Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

27 925

Bestrijding internationaal terrorisme

Nr. 591

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 mei 2016
Hierbij ontvangt u de antwoorden op schriftelijke vragen naar aanleiding
van het werkbezoek van 29 april–2 mei van een delegatie van de vaste
commissie voor Buitenlandse Zaken van de Tweede Kamer aan de Air
Task Force Middle East (ingezonden op 3 mei).
De Minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert

kst-27925-591
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 27 925, nr. 591

1

Antwoorden Defensie op de schriftelijke vragen van de Vaste
Commissie Buitenlandse Zaken
1
Hoeveel sorties hebben de Nederlandse F16’s tot nu toe precies
boven Syrië uitgevoerd? Hoe vaak is het luchtwapen hierbij exact
ingezet?
Zoals bekend, wordt om veiligheidsredenen in het weekoverzicht
Defensieoperaties geen uitsplitsing van inzet in Irak of Syrië gegeven. Wel
kan ik u in antwoord op uw specifieke vraag mededelen dat Nederlandse
F-16’s tot op heden zeven missies hebben gevlogen boven Oost-Syrië,
waarvan vier met wapeninzet. Het betrof hierbij zowel Air Interdiction (AI,
tegen vooraf bepaalde doelen) als Close Air Support (CAS, ter ondersteuning van grondtroepen) missies. Uit de overzichten van luchtaanvallen van de anti-ISIS coalitie die het Amerikaanse hoofdkwartier
CENTCOM dagelijks publiceert, blijkt dat het merendeel van de luchtaanvallen van de coalitie op dit moment nog steeds in Irak wordt uitgevoerd
(www.centcom.mil).
2
Wanneer was bij de Minister van Defensie bekend dat het
ontbreken van SatCom een beperkende factor is voor de inzetbaarheid van Nederlandse F-16’s boven (Oost-)Syrië?
3
Waarom is deze beperkende factor niet gemeld in de artikel 100
brief, tijdens de technische briefing, in antwoord op feitelijke
vragen, tijdens het AO, in de voortgangsbrief of daarna?
De coalitie bestaat uit een groot aantal landen, ieder met zijn eigen
middelen en ieder met eigen mogelijkheden, zowel technisch als qua
mandaat. Daarmee houdt de commandant bij iedere inzet nadrukkelijk
rekening. Hij zal sterke punten maximaal benutten. Het feit dat Nederlandse F-16’s, evenals de toestellen van de meeste andere coalitiepartners, niet zijn uitgerust met satellietcommunicatie vormt geen
belemmering voor hun inzet. Nederlandse toestellen voeren boven
Oost-Syrië vooral AI-missies uit, gericht op strategische elementen van de
grensoverschrijdende aanvoerlijnen van ISIS vanuit Oost-Syrië naar Irak,
zoals commandocentra en wapenopslagplaatsen. Daar is geen satellietcommunicatie voor nodig omdat het doel reeds vooraf is bepaald. Zoals
gesteld in antwoord op vraag 1 wordt het merendeel van de luchtaanvallen op dit moment uitgevoerd in Irak. De coalitie kan waar nodig ook
CAS-missies uitvoeren ten gunste van gematigde gewapende Syrische
oppositiegroepen die strijden tegen ISIS. De nadruk ligt daarbij op dit
moment op West-Syrië. Voor CAS-missies is een communicatieverbinding
met een Forward Air Controller nodig. Een dergelijke verbinding is ook
mogelijk zonder satellietcommunicatie. Er wordt dan gebruikgemaakt van
tussenstations in de lucht of op de grond. Een satellietverbinding,
waarover slechts enkele partners beschikken, is wel betrouwbaarder. Het
is aan de commandant om per inzet voor CAS-missies te bepalen welke
middelen hij inzet. Flexibiliteit in de mandaten van coalitiepartners biedt
hem daarbij ruimere keuzemogelijkheden.
4
Overweegt de Minister actie te nemen om deze beperking op te
heffen? Zo ja, op welke termijn? Welke stappen zijn daarvoor
nodig? Welke kosten zijn daaraan verbonden?
De meerwaarde van satellietcommunicatie is al bij de inzet in Afghanistan
(2002–2014) onderkend. In 2006 is daarom het project Beyond Line of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 27 925, nr. 591

2

Sight (BLOS) communicatiecapaciteit begonnen. Het project is na
technisch onderzoek en uitgebreide beproevingen in 2015 beëindigd
omdat de technische oplossing die de leverancier voorstelde niet voldeed.
Als onderdeel van het project «Langer Doorvliegen F-16 Instandhouding»
wordt dit jaar een nieuw type radio voor de F-16 geleverd. Er wordt reeds
onderzocht of het technisch mogelijk is de satellietcommunicatiefunctionaliteiten van deze radio te benutten. Hiervoor moet onder andere een
nieuwe antenne worden ontwikkeld. De kosten staan nog niet vast, maar
met een dergelijk project zijn enige miljoenen gemoeid. Er is overigens
geen direct verband met de huidige missie.
5
Wanneer heeft België formeel besloten dan wel zal het besluiten
over aflossing van de Nederlandse F16’s? Is voorzien dat hun
F16’s eveneens inzetbaar zullen zijn boven Syrië? Zo ja,
beschikken de Belgische F16’s wel over SatCom?
De Belgische regering heeft in december 2015 positief besloten over «het
raamwerk voor inzet van de Belgische Krijgsmacht in 2016». Dit besluit
betreft ook het voornemen om vanaf 1 juli 2016 met F-16’s aan de missie
deel te nemen. Kort voor aanvang, naar verwachting medio juni, zal de
Belgische regering het zogenoemde ad hoc besluit nemen over de inzet.
Dan zal duidelijk worden of de F-16’s ook boven Syrië worden ingezet. De
Belgische F-16’s beschikken evenmin als de Nederlandse over
satellietcommunicatie.
6
Eveneens kwam de commissie ter ore dat de levering van
non-lethal equipment zoals communicatie-apparatuur ter
uitrusting van de door Nederland getrainde Peshmerga (zes)
maanden heeft geduurd en dat dit vanwege aanbestedingsregels
ook zou kunnen gelden voor de anti-IED equipment, terwijl 70%
van de slachtoffers onder de Peshmerga veroorzaakt wordt door
IED’s van ISIS. Kan het ministerie de aanschaf van deze
apparatuur versnellen?
Het kabinet vindt het van belang dat de middelen zo snel mogelijk worden
geleverd. Er wordt onderzocht of in dit geval uitzonderingen op deze
verplichte aanbestedingsregels kunnen worden toegepast.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 27 925, nr. 591

3