Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3683
Vragen van het lid Blanksma-van den Heuvel (CDA) aan de minister van
Financiën over het oversluiten van hypotheken (ingezonden 4 augustus 2011).
Antwoord van minister De Jager (Financiën) (ontvangen 19 september 2011)
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2010–2011, nr. 1362.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel «Hypotheekklanten in de kou.
Oversluiters ongewenst»?1
Antwoord 1
Ik heb kennis genomen van het artikel.
Vraag 2 en 3
Hoe kijkt u aan tegen de strekking van dit artikel dat het rentevoorstel dat
banken aan hun eigen klanten doen bij het oversluiten van de hypotheek vaak
veel hoger ligt dan voor nieuwe klanten? Bent u het ermee eens dat dit
ongewenst is?
In hoeverre is deze praktijk in overeenstemming met de huidige regelgeving?
Antwoord 2 en 3
Bij de beantwoording van de vragen ga ik ervan uit dat u met «oversluiten»
het verlengen van de bestaande hypotheek bij dezelfde aanbieder met een
nieuwe rentevastperiode bedoelt. Er bestaan geen specifieke regels ten
aanzien van het oversluiten van hypotheken. Zoals aangekondigd in mijn
brief naar aanleiding van de sectorstudie van de NMa naar de hypotheekmarkt van 30 juni (Kamerstuk 24 036 nr. 390) ben ik van plan om een aantal
maatregelen te treffen om overstapdrempels te verminderen. Zo ben ik
voornemens om aanbieders, waar nodig via wet- en regelgeving, te
verplichten om drie maanden voor het aflopen van de rentevaste periode de
consument hierover te informeren en tevens een nieuw aanbod te doen. Een
periode van drie maanden stelt de consument in de gelegenheid zich goed te
oriënteren op oversluitmogelijkheden. Ook een afsluitprovisie kan bij het
oversluiten van een hypotheek een drempel opwerpen voor de consument. Ik
zal bezien in hoeverre afsluitprovisies, niet zijnde advies- en distributiekosten,
bij het afsluiten van een hypotheekproduct weg te nemen zijn. Hiervoor
wacht ik de onderzoeksresultaten van het lopende onderzoek naar de
1

ah-tk-20102011-3683
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

De Telegraaf, 4 augustus 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

vormgeving van advieskostentransparantie door aanbieders in het kader van
het provisieverbod af. Deze resultaten worden in het najaar verwacht.
Zoals valt te lezen in de sectorstudie van de NMa hebben hypotheekverstrekkers aangegeven dat er over het algemeen bij het huidige productassortiment
geen onderscheid meer wordt gemaakt tussen rentetarieven voor nieuwe en
bestaande klanten. Toch concludeert de NMa ook dat het aannemelijk is dat
er prijsdifferentiatie plaatsvindt bij het oversluiten van een hypotheek bij
dezelfde aanbieder. Dit blijkt ook uit onderzoek van de AFM. Voor sommige
aanbieders geldt, dat zij nog bezig zijn het «oude» productassortiment,
waarbij nog wel sprake kan zijn van prijsdifferentiatie, om te zetten. Tevens
wijst de NMa op het bestaan van kortingen welke hypotheekverstrekkers
geven aan bepaalde klantgroepen, zoals starters op de woningmarkt. Deze
kortingen vervallen meestal bij het aflopen van de eerste rentevaste periode.
Hierdoor bestaat er in dergelijke gevallen feitelijk een prijsverschil tussen
bestaande en nieuwe klanten. Overigens is moeilijk na te gaan in hoeverre
tarifering in individuele gevallen afwijkt, aangezien ook zaken als de waarde
van de woning en persoonlijke omstandigheden/vermogenspositie van
invloed kunnen zijn op het rentetarief. Het is voor consumenten daarom altijd
raadzaam om zich bij het aflopen van een rentevaste periode te oriënteren op
de oversluitmogelijkheden. Ik acht het van groot belang dat consumenten
deze mogelijkheden in de praktijk ook hebben. Derhalve ben ik voornemens
de hiervoor beschreven maatregelen te treffen die de positie van de
consument versterken.
Vraag 4 en 5
Bent u bereid banken niet alleen te verplichten om hun klanten drie maanden
voor het aflopen van de rentevaste periode een nieuw rentevoorstel te doen,
maar hen ook te verplichten om met een eigen marktconform alternatief
rentevoorstel te komen?
Op welke wijze gaat de financiële sector om met oversluitingen van
bestaande hypotheken? Deelt u de mening dat de per 1 augustus ingevoerde
gedragscode hypotheken niet belemmerend mag werken op het oversluiten
van hypotheken?
Antwoord 4 en 5
Hypotheekverstrekkers hebben aan de NMa en de AFM aangegeven dat zij
over het algemeen geen hypotheekproducten meer verkopen waarbij
verschillende tarieven worden gehanteerd voor nieuwe en bestaande klanten.
Ik sluit verdere stappen op dit terrein niet uit als in de praktijk blijkt dat dit
beeld niet klopt. Overigens verwacht ik dat de concurrentie tussen aanbieders
zal toenemen indien aanbieders drie maanden voor het aflopen van de
rentevaste periode een nieuw voorstel moeten doen.
Ik deel uw mening dat de Gedragscode Hypothecaire Financieringen niet
belemmerend mag werken op het oversluiten van hypotheken. Daarom zijn in
de Gedragscode Hypothecaire Financieringen hiervoor enkele uitzonderingen
geformuleerd. Ten aanzien van de Loan-to-income en de Loan-to-value norm
mag bij oversluiten onder bepaalde voorwaarden worden afgeweken van de
hoofdnorm. Hiertoe is besloten om te voorkomen dat een consument
gedwongen is om bij zijn huidige hypotheekverstrekker te blijven terwijl
andere versterkkers een gunstiger rentetarief bieden. Een belangrijke
voorwaarde is hierbij dat de bestaande hypotheekschuld niet wordt verhoogd. Derhalve is er geen reden om te veronderstellen dat de gedragscode
het oversluiten belemmert. De AFM onderschrijft deze voorwaarde en
aanbieders kunnen de gedragscode in deze omstandigheden dan ook niet
aanvoeren als reden om een klant geen hypotheek te verstrekken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2