1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

22 718

OVSE-Assemblee

Z/ Nr. 39

VERSLAG VAN DE HERFSTVERGADERING
Vastgesteld 6 november 2017
Van dinsdag 3 oktober tot en met donderdag 5 oktober 2017 vond in
Andorra La Vella de 16e herfstbijeenkomst plaats van de parlementaire
assemblee van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in
Europa (verder: OVSE/OVSE-PA). 1Het thema van de sessie was «Security
in the OSCE area: New Challenges, New Tasks». Ongeveer 180 parlementariërs uit 58 lidstaten en 11 samenwerkingspartners spraken over
verschillende onderwerpen in drie bijeenkomsten van de general
committees. Daarnaast was er een bijeenkomst specifiek gericht op de
mediterane regio en kwam het standing committee bijeen.
Een belangrijk thema dat veel aan de orde kwam was migratie. Mede
vanwege het Mediterranean Forum, dat aan het begin van de conferentie
plaatsvond, was er veel aandacht voor de migratiestroom in het Middellandse Zee gebied en de opvang van migranten die het Europese
continent betreden. De delegatie bestond uit het lid Overbeek
(waarnemend delegatieleider, SP, EK) en een medewerker van de
ambtelijke ondersteuning.
Verloop van de vergaderingen
De volgende paragraaf gaat in op enkele belangwekkende onderwerpen
tijdens de vergaderingen van de drie general committees alsmede
relevante zaken die zich daarbuiten afspeelden.
De bijeenkomst van de eerste commissie over politiek en defensie stond
in het teken van cybersecurity en kende voordrachten van de Minister van
Justitie van Andorra, dhr. Espot Zamora, de coördinator Transnationale
Bedreigingen van de OSVE, mw. Ostrauskaite, en de directeur Beveiliging
van Andorra Telecom, dhr. Marquina Pérez.
De tweede commissie over klimaat kende voordrachten van de Andorrese
Minister van Klimaat, Landbouw en Duurzaamheid, dhr. Calvó Armengol,
het hoofd klimaatactiviteiten van de OVSE, dhr. Ernst en het hoofd van het
energie- en klimaatveranderingsafdeling van Andorra, dhr. Miquel Garcia,
en stond in het teken van de veiligheidsgevolgen van klimaatverandering.

1

kst-22718-39
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

De belangrijkste documenten en toespraken van deze herfstbijeenkomst zijn te vinden op de
website van de OVSE-PA: http://www.oscepa.org/meetings/autumn-meetings/2017-andorra

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 22 718, nr. 39

1

De derde commissie over mensenrechten sprak voornamelijk over
onderwijs en had voordrachten van dhr. Jover Comas, Minister van
Onderwijs van Andorra, dhr. Villadsen, directeur bij het bureau van de
Hoge Vertegenwoordiger van de Nationale Minderheden en mw.
Vilarrubla Escales, directeur van het overheidsbureau Andorra Schools.
Mediterranean Forum en migratie
De conferentie begon met een bijeenkomst van het Mediterranean Forum.
Een belangrijk thema bij deze bijeenkomst was de migratiestroom in dit
gebied en de opvang van migranten die het Europese continent bereiken.
Benadrukt werd dat de meervoudige oorzaak van migratie (o.a. klimaatverandering, economische factoren, conflict) ertoe leidt dat een
eenduidige aanpak zeer complex is. De problematiek overstijgt land- en
regiogrenzen wat betekent dat samenwerking tussen de verschillende
actoren in het gebied zeer belangrijk is. Volgens sprekers van de Union for
the Mediterranean (UfM) en de Parliamentary Assembly of the Mediterranean (PAM) is juist daar nog veel verbetering mogelijk. Een van de
initiatieven vanuit de UfM is de Roadmap 2017, een project dat erop
gericht is de problemen in de regio in samenspraak met de betrokken
landen aan te pakken.
In navolging op de aandacht voor het onderwerp migratie heeft het lid
Overbeek een gesprek gehad met het lid Lombardi (Zwitserland),
voorzitter van de Adhoc Working Group on Migration. Deze werkgroep
brengt verslagen uit over het thema migratie, organiseert werkbezoeken
met experts en bezoekt gebieden waar in het bijzonder sprake is van
migratieproblematiek. Het lid Overbeek heeft tevens deelgenomen aan
een bijeenkomst van de werkgroep waar de activiteiten voor de komende
periode besproken werden. Tijdens deze vergadering is besloten het lid
Overbeek voor te dragen als lid van de werkgroep.
Verhouding Rusland – Oekraïne en andere West-Europese landen
De relatie tussen Rusland en Ukraine lijkt onverminderd slecht. Op
verschillende momenten gaven de beide delegaties stevige kritiek op
elkaars inbrengen. Zo noemde de Russische delegatie Ukraine «agressief
nationalistisch» in een discussie over taalonderwijs. Nieuwe Oekraïense
wetgeving maakt het volgens de Russische delegatie moeilijker om
onderwijs te volgen in de moedertaal van de verschillende nationale
minderheden die bestaan in Ukraine. Op haar beurt betichtte Ukraine
Rusland van grootschalige cyberaanvallen op de energiesector in een
discussie over cyber security.
Ook bij andere thema’s kwam de gevoelige verhouding tussen Rusland en
West-Europa naar voren. Zo noemde Rusland dat onder andere Westers
ingrijpen in het Midden-Oosten er toe geleid heeft dat er migranten vanuit
die regio naar Europa komen. De genoemde delegatie benadrukte dat
Rusland het enige land is dat zich serieus committeert aan een oplossing
van het conflict in Syrië om zo de stabiliteit in regio te herstellen.
Situatie in Catalonië
De situatie in Catalonië, waar op zondag 1 oktober 2017 een onafhankelijkheidsreferendum plaatsvond, werd veel besproken tijdens de conferentie.
Het lid Sanchez Amor (Spanje) gaf te kennen dat de nationalistische
pro-afscheiding groeperingen kritischer dienen te worden bejegend.
Volgens hem zou er een dialoog moeten plaatsvinden binnen het
bestaande juridische kader in plaats van via ongrondwettige handelingen.
Volgens Sanchez Amor mogen discussies over het gebruik van geweld

