Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1547
Vragen van het lid Omtzigt (CDA) aan de Staatssecretaris van Financiën over
de uitspraak van het hof in Den Bosch in een tipgeverszaak van zwartspaarders
(ingezonden 28 februari 2018).
Antwoord van Staatssecretaris Snel (Financiën) (ontvangen 26 maart 2018)
Vraag 1
Herinnert u zich dat ik in de Kamer in de zaak van de tipgever, die enkele
tonnen ontving voor het overhandigen van lijsten zwartspaarders uit
Luxemburg, meerdere keren mondelinge en schriftelijke vragen gesteld heb
aan u en uw ambtsvoorgangers?
Antwoord 1
Ik ben mij er van bewust dat het lid Omtzigt in de loop van de tijd veel
vragen heeft gesteld over het tipgeversdossier zwartspaarders. De vragen
worden vooral gesteld naar aanleiding van een specifieke procedure die een
familie van belastingontduikers is gestart tegen belastingcorrecties die de
inspecteur heeft aangebracht bij een (inmiddels overleden) zwartspaarder.
Deze procedure leidt periodiek tot publicitaire ophef. Ik wijs er op dat deze
procedure nog steeds onder de rechter is. Ik roep in herinnering dat het lid
Omtzigt in 2012 zijn zorgen deelde over het openbaren van de naam van de
tipgever waardoor onder meer de aanpak van zwartspaarders ernstig zou
worden belemmerd. Door Staatssecretaris Weekers is toen geantwoord dat
een discussie daarover eventueel tot in hoogste instantie zou worden
gevoerd.1 De uitspraak van het gerechtshof ’s-Hertogenbosch is onderdeel
van deze nog steeds bij de rechter lopende discussie. Overigens is met de
tipgever destijds een passend geachte beloning afgesproken. De beloning is
gerelateerd aan de extra opbrengst die als gevolg van deze informatie in de
schatkist vloeit en wordt berekend over de extra opbrengsten die daadwerkelijk door de Belastingdienst zijn geïncasseerd.
Vraag 2
Kunt u een lijst van alle Kamerstukken geven over de voorgenoemde zaak en
het tipgeversbeleid?

1

ah-tk-20172018-1547
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Kamerstuk p31 066, nr. 119.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Ik heb geen beschikking over een lijst van alle Kamerstukken over deze zaak
en het tipgeversbeleid.
Vraag 3
Herinnert u zich dat uw ambtsvoorganger in 2009 aan de Kamer heeft
meegedeeld: «De tipgever die zich uit eigen beweging bij de FIOD-ECD heeft
gemeld»?2
Antwoord 3
Mijn ambtsvoorganger Staatssecretaris De Jager heeft op 30 oktober 2009 in
zijn brief aan de Tweede Kamer onder meer gemeld: «De tipgever die zich uit
eigen beweging bij de FIOD-ECD heeft gemeld, heeft informatie overgedragen
met de gegevens van enkele honderden zwartspaarders bij verschillende
banken in Europa.»
Vraag 4
Herinnert u zich dat uw ambtsvoorganger in 2016 aan de Kamer gemeld heeft
in een feitenrelaas: «Begin 2009 is de FIOD benaderd door een tipgever die
stelde over informatie te beschikken over bankrekeningen van Nederlandse
ingezetenen bij drie in Luxemburg gevestigde banken.»3
Antwoord 4
Mijn ambtsvoorganger Staatssecretaris Wiebes heeft op 24 mei 2016 in zijn
brief aan de Tweede Kamer onder meer gemeld: «Begin 2009 is de FIOD
benaderd door een tipgever die stelde over informatie te beschikken over
bankrekeningen van Nederlandse ingezetenen bij drie in Luxemburg
gevestigde banken.»
Vraag 5
Erkent u dat de overeenkomst met de tipgever in de inleiding staat, namelijk
«dat de tipgever zich begin maart 2009 op eigen initiatief heeft gemeld bij de
Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD-ECD) met de mededeling dat
hij beschikt over informatie over een groot aantal Nederlandse belastingplichtigen met buitenlands vermogen dat mogelijk (nog) niet in de Nederlandse
belastingheffing is betrokken»?
Antwoord 5
In het contract met de tipgever is onder meer als overweging opgenomen: «dat de tipgever zich begin maart 2009 op eigen initiatief heeft gemeld bij de
Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD-ECD) met de mededeling dat
hij beschikt over informatie over een groot aantal Nederlandse belastingplichtigen met buitenlands vermogen dat mogelijk (nog) niet in de Nederlandse
belastingheffing is betrokken».
Vraag 6
Erkent u dat de zaak ondertussen behandeld is bij het Hof in Arnhem, bij de
Hoge Raad, die het terugverwees naar het Hof in Den Bosch en dat de Staat
c.q. de Belastingdienst er in de tussentijd alles aan heeft gedaan om de
tipgever te beletten om gehoor te geven aan oproepen van de rechters om te
getuigen?
Antwoord 6
Nee. Mijn ambtsvoorganger Staatssecretaris Wiebes heeft op 24 mei 2016 in
zijn brief aan de Tweede Kamer onder meer gemeld: «De Belastingdienst
heeft zich altijd actief bereid getoond de rechterlijke macht het volledige,
ongeschoonde (behoudens om veiligheidsredenen de naam van de tipgever)
contract te overleggen. Ook heeft de Belastingdienst aangeboden om de
tipgever anoniem te laten getuigen en om de naam vertrouwelijk aan de
rechter te melden.» Dit is nog altijd onverkort het geval. Ik wijs op het
antwoord op vraag 21. Ik merk daarbij op dat als de tipgever anoniem kan
blijven de Belastingdienst uitsluitend te winnen had bij een getuigenverhoor

