Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-08

Milieuraad

Nr. 374

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 januari 2011
Hierbij doe ik u mede namens de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
de heer Ben Knapen, de geannoteerde agenda toekomen van de Informele
Milieuraad die van 10–12 juli a.s. zal plaatsvinden.
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
J. J. Atsma

kst-21501-08-374
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 374

1

Geannoteerde agenda informele Milieuraad juli 2011
Per 1 juli is Polen Voorzitter van de Europese Unie. Van 10–12 juli
organiseert het Pools voorzitterschap een informele Milieuraad. Geagendeerd staan:
– De evaluatie van het 6e Milieu Actie Programma (MAP) en, voor wat
betreft de meest wezenlijke milieubeschermingsacties, een doorkijk
naar 2020,
– Efficiënt gebruik van hulpbronnen, de meest wezenlijke milieubeschermingsacties tot 2020,
– De implementatie van nationale klimaatadaptatiestrategieën en
– De voorbereidingen voor de klimaatconferentie die eind dit jaar
plaatsvindt in Durban, Zuid-Afrika.
Op moment van dit schrijven zijn de officiële documenten voor deze
informele milieuraad nog niet beschikbaar.
Milieu Actie Programma
In december 2010 heeft de Milieuraad raadsconclusies aangenomen die
de Commissie oproept een 7e MAP te ontwikkelen. De Commissie is op
voorhand niet enthousiast voor een 7e MAP, niet in de laatste plaats
omdat ze op dat moment nog bezig was met de eindevaluatie van het 6e
MAP. Daarnaast worden in de vorm van verschillende strategieën,
vlaggenschepen, routekaarten en actieprogramma’s voortvloeiend uit de
EU 2020 een aantal belangrijke thema’s met milieuaspecten geadresseerd
en is de Commissie er nog niet uit op welke manier een nieuw MAP het
beste zou kunnen aansluiten bij deze programma’s. De eindevaluatie van
het 6e MAP wordt, vergezeld van een mededeling van de Commissie, deze
zomer verwacht en het Pools voorzitterschap wil hierover in de Informele
Raad een eerste richtinggevend debat voeren.
Zonder afbreuk te willen doen aan de omstandigheid dat een meerjarenprogramma op zich helderheid biedt voor het beleid op uitvoeringsniveau
en dat het ook kan dienen als een integratiekader voor andere beleidsectoren met een «milieu-impact», steunde Nederland tijdens de Milieuraad
van december 2010 de lijn van de Commissie om eerst de evaluatie van
het 6e MAP af te wachten en te bezien welke concrete maatregelen
werden aangekondigd in bijvoorbeeld het «Vlaggenschip naar een
hulpbronefficiënt Europa». De meerwaarde van een 7e MAP moet gelegen
zijn in complementariteit. Met de inzichten van nu zou een vervolg op het
6e MAP zich kunnen richten op:
1. Betere implementatie en naleving van bestaande EU-wetgeving in
alle EU-lidstaten.
2. Aanvullende maatregelen voor de hardnekkige milieuproblemen uit
het 6e MAP als klimaatverandering, verlies aan biodiversiteit, milieu
en gezondheid, en duurzaam gebruik van hulpbronnen. Om deze op
te lossen is bijvoorbeeld een beleidsaanpak met andere instrumenten
en instituties nodig in aanvulling op de gebruikelijke aanpak via
richtlijnen en verordeningen Dit geldt zowel voor de interne als de
externe dimensie (mondiaal) van het EU-milieubeleid. Daarbij lijkt de
driehoek overheid – wetenschap – bedrijfsleven essentieel om tot
goede oplossingen te komen. Wat nu niet nodig is is weer een
nieuwe analyse, maar wel convergentie naar concreet beleid en
uitvoerbare oplossingen.
Daarbij zijn voor Nederland de algemene kaders van een Europees gelijk
speelveld en het verminderen van administratieve lasten voor overheid en
bedrijfsleven leidende principes. Ook moet er meer aandacht komen voor
effecten op ruimtelijke vraagstukken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 374

