Technische uitwerkingsnotitie varianten en denkrichtingen IBO Sociale Huur

I.

Toelichting op de gevolgde werkwijze

In het IBO-rapport Sociale Huur zijn de gepresenteerde varianten voor de huurtoeslag
doorgerekend op inkomenseffecten, effecten op betaalrisico’s voor huurders en op
werkgelegenheidseffecten. In aanvulling op deze analyses worden per variant de volgende
aspecten uitgewerkt:
-

-

Een technische concretisering van die variant in maatregel(en), met duiding van budgettaire
effecten, het invoerpad en uitvoeringsaspecten.
De effecten van de variant op de in het IBO geconstateerde ondoelmatigheden:
Voor huurders ontbreekt de prikkel om kritisch naar de hoogte van de huur te kijken.
Door de systematiek van de huurtoeslag zijn huurders namelijk netto weinig of geen
extra huur kwijt aan een duurdere woning. Hierdoor treedt overconsumptie op.
Ook aan de kant van gemeenten en corporaties ontbreekt een goede prikkel om te
sturen op een passende kwaliteit woningen. Via de huurtoeslag betaalt het Rijk mee
aan een relatief hooggeprijsde woningvoorraad waarvan het huurniveau lang niet altijd
passend is voor de doelgroep.
Omdat de huurtoeslag beperkt is tot een relatief kort inkomenstraject zorgt dit ervoor
dat de regeling een forse marginale druk kent. Hier gaat een duidelijke verstoring
richting de arbeidsmarkt van uit.
Inkomens- en huurbeleid lopen door elkaar in de regeling waardoor een complexe
regeling is ontstaan met onderdelen die vanuit het huurbeleid alleen niet kunnen
worden verklaard.
In relatie tot de in het IBO benoemde effecten van de variant (bijvoorbeeld inkomenseffecten)
welke mitigerende maatregelen technisch op dit punt mogelijk zijn.

In de onderstaande uitwerking van de drie denkrichtingen voor de langere termijn worden de
volgende aspecten technisch uitgewerkt:
-

Welke vormgeving van de huurtoeslag zou passen binnen deze denkrichting.
Welke belangrijke aandachtspunten zijn er voor de uitvoerbaarheid van deze denkrichting.

1

II.

Uitwerking IBO-varianten voor de huurtoeslag

IBO-variant 1: Afschaffing 100%-traject in huurtoeslag. Kwaliteitskorting gaat in vanaf
de eigen bijdrage
In de huidige systematiek van de huurtoeslag wordt, boven de eigen bijdrage, in eerste instantie
100% van een hogere huur door de huurtoeslag vergoed. Met deze variant wordt die 100%vergoeding beperkt om zo het afwegingselement in de huurtoeslag te versterken en de prikkel
voor huurders, verhuurders en gemeenten te verkleinen om de kosten van kwalitatief
hoogwaardige woningvoorraad af te wentelen op de huurtoeslag.