2
3

Kamerstuk 31 066, nr. 77
Kamerstuk 31 066, nr. 275

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

van de tipgever. De Belastingdienst moet de correcties aannemelijk maken en
dat is natuurlijk gemakkelijker met de tipgever als getuige dan zonder. De
enige die te verliezen heeft bij een getuigenverhoor is de zwartspaarder en
zijn familie.
Vraag 7
Erkent u dat in de overeenkomst die de Staat met de tipgever aanging
concreet is opgenomen dat hij als getuige beschikbaar is: «De tipgever
verleent alle medewerking die de Belastingdienst in verband met het gebruik
van de in lid 1 bedoelde Informatie ten aanzien van derden zal vragen. De
tipgever verleent onder meer medewerking aan het geven van een toelichting
op de inhoud en herkomst van de in lid 1 bedoelde informatie en op zijn
eigen positie, het beantwoorden van vragen die de Belastingdienst daarover
heeft, het opstellen van processen-verbaal van verhoor door de Belastingdienst en aan zijn verhoor als getuige in het kader van juridische procedures
die (mede) betrekking hebben op de in lid 1 bedoelde informatie.»4
Antwoord 7
Ja.
Vraag 8
Erkent u dat u deze passage in het contract had staan voordat deze aan de
rechtbank, het Hof in Arnhem en aan de Hoge Raad werd overlegd en
hiermee achterhield dat de tipgever op grond van het contract als getuige
had moeten verschijnen?
Antwoord 8
Er is maar één contract met de tipgever. Namens de zwartspaarder en zijn
familie is bij de Hoge Raad om herziening van het arrest van 18 december
2015 gevraagd toen de Belastingdienst na dit arrest naar aanleiding van een
uitspraak van de geheimhoudingskamer van rechtbank Zeeland-West-Brabant
van 4 februari 2016 in een andere zaak meer passages – waaronder deze
passage – uit het contract vrijgaf. Bij het arrest van 9 december 20165 heeft
de Hoge Raad het herzieningsverzoek afgewezen. De Hoge Raad overwoog
daarbij dat het hier niet gaat om feiten die als ze eerder bekend waren
geworden tot een andere uitspraak hadden geleid. Voor de goede orde merk
ik op dat het Hof ’s-Hertogenbosch wel kennis heeft genomen van de in vraag
7 geciteerde passage uit het contract.
Vraag 9
Erkent u dat de Belastingdienst tot het uiterste gegaan is om de tipgever niet
te laten getuigen?
Antwoord 9
Nee. Mijn ambtsvoorganger Staatssecretaris Wiebes heeft op 24 mei 2016 in
zijn brief aan de Tweede Kamer onder meer gemeld: «De Belastingdienst
heeft zich altijd actief bereid getoond de rechterlijke macht het volledige,
ongeschoonde (behoudens om veiligheidsredenen de naam van de tipgever)
contract te overleggen. Ook heeft de Belastingdienst aangeboden om de
tipgever anoniem te laten getuigen en om de naam vertrouwelijk aan de
rechter te melden.» Dit is nog altijd onverkort het geval. Ik wijs op het
antwoord op vraag 21.
Ik merk in dit verband nog op dat als de inspecteur tot het uiterste had willen
gaan om de tipgever niet te laten gaan getuigen de inspecteur de belastingaanslagen ambtshalve had kunnen vernietigen. De inspecteur heeft niet
gekozen voor deze extreme variant maar heeft naar eer en geweten zijn
uiterste best gedaan om ook bij deze zwartspaarder tot een juiste belastingheffing te komen en daarnaast tegemoet te komen aan de wens van de
Kamer om de opsporing van zwartspaarders niet te bemoeilijken door de
identiteit van een tipgever zomaar vrij te geven. In hoeverre hij hierin is
geslaagd is uiteindelijk aan de rechter om te beoordelen. De zaak wordt

4
5

Bijlage bij Kamerstuk 31 066, nr. 275
Hoge Raad 9 december 2016, ECLI:NL:HR:2016:2785.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3

