Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 402

Wijziging van enkele belastingwetten en enige
andere wetten (Belastingplan 2013)

33 403

Wijziging van enkele belastingwetten en enige
andere wetten (Overige fiscale maatregelen
2013)

33 404

Wijziging van enkele belastingwetten (Wet
herziening fiscale behandeling
woon-werkverkeer)

33 405

Wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001
en enige andere wetten in verband met de
herziening van de fiscale behandeling van de
eigen woning (Wet herziening fiscale
behandeling eigen woning)

33 406

Wijziging van de Registratiewet 1970 en enige
andere wetten in verband met de invoering van
de elektronische registratie van notariële akten
en de gedeeltelijke afschaffing van de
registratie van onderhandse akten (Wet
elektronische registratie notariële akten)

33 407

Invoering van een verhuurderheffing (Wet
verhuurderheffing)

Nr. 11

NADER VERSLAG
Vastgesteld 2 november 2012
De vaste commissie voor Financiën, belast met het voorbereidend
onderzoek van bovenstaande wetsvoorstellen heeft in verband met de
totstandkoming van het concept-regeerakkoord op maandag 29 oktober
2012 besloten tot het uitbrengen van een gecombineerd nader verslag.
Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit
nader verslag afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de
openbare behandeling van de voorstellen van wet voldoende voorbereid.

kst-33402-11
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

1

Inhoudsopgave

Blz.

• Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
• Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
• Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PVV
• Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP
• Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
• Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van D66
• Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de ChristenUnie
• Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SGP

2
3
5
9
12
21
25
31

Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de VVD-fractie grijpen de inbreng voor het gecombineerd
nader verslag over de wetsvoorstellen die behoren tot het Belastingplanpakket 2013 aan voor het stellen van enkele aanvullende vragen.
Belastingplan 2013
Ten aanzien van de nota van wijziging op het Belastingplan 2013, vragen
de leden van de VVD-fractie een nadere toelichting op het nieuwe fiscale
stelsel van Caribisch Nederland. Deze leden staan positief tegenover het
pakket fiscale maatregelen dat onder andere gericht is op het wegnemen
en verbeteren van knelpunten in de economische ontwikkeling van de
eilanden. Hogere belastinginkomsten dan geraamd dienen uiteraard terug
te vloeien naar de belastingbetalers. De leden van de VVD-fractie vragen
ten aanzien van het fiscale stelsel van Caribisch Nederland de regering toe
te lichten hoe het toezicht hieromtrent wordt vormgegeven. En hoe zal de
uitwisseling van gegevens tussen de BES-eilanden en Curaçao plaatsen?
Overige fiscale maatregelen 2013
De leden van de VVD-fractie merken op voorstander te zijn van de grotere
transparantie van Algemeen Nut Beoogde Instellingen (ANBI’s) over hun
handelen richting de samenleving. De leden vragen daarbij nadere
toelichting op de uitwerking van dit voorstel. Worden bij de verplichting
tot openbaarmaking via internet alle soorten ANBI’s betrokken, dus ook
geloofshuizen als kerken? En gelden de regels ook onverkort voor
vermogensfondsen? De leden van de VVD-fractie hebben blijvende zorgen
over de wildgroei van de ANBI’s, deelt de regering deze zorgen? Een
voorbeeld is dat woningcorporaties ook in aanmerking komen voor de
ANBI-status. Dit is mede vanwege de reikwijdte van het begrip algemeen
nut. Waarom wordt deze reikwijdte niet beperkt?
Uit het veld ontvangen deze leden signalen rond de Geefwet en het
feitelijk onder de vennootschapsbelasting vallen van instellingen zoals
musea. Welke mogelijkheden ziet de regering om hieraan tegemoet te
komen, bijvoorbeeld door middel van een beperkte verruiming van de
winstvrijstellingsdrempel, eventueel gedekt door een beperking van de
reikwijdte van het begrip «algemeen nut»?
Ten aanzien van de verhoging van de pensioenleeftijd, merken de leden
van de VVD-fractie op dat er een gezamenlijke wens bestaat van VVD en
PvdA om voor reeds gepensioneerden de gevolgen van een eventueel
AOW-gat te verzachten door een verschuiving in de pensioenuitkering
eenmalig toe te staan. Een tijdelijk hogere pensioenuitkering gevolgd door
een lager pensioen over de resterende uitkeringsperiode kan budgettair
neutraal verlopen en reeds gepensioneerden tegemoet komen. De leden
van de fracties van de VVD en PvdA zullen op dit punt een amendement
indienen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

