Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Besluit van

tot wijziging van het Besluit

activiteiten leefomgeving, het Besluit kwaliteit leefomgeving en het
Omgevingsbesluit in verband met de overgang van de Wet
natuurbescherming naar de Omgevingswet (Aanvullingsbesluit natuur
Omgevingswet)
Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Op de voordracht van Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van
………, nr. WJZ, mede namens de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties;
Gelet op de artikelen 2.18, eerste lid, onder f, onder 3˚, 2.18, vierde lid, onder b,
2.24, 3.15, tweede lid, 4.3, eerste en tweede lid, 5.1, 5.2, 5.7, vierde lid, 5.10, 5.11,
5.18, 5.37, vierde lid, 8.1, derde en vijfde lid, 8.2, zesde lid, 8.3, derde lid, 15.17,
eerste lid, 16.1, eerste lid, 16.15, eerste lid, 16.16, eerste lid, 16.20, tweede lid,
16.88, eerste lid, 17.3, 18.15a, eerste en derde lid, 20.6, eerste lid, 20.10, eerste lid,
20.14, derde en vijfde lid, en 23.1 van de Omgevingswet;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van …………nr.
W……….);
Gezien het nader rapport van Onze Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit van ………., nr. WJZ, uitgebracht mede namens de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties;
Hebben goedgevonden en verstaan:
Hoofdstuk 1. Wijzigingen in enkele algemene maatregelen van bestuur
ARTIKEL I (WIJZIGING BESLUIT ACTIVITEITEN LEEFOMGEVING)

Het Besluit activiteiten leefomgeving wordt gewijzigd als volgt:

A
Hoofdstuk 11 komt te luiden:

1

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

HOOFDSTUK 11 ACTIVITEITEN DIE DE NATUUR BETREFFEN

Afdeling 11.1 Natura 2000-activiteiten en activiteiten bijzondere nationale
natuurgebieden
§ 11.1.1 Algemeen
Artikel 11.1 (activiteiten)
1. Deze afdeling gaat over Natura 2000-activiteiten en activiteiten met mogelijke
verslechterende of significant verstorende gevolgen voor een bijzonder nationaal
natuurgebied.
2. Deze afdeling gaat niet over activiteiten die onderwerp zijn van het
gemeenschappelijk visserijbeleid, bedoeld in artikel 38 van het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie, voor zover zij worden verricht in de exclusieve
economische zone.
Artikel 11.2 (oogmerken)
De regels in paragraaf 11.1.2 zijn gesteld met het oog op de natuurbescherming.
Artikel 11.3 (bevoegd gezag gedeputeerde staten)
Tenzij in artikel 11.4 anders is bepaald, zijn gedeputeerde staten van de provincie
waarbinnen de activiteit geheel of in hoofdzaak wordt verricht het bevoegd gezag:
a. dat een maatwerkvoorschrift kan stellen; of
b. dat beslist op een aanvraag om toestemming om een gelijkwaardige maatregel
te treffen.
Artikel 11.4 (bevoegd gezag Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit)
1. Voor een Natura 2000-activiteit van nationaal belang als bedoeld in artikel 4.12
van het Omgevingsbesluit is Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
het bevoegd gezag:
a. dat een maatwerkvoorschrift kan stellen;
b. dat beslist op een aanvraag om toestemming om een gelijkwaardige maatregel.
2. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit is ook het bevoegd
gezag dat een maatwerkvoorschrift kan stellen of dat beslist op een aanvraag om
toestemming om een gelijkwaardige maatregel te treffen vooreen activiteit met

2

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

mogelijke verslechterende of significant verstorende gevolgen voor een bijzonder
nationaal natuurgebied.
Artikel 11.5 (normadressaat)
Aan deze afdeling wordt voldaan door degene die de activiteit verricht. Diegene
draagt zorg voor de naleving van de regels over de activiteit.
Artikel 11.6 (specifieke zorgplicht)
1. Degene die een activiteit als bedoeld in artikel 11.1, eerste lid, verricht en weet
of redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor
het belang, bedoeld in artikel 11.2, is verplicht:
a. alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden
gevraagd om die gevolgen te voorkomen;
b. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel
mogelijk te beperken of ongedaan te maken; en
c. als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege
te laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd.
2. De plicht, bedoeld in het eerste lid, houdt in ieder geval in dat:
a. voorafgaand aan het verrichten van activiteiten in, of in de directe nabijheid van
een Natura 2000-gebied of een bijzonder nationaal natuurgebied kennis wordt
genomen van de informatie in het aanwijzingsbesluit van het gebied over de
leefgebieden voor vogelsoorten, natuurlijke habitats en habitats van soorten waarvoor
het gebied is aangewezen en de daarvoor geldende instandhoudingsdoelstellingen;
b. nagegaan wordt of op voorhand op grond van objectieve gegevens
verslechterende of significant verstorende gevolgen kunnen worden uitgesloten;
c. als die gevolgen niet kunnen worden uitgesloten: nagegaan wordt welke
gevolgen de activiteit kan hebben voor de leefgebieden, natuurlijke habitats en
habitats van soorten, gelet op de instandhoudingsdoelen;
d. alle passende preventieve maatregelen worden getroffen om verslechterende of
significant verstorende gevolgen, gelet op de instandhoudingsdoelen, voor het
betrokken gebied te voorkomen; en
e. tijdens en na het verrichten van de activiteit wordt nagegaan of de getroffen
maatregelen de beoogde effecten hebben; en
f. het verrichten van de activiteit wordt gestaakt, of, als staken van de activiteit
redelijkerwijs niet meer mogelijk is, passende herstelmaatregelen worden getroffen als
zich, ondanks de getroffen maatregelen, verslechterende of significant verstorende
gevolgen, voordoen voor de leefgebieden, natuurlijke habitats of habitats van soorten
waarvoor het gebied is aangewezen.

3

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 11.7 (maatwerkregels)
1. Een maatwerkregel kan in de omgevingsverordening worden gesteld over de
artikelen 11.6, 11.13, 11.14 en 11.22.
2. Met een maatwerkregel kan worden afgeweken van de artikelen 11.13, 11.14 en
11.22.
3. Een maatwerkregel kan worden gesteld met het oog op het belang, bedoeld in
artikel 11.2.
Artikel 11.8 (afbakening mogelijkheid maatwerkregels)
Een maatwerkregel wordt niet gesteld over een activiteit waarvoor Onze Minister
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een bevoegdheid als bedoeld in artikel 11.4
heeft.
Artikel 11.9 (maatwerkvoorschriften)
1. Een maatwerkvoorschrift kan worden gesteld, of een vergunningvoorschrift als
bedoeld in artikel 4.5 van de wet kan aan een omgevingsvergunning als bedoeld in
deze afdeling worden verbonden, over de artikelen 11.6, 11.13, 11.14 en 11.22.
2. Met een maatwerkvoorschrift of een vergunningvoorschrift kan worden
afgeweken van de artikelen 11.13, 11.14 en 11.22.
3. Een maatwerkvoorschrift wordt niet gesteld als over dat onderwerp een
voorschrift aan een omgevingsvergunning als bedoeld in deze afdeling kan worden
verbonden.
4. Op het stellen van een maatwerkvoorschrift over een Natura 2000-activiteit zijn
de beoordelingsregels en de bepalingen over vergunningvoorschriften in de artikelen
8.74b, 8.74c, en 8.74d van het Besluit kwaliteit leefomgeving van overeenkomstige
toepassing.

Artikel 11.10 (algemene gegevens bij het verstrekken van gegevens en
bescheiden)
Als gegevens en bescheiden worden verstrekt aan het bevoegd gezag, bedoeld in
artikel 11.3 of 11.4, worden die ondertekend en voorzien van:
a. de aanduiding van de activiteit;
b. de naam en het adres van degene die de activiteit verricht;
c. het adres waarop of een aanduiding van de locatie waar de activiteit wordt
verricht; en
d. de dagtekening.

4

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 11.11 (gegevens bij wijzigen naam, adres of normadressaat)
1. Voordat de naam of het adres, bedoeld in artikel 11.10 wijzigen, worden de
daardoor gewijzigde gegevens verstrekt aan het bevoegd gezag, bedoeld in artikel
11.3 of 11.4.
2. Ten minste vier weken voordat de activiteit door een ander zal gaan worden
verricht, worden de daardoor gewijzigde gegevens verstrekt aan het bevoegd gezag,
bedoeld in artikel 11.3 of 11.4.
Artikel 11.12 (gegevens en bescheiden op verzoek van het bevoegd gezag)
1. Op verzoek van het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 11.3 of 11.4, worden over
Natura 2000-activiteiten die worden verricht of zijn voorgenomen, de gegevens en
bescheiden verstrekt die nodig zijn om te bezien of de algemene regels,
maatwerkregels en maatwerkvoorschriften voor de activiteit toereikend zijn gelet op
de instandhoudingsdoelstellingen voor het Natura 2000-gebied.
2. Gegevens en bescheiden worden verstrekt voor zover degene die de activiteit
verricht er redelijkerwijs de beschikking over kan krijgen.
Artikel 11.13 (informeren over een ongewoon voorval)
Het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 11.3 of 11.4, wordt onverwijld geïnformeerd
over een ongewoon voorval.
Artikel 11.14 (gegevens en bescheiden bij een ongewoon voorval)
Zodra de volgende gegevens en bescheiden bekend zijn, worden ze verstrekt aan
het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 11.3 of 11.4:
a. informatie over de oorzaken van het ongewoon voorval en de omstandigheden
waaronder het ongewoon voorval zich heeft voorgedaan;
b. gegevens die nodig zijn om de aard en de ernst van de gevolgen voor de fysieke
leefomgeving te kunnen inschatten; en
c. informatie over de maatregelen die zijn genomen of worden overwogen om de
nadelige gevolgen van het ongewoon voorval te voorkomen als bedoeld in artikel 19.1,
eerste lid, van de wet.
Artikel 11.15 (afbakening mogelijkheid maatwerkvoorschrift)
Met een maatwerkvoorschrift worden de artikelen 11.13 en 11.14 niet versoepeld.

5

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

§ 11.1.2 Natura 2000-activiteiten
Artikel 11.16 (aanwijzing vergunningvrije gevallen: Natura 2000-toets in
kader van ander besluit en visserij in de exclusieve economische zone)
Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder f, van de wet, om
zonder omgevingsvergunning een Natura 2000-activiteit te verrichten, geldt niet als:
a. het verrichten van die activiteit op grond van een andere wet is toegestaan en
toepassing is gegeven aan artikel 6, tweede en derde lid, of in voorkomend geval
artikel 6, vierde lid, van de habitatrichtlijn; of
b. de activiteit onderwerp is van het gemeenschappelijk visserijbeleid, bedoeld in
artikel 38 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en
plaatsvindt in de exclusieve economische zone.
Artikel 11.17 (aanwijzing vergunningvrije gevallen: voor de referentiedatum
bekende activiteiten)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder f, van de wet, om
zonder omgevingsvergunning een Natura 2000-activiteit te verrichten, geldt niet als:
a. de Natura 2000-activiteit geen project als bedoeld in artikel 6, derde lid, van de
habitatrichtlijn is en de activiteit op de referentiedatum bekend was of redelijkerwijs
bekend had kunnen zijn bij het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 11.3 of 11.4; en
b. de activiteit sindsdien niet of niet in betekenende mate is gewijzigd.
2. Als referentiedatum wordt aangemerkt 31 maart 2010, of, als een gebied pas na
31 maart 2010 een Natura 2000-gebied is geworden en het gebied een speciale
beschermingszone is:
a. als bedoeld in de artikelen 3, tweede lid, onder a, en 4, eerste en tweede lid, van
de vogelrichtlijn: de datum waarop het ontwerp van het besluit tot aanwijzing van het
gebied als voor het eerst ter inzage is gelegd of daarvan op een andere wijze kennis is
gegeven, of, als dit achterwege is gebleven, het besluit tot aanwijzing van het gebied
is bekendgemaakt; of
b. als bedoeld in artikel 3, eerste en tweede lid, van de habitatrichtlijn: de datum
van bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie van het besluit van de
Europese Commissie tot wijziging van de lijst van gebieden van communautair belang,
bedoeld in artikel 4, tweede lid, van de habitatrichtlijn waarbij het gebied op die lijst is
opgenomen.
Artikel 11.18 (aanwijzing vergunningvrije gevallen in programma)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder f, van de wet, om
zonder omgevingsvergunning een Natura 2000-activiteit te verrichten, geldt niet voor
een Natura 2000-activiteit in gevallen aangewezen in een programma.

6

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

2. Het programma:
a. heeft geheel of ook betrekking op de inrichting, het beheer of het gebruik van
een Natura 2000-gebied en bevat maatregelen om de instandhoudingsdoelstellingen
van dat gebied te bereiken; of
b. heeft tot doel, ook met het oog op een evenwichtige en duurzame economische
ontwikkeling:
1°. de belasting van natuurwaarden van Natura 2000-gebieden door bepaalde
schadelijke factoren te verminderen en de instandhoudingsdoelstellingen te bereiken;
of
2°. het beheer, de bescherming, het behoud of het herstel van de van nature in
Nederland in het wild voorkomende soorten dieren of planten of de in Nederland
voorkomende natuurlijke habitats of habitats van soorten of het verbeteren van de
staat van instandhouding van die soorten; en
c. wordt vastgesteld door of gezamenlijk met het bestuursorgaan dat, als geen
toepassing wordt gegeven aan het eerste lid, bevoegd is te beslissen op aanvragen om
omgevingsvergunningen voor de betrokken Natura 2000-activiteiten.
Artikel 11.19 (aanwijzing vergunningvrije gevallen in omgevingsverordening)
Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder f, van de wet, om
zonder omgevingsvergunning een Natura 2000-activiteit te verrichten, geldt niet voor
een Natura 2000-activiteit in gevallen aangewezen in een omgevingsverordening.
Artikel 11.20 (aanwijzing vergunningvrije gevallen in ministeriële regeling)
Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder f, van de wet, om
zonder omgevingsvergunning een Natura 2000-activiteit te verrichten, geldt niet voor
een Natura 2000-activiteit van nationaal belang als bedoeld in artikel 4.12 van het
Omgevingsbesluit in gevallen aangewezen bij ministeriële regeling.
Artikel 11.21 (begrenzing aanwijzing vergunningvrije gevallen)
1. Een Natura 2000-activiteit die een project als bedoeld in artikel 6, derde lid, van
de habitatrichtlijn is, wordt in een programma, een omgevingsverordening of een
ministeriële regeling op grond van artikel 11.18, 11.19 of 11.20 alleen als
vergunningvrij geval aangewezen als:
a. op voorhand op grond van objectieve omstandigheden met zekerheid kan
worden uitgesloten dat die activiteit afzonderlijk of in combinatie met andere projecten
of plannen significante gevolgen kan hebben; of
b. een passende beoordeling als bedoeld in artikel 8.74b is uitgevoerd, waaruit de
zekerheid is verkregen dat die activiteit de natuurlijke kenmerken van het Natura
2000-gebied niet zal aantasten.

7

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

2. Een Natura 2000-activiteit die geen project als bedoeld in artikel 6, derde lid,
van de habitatrichtlijn is, wordt in een programma, een omgevingsverordening of een
ministeriële regeling op grond van artikel 11.18, 11.19 of 11.20 alleen als
vergunningvrij geval aangewezen als rekening is gehouden met de mogelijke gevolgen
van de activiteit voor het Natura 2000-gebied gelet op de
instandhoudingsdoelstellingen voor dat gebied.
Artikel 11.22 (informatieplicht in verband met stikstof)
1. Degene die voornemens is een Natura 2000-activiteit te verrichten die
stikstofdepositie veroorzaakt op voor stikstof gevoelige habitats in een Natura 2000gebied dat is opgenomen in het programma aanpak stikstof, bedoeld in artikel 3.9,
vierde lid, van de wet en die in dat programma is aangewezen als vergunningvrij
geval, informeert in bij ministeriële regeling aangewezen gevallen het bevoegd gezag,
bedoeld in artikel 11.3 of 11.4, over die Natura 2000-activiteit.
2. De verstrekking van de informatie voldoet aan bij ministeriële gestelde regels.
Afdeling 11.2 Activiteiten met betrekking tot dieren of planten in het wild
§ 11.2.1Algemeen
Artikel 11.23 (activiteiten)
1. Deze afdeling gaat over:
a. flora- en fauna-activiteiten, waarover regels zijn gesteld in de paragrafen 11.2.2
tot en met 11.2.5;
b. het handelen volgens een faunabeheerplan, waarover regels zijn gesteld in
paragraaf 11.2.6;
c. de uitoefening van de jacht, waarover regels zijn gesteld in paragraaf 11.2.7;
d. het gebruik en het onder zich hebben van middelen of installaties en het
toepassen van methodes om dieren te vangen of te doden, waaronder het verrichten
van een jachtgeweeractiviteit en een valkeniersactiviteit, en het verhandelen en het
binnen of buiten het grondgebied van Nederland brengen van middelen of installaties
om dieren te vangen of te doden, waarover regels zijn gesteld in paragraaf 11.2.8;
e. het verhandelen, het om een andere reden dan verkoop onder zich hebben en
het binnen of buiten het grondgebied van Nederland brengen van dieren, planten of
producten daarvan, waarover regels zijn gesteld in paragraaf 11.2.9;
f. activiteiten die de introductie of verspreiding van invasieve uitheemse soorten tot
gevolg hebben of kunnen hebben, waarover regels zijn gesteld in paragraaf 11.2.10;
en
g. het vangen, doden en verwerken van walvissen, waarover regels zijn gesteld in
paragraaf 11.2.11.

8

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

2. De paragrafen 11.2.2 tot en met 11.2.4 en 11.2.8 gaan niet over activiteiten die
onderwerp zijn van het gemeenschappelijk visserijbeleid, bedoeld in artikel 38 van het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, voor zover zij worden verricht
in de exclusieve economische zone.
Artikel 11.24 (oogmerken)
1. De regels in de paragrafen 11.2.2 tot en met 11.2.5 over flora- en faunaactiviteiten zijn gesteld met het oog op de natuurbescherming.
2. De regels in de paragrafen 11.2.6 en 11.2.7 over het handelen volgens een
faunabeheerplan en de uitoefening van de jacht, zijn gesteld met het oog op:
a. de natuurbescherming;
b. goed jachthouderschap;
c. het voorkomen en bestrijden van schade door dieren; of
d. het waarborgen van de veiligheid.
3. De regels in paragraaf 11.2.8 over het gebruik, het onder zich hebben, het
verhandelen en het binnen en buiten het grondgebied van Nederland brengen van
middelen of installaties en het toepassen van methodes om dieren te vangen of te
doden worden gesteld met het oog op:
a. de natuurbescherming;
b. het waarborgen van de veiligheid;
c. het beschermen van de gezondheid; of
d. het beschermen van het milieu.
4. De regels in paragraaf 11.2.9 over het verhandelen, het om een andere reden
dan verkoop onder zich hebben of het binnen of buiten het grondgebied van Nederland
brengen van dieren, planten en producten daarvan zijn gesteld met het oog op
natuurbescherming.
5. De regels in paragraaf 11.2.10 over activiteiten die de introductie of verspreiding
van invasieve uitheemse soorten tot gevolg hebben of kunnen hebben worden gesteld
met het oog op:
a. de natuurbescherming;
b. het beschermen van de gezondheid; of
c. het beschermen van het milieu.
6. De regels in paragraaf 11.2.11 over het vangen, doden en verwerken van
walvissen worden gesteld met het oog op het voorkomen van mogelijke nadelige
gevolgen voor de staat van instandhouding van de walvisstand.
Artikel 11.25 (bevoegd gezag gedeputeerde staten)
Tenzij in artikel 11.26 anders is bepaald, zijn gedeputeerde staten van de provincie
waarbinnen de activiteit geheel of in hoofdzaak wordt verricht het bevoegd gezag:
a. dat een maatwerkvoorschrift kan stellen; of

9

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

b. dat beslist op een aanvraag om toestemming om een gelijkwaardige maatregel
te treffen.
Artikel 11.26 (bevoegd gezag Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit)
1. Voor een flora- en fauna-activiteit van nationaal belang als bedoeld in artikel
4.12 van het Omgevingsbesluit is Onze Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit, het bevoegd gezag:
a. dat een maatwerkvoorschrift kan stellen;
b. dat beslist op een aanvraag om toestemming om een gelijkwaardige maatregel
te treffen.
2. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit is ook het bevoegd
gezag dat een maatwerkvoorschrift kan stellen of dat beslist op een aanvraag om
toestemming om een gelijkwaardige maatregel te treffen voor:
a. een valkeniersactiviteit;
b. het verhandelen, het om een andere reden dan verkoop onder zich hebben of het
binnen of buiten het grondgebied van Nederland brengen van dieren, planten en
producten, voor zover het niet een flora- en fauna-activiteit als bedoeld in artikel
11.39, 11.40 of 11.48 is; en
c. activiteiten die de introductie of verspreiding van invasieve uitheemse soorten tot
gevolg hebben of kunnen hebben.
Artikel 11.27 (normadressaat)
Aan deze afdeling wordt voldaan door degene die de activiteit verricht. Diegene
draagt zorg voor de naleving van de regels over de activiteit.
Artikel 11.28 (specifieke zorgplicht)
1. Degene die een activiteit als bedoeld in artikel 11.23, eerste lid, verricht en weet of
redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor de
belangen, bedoeld in artikel 11.24, is verplicht:
a. alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden
gevraagd om die gevolgen te voorkomen;
b. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel
mogelijk te beperken of ongedaan te maken; en
c. als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege
te laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd
2. Voor flora- en fauna-activiteiten houdt deze plicht in ieder geval in dat:

10

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

a. voorafgaand aan het verrichten van de activiteit wordt nagegaan of er
aanwijzingen zijn van de aanwezigheid op de locatie waar de activiteit wordt verricht
of in de directe nabijheid van die locatie van:
1˚. van nature in Nederland in het wild levende vogelsoorten, genoemd in bijlage I
bij de vogelrichtlijn, en niet in die bijlage genoemde, geregeld in Nederland
voorkomende trekvogelsoorten als bedoeld in artikel 4, tweede lid, van de
vogelrichtlijn;
2˚. van nature in Nederland in het wild levende dier- en plantensoorten, genoemd
in de bijlagen II, IV en V van de habitatrichtlijn;
3˚. dier- of plantensoorten, genoemd in bijlage IX of in de rode lijsten, bedoeld in
artikel 2.19, vierde lid, onder a, onder 4˚ van de wet; en
4˚. voor die soorten belangrijke leefgebieden of natuurlijke habitats;
b. als deze aanwijzingen er zijn: vastgesteld wordt of op voorhand op grond van
objectieve gegevens nadelige gevolgen kunnen worden uitgesloten voor dieren van die
soorten, hun nesten, hun voortplantingsplaatsen, hun rustplaatsen en hun eieren, of
voor planten van die soorten;
c. als die gevolgen niet kunnen worden uitgesloten: nagegaan wordt welke
gevolgen de activiteit kan hebben voor dieren van die soorten, hun nesten, hun
voortplantingsplaatsen, hun rustplaatsen en hun eieren, of voor planten van die
soorten;
d. alle passende preventieve maatregelen worden getroffen om die nadelige
gevolgen te voorkomen;
e. tijdens en na het verrichten van de activiteit wordt nagegaan of de getroffen
maatregelen de beoogde effecten hebben; en
f. het verrichten van de activiteit wordt gestaakt als de nadelige gevolgen toch niet
worden voorkomen, of, als staken van de activiteit redelijkerwijs niet meer mogelijk is,
passende herstelmaatregelen worden getroffen.
3. Voor de uitoefening van de jacht en activiteiten om populaties van in het wild
levende dieren te beheren of om schade door dieren te bestrijden houdt deze plicht in
ieder geval in, dat een ieder die een in het wild levend dier doodt of vangt voorkomt
dat het dier onnodig lijdt.
Artikel 11.29 (voorkomen onnodig lijden van dieren)
Een ieder die een in het wild levend dier doodt of vangt voorkomt dat het dier onnodig
lijdt.
Artikel 11.30 (maatwerkregels)
1. Een maatwerkregel kan in de omgevingsverordening worden gesteld over de
artikelen 11.28, 11.35 en 11.36 en de paragrafen 11.2.6 en 11.2.8 tot en met
11.2.10.

11

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

2. Met een maatwerkregel kan worden afgeweken van de artikelen 11.35 en 11.36
en de paragrafen 11.2.6 en 11.2.8 tot en met 11.2.10, tenzij anders is bepaald.
3. Een maatwerkregel kan worden gesteld met het oog op de belangen, bedoeld in
artikel 11.24.
Artikel 11.31 (afbakening mogelijkheid maatwerkregels)
Een maatwerkregel wordt niet gesteld over een activiteit waarvoor Onze Minister
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een bevoegdheid als bedoeld in artikel
11.26 heeft.
Artikel 11.32 (maatwerkvoorschriften)
1. Een maatwerkvoorschrift kan worden gesteld, of een vergunningvoorschrift als
bedoeld in artikel 4.5 van de wet kan aan een omgevingsvergunning als bedoeld in
deze afdeling worden verbonden, over de artikelen 11.28, 11.35 en 11.36 en de
paragrafen 11.2.6 en 11.2.8 tot en met 11.2.10.
2. Met een maatwerkvoorschrift of een vergunningvoorschrift kan worden
afgeweken van de artikelen 11.35 en 11.36 en de paragrafen 11.2.6 en 11.2.8 tot en
met 11.2.10, tenzij anders is bepaald.
3. Een maatwerkvoorschrift wordt niet gesteld als over dat onderwerp een
voorschrift aan een omgevingsvergunning als bedoeld in deze afdeling kan worden
verbonden.
4. Op het stellen van een maatwerkvoorschrift over een flora- en fauna-activiteit
zijn de beoordelingsregels en de bepalingen over vergunningvoorschriften in de
artikelen 8.74h tot en met 8.74k van het Besluit kwaliteit leefomgeving van
overeenkomstige toepassing.
Artikel 11.33 (algemene gegevens bij het verstrekken van gegevens en
bescheiden)
Als gegevens en bescheiden worden verstrekt aan het bevoegd gezag, bedoeld in
artikel 11.25 of 11.26, worden die ondertekend en voorzien van:
a. de aanduiding van de activiteit;
b. de naam en het adres van degene die de activiteit verricht;
c. het adres waarop of een aanduiding van de locatie waar de activiteit wordt
verricht; en
d. de dagtekening.

12

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 11.34 (gegevens bij wijzigen naam, adres of normadressaat)
1. Voordat de naam of het adres, bedoeld in artikel 11.33, wijzigen, worden de
daardoor gewijzigde gegevens verstrekt aan het bevoegd gezag, bedoeld in artikel
11.25 of 11.26.
2. Ten minste vier weken voordat de activiteit door een ander zal gaan worden
verricht, worden de daardoor gewijzigde gegevens verstrekt aan het bevoegd gezag,
bedoeld in artikel 11.25 of 11.26.
Artikel 11.35 (informeren over een ongewoon voorval)
Het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 11.25 of 11.26, wordt onverwijld
geïnformeerd over een ongewoon voorval.
Artikel 11.36 (gegevens en bescheiden bij een ongewoon voorval)
Zodra de volgende gegevens en bescheiden bekend zijn, worden ze verstrekt aan
het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 11.25 of 11.26:
a. informatie over de oorzaken van het ongewoon voorval en de omstandigheden
waaronder het ongewoon voorval zich heeft voorgedaan;
b. gegevens die nodig zijn om de aard en de ernst van de gevolgen voor de fysieke
leefomgeving te kunnen inschatten; en
c. informatie over de maatregelen die zijn genomen of worden overwogen om de
nadelige gevolgen van het ongewoon voorval te voorkomen als bedoeld in artikel 19.1,
eerste lid, van de wet.
Artikel 11.37 (afbakening mogelijkheid maatwerkvoorschrift)
Met een maatwerkvoorschrift worden de artikelen 11.35 en 11.36 niet versoepeld.
§ 11.2.2 Flora- en fauna activiteiten: omgevingsvergunning soorten vogelrichtlijn
Artikel 11.38 (aanwijzing vergunningplichtige gevallen soorten vogelrichtlijn:
schadelijke handelingen)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt
voor:
a. het opzettelijk doden of opzettelijk vangen van van nature in Nederland in het
wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn;
b. het opzettelijk vernielen of opzettelijk beschadigen van nesten, rustplaatsen en
eieren van die vogels, of het opzettelijk wegnemen van nesten van die vogels;

13

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

c. het rapen en onder zich hebben van eieren van die vogels; of
d. het opzettelijk storen van die vogels.
2. Het verbod geldt niet als:
a. het verrichten van die activiteit op grond van een andere wet is toegestaan en is
voldaan aan de artikelen 9, eerste en tweede lid, en 13 van de vogelrichtlijn; of
b. de activiteit uitvoering geeft aan:
1˚ een instandhoudingsmaatregel als bedoeld in de artikelen 3, eerste lid en
tweede lid, onder b, c en d, en 4, eerste lid, eerste zin, en tweede lid, van de
vogelrichtlijn en artikel 6, eerste lid, van de habitatrichtlijn; of
2˚. een passende maatregel als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de
habitatrichtlijn.
3. Het verbod op het opzettelijk storen van vogels, bedoeld in het eerste lid, onder
d, geldt niet, als het storen niet van wezenlijke invloed is op de staat van
instandhouding van de vogelsoort.
Artikel 11.39 (aanwijzing vergunningplichtige gevallen soorten vogelrichtlijn:
commercieel bezit)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt
voor het verkopen, vervoeren voor verkoop, onder zich hebben voor verkoop of
aanbieden voor verkoop van dode of levende vogels van soorten als bedoeld in artikel
1 van de vogelrichtlijn, gemakkelijk herkenbare delen van die vogels of uit die vogels
verkregen producten.
2. Het verbod geldt niet met betrekking tot vogels van soorten, genoemd in bijlage
III, deel A, bij de vogelrichtlijn, die aantoonbaar in overeenstemming met de regels
van dit hoofdstuk zijn gedood, gevangen, of verkregen en op delen of producten van
die vogels.
Artikel 11.40 (aanwijzing vergunningplichtige gevallen soorten vogelrichtlijn:
niet-commercieel bezit)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt
voor het om een andere reden dan verkoop onder zich hebben of vervoeren van dode
of levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn,
gemakkelijk herkenbare delen van die vogels of uit die vogels verkregen producten.
2. Het verbod geldt niet als:
a. de vogels, delen of producten aantoonbaar in overeenstemming met de regels
van dit hoofdstuk zijn gedood, gevangen, of verkregen;

14

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

b. het verrichten van de activiteit op grond van een andere wet is toegestaan en
toepassing is gegeven aan de artikelen 9, eerste en tweede lid, en 13 van de
vogelrichtlijn; of
c. de activiteit deel uitmaakt van:
1˚. een instandhoudingsmaatregel als bedoeld in de artikelen 3, eerste lid en
tweede lid, onder b, c en d, en 4, eerste lid, eerste zin, en tweede lid, van de
vogelrichtlijn en artikel 6, eerste lid, van de habitatrichtlijn; of
2.˚ een passende maatregel als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de
habitatrichtlijn.

