Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

25 087

Internationaal fiscaal (verdrags)beleid

Nr. 181

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 december 2017
Vandaag heeft de OESO de uitkomsten van een peer review over de
uitwisseling van informatie over rulings gepresenteerd. Gezien de grote
interesse van uw Kamer in dit onderwerp stuur ik u graag de uitkomsten
van deze peer review toe1. Nederland komt door de bank genomen goed
uit de peer review. Nederland krijgt ook enkele aanbevelingen die worden
opgevolgd. Deze aanbevelingen liggen in lijn met aanbevelingen die
andere onderzochte landen hebben gekregen.
Op 5 oktober 2015 zijn de definitieve actierapporten van het project
Addressing Base Erosion & Profit Shifting (hierna: «BEPS-rapport»)
gepubliceerd. De BEPS-rapporten presenteren oplossingen om internationale belastingontwijking tegen te gaan op een indrukwekkend aantal
terreinen. In de brief van 5 oktober 2015 heeft het vorige kabinet aangegeven de uitkomsten te omarmen en daaraan gevolg te geven.2 Het
huidige kabinet blijft zich inzetten om internationale belastingontwijking in
internationaal gecoördineerd verband te adresseren en werkt daar actief
aan mee in OESO en EU-verband.
Een deel van de BEPS-uitkomsten bestaat uit minimum standaarden. Alle
landen die deelnemen aan het BEPS-project hebben zich gecommitteerd
om deze minimumstandaard te implementeren en zijn onderworpen aan
een peer review proces van de OESO.3 Daarmee wordt nagegaan of
deelnemende landen daadwerkelijk hun commitments nakomen waardoor
er een gelijk speelveld blijft bestaan tussen de deelnemende landen. Het
bijgevoegde rapport betreft één van deze mimumstandaarden, de
1
2
3

kst-25087-181
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 25 087, nr 112
Zie bijvoorbeeld de eerdere peer reviews over het verbeteren van geschilbeslechting (Actie 14,
zie http://www.oecd.org/ctp/beps/oecd-releases-first-peer-reviews-on-implementation-of-bepsminimum-standards-on-improving-tax-dispute-resolution-mechanisms.htm) en de peer review
over preferentiële regimes zoals de innovatiebox (Actie 5, http://www.oecd.org/ctp/beps/
governments-rapidly-dismantling-harmful-tax-incentives-worldwide-beps-project-drivingmajor-changes-to-international-tax-rules.htm)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 087, nr. 181

1

verplicht spontane uitwisseling van informatie over rulings in
OESO-verband (actiepunt 5). Het peer review proces over de implementatie van deze minimumstandaard is uitgevoerd binnen het Forum on
Harmful Tax Practices van de OESO.4 Het rapport ziet alleen op de
uitwisseling van informatie over rulings in OESO-verband en niet op de
uitwisseling van informatie in EU-verband.5
Minimum standaard over spontane uitwisseling van informatie
over rulings
In het rapport over actiepunt 5 wordt de minimumstandaard over de
spontane uitwisseling van informatie over rulings uiteengezet.6 Hierin
worden specifieke categorieën van rulings geïdentificeerd waarvoor de
verplichting om informatie uit te wisselen geldt. De verplichting om
informatie uit te wisselen geldt als een land een ruling heeft afgegeven
binnen een bepaalde tijdsperiode. Hierbij wordt onderscheid gemaakt
tussen «bestaande rulings» en «nieuwe rulings». Hiervoor bestaan
verschillende deadlines, zoals beschreven in de onderstaande tabel. In de
brief van 11 januari 2017 heeft mijn ambtsvoorganger aangegeven dat
Nederland de deadline voor «bestaande rulings» niet kon halen maar dat
Nederland wel vastberaden is om informatie uit te wisselen over alle
rulings waarvoor de verplichting bestaat om deze uit te wisselen.7 Om dit
doel te bereiken is de ingezette capaciteit voor de uitwisseling van
informatie stevig opgeschaald in 2017 en zijn de landen die deelnemen
aan het FHTP op de hoogte gebracht. Nederland heeft hierbij het
commitment uitgesproken om informatie over alle «bestaande rulings»
uiterlijk op 31 december 2017 uit te wisselen. Nederland gaat voldoen aan
dit commitment.

Afgegeven

Deadline voor uitwisseling

1

«Bestaande ruling»

«Nieuwe ruling»

Afgegeven tussen 1 januari
2010 en 1 april 2016 (en
geldig op of na 1 januari
2014)
31 december 2016.

Afgegeven na 1 april 2016

Binnen 3 maanden na
ontvangst door bevoegde
autoriteit1

In Nederland is dat de Central Liaison Office van de Belastingdienst.

