TER ADVISERING

Directoraat-generaal Agro

Aan de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Auteur

Datum
14 oktober 2022
Kenmerk
DGA / 22512797

Openstelling POP3+ investeringsregeling 2022

WJZ bhm 22484775
Kopie aan

Parafenroute

Bijlage(n)
1.
Regelingstekst
2.
Tekstvoorstel voor
in LVR-verslag

Aanleiding
Uw voorganger heeft ingestemd met een wijziging en nieuwe openstelling van de
investeringsregeling Groen-economische Herstel (titel 4.7 van de Regeling
Europese EKZ- en LNV subsidies) onder POP3+ voorwaarden en budget.
Voorliggende nota beschrijft de opvolging die hieraan gegeven is via uitwerking
van de POP3+ investeringsregeling 2022.
Advies
U kunt:
•
kennisnemen van de laatste versie van de regelingstekst en besluiten
akkoord te gaan met de openstelling. Daarmee wordt het proces tot
publicatie van de regeling in de Staatscourant in gang gezet.
•
besluiten de Tweede Kamer over de openstelling te informeren via een
toelichting bij het verslag van de Landbouw- en Visserijraad van 20
oktober as.
Kernpunten
•
De POP3+ investeringsregeling 2022 is een GLB subsidie-instrument om
boeren te stimuleren om duurzame investeringen te doen in hun bedrijf.
•
Er is voor de regeling een bedrag van 14 miljoen euro beschikbaar. Dit
zijn resterende Rijksmiddelen uit het Plattelandsontwikkelprogramma
(POP3+), dat eind 2022 afloopt.
•
Dit budget vloeit, als het niet benut wordt, terug naar Brussel. Met de
POP3+ investeringsregeling 2022 wordt het geld gebruikt voor
toekomstkansen voor de boer en wordt tegemoetgekomen aan de
onderstaande doelen.
•
Allereerst is de openstelling specifiek bedoeld om de afhankelijkheid van
fossiele brandstoffen en synthetische meststoffen te reduceren, en de

Ontvangen BPZ

Pagina 1 van 5

Directoraat-generaal Agro

•

•

•
•

•
•

•

productie van hernieuwbare energie te stimuleren. U komt daarmee
tegemoet aan een oproep van de Europese Commissie (EC) hiertoe, in de
context van de inval in Oekraïne. Deze oproep heeft de EC dit voorjaar
gedaan in relatie tot het recent ontwikkelde Nationale Strategische Plan
voor het nieuwe GLB vanaf 2023.
Een tweede onderbouwing voor de openstelling ligt in het grote animo dat
er dit voorjaar bleek te zijn voor de openstelling van subsidiemodules naar
aanleiding van het Europees Herstelfonds (EHF). In het bijzonder het
aantal aanvragen voor de investeringsmodule was zodanig groot, dat dit
aanleiding gaf tot een nieuwe, vergelijkbare openstelling.
Tot slot start het Nationaal Strategisch Plan voor het nieuwe
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid vanaf 1 januari 2023. In dit plan
wordt ingezet op een transitie en verdere verduurzaming van de
Nederlandse landbouwsector. De investeringen in de POP3+ openstelling
dragen bij aan deze transitie. Deze openstelling loopt daarom vooruit op
het nieuwe GLB.
De openstelling vindt plaats van 1 december 2022 tot en met 31 januari
2023. Landbouwers kunnen dan een aanvraag doen voor subsidie.
De openstelling vindt plaats onder POP3+ voorwaarden. Dat wil zeggen
dat er een subsidiepercentage gehanteerd wordt van 40 procent op de
investering.
Indien u daarmee instemt worden voorbereidingen getroffen om uiterlijk
half november as. de regeling te publiceren in de Staatscourant.
Ook zal met uw instemmen de Tweede Kamer over deze openstelling
geïnformeerd worden via het verslag van de Landbouw- en Visserijraad
van 20 oktober as.
Na publicatie in de Staatscourant zal RVO actief communiceren over de
openstelling via de daarvoor reguliere communicatiekanalen.