binnenkort ter beoordeling voorgelegd aan de Hoge Raad. Ik wacht dat
oordeel met belangstelling af.
Vraag 10
Erkent u dat uit het voorlopig getuigenverhoor van een FIOD-ambtenaar bij
de rechtbank in Zeeland-West-Brabant blijkt, dat er op 13 januari 2009 voor
het eerst formeel contact was tussen de tipgever en FIOD en dat de FIOD het
initiatief had genomen voor dat contact?6
Antwoord 10
De tipgever heeft zich als zodanig rond de jaarwisseling 2008/2009 gemeld bij
de Belastingdienst. Aangezien de belastinginspecteur waarmee hij toen sprak
niet bevoegd was om deze zaak op te pakken heeft hij de Belastingdienst/
FIOD verzocht de tipgever te benaderen.
In het proces-verbaal van het getuigenverhoor op 1 juli 2014 bij de Rechtbank
Zeeland-West-Brabant7 van een opsporingsambtenaar bij de FIOD is
dienaangaande vermeld:
«Ik ben in januari 2009 betrokken geraakt bij project derde categorie. Ik ben
gebeld door collega [H] van de belastingdienst dat er iemand was die
mogelijk informatie had. Ik heb daar toen contact mee opgenomen.
[H] heeft niet aangegeven wat voor informatie die persoon had.
In januari 2009 heb ik telefonisch contact met die persoon opgenomen.
Ik heb een afspraak gemaakt en ben bij die persoon in zijn woning geweest
op 13 januari 2009. Hij deelde toen mede dat hij informatie had die hij met de
belastingdienst wilde delen onder garantie van anonimiteit. Omdat ik niet
bevoegd ben anonimiteit te garanderen is het gesprek gestopt en heb ik
contact opgenomen met de CIE van de FIOD.»
Vraag 11
Heeft u kennisgenomen van de verklaring van de tipgever bij de notaris van
15 juni 2017: «Eind tweeduizend acht (2008) denk ik, ontving ik een brief van
de Belastingdienst met het verzoek informatie te verstrekken over mijn
Luxemburgse bankrekening. Ik heb toen telefonisch contact gehad met de
Belastingdienst en ik legde aan de belastinginspecteur uit dat ik die bankrekening in die tijd heb gebruikt om mijn salaris te ontvangen. Hij vertelde mij dat
ze die vraag stelden in het kader van onderzoeken naar niet gefiscaliseerd
buitenlands vermogen. Ik vertelde de Belastingdienst dat ik dit soort
buitenlands vermogen niet bezat, maar zei dat ik wel in het bezit was van
informatie over Nederlanders met buitenlandse rekeningen en trustvermogen.
Ik had deze informatie immers net gevonden in die verhuisdoos. De
belastinginspecteur met wie ik sprak vond dat interessant en heeft mij
gevraagd of ik het goed vond dat ik zou kunnen worden benaderd door de
Belastingdienst/FIOD.»8
Antwoord 11
Ik heb kennisgenomen van de uitspraak van het Gerechtshof
’s-Hertogenbosch van 20 februari 2018 (ECLI:NL:GHSHE:2018:515) waarin
onder meer bovenstaand deel van de verklaring die de tipgever ten overstaan
van de notaris heeft afgelegd, is opgenomen.
Vraag 12
Erkent u dat pas op het moment dat de tipgever een getuigenis heeft
afgegeven, vast is komen te staan dat de FIOD/Belastingdienst contact met
hem had opgenomen vanwege een door hem in Luxemburg aangehouden
bankrekening?
Antwoord 12
Nee. De inspecteur heeft de latere tipgever eind 2006 / begin 2007 als
belastingplichtige in het project Bank zonder Naam bevraagd over zijn
Luxemburgse rekening. Dat bleek een reguliere salarisrekening te zijn uit de
tijd dat hij bij een bank in Luxemburg werkte, die na zijn vertrek uit Luxem-

6

ECLI:NL:RBZWB:2014:5503
ECLI:NL:RBZWB:2014:5503.
8
ECLI:NL:GHSHE:2018:515
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

4

burg is opgeheven. Er was geen fiscaal belang en dus geen aanleiding voor
een correctie of navordering. De tipgever is geen zwartspaarder en is nooit
verdacht van zwartsparen. In dit dossier zijn uitsluitend de belastingplichtigen
over wie een tip is ontvangen als zwartspaarder aan te merken, waaronder de
belastingontduikende erflater in de onderhavige procedure en zijn eveneens
zwartsparende kinderen. Pas rond de jaarwisseling 2008/2009 heeft de
tipgever zich gemeld met informatie over zwartspaarders.
Vraag 13
Erkent u dat er meerdere eerdere contactmomenten geweest zijn voorafgaand
aan het bij de Kamer gemelde uit eigen beweging melden door de tipgever
bij de FIOD?
Antwoord 13
Ja. Zoals uit de antwoorden op de voorgaande vragen reeds naar voren komt
is er eind 2006 / begin 2007 contact geweest met de latere tipgever in zijn
hoedanigheid als belastingplichtige over zijn Luxemburgse bankrekening en
heeft deze zich als tipgever rond de jaarwisseling 2008/2009 tot de Belastingdienst gewend.
Vraag 14
Erkent u dat hetgeen genoemd in vragen 11 en 12 twee cruciale stukken
informatie zijn?
Antwoord 14
Nee, ik verwijs naar het antwoord op vraag 12 en 15.
Vraag 15
Hoe verhoudt de verklaring van de tipgever, dat hij de bankgegevens van
klanten van de drie banken aan de Staat heeft verkocht nadat hij door de
Belastingdienst was benaderd over zijn eigen rekening, zich tot de verklaringen van ambtenaren van de Belastingdienst (onder ede) dat deze man zich
spontaan tot het Ministerie van Financiën had gewend?
Antwoord 15
Ik heb geen reden om te twijfelen aan de verklaringen die meerdere
ambtenaren van de Belastingdienst onder ede hebben afgelegd. Voor zover
de verklaring van de tipgever de indruk wekt dat het tijdstip van aanbieden
van de tip is samengevallen met het gesprek over zijn eigen bankrekening
houd ik het erop dat in de verklaring de gebeurtenissen zijn samengevat
waardoor onvoldoende tot uitdrukking is gekomen op welke tijdstippen een
en ander precies heeft plaatsgevonden en verwijs ik voor de tijdstippen
waarop deze gesprekken hebben plaatsgevonden naar het antwoord op vraag
12. Overigens zijn alle betrokkenen inclusief de tipgever het erover eens dat
er zowel over de Luxemburgse bankrekening als over het verstrekken van
informatie contacten zijn geweest én dat het initiatief om mogelijk informatie
te verstrekken is uitgegaan van de tipgever.
Vraag 16
Kunt u heel precies aangeven:
– welke contacten (telefonisch, per e-mail, brief of fysiek) de tipgever gehad
heeft met de FIOD/ECD, de Belastingdienst, de landsadvocaat en andere
personen van/namens de overheid in de periode eind 2008 tot aan het
totstandkomen van de overeenkomst;
– of er een gespreksverslag, proces-verbaal of iets vergelijkbaars is gemaakt
is van elk van deze afspraken, graag in de vorm een lijst; en
– wie aanwezig was/waren bij elke van deze contacten, graag met vermelding van functies?
Antwoord 16
De zaak is nog onder de rechter. De discussie over de uitspraak van het
Gerechtshof ’s-Hertogenbosch zal door mijn team Cassatie bij de Hoge Raad
worden gevoerd. In dat licht bezien acht ik het niet gepast en gewenst deze
informatie te verschaffen. Uit dergelijke informatie kan de processtrategie van
de Staat of zijn bestuursorganen in een concreet dossier worden afgeleid. Het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