2

Efficiënt gebruik van hulpbronnen
Tijdens de Maartraad is een oriënterend debat gehouden over de
Mededeling over het kerninitiatief van de Commissie over dit onderwerp.
De Europese Commissie heeft aangekondigd in september met een
«Routekaart naar een hulpbronefficiënt Europa» te zullen komen. Tijdens
de Informele Milieuraad zal er dus nog geen Commissiedocument
beschikbaar zijn.
De Commissie heeft (onder voorbehoud) als uitwerking van de nog uit te
brengen Routekaart onder andere de volgende instrumenten gericht op
duurzaam consumeren en produceren genoemd:
– uitbreiding van de richtlijn «Ecodesign»;
– actieplan voor eco-innovatie;
– minimumstandaarden voor recycling;
– tegengaan van voedselverspilling in de gehele keten;
– versterken van duurzaam inkopen;
– duurzaamheidscriteria.
Voor dit kabinet is een aantal punten van belang, zoals reeds is verwoord
in het BNC-fiche over de Mededeling. De voornaamste noties daaruit zijn
alsvolgt: Beleid gericht op een lange termijntransitie naar een groene
economie vraagt flinke investeringen en omschakelingen in de landbouw,
industrie, transport, energievoorziening en andere sectoren. Hiervoor zijn
of worden aparte Europese beleidstrajecten ingezet. Het kabinet hecht
zeer aan consistentie tussen de verschillende trajecten en op de verschillende schaalniveaus.
Het Kabinet beschouwt het gebruik van (eco)innovatie, R&D en een mix
van verschillende typen instrumenten, waaronder marktconforme
instrumenten (zoals milieubelastingen en subsidies genoemd in het
Groenboek over marktconforme instrumenten), noodzakelijk om te komen
tot duurzame productie- en consumptiepatronen. Ook is een goede balans
tussen bronmaatregelen, die op EU-niveau moeten worden genomen en
maatregelen die lidstaten zelf kunnen nemen, noodzakelijk. Bovendien
dient de uitvoeringspraktijk (op alle niveaus) voldoende flexibiliteit te
bieden om ecologische en economische doelen in de praktijk goed op
elkaar af te stemmen.
Tot slot wil het kabinet het belang benadrukken van een duidelijke rol en
verantwoordelijkheid voor het bedrijfsleven, samen met maatschappelijke
organisaties en kennisinstellingen. Het Initiatief Duurzame Handel is een
goed voorbeeld van de wijze waarop het bedrijfsleven initiatief kan nemen
om een hulpbronefficiënt Europa dichterbij te brengen.
EU klimaatadaptatie
In het door de Commissie in 2009 uitgebrachte Witboek klimaatadaptatie
liet de Commissie zien dat aanpassing aan klimaatverandering een grote
uitdaging vormt. In de kabinetsreactie op het Witboek (Kamerstuk 22 112,
nr. 865, 28 mei 2009) heeft Nederland zich positief opgesteld ten aanzien
van het initiatief van de Commissie om aanpassingsmaatregelen in
EU-verband zoveel mogelijk te laten aansluiten bij bestaand instrumentarium.
In de eerste fase (tot en met 2012) wordt door de Commissie gewerkt
langs de volgende lijnen:
1. Oprichting van een platform voor kennisuitwisseling en ontwikkeling
(Clearing House Mechanism)
2. Integratie van klimaatadaptatie in de relevante EU-beleidsterreinen,
ondermeer bij herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid
en voor wat betreft waterschaarste, droogte en klimaatadaptatie ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 374