Technische concretisering:
Vormgeving kan door het huidige 100% traject te vervangen door een kwaliteitskorting vanaf de
eigen bijdrage van 35%. Tot nu toe wordt tot een huur van €414 per maand (2017) 100%
vergoed, in deze variant zou dat nog 65% zijn. De systematiek van de huurtoeslag
(inkomensafhankelijke eigen bijdrage, de inkomensgrenzen en de maximale huurgrens) kan verder
ongewijzigd blijven.
Het systeem van de Belastingdienst dient hier op aangepast te worden. Deze wijziging vraagt ook
aanpassing van de Wet op de huurtoeslag.
Effect op ondoelmatigheden:
De maatregel draagt beperkt bij aan verbetering van de doelmatigheid door het beperken van
overconsumptie. Oorzaak hiervan is dat de maatregel gericht is op een beperkt traject van de huur
(namelijk van de eigen bijdrage tot de huidige kwaliteitskortingsgrens van €414 per maand). Huren
liggen veelal boven deze grens en voor huurders zijn er dus niet veel mogelijkheden om binnen dit
deel van de huurprijs tot een andere afweging te komen.
Mogelijkheid tot mitigerende maatregelen:
In het IBO-rapport is de invoering van de kwaliteitskorting tussen eigen bijdrage en de huidige
kwaliteitskortingsgrens (wat een besparing op het budget oplevert) gecombineerd met een
verlaging van de eigen bijdrage met 31% om op een budgettair neutrale variant uit te komen.
Hiermee wordt een deel van de negatieve inkomenseffecten gecompenseerd. Nog steeds heeft dan
evenwel 67% van de huurtoeslagontvangers een negatief inkomenseffect van gemiddeld €150 per
jaar. Een derde van de huurtoeslagontvangers gaat er per saldo ruim €300 vooruit. Voor hen heeft
de verlaging van de eigen bijdrage een groter effect dan de introductie van de kwaliteitskorting
tussen eigen bijdrage en kwaliteitskortingsgrens.
De negatieve inkomenseffecten van de maatregel zijn binnen de huurtoeslag niet te mitigeren
zonder extra inzet van budget of de beoogde prikkel tussen eigen bijdrage en
kwaliteitskortingsgrens te beperken. Zoals hiervoor genoemd, is het voor huurders ook lastig
inkomenseffecten te vermijden gezien de beperkte beschikbaarheid van woningen met een huur
onder de kwaliteitskortingsgrens.

IBO-Variant 2: Huurtoeslag op basis van genormeerde huren
In deze variant wordt de afhankelijkheid van de feitelijke huur volledig losgelaten. Huurders
ontvangen een vaste vergoeding, minus de voor hun geldende eigen bijdrage, voor het huren van
een woning. Als huurders goedkoper wonen dan de huur waarvoor ze toeslag ontvangen, mogen
ze de extra toeslag zelf houden. Als huurders duurder willen wonen, moeten ze de extra huur
volledig zelf betalen. Dit geeft huurders dus een maximale prikkel om de huur van de woning af te
wegen tegen de kwaliteit ervan.

2

Technische concretisering:
Vormgeving kan door het bedrag aan huurtoeslag dat wordt toegekend te baseren op een
genormeerd huurbedrag (in plaats van de feitelijke huur). De bestaande systematiek van de
inkomensafhankelijke eigen bijdrage en de inkomensgrenzen kan ongewijzigd blijven.
Deze variant is een vergaande vereenvoudiging voor de Belastingdienst. Er hoeven niet langer
huurgegevens gecontroleerd te worden. Afhankelijk van de invoeringswijze (al dan niet geleidelijk)
kan het wel een tijdelijke verzwaring van de uitvoeringslast voor de Belastingdienst betekenen.
Aanpassing van systemen vergt tijd voor implementatie.
Invoering van deze variant vraagt wetswijziging.
Effect op ondoelmatigheden:
De maatregel levert een bijdrage aan vermindering van de overconsumptie; aan de kant van de
huurder vervalt de prikkel tot overconsumptie. Ook wordt op deze manier het meebetalen via de
huurtoeslag aan een relatief hooggeprijsde woningvoorraad beperkt.
Mogelijkheid tot mitigerende maatregelen:
Uit de berekeningen van het IBO blijkt dat de maatregel leidt tot aanzienlijke inkomenseffecten,
zowel positief als negatief. Huurders met een hogere feitelijke huur gaan erop achteruit, huurders
met een lagere feitelijke huur gaan er op vooruit. Om deze effecten op te vangen kan gekozen
worden voor gefaseerde invoering waarbij bijvoorbeeld in een periode van 5 tot 10 jaar een
toenemend aandeel huurtoeslag op basis van genormeerde huur wordt vastgesteld. Eventueel kan
aanvullend met inzet van extra budgettaire middelen, al dan niet tijdelijk, een deel van de
inkomenseffecten gemitigeerd worden. In de overgangsfase kan via het huurbeleid van
verhuurders de introductie verder geaccommodeerd worden. Of verhuurders tegemoet moeten
worden gekomen voor een dergelijk gematigd huurbeleid, zal onderzocht moeten worden (ook in
relatie tot investeringsopgaven in duurzaamheid en nieuwbouw).
Een ingroeipad biedt de tijd om op de woningmarkt te voorzien in voldoende aanbod van woningen
met een voldoende lage huur, waarmee huishoudens met een hoge huur (en dus grote negatieve
inkomenseffecten van de variant) een mogelijkheid krijgen om deze effecten te vermijden.