5

bekend worden hiervan zou de procespositie van de Staat of zijn bestuursorganen kunnen ondergraven, hetgeen onevenredig benadelend zou zijn.
Vraag 17
Kunt u de beschikbare e-mails, brieven, gespreksverslagen, processen-verbaal
etc. van de voorgenoemde gesprekken per ommegaande aan de Kamer doen
toekomen?
Antwoord 17
De zaak is nog onder de rechter. De discussie over de uitspraak van het
Gerechtshof ’s-Hertogenbosch zal door mijn team Cassatie bij de Hoge Raad
worden gevoerd. In dat licht bezien acht ik het niet gepast en gewenst deze
informatie te verschaffen. Uit dergelijke informatie kan de processtrategie van
de Staat of zijn bestuursorganen in een concreet dossier worden afgeleid. Het
bekend worden hiervan zou de procespositie van de Staat of zijn bestuursorganen kunnen ondergraven, hetgeen onevenredig benadelend zou zijn.
Vraag 18
Wat is het allereerste moment waarop de tipgever om een beloning vroeg?
Antwoord 18
Het allereerste moment waarop de tipgever om een beloning heeft gevraagd,
is in zijn contact met de CIE geweest. Dit is tussen 13 januari en eind maart
2009 geweest.
Vraag 19
Zijn er ook formele of informele afspraken gemaakt met de tipgever over
andere zaken dan nu bekend zijn?
Antwoord 19
Blijkens het proces-verbaal van het getuigenverhoor op 1 juli 2014 bij de
rechtbank in Zeeland-West-Brabant9 heeft een getuige verklaard: «Met de
tipgever was afgesproken dat de informatie niet operationeel zou worden
gebruikt, als de overeenkomst niet tot stand zou komen. De desbetreffende
getuige kwalificeerde deze afspraak als een «gentleman’s agreement». Andere
formele of informele afspraken, buiten de overeenkomst met de tipgever, zijn
mij niet bekend.»
Vraag 20
Heeft de Belastingdienst de getuige verzocht te verschijnen bij het Hof en
hem op zijn verplichting gewezen in de overeenkomst tussen de tipgever en
de Belastingdienst?
Antwoord 20
De Belastingdienst heeft de oproep van het Hof doorgezonden aan de getuige
en vervolgens alles in het werk gesteld om hem veilig (d.w.z. onherkenbaar)
te kunnen laten getuigen. De getuige heeft aangegeven, onder voorwaarden
die zijn anonimiteit garandeerden, aan een getuigenverhoor mee te willen
werken en heeft ook inspanningen verricht om dit mogelijk te maken. Het
wijzen op de verplichtingen in de overeenkomst was derhalve niet noodzakelijk.
Vraag 21
Erkent u dat de tipgever ter zitting van 30 juni 2017 niet als getuige is
verschenen bij het Hof in Den Bosch, terwijl een eventueel horen van de
tipgever als getuige, gelet op het volhardende beroep van de inspecteur op
geheimhouding, op zodanige wijze zou plaatsvinden dat diens identiteit niet
zou worden prijsgegeven?10

9
10

ECLI:NL:RBZWB:2014:5503.
ECLI:NL:GHSHE:2018:515

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

6

Antwoord 21
Nee. Het enkel niet vrijgeven van de naam van de tipgever – zoals het Hof
voorstond – zou volgens de inschatting van de tipgever en zijn raadsman niet
voorkomen dat zijn identiteit bekend zou worden. De raadsman van de
tipgever heeft nadere voorwaarden gesteld, om te voorkomen dat de
identiteit van de tipgever door toedoen van de belastingplichtige en zijn
raadsman openbaar zou worden gemaakt. De nadere voorwaarden die
namens de tipgever zijn gesteld zien dan ook op het in verband met zijn
veiligheid onherkenbaar kunnen getuigen.
Vraag 22
Indien de Belastingdienst de tipgever op de voorgenoemde verplichting
gewezen heeft, is de Belastingdienst dan ook bereid om het tipgeld terug te
vorderen, aangezien de overeenkomst met de tipgever in artikel 10 daartoe
duidelijk de mogelijkheid biedt?11
Antwoord 22
Terugvorderen van tipgeld is niet aan de orde. De vergoeding waarop de
tipgever aanspraak heeft, bedraagt inmiddels meer dan het voorschot. De
tipgever wordt thans conform artikel 4 van het contract uitbetaald voor
belastingaanslagen die onherroepelijk zijn komen vast te staan en feitelijk
door de belastingschuldige zijn voldaan. De belastingaanslagen waarop de
genoemde uitspraak van het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch ziet, staan nog
niet onherroepelijk vast en hebben dus nog niet tot betaling van tipgeld
geleid.
Vraag 23
Indien de Belastingdienst het tipgeld nog niet heeft teruggevorderd, is zij
bereid dit alsnog te doen?
Antwoord 23
Ik verwijs naar het antwoord op vraag 22.
Vraag 24
Heeft de Belastingdienst ten minste het tipgeld teruggevorderd dat de
tipgever gekregen heeft door aanslag, die nu door het Hof vernietigd is, mede
doordat de tipgever zelf niet is komen opdagen?
Antwoord 24
Ik verwijs naar het antwoord op vraag 22.
Vraag 25
Wie heeft de notariskosten en de kosten voor rechtsbijstand van een
advocaat voor de tipgever betaald in juni 2017 en hoe hoog waren deze
kosten?
Antwoord 25
De rechtsbijstand (waarin begrepen de notariskosten) van de tipgever is
betaald door de Belastingdienst. Ik merk op dat ik uitsluitend informatie
openbaar maak over de kosten van juridische bijstand in dossiers die zijn
afgerond. Ik maak geen informatie openbaar over kosten in nog lopende
procedures. Deze informatie biedt inzicht in de omvang van de juridische
werkzaamheden die in een dossier zijn verricht. Uit dergelijke informatie kan
de processtrategie van de Staat of zijn bestuursorganen in een concreet
dossier worden afgeleid. Het bekend worden hiervan zou de procespositie
van de Staat of zijn bestuursorganen kunnen ondergraven, hetgeen onevenredig benadelend zou zijn.