3

in de tweede generatie stroomgebiedbeheersplannen ingevolge de
Kaderrichtlijn water
3. Aanpassing en ontwikkeling van (financieel) instrumentarium; zo
moet er goed gekeken worden naar de klimaatbestendigheid van
Europese investeringen in grootschalige infrastructuur en gebiedsontwikkeling
4. Ontwikkeling van extern beleid, o.a. water in het kader van ontwikkelingssamenwerking.
De Commissie wil in 2013 een Europese Strategie voor klimaatadaptatie
presenteren.
Tijdens de Informele Milieuraad zal worden gesproken over barrières bij
de implementatie van nationale adaptatieplannen en de rol van locale en
regionale overheden. Adaptatie aan klimaatverandering is vooral een zaak
van de lidstaten zelf, waarvan de uitvoering samen met het lokale en/of
regionale niveau gebiedsgericht en integraal moet worden opgepakt. In
Nederland zijn bestendigheid tegen zeespiegelrijzing en overstromingen
en de beschikbaarheid van voldoende zoetwater belangrijke prioriteiten.
Stedelijke gebieden krijgen te maken krijgen met extreme temperaturen
en wateroverlast. De investeringsdynamiek van stedelijke gebieden biedt
kansen om steden duurzamer in te richten.
Voorbereidingen voor COP 17 te Durban
De Raad zal spreken over de voorbereidingen voor de VN-klimaatconferentie in december in Durban, Zuid Afrika. Naar verwachting zal de
formele Milieuraad in oktober de EU positie voor Durban vaststellen.
Na de conferentie in Cancún, eind 2010, zullen in Durban vervolgbesluiten
worden genomen in de onderhandelingen onder het VN-Klimaatverdrag
en Kyoto-protocol. De onderhandelingen over deze besluiten richten zich
enerzijds op de implementatie van de afspraken uit Cancún, bijvoorbeeld
de uitwerking van de spelregels van het in Cancun opgerichte Groen
Klimaatfonds en de regels over rapportage van emissies en acties door
ontwikkelde en ontwikkelingslanden, en anderzijds op het bereiken van
overeenstemming over de onderwerpen waarover in Cancún nog niet
besloten kon worden (bijvoorbeeld marktmechanismen). Nederland is,
samen met Denemarken, lid van het zogenoemde Transitie Comité dat de
regels voor het Groen Klimaatfonds voorbereidt.
Voor Nederland is van belang dat de EU zich, net als in 2010, richt op een
stapsgewijze benadering waarbij op deelonderwerpen concrete en
haalbare stappen vooruit worden gezet in Durban. Nederland richt zich
daarbij op twee prioritaire onderwerpen:
– de ontwikkeling van internationaal instrumentarium dat de benodigde
klimaatinvesteringsstroom van marktpartijen stimuleert en versterkt en
– integratie van watergerelateerde aspecten en de daarbij behorende
Nederlandse expertise en belangen in de discussie over klimaatadaptatie.
Daarnaast probeert Nederland om via andere kanalen vooruitgang te
boeken bij het tot stand komen van mondiaal klimaatbeleid. Hiertoe
participeert Nederland o.a. in de zogenaamde «Cartagena Dialoog», een
informele dialoog van een groep ontwikkelde landen en ontwikkelingslanden, en is een dialoog gestart met het internationaal opererende
bedrijfsleven. Daarnaast ondersteunt Nederland concrete initiatieven in
ontwikkelingslanden, bijvoorbeeld gericht op de totstandkoming van
nieuwe marktmechanismen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 374

4

Naar verwachting zal de Raad ook stilstaan bij een eventuele verlenging
van het Kyoto-protocol, waarvan de eerste verplichtingenperiode afloopt
in 2013. De EU heeft reeds aangegeven een nieuwe Kyoto-verplichting te
kunnen overwegen als onderdeel van een bredere uitkomst waarin er
perspectief is op een mondiaal en allesomvattend klimaatraamwerk
waaraan alle grote economieën meedoen. De raad zal dit verder bespreken in het licht van de ontwikkeling van de onderhandelingen en de
mitigatie toezeggingen van andere landen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 374

5