Kenmerk
DGA / 22512797

Toelichting
Nieuwe en gewijzigde openstelling van Groen-Economisch Herstel
Er is gekozen om de subsidiemodule Investeringen voor Groen-Economisch
Herstel van het EHF als basis te nemen voor de openstelling, en deze aan te
passen naar de actuele omstandigheden. Op deze manier was het mogelijk om de
openstelling snel te realiseren. De doelen van de openstelling in 2022 zijn
aangepast, en de lijst met investeringen waar subsidie voor kan worden
aangevraagd is met deze doelen in gedachten geactualiseerd. Zo is bij het
aanpassen van de regeling specifiek rekening gehouden met investeringen die
gericht zijn op het verminderen van het gebruik van fossiele brandstoffen,
kunstmest en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen. Bovendien zijn de
investeringen op de lijst helpend aan de omslag die de land- en tuinbouwsector
moet maken om bij te dragen aan de natuur en klimaatdoelen, de transitie in het
landelijk gebied.

Pagina 2 van 5

Directoraat-generaal Agro

Voorwaarden van de POP3+ investeringsregeling 2022
Om heldere verwachtingen te scheppen ten aanzien van de subsidievoorwaarden
van de POP3+ openstelling in 2022, is er voor gekozen om over deze openstelling
te communiceren als de ‘POP3+ investeringsregeling 2022’. Reden hiervoor is dat
de openstelling een subsidiepercentage hanteert van 40 procent. Dit is het
gangbare subsidiepercentage in de POP3+ context. Bij de openstelling van de
subsidiemodule Groen-Economische Herstel, was dit echter 60 procent. Toen was
er sprake van uitzonderlijke omstandigheden vanwege de coronapandemie. Dat is
nu niet het geval. Begunstigden van de regeling zijn landbouwers. Er is, in
tegenstelling tot de EHF-openstelling geen afwijkend en hoger subsidiepercentage
voor jonge landbouwers. Het minimale subsidiebedrag is 20.000 euro, in plaats
van de 25.000 euro bij de EHF-openstelling. Ook wordt er geen gebruik meer
gemaakt van vereenvoudigde kostenopties.

Kenmerk
DGA / 22512797

Proces totstandkoming
De regelingstekst en investeringenlijst zijn tot stand gekomen in nauwe
afstemming met beleidsdirecties bij LNV (DAD, DGS, NV, PAV, SKI, WJZ), EZK en
diverse betrokken teams bij RVO. Daarnaast is de lijst voorgelegd aan provincies
die in de laatste periode van 2022 ook POP3-openstellingen hadden, en bij de
Unie van Waterschappen. Ook is er afstemming geweest over de investeringenlijst
met een klankbordgroep met maatschappelijke partijen, met daarin
vertegenwoordigd BoerenNatuur, LTO, NAJK, VAB, het Platform Groen Gas en de
VNG. De lijst met investeringen is bovendien voorzien van een nieuw
expertoordeel vanuit de Wageningen University and Research (WUR) voor wat
betreft de toedeling van punten aan de investeringen. Ook zijn er, door de experts
van de WUR, aanbevelingen gedaan over de algemene actualiteit en
doeltreffendheid van de investeringen in deze openstelling. Waar dit nog mogelijk
was in relatie tot het tijdig inregelen van de uitvoering van de regeling, zijn
aanbevelingen overgenomen.
Aandachtspunten voor toekomstige openstellingen
Er is bij het opstellen van de POP3+ 2022 openstelling geprobeerd om leerlessen
uit de Groen-economisch Herstel investeringen-openstelling mee te nemen. Het
gaat enerzijds om ervaringen vanuit de uitvoering, maar ook om signalen vanuit
het veld. Een belangrijk punt van kritiek vanuit maatschappelijke partijen betrof
de puntentoekenning van deze regeling. Er is daarin gewerkt met een systematiek
waarin investeringen een duurzaamheidsscore kregen. Investeringen met een
hoge duurzaamheidsscore hebben meer kans om toegekend te worden, en bij veel
aanvragen wordt geloot. Vanuit maatschappelijke organisaties is aangegeven dat
dit bij aanvragers leidt tot een gevoel van willekeur. Het bleek in de beperkte
tijdsperiode die beschikbaar was voor het ontwikkelen van de nieuwe openstelling
echter niet mogelijk om de systematiek te veranderen. Deze is daarom alleen
geactualiseerd. Mogelijke leerpunten rondom de POP3+ investeringsregeling 2022
worden geïnventariseerd voor de toekomst.
Uitvoering
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voert de regeling uit.
Nederland moet op 31 december 2025 de declaraties bij de Europese Commissie
indienen. Daarom is het van belang dat begunstigden hun verzoek tot
Pagina 3 van 5