Artikel 11.41 (aanwijzing vergunningplichtige gevallen soorten vogelrichtlijn:
wijze vangen of doden)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten geldt
voor:
a. het vangen of doden van van nature in Nederland in het wild levende vogels van
soorten als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn met:
1°. middelen die worden genoemd in bijlage IV, onder a, bij de vogelrichtlijn;
2°. middelen, installaties of methoden voor het massaal of niet-selectief vangen of
doden van vogels; of
3°. middelen, installaties of methoden waardoor een soort plaatselijk kan
verdwijnen; of
b. het achtervolgen van vogels van deze soorten met behulp van vervoermiddelen
die worden genoemd in bijlage IV, onder b, bij de vogelrichtlijn, op de daar beschreven
wijze.
2. Tot de middelen, installaties of methoden, bedoeld in het eerste lid, onder a,
onder 2° en 3°, worden in ieder geval gerekend:
a. eendenkooien die worden gebruikt anders dan voor de uitoefening van de jacht;
b. bal-chatri;
c. het doden met middelen die krachtens de Wet gewasbeschermingsmiddelen en
biociden zijn toegelaten of vrijgesteld;
d. het vangen of doden met een middel waarmee elektronisch versterkte
lokgeluiden kunnen worden gemaakt; en
e. het vangen of doden met een geweer dat is voorzien van een geluiddemper.
Artikel 11.42 (aanwijzing vergunningvrije gevallen soorten vogelrichtlijn in
programma)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt niet

15

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

voor een flora- en fauna-activiteit als bedoeld in artikel 11.38 of 11.40 in gevallen
aangewezen in een programma.
2. Het programma:
a. heeft geheel of ook betrekking op de inrichting, het beheer of het gebruik van
een Natura 2000-gebied en bevat maatregelen om de instandhoudingsdoelstellingen
van dat gebied te bereiken; of
b. heeft tot doel, ook met het oog op een evenwichtige en duurzame economische
ontwikkeling:
1°. de belasting van natuurwaarden van Natura 2000-gebieden door bepaalde
schadelijke factoren te verminderen en de instandhoudingsdoelstellingen te bereiken;
of
2°. het beheer, de bescherming, het behoud of het herstel van de van nature in
Nederland in het wild voorkomende soorten dieren of planten of de in Nederland
voorkomende natuurlijke habitats of habitats van soorten of het verbeteren van de
staat van instandhouding van die soorten; en
c. wordt vastgesteld door of gezamenlijk met het bestuursorgaan dat, als geen
toepassing wordt gegeven aan het eerste lid, bevoegd is te beslissen op aanvragen om
omgevingsvergunningen voor de betrokken flora- en fauna-activiteiten.
Artikel 11.43 (aanwijzing vergunningvrije gevallen soorten vogelrichtlijn in
omgevingsverordening)
Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet, om
zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt in
gevallen aangewezen in een omgevingsverordening niet voor:
a. een flora- en fauna-activiteit als bedoeld in de artikelen 11.38, eerste lid, en
11.40, eerste lid, met betrekking tot vogels van bij de omgevingsverordening
aangewezen soorten, of hun nesten, rustplaatsen of eieren; of
b. een flora- en fauna-activiteit als bedoeld in artikel 11.41, met betrekking tot bij
de omgevingsverordening aangewezen middelen, installaties, methoden of
vervoermiddelen.
Artikel 11.44 (aanwijzing vergunningvrije gevallen soorten vogelrichtlijn in
ministeriële regeling)
1. Vergunningvrije gevallen als bedoeld in artikel 11.43 worden aangewezen in een
ministeriële regeling, als:
a. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit bevoegd gezag als
bedoeld in artikel 11.26, eerste lid, is; of
b. de flora- en fauna-activiteit wordt verricht door een grondgebruiker om
schadeveroorzakende vogels van de volgende soorten te bestrijden:
1°. de Canadese gans (Branta Canadensis en Branta hutchinsii hutchinsii);

16

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

2°. de houtduif (Columba palumbus);
3°. de kauw (Corvus monedula); of
4°. de zwarte kraai (Corvus corone corone).
2. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt in
bij ministeriële regeling aangewezen gevallen niet voor een flora- en fauna-activiteit
als bedoeld in artikel 11.39, eerste lid, met betrekking tot:
a. dode of levende vogels van bij die regeling aangewezen soorten;
b. gemakkelijk herkenbare delen van deze vogels; of
c. uit deze vogels verkregen producten.
Artikel 11.45 (begrenzing aanwijzing vergunningvrije gevallen soorten
vogelrichtlijn)
1. Een flora- en fauna-activiteit wordt in een programma, een
omgevingsverordening of een ministeriële regeling op grond van artikel 11.42, 11.43
of 11.44 alleen als vergunningvrij geval aangewezen als de activiteit voldoet aan
artikel 8.74h, eerste lid, onder a, b en c, van het Besluit kwaliteit leefomgeving.
2. Op grond van artikel 11.43 of 11.44 wordt in een omgevingsverordening of een
ministeriële regeling het bestrijden door de grondgebruiker van schadeveroorzakende
vogels alleen als vergunningvrij geval aangewezen als:
a. het bestrijden voldoet aan artikel 8.74h, eerste lid, onder a en c, van het Besluit
kwaliteit leefomgeving;
b. het bestrijden gebeurt op door de grondgebruiker gebruikte gronden, of in of aan
door hem gebruikte opstallen, om schade die in het lopende of daarop volgende jaar
dreigt op te treden op die gronden, in of aan die opstallen, of in het omringende
gebied te voorkomen;
c. deze schade wordt veroorzaakt door vogels van in de omgevingsverordening of
ministeriële regeling genoemde soorten en is aan te merken als:
1°. belangrijke schade aan gewassen, vee, bossen, visserij, of wateren, of
2°. schade aan flora of fauna; en
d. voor zover het artikel 11.43 betreft, de in de omgevingsverordening genoemde
vogelsoorten:
1°. niet in hun voortbestaan worden bedreigd en niet het gevaar lopen in hun
voortbestaan te worden bedreigd;
2°. in de provincie schade veroorzaken; en
3°. niet overeenkomen met de in artikel 11.44, tweede lid, onder b, genoemde
soorten.
3. Op grond van artikel 11.43 wordt in een omgevingsverordening het bestrijden
door gemeenten van overlast veroorzakende vogels alleen als vergunningvrij geval
aangewezen als het bestrijden:

17

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

a. voldoet aan artikel 8.74h, eerste lid, onder a en c, van het Besluit kwaliteit
leefomgeving;
b. plaatsvindt binnen de bebouwde kom;
c. plaatsvindt in het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of de
veiligheid van het luchtverkeer; en
d. betrekking heeft op in de omgevingsverordening genoemde vogelsoorten die:
1°. niet in hun voortbestaan worden bedreigd en niet het gevaar lopen in hun
voortbestaan te worden bedreigd; en
2°. in de provincie overlast veroorzaken.
4. In een omgevingsverordening of een ministeriële regeling waarin vergunningvrije
gevallen worden aangewezen die betrekking hebben op het vangen of doden van
vogels wordt in ieder geval bepaald:
a. welke van de middelen, installaties of methoden, bedoeld in de artikelen 8.74m
en 8.74n van het Besluit kwaliteit leefomgeving, voor het vangen of doden zijn
toegestaan, waarbij alleen middelen, installaties en methoden worden toegestaan die
nadelige gevolgen voor het welzijn van dieren voorkomen of, als dat niet mogelijk is,
zoveel mogelijk beperken, waarbij het doden van dieren zoveel mogelijk vermeden
wordt;
b. voor welke tijd en plaats de aanwijzing geldt;
c. voor welke soorten vogels, of voor de nesten, rustplaatsen of eieren van welke
soorten vogels, de aanwijzing geldt; en
d. op welke wijze het risico voor het behoud van de vogelstand wordt beperkt.
5. Een aanwijzing van vergunningvrije gevallen als bedoeld in het tweede lid geldt
ook voor het bestrijden van schadeveroorzakende dieren door de persoon of
wildbeheereenheid die daarvoor een door de grondgebruiker verleende schriftelijke en
gedagtekende toestemming heeft.
6. De beperking van de omvang van populaties van in het wild levende dieren
wordt niet als vergunningvrij aangewezen.
Artikel 11.46 (aanwijzing vergunningvrije gevallen soorten vogelrichtlijn op
basis van aangewezen gedragscode)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt in
bij ministeriële regeling aangewezen gevallen niet voor flora- en fauna-activiteiten als
bedoeld in de artikelen 11.38, eerste lid, of 11.40, eerste lid, die in een bij die regeling
aangewezen gedragscode worden beschreven en die:
a. aantoonbaar worden uitgevoerd in overeenstemming met de gedragscode; en
b. plaatsvinden in het kader van:
1°. het bestendig beheren of onderhouden van vaarwegen, watergangen,
waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, luchthavens, wegen, spoorwegen of
bermen, of in het kader van natuurbeheer;

18

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

2°. een bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of de bosbouw,
3°. een bestendig gebruik; of
4°. ruimtelijke ontwikkeling of inrichting.
2. Een gedragscode wordt bij ministeriële regeling alleen aangewezen, als :
a. de daarin beschreven activiteiten voldoen aan artikel 8.74h, eerste lid, onder b,
van het Besluit kwaliteit leefomgeving; en
b. daarin een wijze van verrichten van activiteiten is beschreven, waarmee naar het
oordeel van Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit afdoende is
gewaarborgd dat:
1°. geen benutting of economisch gewin plaatsvindt van van nature in Nederland in
het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn; en
2°. de activiteiten met betrekking tot die vogels zorgvuldig worden verricht.
3. Activiteiten worden in elk geval zorgvuldig verricht als:
a. daarvan geen wezenlijke invloed uitgaat op de soorten waartoe de vogels
behoren; en
b. in redelijkheid alles wordt gedaan of nagelaten om te voorkomen of zoveel
mogelijk te beperken dat:
1°. de vogels worden gedood;
2°. nesten van de vogels worden vernield, beschadigd of weggenomen, of
rustplaatsen van vogels worden vernield; en
3°. eieren van de vogels worden vernield.
§ 11.2.3 Flora- en fauna-activiteiten: omgevingsvergunning soorten habitatrichtlijn
Artikel 11.47 (aanwijzing vergunningplichtige gevallen soorten
habitatrichtlijn: schadelijke handelingen)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt
voor:
a. het in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk doden of opzettelijk vangen
van in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onder a, bij de
habitatrichtlijn, bijlage II bij het verdrag van Bern of bijlage I bij het verdrag van
Bonn;
b. het opzettelijk verstoren van die dieren;
c. het in de natuur opzettelijk vernielen of rapen van eieren van die dieren;
d. het beschadigen of vernielen van de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van
die dieren; en
e. het opzettelijk plukken en verzamelen, afsnijden, ontwortelen of vernielen van
planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onder b, bij de habitatrichtlijn of bijlage I
bij het verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied.
2. Het verbod geldt niet als:

19

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

a. het verrichten van de activiteit op grond van een andere wet is toegestaan en is
voldaan aan artikel 16, eerste lid, van de habitatrichtlijn; of
b. de activiteit uitvoering geeft aan:
1˚. een instandhoudingsmaatregel als bedoeld in de artikelen 3, eerste lid en
tweede lid, onder b, c en d, en 4, eerste lid, eerste zin, en tweede lid, van de
vogelrichtlijn en artikel 6, eerste lid, van de habitatrichtlijn; of
2˚. een passende maatregel als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de
habitatrichtlijn.
3. Onder de soorten, bedoeld in het eerste lid, onder a, worden niet begrepen de
soorten, bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn.
Artikel 11.48 (aanwijzing vergunningplichtige gevallen soorten
habitatrichtlijn: bezit)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt
voor:
a. het verkopen, vervoeren voor verkoop, verhandelen, ruilen of te koop of te ruil
aanbieden van dieren of planten van soorten, genoemd in bijlage IV bij de
habitatrichtlijn, bijlage I of II bij het verdrag van Bern of bijlage I bij het verdrag van
Bonn, met uitzondering van de soorten, bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn; en
b. het voor het om een andere reden dan verkoop onder zich hebben of vervoeren
van dieren of planten als bedoeld onder a.
2. Het verbod geldt niet, als:
a. de dieren en planten aantoonbaar zijn gefokt of gekweekt;
b. het verrichten van de activiteit op grond van een andere wet is toegestaan en is
voldaan aan artikel 16, eerste lid, van de habitatrichtlijn;
c. de activiteit deel uitmaakt van:
1˚. een instandhoudingsmaatregel als bedoeld in de artikelen 3, eerste lid en
tweede lid, onder b, c en d, en 4, eerste lid, eerste zin, en tweede lid, van de
vogelrichtlijn en artikel 6, eerste lid, van de habitatrichtlijn; of
2˚. een passende maatregel als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de
habitatrichtlijn; of
d. de dieren of planten uiterlijk op 10 juni 1994 aantoonbaar in overeenstemming
met de op dat moment geldende regelgeving aan de natuur waren onttrokken.
Artikel 11.49 (aanwijzing vergunningplichtige gevallen soorten
habitatrichtlijn: wijze vangen of doden)
Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet, om
zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten geldt voor het
vangen of doden van dieren genoemd in bijlage IV, onder a, bij de habitatrichtlijn, of

20

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

bijlage II bij het verdrag van Bern, en het aan de natuur onttrekken van dieren van
soorten, genoemd in bijlage V, onder a, bij de habitatrichtlijn, of bijlage III bij het
verdrag van Bern, door het gebruik van niet-selectieve middelen die de plaatselijke
verdwijning of ernstige verstoring van de rust van populaties van soorten tot gevolg
kunnen hebben, waartoe in ieder geval behoren:
a. de middelen, genoemd in bijlage VI, onder a, bij de habitatrichtlijn; en
b. de vervoermiddelen, genoemd in bijlage VI, onder b, bij de habitatrichtlijn.
Artikel 11.50 (aanwijzing vergunningvrije gevallen soorten habitatrichtlijn in
programma)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten geldt niet
voor een flora- en fauna-activiteit als bedoeld in de artikelen 11.47 en 11.48 in
gevallen aangewezen in een programma.
2. Het programma:
a. heeft geheel of ook betrekking op de inrichting, het beheer of het gebruik van
een Natura 2000-gebied en bevat maatregelen om de - van dat gebied te bereiken; of
b. heeft tot doel, ook met het oog op een evenwichtige en duurzame economische
ontwikkeling:
1°. de belasting van natuurwaarden van Natura 2000-gebieden door bepaalde
schadelijke factoren te verminderen en de instandhoudingsdoelstellingen te bereiken;
of
2°. het beheer, de bescherming, het behoud of het herstel van de van nature in
Nederland in het wild voorkomende soorten dieren of planten of de in Nederland
voorkomende natuurlijke habitats of habitats van soorten of het verbeteren van de
staat van instandhouding van die soorten; en
c. wordt vastgesteld door of gezamenlijk met het bestuursorgaan dat, als geen
toepassing wordt gegeven aan het eerste lid, bevoegd is te beslissen op aanvragen om
omgevingsvergunningen voor de betrokken flora- en fauna-activiteiten.
Artikel 11.51 (aanwijzing vergunningvrije gevallen soorten habitatrichtlijn in
omgevingsverordening)
Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet, om
zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten geldt niet
voor een flora- en fauna-activiteit in gevallen aangewezen in een
omgevingsverordening:
a. als bedoeld in de artikelen 11.47, eerste lid, en 11.48, eerste lid, aanhef en
onder b, voor dieren of planten van bij de omgevingsverordening aangewezen soorten,
of met betrekking tot voortplantingsplaatsen, rustplaatsen of eieren van dieren van bij
de omgevingsverordening aangewezen soorten; of

21

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

b. als bedoeld in artikel 11.49, met betrekking tot bij de omgevingsverordening
aangewezen middelen.
Artikel 11.52 (aanwijzing vergunningvrije gevallen soorten habitatrichtlijn in
ministeriële regeling)
1. Vergunningvrije gevallen als bedoeld in artikel 11.51 worden aangewezen in een
ministeriële regeling als Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
bevoegd gezag is als bedoeld in artikel 11.26, eerste lid.
2. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten geldt niet
voor een in een ministeriële regeling aangewezen flora- en fauna-activiteit als bedoeld
in artikel 11.48, eerste lid, aanhef en onder a, met betrekking tot dieren of planten
van bij de ministeriële regeling aangewezen soorten, of met betrekking tot
voortplantingsplaatsen, rustplaatsen of eieren van dieren van bij de ministeriële
regeling aangewezen soorten.
Artikel 11.53 (begrenzing aanwijzing vergunningvrije gevallen soorten
habitatrichtlijn)
1. Een flora- en fauna-activiteit wordt in een programma, een
omgevingsverordening of een ministeriële regeling op grond van artikel 11.50, 11.51
of 11.52 alleen als vergunningvrij geval aangewezen als de activiteit voldoet aan
artikel 8.74i, eerste lid, onder a, b en c, van het Besluit kwaliteit leefomgeving.
2. Op grond van artikel 11.51 wordt in een omgevingsverordening het bestrijden
door de grondgebruiker van schadeveroorzakende dieren alleen als vergunningvrij
aangewezen als:
a. het bestrijden voldoet aan artikel 8.74i, eerste lid, onder a en c, van het Besluit
kwaliteit leefomgeving;
b. het bestrijden gebeurt op door de grondgebruiker gebruikte gronden, of in of aan
door hem gebruikte opstallen, om schade die in het lopende of daarop volgende jaar
dreigt op te treden in of aan die opstallen, of in het omringende gebied te voorkomen;
c. deze schade wordt veroorzaakt door dieren van in de omgevingsverordening of
ministeriële regeling genoemde soorten en is aan te merken als:
1°. schade aan de wilde flora of fauna, of natuurlijke habitats; of
2°. ernstige schade aan met name de gewassen, veehouderijen, bossen,
visgronden, wateren of andere vormen van eigendom; en
d. de in de omgevingsverordening of ministeriële regeling genoemde diersoorten:
1°. niet in hun voortbestaan worden bedreigd of dat gevaar lopen; en
2°. in de provincie schade veroorzaken.

22

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

3. Op grond van artikel 11.51 wordt in een omgevingsverordening het bestrijden
door gemeenten van overlast veroorzakende dieren alleen als vergunningvrij
aangewezen als het bestrijden:
a. voldoet aan artikel 8.74i, eerste lid, onder a en c, van het Besluit kwaliteit
leefomgeving;
b. plaatsvindt binnen de bebouwde kom;
c. plaatsvindt in het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of om
andere dwingende redenen van groot openbaar belang; en
d. betrekking heeft op in de omgevingsverordening genoemde diersoorten die:
1°. niet in hun voortbestaan worden bedreigd of dat gevaar lopen; en
2°. in de provincie overlast veroorzaken.
4. In een omgevingsverordening of een ministeriële regeling waarin vergunningvrije
gevallen worden aangewezen die betrekking hebben op het vangen of doden van
dieren, wordt in ieder geval bepaald welke middelen voor het vangen of doden zijn
toegestaan en worden alleen middelen toegestaan die nadelige gevolgen voor het
welzijn van dieren voorkomen of, als dat niet mogelijk is, zoveel mogelijk beperken,
waarbij het doden van dieren zoveel mogelijk vermeden wordt.
5. Een aanwijzing van vergunningvrije gevallen als bedoeld in het tweede lid geldt
ook voor het bestrijden van schadeveroorzakende dieren door de persoon of
wildbeheereenheid die daarvoor een door de grondgebruiker verleende schriftelijke en
gedagtekende toestemming heeft.
6. De beperking van de omvang van populaties van in het wild levende dieren
wordt niet als vergunningvrij aangewezen.
Artikel 11.54 (vergunningvrije gevallen soorten habitatrichtlijn op basis van
aangewezen gedragscode)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt in
bij ministeriële regeling aangewezen gevallen niet voor flora- en fauna-activiteiten als
bedoeld in de artikelen 11.43 en 11.48, eerste lid, aanhef en onder b, die in een bij die
regeling aangewezen gedragscode worden beschreven en die:
a. aantoonbaar worden uitgevoerd in overeenstemming met die gedragscode; en
b. plaatsvinden in het kader van:
1°. het bestendig beheren of onderhouden van vaarwegen, watergangen,
waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, luchthavens, wegen, spoorwegen of
bermen, of in het kader van natuurbeheer;
2°. een bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of de bosbouw;
3°. een bestendig gebruik; of
4°. ruimtelijke ontwikkeling of inrichting.
2. Een gedragscode wordt bij ministeriële regeling alleen aangewezen, als:

23

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

a. de daarin beschreven activiteiten voldoen aan artikel 8.74i, eerste lid, onder b,
van het Besluit kwaliteit leefomgeving; en
b. daarin een wijze van verrichting van activiteiten is beschreven, waarmee naar
het oordeel van Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit afdoende is
gewaarborgd dat:
1°. geen benutting of economisch gewin plaatsvindt van dieren van soorten,
genoemd in bijlage IV, onder a, bij de habitatrichtlijn, bijlage II bij het verdrag van
Bern, of bijlage I bij het verdrag van Bern, met uitzondering van de soorten, bedoeld
in artikel 1 van de vogelrichtlijn, en van planten van soorten, genoemd in bijlage IV,
onder b, bij de habitatrichtlijn of bijlage I bij het verdrag van Bern; en
2°. de activiteiten met betrekking tot die dieren en planten zorgvuldig worden
verricht.
3. Activiteiten worden in elk geval zorgvuldig verricht als:
a. daarvan geen wezenlijke invloed uitgaat op de soorten waartoe de dieren of de
planten behoren; en
b. in redelijkheid alles wordt gedaan of nagelaten om te voorkomen of zoveel
mogelijk te beperken dat:
1°. de dieren worden gedood;
2°. voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van de dieren worden beschadigd of
vernield;
3°. eieren van de dieren worden vernield; en
4°. de planten worden geplukt, afgesneden, ontworteld of vernield.

§ 11.2.4 Flora- en fauna-activiteiten: omgevingsvergunning andere soorten
Artikel 11.55 (aanwijzing vergunningplichtige gevallen andere soorten:
schadelijke handelingen)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten geldt
voor:
a. het opzettelijk doden of vangen van in het wild levende zoogdieren, amfibieën,
reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in bijlage
IX, onder A;
b. het opzettelijk beschadigen of vernielen van de vaste voortplantingsplaatsen of
rustplaatsen van die dieren als bedoeld onder a; en
c. het opzettelijk in hun natuurlijke verspreidingsgebied plukken en verzamelen,
afsnijden, ontwortelen of vernielen van vaatplanten van de soorten, genoemd in
bijlage IX, onder B.
2. Het verbod geldt niet als:

24

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

a. het gaat om het doden of vangen van de bosmuis, de huisspitsmuis en de
veldmuis, of om het beschadigen of vernielen van hun vaste voortplantingsplaatsen of
rustplaatsen, voor zover deze dieren zich in of op gebouwen of daarbij behorende
erven of roerende zaken bevinden;
b. het verrichten van de activiteit op grond van een andere wet is toegestaan en is
voldaan aan de eisen die zijn opgenomen artikel 8.74j van het Besluit kwaliteit
leefomgeving; of
c. de activiteit deel uitmaakt van:
1˚. een instandhoudingsmaatregel als bedoeld in de artikelen 3, eerste lid en
tweede lid, onder b, c en d, en 4, eerste lid, eerste zin, en tweede lid, van de
vogelrichtlijn en artikel 6, eerste lid, van de habitatrichtlijn; of
2˚. een passende maatregel als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de
habitatrichtlijn.
Artikel 11.56 (aanwijzing vergunningvrije gevallen andere soorten in
programma)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt niet
voor een flora- en fauna-activiteit als bedoeld in artikel 11.55 in gevallen aangewezen
in een programma.
2. Het programma:
a. heeft geheel of ook betrekking op de inrichting, het beheer of het gebruik van
een Natura 2000-gebied en bevat maatregelen om de instandhoudingsdoelstellingen
van dat gebied te bereiken; of
b. heeft tot doel, ook met het oog op een evenwichtige en duurzame economische
ontwikkeling:
1°. de belasting van natuurwaarden van Natura 2000-gebieden door bepaalde
schadelijke factoren te verminderen en de instandhoudingsdoelstellingen te bereiken;
of
2°. het beheer, de bescherming, het behoud of het herstel van de van nature in
Nederland in het wild voorkomende soorten dieren of planten of de in Nederland
voorkomende natuurlijke habitats of habitats van soorten of het verbeteren van de
staat van instandhouding van die soorten; en
c. wordt vastgesteld door of gezamenlijk met het bestuursorgaan dat, als geen
toepassing wordt gegeven aan het eerste lid, bevoegd is te beslissen op aanvragen om
omgevingsvergunningen voor de betrokken flora- en fauna-activiteiten.

25

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 11.57 (aanwijzing vergunningvrije gevallen andere soorten in
omgevingsverordening)
Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet, om
zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt niet
voor in een omgevingsverordening aangewezen gevallen voor een flora- en faunaactiviteit als bedoeld in artikel 11.55, met betrekking tot dieren of planten van bij de
omgevingsverordening aangewezen soorten, of met betrekking tot
voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren van bij de omgevingsverordening
aangewezen soorten.
Artikel 11.58 (aanwijzing vergunningvrije gevallen andere soorten in
ministeriële regeling)
Vergunningvrije gevallen als bedoeld in artikel 11.57 worden aangewezen in een
ministeriële regeling, als:
a. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit bevoegd gezag als
bedoeld in artikel 11.26, eerste lid, is; of
b. de flora- en fauna-activiteit wordt verricht door een grondgebruiker voor het
bestrijden van schadeveroorzakende dieren van de volgende soorten:
1°. het konijn (Oryctolagus cuniculus); of
2°. de vos (Vulpes vulpes).
Artikel 11.59 (begrenzing aanwijzing vergunningvrije flora-en faunaactiviteiten andere soorten)
1. Een flora- en fauna-activiteit wordt in een programma, een
omgevingsverordening, of een ministeriële regeling op grond van artikel 11.56, 11.57,
of 11.58 alleen als vergunningvrij geval aangewezen als de activiteit voldoet aan
artikel 8.74j, eerste lid, onder a, b en c, van het Besluit kwaliteit leefomgeving.
2. Op grond van de artikelen 11.57 en 11.58 wordt in een omgevingsverordening of
een ministeriële regeling het bestrijden door de grondgebruiker van
schadeveroorzakende dieren alleen als vergunningvrij aangewezen als:
a. het bestrijden voldoet aan artikel 8.74j, eerste lid, onder a en c, van het Besluit
kwaliteit leefomgeving;
b. het bestrijden gebeurt op door de grondgebruiker gebruikte gronden, of in of aan
door hem gebruikte opstallen, om schade die in het lopende of daarop volgende jaar
dreigt op te treden op deze gronden, in of aan deze opstallen, of in het omringende
gebied te voorkomen;
c. deze schade wordt veroorzaakt door dieren van in de omgevingsverordening of
ministeriële regeling genoemde soorten en behoort tot in de omgevingsverordening of
ministeriële regeling omschreven categorieën van schade; en

26

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

d. voor zover het artikel 11.57 betreft, de in de omgevingsverordening genoemde
diersoorten:
1°. niet in hun voortbestaan worden bedreigd of dat gevaar lopen;
2°. in de provincie schade veroorzaken; en
3°. niet overeenkomen met de in artikel 11.58, onder b, genoemde soorten.
3. Op grond van artikel 11.57 wordt in een omgevingsverordening het bestrijden
door gemeenten van overlast veroorzakende dieren alleen als vergunningvrij geval
aangewezen als het bestrijden:
a. voldoet aan artikel 8.74j, eerste lid, onder a en c, van het Besluit kwaliteit
leefomgeving;
b. plaatsvindt binnen de bebouwde kom;
c. plaatsvindt in het belang van de volksgezondheid of de openbare veiligheid, of
om een bij de omgevingsverordening of ministeriële regeling omschreven ander
algemeen belang; en
d. betrekking heeft op in de omgevingsverordening genoemde diersoorten die:
1°. niet in hun voortbestaan worden bedreigd of dat gevaar lopen; en
2°. in de provincie overlast veroorzaken.
4. In een omgevingsverordening of een ministeriële regeling waarin vergunningvrije
gevallen worden aangewezen die betrekking hebben op het doden of vangen van
dieren, wordt in ieder geval bepaald welke middelen daarvoor zijn toegestaan, waarbij
alleen middelen worden toegestaan die nadelige gevolgen voor het welzijn van dieren
voorkomen of, als dat niet mogelijk is, zoveel mogelijk beperken, waarbij het doden
van dieren zoveel mogelijk vermeden wordt.
5. In een omgevingsverordening of een ministeriële regeling waarin
vergunningvrije gevallen worden aangewezen die betrekking hebben op het doden of
vangen van wilde zwijnen, reeën, damherten of edelherten wordt bepaald:
a. dat dit niet door middel van drijven plaatsvindt; en
b. of en onder welke voorwaarden een methode is toegestaan, waarbij één persoon
wilde zwijnen opzettelijk verontrust met het oogmerk deze dieren binnen het
schootsveld van één geweerdrager te drijven, opdat deze de dieren kan doden, en
waarbij geen hond wordt ingezet.
6. Een aanwijzing als bedoeld in het tweede lid geldt ook voor het bestrijden van
schadeveroorzakende dieren door de persoon of wildbeheereenheid die daarvoor een
door de grondgebruiker verleende schriftelijke en gedagtekende toestemming heeft.
7. De beperking van de omvang van populaties van in het wild levende dieren
wordt niet aangewezen als vergunningvrij geval.