IBO-variant 3: Laten vervallen van de harde vermogensgrenzen toeslagenbreed en
vervanging door een vermogensinkomensbijtelling
De huidige huurtoeslagsystematiek kent, evenals de zorgtoeslag en het kindgebonden budget, een
harde vermogensgrens. Zodra het vermogen boven die grens komt, vervalt het recht op
huurtoeslag volledig. Dit leidt ertoe dat huishoudens die onvermoed net boven de grens uitkomen
de gehele toeslag voor dat jaar moeten terugbetalen. Bij een vermogensinkomensbijtelling wordt
een deel van het vermogen bij het inkomen geteld waardoor huishoudens met een laag inkomen
en een vermogen net boven de grondslag ook recht op huurtoeslag krijgen. Het verlies aan
toeslag bij een hoger vermogen verloopt dan geleidelijker.

Technische concretisering:
De vermogensinkomensbijtelling kan worden vormgegeven door het toetsingsinkomen op te hogen
met een percentage van het vermogen boven de vrijstelling in box 3 (bedrag in 2017: €25.000 per
persoon). Een andere mogelijkheid om de harde overgang bij een hoger vermogen te voorkomen is
een geleidelijker vermogenstoets in te voeren. Naast de huurtoeslag kennen ook de andere
toeslagen zoals zorgtoeslag en kindgebonden budget een vermogenstoets. Bij eventuele
wijzigingen in de systematiek ligt het in de rede om ook de bij deze toeslagen gehanteerde
systematiek te bezien.
In dat kader kan verwezen worden naar de eindrapportage van de werkgroep Harmonisatie
doorwerking vermogen in inkomensafhankelijke regelingen. Deze rapportage is gepubliceerd op
3

www.rijksoverheid.nl. In de rapportage is de vermogensinkomensbijtelling als één van de
mogelijke opties voor harmonisatie van vermogen in inkomensafhankelijke regelingen uitgewerkt.
De meest gebalanceerde keuze bij het betrekken van vermogen bij de draagkracht lijkt volgens de
werkgroep de geleidelijke vermogenstoets. Deze variant doet recht aan het draagkrachtprincipe
met een evenwichtige doorwerking van vermogen, meer dan de harde vermogenstoets, en is ten
opzichte van de vermogensinkomensbijtelling beter uitlegbaar richting de burger. Hierbij wordt
opgemerkt dat er nog geen ervaring is met de (invoering van en gebruikersacceptatie van) een
dergelijk systeem.
Invoering van een vermogensinkomensbijtelling vraagt wetswijziging.
Effect op ondoelmatigheden:
Het betreft hier een variant die gericht is op één specifiek knelpunt, namelijk de harde
vermogensgrens. De maatregel heeft daarmee geen invloed in bredere zin op de
ondoelmatigheden. De maatregel kan in combinatie met andere varianten worden doorgevoerd.
Mogelijkheid tot mitigerende maatregelen:
Deze maatregel leidt tot extra uitgaven aan huurtoeslag. Oorzaak hiervan is dat de huurtoeslag nu
de laagste mogelijke vermogensgrens kent1, zodat wijzigingen altijd een verruiming zullen
betekenen. Keuze voor deze maatregel vraagt compensatie voor deze oploop aan huurtoeslag. Dit
zou mee kunnen lopen in een aanpassing van de vermogenstoets in meerdere regelingen waarbij
ook budgettaire verschuivingen tussen regelingen mogelijk zijn (zie ook het voornoemde rapport).

