Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

31 288

Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en
Wetenschapsbeleid

28 879

Doelmatigheid onderwijsaanbod en
accreditatiekaders Hoger Onderwijs

Nr. 37

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 juli 2008
Met deze brief wil ik de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap informeren over de manier waarop studenten eventuele
klachten over het verloop van visitaties in het hoger onderwijs kenbaar
kunnen maken. De aanleiding is het Algemeen Overleg over het nieuwe
accreditatiestelsel op 27 maart jl., waarin ik heb toegezegd de vaste
commissie voor OCW hierover per brief nader te informeren. De
Commissie stemde overigens tijdens dat overleg in met mijn voorstel
voor een herzien accreditatiestelsel zoals verwoord in de notitie «Focus op
kwaliteit» (Kamerstukken 31 288/28 879, nr. 21).
Aan de accreditatie van opleidingen door de NVAO gaat – ook in het
herziene stelsel – een visitatie vooraf. Bij een visitatie beoordeelt een
panel van onafhankelijke deskundigen de kwaliteit van de betreffende
opleiding. In het panel zit altijd één student die een relatie heeft met de
aard van de te beoordelen opleiding. Het is gebruikelijk dat bij de visitatie
systematische evaluaties over de opleiding worden meegenomen. Die
bestaan voor een aanzienlijk deel uit studentenoordelen (bijvoorbeeld
studenttevredenheidsonderzoeken). Tijdens de visitatie worden ook
studenten gehoord. Dat kan, naar inzicht van het panel, op verschillende
manieren: schriftelijk, mondeling, individueel of in een groepsgesprek. Het
is vanzelfsprekend dat studenten – net als docenten overigens – daarbij
vrij van last of ruggespraak een oordeel kunnen geven. Wanneer
studenten daarbij op welke wijze dan ook door de instelling bewust
belemmerd of beïnvloed worden, vind ik dat een zeer ernstige zaak. Of, en
zo ja, hoe vaak dit voorkomt is mij niet bekend; mij zijn geen concrete
signalen bekend. Overigens vind ik het niet problematisch wanneer opleidingen hun studenten op een neutrale, zakelijke manier voorbereiden op
een visitatie. Dat is gezien het belang van accreditatie begrijpelijk.
Wie constateert dat een visitatiepanel door de instelling welbewust wordt
misleid met betrekking tot de kwaliteit van de opleiding – bijvoorbeeld
door bepaalde instructies aan studenten of docenten met het doel de

KST120721
0708tkkst31288-37
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 288 en 28 879, nr. 37

1

werkelijke situatie te verbloemen – kan zich met een klacht wenden tot de
klachtencommissie van de instelling. Het ligt voor de hand dat men ook
het betreffende panel en/of de NVAO inlicht over een dergelijke klacht. Als
de klacht gaat over de werkwijze van een panel en niet over de handelwijze van de instelling kan men zich wenden tot de NVAO. Dit geldt in het
nieuwe stelsel ook voor klachten over de werkwijze van een visitatiecommissie voor de instellingsaudit.
Ten slotte wil ik nog het volgende opmerken. In het huidige accreditatiestelsel lijkt het er op dat de zwaarte van de sanctie na een negatief
accreditatiebesluit en het gebrek aan nuance in het wettelijk instrumentarium er toe hebben geleid dat eventuele verbeterpunten door de instelling
of het panel soms worden verbloemd. Dat schrijft bijvoorbeeld de International Review Committee dat in 2007 de NVAO heeft beoordeeld (Kamerstukken 31 288/28 879, nr. 21). Het herziene accreditatiestelsel geeft een
panel meer ruimte voor het vermelden van verbeterpunten en daardoor
voor een open en eerlijke beoordeling van de kwaliteit van het onderwijs.
Zoals toegezegd ontvangt de Kamer in het voorjaar van 2009 het wetsvoorstel accreditatie en de kaders voor accreditatie en instellingsaudit.
Ik verwacht u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R. H. A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 288 en 28 879, nr. 37

2