27

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 11.60 (vergunningvrije gevallen andere soorten op basis van
aangewezen gedragscode)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 11.55, geldt niet voor bij ministeriële regeling
aangewezen gevallen van activiteiten die in een bij die regeling aangewezen
gedragscode worden beschreven en die :
a. aantoonbaar worden uitgevoerd in overeenstemming met die gedragscode; en
b. plaatsvinden in het kader van:
1°. het bestendig beheren of onderhouden van vaarwegen, watergangen,
waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, luchthavens, wegen, spoorwegen of
bermen, of in het kader van natuurbeheer;
2°. een bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of de bosbouw;
3°. een bestendig gebruik; of
4°. ruimtelijke ontwikkeling of inrichting.
2. Een gedragscode wordt bij ministeriële regeling alleen aangewezen als:
a. de daarin beschreven activiteiten voldoen aan artikel 8.74j, eerste lid, onder b,
van het Besluit kwaliteit leefomgeving; en
b. een wijze van verrichting van activiteiten is beschreven, waarmee naar het
oordeel van Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit afdoende is
gewaarborgd dat:
1°. geen benutting of economisch gewin van dieren en planten van de soorten,
genoemd in bijlage IX, die zich bevinden in hun natuurlijke verspreidingsgebied
plaatsvindt; en
2°. de activiteiten met betrekking tot die dieren en planten zorgvuldig worden
verricht.
3. Activiteiten worden in elk geval zorgvuldig verricht als:
a. daarvan geen wezenlijke invloed uitgaat op de soorten, genoemd in bijlage IX,
die zich bevinden in hun natuurlijke verspreidingsgebied, waartoe de dieren of planten
behoren; en
b. in redelijkheid alles wordt gedaan of gelaten om te voorkomen of zoveel mogelijk
te beperken dat:
1°. die dieren worden gedood;
2°. voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van die dieren worden beschadigd of
vernield;
3°. eieren van die dieren worden vernield; of
4°. die planten worden geplukt, afgesneden, ontworteld of vernield.

28

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

§ 11.2.5 Flora- en fauna-activiteiten: overige bepalingen omgevingsvergunning
Artikel 11.61 (aanwijzing vergunningplichtige activiteit: bijvoeren van
specifieke soorten)
Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet, om
zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt voor
het bijvoeren van in het wild levende edelherten, damherten, reeën, wilde zwijnen,
fazanten, wilde eenden, houtduiven, hazen of konijnen.
Artikel 11.62 (aanwijzing vergunningplichtige activiteit en vergunningvrije
gevallen: uitzetten van dieren of eieren van dieren)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet,
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt
voor het uitzetten van dieren of eieren van dieren.
2. Het verbod geldt niet voor het uitzetten van vis als bedoeld in artikel 1, tweede
lid, van de Visserijwet 1963, of voor het uitzetten van eieren van deze vis.
3. Het verbod geldt niet in bij omgevingsverordening aangewezen gevallen voor
dieren of eieren van dieren van daarbij aangewezen soorten.
4. Vergunningvrije gevallen als bedoeld in het derde lid worden aangewezen bij
ministeriële regeling:
a. als Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit bevoegd gezag als
bedoeld in artikel 11.26, eerste lid, is; of
b. als het gaat om herintroductie van soorten.
Artikel 11.63 (aanwijzing vergunningvrije gevallen: jacht)
De verboden, bedoeld in de artikelen 11.38, eerste lid, onder a en d, 11.47, eerste
lid, onder a en b, en 11.55, eerste lid, gelden niet voor het bij de uitoefening van de
jacht vangen, doden of verontrusten en met het oog daarop opsporen van wild in het
jachtveld van een jachthouder, uitgevoerd in overeenstemming met artikel 11.66,
eerste lid.
§ 11.2.6 Handelen volgens faunabeheerplan
Artikel 11.64 (handelen volgens faunabeheerplan)
1. Het beperken van de omvang van populaties van in het wild levende dieren, het
bestrijden van schadeveroorzakende dieren door grondgebruikers en de uitoefening
van de jacht worden uitgevoerd volgens het faunabeheerplan dat voor het betrokken
gebied door de faunabeheereenheid is vastgesteld.

29

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

2. Het eerste lid is niet van toepassing op:
a. het beperken van de omvang van populaties van exoten of verwilderde dieren;
en
b. het bestrijden van schadeveroorzakende exoten of verwilderde dieren.
3. Met een maatwerkvoorschrift wordt alleen van het eerste lid afgeweken als:
a. sprake is van een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit die
wordt verleend aan een faunabeheereenheid, een wildbeheereenheid of anderen voor
het beperken van de omvang van een populatie van dieren; en
b. door de specifieke kenmerken van de betrokken diersoort, of de aard of omvang
van te verrichten activiteiten de noodzaak voor een faunabeheerplan voor die
activiteiten ontbreekt, of sprake is van een opdracht van gedeputeerde staten om de
omvang van de populatie terug te brengen.
§ 11.2.7 De uitoefening van de jacht
Artikel 11.65 (uitoefening van de jacht door de jachthouder of anderen)
1. De verboden, bedoeld in de artikelen 11.38, eerste lid, onder a en d, 11.47,
eerste lid, onder a en b, en 11.55, eerste lid, gelden niet bij de uitoefening van de
jachtdoor:
a. de jachthouder;
b. degenen die in het gezelschap van de jachthouder zijn;
c. de jachtopzichter van de jachthouder die:
1˚. beschikt over een door de jachthouder gegeven schriftelijke en gedagtekende
toestemming;
2˚. zorg draagt voor de bescherming van de jachtbelangen van de jachthouder;
3˚. ook als buitengewoon opsporingsambtenaar is belast met de opsporing van de
in artikel 1a van de Wet op de economische delicten strafbaar gestelde feiten die
betrekking hebben op de daar genoemde bepalingen van de Omgevingswet en van de
overige in de akte of aanwijzing als bedoeld in artikel 142, tweede lid, van het
Wetboek van Strafvordering aangeduide strafbare feiten; of
d. een ander die beschikt over een daartoe door de jachthouder gegeven
schriftelijke en gedagtekende toestemming, in het geval dat de jachthouder:
1˚. een natuurlijke persoon is aan wie een omgevingsvergunning voor een
jachtgeweeractiviteit of een valkeniersactiviteit is verleend die op het tijdstip van
ondertekening van de toestemming geldig is;
2˚. een rechtspersoonlijkheid bezittende organisatie van samenwerkende
jachthouders is; of
3˚. een bij ministeriële regeling aangewezen rechtspersoonlijkheid bezittende
organisatie is, die naar het oordeel van Onze Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit, gelet op haar doelstelling en gelet op de kennis en kunde waarover

30

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

de organisatie beschikt, een duurzaam beheer van populaties in het wild levende
dieren in voldoende mate verzekert.
2. De door de jachthouder gegeven schriftelijke en gedagtekende toestemming,
bedoeld in het eerste lid, onder c en d:
a. is voorzien van een aantekening van de korpschef, waaruit blijkt dat het
jachtveld waarop de jacht wordt uitgeoefend, voldoet aan artikel 11.77, voor zover bij
de uitoefening van de jacht gebruik wordt gemaakt van een geweer;
b. is voorzien van de namen, voornamen en geboortedata van degenen aan wie de
toestemming wordt verleend; en
c. heeft een geldigheidsduur die uiterlijk verstrijkt op 31 maart volgend op de
datum van ondertekening van de toestemming.
3. Voor een aan een jachtopzichter gegeven toestemming als bedoeld in het eerste
lid, onder c, geldt niet het vereiste dat die is voorzien van een aantekening van de
korpschef.
4. Voor een aan een ander dan de jachtopzichter gegeven toestemming als bedoeld
in het eerste lid, onder d, geldt niet het vereiste dat diens personalia worden vermeld,
als:
a. die ander de jacht uitoefent in het gezelschap van degene aan wie de
jachthouder toestemming heeft verleend;
b. de jachthouder de uitoefening van de jacht door derden in die toestemming
uitdrukkelijk heeft toegestaan; en
c. aan die ander een omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit of een
valkeniersactiviteit is verleend die op het tijdstip van uitoefening van de jacht geldig is.
Artikel 11.66 (redelijke wildstand)
De jachthouder doet datgene wat een goed jachthouder betaamt om een redelijke
stand van het in zijn jachtveld aanwezige wild als bedoeld in artikel 8.3, vierde lid, van
de wet te handhaven, of, bij het ontbreken daarvan, te bereiken, en om schade door
dat wild te voorkomen.
Artikel 11.67 (geen jacht in bepaalde gevallen)
1. De jacht wordt niet uitgeoefend:
a. voor zonsopgang en na zonsondergang;
b. op zondagen, de nieuwjaarsdag, de tweede paasdag, de Hemelvaartsdag, de
tweede pinksterdag en de beide kerstdagen;
c. op begraafplaatsen;
d. vanaf of vanuit een voertuig;
e. vanaf of vanuit een vaartuig;
f. vanuit een luchtvaartuig; of
g. als de grond met sneeuw is bedekt.

31

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

2. De jacht wordt niet uitgeoefend op wild:
a. als dat zich als gevolg van hoge waterstand ophoudt op hoog gelegen gedeelten
van het terrein;
b. voor zover dat zich bevindt in of in de nabijheid van wakken of bijten in het ijs;
c. voor zover dat als gevolg van onvoldoende bevedering niet in staat is te vliegen;
d. dat als gevolg van weersomstandigheden in uitgeputte toestand verkeert; of
e. binnen een straal van 200 m rond plaatsen waar voer of aas is of wordt verstrekt
om dat wild te lokken.
Artikel 11.68 (uitzonderingen)
1. In afwijking van artikel 11.67, eerste lid, aanhef en onder a, mag de jacht op de
wilde eend ook gedurende een half uur voor zonsopkomst en een half uur na
zonsondergang worden uitgeoefend.
2. In afwijking van artikel 11.67, eerste lid, aanhef en onder e, mag de jacht ook
worden uitgeoefend vanaf of vanuit een vaartuig dat vaart met een snelheid van ten
hoogste 5 km/u.
3. In afwijking van artikel 11.67, eerste lid, aanhef en onder g, mag de jacht ook
als de grond met sneeuw is bedekt worden uitgeoefend op:
a. wilde eenden of houtduiven; of
b. konijnen, hazen of fazanten, als deze dieren anders worden bejaagd dan voor de
voet.
4. In afwijking van artikel 11.67, tweede lid, aanhef en onder e, mag de jacht ook
worden uitgeoefend binnen een straal van 200 m rond plaatsen waar voer of aas is of
wordt verstrekt om wild te lokken, als gebruik wordt gemaakt van een eendenkooi.
Artikel 11.69 (opening jacht)
De jacht op een wildsoort wordt alleen uitgeoefend als de jacht op die wildsoort bij
ministeriële regeling is geopend.
Artikel 11.70 (afbakening mogelijkheid maatwerk: opening jacht)
1. Bij maatwerkregel wordt artikel 11.69 niet versoepeld.
2. Een maatwerkregel kan uitsluitend de jacht op wildsoorten sluiten, in de gehele
provincie of een gedeelte daarvan, zolang bijzondere weersomstandigheden dat
noodzakelijk maken.
Artikel 11.71 (einde duur huurovereenkomst op datum inschrijving ruilakte)
Bij het aangaan van een huurovereenkomst als bedoeld in artikel 8.3, eerste lid,
onder d, van de wet mag worden bedongen dat, als een onroerende zaak waarop de

32

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

overeenkomst betrekking heeft, wordt opgenomen in een ruilakte als bedoeld in artikel
16.136, eerste lid, van de wet, en deze akte voor het einde van de duur van de
overeenkomst in de openbare registers is ingeschreven, de huurovereenkomst, voor
zover het die zaak betreft, eindigt met ingang van de datum waarop deze akte is
ingeschreven.
Artikel 11.72 (middelen voor de jacht)
1. Bij de uitoefening van de jacht worden geen andere middelen gebruikt dan:
a. geweren;
b. honden, maar geen lange honden;
c. aantoonbaar gefokte haviken (Accipiter gentilis) of slechtvalken (Falco
peregrinus);
d. eendenkooien;
e. lokeenden of lokduiven, die niet blind of verminkt zijn;
f. fretten;
g. buidels; of
h. schermen.
2. De jacht wordt niet uitgeoefend als zich in het veld andere middelen bevinden
die geschikt zijn voor het vangen of doden van dieren dan de in het eerste lid
genoemde middelen.
3. Degene die zich in het veld bevindt met voor de jacht toegestane middelen of
met andere middelen waarmee kan worden gejaagd, wordt geacht zich daarmee bij de
uitoefening van de jacht in het veld te bevinden, tenzij het tegendeel blijkt.
4. De jacht wordt niet uitgeoefend met het geweer binnen de in het omgevingsplan
aangewezen bebouwingscontour jacht, bedoeld in artikel 5.165a, van het Besluit
kwaliteit leefomgeving, of op terreinen die onmiddellijk aan die bebouwingscontour
grenzen.
§ 11.2.8 Het gebruik en het onder zich hebben van middelen of installaties en het
toepassen van methodes om dieren te vangen of te doden, waaronder het verrichten
van een jachtgeweeractiviteit en valkeniersactiviteit, en het verhandelen en het binnen
of buiten het grondgebied van Nederland brengen van middelen of installaties om
dieren te vangen of te doden

Artikel 11.73 (verboden locaties voor middelen voor het vangen of doden van
dieren)
1. Het is verboden zich buiten gebouwen te bevinden met een of meer van de
volgende middelen of met materialen waarmee die middelen direct kunnen worden

33

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

gemaakt, als moet worden aangenomen dat die middelen of materialen zullen worden
gebruikt voor het doden of vangen van dieren:
a. hagelpatronen die metallisch lood bevatten;
b. klemmen, met uitzondering van klemmen die:
1°. alleen geschikt en bestemd zijn voor het vangen en doden van mollen, zwarte
ratten, bruine ratten of huismuizen; en
2°. worden gebruikt bij het voorkomen van schade aan waterstaatswerken,
veroorzaakt door muskus- en beverratten, door personen die in dienst zijn of handelen
in opdracht van een waterschap en die aantoonbaar de nodige kennis en vaardigheden
bezitten om deze taak doeltreffend uit te voeren;
c. vallen, met uitzondering van kastvallen;
d. strikken;
e. vangkooien, met uitzondering van vangkooien geschikt en bestemd voor het
vangen van verwilderde katten en verwilderde duiven binnen de bebouwde kom;
f. lijm;
g. netten, geschikt en bestemd om te worden gebruikt voor het vangen van vogels;
of
h. rodenators.
2. Het is verboden zich in een veld te bevinden met een dier dat hem toebehoort of
onder zijn toezicht staat en dat in het veld dieren opspoort, doodt, verwondt, vangt of
bemachtigt, tenzij het betreft:
a. de uitoefening van de jacht met dieren als bedoeld in artikel 11.72, eerste lid; of
b. het vangen of doden van dieren overeenkomstig een omgevingsvergunning voor
een flora- en fauna-activiteit of overeenkomstig de omgevingsverordening of
ministeriële regeling waarbij op grond van dit hoofdstuk vergunningvrije gevallen zijn
aangewezen.
3. Als met een maatwerkvoorschrift of maatwerkregel wordt afgeweken van het
eerste lid, wordt rekening gehouden met het voorkomen van onnodig lijden bij het te
doden of te vangen dier.
Artikel 11.74 (verboden handel in mistnetten)
Het is verboden netten, in banen, aan het stuk of in bepaalde vorm, vervaardigd
van garens van synthetische of van kunstmatige vezels met een totale dikte van
minder dan 150 deniers (16,2 mg/m) en waarvan de maaswijdte, gemeten over het
garen, van knoop tot knoop, kleiner is dan 35 mm, te vervoeren, te verkopen, te koop
aan te bieden, te kopen of onder zich te hebben.
Artikel 11.75 (afbakening mogelijkheid maatwerk: handel in mistnetten)
Bij maatwerkregel of maatwerkvoorschrift kan alleen worden afgeweken van het
artikel 11.74, als dit in overeenstemming is met de bij of krachtens de Benelux-

34

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

overeenkomst op het gebied van de jacht en de vogelbescherming (Trb. 1970, 155)
gestelde regels.
Artikel 11.76 (toegestane activiteiten met geweren)
1. Een geweer wordt ter uitvoering van de wet alleen gebruikt voor:
a. de uitoefening van de jacht;
b. de verrichting van een flora- en fauna-activiteit die betrekking heeft op het
doden van dieren in overeenstemming met de daarvoor verleende
omgevingsvergunning of in overeenstemming met de omgevingsverordening of
ministeriële regeling waarbij op grond van dit hoofdstuk vergunningvrije gevallen zijn
aangewezen;
c. het bestrijden van exoten of verwilderde dieren, als dat in opdracht van Onze
Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit of van gedeputeerde staten
gebeurt, of als de betrokken diersoorten zijn aangewezen bij ministeriële regeling;
d. het bestrijden van de zwarte rat, de bruine rat of de huismuis;
e. het schieten van kleiduiven; of
f. jachthondenproeven.
2. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, eerste lid, onder h, van de wet om zonder
omgevingsvergunning een jachtgeweeractiviteit te verrichten geldt niet in bij
omgevingsverordening aangewezen gevallen. Bij de aanwijzing wordt rekening
gehouden met de belangen van de natuurbescherming, veiligheid, gezondheid en het
milieu. Vergunningvrije gevallen worden aangewezen bij ministeriële regeling als Onze
Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit bevoegd gezag is als bedoeld in
artikel 11.26, eerste lid.
Artikel 11.77 (eisen omvang veld bij gebruik geweer)
1. Een geweer wordt ter uitvoering van de wet alleen gebruikt op een jachtveld
met:
a. een aaneengesloten oppervlakte van ten minste 40 ha, per jachthouder die in
zijn hoedanigheid als jachthouder is gerechtigd tot het uitoefenen van de jacht in dat
jachtveld; en
b. afmetingen waarbinnen een cirkel met een straal van ten minste 150 m kan
worden beschreven.
2. Als het ook anderen dan de jachthouder of de jachtopzichter, bedoeld in artikel
11.65, eerste lid, onder d, is toegestaan om in het jachtveld de jacht uit te oefenen,
wordt de aaneengesloten oppervlakte van het jachtveld vermeerderd met 40 ha per
ander aan wie het is toegestaan in dat jachtveld de jacht uit te oefenen.
3. Bij het berekenen van de oppervlakte van het jachtveld worden niet
meegerekend:

35

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

a. gronden die liggen op een afstand van meer dan 350 m van het middelpunt van
een cirkel met een straal van 150 m die het dichtst bij die gronden in het jachtveld kan
worden beschreven;
b. andere gronden dan die, bedoeld onder a, die van het middelpunt, bedoeld
onder a, uit in rechte lijn slechts bereikbaar zijn over grond die tot een ander jachtveld
behoort;
c. openbare, verharde verkeerswegen, maar geen grindwegen;
d. begraafplaatsen; en
e. de in een omgevingsplan aangewezen bebouwingscontour jacht, bedoeld in
artikel 5.165a, van het Besluit kwaliteit leefomgeving en onmiddellijk aan die
bebouwingscontour grenzende terreinen.
4. Als afzonderlijke jachtvelden worden beschouwd, ook als zij grenzen aan
gronden waarop het aan dezelfde persoon of personen is toegestaan de jacht uit te
oefenen:
a. gronden als bedoeld in het derde lid, onder a of b;
b. delen van gronden waarbij de verbinding tussen deze delen op enig punt
smaller is dan 50 m; en
c. delen van gronden die van elkaar worden gescheiden door een autosnelweg als
bedoeld in artikel 1, onder c, van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens
1990 of door een water, breder dan 10 m, als de jachthouder niet is gerechtigd daarop
de jacht uit te oefenen.
Artikel 11.78 (afbakening mogelijkheid maatwerk: omvang veld bij
uitoefening jacht)
Bij maatwerkregel of maatwerkvoorschrift kan niet worden afgeweken van artikel
11.77 voor het geval dat het geweer wordt gebruikt bij de uitoefening van de jacht.
Artikel 11.79 (verzekering jachtgeweeractiviteiten)
1. Een geweer wordt ter uitvoering van de wet alleen gebruikt als de
burgerrechtelijke aansprakelijkheid voor de schade waartoe het gebruik van het
geweer leidt, is gedekt door een verzekering, die is gesloten met een financiële
onderneming die ingevolge artikel 2.48 van de Wet op het financieel toezicht in
Nederland het bedrijf van schadeverzekeraar met beperkte risico-omvang mag
uitoefenen.
2. De verzekering geeft dekking van 1 april tot 1 april van het jaar daaropvolgend
en geldt voor geheel Nederland.
3. De verzekering dekt de aansprakelijkheid voor een bedrag van ten minste €
1.000.000,– per gebeurtenis.
4. De polis, bedoeld in artikel 932 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, van de
verzekering bevat in elk geval de volgende gegevens:

36

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

a. naam en adres van de verzekeraar;
b. naam en adres van de verzekeringnemer;
c. het polisnummer;
d. dagtekening en jaar van de ingang en van het einde van de dekking;
e. de aanduiding van de personen die als verzekerden worden aangemerkt;
f. het gebied waarin de verzekering van kracht is; en
g. het verzekerde bedrag.
5. De houder van de omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractviteit meldt een
wijziging van deze gegevens van de polis onverwijld aan de korpschef.
Artikel 11.80 (specificaties geweren en munitie)
1. Een geweer en munitie worden ter uitvoering van de wet alleen gebruikt als is
voldaan aan de eisen, bedoeld in dit artikel en in de artikelen 11.81 en 11.82.
2. Een geweer heeft een gladde loop met een kaliber van ten minste 24 en ten
hoogste 12 of een getrokken loop met een nominaal kaliber van ten minste .22 inch of
5,58 mm.
3. Een enkelloops hagelgeweer heeft een magazijn dat ten hoogste twee patronen
kan bevatten.
4. Een kogelgeweer heeft een magazijn dat ten hoogste twee patronen kan
bevatten, tenzij het is voorzien van een grendelinrichting waarmee het wapen
handmatig schot voor schot wordt geladen.
5. Een geweer is niet voorzien van een geluiddemper, een kunstmatige lichtbron,
een voorziening om de prooi te verlichten, een vizier met beeldomzetter, een
elektronische beeldversterker of enig ander instrument om in de nacht te schieten.
6. De munitie die wordt gebruikt in een geweer bestaat uit hagelkorrels met een
doorsnede van 3,5 mm of minder of uit kogelpatronen, mits:
a. de hagelkorrels geen metallisch lood bevatten; en
b. de kogelpatronen geen militaire kogelpatronen zijn, met inbegrip van fosfor- of
lichtspoorpatronen, kogelpatronen met volmantel of kogels die niet vervormen bij het
treffen.
Artikel 11.81 (specificaties geweren en munitie voor bepaalde diersoorten)
1. Voor dieren van de volgende soorten voldoen de te gebruiken geweren en
munitie ook aan de volgende eisen:
a. reeën: geweren met ten minste één getrokken loop en kogelpatronen voor
getrokken loop waarvan de trefenergie ten minste 980 J op 100 m afstand van de
loopmond bedraagt; en
b. edelherten, damherten en wilde zwijnen: geweren met ten minste één
getrokken loop en kogelpatronen van een kaliber van ten minste 6,5 mm voor

37

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

getrokken loop waarvan de trefenergie ten minste 2.200 J op 100 m afstand van de
loopmond bedraagt.
2. Voor konijnen en houtduiven te gebruiken kogelpatronen hebben een kaliber
van .22 inch of 5,58 mm.
3. Met betrekking tot hazen, fazanten en wilde eenden worden alleen
hagelpatronen gebruikt.
Artikel 11.82 (afwijking bestrijding muskusratten en beverratten)
In afwijking van de artikelen 11.80 en 11.81 kan voor het voorkomen van schade
aan waterstaatswerken, bestrijding van muskus- en beverratten plaatsvinden met
gebruikmaking van het luchtdrukgeweer door personen die in dienst zijn of handelen in
opdracht van een waterschap en die aantoonbaar de nodige kennis en vaardigheden
bezitten om deze taak doeltreffend uit te voeren.
Artikel 11.83 (afbakening mogelijkheid maatwerk: specificaties munitie)
Als bij maatwerkregel of maatwerkvoorschrift wordt afgeweken van de regels over
de te gebruiken munitie in artikel 11.81, zesde lid, of artikel 11.82 wordt rekening
gehouden met de belangen van de natuurbescherming, veiligheid, gezondheid en
milieu.
Artikel 11.84 (verboden tijden en locaties gebruik van het geweer)
1. Het geweer wordt niet gebruikt:
a. voor zonsopgang en na zonsondergang;
b. binnen de in een omgevingsplan aangewezen bebouwingscontour jacht, bedoeld
in artikel 5.165a, van het Besluit kwaliteit leefomgeving, of op terreinen die
onmiddellijk aan die bebouwingscontour grenzen;
c. binnen de afpalingskring van een eendenkooi als bedoeld in artikel 11.87, vierde
lid;
d. vanaf of vanuit een rijdend voertuig; of
e. vanuit een luchtvaartuig.
2. In afwijking van het eerste lid, aanhef en onder a, mag het geweer bij de
uitoefening van de jacht op wilde eenden, ook worden gebruikt gedurende een half uur
voor zonsopkomst en een half uur na zonsondergang.
Artikel 11.85 (verboden locaties dragen van het geweer)
1. Een geweer of een gedeelte van een geweer wordt niet in het veld gedragen als
de drager geen houder van een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-

38

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

activiteit is, tenzij de drager om een andere reden het recht heeft daar een geweer te
gebruiken.
2. De houder van een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit
draagt geen geweer op gronden waarop hij niet het recht heeft een geweer te
gebruiken.
Artikel 11.86 (valkeniersactiviteiten)
Vogels worden voor het vangen of doden van dieren ter uitvoering van de wet
alleen gebruikt voor:
a. de uitoefening van de jacht, in overeenstemming met de over de uitoefening
van de jacht gestelde regels;
b. het verrichten van een flora- en fauna-activiteit die betrekking heeft op het
doden van dieren in overeenstemming met de daarvoor verleende
omgevingsvergunning of in overeenstemming met de omgevingsverordening of
ministeriële regeling waarbij op grond van dit hoofdstuk vergunningvrije gevallen zijn
aangewezen;
c. het bestrijden van verwilderde dieren of exoten, als dat in opdracht van Onze
Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit of van gedeputeerde staten
gebeurt, of als de betrokken diersoorten zijn aangewezen bij ministeriële regeling; of
d. het bestrijden van de zwarte rat, de bruine rat of de huismuis, voor zover dat
gebeurt met aantoonbaar gefokte haviken of slechtvalken.
Artikel 11.87 (eendenkooien)
1. Het is verboden eendenkooien te gebruiken zonder daartoe een door de Minister
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit erkend examen met goed gevolg te hebben
afgelegd.
2. Een eendenkooi voldoet aan de volgende voorwaarden:
a. er is een open wateroppervlakte aanwezig van ten minste 200 m 2, waarin een
cirkel met een straal van ten minste 7,50 m beschreven kan worden;
b. het water is ten minste 50 cm diep;
c. rondom het water ligt een rand van bos of struweel; en
d. in open verbinding met het water is ten minste één vangpijp aanwezig die
onmiddellijk als vangmiddel kan worden gebruikt.
3. Het is verboden dieren met een eendenkooi te vangen, tenzij de gevangen
dieren onverwijld na het vangen in vrijheid worden gesteld of worden gedood.
4. De eigenaar van een eendenkooi gebruikt voor de afpaling van de eendenkooi
palen die zijn voorzien van het opschrift “Eendenkooi van x, met recht van afpaling op
y m, gerekend uit het midden der kooi”, waarbij wordt ingevuld voor:
- x: de naam van de eigenaar van de eendenkooi;
- y: het aantal meters waarop het afpalingsrecht betrekking heeft.