IBO-variant 4: Vervanging van de bestaande systematiek van de huurtoeslag door een
vaste toeslag en een inkomensafhankelijk afbouwtarief
In deze variant wordt de huidige systematiek vervangen door een inkomensafhankelijke toeslag
op basis van een lineair aflopend subsidiepercentage. Iedereen ontvangt een vaste basistoeslag.
Deze variant beoogt zowel de prikkel tot overconsumptie weg te nemen als de marginale druk van
de huurtoeslag te verminderen.

Technische concretisering:
De maatregel kan vorm worden gegeven door een inkomensafhankelijke toeslag op basis van een
lineair aflopend subsidiepercentage. Naast een vaste maandelijkse toeslag krijgen huishoudens met
een inkomen tot de minimuminkomensgrens van de huurtoeslag 40% van de feitelijke huur
vergoed. Dit percentage loopt af naarmate het inkomen hoger is. Huishoudens met een inkomen
boven de maximuminkomensgrens van de huurtoeslag krijgen 0% van de feitelijke huur vergoed.
Deze variant levert geen vereenvoudiging voor de Belastingdienst op omdat nog steeds uitgegaan
wordt van feitelijke huren. Het betekent wel een forse systeemwijziging. Een uitvoeringstoets zal
de precieze impact hiervan moeten aangeven. De implementatiefase zal tot extra uitvoeringslasten
leiden en het zal enige tijd vergen voor invoering.
Invoering van de variant vraagt wetswijziging.
Effect op ondoelmatigheden:
Omdat deze maatregel ertoe leidt dat ook voor hogere huren de korting ten opzichte van de
huidige kwaliteitskorting stijgt, beperkt deze variant – meer dan variant 1- de prikkel tot
overconsumptie. De prikkel is echter kleiner dan in de hiervoor besproken variant 2 (genormeerde
huren).
Ook is sprake van een verlaging van de marginale druk. Toch blijkt uit de doorrekening in het IBO
dat de werkgelegenheidseffecten licht negatief zijn. Dit komt door het negatieve
1

De belastingdienst heeft geen vermogensgegevens van huishoudens met een vermogen onder de, ook als
vermogensgrens voor de huurtoeslag gehanteerde, vermogensvrijstelling Box III in de inkomstenbelasting.

4

werkgelegenheidseffect van de introductie van de vaste toeslag. Omdat een belangrijke legitimatie
voor deze variant juist de beperking van de marginale druk was (met de daarbij horende
werkgelegenheidseffecten), kan een alternatieve invulling van de variant worden overwogen. In de
Beleidsdoorlichting (Kamerstukken II, 2015-2016, 34 120, nr. 9) is een variant uitgewerkt waarin
de inkomensafhankelijkheid van de huurtoeslag lineair vormgegeven wordt, bij verder
gelijkblijvende systematiek. Hiermee vervalt de harde maximum inkomensgrens. Uit de CPBdoorrekening van deze variant blijkt een licht positief effect op de arbeidsparticipatie.
Naar aanleiding van moties uit beide Kamers heeft het kabinet nader onderzocht welke groepen in
bijzonder met een hoge marginale druk geconfronteerd worden en welke maatregelen mogelijk zijn
om dit te normaliseren. Ook de huurtoeslag maakte onderdeel uit van deze analyse. Op 7 april jl. is
de rapportage door de minister van SZW aan uw Kamer gestuurd. Deze rapportage kan benut
worden voor de nadere onderbouwing van een vormgeving van de huurtoeslag gericht op verlaging
van de marginale druk.
Deze variant kan gecombineerd worden met de hiervoor beschreven variant 2 (genormeerde
huren).
Mogelijkheid tot mitigerende maatregelen:
De variant leidt tot extra instroom in de huurtoeslag (afhankelijk van de specifieke vormgeving kan
deze liggen tussen de ca. 54.000 en 120.000 huishoudens) en dus tot extra uitgaven aan
huurtoeslag. De inkomenseffecten van de variant zijn, zoals de Beleidsdoorlichting en het IBOrapport beschrijven, afhankelijk van of en de wijze waarop dan de kosten van die extra instroom in
de huurtoeslag worden gecompenseerd. In het IBO is aangeven dat de variant budgettair neutraal
gemaakt kan worden door bijvoorbeeld jongeren onder de 23 jaar zonder kinderen een lagere
(vaste) toeslag toe te kennen of door voor huishoudens boven de pensioengerechtigde leeftijd de
inkomens- en huurgrenzen gelijk te stellen aan die van huishoudens onder die leeftijd.