Reikwijdte van de peer review
De minimum standaard voor informatie-uitwisseling over rulings is
vertaald in zogenaamde Terms of Reference. Deze Terms of Reference zijn
opgesteld om praktische richtsnoeren op te stellen voor de peer review en
zijn in februari 2017 door de OESO gepubliceerd.8 De Terms of Reference
zijn opgedeeld in vier elementen:
A. Het verzamelen van informatie over «bestaande» en «nieuwe» rulings.

4

http://www.oecd.org/tax/harmful-tax-practices-peer-review-reports-on-the-exchange-ofinformation-on-tax-rulings-9789264285675-en.htm
5
Recent hebben de leden Nijboer (21 november 2017) en Leijten (23 november) Vragen gesteld
over informatie-uitwisseling over rulings in EU verband. Deze zullen separaat worden
beantwoord. Dit peer review rapport ziet alleen op informatie-uitwisseling in OESO-verband.
6
http://www.oecd.org/tax/countering-harmful-tax-practices-more-effectively-taking-into-accounttransparency-and-substance-action-5–2015-final-report-9789264241190-en.htm
7
Kamerstuk 31 066, nr. 326.
8
https://www.oecd.org/tax/beps/beps-action-5-harmful-tax-practices-peer-review-transparencyframework.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 087, nr. 181

2

B. Juiste en tijdige uitwisseling van informatie over rulings met andere
landen.
C. De vertrouwelijke behandeling van de ontvangen informatie over
rulings.
D. Statistische gegevens over de uitwisseling.
Het vandaag gepubliceerde rapport is de eerste jaarlijkse peer review van
de uitwisseling van informatie over rulings en heeft betrekking op het jaar
2016. De peer review is gebaseerd op informatie ontvangen van het
onderzochte land zelf, peer input van landen die informatie van het
onderzochte land hebben ontvangen en input van leden van het Forum on
Harmful Tax Practices. In totaal zijn er 44 landen beoordeeld: alle OESO en
G20 landen en de landen die momenteel de procedure doorlopen om lid
te worden van de OESO. Het peer review proces wordt jaarlijks herhaald
tot en met 2020. Daarbij wordt beoordeeld of landen aanbevelingen uit
eerdere peer reviews hebben opgevolgd.
Uitkomsten van de peer review over het jaar 2016
Op 31 december 2016 waren er in totaal, bij alle landen, naar schatting
10.000 rulings in beeld waarover in OESO-verband informatie moet
worden uitgewisseld. Dit betreffen zowel «bestaande rulings» als «nieuwe
rulings». In totaal was er op 31 december 2016 over 6.500 rulings
informatie uitgewisseld.
Het peer review rapport geeft aan dat alle 44 onderzochte landen stappen
hebben ondernomen om de noodzakelijke wet- en regelgeving voor de
uitwisseling van informatie in te voeren. Eind 2016 was deze regelgeving
nog niet bij alle 44 landen op orde.9 In totaal zijn er 50 aanbevelingen
gegeven aan de 44 landen. Het gros van de aanbevelingen ziet op het
wegnemen van de vertraging van de uitwisseling van informatie. Meer
dan de helft van de landen hebben de gestelde deadline van 31 december
2016 voor het uitwisselen van informatie over bestaande rulings niet
gehaald. De OESO merkt op dat de vertraging in de uitwisseling een
gevolg is van de transitieperiode waarbij er eenmalig voor een groep
«bestaande rulings» informatie moest worden uitgewisseld. De OESO
geeft aan dat een groot deel van de vertraging ziet op het eerste jaar van
de implementatie en de verwachting is dat de vertraging na deze transitie
periode zal worden ingelopen. De onderstaande tabel geeft een overzicht
van het aantal rulings waarover informatie moet worden uitgewisseld in
het jaar 2016.
Alle 44 landen
Soort rulings

Rulings in beeld per
31/12/16 (schatting uit
2016)
Uitgewisseld per
31/12/16 (of latere
deadline voor
«nieuwe rulings»)1

9

Nederland

«bestaand en
nieuw»
afgegeven tussen
1/1/2010 en
31/12/2016

«bestaande rulings»
afgegeven tussen
1/1/2010 en 1/4/2016

«nieuwe rulings»
afgegeven tussen
1/4/2016 en 31/12/2016

10.000

2.000

meer dan 180

6.500

1.242

361

Nederland hoefde geen wijziging hoefde aan te brengen in de bestaande wet- en regelgeving
om spontane uitwisseling van informatie juridisch mogelijk te maken. Voor de automatische
uitwisseling van uitwisseling van informatie over rulings in EU-verband was dit wel
noodzakelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 087, nr. 181

