Bestuur FNV Havens
3067 KX ROTTERDAM
Datum: 28 juni 2019
Betreft: Antwoord op uw brief d.d. 29 maart 2019
Geachte heer S.,
Bedankt voor uw brief van 29 maart jl. waarin u mij oproept actie te
ondernemen op het AOW-/Pensioendossier vanwege de uitzonderlijke
situatie van de havensector.
Op 5 juni jl. heb ik, zoals u weet, samen met sociale partners het
pensioenakkoord gepresenteerd. Daarin hebben wij belangrijke afspraken
gemaakt over het pensioenstelsel, de AOW-leeftijd en een oplossing voor
zware beroepen.
Een belangrijke stap bij de hervorming is de overstap op een andere
manier van pensioen opbouwen. Kabinet en sociale partners hebben
afgesproken over te stappen op een systematiek waarbij de ingelegde
pensioenpremie beter in verhouding staat tot de opbouw dan nu het geval
is. Ik begrijp uit uw brief dat de sector in het verleden al afscheid heeft
genomen van de doorsneesystematiek en dat er veelal is overgestapt op
verzekerde regelingen op bedrijfsniveau.

In het pensioenakkoord is afgesproken dat het kabinet een
transitiekader zal maken voor de overstap van de doorsneesystematiek
naar de systematiek van degressieve pensioenopbouw met
leeftijdsonafhankelijke premies. Dit transitiekader zal worden geborgd
in wetgeving. In het kader wordt onder meer opgenomen dat
werkgevers in overleg met werknemers verplicht een transitieplan
moeten opstellen. Daarmee kan per pensioenregeling inzichtelijk
worden gemaakt wat de effecten van de transitie zijn. Vervolgens
treden werkgevers en werknemers decentraal in overleg over de vraag
hoe en in welke mate deze effecten gaan worden gecompenseerd.
Uitgangspunt voor het kabinet is dat hierbij geen onevenredige
negatieve effecten mogen optreden. Bronnen voor compensatie zijn
bijvoorbeeld het tijdelijk inleggen van extra premie, het inzetten van
buffers, of de overstap op een premieregeling zonder buffereisen. Bij
de nadere uitwerking van het transitiekader zal aandacht zijn voor de
positie van verzekerde regelingen en
ondernemingspensioenfondsregelingen. Het kabinet zal, conform het
regeerakkoord, het transitieproces faciliteren waar nodig en mogelijk en
een bijdrage leveren via tijdelijke verruiming van het fiscale kader.

Ten tweede gaat u in uw brief in op de AOW-leeftijd en
pensioenleeftijd. Op dit moment is het bestaande beleid dat vanaf 2021
de AOW-leeftijd wordt gekoppeld aan de resterende
levensverwachting. Een stijging van de levensverwachting met 1 jaar
vertaalt zich in een 1 jaar hogere AOW-leeftijd. Het kabinet heeft met
sociale partners afgesproken dat de AOW-leeftijd twee jaar lang
bevroren wordt op 66 jaar en 4 maanden, en dat daarna de AOWleeftijd langzamer wordt verhoogd tot 67 jaar in 2024. Daarna wordt de
AOW-leeftijd gekoppeld aan de levensverwachting, waarbij elk jaar
langer leven zich vertaalt in 4 maanden langer AOW en 8 maanden
langer werken.
Het voorstel om mensen met een lagere levensverwachting dan
gemiddeld, specifiek ploegendienstmedewerkers, eerder recht te geven
op AOW, verhoudt zich slecht met de vormgeving van de AOW als een
volksverzekering. De voorwaarden voor de AOW zijn voor iedereen
gelijk. Iedereen die in Nederland woont en/of werkt tussen 16 jaar en 4
maanden en 66 jaar en 4 maanden (leeftijden 2019) bouwt elk jaar 2%
AOW op. In vijftig jaar is zo een recht op volledige AOW-uitkering
opgebouwd. Bij de vormgeving van de AOW is er bewust voor
gekozen om individuele factoren zoals opleiding, levensverwachting,
gezondheid en sekse te negeren en iedereen gelijk te behandelen.
In het pensioenakkoord zijn belangrijke afspraken gemaakt in het kader
van duurzame inzetbaarheid en zware beroepen. Zo wordt er structureel
10 miljoen euro per jaar geïnvesteerd in maatregelen om de duurzame
inzetbaarheid te bevorderen. Daar bovenop investeert het kabinet 800
miljoen euro, verdeeld over vier jaar. Met het uitbreiden van
verlofsparen en het (onderzoeken van het) inzetten van toeslagen bij het
opbouwen van pensioen willen kabinet en sociale partners werknemers
meer ruimte geven om zelf te bepalen wanneer ze willen stoppen met
werken.
Ook komt er een overgangsmaatregel waarbij tijdelijk de RVU-heffing
tot een hoogte van ongeveer 19.000 euro per jaar wordt vrijgesteld, in
de laatste drie jaar voor de AOW-leeftijd. Deze maatregel is bedoeld
om het werkgevers voor de korte termijn gemakkelijker te maken om
oudere werknemers tegemoet te komen die, vanwege bijvoorbeeld de
zwaarte van hun beroep, niet werkend de AOW-leeftijd kunnen
bereiken. De werknemer kan bijdragen aan het overbruggen van de

periode tot aan AOW-leeftijd door zijn pensioen naar voren te halen.
Hoewel de versoepeling van de RVU-heffing generiek geldt voor alle
vertrekvergoedingen, is het uitgangspunt dat sprake is van wederzijdse
vrijwilligheid van zowel werkgever als werknemer. Op cao-niveau
kunnen hier nadere spelregels over worden afgesproken.
Daarnaast is afgesproken dat sociale partners en het kabinet gaan
onderzoeken of het mogelijk is om het moment van uittreden onder
voorwaarden te koppelen aan het aantal dienstjaren, bijvoorbeeld 45.

Aandachtspunt hierbij zijn de uitvoerbaarheid en het behoud van de
AOW als stabiele basis van ons pensioenstelsel. Het voornemen is dit
onderzoek volgend jaar af te ronden. Daarmee zou ook een oplossing
kunnen worden gevonden voor mensen in een zwaar beroep, die vroeg
zijn begonnen met werken.
Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Hoogachtend,
de Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid,

W. Koolmees