39

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 11.88 (eisen voor erkenning examens voor jachtgeweeractiviteiten)
1. Een examen voor een jachtgeweeractiviteit komt alleen in aanmerking voor een
erkenning als bedoeld in artikel 3.33 van het Besluit kwaliteit leefomgeving, als het
een theoretisch gedeelte en een praktisch gedeelte bevat die voldoen aan de eisen in
het tweede en derde lid.
2. Het theoretisch gedeelte van het examen voor een jachtgeweeractiviteit bevat
een toetsing op kennis van:
a. het wild en dieren van andere soorten die schade kunnen veroorzaken aan
gewassen, vee, bossen, bedrijfsmatige visserij en wateren en van hierop gelijkende
diersoorten;
b. de leefomgeving van het wild en andere diersoorten, bedoeld in dit lid;
c. het beheer van het wild;
d. het beheer van het edelhert, de ree, het damhert en het wilde zwijn;
e. de belangrijkste wettelijke voorschriften op het terrein van de jacht en de
natuurbescherming;
f. de belangrijkste wettelijke voorschriften over het voorhanden hebben van
geweren en munitie;
g. landbouw-, tuinbouw- en bosbouwgewassen die gevoelig zijn voor schade
aangericht door wild en andere dierensoorten, bedoeld in dit lid, en de perioden
gedurende het jaar waarin deze schade zich kan voordoen;
h. de maatregelen die kunnen worden genomen om schade aan landbouw-,
tuinbouw- en bosbouwgewassen aangericht door wild en andere dieren, bedoeld in dit
lid, te voorkomen;
i. het geweer, de daarbij gebruikte munitie en het gebruik van het geweer;
j. de middelen, bedoeld in de artikelen 11.45, vierde lid, 11.53, vierde lid, 11.59,
vierde lid, en 11.72, eerste lid, onder b, c, d, e, f, g en h, van dit besluit, en in de
artikelen 8.74m, 8.74n en 8.74o van het Besluit kwaliteit leefomgeving en het gebruik
van deze middelen;
k. kennis van de jachtmethoden en van de verzorging van voor consumptie
bestemde dieren; en
l. kennis van hetgeen een goed jager betaamt.
3. Het praktisch gedeelte van het examen voor jachtgeweeractiviteiten bevat een
toetsing op schietvaardigheid en bekwaamheid in de omgang met vuurwapens, waarbij
onderscheid kan worden gemaakt al naar gelang de aard van het gebruik van de
munitie.
Artikel 11.89 (eisen voor erkenning examens voor valkeniersactiviteiten)
Een examen voor valkeniersactiviteiten komt alleen in aanmerking voor een
erkenning als bedoeld in artikel 3.33 van het Besluit kwaliteit leefomgeving, als het:

40

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

a. een theoretisch gedeelte bevat met toetsing op kennis als bedoeld in artikel
11.88, tweede lid, onder a tot en met c, e, g, h en j tot en met l; en
b. een praktisch gedeelte, waarin wordt getoetst op bekwaamheid in de omgang
met roofvogels.
Artikel 11.90 (eisen voor erkenning examens voor het gebruik van
eendenkooien)
Een examen voor het gebruik van eendenkooien komt alleen in aanmerking voor
erkenning als bedoeld in artikel 3.33 van het Besluit kwaliteit leefomgeving, als het
een theoretisch gedeelte bevat met toetsing op kennis als bedoeld in artikel 11.88,
tweede lid, onder a tot en met c, e, j, k en l.
Artikel 11.91 (eisen voor erkenning examens gesteld bij ministeriële
regeling)
Een examen voor een jachtgeweeractiviteit, een examen voor een
valkeniersactiviteit en een examen voor het gebruik van eendenkooien komen alleen in
aanmerking voor een erkenning als bedoeld in artikel 3.33 van het Besluit kwaliteit
leefomgeving als zij voldoen aan de bij ministeriële regeling gestelde nadere regels
over:
a. de wijze van toetsing van kennis, vaardigheid en bekwaamheid; en
b. de wijze van beoordeling van examenresultaten.
Artikel 11.92 (erkenning organisaties die examens afnemen)
1. Een examen voor een jachtgeweeractiviteit, een examen voor
valkeniersactiviteiten en een examen voor het gebruik van eendenkooien komt alleen
in aanmerking voor een erkenning als bedoeld in artikel 3.34 van het Besluit kwaliteit
leefomgeving, als het wordt afgenomen door een door Onze Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit erkende organisatie die voldoet aan de volgende eisen:
a. zij bezit rechtspersoonlijkheid;
b. de bestuursleden zijn naar evenredigheid afkomstig uit de kringen van jagers en
natuurbescherming-landbouw;
c. zij beschikt over een itembank met ten minste vijfhonderd meerkeuzevragen die
betrekking hebben op de examens, waarvan de relatieve samenstelling overeenkomt
met de eisen die ten aanzien van het examen worden gesteld;
d. zij beschikt over een beeldbank met ten minste twee afbeeldingen van elk dier
van een soort dat tot het wild behoort dat kan worden bejaagd en ten minste één
afbeelding van de dieren van andere soorten, voor het vangen of doden waarvan,
behoudens in op grond van artikel 5.2, eerste of tweede lid, van de wet aangewezen
gevallen, een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit is vereist; en

41

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

e. zij beschikt over:
1°. een kwaliteitszorgsysteem;
2°. een reglement waarin is vastgelegd aan welke eisen dient te worden voldaan
om een examen te mogen afleggen, wanneer examens worden afgenomen, de wijze
waarop het resultaat van het examen wordt beoordeeld, en wie gerechtigd is de
examens bij te wonen; en
3°. een geschillenregeling.
2. Het bestuur van een organisatie die examens afneemt, verstrekt aan door de
Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit met het toezicht belaste personen
desgevraagd inlichtingen over de inhoud van en de wijze van afnemen van examens
en laat desgevraagd deze personen het afleggen van examens bijwonen.
Artikel 11.93 (inleveren omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit
of een valkeniersactiviteit)
1. Een omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit wordt binnen vijf
dagen nadat een besluit tot intrekking bekend is gemaakt en binnen vijf dagen nadat
een rechterlijke uitspraak waarin de bevoegdheid tot het gebruik van het geweer is
ontzegd voor tenuitvoerlegging vatbaar is geworden, ingeleverd bij de korpschef of
degene die de omgevingvergunning namens de korpschef heeft verleend.
2. Een omgevingsvergunning voor een valkeniersactiviteit wordt binnen vijf dagen
nadat een besluit tot intrekking bekend is gemaakt en binnen vijf dagen nadat een
rechterlijke uitspraak waarin de bevoegdheid tot het gebruik van de roofvogel is
ontzegd voor tenuitvoerlegging vatbaar is geworden, ingeleverd bij Onze Minister van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit of degene die namens de minister de
omgevingsvergunning heeft verleend.
§ 11.2.9 Het verhandelen, het om een andere reden dan verkoop onder zich hebben
en het binnen of buiten het grondgebied van Nederland brengen van dieren, planten of
producten daarvan
Artikel 11.94 (verboden te handelen in strijd met cites-basisverordening)
1. Het is verboden te handelen in strijd met de artikelen 4, eerste lid, eerste zin,
tweede lid, eerste zin, derde en vierde lid, 5, eerste en vierde lid, eerste zin, 6, derde
lid, 8, eerste lid, in samenhang met het vijfde lid en 9, eerste, vierde en vijfde lid, van
de cites-basisverordening.
2. Het is verboden te handelen in strijd met de voorwaarden en vereisten, bedoeld
in artikel 11, derde lid, van de cites-basisverordening.

42

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 11.95 (aanwijzing douanekantoren)
Dieren, planten, producten, nesten of eieren van dieren of producten van planten
van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn, of genoemd in bijlage IV bij
de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern, bijlage I bij het Verdrag van
Bonn of bijlage A, B, C, of D bij de cites-basisverordening worden alleen via bij
ministeriële regeling aangewezen douanekantoren Nederland binnen of buiten
gebracht.
Artikel 11.96 (fytosanitaire certificaten)
In plaats van een uitvoervergunning als bedoeld in artikel 5, eerste lid, van de
cites-basisverordening wordt aanvaard een fytosanitair certificaat dat is afgegeven
door een bevoegde administratieve instantie van een andere lidstaat van de Europese
Unie en dat voldoet aan artikel 17, tweede lid, van de cites-uitvoeringsverordening.
Artikel 11.97 (aanvullend verbod bezit van en handel in dieren en planten)
1. Gefokte vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn, die niet
zijn genoemd in bijlage A, B, C of D bij de cites-basisverordening, of producten of
eieren daarvan worden niet onder zich gehouden of verhandeld.
2. Dieren of planten van de soorten, genoemd in bijlage A, B, C of D bij de citesbasisverordening, producten of eieren van deze dieren, of producten van deze planten
worden niet onder zich gehouden.
3. Dieren of planten van de soorten, genoemd in bijlage C of D bij de citesbasisverordening, producten of eieren van deze dieren, of producten van deze planten
worden niet verhandeld.
4. Het tweede en het derde lid gelden niet voor:
a. dieren en planten van de soorten, genoemd in bijlage IV bij de habitatrichtlijn;
b. dieren en planten van de soorten, genoemd in bijlage I of II bij het verdrag van
Bern of bijlage I bij het verdrag van Bonn, niet zijnde soorten als bedoeld in artikel 1
van de vogelrichtlijn; en
c. uit het wild afkomstige vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de
vogelrichtlijn.
Artikel 11.98 (uitzondering op bezits- en handelsverboden voor gefokte
vogels)
1. Artikel 11.97, eerste, tweede en derde lid, geldt niet voor:
a. het onder zich hebben of verhandelen van een aantoonbaar gefokte vogel van
een soort als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn, die niet is genoemd in bijlage
A, B, C of D bij de cites-basisverordening, of producten of eieren daarvan;

43

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

b. het onder zich hebben van een aantoonbaar gefokte vogel van een soort die is
genoemd in bijlage A, B, C of D bij de cites-basisverordening; en
c. het verhandelen van een aantoonbaar gefokte vogel van een soort, genoemd in
bijlage C of D bij de cites-basisverordening, of producten of eieren daarvan.
2. Voor een aantoonbaar gefokte vogel die behoort of mede behoort tot een soort
als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn geldt het eerste lid alleen:
a. als de vogel is voorzien van:
1°. een gesloten pootring die voldoet aan bij ministeriële regeling gestelde eisen;
2°. een gesloten pootring die, of een ander merkteken dat aantoonbaar rechtmatig
is afgegeven door een bevoegde instantie van een andere staat dan Nederland, of een
door een bevoegde instantie van een andere staat dan Nederland erkende organisatie,
in overeenstemming met de wettelijke eisen van de betreffende staat, dan wel als het
product of ei van een dergelijke vogel afkomstig is; of
3°. een microchiptransponder in overeenstemming met artikel 66, tweede lid, van
de cites-uitvoeringsverordening, voor een vogel die behoort tot een soort, genoemd in
bijlage A, B, C of D bij de cites-basisverordening, tenzij de Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit een verklaring heeft afgegeven dat een
microchiptransponder wegens lichamelijke kenmerken van de betrokken dieren
aantoonbaar niet veilig kan worden aangebracht;
b. voor een levende vogel die behoort tot een soort, genoemd in bijlage A bij de
cites-basisverordening, als is voldaan aan artikel 11.104; en
c. voor een vogel die behoort tot een soort, genoemd in bijlage A, B, C of D bij de
cites-basisverordening, als de vogel aantoonbaar met inachtneming van de citesbasisverordening en de cites-uitvoeringsverordening binnen het grondgebied van
Nederland is gebracht of verkregen.
3. Voor een vogel die behoort tot een soort, genoemd in bijlage A, B, C of D, bij de
cites-basisverordening en die geen soort als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn
is, geldt het eerste lid:
a. voor een levende gefokte vogel die behoort tot een soort, genoemd in bijlage A
bij de cites-basisverordening, alleen als:
1°. is voldaan aan het tweede lid, onder a, onder 1°, 2° of 3°, of als het product of
ei van een dergelijke vogel afkomstig is,
2°. is voldaan aan artikel 11.104; en
3°. de vogel aantoonbaar met inachtneming van de cites-basisverordening en de
cites-uitvoeringsverordening in Nederland is gebracht of verkregen;
b. voor een dode vogel, een product of een ei van een vogel, die of dat behoort tot
een soort, genoemd in bijlage A bij de cites-basisverordening, alleen als die vogel of
dat product of ei aantoonbaar met inachtneming van de cites-basisverordening en de
cites-uitvoeringsverordening in Nederland is gebracht of verkregen; of
c. voor een vogel die behoort tot een soort, genoemd in bijlage B, C of D, bij de
cites-basisverordening, alleen als:

44

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

1°. de vogel aantoonbaar is gefokt of het product of het ei van een dergelijke vogel
afkomstig is of de vogel, het product of het ei aantoonbaar met inachtneming van de
cites-basisverordening en de cites-uitvoeringsverordening binnen het grondgebied van
Nederland zijn gebracht of verkregen; en
2°. de vogel behoort tot een soort, genoemd in bijlage B bij de citesbasisverordening en is voldaan aan artikel 11.104.
4. Het eerste, tweede en derde lid gelden niet voor:
a. het onder zich hebben in het veld van een levende vogel van een soort, bedoeld
in artikel 1 van de vogelrichtlijn:
1˚. van het geslacht Cygnus; of
2˚. van de orde roofvogels of uilen, tenzij degene die de vogel onder zich heeft de
vogel op grond van het bij of krachtens de wet bepaalde mag gebruiken voor het
vangen of doden van dieren; en
b. voor het onder zich hebben van een levende havik.
Artikel 11.99 (afbakening mogelijkheid maatwerk: gefokte havik)
1. Bij maatwerkregel kan niet worden afgeweken van artikel 11.97 voor het onder
zich hebben van een levende havik.
2. Bij maatwerkvoorschrift kan alleen worden afgeweken van artikel 11.97 voor het
onder zich hebben of verhandelen van een levende havik, als dat maatwerkvoorschrift
inhoudt dat DNA-fingerprints worden overgelegd van zowel de oudervogels als de
jonge vogel als bewijs dat de havik in gevangenschap is gefokt.
Artikel 11.100 (uitzondering op bezitsverbod voor andere dieren dan gefokte
vogels en voor planten)
1. Artikel 11.97, tweede lid, geldt niet voor het onder zich hebben van:
a. een dood gewerveld dier, een ongewerveld dier of een plant, behorende tot een
soort, genoemd in bijlage A bij de cites-basisverordening, of producten of eieren
daarvan;
b. een levend, aantoonbaar gefokt gewerveld dier dat niet een vogel is als bedoeld
in artikel 11.98, eerste lid, onder a of b, van een soort, genoemd in bijlage A bij de
cites-basisverordening, of producten of eieren daarvan; of
c. een dier dat niet een vogel als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn is, of een
plant van een soort, genoemd in bijlage B, C of D bij de cites-basisverordening, of
producten of eieren daarvan.
2. Het eerste lid geldt alleen:
a. als het dier of de plant:
1°. aantoonbaar met inachtneming van de cites-basisverordening en de citesuitvoeringsverordening in Nederland is gebracht of verkregen en, als sprake is van een

45

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

aal (Anguilla anguilla), is voldaan aan het bij of krachtens de Visserijwet 1963
bepaalde; of
2°. een ongewerveld dier of een plant is en aantoonbaar in Nederland is gefokt, of
gekweekt, of, als het een levend, gefokt gewerveld dier van een soort, genoemd in
bijlage A bij de cites-basisverordening is, is voorzien van een microchiptransponder in
overeenstemming met artikel 66, derde lid, van de cites-uitvoeringsverordening, tenzij
de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een verklaring heeft afgegeven
dat een microchiptransponder wegens lichamelijke kenmerken van de betrokken
dieren aantoonbaar niet veilig kan worden aangebracht;
b. als is voldaan aan artikel 11.104 en als desgevraagd inzage in de administratie
wordt verschaft aan de met toezicht op de naleving van deze wet belaste ambtenaren;
en
c. als sprake is van een levend uit het wild afkomstig dier van een soort, genoemd
in bijlage B bij de cites-verordening, en als over dat dier een administratie wordt
bijgehouden.
3. Het eerste lid, aanhef en onder a, geldt niet voor botten en daarvan of daarmee
vervaardigde producten van de tijger (Panthera tigris) en hoorns en daarvan of
daarmee vervaardigde producten van de soorten van de familie neushoorns
(Rhinocerotidea).
4. Het eerste lid, aanhef en onder b, geldt niet voor dieren van soorten behorende
tot de orde van de primaten (Primates) of de familie van de katachtigen (Felidae).
5. Het eerste lid, aanhef en onder c, geldt niet voor levende dieren van de soorten:
a. Bengaalse kat (Prionailurus bengalensis);
b. Canadese lynx (Lynx canadensis);
c. caracal (Caracal caracal);
d. poema (Puma concolor);
e. roestkat (Prionailurus rubiginosus);
f. rode lynx (Lynx rufus);
g. jagoearoendi of otterkat (Herpailurus yaguarondi);
h. leeuw (Panthera leo);
i. fretkat (Cryptoprocta ferox); en
j. soorten behorende tot de orde van de primaten (Primates).
Artikel 11.101 (uitzondering op handelsverbod voor andere dieren dan
gefokte vogels en voor planten)
1. Artikel 11.97, derde lid, geldt niet voor het verhandelen van een dier, maar geen
vogel als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn, of een plant van een soort,
genoemd in bijlage C of D bij de cites-basisverordening, of producten of eieren
daarvan.
2. Het eerste lid geldt alleen als het dier of de plant aantoonbaar:

46

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

a. op het grondgebied van Nederland is gebracht of verkregen met inachtneming
van de cites-basisverordening en de cites-uitvoeringsverordening; of
b. in Nederland is gefokt, of gekweekt.
Artikel 11.102 (bezits- en handelsverbod wild, niet behorende tot citessoorten)
1. Uit het wild afkomstige dieren van de volgende soorten worden niet onder zich
gehouden of verhandeld:
a. boommarter (Martes martes);
b. bunzing (Mustela putorius);
c. damhert (Dama dama);
d. edelhert (Cervus elaphus);
e. haas (Lepus europaeus);
f. hermelijn (Mustela erminea);
g. konijn (Oryctolagus cuniculus);
h. ree (Capreolus capreolus);
i. steenmarter (Martes foina);
j. vos (Vulpes vulpes);
k. wezel (Mustela nivalis); of
l. wild zwijn (Sus scrofa).
2. Het eerste lid geldt niet voor het onder zich hebben of verhandelen van een dood
dier of voor het onder zich hebben van een levend dier, als het dier:
a. aantoonbaar is verkregen in Nederland op grond van een omgevingsvergunning
voor een flora- of fauna-activiteit of in overeenstemming met de eisen verbonden aan
een aanwijzing van de flora- en fauna-activiteit als vergunningvrij geval; of
b. een dood dier is, aantoonbaar in het wild is gestorven buiten schuld of
medeweten van degene die zich het dier heeft toegeëigend.
Artikel 11.103 (verbod op prepareren van wilde vogels)
1. Een uit het wild afkomstige vogel als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn
wordt niet geprepareerd.
2. Het eerste lid is niet van toepassing op degene die:
a. aan Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit binnen drie dagen
na ontvangst gegevens verstrekt over een vogel als bedoeld in het eerste lid, die hem
ter preparatie wordt aangeboden, op een bij ministeriële regeling bepaalde wijze; en
b. een door Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit verstrekt
merkteken aanbrengt op de geprepareerde vogels.

47

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 11.104 (administratieve verplichtingen voor het fokken van dieren of
het kweken van planten)
1. Degene die een levend gefokt dier of een levende gekweekte plant onder zich
heeft, houdt een administratie bij over dat dier of die plant die voldoet aan bij
ministeriële regeling gestelde regels, als het dier of de plant behoort tot:
a. de soorten genoemd in bijlage IV bij de habitatrichtlijn, bijlage II bij het verdrag
van Bern of bijlage I bij het verdrag van Bonn, met uitzondering van vogels van
soorten als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn;
b. de soorten, genoemd in bijlage A bij de cites-basisverordening, met uitzondering
van de in bijlage X bij de cites-uitvoeringsverordening genoemde diersoorten en de
hybriden daarvan;
c. de diersoorten, genoemd in bijlage B bij de cites-basisverordening, met
uitzondering van:
1°. gefokte vogels, die van een gesloten pootring zijn voorzien; en
2°. de soorten, genoemd in bijlage X; of
d. de kunstmatig gekweekte hybriden van niet van een annotatie voorziene soorten
genoemd in bijlage A bij de cites-basisverordening als voor die soorten een fytosanitair
certificaat als bedoeld in artikel 17 van de cites-uitvoeringsverordening is afgegeven.
2. Degene die een administratie als bedoeld in het eerste lid bijhoudt, verschaft op
verzoek inzage in die administratie aan de met het toezicht op de naleving van de wet,
aangewezen ambtenaren.
3. Het eerste en tweede lid zijn van overeenkomstige toepassing op degene die een
uit het wild afkomstig levend dier van een soort, genoemd in bijlage B bij de citesbasisverordening, onder zich heeft.
Artikel 11.105 (pootringen voor gefokte vogels)
1. Degene die een vogel van een soort als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn
of genoemd in bijlage A bij de cites-basisverordening fokt, voorziet de vogel van een
gesloten pootring.
2. Het eerste lid is niet van toepassing op vogels van de soorten, genoemd in
bijlage X bij de cites-uitvoeringsverordening.
3. De pootringen:
a. zijn afgegeven door de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit of
een door die minister aangewezen organisatie; en
b. voldoen aan bij ministeriële regeling gestelde regels.
Artikel 11.106 (verbod te handelen in strijd met EU-zeehondenregelgeving)
1. Het is verboden te handelen in strijd met artikel 3, eerste lid, van de zeehondenbasisverordening.

48

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

2. Het is verboden de producten, genoemd in de bijlage bij richtlijn 83/129/EEG
van de Raad van 28 maart 1983 betreffende de invoer in de Lid-Staten van huiden van
bepaalde zeehondenjongen en daarvan vervaardigde produkten (PbEG 1983, L 91),
voor handelsdoeleinden binnen Nederland te brengen.
3. Het tweede lid geldt niet voor producten die afkomstig zijn van de traditionele
jacht van de Inuit.
Artikel 11.107 (verbod te handelen in strijd met wildklemverordening)
Het is verboden te handelen in strijd met artikel 3, eerste lid, van de
wildklemverordening.
Artikel 11.108 ( afbakening mogelijkheid maatwerkvoorschrift: eisen EUverordeningen)
Bij maatwerkvoorschrift kan alleen worden afgeweken van de artikelen 11.94,
11.106 en 11.107, als dit in overeenstemming is met de bij of krachtens de citesbasisverordening, de zeehondenbasisverordening en de wildklemverordening gestelde
regels.
§ 11.2.10 Activiteiten die de introductie of verspreiding van invasieve uitheemse
soorten tot gevolg hebben of kunnen hebben
Artikel 11.109 (verbod te handelen in strijd met invasieve-exotenbasisverordening)
1. Het is verboden te handelen in strijd met artikel 7, eerste lid, aanhef in
samenhang met de onderdelen a, b, c, d, e, f, g of h, van de invasieve-exotenbasisverordening.
2. Het eerste lid geldt niet voor beheersmaatregelen als bedoeld in artikel 19 van
de invasieve-exoten-basisverordening voor activiteiten als bedoeld in artikel 7, eerste
lid, onder, b, d, e en f, van die verordening voor bij ministeriële regeling aangewezen
diersoorten en onder de daarin vastgestelde voorwaarden bij:
a. bevissing van de dieren in Nederlandse binnenwateren en kustwateren, de
opslag, de handel, het transport, het houden, het gebruik of de vernietiging van de
opgeviste dieren, en alle onmiddellijk daarmee samenhangende handelingen; en
b. handelingen als bedoeld onder a ten aanzien van dieren die als
beheersmaatregel zijn opgevist en in de handel zijn gebracht in andere lidstaten van
de Europese Unie in overeenstemming met de in die lidstaten geldende wetgeving.
3. Het is verboden in strijd te handelen met bij ministeriële regeling vastgestelde
noodmaatregelen als bedoeld in artikel 10, eerste lid, van de Invasieve-exotenbasisverordening gestelde regels.

49

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 11.110 (afbakening mogelijkheid maatwerkvoorschrift: eisen EUverordeningen)
Bij maatwerkvoorschrift kan alleen worden afgeweken van artikel 11.109 als dit in
overeenstemming is met de bij of krachtens de invasieve-exoten-basisverordening
gestelde regels.
§ 11.2.11 Walvisvangst
Artikel 11.111 (verbod walvisvangst)
Walvissen worden niet vanuit een Nederlands schip gevangen of gedood, of aan
boord van een Nederlands schip verwerkt.

Afdeling 11.3 Activiteiten die houtopstanden, hout en houtproducten
betreffen
§ 11.3.1 Algemeen
Artikel 11.112 (activiteiten)
1. Deze afdeling gaat over het vellen van houtopstanden en het herbeplanten van
grond na het vellen van houtopstanden.
2. De afdeling gaat niet over:
a. houtopstanden binnen de in het omgevingsplan aangewezen bebouwingscontour
houtkap, bedoeld in artikel 5.165b van het Besluit kwaliteit leefomgeving;
b. houtopstanden op erven of in tuinen;
c. bomen en struiken die specifiek voor het oogsten van fruit, noten of vruchten
worden geteeld;
d. houtopstanden die windschermen om boomgaarden vormen;
e. naaldbomen, kennelijk bedoeld om te dienen als kerstbomen, als deze niet ouder
zijn dan 20 jaar;
f. kweekgoed;
g. uit populieren of wilgen bestaande:
1°. wegbeplantingen;
2°. beplantingen langs waterwegen; en
3°. eenrijige beplantingen langs landbouwgronden;
h. het dunnen van een houtopstand voor de bevordering van de groei van de
overblijvende houtopstand;

50

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

i. uit populieren, wilgen, essen of elzen bestaande beplantingen die kennelijk zijn
bedoeld voor de productie van houtige biomassa, als zij:
1°. ten minste eens per 10 jaar worden geoogst;
2°. bestaan uit minstens 10.000 stoven per ha per beplantingseenheid, die bestaat
uit aaneengesloten beplanting die niet wordt doorsneden door onbeplante stroken
breder dan 2 m; en
3°. zijn aangelegd na 1 januari 2013; en
j. houtopstanden die een kleinere oppervlakte grond beslaan dan 10 a, of bestaan
uit een rijbeplanting die 20 of minder bomen omvat, gerekend over het totaal aantal
rijen.
Artikel 11.113 (oogmerken)
1. De regels in paragraaf 11.3.2 over het vellen en beheren van houtopstanden zijn
gesteld met het oog op:
a. de natuurbescherming;
b. de instandhouding van het bosareaal in Nederland; of
c. het beschermen van landschappelijke waarden.
2. De regels in paragraaf 11.3.2 over het verhandelen en het binnen het
grondgebied van Nederland brengen van hout en houtproducten zijn gesteld met het
oog op:
a. de natuurbescherming;
b. het beschermen van het milieu;
c. het tegengaan van klimaatverandering; of
d. het beheer van natuurlijke hulpbronnen.
Artikel 11.114 (bevoegd gezag gedeputeerde staten)
Tenzij in artikel 11.115 anders is bepaald, zijn gedeputeerde staten van de provincie
waarbinnen de activiteit geheel of in hoofdzaak wordt verricht het bevoegd gezag:
a. waaraan een melding wordt gedaan;
b. dat een maatwerkvoorschrift kan stellen; of
c. dat beslist op een aanvraag om toestemming om een gelijkwaardige maatregel
te treffen.
Artikel 11.115 (bevoegd gezag Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit)
Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit is het bevoegd gezag
waaraan een melding wordt gedaan, dat een maatwerkvoorschrift kan stellen of dat
beslist op een aanvraag om toestemming om een gelijkwaardige maatregel te treffen
voor:

51

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

a. het vellen van houtopstanden en herbeplanten van de grond als deze activiteit
een activiteit is als beschreven in artikel 4.12, tweede lid, onder a tot en met k, van
het Omgevingsbesluit, daarvan onderdeel uitmaakt of in samenhang daarmee wordt
verricht; en
b. het verhandelen, het om een andere reden dan verkoop onder zich hebben of het
binnen of buiten het grondgebied van Nederland brengen van hout of houtproducten.
Artikel 11.116 (normadressaat)
Aan deze afdeling wordt voldaan door degene die de activiteit verricht. Diegene
draagt zorg voor de naleving van de regels over de activiteit.
Artikel 11.117 (specifieke zorgplicht)
Degene die een activiteit als bedoeld in artikel 11.112, eerste lid, verricht en weet
of redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben voor
de belangen, bedoeld in artikel 11.113, is verplicht:
a. alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van diegene kunnen worden
gevraagd om die gevolgen te voorkomen;
b. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen: die gevolgen zoveel
mogelijk te beperken of ongedaan te maken; en
c. als die gevolgen onvoldoende kunnen worden beperkt: die activiteit achterwege
te laten voor zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd.
Artikel 11.118 (maatwerkregels)
1. Een maatwerkregel kan in de omgevingsverordening worden gesteld over artikel
11.117, 11.124 en 11.125 en paragraaf 11.3.2.
2. Met een maatwerkregel kan worden afgeweken van afdeling 11.3.2, tenzij
anders is bepaald.
3. Een maatwerkregel kan worden gesteld met het oog op de belangen, bedoeld in
artikel 11.113.
Artikel 11.119 (afbakening mogelijkheid maatwerkregels)
Een maatwerkregel wordt niet gesteld over een activiteit waarvoor Onze Minister
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een bevoegdheid als bedoeld in artikel
11.115 heeft.
Artikel 11.120 (maatwerkvoorschriften)
1. Een maatwerkvoorschrift kan worden gesteld over artikel 11.117 en paragraaf
11.3.2.

52

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

2. Met een maatwerkvoorschrift kan worden afgeweken van afdeling 11.3.2, tenzij
anders is bepaald.
Artikel 11.121 (algemene gegevens bij een melding)
Een melding wordt ondertekend en bevat ten minste:
a. de aanduiding van de activiteit;
b. de naam en het adres van degene die de activiteit verricht;
c. het adres waarop of een aanduiding van de locatie waar de activiteit wordt
verricht; en
d. de dagtekening.
Artikel 11.122 (algemene gegevens bij het verstrekken van gegevens en
bescheiden)
Als gegevens en bescheiden worden verstrekt aan het bevoegd gezag, bedoeld in
artikel 11.114 of 11.115, worden die ondertekend en voorzien van:
a. de aanduiding van de activiteit;
b. de naam en het adres van degene die de activiteit verricht;
c. het adres waarop of een aanduiding van de locatie waar de activiteit wordt
verricht; en
d. de dagtekening.
Artikel 11.123 (gegevens bij wijzigen naam, adres of normadressaat)
1. Voordat de naam of het adres, bedoeld in artikel 11.121, wijzigen, worden de
daardoor gewijzigde gegevens verstrekt aan het bevoegd gezag, bedoeld in artikel
11.114 of 11.115.
2. Ten minste vier weken voordat de activiteit door een ander zal gaan worden
verricht, worden de daardoor gewijzigde gegevens verstrekt aan het bevoegd gezag,
bedoeld in artikel 11.114 of 11.115.
Artikel 11.124 (informeren over een ongewoon voorval)
Het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 11.114 of 11.115, wordt onverwijld
geïnformeerd over een ongewoon voorval.
Artikel 11.125 (gegevens en bescheiden bij een ongewoon voorval)
Zodra de volgende gegevens en bescheiden bekend zijn, worden ze verstrekt aan
het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 11.114 of 11.115:

53

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

a. informatie over de oorzaken van het ongewoon voorval en de omstandigheden
waaronder het ongewoon voorval zich heeft voorgedaan;
b. gegevens die nodig zijn om de aard en de ernst van de gevolgen voor de fysieke
leefomgeving te kunnen inschatten; en
c. informatie over de maatregelen die zijn genomen of worden overwogen om de
nadelige gevolgen van het ongewoon voorval te voorkomen als bedoeld in artikel 19.1,
eerste lid, van de wet.
Artikel 11.126 (afbakening mogelijkheid maatwerkvoorschrift)
Met een maatwerkvoorschrift worden de artikelen 11.124 en 11.125 niet
versoepeld.
§ 11.3.2 Houtopstanden, hout en houtproducten
Artikel 11.127 (meldplicht vellen houtopstanden)
1. Het is verboden een houtopstand geheel of gedeeltelijk te vellen zonder dit ten
minste 4 weken maar niet eerder dan een jaar voor het begin daarvan te melden.
2. Dit artikel is niet van toepassing op het periodiek vellen van griend- of hakhout.
Artikel 11.128 (afbakening mogelijkheid maatwerk: kapverbod)
Een maatwerkvoorschrift verbiedt het vellen van een houtopstand:
a. alleen als dat nodig is voor de bescherming van bijzondere natuurwaarden of
landschappelijke waarden; en
b. telkens voor ten hoogste 5 jaren.
Artikel 11.129 (plicht tot herbeplanting)
1. Als een houtopstand geheel of gedeeltelijk is geveld, met uitzondering van het
periodiek vellen van griend- of hakhout, of als een houtopstand op een andere manier
teniet is gegaan, wordt zorg gedragen voor het op bosbouwkundig verantwoorde wijze
herbeplanten van dezelfde grond binnen drie jaar na het vellen of tenietgaan van de
houtopstand.
2. Binnen drie jaar na de herbeplanting, wordt de beplanting die niet is aangeslagen
vervangen.
3. Degene die de eigendom overdraagt van grond waarvoor een plicht tot
herbeplanting geldt, of een beperkt recht op die grond vestigt of overdraagt, stelt de
verkrijger op de hoogte van de plicht tot herbeplanting en neemt die plicht
uitdrukkelijk op in de akte van levering.

