Commissie Economische Zaken

Aan de minister van Economische Zaken

Plaats en datum:
Betreft:
Ons kenmerk:
Uw kenmerk:
Uw brief van:

Den Haag, 31 mei 2017
Beantwoording van de zogenaamde ‘V-100’-vragen bij het jaarverslag van het
Ministerie van Economische Zaken over 2016
2017Z06771/2017D15362

Geachte heer Kamp,
De Tweede Kamer heeft op 22 mei 2017 voor het eerst een zogenaamde ‘V-100’ georganiseerd
(Kamerstuk 31428, nr. 10). Honderd ervaringsdeskundigen hebben bij de Kamer de jaarverslagen
2016 van de Ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, van Economische Zaken, van
Veiligheid en Justitie, van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
onderzocht. Aan het einde van de dag hebben de deelnemers hun vragen aangeboden aan de Kamer.
De deelnemers die het jaarverslag van het Ministerie van Economische Zaken hebben onderzocht,
hebben zich gebogen over de thema’s:

duurzaam en innovatief ondernemen: bevorderen van duurzaam en innovatief ondernemerschap;

betrouwbare, betaalbare en duurzame energievoorziening: bevorderen van een doelmatige en
duurzame energievoorziening.
In de bijlage van deze brief vindt u de vragen van de V-100 over deze thema’s.
Ik verzoek u namens de vaste commissie voor Economische zaken tijdig voor het wetgevingsoverleg
over de verantwoordingsstukken van het Ministerie van Economische Zaken op 28 juni 2017 op deze
vragen te reageren.
Hoogachtend,
de griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,

D.S. Nava

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.ez@tweedekamer.nl

BIJLAGE: Vragen van de V-100 bij het Jaarverslag Economische Zaken over 2016
Thema 1: Duurzaam en innovatief ondernemen
Het regeerakkoord stelt dat innovatiekracht moet worden gericht op de transitie naar duurzame en
groene groei. In de begroting (p. 45) worden geen concrete doelen voor 2016 genoemd. Uit de
evaluatie (p. 35) blijkt dat Nederland een vijfde plaats scoort in Europa, waarbij niet wordt
aangegeven: of deze score is gebaseerd op groene en duurzame innovatie en of deze innovatie
heeft geleid tot daadwerkelijke succesvolle economische groei. Hiervoor zijn risicodragende
investeringen nodig, waarbij op pagina 27 van het jaarverslag opvalt dat het totale uitstaande
bedrag in risicoregelingen zelfs lager is geworden (3,5 miljard euro naar 3,4 miljard euro). Welke
concrete maatregelen heeft de minister in 2016 genomen om het gat tussen de ambitie uit het
regeerakkoord op het gebied van duurzame innovatie en circulaire economie en de werkelijkheid te
sluiten om zodoende de kansen, die er volop liggen voor ons land, maximaal te benutten?
In het jaarverslag staat op pagina 12 vermeld het structureel verminderen van de regeldruk voor
bedrijven/burgers/professionals met 2,5 miljard euro in 2017. Op pagina 49 wordt gerefereerd aan
het programma ruimte voor regels en aan ICT & regeldruk. Op pagina 12 staat dat er grote
stappen zijn gerealiseerd. Hoe weten we dat er grote stappen zijn gerealiseerd? Welk gedeelte van
de 2,5 miljard euro is gerealiseerd en hoe is dat gemeten? Hoe wordt het bedrijfsleven in de
meting betrokken?
Hoe borgt u dat bedrijven, professionals en burgers niet verdwaald raken tussen bestuurslagen?
Met andere woorden: hoe beperkt u de zogenaamde "Huis van Thorbeckelasten''? Voorbeelden van
deze lasten zijn: provinciale fondsen geven extra lasten, GMO-regels uit Brussel in Nederland
geblokt, mestregels uit Brussel in Nederland niet implementeerbaar.
Thema 2: Betrouwbare, betaalbare en duurzame energievoorziening
Nederland dreigt haar positie als koploper op elektrisch rijden kwijt te raken. De verkoop van
auto’s die elektrisch kunnen rijden is sterk teruggelopen. De belangrijkste oorzaak hiervan is het
afschaffen van fiscale voordelen voor semi-hybride auto’s. Tegelijkertijd is er duidelijke ambitie om
koploper te blijven en het percentage elektrische auto’s te laten toenemen. Hoeveel geld is er
concreet uitgegeven aan elektrisch rijden de afgelopen jaren: gedorven inkomsten fiscaal, Green
Deal, etc.? Wat is het effect van deze uitgaven geweest op de verkoop van voertuigen die
elektrisch kunnen rijden? Is er tot op heden groei in de verkoop van elektrische auto’s? Zijn de
financiële middelen door het afschaffen van fiscale voordelen voor hybride auto’s alsnog besteed
aan elektrisch rijden? Wordt met het huidige beleid in 2020 het groeipad gerealiseerd?
De overheid heeft in de energietransitie naast beleidsmaker een belangrijke rol te spelen als
launching customer en als zichtbaar voorbeeld voor de rest van de markt. Bijvoorbeeld op het
gebied van verduurzamen gebouwen, elektrificatie van het wagenpark en de inkoop van energie.
Kan de minister aangeven op welke manieren in 2016 de overheid zelf het goede voorbeeld heeft
gegeven? Om in haar aanbestedingsbeleid, inkoopbeleid wagenpark en vastgoed te verduurzamen.
Hoeveel financiële middelen zijn hiermee gepaard gegaan?
U geeft aan een doelstelling van gemiddeld 1,5 procent energiebesparing per jaar te willen behalen
conform het Energieakkoord. De door u ingezette maatregelen geven een beeld van hoe u dit wil
bereiken. Geen inzicht wordt gegeven in de effectiviteit en doelmatigheid van deze ingezette
maatregelen. Welk effect heeft u hiermee bereikt? Kan de minister in het specifiek aangeven op
welke manier de compensatie van het Europese systeem voor emissiehandel (ETS) bijdraagt aan
het bereiken van deze doelstelling?