3

Alle 44 landen
Soort rulings

Uitgewisseld per
31/10/2017

Nederland

«bestaand en
nieuw»
afgegeven tussen
1/1/2010 en
31/12/2016

«bestaande rulings»
afgegeven tussen
1/1/2010 en 1/4/2016

«nieuwe rulings»
afgegeven tussen
1/4/2016 en 31/12/2016

n/a

2.0442

361

1

Bijvoorbeeld: de informatie over een ruling (afgegeven op 1 december 2016) waarover door
CLO informatie is ontvangen op 1 januari 2017, moet uiterlijk op 1 april 2017 zijn uitgewisseld.
In het rapport wordt gemeld dat in september 2017 nog over naar schatting 50 rulings informatie moest worden uitgewisseld. Dit bleken er in de praktijk meer te zijn. Over alle in beeld
zijnde «bestaande rulings» zal informatie zijn uitgewisseld op 31/12/2017.

2

Uitkomsten van de peer review over Nederland
Nederland komt door de bank genomen goed uit het peer review rapport.
De aanbevelingen voor Nederland liggen in lijn met aanbevelingen die
andere landen hebben gekregen. In het OESO-rapport staan geen
aanbevelingen voor verbetering van de Nederlandse aanpak bij de
informatie-uitwisseling over «nieuwe rulings» (rulings afgegeven vanaf
1 april 2016). De OESO geeft Nederland evenwel 3 aanbevelingen met
betrekking tot de uitwisseling van informatie over «bestaande rulings» en
hebben betrekking op het jaar waar de review op ziet (2016). Nederland
geeft opvolging aan alle 3 de aanbevelingen.
Aanbevelingen
1. Nederland wordt aanbevolen om het proces om alle bestaande rulings
waarover informatie moet worden uitgewisseld zo spoedig mogelijk af
te ronden.
Op 31 december 2016 was het proces om alle «bestaande rulings» die
buiten het APA/ATR-team zijn afgegeven in beeld te brengen nog niet
afgerond. Hiervoor moesten een zeer groot aantal bestanden worden
doorzocht. Alle «bestaande rulings» die zijn afgegeven door het
APA/ATR-team waren op 31 december 2016 reeds in beeld, omdat deze
rulings al centraal waren geadministreerd. Alle «bestaande rulings» die
buiten het APA/ATR-team zijn afgegeven waarover informatie wordt
uitgewisseld in OESO-verband zijn in beeld gebracht. Daarmee heeft
Nederland reeds opvolging gegeven aan deze aanbeveling.
Voor «nieuwe rulings» met een internationaal aspect is in het Besluit
Fiscaal Bestuursrecht vastgelegd dat een in concept ingevuld standaardformulier deel uitmaakt van de aan te leveren informatie bij het verzoek
om een ruling.10 Daarmee is de informatie die moet worden uitgewisseld
compleet – en aanwezig in het juiste digitale format – op het moment dat
de ruling daadwerkelijk wordt afgegeven.
2. Nederland wordt aanbevolen om informatie over alle «bestaande
rulings» zo spoedig mogelijk uit te wisselen en om het commitment na
te komen om de uitwisseling van informatie hierover uiterlijk op
31 december 2017 af te ronden.

10

Algemene wet bestuursrecht. Algemene wet inzake rijksbelastingen. Burgerlijk wetboek;
Besluit Fiscaal Bestuursrecht. Belastingdienst/Directie Vaktechniek Belastingen. Besluit van
9 mei 2017 nr. 2017–1209,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 087, nr. 181