2

De leden van de VVD-fractie grijpen voorts de inbreng voor het gecombineerd nader verslag aan om hun steun uit te spreken voor het
amendement Harbers/Plasterk inzake de verhoging van de assurantiebelasting als onderdeel van het gesloten deelakkoord 20121. Dit akkoord
maakt het onder andere mogelijk de onbelaste reiskostenvergoeding te
continueren. De leden van de VVD-fractie vragen de regering evenwel de
voor- en nadelen van een ingangsdatum van de assurantiebelasting vanaf
maart 2013 met een tijdvakbenadering en een ingangsdatum vanaf januari
2013 nader te beschrijven.
Ten aanzien van de levensloopregeling willen de leden van de VVD-fractie
weten hoeveel er is opgebouwd. Deze leden willen graag een
mogelijkheid van de verruiming van de opname zien. In dit kader willen
de leden van de VVD-fractie weten hoeveel er in kas zit en wat daarvan de
contante waarde is. Hoe denkt de regering over snellere opname en een
kortere periode van inleg?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
De leden van de fractie van de PvdA hebben kennisgenomen van de
schriftelijke antwoorden. Deze leden hebben nog enkele aanvullende
vragen en opmerkingen.
Belastingplan 2013
Levensloopregeling
In de eerste plaats de levenslooptegoeden. Een gevolg van het afschaffen
van het vitaliteitssparen is dat de levenslooptegoeden alsnog als het ware
dreigen te worden bevroren. Deze leden begrijpen dat de regering het
aanbod doet om voor een beperkte periode het mogelijk te maken het
saldo op de levenslooprekening in één keer laten vrijvallen. De leden van
de PvdA-fractie vinden dit een sympathieke gedachte, maar vragen of een
ruimere vrijvalperiode van bijvoorbeeld twee of drie jaar niet ook mogelijk
is.
Werknemers of ex-werknemers die behoorlijk wat tegoed hebben
opgebouwd moeten al gauw afrekenen tegen het toptarief van (nu nog)
52%, terwijl ze lang niet altijd de inleg tegen deze 52% hebben
afgetrokken. De leden van de fractie van de PvdA zijn daarom tevreden
dat de regering het aanbod doet om bij het afrekenen een grondslag van
80% te hanteren. Daardoor komt het maximale effectieve tarief op net iets
minder dan 42%. Deze leden vragen of de regering een nader voorstel, en
liefst ook een paar varianten daarvan, in die richting kan uitwerken. Op
korte termijn zou dit voorstel tot meer belastingopbrengsten kunnen
leiden. Kan de regering een schatting geven om hoeveel opbrengsten het
dan gaat en of het dan ook om een meevaller gaat binnen het kader van
de begrotingsregels?
Autobelastingen

1

Kamerstukken II 2012/13, 33 402, nr. 5.

De leden van de PvdA-fractie hebben vorig jaar ingestemd met het nieuwe
systeem van autobelastingen op basis van CO2-uitstoot in plaats van op
cataloguswaarde. Deze leden waren ook erg tevreden met een fiscaal
regime dat de ambitie heeft om techniekneutraal uit te dagen tot schoner
rijden terwijl tegelijk een robuuste belastingopbrengst gewaarborgd blijft.
De vraag is echter of niet toch de ene techniek teveel bevoordeeld wordt
boven de andere techniek. Wat we in de markt zien is dat aan de ene kant
de verkopen van volledig elektrische auto’s en auto’s op groen gas
installaties sterk achterblijven. Een paar cijfers. Sinds begin dit jaar
halveren de verkopen van groen gas auto’s tot ruim 50 per maand. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