11

Artikel 10 Ontbinding en vernietiging:
«Indien de tipgever zijn verplichtingen uit deze overeenkomst niet, niet volledig of niet tijdig
nakomt, is de Belastingdienst gerechtigd deze overeenkomst buiten rechte te ontbinden
zonder dat een ingebrekestelling is vereist. In dat geval verliest de Belastingdienst niet het
recht de door de tipgever verstrekte informatie te gebruiken. De financiële verplichtingen van
de Belastingdienst uit hoofde van deze overeenkomst komen daarmee te vervallen.»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

7

Vraag 26
Op welke wijze is de tipgever in contact gekomen met de advocaat die hem
heeft bijgestaan bij de verklaring bij de notaris, en heeft de Belastingdienst
hier nog een rol in gespeeld?
Antwoord 26
Omdat de belangen van de Belastingdienst niet per se parallel hoeven te
lopen met de belangen van de tipgever heeft de Belastingdienst, vanuit de
gevoelde zorgplicht voor de tipgever, de tipgever geadviseerd, zich te laten
bijstaan door een advocaat. Daarbij is onder meer deze advocaat gesuggereerd en is opgemerkt dat de tipgever natuurlijk vrij was in zijn advocaatkeuze. De tipgever heeft zelf voor deze advocaat gekozen. Gelet op het belang
van een zorgvuldige procedure heeft de Belastingdienst aangeboden de
advocaatkosten te betalen.
Vraag 27
Kunt u een overzicht geven van alle kosten die de Staat in deze zaak gemaakt
heeft of waartoe zij veroordeeld is, inclusief kosten voor elke activiteit van de
landsadvocaat, eigen proceskosten, veroordelingen in proceskosten,
ondersteuning van de tipgever, etc.?
Antwoord 27
Ik merk op dat ik uitsluitend informatie openbaar maak over de kosten van
juridische bijstand in dossiers die zijn afgerond. Ik maak geen informatie
openbaar over kosten in nog lopende procedures. Deze informatie biedt
inzicht in de omvang van de juridische werkzaamheden die in een dossier zijn
verricht. Uit dergelijke informatie kan de processtrategie van de Staat of zijn
bestuursorganen in een concreet dossier worden afgeleid. Het bekend
worden hiervan zou de procespositie van de Staat of zijn bestuursorganen
kunnen ondergraven, hetgeen onevenredig benadelend zou zijn. De zaak en
dus ook de proceskostenvergoeding is nog onder de rechter. De discussie
over de uitspraak van het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch zal door mijn team
Cassatie bij de Hoge Raad worden gevoerd.
Vraag 28
Is de tipgever, nadat voor de Belastingdienst duidelijk was geworden dat de
stukken waarover hij beschikte van diefstal afkomstig waren, de cautie
gegeven?
Antwoord 28
De tipgever is niet gehoord als verdachte. Het geven van een cautie was
derhalve niet aan de orde, nog daargelaten of er kan worden gesproken van
diefstal of enig ander misdrijf.
Vraag 29
Op welk moment was voor de Belastingdienst duidelijk dat de stukken van de
tipgever afkomstig moesten zijn van een misdrijf?
Antwoord 29
Ik verwijs naar het antwoord op vraag 28.
Vraag 30
Wanneer heeft de Belastingdienst of de FIOD/ECD aangifte gedaan tegen de
tipgever, een verplichting die voortvloeit uit artikel 162 van het Wetboek van
Strafvordering: «Openbare colleges en ambtenaren die in de uitoefening van
hun bediening kennis krijgen van een misdrijf met de opsporing waarvan zij
niet zijn belast, zijn verplicht daarvan onverwijld aangifte te doen, met afgifte
van de tot de zaak betrekkelijke stukken, aan de officier van justitie of aan een
van zijn hulpofficieren.»
Antwoord 30
Artikel 162, eerste lid, van Wetboek van Strafvordering luidt: «Openbare
colleges en ambtenaren die in de uitoefening van hun bediening kennis
krijgen van een misdrijf met de opsporing waarvan zij niet zijn belast, zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