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 22 718, nr. 39

2

door de Spaanse politie niet de boventoon voeren, aangezien dit volgens
hem afleidt van het ongrondwettige handelen van Catalonië. De Franse
delegatie noemde dat, hoewel zij het referendum kwalificeerde als
illegaal, het getoonde politie geweld tegen Catalaanse betogers onacceptabel is. Frankrijk steunt Spanje, maar blijft nu en in de toekomst kritisch
over het zodanig inzetten van de politie.
Tijdens de conferentie werd er door een Catalaans parlementslid
handtekeningen verzameld voor een kritisch statement over het disproportionele geweld dat door de Spaanse overheid inzake het onafhankelijkheidsreferendum werd toegepast. Deze statement is niet formeel aan de
orde gekomen tijdens de plenaire vergadering. Het lid Overbeek heeft
deze verklaring medeondertekend.
De voorzitter van de OVSE-PA heeft tijdens de herfstbijeenkomst een
verklaring gepubliceerd over de situatie in Catalonië. Ze moedigt de
betrokken partijen aan om via constructief dialoog tot een oplossing te
komen en roept de Spaanse autoriteiten om terughoudendheid en
proportionaliteit te betrachten bij het handhaven van de openbare orde.
Klimaatverandering
Tijdens de bijeenkomst van de tweede commissie stonden klimaatverandering en de bijbehorende veiligheidsrisico’s centraal. De keynote
speakers noemden dat de OVSE zich voornamelijk richt op een aantal
veiligheidsaspecten van klimaatverandering, namelijk beperkte toegang
tot zoetwater, extreme weersomstandigheden en de mogelijke verstoring
van de voedselproductieketen. De OVSE verzamelt bijvoorbeeld informatie over deze risico’s en brengt zogeheten hot spots in kaart van regio’s
waar meerdere problemen van klimaatverandering samenkomen.
Veel delegaties benadrukken het belang van samenwerking in de aanpak
van klimaatverandering. De overtuiging is dat juist bij de versterking van
deze samenwerking de OVSE(-PA) een belangrijke impuls kan geven. Er
werd tijdens het debat veel steun uitgesproken voor het verdrag van
Parijs. Veel delegaties grijpen de recente extreme weersomstandigheden
in het Caraïbisch gebied aan om de urgentie van de problematiek te
onderstrepen.
Standing Committee
Tijdens de standing committee bijeenkomst komen onderwerpen aan bod
die betrekking hebben op de interne organisatie van de OVSE-PA. Een
belangrijke stap is de benoeming van een Chief of Administration (mw.
Marieta Samac) die uitvoering zal geven aan het nieuwe financiële
reglement dat is aangenomen tijdens de OVSE-PA jaarvergadering in
Minsk.
De Azerbeidzjaanse delegatie noemde dat de jaarlijkse contributie voor de
OVSE-PA zodanig laag is dat de assemblee haar werk niet effectief kan
uitvoeren. Dit punt werd ondersteund door het lid Härstedt (Zweden) en
de penningsmeester van de OVSE-PA. Besloten is om te onderzoeken in
hoeverre een werkgroep onderzoek zou kunnen doen naar de systematiek
van contributiebepaling.
Ten slotte
Tijdens het avondprogramma op dinsdag 3 oktober heeft een kort gesprek
plaatsgevonden tussen de delegatie en de voorzitter van de OVSE-PA.
Tijdens dit gesprek heeft het lid Overbeek kennisgemaakt met de
voorzitter van de parlementaire assemblee en is het bezoek dat voorzitter
in oktober 2017 aan de Staten-Generaal aflegde besproken.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 22 718, nr. 39

3

De herfstbijeenkomst vond daags na de grote schietpartij in Las Vegas
plaats. Veel delegaties stonden stil bij deze trieste gebeurtenis en spraken
hun medeleven uit richting de delegatie van de Verenigde Staten.
Tijdens de herfstbijeenkomst is kort stil gestaan bij de verkiezingswaarnemingsmissie die de OVSE-PA heeft uitgevoerd in Duitsland op
24 september 2017. De resulatten van deze waarnemingsmissie waren
zeer positief, zo werd meegedeeld. Het lid Mulder (VVD, TK) was destijds
namens de OVSE-PA aanwezig als observator in en rond Berlijn.
De waarnemend voorzitter van de delegatie,
Overbeek
De griffier van de delegatie,
Verstraten

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 22 718, nr. 39

4