3

afzet van volledig elektrische halveren bijna tot rond de 70 per maand. De
verkopen van plug-in-hybrides exploderen van 50 per maand naar bijna
500 per maand. Deze leden vragen zich af of dit evenwichtig is. Plug-inhybrides zijn veel minder schoon dan de elektrische auto’s en groen gas
auto’s, omdat je er ook gewoon benzine mee kunt tanken. Tegelijkertijd is
de vraag wat de snelle groei van de plug-in-hybrides betekent voor de
belastinginkomsten, want die zijn volledig vrijgesteld van de bpm,
inkomensbijtelling en mrb. Met andere woorden, is de overheid niet bezig
teveel uit te geven voor auto’s met beperkte milieuwinst en te weinig voor
echt schone auto’s? De leden van de PvdA-fractie begrijpen dat je niet elk
jaar de regelingen moet omgooien. Maar anderzijds is ook met de Kamer
afgesproken dat bijstellingen mogelijk zijn als zich extreme onvoorziene
ontwikkelingen voordoen. De vraag is of de regering bereid is op korte
termijn een brief te sturen over de stand van zaken en kan aangeven of
inderdaad sprake is van sterk afwijkende ontwikkelingen en of dit
aanleiding geeft tot bijstellingen.
Fraudebestrijding en bodem(voor) recht belastingdienst bij dreigend
faillissement
De leden van de PvdA fractie hebben er alle begrip voor dat de Belastingdienst zich beter wil positioneren in de «rat race» met andere schuldeisers
als een bedrijf in betalingproblemen zit. Het kan niet zo zijn dat als gevolg
van gekunstelde constructies de Belastingdienst bij dreigend faillissement
bij voorbaat achter het net vist. Dus is een versterking van de informatiepositie van de Belastingdienst door een meldingsplicht op zichzelf een
logische gedachte. Toch hebben deze leden ook de indruk dat de regering
enigszins luchthartig heenstapt over de bezwaren van de banken,
VNO-NCW en de Raad van State. Deze leden hebben daarom enkele
vragen. Weet de regering wel zeker dat bodemzaken nauwelijks meetellen
bij de beoordeling van kredieten aan bedrijven? Is het niet zo dat deze wel
degelijk een grote rol spelen bij kredieten aan kleine bedrijven? Kan de
regering wat meer zeggen over de gevolgen van deze maatregelen voor
de kredietverlening?
Als deze leden het goed begrijpen is door de banken in een overleg met
het ministerie van Financiën een alternatief aangedragen voor de
30-dagen meldingsplicht. Dat alternatief zou zijn dat de Belastingdienst
een vast percentage kan claimen op de zekerheden die de banken
uitoefenen. Klopt dat en wat waren bezwaren tegen dit compromisvoorstel?
Dan nog een slotvraag rond fraudebestrijding. Door de regering is eerder
dit jaar, tijdens het halfjaarlijks algemeen overleg Belastingdienst, een
brief toegezegd over de intensivering van het zogenoemde verticale
toezicht. Die brief zou in oktober 2012 komen. De leden van de
PvdA-fractie kunnen zich voorstellen dat die brief vanwege alle drukte
rond de formatie wat vertraagd is, maar wanneer kan de Kamer deze brief
verwachten?
Overgangsrecht assurantiebelasting
Uit het nader verslag begrijpen de leden van de PvdA-fractie dat de
regering bij het overgangsrecht voor de assurantiebelasting de voorkeur
geeft aan de zogenoemde tijdvakbenadering. Door de branche zelf is een
alternatief aangedragen. Dat houdt in dat de verhoging van de assurantiebelasting gewoon op 1 januari 2013 ingaat, maar dat mensen nog voor
het einde van dit jaar zich voor een vol jaar kunnen verzekeren tegen het
lagere tarief. Daar staat dan tegenover dat aan het einde van het volgende
jaar de polissen voor 2014 belast worden met 21% en dat de inkomsten
daaruit alsnog in 2013 vallen. Op die manier zou dus toch geen budget-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

