Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1916
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over het bericht dat door het schrappen van dieetadvisering uit het
basispakket, (dreigende) ondervoeding onbehandeld blijft (ingezonden
29 februari 2012).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 21 maart 2012) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2011–2012, nr. 1715.
Vraag 1, 2 en 3
Wat is uw reactie op het feit dat bij een meldpunt van het Eerstelijns
Ondervoedings Instituut (EOI) in één maand tijd meer dan 100 meldingen zijn
binnengekomen van (dreigende) ondervoeding van patiënten in de eerstelijnszorg, waarbij geen diëtist kon worden ingezet vanwege het schrappen
van diëtetiek uit het basispakket? Deelt u de mening dat dit signaal buitengewoon zorgwekkend is? Zo nee, waarom niet?1
Wat is uw reactie op de halvering van het aantal huisbezoeken door diëtisten
in de eerste lijn bij zieken met ondergewicht, (dreigende) ondervoeding en
kankerpatiënten? Beoogt u met uw beleid dat deze patiënten ondervoed
raken? Zo nee, bent u bereid dieetadvisering weer onderdeel van het
basispakket te maken?
Onderschrijft u de cijfers van de Landelijke Prevalentiemeting Zorgproblemen
waaruit blijkt dat in de thuiszorg 15–25% van de patiënten ondervoed is, en
van de Stuurgroep Ondervoeding die zelfs spreekt van 30% van de patiënten
van 81 jaar en ouder? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke wijze kunt u dit
probleem nog aanpakken als u de beroepsgroep van diëtisten decimeert?
Antwoord 1, 2 en 3
Ik heb vernomen dat bij het meldpunt van het Eerstelijns Ondervoedings
Instituut in een maand tijd 100 meldingen van patiënten met (dreigende)
ondervoeding zijn binnengekomen. Ik heb ook opgemerkt dat de signalering
van deze klachten hoofdzakelijk door zorgverleners (met name diëtisten) is
gedaan. Of dat zorgwekkend is, kan ik niet direct beoordelen. Uit het recente
Advies van de Gezondheidsraad blijkt dat de interpretatie van de prevalentiecijfers ten aanzien van ondervoeding bij ouderen de nodige voorzichtigheid
behoeft. Het is nog onduidelijk wanneer er daadwerkelijk sprake is van
1

ah-tk-20112012-1916
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Factsheet februari 2012, Landelijk meldpunt (dreigend) ondervoed & geen diëtist. Eerstelijns
Ondervoedings Instituut (EOI).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

ondervoeding en wanneer deze de gezondheid van de patiënt negatief
beïnvloedt. Het is wel duidelijk dat hier sprake is van een serieus vraagstuk.
Ik deel echter niet de aanname dat de (dreigende) toename van ondervoeding
direct het gevolg is van het schrappen van dieetadvisering uit het basispakket
van de Zorgverzekeringswet. Dieetadvisering, zoals die deel uitmaakte van
het basispakket was beperkt tot vier uur op jaarbasis. Dat bleek voldoende
om de meeste mensen te helpen. Het merendeel nam bovendien niet meer
dan 2,5 uur dieetzorg af zoals uit recente rapportages van het Nederlands
instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (Nivel) is gebleken. Of het
bovenstaande onderzoek, uitgevoerd door het Nivel ook betrekking heeft op
(dreigende) ondervoeding in relatie tot dieetadvisering is mij niet bekend.
Gelet op het relatief beperkte bedrag dat voor dieetadvisering voor de patiënt
gemoeid is en tegen de achtergrond van de groeiende noodzaak tot
bezuinigen, ben ik niet voornemens om de dieetadvisering wederom in het
basispakket op te nemen. Overigens is dieetadvisering in het pakket gebleven
daar waar de dieetadvisering onderdeel is van de gecoördineerde, multidisciplinaire zorg aan een verzekerde die lijdt aan een chronische obstructieve
longziekte, of aan diabetes of die een cardiovasculair risico heeft. Daarnaast
kunnen mensen zich aanvullend tegen de kosten van dieetadvisering
verzekeren.
Tot slot: om ondervoeding aan te pakken is in 2010 een start gemaakt met het
opstellen van de Landelijke Eerstelijns Samenwerkingsafspraken rondom
ondervoeding. Ik zal deze afspraken meenemen in het overleg met de
betrokken beroepsgroepen. Ook zal ik u binnenkort mijn reactie op het
recente advies «ondervoeding bij ouderen» van de Gezondheidsraad
toesturen.
Vraag 4
Wat zijn volgens u de totale jaarlijkse kosten van ondervoeding? Op welke
cijfers en onderzoeken baseert u deze inschatting?
Antwoord 4
Gezien het feit dat eenduidige criteria voor het vaststellen van ondervoeding
ontbreken, zijn de totale jaarlijkse kosten van ondervoeding niet te berekenen.
Vraag 5
Bent u bereid deze vragen te beantwoorden voor het notaoverleg over de
nota «Gezondheidbeleid Gezondheid is dicht bij» op 5 maart a.s.?
Antwoord 5
Zoals ik in mijn brief van 2 maart 2012, 102375–100397-Z, heb aangegeven
was het niet mogelijk om deze op 29 februari 2012 gestelde vragen vóór
5 maart 2012 te beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2