Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 770

Wijziging van de Mededingingswet in verband
met het expliciteren van de uitsluiting van het
kartelverbod van gedragingen in het kader van
het gemeenschappelijke landbouw- en
visserijbeleid en technische wijzigingen van het
concentratietoezicht, en wijziging van Boek 6
van het Burgerlijk Wetboek en de Overgangswet
nieuw Burgerlijk Wetboek in verband met de
nationale toepassing van de mogelijkheid tot
privaatrechtelijke handhaving van het
mededingingsrecht

Nr. 6

NADER VERSLAG
Vastgesteld 9 juli 2021
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat, belast met het
voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft naar aanleiding van
het ontbreken van enkele vragen en opmerkingen besloten tot het
uitbrengen van een nader verslag over het wetsvoorstel.
Onder het voorbehoud dat de regering op de gestelde vragen en de
gemaakte opmerkingen tijdig en genoegzaam zal hebben geantwoord,
acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid.
I. ALGEMEEN
De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Zo wordt voor iedereen duidelijk dat
het landbouwrecht in een aantal opzichten voorgaat op het mededingingsrecht. Deze leden hebben nog enkele vragen en suggesties.
1. Expliciet toestaan samenwerking landbouw en visserij
1.1 Europeesrechtelijk kader en huidige implementatie
De leden van de SGP-fractie vragen in hoeverre de relevante Europese
wetgeving en het voorliggende spoort met het zogenaamde Witlofarrest
van het Europese Hof van Justitie1. Waarom heeft de regering er niet
(ook) voor gekozen om producentenorganisaties in lijn met het genoemde
arrest expliciet uit te sluiten van het kartelverbod voor activiteiten die
noodzakelijk zijn om haar doelstellingen te realiseren?
1

kst-35770-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Arrest 14 november 2017, C-671/15; Zie ook M.E.G. Litjens, «Producentenorganisatie buiten of
binnen het kartelverbod», Tijdschrift voor Europees en economisch recht, november 2019.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 770, nr. 6

1

1.2 Voorgestelde aanpassing van de Mededingingswet
De leden van de SGP-fractie hebben een vraag over het voorstel om de
gevallen aan te wijzen waarin de Europese kartelbepalingen wel van
toepassing zijn. Hoe verhoudt het aanwijzen van gevallen zich tot het
Europees recht waarin sprake is van uitsluitingen van de kartelbepalingen,
maar ook van afwijkingen op basis van criteria? Hoe kan de regering
uitsluiten dat gevallen die niet door de Minister van Landbouw- Natuur en
Voedselkwaliteit in de Staatscourant genoemd worden alsnog aan een
mededingingsrechtelijke toets onderworpen moeten worden?
De leden van de SGP-fractie constateren dat de mededingingsregels voor
de landbouw onvoldoende duidelijk zijn, dat hier ook met het voorliggende wetsvoorstel nog de nodige discussie over zal blijven en dat de
ontwikkeling van jurisprudentie lastig is, omdat bij initiatieven pas
achteraf blijkt of het al dan niet voldoet aan de regels met de grote
consequenties van dien. Dat brengt risicomijdend gedrag met zich mee.
Deze leden willen dat graag voorkomen. Zij vragen wat de mogelijkheden
zijn voor een ex ante ontheffingsmogelijkheid, bijvoorbeeld voor
afspraken in de voedselketen of duurzaamheidsinitiatieven, waarbij ook
naar de rechter gestapt kan worden. Als hiervoor aanpassing van
Europese regels nodig is, is de regering bereid zich daar dan voor in te
zetten, zo vragen deze leden.
De leden van de SGP-fractie constateren dat keurmerken, als PlanetProof,
en andere kwaliteitseisen in de voedselketen een steeds belangrijkere rol
gaan spelen. De praktijk leert dat het voldoen aan bijvoorbeeld de
PlanetProof eisen min of meer afgedwongen wordt, terwijl er geen sprake
is van een redelijke vergoeding. Hoe kijkt de regering hier tegenaan? Wil
de regering bezien hoe via het zo nodig aanscherpen van artikel 24 van de
Mededingingswet voorkomen kan worden dat vanwege de economische
afhankelijkheid leveranciers in de voedselketen zich gedwongen voelen
om zonder redelijke vergoeding kosten te maken voor keurmerken als
PlanetProof, zo vragen deze leden.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Azarkan
De adjunct-griffier van de commissie,
Reinders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 770, nr. 6

2