8

verplicht daarvan onverwijld aangifte te doen, met afgifte van de tot de zaak
betrekkelijke stukken, aan de officier van justitie of aan een van zijn hulpofficieren,
a. indien het misdrijf is een ambtsmisdrijf als bedoeld in titel XXVIII van
het Tweede Boek van het Wetboek van Strafrecht, dan wel
b. indien het misdrijf is begaan door een ambtenaar die daarbij een
bijzondere ambtsplicht heeft geschonden of daarbij gebruik heeft
gemaakt van macht, gelegenheid of middel hem door zijn ambt
geschonken, dan wel
c.
indien door het misdrijf inbreuk op of onrechtmatig gebruik wordt
gemaakt van een regeling waarvan de uitvoering of de zorg voor de
naleving aan hen is opgedragen.»
Aangifte op grond van bovenstaande bepaling is, gelet op de onderdelen a
t/m c, niet aan de orde.
Vraag 31
Indien er geen aangifte gedaan is tegen de tipgever, gaat u dat dan alsnog
doen?
Antwoord 31
Eind 2009 is door prof. mr. G.J.M.E. de Bont aangifte bij het Openbaar
Ministerie gedaan tegen de tipgever. Het OM heeft in 2010 besloten geen
strafrechtelijke vervolging in te stellen tegen de tipgever. De Hoofdofficier van
Justitie bij het Functioneel Parket heeft op 22 mei 2010 aan prof. mr. G.J.M.E.
de Bont onder meer het volgende laten weten:
«... kan in ieder geval gesteld worden dat het algemeen belang de bekendmaking vereist. Het betreft hier informatie over belastingontduiking van een in
Nederland ongeëvenaarde schaal, die het de Belastingdienst mogelijk maakt
verschuldigde belasting tot een heel hoog bedrag alsnog te innen.
Ook wordt het algemeen belang gediend wanneer iedere Nederlandse
belastingplichtige in gelijke mate in de belastingheffing wordt betrokken.
Wanneer Nederlandse belastingplichtigen tegoeden verzwijgen gaat dit ten
kosten van alle overige belastingplichtigen die wel belasting betalen over al
hun tegoeden.
Daarbij komt dat de Nederlandse overheid thans niet over alternatieve wegen
beschikt om deze informatie te verkrijgen, terwijl als vaststaand kan worden
aangenomen dat de Nederlandse belastingplichtigen op wie de informatie
betrekking heeft, de wettelijke plicht hebben deze informatie aan de Nederlandse fiscus te verstrekken.
Vervolging van de tipgever acht ik derhalve, voor zover dit al mogelijk zou
zijn, niet opportuun.»12
Vraag 32
Op welk moment is de tipgever gewezen op de Resolutie van 24 oktober
1985, de zogenaamde fiscale tipgeldregeling, en door wie?
Antwoord 32
Blijkens het proces-verbaal van het Gerechtshof Arnhem van het getuigenverhoor op 9 september 2014 heeft een getuige verklaard dat de tipgever van de
fiscale tipgeldregeling op de hoogte was.
Vraag 33
Blijkt uit het feit dat informatie van drie banken aan de Staat is verkocht en
uit de verklaring van de tipgever, dat de diefstal geen incident was en dat de
tipgever op zoek was naar een beloning, met andere woorden dat er juist
veel meer sprake is van premiejagen? Zo ja, is er dan niet sprake van strijd
met de tipgeldregeling, waarbij steeds wordt benadrukt dat deze op geen
enkele manier premiejagen in de hand mag werken?
Antwoord 33
Nee, nog daargelaten of er kan worden gesproken van diefstal.

12

Fiscaal up to date, Fida 20102827.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

9

Vraag 34
In hoeverre is de Staat actief betrokken geweest bij het verkrijgen van de
informatie van de drie achtereenvolgende banken c.q. het aanzetten van de
tipgever tot het verkrijgen van die bij de drie banken verduisterde informatie?
Antwoord 34
In het geheel niet, nog daargelaten of er kan worden gesproken van
verduistering.
Vraag 35
Waarom is de tipgever, omdat vanaf het begin overduidelijk was dat hij
mogelijk zelf strafrechtelijk betrokken was, niet gewezen op de tip- en
toongeldregeling van justitie?
Antwoord 35
Het is niet juist dat het vanaf het begin overduidelijk was dat de tipgever
mogelijk strafrechtelijk betrokken was. In de overeenkomst met de tipgever is
als overweging opgenomen: «dat de Belastingdienst de tipgever heeft
gewezen op strafrechtelijke en andere juridische risico’s die er voor zijn
persoon verbonden kunnen zijn aan de overdracht van de informatie aan de
Belastingdienst en dat de tipgever heeft aangegeven zich daarvan bewust te
zijn en deze risico’s te aanvaarden.» Deze passage duidt erop dat de
Belastingdienst zich op dit punt gekweten heeft van de algemene zorgplicht
van de Staat. In welke bewoordingen de Belastingdienst de tipgever op
strafrechtelijke risico’s heeft gewezen valt noch uit de overeenkomst, noch
anderszins te achterhalen.
Vraag 36
Hoe beoordeelt u het feit dat de Staat een overeenkomst aangaat met iemand
die verdacht wordt van zwartsparen, die bij drie banken gegevens ontvreemd
heeft en die een vorstelijke vergoeding vraagt en krijgt, alsmede het feit dat
de Staat er vervolgens alles aan doet om een toetsing hiervan te voorkomen?
Antwoord 36
De tipgever is geen zwartspaarder en is nooit verdacht van zwartsparen. De
tipgever is als belastingplichtige bevraagd door de inspecteur over zijn
Luxemburgse rekening. Dat bleek een reguliere salarisrekening te zijn uit de
tijd dat hij bij een bank in Luxemburg werkte. Er was geen aanleiding voor
een correctie of navordering. In dit dossier zijn uitsluitend de belastingplichtigen over wie een tip is ontvangen als zwartspaarder aan te merken,
waaronder de belastingontduikende erflater in de onderhavige procedure en
zijn eveneens zwartsparende kinderen. Met de tipgever is destijds een
passend geachte beloning afgesproken. De beloning is gerelateerd aan de
extra opbrengst die als gevolg van deze informatie in de schatkist vloeit en
wordt berekend over de extra opbrengsten die daadwerkelijk door de
Belastingdienst zijn geïncasseerd. Verder merk ik nog op dat mijn ambtsvoorganger Staatssecretaris Wiebes op 24 mei 2016 in zijn brief aan de Tweede
Kamer onder meer heeft gemeld: «De Belastingdienst heeft zich altijd actief
bereid getoond de rechterlijke macht het volledige, ongeschoonde (behoudens om veiligheidsredenen de naam van de tipgever) contract te overleggen. Ook heeft de Belastingdienst aangeboden om de tipgever anoniem te
laten getuigen en om de naam vertrouwelijk aan de rechter te melden.» Dit is
nog altijd onverkort het geval. Ik wijs op het antwoord op vraag 21.
Vraag 37
Hoe beoordeelt u het feit dat het Hof in Den Bosch om deze redenen
snoeihard oordeelt dat de procesopstelling van de inspecteur de waarheidsvinding in casu heeft bemoeilijkt?
Antwoord 37
De zaak is nog onder de rechter. De discussie over de uitspraak van het
Gerechtshof ’s-Hertogenbosch zal door mijn team Cassatie bij de Hoge Raad
worden gevoerd. Wel wil ik opmerken dat ik in de publiciteit naar aanleiding
van deze uitspraak veelal de notie mis dat als er een partij is die de waarheidsvinding bemoeilijkt dat de zwartsparende erflater en zijn familie is, die in
strijd met de wet informatie over het zwarte vermogen achterhouden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

