Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

32 761

Verwerking en bescherming persoonsgegevens

Nr. 50

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 juni 2013
Hierbij bied ik u, mede namens de Minister van Economische Zaken, het
rapport «Toetsing Europese Dataprotectieverordening»1 aan. Dit rapport is
in onze opdracht opgesteld door Sira Consulting te Nieuwegein om een zo
goed mogelijk beeld te krijgen van de administratieve lasten en nalevingskosten, gemoeid met het voorstel voor een Algemene verordening
gegevensbescherming van de Europese Commissie2. In het algemeen
overleg met de Vaste Commissie voor Veiligheid en Justitie over de JBZ
Raad van 6 en 7 juni 2013, dat plaatsvond op 5 juni 2013, heb ik u
spoedshalve reeds mondeling op de hoogte gebracht van de kern van dit
rapport en er een allereerste reactie op gegeven.
De reden voor het doen opstellen van dit rapport is dat de berekening van
de administratieve lasten en nalevingskosten die gevoegd is bij het
oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie3 naar mijn oordeel
onvoldoende inzicht geeft in de specifieke situatie van Nederland en de
effecten op het Nederlands bedrijfsleven. De Commissie heeft helaas niet
willen ingaan op verzoeken van Nederland en enkele andere lidstaten om
cijfers te verstrekken op lidstaatniveau, zoveel mogelijk uitgesplitst voor
iedere afzonderlijke verplichting.
Verder hecht ik eraan deze lasten en kosten inzichtelijk te maken volgens
de methodiek die hier in Nederland gebruikelijk is bij de indiening van
voorstellen van wet. Daarbij wordt gebruik gemaakt van het standaardkostenmodel.
De uitkomsten van het rapport zijn dat de verordening leidt tot administratieve lasten (rapportageverplichtingen aan de overheid) van € 1,4 mln. per
jaar en tot nalevingskosten van € 1,12 mld. tot € 1,46 mld. per jaar voor
1

Toetsing Europese Dataprotectieverordening, Sira Consulting, Nieuwegein, 31 mei 2013, ter
inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
COM (2012) 11.
3
SEC {2012} 72, Annex 9.
2

kst-32761-50
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 761, nr. 50

1

het Nederlands bedrijfsleven. De thans geldende Wet bescherming
persoonsgegevens levert € 1,7 mln. per jaar op aan administratieve lasten
en € 72,5 mln. per jaar aan nalevingskosten op voor het Nederlands
bedrijfsleven. De berekening is uitgevoerd op het oorspronkelijk voorstel
voor een verordening, zoals dat door de Commissie op 25 januari 2012 is
vastgesteld. Bij de berekening moet worden vermeld dat op onderdelen
een berekening niet uitvoerbaar bleek, onder meer omdat de invulling van
een aantal verplichtingen die in betrekkelijk algemene termen zijn gesteld
thans nog niet met voldoende zekerheid is te bepalen. Dat zou kunnen
leiden tot hogere lasten.
Wat betreft de administratieve lasten is er sprake van een lichte daling.
Wat betreft de nalevingskosten is er evident sprake van een zeer sterke
stijging. Hoewel ik de uitkomsten van deze berekening zeer serieus neem,
verdienen de uitkomsten wel in een perspectief te worden geplaatst. Dat
perspectief is bepalend voor wijze waarop ik voornemens ben de
onderhandelingen over de verordening voort te zetten.
Allereerst moet erop worden gewezen dat de verordening naast lasten en
kosten ook baten heeft. De Europese Commissie heeft berekend dat die
baten voor de Europese Unie als geheel € 2,3 mld. per jaar bedragen. Die
baten vloeien primair voort uit de instrumentkeuze. Een verordening
verzekert gelijke regels voor alle actoren in de Europese Unie en maakt
een einde aan de fragmentatie van regelgeving die voortvloeit uit
implementatie- en interpretatieverschillen die onder de richtlijn belastend
blijven voor het bedrijfsleven. Daarnaast verdwijnt de bestaande
meldplicht voor verwerkingen uit de verordening. Ik heb niet de behoefte
die berekening in twijfel te trekken, noch het bedrijfsleven de voordelen
die voortvloeien uit de instrumentkeuze te ontzeggen.
Daarnaast voorziet de verordening over het geheel genomen in een
zwaardere verantwoordelijkheid voor bedrijven, burgers en de overheid in
hun hoedanigheid als verantwoordelijke voor de verwerking van
persoonsgegevens. Van meet af aan was duidelijk dat die zwaardere
verantwoordelijkheid betekent dat de kosten gemoeid met de beschermen
van persoonsgegevens toenemen. Dat past ook tegen de achtergrond van
het sterk toegenomen belang van ICT voor bedrijven, burgers en de
overheid in vergelijking met 1995 toen de huidige EU-privacyrichtlijn4 tot
stand kwam.
Verder is het zo dat in de JBZ Raad de aandacht voor het vraagstuk van de
evenwichtige verdeling van lasten over de verschillende soorten
bedrijven, en dan met name het midden- en kleinbedrijf nadrukkelijk op de
agenda staat. Dat heeft, nadat geruime tijd is onderhandeld over het
voorstel voor een verordening, geleid tot ingrijpende wijzigingen in de
bestaande teksten. Dit proces is voorlopig nog niet afgerond.
Dit alles doet uiteraard niet af aan de ernst van de boodschap. Er zal een
uiterste inspanning worden geleverd om de nalevingskosten zoveel als
mogelijk is terug te dringen. Ik zal mij er in de onderhandelingen veel
meer dan reeds is gebeurd op gaan richten dat de oplegging van
verplichtingen aan verantwoordelijken alleen dan gerechtvaardigd is,
wanneer het risico gemoeid met een concrete verwerking dat rechtvaardigt. Ik acht het daarnaast onvermijdelijk dat in de verordening op
veel grotere schaal wordt voorzien in de mogelijkheden van gedeeltelijke,
of zelfs algehele vrijstelling van verplichtingen voor het midden- en
kleinbedrijf en zelfstandigen zonder personeel. Dat zal ik voor iedere
4

Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de
bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens
en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (PbEG L 281).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 761, nr. 50

2

afzonderlijke verplichting afzonderlijk beoordelen. Mijn eindoordeel over
het onderhandelingsresultaat zal afhankelijk zijn van de vraag of een
behoorlijk evenwicht in voldoende mate wordt bereikt. Ik heb de Europese
Commissie en de Raad dit standpunt meegedeeld.
Het ontgaat mij uiteraard niet dat de bescherming van persoonsgegevens
een grondrecht is. Dit grondrecht is, zoals bekend, niet absoluut, maar
moet steeds worden afgewogen tegen andere betrokken belangen. Voor
zover het betreft het bedrijfsleven, spelen economische belangen bij die
afweging ook een rol. Ik hecht daar in het bijzonder aan, omdat ik van
oordeel ben dat het recht ook een bijdrage kan en moet leveren aan
economisch groeipotentieel. Het voorstel van de Commissie levert
daaraan thans nog niet een voldoende bijdrage. Dat zal moeten
veranderen.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 761, nr. 50

3