54

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 11.130 (afbakening mogelijkheid maatwerk: herbeplanting)
Het bij maatwerkvoorschrift toestaan van herbeplanting op andere grond dan de
grond, bedoeld in artikel 11.129, eerste lid, kan:
a. als gedeputeerde staten bevoegd zijn: alleen als de herbeplanting voldoet aan bij
omgevingsverordening gestelde eisen; en
b. als Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit bevoegd is: alleen
als:
1˚. de grond die de eigenaar wil beplanten in hetzelfde gebied ligt als dat waar de
gevelde houtopstand zich bevond;
2˚. de grond die de eigenaar wil beplanten niet van mindere kwaliteit is dan die
waarop de gevelde houtopstand zich bevond;
3˚. de grond die de eigenaar wil beplanten ten minste een gelijke oppervlakte heeft
als die waarop de gevelde houtopstand zich bevond;
4˚. de gevelde houtopstand geen deel uitmaakte van een boskern; en
5˚. de belangen van de landbouw en de bosbouw niet worden geschaad.
Artikel 11.131 (uitzondering op meldplicht vellen houtopstand en plicht tot
herbeplanting)
1. De artikelen 11.127 en 11.129 zijn niet van toepassing op:
a. het vellen van houtopstanden ter uitvoering van:
1˚. een instandhoudingsmaatregel als bedoeld in de artikelen 3, eerste lid en
tweede lid, onder b, c en d, en 4, eerste lid, eerste zin, en tweede lid, van de
vogelrichtlijn en artikel 6, eerste lid, van de habitatrichtlijn; of
2˚. een passende maatregel als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de
habitatrichtlijn;
b. het vellen van houtopstanden ter uitvoering van:
1˚. een maatwerkvoorschrift of een maatwerkregel die de verplichting bevat de
nodige preventieve of herstelmaatregelen te treffen die nodig zijn voor het bereiken
van de instandhoudingsdoelstellingen van een Natura 2000-gebied;
2˚. een maatwerkvoorschrift verbonden aan een omgevingsvergunning voor een
Natura 2000-activiteit of een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit;
of
3˚. regels gesteld in een ministeriële regeling of omgevingsverordening als bedoeld
in de artikelen 11.19, 11.20, 11.43, 11.44, 11.51, 11.52, 11.57 en 11.58;
c. het vellen van houtopstanden voor de aanleg en het onderhoud van brandgangen
op natuurterreinen;
d. het vellen van houtopstanden en herbeplanten op een wijze die is beschreven in
en aantoonbaar wordt uitgevoerd in overeenstemming met een bij ministeriële
regeling aangewezen gedragscode; of
e. het vellen van een houtopstand, als:

55

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

1˚. het vellen is te beschouwen als een activiteit als bedoeld in artikel 4.12, tweede
lid, onder a tot en met k, van het Omgevingsbesluit of als een onderdeel van die
activiteit;
2˚. de houtopstand niet is aangelegd ter voldoening aan artikel 11.129, eerste lid,
artikel 4.3, eerste lid, van de Wet natuurbescherming of artikel 3, eerste lid, van de
Boswet;
3˚. voordat tot aanleg van de houtopstand was overgegaan, aan Onze Minister van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit kennis is gegeven van het tijdstip en de plaats
van de aanleg en de minister de ontvangst van de kennisgeving heeft bevestigd; en
4˚. de houtopstand blijkens de kennisgeving binnen een periode van 40 jaar na het
op het formulier vermelde tijdstip van aanleg in zijn geheel zou worden geveld.
2. De gedragscode, bedoeld in het eerste lid, onder d, waarborgt dat:
a. geen afbreuk wordt gedaan aan bijzondere natuurwaarden of landschappelijke
waarden;
b. de te vellen houtopstanden geen deel uitmaken van een boskern;
c. herbeplanting op een bosbouwkundig verantwoorde wijze plaatsvindt;
d. de grond waarop herbeplanting plaatsvindt ten minste dezelfde kwaliteit heeft als
de grond waarop de gevelde houtopstand zich bevond; en
e. de grond waarop de herbeplanting plaatsvindt ten minste een gelijke oppervlakte
heeft als de grond waarop de gevelde houtopstand zich bevond.
Artikel 11.132 (verbod te handelen in strijd met EU-verordeningen over hout)
Het is verboden te handelen in strijd met:
a. artikel 4, eerste lid, van verordening (EG) nr. 2173/2005 van de Raad van de
Europese Unie van 20 december 2005 inzake de opzet van een FLEGT-vergunningensysteem voor de invoer van hout in de Europese Gemeenschap (Pb EU 2005, L 347);
of
b. de artikelen 4 en 5 van verordening (EU) nr. 995/2010 tot vaststelling van de
verplichtingen van marktdeelnemers die hout en houtproducten op de markt brengen
(Pb EU 2010, L 295).
Artikel 11.133 ( afbakening mogelijkheid maatwerkvoorschrift: eisen EUverordeningen)
Bij maatwerkvoorschrift kan alleen worden afgeweken van artikel 11.131 als dit in
overeenstemming is met de bij of krachtens verordening (EG) nr. 2173/2005 of
verordening (EU) nr. 995/2010 gestelde regels.

B

56

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Bijlage I wordt als volgt gewijzigd:
1. Onder A worden in de alfabetische volgorde de volgende onderdelen ingevoegd:
binnen of buiten het grondgebied van Nederland brengen: elke handeling die is
gericht op het bewerkstelligen van het binnen of buiten het grondgebied van
Nederland brengen;
eieren: eieren en schalen van eieren;
exoot: exemplaar van een uitheemse soort;
invasieve exoot: exemplaar van een invasieve uitheemse soort;
invasieve uitheemse soort: uitheemse soort waarvan is vastgesteld dat de
introductie of verspreiding ervan een bedreiging is of nadelige gevolgen heeft voor de
biodiversiteit en aanverwante ecosysteemdiensten;
jachtopzichter: degene die zorg draagt voor de bescherming van de jachtbelangen
van een jachthouder en tevens als buitengewoon opsporingsambtenaar is belast met
de opsporing van de bij of krachtens deze wet strafbaar gestelde feiten en van de
overige in de akte of aanwijzing als bedoeld in artikel 142, tweede lid, van het
Wetboek van Strafvordering aangeduide strafbare feiten;
uitheemse soort: soort, ondersoort of lager taxum van dieren, planten, schimmels
of micro-organismen die zijn geïntroduceerd buiten hun natuurlijke
verspreidingsgebied, met inbegrip van alle delen, gameten, zaadcellen, eicellen of
propagulen van die soorten alsook alle kruisingen, variëteiten of rassen, die kunnen
overleven en zich vervolgens kunnen voortplanten.
2. Onder B wordt in de alfabetische volgorde het volgende onderdeel ingevoegd:
CITES-uitvoeringsverordening: verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie
van 6 mei 2006, houdende uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 338/97
van de Raad inzake de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten
door controle op het desbetreffende handelsverkeer (PbEU 2006, L 166);.
C
De volgende bijlagen worden toegevoegd:
BIJLAGE IX BIJ ARTIKEL 11.55 VAN DIT BESLUIT (ANDERE BESCHERMDE
DIER- EN PLANTENSOORTEN)

Onderdeel A (behorende bij artikel 3.38, eerste lid, onder a)
Zoogdieren
Aardmuis
Boommarter
Bosmuis

57

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Bunzing
Damhert
Das
Dwergmuis
Dwergspitsmuis
Edelhert
Eekhoorn
Egel
Eikelmuis
Gewone bosspitsmuis
Gewone zeehond
Grote bosmuis
Grijze zeehond
Haas
Hermelijn
Huisspitsmuis
Konijn
Molmuis
Ondergrondse woelmuis
Ree
Rosse woelmuis
Steenmarter
Tweekleurige bosspitsmuis
Veldmuis
Veldspitsmuis
Vos
Waterspitsmuis
Wezel
Wild zwijn
Woelrat
Amfibieën
Alpenwatersalamander
Bruine kikker
Gewone pad
Kleine watersalamander
Meerkikker
Middelste groene kikker
Vinpootsalamander
Vuursalamander
Reptielen

58

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Adder
Hazelworm
Levendbarende hagedis
Ringslang
Vissen en kreeften
Beekdonderpad
Beekprik
Elrits
Europese rivierkreeft
Gestippelde alver
Grote modderkruiper
Kwabaal
Dagvlinders
Aardbeivlinder
Bosparelmoervlinder
Bruin dikkopje
Bruine eikenpage
Duinparelmoervlinder
Gentiaanblauwtje
Grote parelmoervlinder
Grote vos
Grote weerschijnvlinder
Iepenpage
Kleine heivlinder
Kleine ijsvogelvlinder
Kommavlinder
Sleedoornpage
Spiegeldikkopje
Veenbesblauwtje
Veenbesparelmoervlinder
Veenhooibeestje
Veldparelmoervlinder
Zilveren maan
Libellen

59

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Beekrombout
Bosbeekjuffer
Donkere waterjuffer
Gevlekte glanslibel
Gewone bronlibel
Hoogveenglanslibel
Kempense heidelibel
Speerwaterjuffer
Kevers
Vliegend hert
Onderdeel B (behorende bij artikel 3.38, eerste lid, onder c)
Akkerboterbloem
Akkerdoornzaad
Akkerogentroost
Beklierde ogentroost
Berggamander
Bergnachtorchis
Blaasvaren
Blauw guichelheil
Bokkenorchis
Bosboterbloem
Bosdravik
Brave hendrik
Brede wolfsmelk
Breed wollegras
Bruinrode wespenorchis
Dennenorchis
Dreps
Echte gamander
Franjegentiaan
Geelgroene wespenorchis
Geplooide vrouwenmantel
Getande veldsla
Gevlekt zonneroosje
Glad biggenkruid
Gladde zegge
Groene nachtorchis

60

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Groensteel
Groot spiegelklokje
Grote bosaardbei
Grote leeuwenklauw
Honingorchis
Kalkboterbloem
Kalketrip
Karthuizeranjer
Karwijselie
Kleine ereprijs
Kleine Schorseneer
Kleine wolfsmelk
Kluwenklokje
Knollathyrus
Knolspirea
Korensla
Kranskarwij
Kruiptijm
Lange zonnedauw
Liggende ereprijs
Moerasgamander
Muurbloem
Naakte lathyrus
Naaldenkervel
Pijlscheefkelk
Roggelelie
Rood peperboompje
Rozenkransje
Ruw parelzaad
Scherpkruid
Schubvaren
Schubzegge
Smalle raai
Spits havikskruid
Steenbraam
Stijve wolfsmelk
Stofzaad
Tengere distel
Tengere veldmuur
Trosgamander
Veenbloembies
Vliegenorchis

61

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Vroege ereprijs
Wilde averuit
Wilde ridderspoor
Wilde weit
Wolfskers
Zandwolfsmelk
Zinkviooltje
Zweedse kornoelje
BIJLAGE X BIJ ARTIKEL 11.104, EERSTE LID, ONDER C, ONDER 2˚, VAN DIT
BESLUIT (VAN ADMINISTRATIEPLICHT UITGEZONDERDE SOORTEN)
Lama guanicoe (Goeanaco)
Rhea americana (Nandoe)
Anas formosa (Baikaltaling)
Coscoroba (Coscoroba)
Dendrocygna arborea (Westindische fluiteend)
Sarkidiornis melanotos (Knobbeleend)
Argusianus argus (Argusfazant)
Gallus sonneratii (Sonnerats hoen)
Lophura erythrophthalma (Kuifloze vuurrugfazant)
Lophura ignita (Gekuifde vuurrugfazant)
Pavo muticus (Groene pauw)
Polyplectron bicalcaratum (Spiegelpauw)
Polyplectron germaini (Germains spiegelpauw)
Polyplectron malacense (Maleise spiegelpauw)
Gallicolumba luzonica (Luzondolksteekduif)
Agapornis canus (Grijskopagapornis)
Agapornis fischeri (Fischers agapornis)
Agapornis lilianae (Nyasa-agapornis)
Agapornis nigrigenis (Zwartwangagapornis)
Agapornis personatus (Zwartmaskeragapornis)
Agapornis roseicollis (Perzikkopagapornis)
Agapornis taranta (Zwartvleugelagapornis)
Alisterus scapularis (Australische koningsparkiet)
Amazona amazonica (Oranjevleugelamazone)
Amazona farinosa (Gepoederde amazone)
Aprosmictus erythropterus (Roodvleugelparkiet)
Ara ararauna (Blauwgele ara)
Aratinga acuticaudata (Blauwkopparkiet)
Aratinga leucophthalmus (Witoogparkiet)
Aratinga pertinax (Maisparkiet)

62

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Bolborhynchus lineola (Catharinaparkiet)
Brotogeris chrysopterus (Oranjevleugelparkiet)
Cyanoramphus auriceps (Geelvoorhoofdkakariki)
Forpus coelestis (Blauwe muspapegaai)
Forpus conspicillatus (Gebrilde muspapegaai)
Forpus cyanopygius (Mexicaanse muspapegaai)
Forpus passerinus (Groene muspapegaai)
Forpus xanthops (Geelwangmuspapegaai)
Forpus xanthopterygius (Spix’ muspapegaai)
Lathamus discolor (Zwaluwparkiet)
Loriculus vernalis (Indische hangparkiet)
Myiopsitta monachus (Monniksparkiet)
Nandayus nenday (Nandayparkiet)
Neophema chrysostoma (Blauwvleugelparkiet)
Neophema elegans (Prachtparkiet)
Neophema pulchella (Turkooisparkiet)
Neophema splendida (Splendidparkiet)
Neopsephotus bourkii (Bourke’s parkiet)
Northiella haematogaster (Roodbuikparkiet)
Pionites melanocephala (Zwartkopcaique)
Pionus maximiliani (Maximiliaans papegaai)
Pionus menstruus (Zwartoorpapegaai)
Platycercus adelaidae (Adelaiderosella), P. elegans x P. flaveoleus
Platycercus adscitus (Bleekkoprosella)
Platycercus barnardi (Barnards rosella)
Platycercus caledonicus (Geelbuikrosella)
Platycercus elegans (Pennantrosella)
Platycercus eximius (Prachtrosella)
Platycercus flaveolus (Strogele rosella)
Platycercus icterotis (Stanleyrosella)
Platycercus venustus (Zwartkoprosella)
Platycercus zonarius (Port Lincolnrosella)
Polytelis alexandrae (Prinses van Walesparkiet)
Polytelis anthopeplus (Regentparkiet)
Polytelis swainsonii (Barrabandparkiet)
Psephotus haematonotus (Roodrugparkiet)
Psephotus varius (Regenboogparkiet)
Psittacula alexandri (Roseborstparkiet)
Psittacula cyanocephala (Pruimenkopparkiet)
Psittacula derbiana (Lord Derby’s parkiet)
Psittacula eupatria (Grote Alexanderparkiet)
Psittacula roseata (Bloesemkopparkiet)

63

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Purpureicephalus spurius (Roodkapparkiet)
Pyrrhura picta (Bonte parkiet)
Poephila cincta (Gordelamadine)
Iguana (Groene leguaan)
Boa constrictor (met uitzondering van de Boa constrictor occidentalis)
Corallus hortulanus (Tuinboa)
Python molurus bivittatus
Python regius (Koningspython)
Python reticulatus (Netpython)
Python sebae (Rotspython)
Ambystoma mexicanum (Axolotl)
Tridacna crocea
Tridacna maxima
ordo Antipatharia
ordo Coenothecalia
ordo Scleractinia
familia Tubiporidae
familia Milleporidae
familia Stylasteridae

64

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel II (WIJZIGING BESLUIT KWALITEIT LEEFOMGEVING)

Het Besluit kwaliteit leefomgeving wordt gewijzigd als volgt:

A
Afdeling 3.6 komt te luiden:

Afdeling 3.6 Bescherming habitats en soorten
§ 3.6.1. Algemeen
Artikel 3.18 (rekening houden met economische, sociale, culturele en lokale
omstandigheden)
Onverminderd de bij dit besluit voor taken en bevoegdheden op het gebied van de
natuurbescherming en het beheer van natuurgebieden gestelde regels, houdt een
bestuursorgaan bij de uitoefening daarvan rekening met de economische, sociale en
culturele belangen, en met de regionale en lokale bijzonderheden.
Artikel 3.19 (maatregelen voor behoud of herstel habitats en soorten)
1. Het provinciebestuur draagt zorg voor het treffen van de maatregelen die nodig
zijn voor:
a. de bescherming, de instandhouding of het herstel van biotopen en leefgebieden
in voldoende gevarieerdheid voor alle in Nederland van nature in het wild levende
vogelsoorten en in het bijzonder de vogelsoorten, genoemd in bijlage I bij de
vogelrichtlijn, en de niet in die bijlage genoemde geregeld in Nederland voorkomende
trekvogelsoorten;
b. het behoud of het herstel van een gunstige staat van instandhouding van de van
nature in Nederland in het wild voorkomende soorten dieren en planten, genoemd in
de bijlagen II, IV en V bij de habitatrichtlijn, van de in Nederland vooromende typen
natuurlijke habitats, genoemd in bijlage I bij de habitatrichtlijn, en van de in
Nederland voorkomende habitats van soorten, genoemd in de bijlagen II, IV en V bij
de habitatrichtlijn; en
c. het behoud of het herstel van een gunstige staat van instandhouding van de met
uitroeiing bedreigde of speciaal gevaar lopende van nature in Nederland in het wild

65

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

voorkomende dier- en plantensoorten, genoemd in de rode lijsten, bedoeld in artikel
2.19, vierde lid, onder a, onder 4°, van de wet.
2. De maatregelen, bedoeld in het eerste lid, zijn zodanig afgestemd op de
maatregelen van de provinciebesturen van de andere provincies, dat tezamen met die
maatregelen de doelstellingen voor geheel Nederland kunnen worden bereikt.

§ 3.6.2 Natura 2000-gebieden
Artikel 3.20 (eisen aan aanwijzingsbesluit)
1. Een besluit tot aanwijzing van een Natura 2000-gebied als bedoeld in artikel
2.43, eerste lid, van de wet bevat instandhoudingsdoelstellingen voor in ieder geval:
a. de leefgebieden voor vogelsoorten, voor zover nodig ter uitvoering van de
vogelrichtlijn; of
b. de natuurlijke habitats en de habitats van soorten, voor zover nodig ter
uitvoering van de habitatrichtlijn.
2. In het besluit wordt de geometrische begrenzing van het gebied vastgelegd.
Artikel 3.21 (instandhoudingsmaatregelen en passende maatregelen)
Het provinciebestuur of, in de gevallen, bedoeld in artikel 2.19, vierde lid, van de
wet, Onze in artikel 3.24 aangewezen minister, draagt zorg voor het treffen van de
voor het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen van een Natura 2000-gebied
of het onder zijn taak vallende gedeelte daarvan nodige:
a. instandhoudingsmaatregelen als bedoeld in de artikelen 3, eerste lid en tweede
lid, onder b, c en d, en 4, eerste lid, eerste zin, en tweede lid, van de vogelrichtlijn en
artikel 6, eerste lid, van de habitatrichtlijn; en
b. passende maatregelen als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de habitatrichtlijn,
waaronder:
1°. het besluit om de toegang tot een Natura 2000-gebied op grond van artikel
2.44, eerste lid, van de wet te beperken of te verbieden;
2°. de feitelijke handelingen, bedoeld in artikel 10.10a van de wet; en
3°. het in en rondom een Natura 2000-gebied aanbrengen van de nodige
kentekenen die de aanwijzing als Natura 2000-gebied en de rechtsgevolgen daarvan
kenbaar maken.
Artikel 3.22 (toegangsbeperking)
1. De toegang tot een Natura 2000-gebied wordt niet op grond van artikel 2.44,
eerste lid, van de wet beperkt of verboden voor de eigenaar van een in het gebied
gelegen onroerende zaak en voor degene die een zakelijk of persoonlijk gebruiksrecht

66

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

heeft, voor zover door het verbod of de beperking de toegang tot de onroerende zaak
ernstig zou worden belemmerd.
2. In een besluit om de toegang tot een Natura 2000-gebied te beperken of te
verbieden wordt de geometrische begrenzing vastgelegd van het gebied waarvoor de
beperking of het verbod geldt.
Artikel 3.23 (begrenzing gebied bij compenserende maatregelen)
Als een compenserende maatregel als bedoeld in artikel 9a.1, tweede lid, of 8.74b,
tweede lid, onder c, voorziet in de ontwikkeling of verbetering van leefgebieden voor
vogels, natuurlijke habitats of habitats voor soorten buiten een Natura 2000-gebied,
zorgt Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit ervoor dat deze
leefgebieden of habitats een Natura 2000-gebied of een onderdeel van een Natura
2000-gebied worden.
Artikel 3.24 (aanwijzing voor maatregelen verantwoordelijke ministers)
De zorg voor het nemen van maatregelen voor Natura 2000-gebieden of gedeelten
daarvan als bedoeld in artikel 2.18, eerste lid, onder f, onder 2°, van de wet berust
bij:
a. Onze Minister van Infrastructuur en Waterstaat, voor een Natura 2000-gebied of
gedeelte daarvan dat een oppervlaktewaterlichaam is dat is aangewezen in bijlage II,
onder 1, bij het Omgevingsbesluit;
b. Onze Minister van Defensie, voor een Natura 2000-gebied of gedeelte daarvan
dat voor militaire doeleinden worden gebruikt;
c. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit:
1°. voor een Natura 2000-gebied of gedeelte daarvan dat wordt beheerd door een
van Onze andere Ministers dan die, genoemd onder a en b; of
2°. als het gaat om de maatregelen, bedoeld in artikel 3.19, tweede lid, voor een
Natura 2000-gebied of gedeelte daarvan dat wordt beheerd door een van Onze andere
Ministers dan Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.

§ 3.6.3 Bijzondere nationale natuurgebieden
Artikel 3.25 (aanwijzing – gevallen waarin)
Een besluit tot aanwijzing van een bijzonder nationaal natuurgebied als bedoeld in
artikel 2.43, tweede lid, van de wet wordt alleen genomen, als:
a. het gebied is opgenomen op een lijst als bedoeld in artikel 4, eerste lid, van de
habitatrichtlijn;

67

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

b. het gebied onderwerp is van een procedure als bedoeld in artikel 5 van de
habitatrichtlijn;
c. in het gebied leefgebieden voor vogels, natuurlijke habitats of habitats van
soorten worden ontwikkeld of verbeterd ter uitvoering van een compenserende
maatregel als bedoeld in artikel 9a.1, tweede lid, onder c, of 8.74b, tweede lid, onder
c; of
d. bescherming van het gebied nodig is voor:
1°. de instandhouding of het herstel van biotopen en leefgebieden voor in
Nederland natuurlijk in het wild levende vogelsoorten, genoemd in bijlage I bij de
vogelrichtlijn, en de niet in die bijlage genoemde geregeld in Nederland voorkomende
trekvogelsoorten, of
2°. het behoud of herstel van een gunstige staat van instandhouding van de
natuurlijke habitats, de habitats van soorten of de soorten, genoemd in respectievelijk
de bijlagen I, II, IV of V bij de habitatrichtlijn.
Artikel 3.26 (eisen aanwijzingsbesluit)
1. Een besluit tot aanwijzing van een bijzonder nationaal natuurgebied als bedoeld
in artikel 2.43, tweede lid, van de wet bevat instandhoudingsdoelstellingen voor in
ieder geval:
a. de leefgebieden voor vogelsoorten, voor zover nodig ter uitvoering van de
vogelrichtlijn; of
b. de natuurlijke habitats en de habitats van soorten, voor zover nodig ter
uitvoering van de habitatrichtlijn.
2. In het besluit wordt de geometrische begrenzing van het gebied vastgelegd.
Artikel 3.27 (toegangsbeperking)
1. Een besluit om de toegang tot een bijzonder nationaal natuurgebied op grond
van artikel 2.43, tweede lid, van de wet te beperken of verbieden wordt genomen als
dat nodig is voor het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen voor dat gebied.
2. De toegang wordt niet beperkt of verboden voor de eigenaar van een in het
gebied gelegen onroerende zaak en voor degene die een zakelijk of persoonlijk
gebruiksrecht heeft, voor zover door het verbod of de beperking de toegang tot de
onroerende zaak ernstig zou worden belemmerd.
3. In het besluit om de toegang te beperken of te verbieden wordt de geometrische
begrenzing vastgelegd van het gebied waarvoor de beperking of het verbod geldt.
Artikel 3.28 (instandhoudingsmaatregelen)
Feitelijke handelingen als bedoeld in artikel 10.10a, van de wet worden verricht, als
dat nodig is voor het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen voor een

68

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

bijzonder nationaal natuurgebied, en omvatten zo nodig het aanbrengen in en rondom
een bijzonder nationaal natuurgebied van de nodige kentekenen die de aanwijzing als
bijzonder nationaal natuurgebied en de rechtsgevolgen daarvan kenbaar maken.

§ 3.6.4 Overige bepalingen
Artikel 3.29 (provinciale taak invasieve exoten)
Gedeputeerde staten dragen zorg voor het uitvoeren van uitroeiingsmaatregelen,
beheermaatregelen en herstelmaatregelen als bedoeld in de artikelen 17, 19 en 20 van
de invasieve-exoten-basisverordening met betrekking tot de in bijlage VA genoemde
soorten.
Artikel 3.30 (aanwijzing nationaal park)
1. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit kan een gebied als
nationaal park aanwijzen, als:
a. het een aaneengesloten gebied met een oppervlakte van ten minste 1.000 ha
betreft:
1°. waarin zich een of meer ecosystemen bevinden die niet wezenlijk zijn aangetast
door menselijk gebruik;
2°. waarin zich dier- en plantensoorten, geomorfologische locaties en habitats
bevinden die een bijzonder natuurwetenschappelijk, educatief en recreatief belang
vertegenwoordigen; of
3°. dat een natuurlijk landschap van grote schoonheid omvat;
b. het behoud van de wezenlijke kenmerken van het gebied is verzekerd;
c. het gebied is opengesteld voor bezoekers voor educatieve, culturele en
recreatieve doeleinden, waarbij aan de openstelling voorwaarden en beperkingen
kunnen worden verbonden met het oog op het behoud van de wezenlijke kenmerken
van het gebied; en
d. het gebied zich duidelijk onderscheidt van eerder aangewezen nationale parken.
2. Aanwijzing gebeurt alleen op verzoek van gedeputeerde staten van de provincie
of de provincies waarin het gebied ligt.
Artikel 3.31 (aanwijzing bevoegde instantie)
1. Als EU-verordeningen of richtlijnen over het verhandelen, het om een andere
reden dan verkoop onder zich hebben of het binnen of buiten het grondgebied van
Nederland brengen van dieren, planten, hout en producten daarvan, of op de
introductie of verspreiding van invasieve uitheemse soorten, verplichten tot het
aanwijzen van een bevoegde instantie die is belast met de uitvoering van de

69

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

verordening of richtlijn, is Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
deze instantie.
2. Het eerste lid is alleen van toepassing als de minister geen andere instantie als
bevoegde instantie heeft aangewezen.
Artikel 3.32 (verstrekking fytosanitaire certificaten en etiketten voor cites)
Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit verstrekt op aanvraag:
a. voor planten van bij ministeriële regeling aangewezen soorten fytosanitair
certificaten in overeenstemming met artikel 17, tweede lid, van de citesuitvoeringsverordening;
b. etiketten als bedoeld in de artikelen 52, eerste lid, en 66, zesde lid, van de citesuitvoeringsverordening.
Artikel 3.33 (erkenning examens gebruik jachtgeweer, roofvogels en
eendenkooien)
1. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit erkent een examen
voor een jachtgeweeractiviteit, een examen voor een valkeniersactiviteit en een
examen voor het gebruik van een eendenkooi alleen als de examens voldoen aan de
eisen in de artikelen 11.88, 11.89, 11.90 en 11.91 van het Besluit activiteiten
leefomgeving.
2. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wijst de examens aan
die zijn erkend door de bevoegde autoriteit van een andere staat en die gelijkwaardig
zijn aan een door hem erkend examen.
Artikel 3.34 (erkenning organisatie examens gebruik jachtgeweer, roofvogels
en eendenkooien)
Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit erkent een organisatie die
examens voor een jachtgeweeractiviteit, examens voor een valkeniersactiviteit of
examens voor het gebruik van een eendenkooi afneemt alleen als de organisatie
voldoet aan de eisen in artikel 11.92 van het Besluit activiteiten leefomgeving.

70

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

B
Artikel 4.26 komt te luiden:
Artikel 4.26 (beheerplan Natura 2000)
Een beheerplan Natura 2000 als bedoeld in artikel 3.8, derde lid, of artikel 3.9,
derde lid, van de wet bevat, gelet op de instandhoudingsdoelstellingen, bedoeld in
artikel 3.20, eerste lid, in ieder geval een beschrijving van de voor het Natura 2000gebied:
a. nodige instandhoudingsmaatregelen als bedoeld in de artikelen 3, eerste lid en
tweede lid, onder b, c en d, en 4, eerste lid, eerste zin, en tweede lid, van de
vogelrichtlijn en artikel 6, eerste lid, van de habitatrichtlijn;
b. passende maatregelen als bedoeld in artikel 6, tweede lid, van de
habitatrichtlijn; en
c. beoogde resultaten van de maatregelen, bedoeld onder a en b.

