2

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

31 209

Schoon en zuinig

Nr. 135

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 september 2010
Tijdens het Algemeen Overleg op 15 september 2010 over de voortgang
van de inwerkingtreding van de AMvB windturbines (wijziging Besluit
algemene regels voor inrichtingen milieubeheer en het Besluit
Omgevingsrecht), is een aantal vragen met een technisch karakter gesteld.
Ik heb toegezegd deze vragen schriftelijk te beantwoorden. Hierbij doe ik u
mijn antwoorden op de gestelde vragen toekomen.
Van Veldhoven (D66):
Hoe verhoudt het beschermingsniveau van de voorgestelde normstelling
van 47 dB Lden en 41 dB Lnight zich tot die van de normstelling voor
andere brontypen? Wat is de rechtvaardiging voor deze verschillen?
Zoals mevrouw van Veldhoven stelt, is het inderdaad zo dat er normverschillen zijn. De voorgestelde normering voor windturbines biedt een
grotere mate van bescherming tegen het optreden van hinder dan de
maximaal toelaatbare waarden voor de aanleg van andere typen
infrastructuur.
De Nederlandse geluidregelgeving kent een uitgebreid normstelsel voor
wegverkeer, railverkeer, luchtvaart en industrie. In onderstaande tabel is
weergegeven welk percentage ernstig gehinderden correspondeert met
bestaande geluidnormen (nieuwe situatie) en de voorgestelde normering
voor windturbines:

Voorkeurswaarde
Maximaal toelaatbare waarde

kst-31209-135
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Snelwegen

Spoorwegen

Industrieterrein

Luchtvaart

Windturbines

4%
14%

4%
16%

2%
9%

30%
54%

-9%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 209, nr. 135

1

Uit oogpunt van bescherming tegen hinder verdient het de voorkeur om
normen op een zo streng mogelijk niveau vast te stellen. Het maatschappelijk belang dat gediend wordt met de aanleg van infrastructuur heeft
echter tot gevolg dat het in de praktijk noodzakelijk is om een bepaalde
mate van hinder te accepteren. De mate waarin dit het geval is, verschilt
per type infrastructuur. Bij de normering voor windturbines in het kader
van het activiteitenbesluit is er alleen sprake van een maximale waarde. In
de praktijk is het bij andere brontypen veelal niet mogelijk om aan de
voorkeurswaarden te voldoen, de maximaal toelaatbare waarden geven
de minimale bescherming aan.
Hoe verhoudt de voorgestelde normstelling van 47 dB Lden en 41 dB
Lnight zich tot de internationale normen van de WHO? Verandert de
nachtnorm van 41 dB Lden iets aan de huidige situatie?
Het door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geadviseerde niveau is
40 dB Lnight (Night noise guidelines for Europe; WHO 2009). Er zijn verder
geen specifieke internationale advieswaarden voor windturbinegeluid
vastgesteld. In het geval van windturbinegeluid komt een norm van 47 dB
Lden in de praktijk overeen met 41 dB Lnight. Deze nachtnorm biedt
evenveel bescherming als de huidige nachtnorm in het activiteitenbesluit
van 40 dB(A).
De norm van 47 dB is strenger dan de huidige vergunningenpraktijk in de
kustprovincies. Gaan er zo geen goede mogelijkheden voor windturbineparken verloren in de kustgebieden?
Uitgangspunt bij de totstandkoming van de norm van 47 dB Lden was het
zo normneutraal mogelijk omzetten van de bestaande normering naar de
dosismaat Lden. Bij de nieuwe normering hoort tevens een verbeterde
berekeningsmethodiek, die rekening houdt met het lokale windprofiel
(KNMI-gegevens). Dit heeft tot gevolg dat er situaties kunnen zijn, zoals in
kustprovincies, waar de nieuwe methodiek meer beperkend is dan de
oude normering en berekeningsmethode. Een minder strenge norm is
ongewenst, omdat die ook zou gelden voor de rest van Nederland. Door
het gunstige windklimaat resteren er echter voldoende mogelijkheden om
te komen tot rendabele projecten, met name in gebieden met weinig
woningen, zoals grote wateren, waterstaatswerken, grootschalige polders
en droogmakerijen.
Dijkgraaf (SGP):
Erkent de minister dat de Europese richtlijn omgevingslawaai en de daarin
voorgeschreven Lden-maat, met name gericht is op het in kaart brengen
van de totale structurele geluidsbelasting in verschillende gebieden en het
op termijn terugdringen van deze geluidsbelasting? Waarom wordt deze
Europese regelgeving dan aangevoerd ter verdediging van de nieuwe
geluidsregelgeving voor windturbines?
De Lden is in Nederland ingevoerd in 1998. Dit gebeurde op basis van een
advies van de Gezondheidsraad (nr. 23 van 1997). Daarin staat dat de tot
dan toe gebruikte geluidmaten in Nederland (Letmaal, Kosten-eenheid,
L95, Lmax, LA,rt) niet geschikt zijn voor het voorspellen van de belangrijkste effecten van geluid op de mens. Dit advies heeft er toe geleid dat
geleidelijk alle geluidmaten in Nederland op deze leest worden geschoeid.
Het eerst met luchtvaartlawaai, daarna weg- en railverkeer in 2003.
Intussen is er, met de richtlijn omgevingslawaai, ook op Europees niveau
gekozen om de dosismaat Lden te hanteren,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 209, nr. 135

