Update Signaal over fraudemeldingen bij inburgering
Inspectie SZW, 16 juni 2020
1. Inleiding
In dit document geeft de Inspectie SZW een update van haar eerdere signalen over
fraudemeldingen bij inburgering d.d. 13 december 2018, 5 april 2019 en 27 september 2019. Dit
laatste signaal betrof meldingen in de periode van mei 2017 tot en met 1 september 2019. Deze
update omvat ook die fraudemeldingen die nadien tot en met 31 mei 2020 zijn binnengekomen bij
de Inspectie SZW. Daarmee bevat dit signaal dezelfde type informatie als de eerdere signalen,
maar zijn de uitkomsten getalsmatig anders. De meldingen zijn in de genoemde periode
grotendeels binnengekomen via Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) en Stichting Blik op Werk
(BOW).
Het doel van deze update is om de verantwoordelijke betrokkenen te voorzien van de meest
actuele informatie, zodat zij in staat zijn om die maatregelen te nemen die zij adequaat vinden. Zo
draagt de Inspectie SZW bij aan het aanpakken van eventuele misstanden en fraude bij
inburgering. Dit overigens, zoals eerder vermeld, in aanvulling op de opsporingsonderzoeken die
de Inspectie SZW onder gezag van het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie heeft
lopen.
2. Belangrijkste bevindingen
Op dit moment hebben 198 taalscholen een keurmerk van BOW1, in vergelijking tot 218
taalscholen ten tijde van het signaal van 27 september 2019. In de gehele periode van mei 2017
tot en met 31 mei 2020 zijn door de Inspectie SZW 576 meldingen ontvangen; dit is een toename
van 115 meldingen in de afgelopen negen maanden ten opzichte van het signaal van 27
september 2019. Daar waar de fraudemeldingen in dat signaal betrekking hadden op 114
taalscholen, betreffen de meldingen nu 137 taalscholen.
De Inspectie SZW heeft de belangrijkste bevindingen uit het initiële signaal en de daaropvolgende
updates in tabel 1 samengevat. Zo wordt duidelijk hoe aantal taalscholen met een keurmerk van
BOW, het aantal taalscholen waarover meldingen zijn en het aantal meldingen zich in de tijd
ontwikkelt. Hieruit blijkt dat het aantal meldingen over fraude en misstanden nog steeds
toeneemt, ook al neemt het aantal taalscholen af. De Inspectie SZW beschikt overigens niet over
een actueel overzicht met begin- en mogelijke einddata van afgegeven keurmerken. Daarom kan
de Inspectie geen uitspraken doen over het totaalaantal meldingen in relatie tot de status van het
keurmerk bij een taalschool; er zouden dus meldingen kunnen zijn over taalscholen die inmiddels
niet langer in het bezit zijn van een keurmerk.
Datum signaal
Status
Analyse van meldingen t/m ...

13-12-2018

5-4-2019

27-9-2019

Initieel

Update

Update

Update

1-92019

31-5-2020

28-11-2018 31-3-2019

16-6-2020

Totaalaantal taalscholen met keurmerk van BOW

227

225

218

198

Totaalaantal taalscholen waarover meldingen zijn

87

101

114

137

Toename aantal taalscholen waarover meldingen zijn t.o.v. vorig signaal

-

14

13

23

269

390

461

576

-

121

71

115

Totaalaantal meldingen
Toename aantal meldingen t.o.v. vorig signaal

Tabel 1: belangrijkste bevindingen in de tijd bezien

1

Bron: www.ikwilinburgeren.nl (d.d. 15 juni 2010).

1

Herkomst melding
In onderstaande tabellen staat van wie de meldingen over misstanden en fraude afkomstig zijn.
Het percentage betreft het aandeel van de melder ten opzichte van het totale aantal meldingen.
Tabel 2 toont de resultaten van de analyse tot en met 1 september 2019, zoals vastgelegd in het
signaal van 27 september 2019. De update in tabel 3 laat zien dat ook nu de meeste meldingen
van inburgeraars afkomstig zijn. Voor beide tabellen geldt dat de Inspectie SZW de originele
melders noemt, dat wil zeggen van wie de melding initieel afkomstig is. Deze meldingen zijn voor
het grootste deel door BOW en DUO aan de Inspectie SZW versterkt.

Melder
Inburgeraar
DUO
Taalschool
Burger
Gemeenten
Vluchtelingenwerk
Docent/begeleider school
VRO certification
BOW
Anoniem
FIMO
IND
Bewindvoerder
Advocaat
politie
Certiket
Logius
MMA
COA
AZC
S&I
Tabel 2: Analyse t/m 1 september 2019

perc.

Totaal
213
81
71
49
44
29
29
21
11
11
2
2
2
2
2
2
1
1
1
1
1

37,0
14,1
12,3
8,5
7,6
5,0
5,0
3,6
1,9
1,9
0,3
0,3
0,3
0,3
0,3
0,3
0,2
0,2
0,2
0,2
0,2

Tabel 3: Analyse t/m 31 mei 2020

Modus operandi
De Inspectie SZW onderkent 14 modus operandi (MO).2 Dit geldt ook voor deze update van het
signaal; de meldingen van de afgelopen maanden bevatten dus geen nieuwe MO’s. Onderstaande
grafiek laat zien hoe vaak de verschillende MO’s in het totaalaantal meldingen voorkomen. Hierbij
geldt dat in één melding sprake kan zijn van meerdere MO’s, bijvoorbeeld misbruik van DIGID
(MO7) bij het declareren van niet gevolgde lessen (MO9).