C
Afdeling 4.5 komt te luiden:
Afdeling 4.5 Nationale programmatische aanpak stikstof
Artikel 4.27 (aanwijzing programmatisch aanpak stikstof)
Het programma aanpak stikstof, bedoeld in artikel 3.9, vierde lid, van de wet, is
een programma als bedoeld in artikel 3.16 van de wet.
Artikel 4.28 (inhoud programmatische aanpak stikstof)
1. Het programma aanpak stikstof bevat voor ieder in het programma opgenomen
Natura 2000-gebied een beschrijving van:
a. de omvang van de stikstofdepositie aan het begin van de periode waarvoor het
programma geldt, onderscheiden naar de bijdrage aan de depositie door de
belangrijkste sectoren en onderscheiden naar depositie afkomstig uit buitenlandse dan
wel binnenlandse bronnen;
b. de staat van instandhouding van de voor stikstof gevoelige habitats;
c. de ruimte voor stikstofdepositie, eventueel met een fasering in de tijd, en de
indicatoren waaruit kan worden afgeleid of de instandhoudingsdoelstellingen voor de
voor stikstof gevoelige habitats in dat gebied worden bereikt;

71

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

d. de verwachte autonome ontwikkeling van de stikstofemissie door bronnen binnen
en buiten dat gebied en de gevolgen daarvan voor de omvang van stikstofdepositie in
dat gebied;
e. de getroffen of te treffen maatregelen die bijdragen aan:
1°. vermindering van de stikstofdepositie in dat gebied; en
2°. het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen voor de voor stikstof
gevoelige habitats in dat gebied;
f. de verwachte sociaaleconomische effecten en de weging van de haalbaarheid en
betaalbaarheid van de maatregelen, bedoeld onder e;
g. de verwachte gevolgen van de maatregelen, bedoeld onder e, op de omvang van
de stikstofdepositie, respectievelijk het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen
in dat gebied;
h. de ecologische beoordeling van het programma; en
i. de wijze waarop invulling wordt gegeven aan de in artikel 10.41 gestelde eisen
aan de monitoring van het programma.
2. De maatregelen, bedoeld in het eerste lid, onder e, onder 1°, zijn gericht op een
ambitieuze en realistische vermindering van de stikstofdepositie, afkomstig van in
Nederland aanwezige bronnen.
3. Het programma kan onder meer:
a. voorschriften bevatten over de beslissing op een aanvraag om een
omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit die stikstofdepositie op daarvoor
gevoelige natuurlijke habitats en habitats van soorten in een Natura 2000-gebied
veroorzaakt; en
b. voorzien in:
1°. verdeling over Natura 2000-activiteiten van de ruimte voor stikstofdepositie die
gelet op de instandhoudingsdoestellingen van de Natura 2000-gebieden, bedoeld in
artikel 3.20, eerste lid, beschikbaar is;
2°. reservering van een deel van die ruimte voor in het programma aangewezen
toekomstige activiteiten; en
3°. aanwijzing van toestemmingsbesluiten voor Natura 2000-activiteiten waarvoor
een beroep op de beschikbare ruimte kan worden gedaan.
Artikel 4.29 (maatregelen programmatische aanpak)
Tot de maatregelen, bedoeld in artikel 4.28, eerste lid, onder e, behoren:
a. maatregelen voorzien in bindende besluiten van de Raad van de Europese Unie,
van het Europees Parlement en de Raad gezamenlijk of van de Commissie van de
Europese Gemeenschappen, die ook strekken tot vermindering van de emissies van
stikstof of tot verbetering van de kwaliteit van onderdelen van de fysieke
leefomgeving;
b. maatregelen van bestuursorganen van provincies of het Rijk tot vermindering
van de stikstofdepositie; en

72

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

c. gebiedsgerichte maatregelen van bestuursorganen van gemeenten,
waterschappen, provincies of het Rijk ter vermindering van de effecten van
stikstofdepositie en voor het behoud of zo nodig herstel van de voor stikstof gevoelige
natuurlijke habitats en habitats van soorten.
Artikel 4.30 (verdeling ruimte voor stikstofdepositie over Natura 2000activiteiten gedurende periode programmatische aanpak stikstof)
1. Als toepassing wordt gegeven aan artikel 4.28, derde lid, aanhef en onder b,
wordt in het programma aanpak stikstof aangegeven welke ruimte voor
stikstofdepositie gedurende ieder tijdvak van drie jaar binnen de periode waarop het
programma betrekking heeft kan worden verdeeld over Natura 2000-activiteiten en in
voorkomend geval wordt gereserveerd voor in het programma aangewezen Natura
2000-activiteiten.
2. In het programma worden een evenwichtige verdeling en reservering van de
ruimte voor stikstofdepositie gedurende de periode gewaarborgd.
Artikel 4.31 (inhoud ecologische beoordeling programmatische aanpak
stikstof)
1. De ecologische beoordeling van het programma aanpak stikstof, bedoeld in
artikel 4.28, eerste lid, onder h, omvat voor ieder in het programma opgenomen
Natura 2000-gebied de beoordeling in hoeverre de maatregelen, bedoeld in artikel
4.28, eerste lid, onder e:
a. bijdragen aan het bereiken van de instandhoudingsdoelstellingen voor de voor
stikstof gevoelige habitats in dat gebied;
b. voorkomen dat verslechtering optreedt van de kwaliteit van de natuurlijke
habitats en de habitats van soorten in dat gebied;
c. voorkomen dat storende factoren optreden voor de soorten waarvoor dat gebied
is aangewezen voor zover die factoren, gelet op de instandhoudingsdoelstellingen van
het gebied, een significant effect kunnen hebben; en
d. zekerheid bieden dat de natuurlijke kenmerken van dat gebied niet worden
aangetast.
2. Bij de beoordeling wordt rekening gehouden met:
a. de verwachte autonome ontwikkeling van de stikstofdepositie;
b. voor zover mogelijk, de voorzienbare nieuwe bronnen die stikstofdepositie
veroorzaken op de voor stikstof gevoelige habitats in het Natura 2000-gebied.

D
Afdeling 4.6 wordt vervangen door de volgende afdelingen:

73

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Afdeling 4.6 Gemeentelijke programmatische aanpak stikstof
Artikel 4.32 (gemeentelijke programmatische aanpak stikstof)
1. Het college van burgemeester en wethouders kan een programma vaststellen
dat:
a. betrekking heeft op bestaand stedelijk gebied, een bestaand bedrijventerrein of
een haven- en industriegebied;
b. gericht is op:
1˚. een duurzame ruimtelijke en economische ontwikkeling van dat gebied; en
2˚. vermindering van de stikstofdepositie door activiteiten in dat gebied op voor
stikstof gevoelige habitats in Natura 2000-gebieden;
c. voorschriften bevat over de beslissing op een aanvraag om een
omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit die stikstofdepositie op daarvoor
gevoelige natuurlijke habitats en habitats van soorten in een Natura 2000-gebied
veroorzaakt; en
d. in voorkomend geval voorziet in verdeling van de ruimte voor stikstofdepositie
die er gelet op de instandhoudingsdoestellingen van de Natura 2000-gebieden,
bedoeld in artikel 3.20, eerste lid, is over de Natura 2000-activiteiten in het gebied
waarop het programma betrekking heeft.
2. Het programma wordt alleen vastgesteld als:
a. het op grond van artikel 3.16 van de wet is aangewezen;
b. voor Natura 2000-activiteiten waarop het programma betrekking heeft:
1˚. op grond van een passende beoordeling als bedoeld in artikel 8.74b de
zekerheid verkregen dat deze activiteiten de natuurlijke kenmerken van het Natura
2000-gebied niet aantasten, als de activiteiten projecten als bedoeld in artikel 6, derde
lid, van de habitatrichtlijn zijn; en
2˚. rekening is gehouden met de mogelijke gevolgen voor het Natura 2000-gebied,
gelet op de instandhoudingsdoelstellingen van dat gebied, als de activiteiten geen
projecten als bedoeld in artikel 6, derde lid, van de habitatrichtlijn zijn;
c. is voorzien in een zodanige monitoring en bijsturing van het programma, dat de
uitkomst van de beoordeling, bedoeld onder b, onder 1˚, en de conclusie over de
gevolgen, bedoeld onder b, onder 2˚, op het moment van de beslissing op de
aanvraag om een omgevingsvergunning voor die activiteiten redelijkerwijs nog steeds
aan die beslissing ten grondslag kan worden gelegd; en
d. de verdeling, bedoeld in artikel 4.28, derde lid, aanhef en onder b, in acht wordt
genomen;
e. de vaststelling gezamenlijk met gedeputeerde staten gebeurt.
Afdeling 4.7 Programma met vergunningvrije Natura 2000-activiteiten of
flora- en fauna-activiteiten

74

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 4.33 (programma met vergunningvrije Natura 2000-activiteiten of
flora- en fauna-activiteiten)
1. Een programma dat vergunningvrije Natura 2000-activiteiten aanwijst als
bedoeld in artikel 11.18, eerste lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving, voldoet
aan de artikelen 11.18, tweede lid, en 11.21 van dat besluit.
2. Een programma dat vergunningvrije flora- en fauna-activiteiten aanwijst:
a. als bedoeld in artikel 11.42, eerste lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving
met betrekking tot vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn,
voldoet aan de artikelen 11.42, tweede lid, en 11.45, eerste lid, van dat besluit;
b. als bedoeld in artikel 11.50, eerste lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving
met betrekking tot dieren of planten van soorten, genoemd in bijlage IV bij de
habitatrichtlijn, bijlage I of II van het Verdrag van Bern, of bijlage I van het Verdrag
van Bonn, voldoet aan de artikelen 11.50, tweede lid, en 11.53, eerste lid, van dat
besluit;
c. als bedoeld in artikel 11.56, eerste lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving
met betrekking tot dieren of planten van soorten, genoemd in bijlage IX bij dat besluit,
voldoet aan de artikelen 11.56, tweede lid, en 11.59, eerste lid, van dat besluit.
E
Aan afdeling 5.2 worden de volgende artikelen toegevoegd:
Artikel 5.165a (bebouwingscontour jacht)
In een omgevingsplan wordt voor de toepassing van de artikelen 11.72, vierde lid,
en 11.77, derde lid, aanhef en onder a, van het Besluit activiteiten leefomgeving een
bebouwingscontour jacht aangewezen aansluitend aan stedelijk gebied en aansluitende
aan lintbebouwing langs wegen, waterwegen of waterkeringen.
Artikel 5.165b (bebouwingscontour houtkap)
In een omgevingsplan wordt voor de toepassing van artikel 11.111, aanhef en
onder a, van het Besluit activiteiten leefomgeving een bebouwingscontour houtkap
aangewezen aansluitend aan stedelijk gebied.
F
In artikel 7.6, eerste lid, wordt ‘artikel 1.12, tweede lid, van de Wet
natuurbescherming’ vervangen door: artikel 2.43, vierde lid, van de wet.

75

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

G
Afdeling 7.3 wordt als volgt gewijzigd:
1. Na het opschrift wordt een opschrift ingevoegd, luidende: § 7.3.1 Natuurnetwerk
Nederland.
2. Na artikel 7.8 wordt een paragraaf toegevoegd, luidende:
§ 7.3.2 Omgevingsverordening met vergunningvrije Natura 2000-activiteiten of floraen fauna-activiteiten
Artikel 7.8a (omgevingsverordening met vergunningvrije Natura 2000activiteiten of flora- en fauna-activiteiten)
1. Een omgevingsverordening die vergunningvrije Natura 2000-activiteiten
aanwijst als bedoeld in artikel 11.19 van het Besluit activiteiten leefomgeving, voldoet
aan artikel 11.21 van dat besluit.
2. Een omgevingsverordening die vergunningvrije flora- en fauna-activiteiten
aanwijst:
a. als bedoeld in artikel 11.43 van het Besluit activiteiten leefomgeving met
betrekking tot vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn, voldoet
aan artikel 11.45, eerste lid, van dat besluit;
b. als bedoeld in artikel 11.51 van het Besluit activiteiten leefomgeving met
betrekking tot dieren of planten van soorten, genoemd in bijlage IV bij de
habitatrichtlijn, bijlage I of II van het Verdrag van Bern, of bijlage I van het Verdrag
van Bonn, voldoet aan artikel 11.53, eerste lid, van dat besluit;
c. als bedoeld in artikel 11.57 van het Besluit activiteiten leefomgeving met
betrekking tot dieren of planten van soorten, genoemd in bijlage IX bij dat besluit,
voldoet aan artikel 11.59, eerste lid, van dat besluit.
H
Afdeling 8.6 komt te luiden:
Afdeling 8.6 Omgevingsvergunning Natura 2000-activiteit en flora- en faunaactiviteit
§ 8.6.1. Natura 2000-activiteiten

Artikel 8.74a (toepassingsbereik en oogmerk)

76

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Deze paragraaf is van toepassing op vergunningplichtige Natura 2000-activiteiten
en is opgenomen met het oog op de natuurbescherming.
Artikel 8.74b (beoordelingsregels Natura 2000-activiteit)
1. Voor zover een aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft op een
Natura 2000-activiteit die een project als bedoeld in artikel 6, derde lid, van de
habitatrichtlijn is, wordt deze alleen verleend als uit de passende beoordeling, bedoeld
in artikel 16.53a, eerste lid, van de wet, de zekerheid is verkregen dat het project de
natuurlijke kenmerken van het gebied niet zal aantasten.
2. In afwijking van het eerste lid kan, ondanks het feit dat uit de passende
beoordeling de vereiste zekerheid niet is verkregen, de omgevingsvergunning worden
verleend, als is voldaan aan de volgende voorwaarden:
a. er zijn geen alternatieve oplossingen;
b. het project, is nodig om dwingende redenen van groot openbaar belang, met
inbegrip van redenen van sociale of economische aard; en
c. de nodige compenserende maatregelen worden getroffen om te waarborgen dat
de algehele samenhang van Natura 2000 bewaard blijft.
3. Als het project significante gevolgen kan hebben voor een prioritair type
natuurlijke habitat of een prioritaire soort in een Natura 2000-gebied, geldt, in
afwijking van het tweede lid, onder b, de voorwaarde dat het project nodig is
vanwege:
a. argumenten die verband houden met de gezondheid, de openbare veiligheid of
met voor het milieu wezenlijk gunstige effecten, of
b. andere dwingende redenen van openbaar belang, als de procedure van artikel
10.6c van het Omgevingsbesluit is toegepast.
4. Voor zover een aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft op een
Natura 2000-activiteit die geen project als bedoeld in artikel 6, derde lid, van de
habitatrichtlijn is, wordt bij de beslissing op de aanvraag om een omgevingsvergunning rekening gehouden met de gevolgen die de activiteit kan hebben voor een
Natura 2000-gebied, gelet op de instandhoudingsdoelstellingen voor dat gebied.
Artikel 8.74c (nationale programmatische aanpak stikstof)
Voor zover een aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft op een
Natura 2000-activiteit die stikstofdepositie veroorzaakt op voor stikstof gevoelige
habitats in een Natura 2000-gebied dat is opgenomen in het programma aanpak
stikstof, bedoeld in artikel 3.9, vierde lid, van de wet, wordt de omgevingsvergunning
alleen verleend als de Natura 2000-activiteit voldoet aan artikel 8.74b en de in
voorkomend geval in het programma opgenomen voorschriften, bedoeld in artikel
4.28, derde lid, onder a.

77

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 8.74d (gemeentelijke programmatische aanpak stikstof)
1. Voor zover een aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft op een
Natura 2000-activiteit waarop een gemeentelijk programma aanpak stikstof als
bedoeld in artikel 4.32 van toepassing is, wordt de omgevingsvergunning verleend als
de Natura 2000-activiteit voldoet aan de in het programma opgenomen voorschriften.
2. Het eerste lid geldt niet voor een projectbesluit waarin is bepaald dat:
a. het projectbesluit geldt als een omgevingsvergunning voor een Natura 2000activiteit; en
b. het eerste lid niet van toepassing is op dat projectbesluit.
Artikel 8.74e (voorschrift compensatie)
Aan een omgevingsvergunning die in overeenstemming met artikel 8.74b, tweede
lid, voor een Natura 2000-activiteit wordt verleend, wordt een voorschrift verbonden
dat de plicht inhoudt om compenserende maatregelen als bedoeld in artikel 8.74b,
tweede lid, onder c, te treffen.
Artikel 8.74ea1(voorschrift bij nationale programmatische aanpak stikstof)
Als toepassing is gegeven aan artikel 4.28, derde lid, aanhef en onder b, worden aan
een omgevingsvergunning die voor een Natura 2000-activiteit wordt verleend de
voorschriften en de beperkingen, die zijn vastgesteld in het programma aanpak
stikstof verbonden.
Artikel 8.74f (voorschrift bij gemeentelijke programmatische aanpak stikstof)
Aan een omgevingsvergunning die in overeenstemming met artikel 4.32 voor een
Natura 2000-activiteit wordt verleend, worden de voorschriften en de beperkingen, die
zijn vastgesteld in het gemeentelijke programma aanpak stikstof verbonden.

§ 8.6.2 Flora- en fauna-activiteiten
Artikel 8.74g (toepassingsbereik en oogmerk)
Deze paragraaf is van toepassing op flora- en fauna-activiteiten en is opgenomen
met het oog op de natuurbescherming.

1

Vanaf hier vernummeren.

78

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 8.74h (flora- en fauna-activiteit: soorten vogelrichtlijn)
1. Voor zover een aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft op een
flora- en fauna-activiteit als bedoeld in artikel 11.38, eerste lid, 11.39, eerste lid,
11.40, eerste lid, of 11.41 van het Besluit activiteiten leefomgeving, wordt de
omgevingsvergunning alleen verleend als:
a. er geen andere bevredigende oplossing dan het verrichten van de activiteit
bestaat;
b. de activiteit nodig is:
1°. in het belang van de volksgezondheid of de openbare veiligheid;
2°. in het belang van de veiligheid van het luchtverkeer;
3°. ter voorkoming van belangrijke schade aan gewassen, vee, bossen, visserij of
wateren;
4°. ter bescherming van flora en fauna;
5°. voor onderzoek of onderwijs, het uitzetten of herinvoeren van soorten, of voor
de daarmee samenhangende teelt; of
6°. om het vangen, het onder zich hebben of elke andere wijze van verstandig
gebruik van bepaalde vogels in kleine hoeveelheden selectief en onder strikt
gecontroleerde omstandigheden toe te staan; en
c. de activiteit niet leidt tot verslechtering van de staat van instandhouding van
deze soort.
2. Voor zover een aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft op een
flora- en fauna-activiteit als bedoeld in artikel 11.38, eerste lid, van het Besluit
activiteiten leefomgeving tot beperking van de omvang van een populatie van vogels
worden bij de toepassing van het eerste lid, aanhef en onder b, alleen de belangen,
bedoeld in dat onderdeel, onder 1°, 2°, 3° en 4°, in aanmerking genomen.
3. Een omgevingsvergunning als bedoeld in het tweede lid wordt alleen verleend
aan een faunabeheereenheid, tenzij de noodzaak ontbreekt voor het verrichten van de
activiteit door tussenkomst van een faunabeheereenheid, in welk geval de
omgevingsvergunning ook kan worden verleend aan een wildbeheereenheid of aan
anderen.
4. Een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit als bedoeld in
artikel 11.41, aanhef en onder b, van het Besluit activiteiten leefomgeving die
betrekking heeft op het gebruik van motorboten op open zee wordt alleen verleend als
is voldaan aan de in bijlage IV, onder b, tweede gedachtestreepje, tweede zin, bij de
vogelrichtlijn genoemde voorwaarden.
Artikel 8.74i (beoordelingsregels flora- en fauna-activiteit: soorten
habitatrichtlijn)
1. Voor zover een aanvraag een omgevingsvergunning betrekking heeft op een
flora- en fauna-activiteit als bedoeld in artikel 11.47, eerste lid, 11.48, eerste lid, of

79

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

11.49, eerste lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving wordt deze alleen verleend
als:
a. er geen andere bevredigende oplossing voor het verrichten van de activiteit
bestaat;
b. de activiteit nodig is:
1°. in het belang van de bescherming van de wilde flora of fauna, of in het belang
van de instandhouding van de natuurlijke habitats;
2°. ter voorkoming van ernstige schade aan met name de gewassen,
veehouderijen, bossen, visgronden, wateren of andere vormen van eigendom;
3°. in het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere
dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale
of economische aard en met inbegrip van voor het milieu wezenlijke gunstige effecten;
4°. voor onderzoek en onderwijs, repopulatie of herintroductie van deze soorten, of
voor de daarvoor benodigde kweek, met inbegrip van de kunstmatige vermeerdering
van planten, of
5°. om het onder strikt gecontroleerde omstandigheden mogelijk te maken op
selectieve wijze en binnen bepaalde grenzen een beperkt, bij de
omgevingsverordening of ministeriële regeling vastgesteld aantal van bepaalde dieren
van de aangewezen soort te vangen of onder zich te hebben, onderscheidenlijk een
beperkt bij de omgevingsverordening of ministeriële regeling vastgesteld aantal van
bepaalde planten van de aangewezen soort te plukken of onder zich te hebben; en
c. de activiteit geen afbreuk doet aan het streven de populaties van de betrokken
soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding
te laten voortbestaan.
2. Voor zover een aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft op een
flora- en fauna-activiteit als bedoeld in artikel 11.47, eerste lid, van het Besluit
activiteiten leefomgeving tot beperking van de omvang van een populatie van dieren
van soorten als bedoeld in dat lid, worden bij de toepassing van het eerste lid, aanhef
en onder b, alleen de belangen, bedoeld in dat onderdeel onder 1°, 2° en 3°, in
aanmerking genomen.
3. Een omgevingsvergunning als bedoeld in het tweede lid wordt alleen verleend
aan een faunabeheereenheid, tenzij de noodzaak ontbreekt voor het verrichten van de
activiteiten door tussenkomst van een faunabeheereenheid, in welk geval de
omgevingsvergunning ook kan worden verleend aan een wildbeheereenheid of aan
anderen.
Artikel 8.74j (beoordelingsregels flora- en fauna-activiteit: andere soorten)
1. Voor zover een aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft op een
flora- en fauna-activiteit als bedoeld in artikel 11.55 van het Besluit activiteiten
leefomgeving, wordt de omgevingsvergunning alleen verleend als:
a. er geen andere bevredigende oplossing bestaat;

80

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

b. de activiteit nodig is:
1°. in het belang van de bescherming van de wilde flora of fauna, of in het belang
van de instandhouding van de natuurlijke habitats;
2°. ter voorkoming van ernstige schade aan met name de gewassen,
veehouderijen, bossen, visgronden, wateren of andere vormen van eigendom;
3°. in het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere
dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale
of economische aard en met inbegrip van voor het milieu wezenlijke gunstige effecten;
4°. voor onderzoek en onderwijs, repopulatie of herintroductie van deze soorten, of
voor de daarvoor benodigde kweek, met inbegrip van de kunstmatige vermeerdering
van planten, of
5°. om het onder strikt gecontroleerde omstandigheden mogelijk te maken op
selectieve wijze en binnen bepaalde grenzen een beperkt, bij de
omgevingsverordening of ministeriële regeling vastgesteld aantal van bepaalde dieren
van de aangewezen soort te vangen of onder zich te hebben, onderscheidenlijk een
beperkt bij de omgevingsverordening of ministeriële regeling vastgesteld aantal van
bepaalde planten van de aangewezen soort te plukken of onder zich te hebben;
6°. in het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden,
daaronder begrepen het daarop volgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde
gebied;
7°. Voor het voorkomen van schade of overlast, met inbegrip van schade aan
sportvelden, schietterreinen, industrieterreinen, kazernes, of begraafplaatsen;
8°. Voor het beperken van de omvang van de populatie van in het wild levende
dieren, in verband met door deze dieren ter plaatse en in omringende gebied
veelvuldig veroorzaakte schade of in verband met de maximale draagkracht van het
gebied waarin de dieren zich bevinden;
9°. voor het voorkomen of bestrijden van onnodig lijden van zieke of gebrekkige
dieren;
10°. in het kader van een bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of
bosbouw;
11°. in het kader van het bestendig beheren of onderhouden van vaarwegen,
watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, luchthavens, wegen,
spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer;
12°. in het kader van het bestendig beheren of onderhouden van de
landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied; of
13°. in het algemeen belang; en
c. de activiteit geen afbreuk doet aan het streven de populaties van de betrokken
soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding
te laten voortbestaan.
2. Voor zover een aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft op een
flora- en fauna-activiteit als bedoeld in artikel 11.55, eerste lid, van het Besluit
activiteiten leefomgeving tot beperking van de omvang van een populatie van dieren

81

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

van soorten als bedoeld in dat lid, worden bij de toepassing van het eerste lid, aanhef
en onder b, alleen de belangen, genoemd in dat onderdeel onder 1°, 2°, 3°, 7°, 9° en
13° in aanmerking genomen.
3. Een omgevingsvergunning als bedoeld in het tweede lid wordt alleen verleend
aan een faunabeheereenheid, tenzij de noodzaak ontbreekt voor het verrichten van de
activiteiten door tussenkomst van een faunabeheereenheid, in welk geval de
omgevingsvergunning ook kan worden verleend aan een wildbeheereenheid of aan
anderen.
Artikel 8.74k (beoordelingsregels flora- en fauna-activiteit: bijvoeren)
Voor zover een aanvraag om een omgevingsvergunning betrekking heeft op een
flora- en fauna-activiteit als bedoeld in artikel 11.61 van het Besluit activiteiten
leefomgeving, wordt de omgevingsvergunning alleen verleend:
a. bij bijzondere weersomstandigheden; of
b. bij een tijdelijk natuurlijk voedseltekort waardoor het welzijn van de dieren in
het geding is.
Artikel 8.74l (voorschrift flora- en fauna-activiteit soorten vogelrichtlijn:
algemeen)
Aan een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit als bedoeld in
artikel 11.38, eerste lid, 11.39, eerste lid, 11.40, eerste lid, of 11.41 van het Besluit
activiteiten leefomgeving worden voorschriften verbonden, die inhouden:
a. de middelen, installaties of methoden voor het vangen of doden;
b. de tijd en locatie waarvoor de omgevingsvergunning geldt;
c. de soorten van vogels, of hun nesten, rustplaatsen of eieren waarvoor de
omgevingsvergunning geldt; en
d. de wijze waarop het risico voor het behoud van de vogelstand wordt beperkt.
Artikel 8.74m (voorschrift soorten vogelrichtlijn: toegestane middelen)
1. De in een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit als bedoeld in
artikel 11.38, eerste lid, 11.39, eerste lid, 11.40, eerste lid, of 11.41 van het Besluit
activiteiten leefomgeving voorgeschreven middelen kunnen alleen zijn:
a. geweren;
b. honden, maar geen lange honden;
c. aantoonbaar gefokte haviken (Accipiter gentilis), slechtvalken (Falco peregrinus)
en woestijnbuizerds;
d. kastvallen;
e. vangkooien;
f. vangnetten;

82

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

g. eendenkooien;
h. bal-chatri; en
i. slag-, snij- of steekwapens.
2. In een omgevingsvergunning wordt aan het gebruik van de woestijnbuizerd als
voorschrift verbonden dat degene die de woestijnbuizerd gebruikt beschikt over een
omgevingsvergunning voor een valkeniersactiviteit.
3. In een omgevingsvergunning wordt aan het gebruik van de bal-chatri als
voorschrift verbonden dat hierbij:
a. geen gebruik wordt gemaakt van levende lokdieren;
b. op voorhand wordt gewaarborgd dat de bal-chatri onder permanent direct
toezicht staat van een deskundige; en
c. gevangen dieren niet onnodig lang vastzitten en niet onnodig worden verwond.
4. In een omgevingsvergunning wordt aan het gebruik van slag-, snij- of
steekwapens als voorschrift verbonden dat het gebruik van deze middelen alleen is
toegestaan:
a. voor het doden van in nood verkerende, gewonde vogels;
b. door personen die aantoonbaar de nodige kennis en vaardigheden bezitten om
deze activiteit humaan en doeltreffend uit te voeren; en
c. als er redelijkerwijs geen alternatief middel voor handen is met minder mogelijke
nadelige gevolgen voor het welzijn van het desbetreffende dier.
Artikel 8.74n (voorschrift soorten vogelrichtlijn: toegestane methoden of
installaties)
1. De in een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit als bedoeld in
artikel 11.38, eerste lid, 11.39, eerste lid, 11.40, eerste lid, of 11.41 van het Besluit
activiteiten leefomgeving voorgeschreven methoden of installaties voor het vangen of
doden van vogels kunnen alleen zijn:
a. het doden met gebruikmaking van middelen die krachtens de Wet
gewasbeschermingsmiddelen en biociden zijn toegelaten of vrijgesteld, met inbegrip
van het gebruik maken van alle middelen of installaties die noodzakelijk zijn om die
middelen toe te passen;
b. het vangen door middel van bijeendrijven, waaronder in ieder geval wordt
begrepen het gebruik van de vangkraal in combinatie met een middel als bedoeld
onder a;
c. het vangen of doden met gebruikmaking van lokvogels;
d. het vangen of doden met gebruikmaking van een middel waarmee lokgeluiden
kunnen worden gemaakt;
e. het doden met gebruikmaking van een geweer, waarbij op grond van een
maatwerkvoorschrift of maatwerkregel wordt gehandeld in afwijking van de in de
artikelen 11.77, 11.80, 11.81 en 11.84 van het Besluit activiteiten leefomgeving
gestelde eisen met betrekking tot:

83

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

1°. de omvang van het jachtveld;
2°. het gebruik van middelen op, aan of bij het geweer, zoals een geluiddemper,
een kunstmatige lichtbron, een voorziening om de prooi te verlichten, een vizier met
beeldomzetter, een elektronische beeldversterker of een ander instrument om in de
nacht te schieten;
3°. de munitie; of
4°. het gebruik van het geweer:
– voor zonsopgang of na zonsondergang;
– binnen de in een omgevingsplan aangewezen bebouwingscontour jacht, bedoeld
in artikel 5.165a, of terreinen die onmiddellijk aan de bebouwingscontour grenzen;
– binnen de afpalingskring van een eendenkooi;
– vanaf of vanuit een rijdend voertuig; of
– vanuit een luchtvaartuig;
f. het doden door middel van cervicale dislocatie; en
g. het vangen of doden met gebruikmaking van lokvoer.
2. Een vergunningvoorschrift dat betrekking heeft op het vangen of doden met
gebruikmaking van lokvogels, kan alleen betrekking hebben op levende lokvogels als:
a. het eksters, kauwen, zwarte kraaien, ganzen, eenden of spreeuwen betreft, die
worden gebruikt voor het vangen van eksters, kauwen, zwarte kraaien, ganzen,
eenden, dan wel spreeuwen met vangkooien, kastvallen of vangnetten;
b. de vogels zijn gefokt;
c. de vangkooien en kastvallen zodanig zijn vervaardigd dat in de kooi of val geen
lichamelijk contact mogelijk is tussen de lokvogel en het te vangen dier;
d. de vogels niet verminkt of blind zijn; en
e. de vogels beschikken over voldoende voedsel, water, lucht, beschutting en
bewegingsruimte.
3. In een omgevingsvergunning wordt aan het gebruik van de methode van
cervicale dislocatie als voorschrift verbonden dat het gebruik van deze methode alleen:
a. is toegestaan voor het doden van in nood verkerende, gewonde vogels van een
omvang kleiner dan of gelijk aan eenden;
b. door personen plaatsvindt, die aantoonbaar de nodige kennis en vaardigheden
bezitten om deze activiteit humaan en doeltreffend uit te voeren; en
c. is toegestaan als redelijkerwijs geen alternatief middel voor handen is met
minder mogelijke nadelige gevolgen voor het welzijn van het desbetreffende dier.
Artikel 8.74o (voorschrift flora- en fauna-activiteit soorten habitatrichtlijn en
andere soorten: toegestane middelen)
1. Aan een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit als bedoeld in
artikel 11.47, eerste lid, 11.49 of 11.55 van het Besluit activiteiten leefomgeving
worden voorschriften verbonden over de te gebruiken middelen.