4

De tweede aanbeveling ziet op het niet tijdig uitwisselen van de
«bestaande rulings» in het algemeen. Deze vertraging komt mede voort
uit het feit dat niet alle rulings tijdig in beeld waren (zie hiervoor). Uit de
peer review komt ook naar voren dat Nederland ten opzichte van andere
landen een relatief groot aantal rulings kent dat binnen het bereik van het
OESO-raamwerk valt. Op het moment van vaststelling van het rapport
(eind september 2017) moest nog over een vijftigtal «bestaande rulings»
informatie worden uitgewisseld. Hier wordt op het moment de laatste
hand aan gelegd. Daarmee is de uitwisseling van informatie over
«bestaande rulings» afgerond per 31 december 2017, conform de
toezegging van mijn ambtsvoorganger.
3. Nederland wordt aanbevolen om informatie over alle «bestaande
rulings» met betrekking tot de innovatiebox zo spoedig mogelijk uit te
wisselen.
De uitwisseling van deze rulings volgt dezelfde systematiek als de
uitwisseling van informatie over rulings die niet op de innovatiebox
betrekking hebben. De uitwisseling van informatie over deze groep
«bestaande rulings» is daarmee ook afgerond per 31 december 2017,
conform de toezegging van mijn ambtsvoorganger.
Overige bevindingen
In het rapport komt ook naar voren dat Nederland op bepaalde punten
verder is gegaan dan de minimumstandaard. Zo heeft Nederland
informatie uitgewisseld met alle landen waarbij er een juridische basis
bestaat om spontaan informatie uit te kunnen wisselen. Nederland gaat
hiermee verder dan de minimum standaard op basis waarvan in 2016
alleen informatie moet worden uitgewisseld met andere landen die in
hetzelfde jaar werden beoordeeld (de overige 43 landen benoemd in het
OESO rapport). Ook merkt de OESO op dat Nederland de best efforts
approach bij het vergaren van informatie over «bestaande rulings» ruim
heeft opgevat. Op basis van deze best efforts approach hoefden Belastingdiensten slechts met relevante landen informatie over «bestaande
rulings» uit te wisselen voor zover een dergelijk land was opgenomen in
het bij de belastingdiensten aanwezige ruling dossier. De Nederlandse
Belastingdienst heeft echter verder gekeken dan de informatie die in de
eigen bestanden zelf beschikbaar was en ook waar nodig extra informatie
opgevraagd bij de belastingplichtige of zijn adviseur. Op deze manier
wordt er beter zorg gedragen dat de juiste en meest actuele informatie
over in het verleden afgegeven rulings wordt uitgewisseld met betrokken
landen.
Het grote aantal «bestaande rulings» dat in beeld is voor de
OESO-uitwisseling, de Nederlandse wil om zo transparant mogelijk te zijn
en de wens vanuit uw Kamer dat ook belastingplichtigen werden
geconsulteerd bij de uitwisseling van informatie, hebben gezorgd voor
een forse inspanning van de Nederlandse Belastingdienst. In de loop van
2016 bleek dat de uitwisseling van informatie over bestaande rulings niet
kon worden gehaald. De uitwisseling bleek een grotere opgave dan
aanvankelijk was ingeschat. Extra experts werden ingeschakeld om de
standaardformulieren in te vullen om de deadline van 31 december 2017
voor uitwisseling van informatie over bestaande rulings te halen. De
inspanningen die Nederland heeft geleverd zijn meer uitgebreid
beschreven in de eerder genoemde brief van mijn voorganger van
11 januari 2017.
Evenals de OESO constateer ik dat een grotere transparantie en daarmee
ook de implementatie van de uitwisseling van informatie over rulings een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 087, nr. 181

5

grote stap voorwaarts is. Het is onvermijdelijk dat zo’n grote operatie niet
in één keer vlekkeloos verloopt. De uitwisseling zelf is een lerend proces
gebleken, waarbij de capaciteit in de loop van het proces stevig is
opgeschaald. De informatie die wordt ingevuld op het standaardformulier
dat wordt gebruikt voor de uitwisseling van informatie is gedurende het
proces ook verder ontwikkeld. Zo is de wijze waarop informatie over
informeel kapitaalrulings wordt uitgewisseld verder verduidelijkt door
deze aan te merken als downward adjustment ruling.11 Nederland heeft
bovendien proactief aan andere landen gevraagd of en hoe de in het
standaardformulier opgenomen samenvattingen van afgegeven rulings
verder konden worden verbeterd. Op deze manier worden andere landen
op een steeds betere manier geïnformeerd over de door Nederlandse
Belastingdienst afgegeven rulings.
Het kabinet is van oordeel dat verdergaande transparantie een van de
belangrijkste wapens is tegen belastingontwijking.12 Om belastingontwijking tegen te kunnen gaan is het van belang om voldoende informatie
te hebben over de onderneming en de toepassing van het belastingrecht
in het buitenland. Uitwisseling van informatie over rulings leidt tot een
betere informatiepositie voor de belastingdiensten. Andere landen
beschikken hierdoor over de informatie die nodig is om hun eigen
nationale wetgeving toe te passen. De Nederlandse Belastingdienst blijft
daarom met onverminderde daadkracht doorgaan met het uitwisselen van
informatie over rulings.
De Staatssecretaris van Financiën,
M. Snel

11

In de «samenvatting» sectie in de uitgewisselde informatie over een informeel kapitaal ruling
kwam voor deze wijziging ook al naar voor dat sprake is van een informeel kapitaal element.
Zie ook antwoord op Kamervragen van 1 september 2017, Aanhangsel Handelingen II 2016/17,
nr. 2587
12
O.a. Kamerstuk 25 087, nr. 102 en Kamerstuk 25 087, nr. 112.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 25 087, nr. 181

6