Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

31 289

Voortgezet Onderwijs

Nr. 236

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 mei 2015
Tijdens het ordedebat op 24 maart 2015 is door het lid Van Meenen
verzocht om een brief waarin wordt weergegeven welk percentage
leerlingen op scholen een voldoende haalt voor de rekentoets. Daarbij is
tevens verzocht om onderscheid te maken naar de schoolsoorten en
leerwegen binnen het voortgezet onderwijs (vo). Aanleiding voor dit
verzoek is een uitzending van het televisieprogramma Brandpunt, waarin
de resultaten van het Andreas College aan bod kwamen. Met deze brief
kom ik tegemoet aan het verzoek.
In deze brief geef ik eerst een toelichting op de gegevens (paragraaf 1).
Vervolgens sta ik stil bij de totale aantallen en voldoendepercentages op
schoolniveau (paragraaf 2). Daarna komt de uitsplitsing naar schoolsoorten en leerwegen aan bod (paragraaf 3). Tot slot ga ik kort in op het
Andreas College en geef ik een vooruitblik (paragraaf 4).
1. Toelichting gegevens
De gegevens in deze brief zijn gebaseerd op de door de scholen bij de
Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) aangeleverde resultaten van de
eindexamenkandidaten 2014. Het gaat om circa 188.000 leerlingen.
In de brief zijn alleen gegevens van het vo van 2014 opgenomen. In 2013
werden deze resultaten nog niet door de vo-scholen aangeleverd. In het
middelbaar beroepsonderwijs (mbo) worden de resultaten van het
rekenexamen op dit moment nog niet op instellingsniveau centraal
geregistreerd. Mbo-instellingen zullen deze gegevens aanleveren bij DUO
zodra het rekenexamen gaat meetellen voor het behalen van het diploma.
In 2014 was de rekentoets voor de eerste keer verplicht in het eindexamen
van het vo. Het was dan ook de eerste keer dat alle eindexamenkandidaten (hierna: leerlingen) een resultaat voor de rekentoets hadden. Nog
lang niet alle leerlingen haalden een voldoende. De resultaten telden in

kst-31289-236
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 289, nr. 236

1

schooljaar 2013–2014 echter – net als in het huidige schooljaar – nog niet
mee voor de slaag/zak-beslissing.
Ik ga ervan uit dat de resultaten komend schooljaar (2015–2016)
aanzienlijk stijgen. Leerlingen hebben dan twee jaar langer kunnen
profiteren van beter rekenonderwijs. Bovendien telt het resultaat dan, met
uitzondering van vmbo-bb, mee voor het diploma in het vo. Ik verwacht
dat scholen en leerlingen harder hun best doen als ze weten dat de toets
echt meetelt. De afgelopen jaren zagen we bij aanscherping van de
eindexameneisen (de kernvakkenregel en de CE-eis) hetzelfde effect. Zoals
aangekondigd in de brief van 17 december 2014, heeft een leerling in
schooljaar 2015–2016 de rekentoets behaald als hij een vaardigheidsscore
haalt die gelijkstaat aan het cijfer 4,5.1
2. Voldoendepercentages per school
Grafiek 1 toont van de 538 vo-scholen het percentage scholen met een
bepaald percentage leerlingen met een voldoende (5,5 of hoger) voor de
rekentoets.2 Daarbij kan «school» een brede scholengemeenschap zijn,
maar bijvoorbeeld ook uit één schoolsoort bestaan.
Grafiek 1

Op de horizontale as is het percentage leerlingen weergegeven dat een
voldoende heeft behaald voor de rekentoets per school. Voor elke
categorie is op de verticale as het percentage scholen weergegeven
waarop leerlingen dat resultaat hebben behaald.
Uit deze resultaten blijkt dat er grote verschillen zijn tussen scholen in het
vo. De ene school heeft het rekenonderwijs al meer op orde dan de
andere school. Het maakt dan ook uit op welke school je als leerling zit.
De grafiek laat zien dat in 2014 bij 24 procent van de scholen minder dan
de helft van de leerlingen een voldoende heeft behaald. Ik ga ervan uit dat
deze scholen dit schooljaar hard gewerkt hebben om de rekenvaardigheden van hun leerlingen te verbeteren en verwacht dat de resultaten van
2015 al hoger zullen zijn.