84

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

2. Als de omgevingsvergunning wordt verleend vanwege een belang als bedoeld in
artikel 8.74h, eerste lid, onder b, onder 3°, of artikel 8.74j, eerste lid, onder b, onder
2°, worden slechts middelen voorgeschreven die nadelige gevolgen voor het welzijn
van vogels en dieren voorkomen, of als dat niet mogelijk is, zoveel mogelijk beperken.
Artikel 8.74p (voorschrift flora- en fauna-activiteit soorten habitatrichtlijn en
andere soorten: niet drijven van groot wild)
In een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit als bedoeld in
artikel 11.55 van het Besluit activiteiten leefomgeving die betrekking heeft op het
doden of vangen van wilde zwijnen, reeën, damherten of edelherten worden
voorschriften opgenomen die bepalen:
a. dat dit niet door middel van drijven plaatsvindt; en
b. of en onder welke voorwaarden een methode is toegestaan, waarbij één persoon
wilde zwijnen opzettelijk verontrust met het oogmerk deze dieren binnen het
schootsveld van één geweerdrager te drijven, opdat deze de dieren kan doden, en
waarbij geen hond wordt ingezet.

I
Na afdeling 8.6 worden de volgende afdelingen ingevoegd:
Afdeling 8.6a Omgevingsvergunning jachtgeweeractiviteit
Artikel 8.74q (beoordelingsregels jachtgeweeractiviteit)
1. Een omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit wordt alleen verleend
als de aanvrager:
a. met goed gevolg een examen voor een jachtgeweeractiviteit heeft afgelegd dat is
erkend door Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, of dat is erkend
door de bevoegde autoriteit van een andere staat en door Onze Minister als
gelijkwaardig aan door hem erkende examens is aangemerkt;
b. de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt;
c. jachthouder is van een jachtveld dat voldoet aan de daaraan gestelde eisen,
bedoeld in artikel 11.77 van het Besluit activiteiten leefomgeving, en lid is van de
wildbeheereenheid waarbinnen zijn jachtveld ligt, of toestemming heeft van een
jachthouder met dat lidmaatschap tot uitoefening van de jacht in zijn jachtveld; en
d. een geldig bewijs van de verzekering, bedoeld in artikel 11.79 van het Besluit
activiteiten leefomgeving, heeft overgelegd.
2. Een omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit wordt, ondanks
voldoening aan de eisen, bedoeld in het eerste lid, geweigerd, als:

85

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

a. er grond is om aan te nemen dat de aanvrager van de bevoegdheid een geweer
en munitie voorhanden te hebben, van de bevoegdheid om de jacht uit te oefenen, of
van de hem toekomende bevoegdheden in het kader van het beheren van populaties
van in het wild levende dieren of het bestrijden van schadeveroorzakende dieren
misbruik zal maken, of zodanig gebruik zal maken dat hij een gevaar voor zichzelf, de
openbare orde of de veiligheid kan gaan vormen;
b. er grond is om aan te nemen dat de aanvrager nalatig zal zijn te doen wat een
goed jager betaamt bij de uitoefening van de jacht;
c. aan de aanvrager de bevoegdheid om de jacht uit te oefenen is ontzegd bij een
rechterlijke uitspraak die voor tenuitvoerlegging vatbaar is geworden, en de tijd
waarvoor die bevoegdheid is ontzegd nog niet is verstreken;
d. de aanvrager in de twee jaar voorafgaande aan de aanvraag om een
omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit wegens één van de bij of
krachtens de wet strafbaar gestelde feiten, of wegens een feit dat strafbaar is gesteld
bij de Wet dieren, voor zover het gedragingen als bedoeld in de artikelen 2.1, 2.2, 2.3,
2.5, 2.6, 2.7, 2.8, 2.9, 2.10, 2.13, 2.14 of 2.15 van die wet is veroordeeld, dan wel
tegen hem daarvoor een strafbeschikking is uitgevaardigd, of als hem wegens
overtreding van het krachtens de voornoemde artikelen van de Wet dieren bepaalde
een bestuurlijke boete als bedoeld in artikel 8.7 van de Wet dieren is opgelegd; of
e. de aanvrager in de acht jaar voorafgaand aan de beslissing op de aanvraag bij
onherroepelijk geworden rechterlijke uitspraak is veroordeeld wegens het plegen van
een misdrijf als omschreven in de artikelen 92, 95, 95a, 108 tot en met 110, 115 tot
en met 117, 121, 121a, 123 tot en met 124a, 131, 140 tot en met 141a, 142, 157,
164, 166, 168, 170, 179, 180, 242 tot en met 247, 248f, 249, 250, 273f, 274, 279,
281 tot en met 282b, 284 tot en met 285b, 287 tot en met 292, 300 tot en met 303,
307, 312, 317, 350, 352 of 381 tot en met 387 van het Wetboek van Strafrecht, of
wegens het plegen van een misdrijf op grond van de Wet wapens en munitie of op
grond van de Opiumwet.
3. Voor de berekening van periode van acht jaar, bedoeld in het tweede lid, onder
e, telt de periode waarin een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf is ondergaan, niet mee.
4. Een omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit wordt in afwijking van
het eerste lid, aanhef en onder a, niet geweigerd als de aanvrager niet met gunstig
gevolg een examen voor een jachtgeweeractiviteit heeft afgelegd, als hem vanwege
het met gunstig gevolg behalen van een krachtens de Jachtwet erkend jachtexamen:
a. in de periode van 1 januari 1977 tot en met 31 maart 2002 een jachtakte als
bedoeld in de Jachtwet is uitgereikt; of
b. in de periode van 1 april 2002 tot en met 30 september 2004 een jachtakte als
bedoeld in de Flora- en faunawet is uitgereikt.

86

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 8.74r (afwijking aanvrager zonder woonplaats in Nederland)
Artikel 8.74q, eerste lid, onder c, geldt niet als de aanvrager van een
omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit:
a. geen woonplaats in Nederland heeft; en
b. genoegzaam aantoont dat hij gerechtigd is de jacht uit te oefenen in het land
waarin hij zijn woon- of verblijfplaats heeft.
Artikel 8.74s (voorschrift bij aanvrager zonder woonplaats)
Als toepassing wordt gegeven aan artikel 8.74r, wordt aan een
omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit het voorschrift verbonden dat de
houder zich bij het gebruik van het geweer bevindt in gezelschap van een in Nederland
woonachtige houder van een geldige omgevingsvergunning voor een
jachtgeweeractiviteit.
Afdeling 8.6b Omgevingsvergunning valkeniersactiviteit
Artikel 8.74t (beoordelingsregels valkeniersactiviteit)
1. Een omgevingsvergunning voor een valkeniersactiviteit wordt alleen verleend als
de aanvrager:
a. met goed gevolg een examen voor een valkeniersactiviteit heeft afgelegd dat is
erkend door Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, of dat is erkend
door de bevoegde autoriteit van een andere staat en door Onze Minister als
gelijkwaardig aan door hem erkende examens is aangemerkt; en
b. de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt;
2. Een omgevingsvergunning voor een valkeniersactiviteit, wordt ondanks
voldoening aan de eisen, bedoeld in het eerste lid, geweigerd, als:
a. er grond is om aan te nemen dat de aanvrager van de bevoegdheid een
roofvogel voorhanden te hebben, van de bevoegdheid om de jacht uit te oefenen, of
van de hem toekomende bevoegdheden in het kader van het beheren van populaties
van in het wild levende dieren en het bestrijden van schade misbruik zal maken, of
zodanig gebruik zal maken dat hij een gevaar voor zichzelf, de openbare orde of de
veiligheid kan gaan vormen;
b. er grond is om aan te nemen dat de aanvrager nalatig zal zijn te doen wat een
goed jager betaamt bij de uitoefening van de jacht;
c. aan de aanvrager de bevoegdheid om de jacht uit te oefenen is ontzegd bij een
rechterlijke uitspraak die voor tenuitvoerlegging vatbaar is geworden, en de tijd
waarvoor die bevoegdheid is ontzegd nog niet is verstreken;
d. de aanvrager in de twee jaar voorafgaande aan de aanvraag om de
omgevingsvergunning voor een valkeniersactiviteit wegens één van de bij of krachtens

87

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

de wet strafbaar gestelde feiten, of wegens een feit dat strafbaar is gesteld bij de Wet
dieren, voor zover het betreft gedragingen als bedoeld in de artikelen 2.1, 2.2, 2.3,
2.5, 2.6, 2.7, 2.8, 2.9, 2.10, 2.13, 2.14 of 2.15 van die wet is veroordeeld, of tegen
hem daarvoor een strafbeschikking is uitgevaardigd, of als hem wegens overtreding
van het krachtens de voornoemde artikelen van de Wet dieren bepaalde een
bestuurlijke boete als bedoeld in artikel 8.7 van de Wet dieren is opgelegd; of
e. de aanvrager in de acht jaar voorafgaand aan de beslissing op de aanvraag bij
onherroepelijk geworden rechterlijke uitspraak is veroordeeld wegens het plegen van
een misdrijf als omschreven in de artikelen 92, 95, 95a, 108 tot en met 110, 115 tot
en met 117, 121, 121a, 123 tot en met 124a, 131, 140 tot en met 141a, 142, 157,
164, 166, 168, 170, 179, 180, 242 tot en met 247, 248f, 249, 250, 273f, 274, 279,
281 tot en met 282b, 284 tot en met 285b, 287 tot en met 292, 300 tot en met 303,
307, 312, 317, 350, 352 of 381 tot en met 387 van het Wetboek van Strafrecht, of
wegens het plegen van een misdrijf op grond van de Wet wapens en munitie of op
grond van de Opiumwet.
3. Voor de berekening van periode van acht jaar, bedoeld in het tweede lid, onder
e, telt de periode waarin een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf is ondergaan, niet mee.

J
Na artikel 8.102 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 8.103 ( specifieke gronden intrekking of wijziging
omgevingsvergunning voor activiteiten die de natuur betreffen)

1. Het bevoegd gezag trekt een omgevingsvergunning voor een Natura 2000activiteit, in ieder geval in of wijzigt een omgevingsvergunning voor een Natura 2000activiteit in ieder geval als dat nodig is ter uitvoering van artikel 6, tweede lid, van de
habitatrichtlijn.
2. Het bevoegd gezag kan een omgevingsvergunning voor een flora- of faunaactiviteit, een jachtgeweeractiviteit of een valkeniersactiviteit intrekken, als de houder
van de omgevingsvergunning, nadat die is verleend, onherroepelijk is veroordeeld:
a. voor een overtreding van een in de paragrafen 11.2.2 tot en met 11.2.10 van
het Besluit activiteiten leefomgeving gestelde regel of een daarover gesteld
maatwerkvoorschrift of gestelde maatwerkregel, of als daarvoor tegen hem een
strafbeschikking is uitgevaardigd;
b. wegens handelen in strijd met een andere omgevingsvergunning voor een floraen fauna-activiteit, een jachtgeweeractiviteit of een valkeniersactiviteit; of
c. wegens een feit strafbaar gesteld bij de Wet dieren voor zover het gedragingen
als bedoeld in de artikelen 2.1, 2.2, 2.3, 2.5, 2.6, 2.7, 2.8, 2.9, 2.10, 2.13, 2.14 of

88

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

2.15 van die wet betreft, of tegen hem deswege een strafbeschikking is uitgevaardigd
of hem wegens overtreding van het krachtens de voornoemde artikelen van de Wet
dieren bepaalde een bestuurlijke boete als bedoeld in artikel 8.7 van de Wet dieren is
opgelegd.
Artikel 8.104 (specifieke gronden intrekking omgevingsvergunning voor
jachtgeweeractiviteiten en valkeniersactiviteiten)
1. Het bevoegd gezag voor een omgevingsvergunning voor een
jachtgeweeractiviteit trekt die omgevingsvergunning in ieder geval in, als:
a. de bij aan aanvraag om die omgevingsvergunning verstrekte gegevens zodanig
onjuist of onvolledig blijken, dat, als de juiste gegevens waren verstrekt, de
vergunning zou zijn geweigerd;
b. blijkt dat de burgerrechtelijke aansprakelijkheid, bedoeld in artikel 11.79 van het
Besluit activiteiten leefomgeving, niet langer met inachtneming van het bepaalde bij of
krachtens dat artikel en artikel 11.79, tweede tot en met zevende lid, van datzelfde
besluit is gedekt;
c. de houder misbruik heeft gemaakt van wapens of munitie dan wel van de
bevoegdheid om wapens of munitie voorhanden te hebben, of als er andere
aanwijzingen zijn dat aan hem het voorhanden hebben van wapens of munitie niet
langer kan worden toevertrouwd;
d. na de verlening van de omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit de
houder onherroepelijk is veroordeeld wegens het plegen van een misdrijf als
omschreven in de artikelen 92, 95, 95a, 108 tot en met 110, 115 tot en met 117, 121,
121a, 123 tot en met 124a, 131, 140 tot en met 141a, 142, 157, 164, 166, 168, 170,
179, 180, 242 tot en met 247, 248f, 249, 250, 273f, 274, 279, 281 tot en met 282b,
284 tot en met 285b, 287 tot en met 292, 300 tot en met 303, 307, 312, 317, 350,
352 of 381 tot en met 387 van het Wetboek van Strafrecht, of wegens het plegen van
een misdrijf op grond van de Wet wapens en munitie of op grond van de Opiumwet; of
e. de houder in het bezit is van een magazijn voor een vuurwapen als bedoeld in
artikel 10, eerste lid, van Richtlijn (EU) 2017/853 van het Europees parlement en de
Raad van de Europese Unie van 17 mei 2017 tot wijziging van Richtlijn 91/477/EEG
van de Raad inzake de controle op de verwerving en het voorhanden hebben van
wapens (PbEU 2017, L 137/22), zonder hiervoor een verlof of ontheffing op grond van
de Wet wapens en munitie te hebben.
2. Het eerste lid, aanhef en onder a, is van overeenkomstige toepassing op de
omgevingsvergunning voor een valkeniersactiviteit.
3. Het bevoegd gezag voor een omgevingsvergunning voor een
jachtgeweeractiviteit of een valkeniersactiviteit kan die omgevingsvergunning
intrekken, als:
a. er grond is om aan te nemen dat de houder van zijn bevoegdheid om de jacht uit
te oefenen misbruik maakt;

89

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

b. de houder nalatig is te doen wat een goed jager betaamt bij de uitoefening van
de jacht;
c. er grond is om aan te nemen dat de houder van zijn bevoegdheden in het kader
van beheren van populaties van in het wild levende dieren en het bestrijden van
schadeveroorzakende dieren misbruik maakt.

K
Na hoofdstuk 9 wordt een nieuw hoofdstuk ingevoegd, luidende
HOOFDSTUK 9a PLANNEN EN NATURA 2000
Artikel 9a.1 (passende beoordeling plannen Natura 2000)
1. Een plan als bedoeld in artikel 6, derde lid, van de habitatrichtlijn wordt alleen
vastgesteld, als uit de passende beoordeling, bedoeld in artikel 16.53a, eerste lid, van
de wet de zekerheid is verkregen dat het plan de natuurlijke kenmerken van het
Natura 2000-gebied niet zal aantasten.
2. In afwijking van het eerste lid kan, als uit de passende beoordeling de vereiste
zekerheid niet is verkregen, het plan toch worden vastgesteld, als is voldaan aan de
volgende voorwaarden:
a. er zijn geen alternatieve oplossingen;
b. het plan is nodig om dwingende redenen van groot openbaar belang, met
inbegrip van redenen van sociale of economische aard; en
c. het plan bevat de nodige compenserende maatregelen om te waarborgen dat de
algehele samenhang van Natura 2000 bewaard blijft.
3. In afwijking van het tweede lid, aanhef en onder b, geldt, als het plan
significante gevolgen kan hebben voor een prioritair type natuurlijke habitat of een
prioritaire soort in een Natura 2000-gebied, de voorwaarde dat het plan nodig is
vanwege:
a. argumenten die verband houden met de menselijke gezondheid, met de
openbare veiligheid of met voor het milieu wezenlijk gunstige effecten, of
b. andere dwingende redenen van openbaar belang, als de procedure van artikel
10.6c van het Omgevingsbesluit is toegepaste.

L
Afdeling 10.5 komt te luiden:

90

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Afdeling 10.5 Natuur

Artikel 10.38 (monitoring staat van instandhouding en doelen)
1. Door monitoring worden bewaakt:
a. de staat van instandhouding van:
1°. de vogelsoorten, genoemd in bijlage I bij de vogelrichtlijn, en de niet in die
bijlage genoemde, geregeld in Nederland voorkomende trekvogelsoorten;
2°. de natuurlijke habitats en de habitats van soorten, genoemd in de bijlagen I en
II bij de habitatrichtlijn; en
3°. de dier- en plantensoorten, genoemd in de bijlagen IV en V bij de
habitatrichtlijn; en
b. de voortgang van de inspanningen voor het behalen van de doelstellingen uit de
vogelrichtlijn en de habitatrichtlijn.
2. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit is belast met de
uitvoering van de monitoring van de staat van instandhouding van de habitats en
soorten.
3. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en gedeputeerde staten
gezamenlijk zijn belast met de monitoring van de voortgang van de inspanningen voor
het behalen van de doelstellingen uit de vogelrichtlijn en de habitatrichtlijn.
Artikel 10.39 (registratie ruimte voor stikstofdepositie programmatische
aanpak stikstof)
1. Het bevoegd gezag dat een besluit neemt over een Natura 2000-activiteit die
stikstofdepositie veroorzaakt op voor stikstof gevoelige habitats in een Natura 2000gebied dat is opgenomen in het programma aanpak stikstof, bedoeld in artikel 3.9,
vierde lid, van de wet, verzamelt, als in dat programma toepassing wordt gegeven aan
artikel 4.28, derde lid, aanhef en onder b, de volgende gegevens:
a. de gebruikte ruimte voor stikstofdepositie die volgens het programma
beschikbaar is voor verdeling over Natura 2000-activiteiten;
b. de na het wijzigen of intrekken van een besluit beschikbaar gekomen, nietbenutte ruimte die volgens het programma beschikbaar is voor verdeling over Natura
2000-activiteiten;
c. het vervallen van een op grond van artikel 4.33, eerste lid, gemaakte reservering
als in het programma aanpak stikstof toepassing wordt gegeven aan artikel 4.28,
derde lid, aanhef en onder b, onder 2˚.
2. In afwijking van het eerste lid, draagt het bestuursorgaan dat op grond van
artikel 4.25 of 4.31 van het Omgevingsbesluit bevoegd is om te adviseren over en in
te stemmen met een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit zorg voor

91

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

de in het eerste lid bedoelde gegevensverzameling, als ruimte wordt gebruikt voor een
door een ander bestuursorgaan genomen besluit over die omgevingsvergunning.
3. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit verzamelt gegevens
over de reservering van ruimte als bedoeld in artikel 4.28, derde lid, aanhef en onder
b, onder 2˚, en over het geheel of gedeeltelijk vervallen van een reservering.
Artikel 10.40 (register stikstofdepositieruimte programmatische aanpak
stikstof)
1. Er is een register stikstofdepositieruimte programmatische aanpak stikstof.
2. Het register wordt beheerd door Onze Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit.
3. Het register bevat de gegevens, bedoeld in artikel 10.39.
4. Het register wordt voortdurend geactualiseerd.
Artikel 10.41 (monitoring programmatische aanpak stikstof)
1. De monitoring van de voortgang, de uitvoering en het doelbereik van het
programma aanpak stikstof vindt in ieder geval plaats in het derde en het zesde jaar
van de periode waarvoor het programma geldt. Als deze periode langer is dan 6 jaar,
vindt de monitoring elke 3 jaar en in het laatste jaar van de periode plaats.
2. De monitoring betreft in ieder geval:
a. de gevolgen van de maatregelen voor de stikstofdepositie;
b. de mate waarin gebruik is gemaakt van de ruimte die beschikbaar is voor
stikstofdepositie;
c. telkens in het jaar voor het verstrijken van een tijdvak van 3 jaar: de vraag of er
reserveringen zijn die kunnen vervallen omdat de gereserveerde ruimte tijdens de
periode waarvoor het programma geldt, geheel of gedeeltelijk niet zal worden
gebruikt, als in het programma aanpak stikstof toepassing wordt gegeven aan artikel
4.28, derde lid, aanhef en onder b, onder 2˚; en
d. telkens in het jaar voor het verstrijken van een tijdvak van 6 jaar en, als dat niet
samenvalt met het zesde jaar, het laatste jaar van de periode waarvoor het
programma geldt: de omvang en kwaliteit van de voor stikstof gevoelige habitats in de
Natura 2000-gebieden die in het programma zijn opgenomen in relatie tot de daarvoor
in het aanwijzingsbesluit, bedoeld in artikel 3.20, eerste lid, vastgestelde
instandhoudingsdoelstellingen.
3. De voor de monitoring noodzakelijke gegevens worden verzameld door:
a. de bestuursorganen die zijn belast met de uitvoering van de in het programma
beschreven maatregelen, voor zover het gaat om de voortgang en gevolgen van die
maatregelen;
b. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, voor zover het gaat
om de gebruikmaking van de ruimte voor stikstofdepositie die volgens het programma

92

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

beschikbaar is voor Natura 2000-activiteiten die stikstofdepositie veroorzaken op voor
stikstof gevoelige habitats in de Natura 2000-gebieden die in het programma zijn
opgenomen;
c. de bestuursorganen die bevoegd gezag zijn als bedoeld in artikel 10.39, eerste
en tweede lid, voor zover het gaat om het vervallen van reserveringen; en
d. de bestuursorganen die verantwoordelijk zijn voor de vaststelling van het
beheerplan, bedoeld in de artikelen 3.8, derde lid, en 3.9, derde lid, van de wet, voor
zover het gaat om de ontwikkeling van de staat van instandhouding van de voor
stikstof gevoelige habitats.
4. Voor de monitoring van de gevolgen voor de stikstofdepositie wordt gebruik
gemaakt van de beste beschikbare gegevens over de ontwikkeling van de
stikstofemissies en stikstofdepositie en de factoren die aan deze ontwikkeling hebben
bijgedragen.
5. Het verslag van de beoordeling in elk derde jaar bevat gegevens over:
a. de ruimte voor stikstofdepositie die beschikbaar zal zijn in het resterende deel
van de periode waarvoor het programma geldt; en
b. in het vierde jaar voor het verstrijken van de periode waarvoor het programma
geldt: de ruimte voor stikstofdepositie die naar verwachting in het daaropvolgende
programma beschikbaar zal zijn, in het bijzonder in de eerste 3 jaar van de periode
waarvoor dat programma geldt.
6. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Onze Minister van
Infrastructuur en Waterstaat zijn belast met de uitvoering van de monitoring.

Artikel 10.42 (verzameling gegevens verzekering jachtgeweer)
De korpschef verzamelt de gegevens die de polis van de verzekering, bedoeld in
artikel 11.79 van het Besluit activiteiten leefomgeving, bevat.

M
Bijlage I wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel A worden in de alfabetische volgorde de volgende
begripsbepalingen ingevoegd:
gunstige staat van instandhouding van een natuurlijke habitat: staat van
instandhouding van een natuurlijke habitat waarvoor geldt dat:
a. het natuurlijke verspreidingsgebied van de habitat en de oppervlakte van die
habitat binnen dat gebied stabiel zijn of toenemen;
b. de voor behoud op lange termijn nodige specifieke structuur en functies bestaan
en in de afzienbare toekomst vermoedelijk zullen blijven bestaan; en

93

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

c. de staat van instandhouding van de voor die habitat typische soorten gunstig is;
gunstige staat van instandhouding van een soort: staat van instandhouding van
een soort waarvoor geldt dat:
a. uit populatiedynamische gegevens blijkt dat de betrokken soort nog steeds een
levensvatbare component is van de natuurlijke habitat waarin hij voorkomt, en dat
vermoedelijk op lange termijn zal blijven;
b. het natuurlijke verspreidingsgebied van die soort niet kleiner wordt of binnen
afzienbare tijd lijkt te zullen worden; en
c. er een voldoende grote habitat bestaat en waarschijnlijk zal blijven bestaan om
de populaties van die soort op lange termijn in stand te houden;
prioritaire soort: soort die in bijlage II bij de Habitatrichtlijn als zodanig is
aangeduid;
prioritair type natuurlijke habitat: type natuurlijke habitat dat in bijlage I bij de
Habitatrichtlijn als zodanig is aangeduid;
programma aanpak stikstof: programma als bedoeld in artikel 3.9, vierde lid, van
de wet;
voor stikstof gevoelige habitats: voor stikstof gevoelige leefgebieden voor
vogelsoorten, natuurlijke habitats en habitats van soorten waarvoor een
instandhoudingsdoelstelling geldt;.
b. In onderdeel B worden in de alfabetische volgorde de volgende
begripsbepalingen ingevoegd:
CITES-uitvoeringsverordening: verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie
van 6 mei 2006, houdende uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 338/97
van de Raad inzake de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten
door controle op het desbetreffende handelsverkeer (PbEU 2006, L 166);.

N
De volgende bijlage wordt na bijlage V ingevoegd:
BIJLAGE VA BIJ ARTIKEL 3.29 VAN DIT BESLUIT (SOORTEN INVASIEVE
EXOTEN WAARTEGEN PROVINCIEBESTUUR MAATREGELEN NEEMT)

NEDERLANDSE NAAM

WETENSCHAPPELIJKE NAAM

Zoogdieren
Amerikaanse voseekhoorn

Sciurus niger

Grijze eekhoorn

Sciurus carolinensis

94

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

NEDERLANDSE NAAM

WETENSCHAPPELIJKE NAAM

Indische mangoeste

Herpestes javanicus

Muntjak

Muntiacus reevesi

Pallas’ eekhoorn

Callosciurus erythraeus

Rode neusbeer

Nasua nasua

Siberische grondeekhoorn

Tamias sibiricus

Wasbeer

Procyon lotor

Vogels
Heilige ibis

Threskiornis aethiopicus

Huiskraai

Corvus splendens

Rosse stekelstaart

Oxyura jamaicensis

Vissen
Amoergrondel

Percottus glenii

Blauwband

Pseudorasbora parva

Reptielen / amfibieën
Amerikaanse brulkikker

Rana catesbeiana

Lettersierschildpad

Trachemys scripta

Insecten
Aziatische hoornaar

Vespa velutina

Terestrische planten
Kudzu

Pueraria montana var. Lobata

Perzische berenklauw

Heracleum persicum

95

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

NEDERLANDSE NAAM

WETENSCHAPPELIJKE NAAM

Sosnowsky’s berenklauw

Heracleum sosnowskyi

Struikaster

Baccharis halimifolia

Schijnambrosia

Parthenium hysterophorus

Gestekelde duizendknoop

Persicaria perfoliata

Water- en oeverplanten
Grote waternavel

Hydrocotyle ranunculoides

Kleine waterteunisbloem

Ludwigia peploides

Moeraslantaarn

Lysichiton americanus

Parelvederkruid

Myriophyllum aquaticum

Verspreidbladige waterpest

Lagarosiphon major

Waterhyacint

Eichhornia crassipes

Waterteunisbloem

Ludwigia grandiflora

Waterwaaier

Cabomba caroliniana

96

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

ARTIKEL III (WIJZIGING OMGEVINGSBESLUIT)

Het Omgevingsbesluit wordt gewijzigd als volgt:

4.1 Bevoegd gezag omgevingsvergunning

A
In artikel 4.6, eerste lid, onder e, wordt “op grond van artikel 1.3, vijfde lid, van de
Wet natuurbescherming” vervangen door “in artikel 4.12, tweede en derde lid”.