4

taire derving ontstaan. De leden van de PvdA-fractie vragen de regering
waarom niet voor dit alternatief is gekozen, wat op het eerste gezicht toch
redelijk klinkt.
Wet herziening fiscale behandeling eigen woning
De leden van de PvdA-fractie danken de regering voor de uitgebreide
antwoorden op de vragen van de Kamer over de systematiek van dit
wetsvoorstel. Het is deze leden duidelijk geworden dat aan een systeem
van fictieve forfaitaire aflossing een aantal serieus te nemen haken en
ogen kleven op het punt van uitvoerbaarheid en constructiegevoeligheid.
Er resten evenwel nog enige vragen met betrekking tot de fiscale
behandeling van restschulden, een probleem waarmee veel aspiranthuizenverkopers zitten. Volgens het Regeerakkoord VVD-PvdA kan de
rente op restschulden onder voorwaarden nog vijf jaar worden
afgetrokken. Over welke voorwaarden gaat het dan? Waarom is gekozen
voor een periode van vijf jaar? Is het de bedoeling dat deze versoepeling
per 1 januari 2013 bij nota van wijziging mogelijk wordt gemaakt en is de
regeling gemakkelijk uitvoerbaar en handhaafbaar voor de Belastingdienst? En ten slotte, kan de regering aangeven wat het budgettaire
beslag zou zijn als de tijdklem van vijf jaar wordt losgelaten?
Wet Verhuurderheffing
De leden van de PvdA-fractie zien dat uit berekeningen van het Centraal
Fonds Volkshuisvesting blijkt dat deze heffing door de corporaties goed
kunnen worden opgevangen uit de hogere huren. Deze constatering geldt
evenwel op macroniveau maar hoeft niet van toepassing te zijn op
individuele corporaties. Een voorbeeld is Rotterdam, dat mede vanwege
de problemen bij Vestia, grote problemen heeft om het stadsvernieuwingsprogramma in Rotterdam Zuid van de grond te krijgen. Tegelijk is de
kwaliteit van de woningen in die buurten van dien aard dat het moeilijk, zo
niet onmogelijk, zal zijn huurverhogingen door te voeren om de verhuurderheffing op te brengen. In dit verband vragen de leden van de
PvdA-fractie of er in de wet niet een mogelijkheid kan worden opgenomen
om een zekere mate van verevening te bereiken tussen «rijke» en
armlastige corporaties. Dit mede met het oog op de houdbaarheid van de
verhuurheffing op langere termijn.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PVV
Overige fiscale maatregelen 2013
Kansspelheffing
Naar aanleiding van de gestelde vragen over de kansspelheffing vragen
deze leden naar een volledig overzicht van alle in Nederland geheven
belastingen. Daarbij wordt verstaan onder belastingen: de «echte»
belastingen (opbrengst naar de algemene middelen), de heffingen
(opbrengst naar een bepaald doel), de retributies of rechten (opbrengst
als vergoeding voor individuele diensten) en alle overige publiekrechtelijke geldschulden die niet gekenmerkt kunnen worden als boeten of
strafbeschikkingen, lasten onder dwangsom of kostenverhaal bij
bestuursdwang (zoals die gaan onder de namen zoals: vergoedingen,
bijdrage, etcetera). Graag zouden de leden van de PVV-fractie in dit
overzicht willen zien welke instanties aangemerkt worden als de
«heffende» instantie en de «invorderende» instantie en of voor de
«heffing» en «invordering» de fiscaalrechtelijke weg (via de Algemene wet
inzake rijksbelastingen (AWR) en de Invorderingswet 1990 (IW 1990)), de
bestuursrechtelijke weg (via de Algemene wet bestuursrecht (Awb)) dan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