1
2

Kamerstuk 31 332, nr. 36.
Het aantal (538) is gebaseerd op het totaal aantal scholen in schooljaar 2013–2014 (661) minus
de scholen waar geen centrale examens werden afgelegd (123). Deze laatste categorie wordt
gevormd door categorale praktijkscholen en niet-bekostigde instellingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 289, nr. 236

2

Scholen met lage voldoendepercentages zijn ook gericht benaderd door
het Steunpunt taal en rekenen vo. Het Steunpunt ondersteunt de scholen
bij de implementatie van de referentieniveaus taal en rekenen. Dit doet
het Steunpunt onder andere via het Intensiveringstraject rekenen, waarbij
scholen met lage resultaten op de rekentoets meerdere bezoeken krijgen
van experts. In de schoolbezoeken helpen zij de scholen het rekenonderwijs goed vorm te geven.
Bij 76 procent van de scholen lag in 2014 het aantal voldoendes tussen de
50 en 100 procent. Vanzelfsprekend kan bij een deel van deze scholen het
percentage leerlingen met een voldoende nog verder omhoog. Ook hier
biedt het Steunpunt ondersteuning, bijvoorbeeld door het organiseren
van bijeenkomsten.
In 2014 heeft het Steunpunt elf goed presterende scholen bezocht om te
onderzoeken wat maakt dat juist deze scholen betere resultaten behalen.
In de publicatie «Rekenlessen uit de praktijk» beschrijft het Steunpunt
belangrijke succesfactoren voor goed rekenonderwijs, zodat andere
scholen hiermee hun voordeel kunnen doen.3
3. Voldoendepercentages per schoolsoort of leerweg
Grafiek 2 toont per schoolsoort havo of vwo en per leerweg van het vmbo
het percentage scholen waarop een bepaald percentage leerlingen in 2014
een voldoende heeft behaald.
Grafiek 2

Uit deze grafiek blijkt dat er naast grote verschillen tussen scholen in 2014
ook grote verschillen tussen schoolsoorten en leerwegen waren. Op het
vwo werden verreweg de hoogste resultaten behaald. Op vmbo-bb waren
de resultaten echter een stuk lager. Voor vmbo-bb leerlingen komt er dan
ook de mogelijkheid een aangepaste rekentoets te maken: de rekentoets
2A. Verder telt voor vmbo-bb het resultaat pas vanaf schooljaar 2016–2017
mee voor het diploma.

3

http://www.steunpunttaalenrekenenvo.nl/sites/default/files/Rekenlessen%20uit%20de%
20praktijk.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 289, nr. 236

3

4. Tot slot
Het Andreas College zat wat betreft de rekentoets in 2014 met alle
schoolsoorten en leerwegen boven de landelijke gemiddelden. In
tegenstelling tot wat er in het ordedebat is gezegd, haalde – met uitzondering van één van de leerwegen van het vmbo – op elke schoolsoort en
leerweg van deze school meer dan 60 procent van de leerlingen een
voldoende voor de rekentoets. Ik zal de resultaten van 2014 van deze en
alle andere scholen deze week openbaar maken.4
In maart hebben weer veel leerlingen de rekentoets vo gemaakt. Ze
mogen meerdere pogingen doen. Aanstaande juni wordt de laatste
rekentoets vo van het huidige schooljaar afgenomen. In de zomer – nadat
de scholen de resultaten van die toets hebben ontvangen en de eindresultaten van eindexamenkandidaten hebben doorgegeven aan DUO – is het
beeld compleet. Mijn streven is om u hierover in september te
informeren.
De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
S. Dekker

4

De gegevens zullen worden geplaatst op http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/taal-enrekenen/toetsen-examens-taal-en-rekenen/resultaten-rekentoets-voortgezet-onderwijs.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 289, nr. 236

4