22

Zie bijlage voor een toelichting op de MO’s.

2

Tabel 4: Aantal MO’s in de meldingen
Uit deze update blijkt dat ‘werving door middel van cadeaus’ nog steeds de meest voorkomende
MO is. Daarnaast blijkt dat de MO ‘geen les wel declaratie’ veel vaker voorkomt ten opzichte van
de vorige update met meldingen tot en met 1 september 2019; een stijging van bijna 40%. De
MO’s die verder relatief vaak voorkomen zijn ‘vervalsing handtekening op stukken’, ‘kwaliteit
onderwijs’ en ‘fraude aanwezigheid’.
Rol Inburgeraar
Bij 42% van de 576 meldingen is de inburgeraar het slachtoffer van de handelswijze van de
taalschool, daar waar dit in het vorige signaal 41% betrof; dit percentage is dus nagenoeg gelijk
gebleven. De inburgeraar is iets minder vaak passief betrokken bij de frauduleuze handelingen
(-3%). De actieve rol van de inburgeraar is gelijk gebleven met 27%. Ook was er een aantal
meldingen waarbij de betrokkenheid van de inburgeraar onbekend was (5%) of niet van
toepassing was (6%), bijvoorbeeld omdat de melding een algemene strekking had.

Tabel 5: Rol van de inburgeraar
3

Ernst meldingen per taalschool
De Inspectie SZW heeft de taalscholen gecategoriseerd van ‘indicatie’ tot ‘buitengewoon sterke
indicatie’ op misstanden en fraude. Uit de analyse van de Inspectie SZW blijkt dat voor alle 137
taalscholen waarover de meldingen gaan, een indicatie van fraude geldt. In het eerdere signaal
betrof het 114 taalscholen; in de afgelopen periode zijn er dus fraudemeldingen over 23 nieuwe
taalscholen binnengekomen.

Tabel 6: Ernst meldingen per taalschool
In vergelijking met het signaal van 27 september 2019 zijn de aantallen in alle categorieën
gestegen. De categorie ‘indicatie’ heeft met twaalf taalscholen de grootste stijging meegemaakt.
De categorieën ‘vrij sterke indicatie’ en sterke indicatie’ stegen beiden met vier taalscholen. De
categorie ‘zeer sterke indicatie’ maakte de kleinste stijging door met twee taalscholen. De
zwaarste categorie (‘buitengewoon sterke indicatie’) steeg met vijf taalscholen.

4

Bijlage
Toelichting modus operandi
1. Werving klanten d.m.v. cadeaus
Bij het werven van klanten met cadeaus kan men denken aan het verleiden middels
cadeaubonnen en laptops, om zo zoveel mogelijk leerlingen te werven.
2. Onder druk zetten en misleiding
Het onder druk handtekeningen zetten door inburgeraars, onder contracten en/of facturen.
Misleiding door middel van foutieve voorlichting over het onderwijs, te leveren diensten en
bijvoorbeeld docenten en leslocaties.
3. Kwaliteit onderwijs
Niet gekwalificeerde docenten dan wel het niet op orde hebben van lesmateriaal/leslokalen.
4. Fraude aanwezigheid
Hieronder valt het onrechtmatig ondertekenen van presentielijsten en/of urenverklaring ten
behoeve van de 64-uurs eis ONA (Oriëntatie Nederlandse Arbeidsmarkt) dan wel de 600-uurs
eis voor de (LBH) leerbaarheidstoets.
5. Examenfraude
Onder examenfraude valt het bewust openbaar maken/delen en verspreiden van
examenvragen. Het voortijdig weglopen bij een examen of het bewust invullen van
willekeurige antwoorden (bewust zakken voor examens).
6. ONA portfolio
ONA portfolio (Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt) wordt niet door de inburgeraar
opgesteld en wordt door de school opgesteld en ingestuurd naar DUO.
7. DIGID-misbruik
Bij het misbruiken van DIGID kan worden gedacht aan het opvragen van DIGID-gegevens van
inburgeraars door taalscholen. Deze worden vervolgens gebruikt voor het goedkeuren van
facturen.
8. Vervalsing handtekeningen op stukken
Hieronder vallen de onregelmatigheden in handtekeningen op facturen/contracten en/of
machtigingsformulieren.
9. Geen les wel declaratie
Wel declaraties van taallessen ter goedkeuring ontvangen in ‘mijn inburgering’ maar deze
lessen niet gevolgd hebben.
10. Minder les, volledig gedeclareerd
Minder uren les aangeboden/gevolgd dan hetgeen waar in het contract voor is getekend maar
wel volledig gedeclareerd.
11. Overige oneigenlijk gebruik lening
Onder anderen reiskosten, rijlessen en kookworkshops.
12. Samenspanning, verdeling van gelden
Elke vorm van opzettelijke samenwerking/ondermijning waarbij de gelden worden verdeeld
tussen inburgeraar en taalschool.
13. Oneigenlijk gebruik lening, andere opleidingen
Hieronder vallen alle meldingen/signalen waarbij wordt aangegeven dat er een andere
opleiding uit de lening wordt gefinancierd dan waar de lening voor verstrekt is.
14. Uitnutten lening
Resterend bedrag lening wordt op de laatste factuur geïnd en vervolgens mogelijk verdeeld.

5