5

wel de privaatrechtelijke weg (via het Burgerlijk Wetboek (BW) en het
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv)) wordt gevolgd.
De vraag van de leden van de PVV-fractie eerder gesteld in het verslag,
dat deze leden niet begrijpen dat de wijziging van artikel 33f van de Wok
past in het streven naar vermindering van taken van de belastingdeurwaarder ten behoeve van derden. Let wel, het gaat hier om het streven
van een vermindering van taken van de belastingdeurwaarder ten
behoeve van derden, deze vraag is volgens deze leden nog niet volledig
beantwoord of toegelicht. Graag zouden de leden van de PVV-fractie
willen weten waar het principe «van een vermindering van taken van de
belastingdeurwaarder ten behoeve van derden» is vastgelegd en
besproken met de Kamer.
Bij de kansspelheffing is er volgens de beantwoording in de nota naar
aanleiding van het verslag geen sprake van een rijksbelasting. Dat laat
echter onverlet dat deze geheven zou kunnen worden als ware zij een
rijksbelasting en daarmee de AWR en de IW 1990 onverkort van
toepassing zijn? Dit zou in elk geval kunnen tot een aanmerkelijk eenvoudiger regeling in de wet op kansspelen dan nu wordt voorgesteld.
Uit de nota naar aanleiding van het verslag blijkt dat tot op heden er
gewerkt is als ware er sprake van rijksbelastingen, dat de ontvangerstaak
die bij de rijksbelastingdienst lag gemandateerd werd aan de Raad van
Bestuur van de kansspelautoriteit en dat alleen ten aanzien van de
betekening van dwangbevelen er gebruik gemaakt werd van de op grond
van artikel 4 van de IW 1990 bevoegde belastingdeurwaarder. Is deze
conclusie juist? Waarom wordt er nu opeens op een geheel andere manier
van werken overgestapt terwijl de hele heffings- en invorderingsstructuur
er al ligt? Zou het niet meer in de lijn liggen om binnen de kansspelautoriteit ambtenaren aan te wijzen die de bevoegdheden van de inspecteur,
de ontvanger en de belastingdeurwaarder gaan uitoefenen? Daarbij zou
dan een gerechtsdeurwaarder door de kansspelautoriteit aangesteld
kunnen worden als onbezoldigd ambtenaar van de kansspelautoriteit en
daarna aangesteld kunnen worden als belastingdeurwaarder. Waarom
werd/wordt er niet voor deze weg gekozen?
In de nota naar aanleiding van het verslag is te lezen dat met de
aanduiding in de toelichting als «niet-fiscaal» slechts is bedoeld tot
uitdrukking te brengen dat de kansspelheffing geen (rijks)belasting is, die
van rijkswege door een rijksbelastingdienst in het algemeen van grotere
aantallen natuurlijke en rechtspersonen wordt geheven en waarvan de
opbrengsten integraal ten goede komen aan de algemene middelen. Het
is een heffing die door de kansspelautoriteit in de gereguleerde kansspelsector ter dekking van haar kosten wordt geheven van een relatief klein
aantal houders van een kansspelvergunning op grond van de Wok. Mag
hieruit worden afgeleid dat de Belastingdienst zich in de toekomst meer of
louter wil richten op massale belastingen die integraal ten goede komen
aan de algemene middelen en dat er binnen de Belastingdienst geen
ruimte is in de processen voor de zogenaamde «niet-fiscale» bestuursrechtelijke geldschulden?
De passage uit de nota naar aanleiding van het verslag over een «betrekkelijk eenvoudige heffing als de kansspelheffing» intrigeert de leden van
de PVV-fractie. Er wordt geschreven dat de uitvoering van «gewone
rijksbelastingen» zeer complex en daarmee ook erg duur is. De vraag
komt dan op bij de leden van de PVV-fractie dat de heffing en invordering
via de AWR en IW 1990 zeer complex en duur is, waarom is er dan nog
niet meer werk gemaakt om de heffing en invordering van andere
niet-fiscale bestuursrechtelijke geldschulden zoals de (bepaalde) belastingen van gemeenten en waterschappen niet langer via deze zeer
complexe en dure wijze te laten lopen?
Ook de passage uit de nota naar aanleiding van het verslag over het
vermijden van onnodige kosten voor burgers en bedrijven roept vragen
op. Onnodige kosten voor burgers en bedrijven vermijden klinkt de leden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