B
Artikel 4.12 komt te luiden:
Artikel 4.12 (bevoegd gezag Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit enkel- en meervoudige aanvraag)
1. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit beslist op een enkel- of
meervoudige aanvraag om een omgevingsvergunning als de aanvraag alleen
betrekking heeft op een of meer Natura 2000-activiteiten of flora- en fauna-activiteiten
van nationaal belang.
2. De volgende Natura 2000-activiteiten en de volgende flora- en fauna-activiteiten
als bedoeld in de artikelen 11.38, 11.40. 11.41, 11.47, 11,48, aanhef en onder b,
11.49, 11.55. 11.61 en 11.62 van het Besluit activiteiten leefomgeving worden als
activiteiten van nationaal belang aangewezen:
a. een activiteit voor het aanleggen, uitbreiden, inrichten, wijzigen, gebruiken,
beheren of onderhouden van:
1°. een autoweg, autosnelweg, vaarweg, hoofdspoorweg of bijzondere spoorweg,
voor zover deze weg wordt beheerd door het Rijk en voor zover de activiteit
rechtstreeks samenhangt met het vervoer en transport via deze weg of de inpassing in
de fysieke leefomgeving;
2°. een primaire waterkering in beheer bij het Rijk en doorgangen in deze
waterkeringen, voor zover de activiteit rechtstreeks samenhangt met de
waterveiligheid of de inpassing in de fysieke leefomgeving;
3°. een militair terrein en een terrein met een militair object als bedoeld in artikel
5.146, eerste lid, van het Besluit kwaliteit leefomgeving, voor zover de activiteit

97

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

rechtstreeks samenhangt met militaire doeleinden of de inpassing in de fysieke
leefomgeving;
4°. een militaire luchthaven;
5°. de luchthaven Schiphol of een andere burgerluchthaven van nationale
betekenis als bedoeld in artikel 8.1, tweede lid, van de Wet luchtvaart, voor zover de
activiteit rechtstreeks samenhangt met het vervoer en transport via deze luchthaven
of met de inpassing in de fysieke leefomgeving;
6°. het gastransportnet, bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder n, van de Gaswet en
de daarmee verbonden gasdrukregelstations en gasdrukmeetstations, voor zover de
activiteit rechtstreeks samenhangt met het gastransport; en
7°. een hoogspanningsverbinding met een spanning van ten minste 220 kV en de
daarmee verbonden schakel- en transformatorstations en andere hulpmiddelen, voor
zover de activiteit rechtstreeks samenhangt met de elektriciteitsvoorziening;
b. een activiteit die rechtstreeks samenhangt met:
1°. het voorkomen of tegengaan van landwaartse verplaatsing van de kustlijn als
bedoeld in artikel 2.19, tweede lid, onder b, van de wet;
2°. landaanwinning in de territoriale zee; of
3°. het opsporen, winnen of opslaan van:
i. delfstoffen als bedoeld in artikel 1, onder a, van de Mijnbouwwet die zich
bevinden op een diepte van meer dan 100 m beneden de oppervlakte van de
aardbodem; of
ii. aardwarmte als bedoeld in artikel 1, onder b, van de Mijnbouwwet die zich
bevindt op een diepte van meer dan 500 m beneden de oppervlakte van de
aardbodem;
c. een activiteit van het Rijk die nodig is voor de ontwikkeling, werking en
bescherming van de hoofdwateren, bedoeld in bijlage II, onder 1, onder A;
d. een militair activiteit, verricht door de Nederlandse of een
bondgenootschappelijke krijgsmacht, buiten de onder a, onder 3°, bedoelde terreinen,
en buiten de onder a, onder 4°, bedoelde militaire luchthavens;
e. een vlucht met opsporings- of reddingshelikopters buiten de reguliere routes;
f. de uitoefening van een van de volgende vormen van commerciële visserij of
vanwege onderzoek uitgevoerde visserij:
1°. niet-handmatige schaal- en schelpdiervisserij, met inbegrip van het invangen
van schelpdierenzaad en van schelpdiercultures en het uitzetten van schelpdieren; of
2°. sleepnetvisserij in zoute wateren;
g. een lozingsactiviteit, inhoudende het brengenvan afvalwater in de Waddenzee;
h. een activiteitverricht door of namens een buitenlandse mogendheid;
i. een activiteit die rechtstreeks uitvoering geeft aan het op 19 april 1839 te Londen
gesloten Tractaat tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk België
betreffende de scheiding der wederzijdse grondgebieden (Trb. 1966, nr. 161);
j. een activiteit van of namens een lid van het Koninklijk Huis of op terreinen waar
de Kroondrager gerechtigd is tot het uitoefenen van de jacht; en

98

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

k. een activiteit die geheel of grotendeels plaatsvindt in:1°. het grensgebied,
bedoeld in artikel 1 van de op 14 mei 1962 te Bennekom tot stand gekomen
aanvullende Overeenkomst bij het Eems-Dollardverdrag (Trb. 1962, nr. 54);
2°. niet-provinciaal ingedeeld gebied; of
3°. de exclusieve economische zone.
3. Als flora- en fauna-activiteiten van nationaal belang worden ook aangewezen:
a. een activiteit als bedoeld in artikel 11.39, eerste lid, van het Besluit activiteiten
leefomgeving;
b. een activiteit als bedoeld in artikel 11.48, eerste lid, aanhef en onder a, van het
Besluit activiteiten leefomgeving;
c. een activiteit als bedoeld in artikel 11.40 of 11.48, eerste lid, aanhef en onder b,
van het Besluit activiteiten leefomgeving, als het gaat om:
1˚. het vangen of onder zich hebben van zieke of gewonde dieren ten behoeve van
vervoer in een motorvoertuig dat is ingericht en bestemd om te worden gebruikt voor
het vervoer van zieke of gewonde dieren;
2˚. het zich toe-eigenen en onder zich hebben van een dood uit het wild afkomstig
dier, dat buiten schuld of medeweten van degene die zich het dier toe-eigent is
gestorven, met het oog op het prepareren ervan;
3˚. het onder zich hebben van een geprepareerd uit het wild afkomstig dier; of
4˚. het onder zich hebben van dieren of planten die vanuit een ander land binnen
het grondgebied van Nederland zijn gebracht;
d.

een activiteit als bedoeld in artikel 11.41 van het Besluit activiteiten

leefomgeving waarbij gebruik wordt gemaakt van motorboten op open zee als bedoeld
in bijlage IV, onder b, tweede gedachtestreep, tweede zin, bij de vogelrichtlijn
e. een activiteit als bedoeld in artikel 11.47, eerste lid, 11.48, eerste lid, aanhef en
onder b, of 11.55, eerste lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving, als het gaat om
het vangen en onder zich hebben van bruinvissen, gewone dolfijnen, gewone
zeehonden, grijze zeehonden, tuimelaars, witflankdolfijnen of witsnuitdolfijnen ten
behoeve van:
1˚. het opvangen en verzorgen van zieke of gewonde dieren van deze soorten in
een opvangcentrum; of
2˚. het doen van wetenschappelijk onderzoek; en
f. activiteiten als bedoeld in artikel 11.62, eerste lid, van het Besluit activiteiten
leefomgeving als het gaat om:
1˚. herintroductie van soorten;
2˚. het uitzetten van dieren voor het bestrijden van ziekten, plagen of onkruiden;
of
3˚. het uitzetten van dieren samen met de in onder 2˚ bedoelde dieren, als
prooidieren voor die dieren.
4. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit beslist op een
aanvraag om een omgevingsvergunning voor een valkeniersactiviteit.

99

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

C
In artikel 4.25, eerste lid, onder e, wordt “op grond van artikel 1.3, vijfde lid, van
de Wet natuurbescherming” vervangen door “in artikel 4.12, tweede en derde lid”.

D
In artikel 4.31, eerste lid, wordt “die is aangewezen op grond van artikel 1.3, vijfde
lid, van de Wet natuurbescherming” vervangen door “van nationaal belang als bedoeld
in artikel 4.12, tweede en derde lid”.

E
Na artikel 5.6 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 5.6a (geen advies voor projectbesluiten voor hoofdinfrastructuur bij
Natura 2000-activiteiten)
Artikel 4.31 is niet van overeenkomstige toepassing op een ontwerp van een
projectbesluit en een voorgenomen projectbesluit voor een project als bedoeld in
artikel 5.46, eerste lid, aanhef en onder a tot en met e, van de wet voor zover daarin
wordt bepaald dat het geldt als een omgevingsvergunning voor een Natura 2000activiteit.

F
In artikel 5.8, tweede lid, vervalt “, tenzij een ander bestuursorgaan van het Rijk het
adviserende bestuursorgaan is”.
G
Hoofdstuk 6 komt te luiden:

100

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

HOOFDSTUK 6. FAUNABEHEEREENHEDEN EN -PLANNEN

Artikel 6.1 (faunabeheereenheid)
1. Een faunabeheereenheid heeft de rechtsvorm van een vereniging met volledige
rechtsbevoegdheid of een stichting.
2. In het bestuur van een faunabeheereenheid zijn in ieder geval
vertegenwoordigd:
a. de jachthouders uit het werkgebied van de faunabeheereenheid; en
b. maatschappelijke organisaties die het doel behartigen van een duurzaam beheer
van populaties van in het wild levende dieren in de regio waartoe het werkgebied van
de faunabeheereenheid behoort.
3. Vertegenwoordigers van andere dan de in het tweede lid bedoelde
maatschappelijke organisaties en wetenschappers op het gebied van faunabeheer
kunnen op uitnodiging van het bestuur van de faunabeheereenheid deelnemen aan de
vergaderingen van het bestuur en het bestuur adviseren.
Artikel 6.2 (faunabeheerplan)
1. Een faunabeheerplan bevat in ieder geval passende en doeltreffende
maatregelen ter voorkoming en het bestrijden van schade aangericht door in het wild
levende dieren.
2. Een faunabeheerplan wordt onderbouwd door trendtellingen van de populaties
van in het wild levende dieren in het gebied waarop het faunabeheerplan van
toepassing is om een planmatige en doelmatige aanpak van het faunabeheer te
bewerkstelligen.
3. Een faunabeheerplan heeft geen betrekking op het beheren van populaties van
exoten of verwilderde dieren en op het bestrijden van schadeveroorzakende exoten of
verwilderde dieren.
4. Voor diersoorten die bij ministeriële regeling zijn aangewezen vanwege de
omvang van hun leefgebieden, stellen faunabeheereenheden met een binnen een
leefgebied vallend werkgebied gezamenlijk het faunabeheerplan vast.
Artikel 6.3 (voorbereiding, openbaarmaking en verantwoording
faunabeheerplan)
1. De faunabeheereenheid hoort de binnen haar werkgebied werkzame
wildbeheereenheden over het ontwerp van het faunabeheerplan.
2. De faunabeheereenheid maakt het faunabeheerplan openbaar, zodra dit door het
bevoegd gezag op grond van artikel 8.1, tweede of vijfde lid, van de wet is
goedgekeurd.

101

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

3. De faunabeheereenheid brengt jaarlijks verslag uit van de uitvoering van het
faunabeheerplan aan het bevoegd gezag voor de goedkeuring van het
faunabeheerplan waarin de faunabeheereenheid werkzaam is.
4. Houders van een omgevingsvergunning voor jachtgeweeractiviteiten verstrekken
aan de faunabeheereenheid gegevens over de aantallen dieren, onderscheiden naar
soort, die zij binnen het werkgebied van de faunabeheereenheid hebben gedood.
5. De faunabeheereenheden maken een overzicht van de door houders van een
omgevingsvergunning voor jachtgeweeractiviteiten verstrekte gegevens en de
gegevens uit het jaarlijkse verslag betrekking hebbend op hun totale werkgebied,
openbaar.
Artikel 6.4 (Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit bevoegd
gezag)
Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit beslist over de goedkeuring
van een faunabeheerplan en is bevoegd tot het stellen van de nadere regels over
faunabeheereenheden en faunabeheerplannen, bedoeld in artikel 8.1, derde lid, van de
wet, als deze betrekking hebben op terreinen waar de Kroondrager gerechtigd is tot
het uitoefenen van de jacht.

H
Aan hoofdstuk 9 wordt het volgende artikel toegevoegd:
Artikel 9.3 (aanwijzing diersoorten voor tegemoetkoming schade)
Voor de schade aangericht door dieren van de volgende soorten verlenen
gedeputeerde staten een tegemoetkoming in schade als bedoeld in artikel 15.17,
eerste lid, van de wet:
a. soorten als bedoeld in artikel 1 van de vogelrichtlijn;
b. soorten, genoemd in bijlage IV, onder a, bij de habitatrichtlijn, bijlage II bij het
verdrag van Bern of bijlage I bij het verdrag van Bonn; en
c. soorten, genoemd in bijlage IX, onder A, bij het Besluit activiteiten leefomgeving.

I
Aan afdeling 10.2 worden drie artikelen toegevoegd, luidende:
Artikel 10.6a (bekendmaking kwantificering instandhoudingsdoelstellingen
natuur en rode lijsten)

102

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit draagt zorg voor
bekendmaking in de Staatscourant van:
a. een kwantificering van instandhoudingsdoelstellingen als bedoeld in artikel 2.19,
vierde lid, onder a, onder 2˚, van de wet; en
b, rode lijsten met bedreigde of speciaal gevaar lopende dier- en plantensoorten als
bedoeld in artikel 2.19, vierde lid, onder a, onder 3˚, van de wet.
Artikel 10.6b (actualisatie aanwijzingsbesluiten Natura 2000-gebieden en
bijzondere nationale natuurgebieden)
1. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit draagt zorg voor de
actualisatie van de besluiten tot aanwijzing van een Natura 2000-gebied, bedoeld in
artikel 2.43, eerste lid, van de wet, en van de besluiten tot aanwijzing van een
bijzonder nationaal natuurgebied, bedoeld in artikel 2.43, tweede lid, van de wet.
2. Bij de actualisatie wordt rekening gehouden met de inzichten die voortkomen uit
de monitoring, bedoeld in artikel 10.38 van het Besluit kwaliteit leefomgeving.
Artikel 10.6c (opvatting Europese Commissie over dwingende redenen van
groot openbaar belang bij Natura 2000-gebieden)
De opvatting van de Europese Commissie, bedoeld in artikel 6, vierde lid, van de
habitatrichtlijn, over het aanvoeren van andere dwingende redenen van groot
openbaar belang dan argumenten die verband houden met de menselijke gezondheid,
de openbare veiligheid of voor het milieu wezenlijk gunstige effecten, als sprake is van
een Natura 2000-gebied met een prioritair type natuurlijke habitat of een prioritaire
soort, wordt door Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit gevraagd,
op verzoek van het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning voor een Natura
2000-activiteit of voor de vaststelling van een plan als bedoeld in artikel 6, derde lid,
van de habitatrichtlijn.

J
In artikel 10.18, tweede lid, wordt “artikel 2.1, eerste lid, van de Wet
natuurbescherming” vervangen door “artikel 2.43, eerste lid, van de wet”.

K
Artikel 10.19 wordt vervangen door het volgende artikel:

103

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 10.19 (actualisatie programma aanpak stikstof)
Het programma aanpak stikstof, bedoeld in artikel 3.9, vierde lid, van de wet,
wordt elke 6 jaar geactualiseerd.

L
Na artikel 10.21 wordt het volgende artikel ingevoegd:
Artikel 10.21a (aanvraag omgevingsvergunning voor een
jachtgeweeractiviteit en een valkeniersactiviteit los)
Een omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit of voor een
valkeniersactiviteit wordt los aangevraagd van de omgevingsvergunning voor andere
activiteiten.

M
Artikel 10.23 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het tweede lid wordt “omgevingsvergunning” vervangen door
“omgevingsvergunning voor een bouwactiviteit”.
2. Er worden drie leden toegevoegd, luidende:
3. In een omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit wordt bepaald dat
die geldt:
a. voor een daarbij gestelde termijn van ten hoogste een jaar, binnen een periode
die loopt van 1 april tot 1 april van het daaropvolgende jaar; of
b. als dat eerder is, tot het tijdstip waarop een rechterlijke uitspraak ten uitvoer
kan worden gelegd waarbij de bevoegdheid tot het gebruik van een geweer ter
uitvoering van de wet is ontzegd.
4. Als toepassing wordt gegeven aan artikel 8.74r van het Besluit kwaliteit
leefomgeving en een omgevingsvergunning voor niet in Nederland woonachtige
personen wordt verleend, wordt in de omgevingsvergunning voor een
jachtgeweeractiviteit bepaald dat dat die geldt voor een daarbij gestelde termijn van
ten hoogste zes opeenvolgende in de vergunning vermelde dagen.
5. In een omgevingsvergunning voor een valkeniersactiviteit wordt bepaald dat die
geldt:
a. voor een daarbij gestelde termijn van ten hoogste vijf jaar, binnen een periode
die loopt van 1 april tot 1 april van het vijfde daaropvolgende jaar; of

104

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

b. als dat eerder is, tot het tijdstip waarop een rechterlijke uitspraak ten uitvoer
kan worden gelegd waarbij de bevoegdheid tot het gebruik van een roofvogel ter
uitvoering van de wet is ontzegd.

N
In artikel 10.24, eerste lid, onder j, wordt “artikel 2.8 van de Wet
natuurbescherming vervangen door “artikel 16.53a van de wet”.

O
Na artikel 10.36 wordt de volgende paragraaf ingevoegd:
§ 10.8.3a Natuur
Artikel 10.36a (rapportages vogelrichtlijn en habitatrichtlijn)
1. Gedeputeerde staten verstrekken aan Onze Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit gegevens over:
a. door gedeputeerde staten of provinciale staten genomen besluiten of getroffen
maatregelen ter uitvoering van de vogelrichtlijn en van de habitatrichtlijn; en
b. de staat van instandhouding van:
1°. de vogelsoorten, genoemd in bijlage I bij de vogelrichtlijn en de niet in die
bijlage genoemde geregeld voorkomende vogelsoorten, en
2°. de natuurlijke habitats, de habitats van soorten en de dier- en plantensoorten,
genoemd in de bijlagen I, II, IV en V bij de habitatrichtlijn.
2. De gegevens worden verstrekt ten behoeve van:
a. de toepassing van artikel 4, eerste lid, van de vogelrichtlijn en van artikel 4,
eerste lid, in samenhang met artikel 11 van de habitatrichtlijn;
b. de verslaglegging, bedoeld in artikel 9, derde lid, van de vogelrichtlijn en artikel
16, tweede lid, van de habitatrichtlijn;
c. de verslaglegging, bedoeld in artikel 12 van de vogelrichtlijn en artikel 17 van de
habitatrichtlijn.
3. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit verstrekt de gegevens,
bedoeld in het eerste lid, en de gegevens, bedoeld in de artikelen 7, vierde lid, laatste
zin, en 10, tweede lid, van de vogelrichtlijn aan de Europese Commissie.

105

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 10.36b (melding compenserende maatregelen Natura 2000-gebieden
aan Europese Commissie)
1. Het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning voor een Natura 2000activiteit of voor de vaststelling van een plan als bedoeld in artikel 6, derde lid, van de
habitatrichtlijn, meldt gegevens over de compenserende maatregelen, bedoeld in
artikel 9a.1, tweede lid, of 8.74b, tweede lid, onder c, van het Besluit kwaliteit
leefomgeving aan Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
2. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit verstrekt de gegevens,
bedoeld in het eerste lid, aan de Europese Commissie.
Artikel 10.36c (rapportage uitvoering invasieve-exoten-basisverordening)
1. Gedeputeerde staten verstrekken aan Onze Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit uiterlijk op 1 juni 2025, en daarna steeds na zes jaar, gegevens over
de uitvoering van de maatregelen voor de preventie en beheersing van de introductie
en verspreiding van invasieve exoten van de in bijlage VA bij het Besluit kwaliteit
leefomgeving genoemde soorten.
2. De door gedeputeerde staten verstrekte gegeven hebben betrekking op:
a. de aard en de doeltreffendheid van de genomen maatregelen en de gevolgen van
deze maatregelen voor niet-doelsoorten;
b. de maatregelen die zijn genomen om het publiek te informeren over de
aanwezigheid van invasieve uitheemse soorten en over acties die burgers verzocht
worden te ondernemen; en
c. als deze gegevens aanwezig zijn: de kostprijs van de onder a en b bedoelde
maatregelen.
3. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit verstrekt de gegevens
aan de Europese Commissie.
Artikel 10.36d (rapportage aan Tweede en Eerste Kamer over natuurnetwerk
Nederland)
1. Gedeputeerde staten verstrekken aan Onze Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit gegevens over de voortgang van de totstandkoming en
instandhouding van het natuurnetwerk Nederland.
2. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit informeert op basis van
de gegevens van gedeputeerde staten de beide Kamers der Staten-Generaal over de
voortgang van de totstandkoming en instandhouding van het natuurnetwerk
Nederland.

106

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 10.36e (verstrekking gegevens verzekering jachtgeweer)
De korpschef verstrekt op verzoek gegevens uit de gegevensverzameling, bedoeld
in artikel 11.46 van het Besluit kwaliteit leefomgeving, over de nakoming van een
verzekering als bedoeld in artikel 11.79 van het Besluit activiteiten leefomgeving, aan:
a. Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Onze Minister van
Justitie en Veiligheid;
b. de personen belast met de opsporing van de bij of krachtens de wet strafbaar
gestelde feiten; en
c. hen die aannemelijk maken dat zij betrokken zijn bij schade die grond kan
opleveren voor toepassing van artikel 8.4 van de wet.

P
Aan hoofdstuk 12 wordt de volgende afdeling toegevoegd:
Afdeling 12.3 Wetenschappelijke autoriteit CITES
Artikel 12.8 (samenstelling autoriteit)
1. De wetenschappelijke autoriteit CITES bestaat uit ten minste vijf en ten hoogste
negen leden, de voorzitter daaronder begrepen.
2. De leden bezitten ook deskundigheid op het gebied van natuurbescherming,
welzijn van dieren en opvang van dieren.

Q
In hoofdstuk 13 wordt na afdeling 13.1 de volgende afdeling ingevoegd:
Afdeling 13.1a Bestuurlijke boetes

Artikel 13.3a (bestuurlijke boete bij overtreding cites-regels)
1. Als regels als bedoeld in artikel 18.15a, eerste lid, van de wet bij overtreding
waarvan Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een bestuurlijke
boete kan opleggen worden aangewezen:
a. artikel 11.94 van het Besluit activiteiten leefomgeving, voor zover het de
volgende handelingen betreft:

107

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

1˚. het binnenbrengen in de Gemeenschap van een specimen in strijd met artikel
4, derde en vierde lid, van de cites-basisverordening;
2˚. handelen in strijd met een voorwaarde of vereiste, verbonden aan een
vergunning of certificaat op grond van artikel 11, derde lid, van de citesbasisverordening, voor zover de voorwaarde of het vereiste ziet op de administratie,
de verstrekking van gegevens of het merken van dieren, planten of eieren; en
3˚. handelen in strijd met de artikelen 33, eerste lid, onder c, en 40, eerste lid,
onderdeel d, van de cites-uitvoeringsverordening; en
b. de artikelen 11.104 en 11.105 van het Besluit activiteiten leefomgeving.
2. De bestuurlijke boete bedraagt ten hoogste 50% van het bedrag dat is
vastgesteld voor de eerste categorie, bedoeld in artikel 23, vierde lid, van het Wetboek
van Strafrecht.
3. In afwijking van het tweede lid bedraagt de op grond van 7.6, tweede lid, vast te
stellen bestuurlijke boete ten hoogste het bedrag dat is vastgesteld voor de eerste
categorie, bedoeld in artikel 23, vierde lid, van het Wetboek van Strafrecht, als ten
tijde van het begaan van de overtreding nog geen vijf jaar zijn verstreken sinds een
eerder aan de overtreder opgelegde bestuurlijke boete voor een overtreding,
behorende tot eenzelfde categorie van gedragingen als bedoeld in het eerste lid,
onherroepelijk is geworden

R
Artikel 14.1, vierde lid, komt te luiden:
4. Dit artikel is niet van toepassing op:
a. een aanvraag, een melding en informatie die is aangemerkt als staatsgeheim als
bedoeld in het Besluit Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst Bijzondere
Informatie 2013;
b. een jachtgeweeractiviteit; en
c. een valkeniersactiviteit.

S
Bijlage I wordt als volgt gewijzigd:
1. In de alfabetische volgorde worden ingevoegd:
prioritaire soort: soort die in bijlage II bij de Habitatrichtlijn als zodanig is
aangeduid;
prioritair type natuurlijke habitat: type natuurlijke habitat dat in bijlage I bij de
Habitatrichtlijn als zodanig is aangeduid;.
2. Onder plaatsing van de aanduiding ‘A’ voor ‘Begrippen’ wordt een onderdeel
toegevoegd, luidende:

108

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

B. Verordeningen, richtlijnen en besluiten
Voor de toepassing van dit besluit wordt verstaan onder:
CITES-uitvoeringsverordening: verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie
van 6 mei 2006, houdende uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 338/97
van de Raad inzake de bescherming van in het wild levende dier- en
plantensoorten door controle op het desbetreffende handelsverkeer (PbEU 2006, L
166).

109

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Hoofdstuk 2. Overgangs- en invoeringsbepalingen
Artikel IV (Overgangsrecht)
1. Het verbod, bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder g, van de wet
om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit te verrichten, geldt niet
voor activiteiten als bedoeld in artikel 11.38, eerste lid, 11.40, eerste lid, 11.47, eerste
lid, 11.48, eerste lid, en 11.55, eerste lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving,
die zijn beschreven in en aantoonbaar worden uitgevoerd overeenkomstig een
gedragscode als bedoeld in artikel 3.31, eerste lid, van de Wet natuurbescherming
waarvoor een goedkeuring van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
geldt, totdat de periode waarvoor de goedkeuring geldt is verstreken of de
goedkeuring wordt ingetrokken.
2. De artikelen 11.127 en 11.129, eerste en tweede lid, van het Besluit activiteiten
leefomgeving zijn niet van toepassing op het vellen van houtopstanden en
herbeplanten op een wijze die is beschreven in en aantoonbaar worden uitgevoerd
overeenkomstig een gedragscode als bedoeld in artikel 4.4, eerste lid, onder d, van de
Wet natuurbescherming waarvoor een goedkeuring van de Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit geldt, totdat de periode waarvoor de goedkeuring geldt is
verstreken of de goedkeuring wordt ingetrokken.
3. Zolang in het omgevingsplan geen bebouwingscontour jacht is aangewezen,
geldt de bij besluit van de gemeenteraad aangewezen bebouwde kom, bedoeld in
artikel 3.21, derde lid, van de Wet natuurbescherming als bebouwingscontour jacht.
4. Zolang in het omgevingsplan geen bebouwingscontour houtkap is aangewezen,
geldt de bij besluit van de gemeenteraad aangewezen bebouwde kom, bedoeld in
artikel 4.1, onder a, van de Wet natuurbescherming als bebouwingscontour kap.
5. Artikel 11.129, eerste lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving is van
toepassing op degene voor wie vóór het tijdstip van inwerkingtreding van deze wet
een verplichting tot herbeplanting is ontstaan op grond van artikel 4.3, eerste lid, van
de Wet natuurbescherming.
6.

Artikel 11.129, tweede lid, van het Besluit activiteiten leefomgeving is van

toepassing op degene voor wie vóór het tijdstip van inwerkingtreding van deze wet
een verplichting tot vervanging van herbeplanting is ontstaan op grond van artikel 4.3,
tweede lid, van de Wet natuurbescherming.
7. Vrijstellingen als bedoeld in artikel 4.5, vierde lid, gelden als maatwerkregel als
bedoeld in artikel 11.7 van het Besluit activiteiten leefomgeving.
8. Een melding die is gedaan op grond van artikel 2.7 van de Regeling
natuurbescherming, geldt als verstrekking van informatie als bedoeld in artikel 11.22
van het Besluit activiteiten leefomgeving.

110

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel V (samenloop wijziging Wet wapens en munitie: beheersing legaal
wapenbezit)
1. Indien artikel III, onder A, van de wet van 29 mei 2017, houdende wijziging van
de Wet wapens en munitie, de Flora- en faunawet en de Wet natuurbescherming in
verband met de versterking van het stelsel ter beheersing van het legaal wapenbezit
(Stb. 2017, 242) eerder in werking is getreden dan artikel III, onder L, van dit besluit,
wordt in artikel III, onder L, na artikel 10.21a een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 10.21b (nadere regels aanvraag en uitreiking omgevingsvergunning
voor een jachtgeweeractiviteit)
1. De omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit wordt, onverminderd de
regels gesteld in artikel 8.74q van het Besluit kwaliteit leefomgeving, alleen verleend
als:
a. de aanvraag door de aanvrager in persoon is ingediend, onder overlegging van
een geldig identiteitsbewijs;
b. de aanvrager heeft meegewerkt aan een door Onze Minister van Justitie en
Veiligheid op grond van artikel 6a, eerste lid, onderdeel b, van de Wet wapens en
munitie aangewezen onderzoek;
c. de aanvrager ten minste drie referenten heeft opgegeven, onder verstrekking
van hun contactgegevens, bij wie navraag kan worden gedaan naar de aanvrager; en
d. de aanvrager in persoon aanwezig is geweest bij de controle door de korpschef
van de op het adres van de aanvrager getroffen voorzieningen voor de opslag van
wapens en munitie.
2. Het eerste lid, met uitzondering van onderdeel a, is niet van toepassing op de
aanvrager die reeds in het bezit is van een omgevingsvergunning voor een
jachtgeweeractiviteit waarvan de geldigheidsduur nog niet is verstreken, tenzij de
toepassing van de onderdelen b, c of d, naar het oordeel van de korpschef,
noodzakelijk is voor een deugdelijke beoordeling van het vereist in artikel 8.74q,
tweede lid, onder a, van het Besluit kwaliteit leefomgeving.
3. Het eerste lid en artikel 16.78a, eerste lid, van de wet zijn niet van toepassing
op de aanvrager die een aanvraag doet voor een omgevingsvergunning voor een
jachtgeweeractiviteit als bedoeld in artikel 10.23, vierde lid.
2. Indien artikel III, onder A, van de wet van 29 mei 2017, houdende wijziging van
de Wet wapens en munitie, de Flora- en faunawet en de Wet natuurbescherming in
verband met de versterking van het stelsel ter beheersing van het legaal wapenbezit
(Stb. 2017, 242) later in werking treedt dan artikel III, onder M, van dit besluit, wordt
in het Omgevingsbesluit na artikel 10.21a een artikel ingevoegd, luidende:

111

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

Artikel 10.21b (nadere regels aanvraag en uitreiking omgevingsvergunning
voor een jachtgeweeractiviteit)
1. De omgevingsvergunning voor een jachtgeweeractiviteit wordt, onverminderd de
regels gesteld in artikel 8.74q van het Besluit kwaliteit leefomgeving, alleen verleend
als:
a. de aanvraag door de aanvrager in persoon is ingediend, onder overlegging van
een geldig identiteitsbewijs;
b. de aanvrager heeft meegewerkt aan een door Onze Minister van Justitie en
Veiligheid op grond van artikel 6a, eerste lid, onderdeel b, van de Wet wapens en
munitie aangewezen onderzoek;
c. de aanvrager ten minste drie referenten heeft opgegeven, onder verstrekking
van hun contactgegevens, bij wie navraag kan worden gedaan naar de aanvrager; en
d. de aanvrager in persoon aanwezig is geweest bij de controle door de korpschef
van de op het adres van de aanvrager getroffen voorzieningen voor de opslag van
wapens en munitie.
2. Het eerste lid, met uitzondering van onderdeel a, is niet van toepassing op de
aanvrager die reeds in het bezit is van een omgevingsvergunning voor een
jachtgeweeractiviteit waarvan de geldigheidsduur nog niet is verstreken, tenzij de
toepassing van de onderdelen b, c of d, naar het oordeel van de korpschef,
noodzakelijk is voor een deugdelijke beoordeling van het vereist in artikel 8.74q,
tweede lid, onder a, van het Besluit kwaliteit leefomgeving.
3. Het eerste lid en artikel 16.78a, eerste lid, van de wet zijn niet van toepassing
op de aanvrager die een aanvraag doet voor een omgevingsvergunning voor een
jachtgeweeractiviteit als bedoeld in artikel 10.23, vierde lid.

Artikel VI (samenloop Aanpassingswet Rijkswet nationaliteit zeeschepen)
1. Indien het bij koninklijke boodschap van 21 november 2017 ingediende voorstel van
wet tot intrekking van vijf wetten en aanpassing van diverse wetten in verband met de
Rijkswet nationaliteit zeeschepen, alsmede goedkeuring van de Regeling vergoeding
schade door olieverontreiniging BES (Aanpassingswet Rijkswet nationaliteit
zeeschepen) (Kamerstukken 34846) tot wet is of wordt verheven en artikel XXI van
die wet eerder in werking is getreden dan artikel I, onder A, van dit besluit, komt in
artikel I, onder A, artikel 11.96 als volgt te luiden:
Artikel 11.111 (verbod walvisvangst)
Walvissen worden niet gevangen of gedood vanuit een schip, dat op grond van voor
Nederland geldende rechtsregels gerechtigd is de vlag van het Koninkrijk te voeren, of

112

Ontwerp-Aanvullingsbesluit natuur Omgevingswet, voorhangversie

aan boord van een zodanig schip verwerkt.
2. Indien het bij koninklijke boodschap van 21 november 2017 ingediende voorstel van
wet tot intrekking van vijf wetten en aanpassing van diverse wetten in verband met de
Rijkswet nationaliteit zeeschepen, alsmede goedkeuring van de Regeling vergoeding
schade door olieverontreiniging BES (Aanpassingswet Rijkswet nationaliteit
zeeschepen) (Kamerstukken 34846) tot wet is of wordt verheven en artikel XXI van
die wet later in werking treedt dan artikel I, onder A, van dit besluit, komt artikel
11.111 van het Besluit activiteiten leefomgeving als volgt te luiden:
Artikel 11.111 (verbod walvisvangst)
Walvissen worden niet gevangen of gedood vanuit een schip, dat op grond van voor
Nederland geldende rechtsregels gerechtigd is de vlag van het Koninkrijk te voeren, of
aan boord van een zodanig schip verwerkt.

Hoofdstuk 3. Slotbepalingen
Artikel VIII
Dit besluit treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip dat voor
de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld.

Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in
het Staatsblad zal worden geplaatst.

De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

113