Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1497
Vragen van het lid Tjeerd de Groot (D66) aan de Minister van Infrastructuur
en Waterstaat over het bericht «Na 40 jaar verwaarlozing ligt het lot van Lange
Jaap in de handen van Mark Harbers» (ingezonden 11 januari 2022).
Antwoord van Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen
31 januari 2022).
Vraag 1
Kunt u een specifieke schets geven van de ontwikkelingen in de onderzoeken,
rapporten en besluitvorming rond de onderhoudswerkzaamheden van de
Lange Jaap van de afgelopen 30 jaar?1
Antwoord 1
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u naar de Kamerbrief van
9 december, de daarbij gevoegde tijdlijn en naar de achterliggende onderzoeksrapporten die te vinden zijn op rws.nl/langejaap.
Vraag 2
Klopt het dat de ernstige staat van de vuurtoren in Den Helder, Lange Jaap
genoemd, reeds in de jaren negentig van de vorige eeuw bekend was bij
Rijkswaterstaat?
Antwoord 2
Voor zover nu bekend uit de opgestelde tijdlijn, zie ook vraag 1, zijn in 1998
scheuren in de vloeren van de vuurtoren geconstateerd tijdens een onderhoudsinspectie. Uit die inspectie bleek toen niet dat er aanleiding was om te
twijfelen aan de constructieve veiligheid van de vuurtoren.
Vraag 3
Kunt u toelichten waarom naar aanleiding van deze signalen geen actie is
ondernomen?
Antwoord 3
Naar aanleiding van de signalen in 1998 is een voorstel door Rijkswaterstaat
gedaan voor het versterken van de vloeren. Dit eerste voorstel werd
afgewezen door de gemeente Den Helder en de toenmalige Rijksdienst voor

1

ah-tk-20212022-1497
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

De Volkskrant, 9 januari 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

de monumentenzorg (Rdmz). Met deze partijen zijn vervolgens verstevigingsmaatregelen afgesproken en vergund die passend zijn bij het monument. De
gemeente heeft hiervoor vergunning verleend en in 2001–2002 zijn verstevigingen onder enkele vloerdelen aangebracht.
Vraag 4
Kunt u toelichten welke (kosten)parameters u hanteert bij het maken van een
afweging tussen behoud enerzijds en sloop en/of herbouw anderzijds?
Antwoord 4
Ik streef naar het behoud van de vuurtoren. Daar zijn de huidige interventies
zoals het aanvullende onderzoek door Maljaars en Spelt ook op gericht.
Daarbij zijn de technische haalbaarheid en de veiligheid leidend. Mocht
blijken dat de kosten voor het behoud van de vuurtoren disproportioneel
hoog zijn, volgt op dat moment opnieuw een afweging.
Vraag 5
Kunt u aangeven hoe maatschappelijke kosten zoals cultureel aanzien, verlies
van historisch erfgoed en eventueel gederfde toeristische inkomsten hierin
worden meegewogen?
Antwoord 5
Bij de afwegingen over de mogelijkheden tot behoud van de vuurtoren
worden de RCE, de gemeente Den Helder en andere omgevingspartijen nauw
betrokken met als doel zoveel als mogelijk alle verschillende aspecten mee te
wegen in de besluitvorming.
Vraag 6
Kunt u, als het behoud van de vuurtoren geen haalbare optie blijkt, schetsen
wat de verwachte kosten zijn van sloop en/of herbouw?
Antwoord 6
Op dit moment is dat niet in te schatten. Nader onderzoek de komende
periode zal moeten uitwijzen wat de kosten zullen zijn van herstel, sloop en/of
herbouw.
Vraag 7
Bent u het ermee eens dat Rijkswaterstaat meest aannemelijk de aangewezen
partij is om op te draaien voor deze kosten?
Antwoord 7
Vanzelfsprekend liggen de kosten bij het Ministerie van Infrastructuur en
Waterstaat dat Rijkswaterstaat financiert. Mijn aandacht is nu eerst gericht op
het behouden van de toren indien dat technisch en veilig mogelijk is. Op het
moment dat het besluit over herstel, sloop en/of herbouw genomen moet
worden, zal de financiering onderdeel uitmaken van het besluitvormingsproces.
Vraag 8
Welke stappen heeft u reeds ondernomen om de processen en de besluitvorming rondom het onderhoud van cultureel erfgoed zoals Lange Jaap te
verbeteren?
Antwoord 8
Zoals aangegeven in Kamerbrief van 9 december is de Secretaris-Generaal
van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gevraagd om een extern
onderzoek uit te laten voeren naar het proces, zodat eventuele verbeteringen
kunnen worden doorgevoerd in de werkwijze. Ook ben ik met de RCE in
gesprek over een gezamenlijke visie op de toekomst van monumentale
vuurtorens in Nederland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2