6

van de PVV-fractie natuurlijk sympathiek in de oren. Bij de kansspelautoriteit worden ongeveer 600 aanslagen opgelegd, daarmee wordt een
bedrag van € 6 mln. binnen gehaald, per aanslag gemiddeld € 10 000. Bij
niet-betaling leidend tot uitvaardiging en betekening van een dwangbevel
worden daar voor een heffingsplichtige bij de kansspelautoriteit aan
dwangbevelkosten € 77,13 (ex btw) in rekening gebracht. Bij een
particulier of ondernemer worden bij uitvaardiging en betekening van een
dwangbevel wordt daar € 701 aan dwangbevelkosten in rekening
gebracht. Kan de regering een rechtvaardiging voordat verschil
aandragen?
Kan de regering duidelijkheid verschaffen over de mate van kostendekkendheid van de invordering van rijksbelastingen?
Zou de regering in het licht van het bovenstaande er niet toe over moeten
gaan in het kader van het gelijkheidsbeginsel om ook bij de rijksbelastingen voor ieder betekend dwangbevel maximaal € 77,13 in rekening te
brengen?
In hoeverre hebben de dwangbevelkosten een punitief karakter? Is er dan
ook schending van het EVRM?
De regering geeft aan dat bij invordering via de Awb betekening per post
niet mogelijk is en dat het niet mogelijk is om dan het vereenvoudigd
derdenbeslag op grond van artikel 19 van de IW 1990 te leggen. De
passage uit de nota naar aanleiding van het verslag over het al dan niet
prijsgeven van een efficiënte manier van dwanginvordering intrigeert de
leden van de PVV-fractie. Zou de regering eens willen uitleggen of
aangeven welke effectievere methode van (dwang)invordering zij in
gedachte heeft in vergelijking met een dwangbevel per post gevolgd door
een bankvordering? De leden van de PVV-fractie zijn hier nieuwsgierig
naar.
Motorrijtuigenbelasting
Voor de heffing van de motorrijtuigenbelasting ten aanzien van auto’s met
een buitenlands kenteken wordt door de regering opgemerkt dat dit
afhankelijk is van de vraag of er sprake is van hoofdverblijf in Nederland.
En of er sprake is van hoofdverblijf wordt, volgens de regering, beoordeeld aan de hand van de omstandigheden. Wat zijn de criteria bij het
beoordelen of er sprake is van hoofdverblijf in Nederland? Hoe wordt
beoordeeld of een auto langer dan 12 maanden in Nederland wordt
gebruikt? Op welke wijze wordt er van houders van buitenlandse auto’s,
die hoofdverblijf in Nederland hebben, motorrijtuigenbelasting geheven?
Is er überhaupt een registratie mogelijk van buitenlandse kentekens in de
Nederlandse registraties? Is er geen sprake van een duurzaam verblijf bij
niet-Nederlanders die feitelijk in Nederland verblijven en een
BSN-nummer hebben en werkzaam zijn als ondernemer of in loondienst?
Voor de heffing van de inkomstenbelasting en de loonbelasting worden
deze mensen als belastingplichtige aangemerkt. Waarom worden zij dan
niet als belastingplichtig aan gemerkt voor de motorrijtuigenbelasting? Is
het mogelijk om mensen die duurzaam feitelijk in Nederland verblijven en
een BSN-nummer hebben en werkzaam zijn als ondernemer of in
loondienst gelijk te stellen met mensen die hoofdverblijf in Nederland
hebben voor de motorrijtuigenbelasting? Voor zover de leden van de
PVV-fractie kunnen beoordelen, is er voor de motorrijtuigenbelasting geen
algemene richtlijn van toepassing. Klopt dit? Waar liggen de knelpunten
om de heffing van de motorrijtuigenbelasting in de dergelijke gevallen
mogelijk te maken? Is de regering bereid die eventuele knelpunten op
korte termijn te verwijderen? Is de regering van mening dat er tussen
Nederlandse ondernemers en niet-Nederlandse ondernemers die beide
ondernemen in Nederland ook op het gebied van de motorrijtuigenbelasting een gelijk speelveld moet zijn? Of ziet de regering daarvan af uit
doelmatigheidsoverwegingen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