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.ez@tweedekamer.nl

In het regeerakkoord is het doel opgenomen om het aandeel duurzame energie in 2020, bijgesteld
in het jaarverslag 2016, in 2023 naar 16% van het totaal te brengen. Wij constateren dat tot
heden het aandeel 5,8 procent bedraagt. De beschikbare ingezette instrumenten worden niet
volledig benut. De recente economische groei draagt bij aan een toenemende energievraag. Welke
maatregelen zijn nodig om zowel de onderuitputting van bestaande instrumenten te voorkomen en
de extra vraag naar duurzame energie te kunnen realiseren, om een geloofwaardig transitiepad
naar 2023 te kunnen realiseren, welke tussendoelen zijn volgens u haalbaar en realistisch? Heeft u
voldoende in beeld dat bepaalde instrumenten niet volledig worden uitgenut en welke acties gaat u
ondernemen om dit instrumentarium ten volle aan te wenden? Zijn subsidie-instrumenten het
juiste middel om dit doel te bereiken?
Gezien het feit dat Nederland achterligt op schema om haar duurzame doelstellingen te realiseren
is de urgentie groot om tot daadkrachtig beleid en eenduidige uitvoering te komen. Als gevolg van
het feit dat energie bij verschillende departementen is ondergebracht is het lastig integraal de
uitgaven en voortgang in te zien en te beoordelen. Bovendien blijft onduidelijk welk departement
de eindverantwoordelijkheid draagt. Welke nadelen ziet de minister in het onderbrengen van het
thema energie bij verschillende departementen? Op welke manier verschilt de Nederlandse
aansturing van de energiesector vanuit de overheid ten opzichte van de landen die we op het
gebied van de energietransitie tot de koplopers kunnen rekenen?
Bij de warmtetransitie is een groot probleem: hoe haal je bij bestaande bouw individuele bewoners
over? Eén van de manieren om dit te bereiken die u formuleert is: “het bieden van mogelijkheden
aan lokale energieprojecten”, bij uitstek de manier om bij burgers achter de voordeur te komen.
Kan u aangeven hoe dit is gedaan en wat hieraan is uitgegeven? Zijn er genoeg projecten
gestimuleerd gezien de enorme onderbesteding van de subsidies (SDE en SDE+) en het niet halen
van de doelstelling van 14%?
We constateren dat de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) wordt ingezet om een financiële
bijdrage te leveren aan de verduurzaming van de te herstellen woningen (pagina 71 van het
jaarverslag 2016). Het feit dat een concrete doelstelling en geoormerkte middelen ontbreken in de
verantwoording vraagt om een nadere toelichting. Welke taakstelling en instrumentarium heeft de
NCG om dit te bereiken? Hoeveel woningen wilt u aanpakken en welk ambitieniveau heeft u? Hoe
zorgt u ervoor dat deze doelstelling wordt geborgd bij de NCG en in het doelgebied?
In de verantwoording geeft u gebruik te maken van financiële instrumenten, zoals subsidies en
garanties, maar ook niet-financiële instrumenten zoals het stroomlijnen van energieregelgeving om
de werking van de energiemarkt te verbeteren, de regeldruk te verminderen en efficiënter toezicht
mogelijk te maken. Kunt u aangeven in welke mate deze maatregelen hebben bijgedragen aan de
energietransitie naar een volledig duurzame en betrouwbare voorziening?

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.ez@tweedekamer.nl