Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2022Z23335
Vragen van het lid Van Haga (Groep Van Haga) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de berichtgeving over het verbranden
van persoonlijk beschermingsmiddelen (PBM) en de mondkapjes van de
«Sywert-deal» (ingezonden 28 november 2022).
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van het bericht «20 miljoen mondkapjes van Sywert
van Lienden gaan definitief de verbrandingsoven in» van Follow The
Money1?
Vraag 2
Hoe reflecteert u op het feit dat bijna 300 miljoen producten uit de voorraad
PBM die tijdens de coronacrisis is aangelegd als noodvoorraad voor de zorg
nu niet meer geschikt zijn voor gebruik en dus zullen worden vernietigd?
Kunt u uitleggen hoe het kan dat er kennelijk zo’n grove inschattingsfout is
gemaakt bij het inkopen van PBM, dat zo’n grote hoeveelheid producten
achteraf niet nodig is gebleken?
Vraag 3
Kunt u aangeven hoe het mogelijk is dat er zo veel producten over de datum
zijn gegaan? Is bij de inkoop van alle PBM niet op houdbaarheidsdatum
geïnventariseerd en uitgegeven aan de zorg, ten einde zo efficiënt mogelijk
met de voorraad om te gaan? Zo nee, waarom is dit niet gebeurd?
Vraag 4
Is het magazijnbeheer van het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) na
het rapport van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) uit december
2020 herzien door processen in te richten voor het monitoren van de conditie
en bruikbaarheid van de producten in de opslag? Zo ja, op welke manier en
hoe kan het dan dat er nu alsnog zo veel producten niet zijn ingezet en
moeten worden vernietigd? Zo nee, waarom niet?

1

kv-tk-2022Z23335
’s-Gravenhage 2022

Follow the Money, 25 november 2022, «20 miljoen mondkapjes van Sywert van Lienden gaan
definitief de verbrandingsoven in», https://www.ftm.nl/artikelen/20-miljoen-mondkapjes-vansywert-van-lienden-gaan-definitief-de-verbrandingsoven-in.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

1

Vraag 5
Kunt u uitleggen waarom niet al eerder is geanticipeerd op het «over de
datum» gaan van deze producten en er daarop niet is ingespeeld, bijvoorbeeld door de producten gratis aan ziekenhuizen en zorginstellingen/
organisaties te verstrekken en/of deze te transporteren naar andere/arme
landen?
Vraag 6
Kunt u aangeven of uw departement er tijdens het sluiten van de deal met
Relief Good Alliance van Sywert van Lienden van op de hoogte was dat
mondmaskers slecht gerecycled kunnen worden en dat een groot deel van de
mondkapjes van de zogenaamde «Sywert-deal» binnen afzienbare tijd dus
onbruikbaar zouden worden en zouden moeten worden vernietigd, aangezien
voorafgaand aan de deal al duidelijk was dat er op dat moment eigenlijk al
genoeg mondmaskers geregeld waren door het LCH?
Vraag 7
Zo ja, hoe verantwoordt u de mondkapjesdeal dan vanuit het duurzaamheidsbeleid van het kabinet, aangezien het natuurlijk verre van duurzaam is om 20
miljoen mondkapjes te vernietigen?
Vraag 8
Kunt u uitleggen op welke manier u het gerechtvaardigd vindt dat grote
sommen belastinggeld met het vernietigen van de mondkapjes uit de
Sywert-deal de facto verloren gaan en wij in dit geval dus letterlijk kunnen
spreken van «weggegooid geld»?
Vraag 9
Aangezien het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ten tijde van
het sluiten van de deal met Relief Goods Alliance al wist dat er geen
mondkapjes meer nodig waren en deze mondkapjes nu ook nog eens
ongebruikt worden vernietigd, vindt u dan niet dat er sprake is van diefstal
van gemeenschapsgeld door de overheid? Zo nee, waarom niet?
Vraag 10
Waarom wordt in de aanbesteding voor de vernietiging van de PBM als
voorwaarde gesteld dat het winnende bedrijf slechts tien procent van het
materiaal hoeft om te zetten in een «herbruikbare grondstof»? Waarom is dat
percentage niet hoger, aangezien het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport eerder beloofde de PBM bij vernietiging duurzaam te zullen
verwerken? Wat zijn dan nu de overwegingen om dat principe los te laten?
Vraag 11
Waarom wordt verkoop of donatie van de overtollige PBM beschouwd als
«marktverstoring» door de overheid? Waarom prevaleert marktwerking boven
het duurzaam omgaan met betreffende goederen en/of het helpen van arme
landen die de producten nog wel zou kunnen/willen gebruiken?
Vraag 12
Kunt u aangeven aan welke criteria partijen die zich inschrijven voor de
aanbesteding voor de vernietiging van de PBM moeten voldoen? Op welke
manier wordt gegarandeerd dat niet opnieuw buiten de normale aanbestedingsprocedure een deal wordt gesloten, zoals bij de Sywert-deal ook het
geval was?
Vraag 13
Kunt u inzichtelijk maken hoe en op welke manier het vernietigen van deze
grote hoeveelheid PBM schadelijk is voor het milieu/klimaat?
Vraag 14
Kunt u aangeven hoe groot de economische/financiële schade is van het
nodeloos inkopen, opslaan en vervolgens weer vernietigen van deze
hoeveelheid PBM?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

2

Vraag 15
Kunt u inzichtelijk maken hoeveel de overheid uitgeeft voor de aanbestedingsprocedure voor het vernietigen van deze PBM?
Vraag 16
Kunt u aangeven hoeveel PBM de aangelegde noodvoorraad na vernietiging
van de betreffende producten nog bevat en op welke termijn dit niet langer
houdbaar zal zijn? Wordt dit inmiddels gemonitord? Gaat u actief proberen
om de producten die op dit moment nog bruikbaar zijn in te zetten en/of te
verkopen/doneren? Zo ja, is daarvoor een plan en kunt u dat openbaar
maken?
Vraag 17
Kunt u aangeven hoeveel PBM er door andere bedrijven dan Relief Goods
Alliance nog geleverd zijn na het sluiten van de Sywert-deal en het moment
dat LCH publiekelijk bekend maakte dat er genoeg PBM waren? Zijn de
lopende contracten met andere leveranciers als gevolg daarvan herzien en is
er geprobeerd deze te ontbinden, om ervoor te zorgen dat de levering van
overtollige PBM zou stoppen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 18
Hoe strikt is de uiterste houdbaarheidsdatum bij de betreffende PBM? Is het
mogelijk de PBM te herevalueren en de houdbaarheidsdatum verantwoord
aan te passen, zodat de producten langer te gebruiken zijn? Zo nee, waarom
niet? Zo, bent u bereid dit te overwegen?
Vraag 19
Kunt u deze vragen beantwoorden voor het commissiedebat over de
mondkapjesdeal?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

3