7

Wet Verhuurderheffing
Het antwoord op de vraag waarom er niet een vast bedrag per woning is
gekozen is voor de leden van de PVV-fractie niet afdoende. Er wordt een
nadruk gelegd op grote verschillen in waarde van de woningen. In de
sociale huursector zullen er inderdaad verschillen zijn in WOZ-waarden
van woningen. Een verhuurder in een dergelijke sector heeft meestal
woningen uit meerdere decennia. Door de wet van de grote aantallen
komen de waarden voor een dergelijke corporatie dan toch weer op het
gemiddelde uit. Waarden van woningen verschillen ook weer per regio.
Door aan te sluiten bij de WOZ-waarden gaan bepaalde corporaties meer
betalen dan andere corporaties voor vergelijkbare woning louter op grond
van de ligging van de woning. Het voordeel van het heffen met een vast
bedrag per woning is dat er geen discussie hoeft te ontstaan over de
waarde van de woning en er ook niet gewacht hoeft te worden tot de
bezwaar- en beroepsprocedures afgelopen zijn. Het gaat de leden van de
PVV-fractie er om dat er na het definitief worden van de uitspraken op
bezwaar er weer aanslagen moeten worden opgelegd en dat ditzelfde
geldt voor het definitief worden van de uitspraken op beroep, hoger
beroep en in cassatie. Of is de Belastingdienst uit efficiencyoverwegingen
van plan om geen correcties te maken naar aanleiding van de uitkomsten
van bezwaar, beroep, hoger beroep of cassatie?
De leden van de PVV-fractie zijn van mening dat het eenvoudiger is om de
verhuurderheffing te heffen over alle sociale huurwoningen van een
belastingplichtige corporatie (een corporatie met meer dan tien sociale
huurwoningen) dan om daar een correctie voor tien huurwoningen op toe
te passen;
Klopt het dat er ongeveer 5 500 voor de verhuurderheffing belastingplichtige verhuurders zijn, als de grens op tien sociale huurwoningen
wordt gezet, en dat er 11 000 voor de verhuurderheffing belastingplichtige
verhuurders zijn als de grens op vijf sociale huurwoningen wordt gezet?
Zou het niet veel eenvoudiger zijn om alle huurwoningen (dus ook de niet
sociale huurwoningen) in de heffing van de verhuurderheffing te
betrekken?
Zou het dan ook niet veel eenvoudiger zijn om verhuurderheffing te
heffen over alle woningen die niet door de eigenaar worden bewoond
(woningen waarbij de eigenaar en de gebruiker verschillen)? En daarbij
gebruik te maken van de kennis die bij gemeenten aanwezig is over
onroerende zaken en de Wet WOZ en de heffing van de verhuurderheffing
te laten uitvoeren door de gemeenten en daarbij de opbrengst door die
gemeenten te laten afdragen aan het Rijk in plaats van een geheel nieuwe
structuur daarvoor op te tuigen binnen de rijksbelastingdienst?
Wet elektronische registratie notariële akten
Voor de registratie van onderhandse pandakten worden, uit overwegingen
van administratieve lastenvermindering, geen registratierechten meer
geheven. Begrijpen de leden van de PVV-fractie het nu goed dat er een
concrete dienst door de overheid wordt geleverd en dat daar uit efficiencyoverwegingen geen rechten over worden geheven? Deze leden
vragen wat de kosten per registratie van een dergelijke pandakte per akte
zijn en hoeveel van dergelijke akten er jaarlijks worden geregistreerd. Voor
de legalisatie van een handtekening brengen gemeenten gemiddeld € 8 in
rekening. Kan de Belastingdienst ook niet een dergelijk bedrag in rekening
brengen middels voldoening op aangifte bij registratie van dergelijke
akten?
Wat is de reden dat er nog geen regeling is getroffen ten aanzien van de
registratie van de pandakten buiten de Belastingdienst om? Is dit een
kostenaspect? Zijn de banken niet bereid om de kosten van dergelijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

