Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3759
Vragen van het lid Smeulders (GroenLinks) aan de Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid over het bericht «Groot onderzoek naar Poolse
WW-fraude in Helmond: «Voor zeker tonnen aan onterechte uitkeringen
betaald»» (ingezonden 3 juli 2019).
Antwoord van Minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 2 september 2019).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Groot onderzoek naar Poolse WW-fraude in
Helmond: «Voor zeker tonnen aan onterechte uitkeringen betaald»»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat was de specifieke aanleiding voor deze inval? En wat is aangetroffen in
de woningen in Helmond?
Antwoord 2
Bij UWV zijn interne meldingen binnen gekomen over een vermoeden van
fraude bij verschillende uitkeringsgerechtigden. Daarop is UWV een onderzoek gestart. Uit dit onderzoek is gebleken dat de betrokkenen gebruik
maakten van dezelfde tussenpersoon. De desbetreffende tussenpersoon heeft
geen binding met UWV, daarom heeft UWV in juli 2018 een melding gedaan
bij het Regionale Informatie en Expertise Centrum (RIEC). Gelet op de
omvang van de zaak heeft de Officier van Justitie van het Functioneel Parket
besloten de directie Opsporing van de Inspectie SZW opdracht te geven een
strafrechtelijk onderzoek te verrichten naar de werkzaamheden van deze
tussenpersoon. Dat is begin dit jaar gestart. Over hetgeen tijdens doorzoekingen exact in de panden is aangetroffen, kan ik geen uitspraken doen
aangezien het een lopend strafrechtelijk onderzoek betreft.

1

ah-tk-20182019-3759
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Eindhovens Dagblad, 2 juli 2019; https://www.ed.nl/helmond/groot-onderzoek-naar-poolse-wwfraude-in-helmond-voor-zeker-tonnen-aan-onterechte-uitkeringen-betaald~aefee19f/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Vraag 3
Gaat het lukken om de in Helmond onterecht uitgekeerde uitkeringen terug te
vorderen? Zo ja, op welke termijn? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Op dit moment is de directie Opsporing van de Inspectie SZW bezig met het
strafrechtelijk onderzoek. Nadat het strafrechtelijk onderzoek is afgerond kan
UWV de adressen en de betreffende uitkeringsgerechtigden onderzoeken.
UWV heeft de resultaten uit het strafrechtelijk onderzoek van de directie
Opsporing van de Inspectie SZW nodig voor haar eigen onderzoek. Op het
moment dat UWV constateert dat een onterechte uitkering is verstrekt, wordt
deze teruggevorderd.
Vraag 4, 5
Is bekend waar deze arbeidsmigranten aan het werk waren en via welk
uitzendbureau? Zijn deze werkgevers en uitzendbureaus ook deel van het
onderzoek? Zo ja, hoe gaat u tegen ze optreden? Zo nee, waarom niet?
Kunt u aangeven hoeveel casussen de Inspectie SZW in het kader van dit
onderzoek op dit moment onderzoekt? Hoe groot is het fraudebedrag wat
hierbij gemoeid is? Gaan er nog meer van dit soort invallen plaatsvinden?
Antwoord 4, 5
Het strafrechtelijk onderzoek naar de fraude is nog bezig. Daarom kan ik
hierover momenteel geen uitspraken doen. Wel kan ik mededelen dat in deze
fraudezaak meerdere personen worden verdacht van het plegen van strafbare
feiten.
Indien uit meldingen van UWV of uit eigen onderzoek van de Inspectie SZW
blijkt dat sprake is van verdenking van fraude en/of de feiten en omstandigheden geven hier aanleiding toe, dan kan de directie Opsporing van de
Inspectie SZW onder gezag van het Functioneel Parket overgaan tot
strafrechtelijk onderzoek. Of dit leidt tot huiszoekingen in concrete gevallen is
op voorhand niet te zeggen.
Vraag 6
Is aan te geven of de fraude zich in bepaalde regio’s – bijvoorbeeld waar veel
land- en tuinbouw is – concentreert? Werkt de Inspectie SZW intensief samen
met lokale partners – zoals gemeenten en woningbouwcorporaties – om de
fraude in deze gebieden op te sporen en tegen te gaan?
Antwoord 6
Waar de fraude met tussenpersonen zich precies voordoet, is onbekend. UWV
registreert sinds oktober 2018 voor de WW alle begeleiders die een
WW-gerechtigde vertegenwoordigen of vergezellen naar een UWV-kantoor bij
een papieren aanvraag. Op basis hiervan zal UWV de registratie van deze
gegevens van tussenpersonen vergelijken (het vóórkomen van dezelfde
tussenpersonen) en indien daartoe aanleiding bestaat, onderzoek doen. De
directie Opsporing van de Inspectie SZW werkt bij de strafrechtelijke
handhaving samen met diverse partners.
Vraag 7
Welke mogelijkheden hebben de Inspectie SZW en het Openbaar Ministerie
om betrokkenen in het buitenland op te sporen? Hoe is daarbij de samenwerking met Poolse instanties?
Antwoord 7
Het Openbaar Ministerie kan door middel van een Europees onderzoeksbevel
Polen verzoeken om rechtshulp. De Officier van Justitie of een rechter kan
beslissen of een bepaalde onderzoeksmaatregel moet worden toegepast en in
een ander land moet worden uitgevoerd. Bijvoorbeeld monitoring van de
bankrekeningen en financiële transactie van de verdachte of beschuldigde
personen. Onderzoeksmaatregelen op grond van een Europees onderzoeksbevel worden in beginsel door buitenlandse autoriteiten erkend en uitgevoerd.
Bij uitvoering van een Europees onderzoeksbevel is de nationale wet van de
uitvoerende staat leidend. In dat verband wordt ook volgens de geldende
regels samengewerkt met Polen. De directie Opsporing van de Inspectie SZW
kan bij opsporing van grensoverschrijdende fraude samenwerken met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

opsporingsdiensten in het buitenland. Dit kan door internationale rechtshulpverzoeken en door contacten met Europol, het samenwerkingsverband van de
Europese Politiediensten. Op deze manier kan een betrokkene in het
buitenland worden opgespoord voor het opsporingsonderzoek en kan hij
indien nodig internationaal worden gesignaleerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3