10

Vraag 38
Kunt u enig ander voorbeeld noemen van een arrest in de afgelopen tien jaar,
waarin de overheid verweten wordt de waarheidsvinding te hebben
bemoeilijkt?
Antwoord 38
Ik heb geen beschikking over een bestand met rechterlijke uitspraken
dienaangaande. Bovendien ben ik steeds bereid geweest om aan de rechter
alle gegevens te verstrekken die noodzakelijk zijn voor de waarheidsvinding.
Vraag 39
Wat is de rol van de landsadvocaat in een procedure het algemeen en in dit
geval in het bijzonder, waarin van een zeer sturende en dwingende (proces)houding van de landsadvocaat is gebleken, die blijkens de overwegingen
van het Hof met betrekking tot de proceskostenveroordeling net als de
inspecteur medeverantwoordelijk is geweest voor de vaststelling dat er
sprake is geweest van belemmering van de waarheidsvinding?
Antwoord 39
De zaak is nog onder de rechter. De discussie over de uitspraak van het
Gerechtshof ’s-Hertogenbosch zal door mijn team Cassatie bij de Hoge Raad
worden gevoerd.
Vraag 40
Schamen de inspecteur, de Belastingdienst en uzelf zich voor de proceshouding?
Antwoord 40
Nee. De ambtenaren van de Belastingdienst die bij dit dossier zijn betrokken
hebben steeds naar eer en geweten en naar beste kunnen rechtstatelijk
gehandeld om te voorkomen dat trainerende zwartspaarders, die geen enkel
middel onbeproefd laten en bewust de publiciteit zoeken, met hun belastingontduiking wegkomen.
Vraag 41
Hoe beoordeelt u het feit dat de Kamer jarenlang een zeer onvolledig beeld
gehad heeft van deze zaak en deelt u de mening dat dit beeld niet te wijten
was een tekort aan zeer precieze vragen?
Antwoord 41
Ik heb geen aanleiding te veronderstellen dat de Kamer een onvolledig beeld
heeft gehad van het tipgeversdossier. Staatssecretaris Wiebes heeft op
24 mei 2016 in een brief aan de Tweede Kamer onder meer gemeld: «Ik heb
de vraag destijds naar eer en geweten beantwoord, zoals ik dat met alle
vragen van uw Kamer doe.» Ik kan daaraan toevoegen dat ook ik alle vragen
van uw Kamer naar eer en geweten beantwoord.
Vraag 42
Deelt u de mening dat in een democratische rechtstaat essentieel is dat zowel
de rechterlijke macht als de Staten-Generaal het handelen van de regering in
een concrete casus kunnen toetsen?
Antwoord 42
Ik ben van mening dat de Kamer over informatie moet kunnen beschikken die
de Kamer in staat stelt de wetsuitvoering door het Kabinet te controleren. Die
beoordeling zal in beginsel niet op basis van individuele gevallen moeten
plaatsvinden. Het handelen van het Kabinet in een concrete fiscale casus is
onderworpen aan een toets door de rechterlijke macht.
Vraag 43
Deelt u de mening dat de Belastingdienst zowel de rechterlijke macht als de
Staten-Generaal het buitengewoon moeilijk gemaakt heeft om het handelen
te toetsten en dat dit geleid heeft tot verspilling van forse hoeveelheden tijd
en belastinggeld bij de Belastingdienst, de rechterlijke macht en de Kamer?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