IBO-variant 5: Afschaffing van de kan-bepaling
In de huidige systematiek van de huurtoeslag wordt de eigen bijdrage geïndexeerd met de laagste
van ofwel de netto bijstandsontwikkeling, ofwel de huurprijsontwikkeling. Dit leidt ertoe dat de
komende jaren de stijging van de eigen bijdrage in de huurtoeslag steeds achterblijft bij de
huurontwikkeling, waardoor de huurtoeslaguitgaven navenant stijgen. De verlaging van de
dubbele algemene heffingskorting in de bijstand en de relatief gematigde ontwikkeling van de
reële contractlonen vormen hiervoor de belangrijkste verklaringen. Afschaffing van de kanbepaling gaat deze oploop tegen.

Technische concretisering:
De maatregel kan vorm worden gegeven door indexering van de eigen bijdrage altijd op basis van
de huurontwikkeling te laten plaatsvinden. Deze wijziging heeft geen consequenties voor de
uitvoering.
Invoering van de variant vraagt wetswijziging.
Effect op ondoelmatigheden:
De maatregel draagt enigszins bij aan vermindering van de ondoelmatigheden (verstoring van de
prijsprikkels en arbeidsparticipatie), omdat deze toenemen met de hoogte van de huurtoeslag. De
maatregel is echter vooral van belang vanuit een oogpunt van structurele beheersbaarheid van de
huurtoeslag en het voorkomen van wisselwerkingen tussen inkomensbeleid (bijstandsontwikkeling)
en huurtoeslag.

5

Mogelijkheid tot mitigerende maatregelen:
In het IBO is berekend dat deze variant leidt tot negatieve inkomenseffecten. Gemiddeld gaan
huishoudens er €146 per jaar op achteruit. Door middel van een gematigde huurontwikkeling kan
het effect van de afschaffing van de kan-bepaling beperkt worden.

6

III.

Uitwerking IBO-denkrichtingen

IBO-Denkrichting 1: introductie van marktconforme huren
In deze denkrichting uit het IBO is de kerngedachte dat de impliciete subsidies volledig worden
afgebouwd zodat prijs en kwaliteit van een woning met elkaar in lijn zijn en overconsumptie wordt
tegengegaan. Alle huurwoningen groeien op termijn toe naar een markthuur. Daarmee wordt de
discretionaire ruimte van corporaties beperkt om een eigen bijdrage aan de betaalbaarheid te
leveren. Corporaties zullen niet uit zichzelf naar marktconforme huren streven. In het IBO wordt
daartoe de verhuurderheffing verhoogd om de corporaties hiertoe te brengen. De extra
huurinkomsten worden vervolgens afgeroomd waardoor de financiële positie van de corporaties
gelijk blijft. Deze middelen kunnen worden ingezet voor het extra beslag op de huurtoeslag
voortvloeiend uit de hogere huurniveaus.

