verloopt het terugvorderingsproces NOW-1 voor een te veel
ontvangen voorschot voor de meeste werkgevers zonder grote problemen
en lijken de overeengekomen betalingsregelingen haalbaar voor
werkgevers5. Ruim 61% van de werkgevers waarbij de vaststelling is
afgehandeld en die een terugbetaling moeten doen, kiest ervoor het
bedrag direct en in één keer terug te betalen. Met 32% van de werkgevers
is een betalingsregeling afgesproken. De resterende 7% betreft
werkgevers die vooralsnog niet hebben gereageerd op schriftelijke en
telefonische communicatie vanuit UWV. In die gevallen stuurt UWV een
5

Deze percentages zijn gebaseerd op peilmaand oktober. Recentere gegevens zijn nog niet
beschikbaar omdat de reguliere betaaltermijnen van die beschikkingen nu nog lopen, in de
eerstvolgende monitoringsbrief kan een update gegeven worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 420, nr. 461

5

herinnering aan de werkgever, met het verzoek het betreffende bedrag
terug te betalen of om contact op te nemen om een passende betalingsregeling of uitstel van betaling af te spreken. Als hierop na twee weken geen
reactie volgt, verstuurt UWV een aanmaning waarin wederom wordt
gevraagd om actie te ondernemen.
Als hierop nog niets van een werkgever wordt vernomen, belt UWV,
wederom na twee weken met de werkgever. In dit gesprek worden zo
mogelijk alsnog afspraken gemaakt over een betalingsregeling of uitstel
van betaling. Ook op het moment dat UWV een schending van een al
eerder overeengekomen betalingsregeling signaleert, wordt contact
opgenomen met de werkgever om te proberen een nieuwe betalingsregeling af te spreken, waarbij UWV rekening houdt met de omstandigheden van de ondernemer.
UWV zet zich op deze wijze zoveel mogelijk in om te helpen voorkomen
dat er bij werkgevers betalingsproblemen ontstaan of dat vorderingen uit
handen gegeven moeten worden. Als het uiteindelijk echter niet lukt om
contact te leggen met een werkgever die een terugbetaling moet doen of
als een betalingsregeling wordt geschonden en het niet lukt om een
nieuwe betalingsregeling af te spreken, dan verstuurt UWV een formele
laatste waarschuwingsbrief. In deze brief wordt de werkgever op de
hoogte gesteld dat als terugbetaling of het treffen van een betalingsregeling uitblijft, de vordering conform het reguliere invorderingsbeleid van
UWV moet worden overgedragen aan een deurwaarder. Uw Kamer is
eerder over dit invorderingsbeleid geïnformeerd6.
Het aantal werkgevers waarbij deze laatste stap (het uit handen moeten
geven van het openstaande bedrag aan een deurwaarder) mogelijk van
toepassing is, is tot nu toe gelukkig zeer beperkt. Het betreft op dit
moment 89 gevallen (stand 19 januari).
UWV doet er gedurende het hele proces alles aan om zoveel mogelijk met
de situatie van de werkgever mee te denken, samen tot een oplossing te
komen en rekening te houden met de omstandigheden. Het overgrote
deel van de werkgevers werkt daar ook aan mee. Dat verdient een groot
compliment. Ook richting hen is het eerlijk dat we zorgvuldig met
belastinggeld omgaan en ervoor zorgen dat subsidies rechtmatig worden
verstrekt. Het moeten inzetten van een deurwaarder is dan ook een
uiterste stap, als er geen opties meer voorhanden zijn. Ik wil benadrukken
dat dit gebeurt bij werkgevers die nog een bedrag moeten terugbetalen en
waarmee UWV ondanks meerdere pogingen, zowel schriftelijk als
telefonisch, geen contact meer kan krijgen. Ook bestaat de mogelijkheid
dat er überhaupt geen intentie is om terug te betalen omdat ik niet kan
uitsluiten dat er wellicht sprake is van misbruik van de regeling. De NOW
wordt betaald met belastinggeld en daar dient verantwoord mee te
worden omgegaan. Daarom ontvangen deze werkgevers nog een laatste
brief ter waarschuwing.
Tot slot
In de eerstvolgende monitoringsbrief zal ik uw Kamer verder informeren
over de stand van zaken met betrekking tot het vaststellingsproces van de
NOW. Wat betreft de NOW-6 spant UWV zich op dit moment in om het
aanvraagloket per 14 februari a.s. te kunnen openen, zodat werkgevers die
subsidie vanuit de NOW-6 aanvragen snel daarna hun eerste voorschot
kunnen ontvangen.

6

Brief Kamerstuk 35 420, nr. 361.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 420, nr. 461

6

Ik begrijp heel goed dat het een moeilijke tijd is voor veel ondernemers,
en ik heb er vertrouwen in dat de NOW-6 hierin verlichting kan brengen.
Uiteindelijk willen ondernemers weer kunnen doen waar ze goed in zijn:
ondernemen. Ook roep ik werkgevers ertoe op die te maken krijgen met
terugbetalingen of nihilstellingen, en die daar gezien de moeilijke
omstandigheden tegenop zien, om contact op te nemen met UWV voor
het afspreken van een betalingsregeling. Zoals hierboven geschetst is
daar alle ruimte voor in het proces rondom de terugvorderingen.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
C.E.G. van Gennip

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 420, nr. 461

7