Directoraat-generaal Agro

subsidieverstrekking tijdig indienen. De uiterste deadline daarvoor is 31
december 2024.

Kenmerk
DGA / 22512797

Totstandkoming van besluit tot nieuwe investeringenopenstelling onder POP3+
voorwaarden
Er zijn alternatieven overwogen waar het gaat om het grote animo voor de EHFopenstelling. Zo zijn mogelijkheden in beeld gebracht om het budget voor de EHFinvesteringen openstelling op te hogen met budget uit het Transitiefonds voor
Klimaat, Biodiversiteit en Water, en ook uit het Omschakelfonds. Vanwege de
rangschikkingssystematiek van de EHF-openstelling bleek dit extra budget dan
echter niet naar investeringen te gaan die bijdragen aan de specifieke doelen van
die fondsen. Er is daarom voor gekozen om het budget niet op te hogen met
middelen buiten het POP3+budget.
Daarnaast is ook een alternatieve inzet overwogen voor de resterende POP3+
middelen. Het voorstel van de Europese Commissie van 20 mei 2022, tot wijziging
van de Verordening (EU) 1305/2013, bood hiertoe een mogelijkheid (COM (2022)
242 final). Met dit voorstel werd het mogelijk om steun te verlenen aan de
landbouwers die het meest zwaar getroffen waren door de Russische invasie in
Oekraïne. Uit een analyse door het Wageningen Economic Research (WEcR), werd
duidelijk dat dit de glastuinbouw zou betreffen. Per bedrijf zou dit echter
geresulteerd hebben in een beperkt steunbudget en gepaard zijn gegaan met
hoge uitvoeringslasten. Er is niet gekozen voor deze invulling.

Pagina 4 van 5

Directoraat-generaal Agro

Bijlage 1: voorgestelde tekst in het verslag van de Landbouw- en Visserijraad

Kenmerk
DGA / 22512797

Openstelling Investeringsregeling POP3+ 2022
Van 1 december 2022 tot en met 31 januari 2023 zal er een openstelling
plaatsvinden van de Investeringsregeling POP3+ 2022. Deze regeling is bedoeld
om ondernemers te stimuleren in de aanschaf van duurzame investeringen voor
hun bedrijf.
Doel van de openstelling
Er is voor de regeling een bedrag van 14 miljoen euro beschikbaar. Dit zijn
resterende Rijksmiddelen uit het Plattelandsontwikkelprogramma (POP3+), dat
eind 2022 afloopt. Doel van de openstelling is allereerst om de afhankelijkheid van
fossiele brandstoffen en synthetische meststoffen te reduceren, en de productie
van hernieuwbare energie te stimuleren. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan
een eerdere oproep van de Europese Commissie hiertoe in de context van de inval
in Oekraïne, in relatie tot de nieuwe GLB-plannen. Er is gekozen voor de
maatregel van de investeringsregeling omdat er veel animo was voor deelname
aan de investeringsregeling binnen het Europees Herstelfonds (EHF). De POP3+
investeringsregeling zal voorsorteren op het Nationaal Strategisch Plan voor het
nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid, dat ingaat vanaf 1 januari 2023. In
het GLB-NSP wordt ingezet op een transitie en verdere verduurzaming van de
Nederlandse landbouwsector.
Voorwaarden en communicatie
De subsidie kan worden aangevraagd door alle landbouwers. Er geldt een
subsidiepercentage van 40 procent, en de openstelling vindt plaats onder de
POP3+ voorwaarden. Verdere communicatie over de openstelling zal plaatsvinden
via onder meer de reguliere kanalen van de Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland, die de regeling uit zal voeren.

Pagina 5 van 5