Vormgeving huurtoeslag die technisch past binnen deze denkrichting:
Het IBO geeft aan dat hervorming van de huurtoeslag in deze denkrichting noodzakelijk is, zonder
daarbij een specifieke variant te benoemen. Wel geeft het IBO aan dat, omdat in deze denkrichting
ook de verhuurderheffing omhoog gaat, er middelen zijn om in te zetten voor de aanpassing van
de huurtoeslag.
Gezien de verwachte hogere huurniveaus lijkt het noodzakelijk in deze denkrichting ook
huishoudens met een inkomen boven de huidige inkomensgrenzen van de huurtoeslag voor toeslag
in aanmerking te laten komen. De variant waarin de harde inkomensgrens in de huurtoeslag
vervalt en de huurtoeslag meer lineair afgebouwd wordt, lijkt daarmee het meest passend binnen
de denkrichting marktconforme huren (variant 4). Hierbij is een combinatie denkbaar met een
systematiek van genormeerde huren zodat ook hier de prikkel op overconsumptie wordt
weggenomen (variant 2).
Belangrijke aandachtspunten voor de uitvoerbaarheid:
In deze denkrichting wordt de verhuurderheffing verhoogd om de corporaties aan te zetten tot het
verhogen van hun huren tot marktconform niveau. Een verhoging van de verhuurderheffing zal in
veel gevallen echter niet aansluiten op de mogelijkheid huren te verhogen tot een marktconform
niveau. Zo liggen de huren bij commerciële verhuurders veelal al hoger, en ligt de huur in
schaarstegebieden veelal verder van een marktconform huurniveau dan in krimpgebieden.
Gezien de fundamentele verandering in huurniveaus en huurtoeslag zullen bij een nadere
uitwerking van deze denkrichting ook zorgvuldig de inkomens- en betaalbaarheidseffecten voor
huurders becijferd moeten worden.

IBO-denkrichting 2: Overheveling huurtoeslag naar gemeenten
Leidende gedachte bij de denkrichtingen 2 en 3 is dat de prikkels voor doelmatigheid en
budgettaire beheersing in het systeem zoveel mogelijk worden gelegd bij de partijen die de
meeste invloed hierop uit kunnen oefenen. In denkrichting 2 gaan gemeenten de huurtoeslag
uitvoeren. Zij krijgen een prikkel om actief te sturen op de huurtoeslag omdat zij besparingen zelf
mogen houden en tekorten zelf moeten dekken. De gehanteerde normen worden landelijk
uniform vastgesteld en op gemeentelijk niveau uitgevoerd. Iedere gemeente krijgt op basis van
objectieve criteria een budget voor de huurtoeslag. Deze systematiek is vergelijkbaar met die van
de bijstand: landelijke normen, decentrale uitvoering.

Vormgeving huurtoeslag die technisch past binnen deze denkrichting:
De in het IBO uitgewerkte variant van huurtoeslag op basis van genormeerde huren (variant 2)
lijkt een binnen deze denkrichting technisch passende maatregel. Gezien de uitvoeringslast in het
kader van de inkomenstoetsing kan er immers voor gekozen worden om een, eventueel
beperktere, huurtoeslag op rijksniveau te handhaven, waarbij niet naar feitelijke maar naar een
7

genormeerde huur wordt gekeken. Daarnaast wordt dan de ruimte voor gemeenten gecreëerd om
bijvoorbeeld een lokale aanvulling op de huurtoeslag uit te keren. Dit biedt de mogelijkheid voor
maatwerk voor situaties waarin sprake is van bijvoorbeeld een (onvermijdbaar) hoge huur. Op dit
moment is er al een aantal gemeenten dat een lokaal woonlastenakkoord of –fonds heeft of
hiermee bezig is.
Belangrijke aandachtspunten voor de uitvoerbaarheid:
Het IBO geeft aan – mede op basis van de ervaringen met de bijstand – dat voor een
daadwerkelijke decentralisatie van de huurtoeslag naar gemeenten de beschikbaarheid van een
adequaat objectief verdeelmodel een kritische succesfactor is. In de beantwoording van de
schriftelijke vragen over het IBO Sociale huur is daarom ook aangegeven dat een eventuele
verdere uitwerking van deze denkrichting in nauw overleg met gemeenten zal moeten gebeuren.

