Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1860
Vragen van het lid Kerstens (PvdA) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het bericht dat de paarse krokodil Apeldoornse
coöperatie bij hulp in laatste levensfase belemmert (ingezonden 20 februari
2019).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 14 maart 2019).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Paarse Krokodil belemmert
Apeldoornse coöperatie bij hulp in laatste levensfase»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat vindt u ervan dat dit (mogelijk) patiënten treft die op hun kwetsbaarst
zijn (die stervende zijn en ervoor hebben gekozen om thuis te sterven, in hun
eigen vertrouwde omgeving en omringd door diegenen die hen het meest
dierbaar zijn)?
Antwoord 2
Dat vind ik schrijnend, want het moet mogelijk zijn om thuis te kunnen
sterven met de zorg die daarvoor nodig is. Uitgangspunt is dat mensen
kunnen sterven op de plek die ze willen.
Vraag 3
Wilt u met zorgverzekeraars landelijk regelen dat er een einde komt aan de in
het artikel omschreven situatie dat deze laatste wens van mensen in gevaar
komt, bijvoorbeeld door de zorgprofessional ter plekke te laten bepalen «hoe
en wat» en de eventuele «papierwinkel» achteraf te regelen?

1

ah-tk-20182019-1860
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.destentor.nl/apeldoorn/paarse-krokodil-belemmert-apeldoornse-cooperatie-bijhulp-in-laatste-levensfase~a1eac100/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Zorgverzekeraar moeten voldoende zorg ingekocht hebben om aan hun
zorgplicht te voldoen. Dat geldt ook voor palliatieve terminale zorg. Als de
cliënt kiest voor een gecontracteerde aanbieder, zijn er geen machtigingen of
andere formulieren nodig.
Als bij palliatieve terminale zorg door een niet-gecontracteerde aanbieder de
zorgverzekeraar om een machtiging vraagt, is het van belang dat de
doorlooptijd zo kort mogelijk is om werkbaar te zijn. Zorgverzekeraars
erkennen dit ook en zoeken naar wijzen waarop de machtigingsprocedure zo
kort mogelijk wordt gemaakt. Voorbeelden zijn indienen van een aanvraag via
internet, en telefonische goedkeuring vooruitlopend op een getekend
formulier. Iedere zorgverzekeraar is zich bewust van mogelijke spoedaanvragen bij intensieve zorg (waaronder palliatieve terminale zorg) en/of PGB en
levert daarin maatwerk en flexibiliteit. Ik vind het belangrijk dat zorgverzekeraars hier goed naar kijken. Echter, er blijft altijd tijd nodig om de machtiging
te kunnen beoordelen. Aangezien machtigingen alleen gevraagd worden bij
niet-gecontracteerde zorg, vind ik het belangrijk dat partijen zoveel mogelijk
contracten sluiten en belemmeringen daarvoor weg te nemen. Dit is in lijn
met de afspraak uit het Hoofdlijnenakkoord Wijkverpleging 2019–2022 om het
contracteerproces te verbeteren en het aandeel gecontracteerde zorg te
vergroten.
Vraag 4
Ziet u deze blijkbaar per 1 januari 2019 gecreëerde regel als een (zoveelste)
voorbeeld van het doelbewust opwerpen van belemmeringen door zorgverzekeraars voor door hen niet-gecontracteerde zorgaanbieders?
Antwoord 4
Het vragen van een machtiging is een van de maatregelen die zorgverzekeraars nemen om de contractering te bevorderen.2 Zorgverzekeraars mogen
deze eis stellen; ook in het Hoofdlijnenakkoord Wijkverpleging 2019–2022 is
het gebruik van machtigingen bekrachtigd om gepast gebruik in de zorg te
bevorderen, gezien uit onderzoek is gebleken dat niet-gecontracteerde
zorgaanbieders onverklaard meer zorg inzetten dan gecontracteerde
aanbieders3. Ik ben het dus niet eens met de stelling dat een machtiging een
zinloze regel in de zorg is. De eis om vooraf toestemming te vragen draagt bij
aan een efficiënt zorggebruik, omdat de zorgverzekeraar daarmee kan
voorkomen dat de zorgaanbieder onnodig veel uren zorg declareert. Bij een
machtiging kan een medisch deskundige van de zorgverzekeraar de navolgbaarheid van de indicatie beoordelen en indien nodig met de indicatiesteller
bespreken of deze rechtmatig en doelmatig vastgesteld is.
De koninklijke weg om geen machtigingen te hoeven indienen, is het
aangaan van een contract met een zorgverzekeraar. In het hoofdlijnenakkoord
hebben partijen diverse maatregelen afgesproken om het sluiten van
contracten zoveel mogelijk te faciliteren. Ik vind het belangrijk dat zorgverzekeraars en aanbieders van wijkverpleegkundige zorg zoveel mogelijk een
contract aangaan en belemmeringen daarvoor wegnemen.
Vraag 5
Bent u bereid te inventariseren of er meer van dergelijke belemmeringen zijn
en de Tweede Kamer daarvan een overzicht te verschaffen, voorzien van een
oordeel of het hier objectief gerechtvaardigde eisen en/of voorwaarden
betreft?
Vraag 6
Bent u bereid met zorgverzekeraars af te spreken dat die eisen en/of
voorwaarden, die niet objectief gerechtvaardigd zijn, zullen worden
geschrapt?

2
3

Zie brief «Bevorderen contracteren» 9 november 2018, Kamerstuk 29 689 – 941.
Kamerstuk 29 689, nr. 885, Kamerstuk 29 689, nr. 898

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 5 en 6
In de brief «bevorderen contracteren» zijn – naast het machtigingvereiste –
diverse maatregelen aangekondigd die het leveren van zorg langs gecontracteerde weg bevorderen. Het gaat onder andere om de aanscherping van de
kwaliteit op nieuwe toetreders, het cessieverbod, en de mogelijkheid van een
«second opinion» op de indicatiestelling. Dit betreffen alle objectief gerechtvaardigde eisen en/of voorwaarden.
In het kader van het programma «(ont)regel de zorg» zijn partijen voortdurend op zoek naar overbodige bureaucratie die geschrapt kan worden. Dat
heeft allerlei oorzaken en uitingsvormen; het kan ook gaan om eisen die
zorgverzekeraars stellen. Zo is recent met zorgverzekeraars afgesproken dat
met ingang van dit jaar patiënten die chronisch sondevoeding nodig hebben,
niet meer jaarlijks het aanvraagformulier daarvoor hoeven in te dienen. Het
komend jaar gaan partijen voor meer van dit soort voorbeelden afspraken
maken om de bureaucratie terug te dringen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3