Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2145
Vragen van de leden Ploumen en Van den Hul (beiden PvdA) aan de
Ministers van Buitenlandse Zaken en voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking over het bericht «Bijna een miljoen Syriërs zitten
als ratten in de val in Idlib – of is er nog hoop»? (ingezonden 24 februari 2020).
Antwoord van Minister Kaag (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking), mede namens de Minister van Buitenlandse
Zaken (ontvangen 18 maart 2020).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Bijna een miljoen Syriërs zitten als ratten in
de val in Idlib – of is er nog hoop»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de grote zorg over de dramatische situatie van honderdduizenden
vluchtelingen die in de Syrische provincie Idlib vastzitten tussen aan de ene
kant bombardementen van het Assad-regime en Rusland, waarbij sinds het
begin van 2020 al 300 burgers zijn omgekomen, en aan de andere kant de
hermetisch afgesloten Turks-Syrische grens?
Antwoord 2
Ja. De situatie van de ontheemden in Idlib is mensonterend en de noden in
het gebied zijn hoog. Nederland levert op verschillende manieren humanitaire
hulp om de noden van de vluchtelingen in Idlib te lenigen (zie antwoord2.
Vraag 3
Beschikt u, naast de schatting van VN-hulpcoördinator Mark Lowcock, over
cijfers over het aantal vluchtelingen dat vastzit in de provincie Idlib?

1

De Volkskrant, 21 februari 2020: https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/bijna-eenmiljoen-syriers-zitten-als-ratten-in-de-val-in-idlib-of-is-er-nog-hoop~beaec631/
2
De Volkskrant, 21 februari 2020: https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/bijna-eenmiljoen-syriers-zitten-als-ratten-in-de-val-in-idlib-of-is-er-nog-hoop~beaec631/

ah-tk-20192020-2145
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Naast de cijfers van UNOCHA ontvangen we ook informatie via andere
humanitaire partners. Huidige schatting (begin maart) geeft aan dat er
961.000 burgers ontheemd zijn geraakt vanaf 1 december 2019. In Idlib waren
de noden van mensen al zeer hoog. Velen van hen waren eerder ontheemd.
Naar schatting zijn 2,8 miljoen mensen in Idlib afhankelijk van humanitaire
hulp.
Vraag 4
Deelt u de mening dat alles moet worden gedaan om deze vluchtelingen
bescherming te bieden?
Antwoord 4
Het kabinet zet zich actief in om de humanitaire noden te lenigen voor alle
noodhulpbehoevende burgers in Idlib, ook van deze ontheemden.
Vraag 5
Heeft u maatregelen genomen of gaat u maatregelen nemen om de
vluchtelingen in Idlib humanitaire hulp te bieden? Zo ja, welke? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Nederland biedt via verschillende kanalen humanitaire hulp aan de bevolking
in Idlib, onder andere aan burgers die (opnieuw) ontheemd zijn geraakt. Dit
doet Nederland via ongeoormerkte bijdragen aan VN organisaties als UNICEF,
UNHCR, WFP en het CERF. Dit laatste fonds heeft recent een bijdrage van
USD 30 mln. voor Noordwest-Syrië vrijgemaakt. Ten tweede draagt Nederland bij via crisis-specifieke bijdragen aan de Humanitaire Pooled Funds.
Recent is onze reguliere bijdrage voor 2020 van EUR 5,1 mln. aan het Syria
Cross-Border Humanitarian Pooled Fund verhoogd met EUR 2 mln. vanwege
de zeer hoge noden. Als derde kanaal steunt Nederland ook internationale
NGOs via de Dutch Relief Alliance (DRA). De DRA is ook net een acute
response gestart in Noordwest-Syrië voor EUR 2 mln. Als laatste draagt
Nederland via de EU bij aan humanitaire hulp. De EU heeft onlangs een
additionele bijdrage van EUR 60 mln. aangekondigd.
Vraag 6
Worden op dit moment maatregelen in EU- en VN-verband genomen om de
humanitaire situatie in Idlib te verbeteren? Zo ja, welke? Zo nee, waarom
niet? Is Nederland bereid om haar bijdrage te verhogen? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 6
Naast de financiële bijdragen vinden er ook meerdere discussies en demarches plaats, o.a. in EU verband, om de humanitaire situatie te verbeteren,
humanitaire toegang tot alle gebieden mogelijk te maken en bescherming
van burgers centraal te stellen. Gesprekken vinden onder andere plaats in
New York bij de Secretaris-Generaal van de VN, in Geneve bij het kantoor van
de VN Syrië Gezant en in de regio, in Turkije, Jordanië en elders. Naast
verbetering van de algemene humanitaire toegang is Nederland ook actief
betrokken bij het bepleiten van cross-border hulpverlening: voor de getroffen
bevolking in Noordwest en Noordoost Syrië is het absoluut noodzakelijk om
hulp te kunnen blijven leveren vanuit Turkije en Irak.
Vraag 7
Heeft u naar aanleiding van de situatie in Idlib contact opgenomen met uw
Turkse ambtgenoot om te bezien wat er gedaan kan worden om de vluchtelingen te helpen? En zo ja, met welk resultaat? En zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
De Voorzitter van de Europese Raad en de EU Hoge Vertegenwoordiger
hebben contact gehad met de Turkse regering en zijn ook naar Turkije
gereisd. De situatie in Idlib is op 9 maart besproken tussen President Erdogan
en de voorzitters van de Europese Raad en Europese Commissie. Nederland
steunt de inspanningen van de EU om met Turkije te spreken over
de-escalatie in Syrië en een oplossing voor de situatie rond de EU-grens.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 8
Welke mogelijkheden ziet u om, al dan niet in Europees verband, diplomatiek
bij te dragen aan een «staakt-het-vuren» in Idlib en te zorgen dat hulpverleners hun toegang houden tot het gebied?
Antwoord 8
De Turkse president Erdogan en de Russische president Poetin deelden op
5 maart een verklaring waarin zij stelden een beperkt staakt het vuren voor
het front rond Idlib overeen te zijn gekomen. Daarnaast sprak de verklaring
het voornemen uit om een veiligheidscorridor rond de M4-snelweg ten
zuiden van Idlib-stad te creëren en gezamenlijke patrouilles uit te voeren. Het
is onzeker of deze afspraken tot een duurzame afname van geweld zullen
leiden.
Tijdens de Raad Buitenlandse Zaken op 6 maart heeft Nederland gezegd dat
naar manieren moet worden gezocht om de bombardementen op Idlib te
beëindigen teneinde het humanitaire leed te stoppen. Ook heeft Nederland
opgebracht dat de verantwoordelijken voor het humanitaire leed ter
verantwoording moeten worden geroepen. In die context heeft Nederland
gesuggereerd dat een no-fly zone voor Assad’s luchtmacht een effectief
instrument zou kunnen zijn, bij voorkeur via een VN Veiligheidsraadsmandaat.
In de conclusie is daarom een expliciete oproep aan alle partijen opgenomen
om de bescherming te garanderen voor de burgerbevolking tegen aanvallen
vanuit de lucht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3