2

Hoe waardeert de minister het feit dat het MER voor het windmolenpark
in de Noordoostpolder uitgaat van de voorgestelde nieuwe regelgeving
voor geluid (circulaire en ontwerpbesluit), terwijl het MER werd gepubliceerd voordat de ontwerpcirculaire en het ontwerpbesluit naar buiten
werden gebracht?
Het MER over de windmolenparken in de Noordoostpolder heeft vanaf
12 november 2009 gedurende 6 weken ter inzage gelegen. Op dat
moment waren het ontwerpbesluit wijziging milieuregels windturbines en
de ontwerpcirculaire al openbaar gemaakt. Kanttekening is nog dat het
MER niet «uitgaat» van deze nieuwe ontwerp-regels, doch dat het deze
beschrijft naast de bestaande regels voor geluid van windturbines.
Jansen (SP), Dijkgraaf (SGP) en Van Veldhoven (D66):
Waarom is in het ontwerpbesluit niet langer sprake van gebiedsgerichte
differentiatie in de normstelling? In de toelichting op het vigerende
Activiteitenbesluit staat toch dat juist voor het landelijk gebied overwogen
wordt een nachtnorm van 35 dB(A) op te nemen?
De gedifferentieerde normstelling waar naar verwezen wordt heeft
betrekking op de normering voor kleinschalige bedrijvigheid dichtbij
woningen in landelijk gebied. De windparken zoals die nu in ontwikkeling
zijn, zijn vergelijkbaar met nationale infrastructuur, zoals het hoofdwegennet en spoorlijnen. Daarvoor gelden andere regels en daarom is er
geen gebiedsdifferentiatie. Voor een nadere toelichting verwijs ik graag
naar de antwoorden op de vragen 5 en 27 in het verslag van het schriftelijk overleg (Kamerstukken II, 2009–2010, 31 209, nr. 110).
Jansen (SP):
Voldoen de windturbines langs de A12 bij Moordecht aan de norm voor
het plaatsgebonden risico van 10-6/jr?
De grenswaarde voor het plaatsgebonden risico van 10-6/jr. geldt niet voor
wegen.
Het beleid voor de ten opzichte van transportassen aan te houden
afstanden is neergelegd in de «Beleidsregel voor het plaatsen van
windturbines op, in of over waterstaatswerken» (Ministerie van VenW,
2002) en in de beleidsvisie «Windturbines langs auto-, spoor- en
vaarwegen; beoordeling van veiligheidsrisico’s» (Rijkswaterstaat en NS
Railinfrabeheer, 1999). De hierin neergelegde uitgangspunten worden in
het kader van de vergunningverlening gehanteerd. Het gaat hierbij in de
praktijk, bijzondere gevallen daargelaten, meestal om afstanden van 30–50
meter. De vier windturbines op bedrijfsterrein Distripark bij Waddinxveen
naast de A12 voldoen aan deze beleidsregel.
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
J. C. Huizinga-Heringa

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 31 209, nr. 135

3