11

Antwoord 43
Nee. Ik constateer daarbij dat een familie hardnekkige belastingontduikers het
de Belastingdienst zo lastig mogelijk probeert te maken door ten onrechte
informatie over buitenlandse bankrekeningen achter te houden. Daarbij poogt
diezelfde familie binnen en buiten de rechtszaal het zo te presenteren dat niet
zij onrechtmatig bezig zijn maar de Belastingdienst. Dat is natuurlijk de
wereld op zijn kop. Als er hier iemand verantwoordelijk is voor de verspilling
van belastinggeld dan is het de zwartspaarder (en zijn familie).
Dat laat onverlet dat het wettelijke systeem met zich brengt dat beslissingen
van de belastinginspecteur in een individuele casus aan de onafhankelijke
rechter ter toetsing kunnen worden voorgelegd. Dat is hier gebeurd en die
procedure loopt nog. De zaak wordt binnenkort ter beoordeling voorgelegd
aan de Hoge Raad. Ik wacht het oordeel van de Hoge Raad met belangstelling
af.
Het is niet aan mij een opvatting te hebben over de werkwijze van de
Staten-Generaal. Staatssecretaris Wiebes heeft op 24 mei 2016 in zijn brief
aan de Tweede Kamer onder meer gemeld: «Ik heb de vraag destijds naar eer
en geweten beantwoord, zoals ik dat met alle vragen van uw Kamer doe.» Ik
kan daaraan toevoegen dat ook ik alle vragen van uw Kamer naar eer en
geweten beantwoord.
Vraag 44
Bent u bereid teneinde verdere verspilling te voorkomen complete duidelijkheid te verschaffen en de volgende documenten aan de Kamer doen
toekomen:
a. de adviezen van het OM en de landsadvocaat uit 2009 over deze zaak;
b. alle memo’s, stukken en correspondentie die betrekking hebben op deze
zaak vanaf 2008 tot nu?
Antwoord 44
De zaak is nog onder de rechter. De discussie over de uitspraak van het
Gerechtshof ’s-Hertogenbosch zal door mijn team Cassatie bij de Hoge Raad
worden gevoerd. In dat licht bezien acht ik het niet gepast en gewenst deze
informatie te verschaffen. Uit dergelijke informatie kan de processtrategie van
de Staat of zijn bestuursorganen in een concreet dossier worden afgeleid. Het
bekend worden hiervan zou de procespositie van de Staat of zijn bestuursorganen kunnen ondergraven, hetgeen onevenredig benadelend zou zijn.
Daarbij komt nog dat ik adviezen van de Landsadvocaat niet openbaar pleeg
te maken in verband met de benodigde vertrouwelijkheid tussen cliënt en
advocaat.
Vraag 45
Bent u bereid een gezaghebbend en onafhankelijk persoon (zoals een
oud-Ombudsman of een voormalig procureur-generaal bij de Hoge Raad) alle
stukken uit deze zaak ter beschikking te stellen, gesprekken te laten voeren
met betrokkenen en een oordeel te laten geven over het handelen van de
Belastingdienst en de landsadvocaat in deze zaak en met openbare aanbevelingen te laten komen over deze specifieke zaak en mogelijk meer in het
algemeen?
Antwoord 45
Nee. Er is geen aanleiding voor een dergelijk onderzoek. De Hoge Raad zal
zich als hoogste rechtsorgaan over deze zaak buigen.
Vraag 46
Wilt u zelf nog een beschouwing geven over deze zaak of iets vermelden dat
volgens u onderbelicht gebleven is?
Antwoord 46
De onterechte en later ingetrokken aangifte van een strafbaar feit tegen
(medewerkers en/of hulppersonen van) het Ministerie van Financiën heeft
achteraf bezien tot onnodige media-aandacht voor deze zaak geleid. Ik betreur
dat. Het is van belang dat over juridische kwesties in alle rust en zorgvuldigheid procedures kunnen worden gevoerd bij de rechterlijke macht. Voor het
overige verwijs ik naar mijn begeleidende brief (25 087 / 31 066, nr.191) bij de
antwoorden op deze Kamervragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

12

Vraag 47
Welke lessen heeft u tot nu toe zelf getrokken?
Antwoord 47
Staatssecretaris Wiebes heeft op 24 mei 2016 in zijn brief aan de Tweede
Kamer onder meer gemeld: «Ook terugkijkend op deze zaak constateer ik dat
de Belastingdienst, met uiterste inspanningen en met grote inzet, jacht heeft
gemaakt op zwartspaarders, en zich daarbij tegelijkertijd heeft geconformeerd
aan de geldende rechtsvoorschriften en niet buiten de paden is getreden die
een overheidsorganisatie passen. Ik hoop dat ook deze laatste casussen in
deze tipgeverszaak leiden tot een uitkomst die recht doet aan alle keurige
belastingbetalers en die ondersteunend is aan onze belastingmoraal.» Ik sluit
mij aan bij deze woorden van mijn ambtsvoorganger. Daarbij merk ik op dat
bij de behandeling van het Belastingplan 2018 het door uw Kamer «zeer
wenselijk» werd geacht dat «de regering een signaal wil afgeven aan
zwartspaarders dat het niet aangeven van buitenlands vermogen niet
onbestraft kan blijven». 13
De zaak is nog onder de rechter. Ik acht het daarom niet gepast en gewenst
op het oordeel van het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch in te gaan. De discussie
over de uitspraak van het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch zal door mijn team
Cassatie bij de Hoge Raad worden gevoerd.
Vraag 48
Kunt u deze vragen een voor een en binnen de normale termijn van drie
weken beantwoorden?
Antwoord 48
De vragen zijn een voor een en zo spoedig als mogelijk beantwoord.

13

Kamerstuk 34 786, nr. 15.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

13