IBO-denkrichting 3: Overnemen huurtoeslag door corporaties
Net als bij denkrichting 2 is de leidende gedachte hier dat de prikkels voor doelmatigheid en
budgettaire beheersing in het systeem zoveel mogelijk worden gelegd bij de partijen die de
meeste invloed hierop uit kunnen oefenen. In deze denkrichting worden de corporaties primair
verantwoordelijk voor de betaalbaarheid, in aansluiting op diverse recente beleidsmaatregelen
zoals de toewijzingsregels, de DAEB-scheiding, de passendheidtoets en de huursombenadering. De
huurtoeslag in de huidige vorm (een bijdrage aan de huurder) komt te vervallen. In deze
denkrichting ontvangen de corporaties een genormeerde bijdrage van het Rijk (waarbij de
verhuurderheffing hiermee wordt uitgeruild) en de corporaties borgen de betaalbaarheid via hun
huurbeleid. Het Rijk stelt centrale normen met betrekking tot de betaalbaarheid.
In de particuliere sector wordt in deze denkrichting de huurprijsregulering geleidelijk losgelaten en
vervalt het recht op huurtoeslag bij nieuwe
verhuringen. Ook de verhuurderheffing vervalt zoals dat ook bij de corporaties het geval is. In de
particuliere sector wordt echter geen rijksbijdrage voor de betaalbaarheid ontvangen. Er ontstaat
zo een duale huurmarkt: een sociale huurmarkt als maatschappelijke voorziening via corporaties
en een vrije, marktconforme huurmarkt via particulieren en beleggers.

Vormgeving huurtoeslag die technisch past binnen deze denkrichting:
De huurtoeslag in de huidige vorm komt in deze denkrichting te vervallen. Corporaties worden
primair verantwoordelijk voor de betaalbaarheid. Hiermee wordt de prikkel om via de huurtoeslag
mee te betalen aan een relatief hooggeprijsde woningvoorraad beperkt.
Onderdeel van deze denkrichting is een uitruil tussen de huurtoeslag en de verhuurderheffing. In
aanvulling op de antwoorden op de Kamervragen naar aanleiding van de kabinetsreactie op het
IBO Sociale huur kan voor 2016 worden aangegeven dat in 2016 de opbrengsten van
verhuurderheffing ongeveer 1,5 miljard betroffen en de uitgaven voor huurtoeslag ongeveer 3,3
miljard. Hierbij geldt dat een eventuele verevening van de verhuurderheffing met de huurtoeslag
per corporatie een verschillend beeld zal geven. In de genoemde antwoorden is aangegeven dat
een eerste indicatieve berekening op het niveau van corop-gebieden een grote regionale
differentiatie laat zien in het verschil tussen ontvangen huurtoeslag en betaalde verhuurderheffing.
Belangrijke aandachtspunten voor de uitvoerbaarheid:
Belangrijk aandachtspunt voor de uitvoerbaarheid van deze denkrichting is, evenals bij de
denkrichting hierboven, het verdeelmodel achter de genormeerde bijdrage van het Rijk. In dit
geval zullen hierbij ook de gevolgen van verevening van huurtoeslag en verhuurderheffing per
corporatie moeten worden betrokken.
Een andere belangrijke uitvoeringsvraag is in hoeverre corporaties een jaarlijkse inkomenstoets bij
alle huurders mogen uitvoeren, of corporaties hier voldoende voor zijn toegerust en de hogere
administratieve lasten die dit met zich meebrengt.

8

Ook bestaat er een risico dat corporaties huurders met lage inkomens kunnen gaan weren. Het IBO
geeft een aantal mogelijkheden aan hoe met dit risico om te gaan: externe monitoring bijvoorbeeld
door de Autoriteit woningcorporaties, meewegen in het objectief verdeelmodel of een rol op dit
punt bij de gemeente. Bij verdere uitwerking zal een nadere keuze op dit punt gemaakt moeten
worden.

9