8

registraties te voldoen? Waarom zetten de banken niet zelf een dergelijke
registratie op?
Vragen op opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de wetsvoorstellen die behoren tot het Belastingplanpakket 2013. Deze leden hebben
tevens kennisgenomen van de nota’s naar aanleiding van de verslagen.
Deze leden willen de regering en de betrokken ambtenaren bedanken voor
de beantwoording. Deze leden hebben nog enkele vragen en opmerkingen.
Algemeen
De commissie Van Dijkhuizen, die door de staatssecretaris is gevraagd de
inkomstenbelasting onder de loep te nemen, stelt voor om de eerste
belastingschijf 37% te laten bedragen. Dat betekent dat mensen die nu in
de eerste schijf vallen, fors meer belasting moeten betalen. De mensen
die nu het te lage toptarief van 52% afdragen, zouden dan 49% afdragen.
In de toekomst zou het hoge tarief slechts 46% moeten bedragen, zo staat
in het interimrapport1. Een belastingvoordeel dus voor mensen met de
hoogste inkomens! De leden van de fractie van de SP kunnen zich niet
voorstellen dat de regering het met deze leden oneens is dat het stelsel
dan als geheel minder progressief wordt. Kan de regering hierop
reageren?
Ook de verdere verhoging van de btw, zoals de commissie Van Dijkhuizen
voorstelt, is naar de mening van de leden van de SP-fractie uiterst
ongewenst. Klopt het dat een verdere verschuiving van belasting op
inkomen naar belasting op consumptie betekent dat mensen met de
smalste beurs harder getroffen worden dan mensen met hogere
inkomens? Kan de regering hierop ingaan? Ook willen de leden van de
SP-fractie weten wat de verwachtingen zijn voor het aantal faillissementen, mocht deze verhoging van het btw-tarief naar 23%, die de
commissie voorstelt, er ook daadwerkelijk komen.
De leden van de SP-fractie willen weten of de regering al zicht heeft op de
eerste gevolgen van de verhoging van de btw naar 21%. Wat zijn de eerste
gevolgen op de bestedingen, de werkgelegenheid en het aantal faillissementen van ondernemingen?
Dan de aanbeveling van de commissie Van Dijkhuizen om de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek over een periode van acht jaar, te
schrappen. Volgens Stichting ZZP Nederland kost dit zelfstandigen € 300
per maand. Is de regering het met de leden van de SP-fractie eens dat een
forse stijging van lasten voor zelfstandigen, momenteel uiterst
ongewenst, maar daarnaast ook economisch onverantwoord is? Is de
regering het met de leden van de SP-fractie eens dat ondernemerschap
gestimuleerd moet worden en niet afgestraft? Zo ja, op welke wijze wil de
regering dit doen?
Dan de belastingverhogingen die de commissie Van Dijkhuizen voor
ouderen in petto heeft. Hoe kijkt de regering hier tegenaan? Het kan toch
niet zo zijn dat de belasting voor ondernemers en ouderen verhoogd
wordt terwijl mensen met de allerhoogste inkomens erop vooruit gaan?
Belastingplan 2013

1

Kamerstukken II 2012/13, 33 447, nr. 1.

De leden van de SP-fractie constateren dat de regering geen goed beeld
heeft van hoeveel geld de Nederlandse staat misloopt door belastingcon-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

9

structies en fraude. Is de regering bereid te onderzoeken hoeveel er
jaarlijks in Nederland wordt ontdoken door fraude of constructies? Zo nee,
waarom niet?
Welke gevolgen heeft de verdere beperking van de aftrekbare zorgkosten
voor mensen met hoge zorgkosten? Waarom is er geen uitzondering of
compensatie in de wet opgenomen voor mensen met de laagste
inkomens? Kan de regering toelichten wat de budgettaire gevolgen zijn
van het in stand houden van de aftrek voor specifieke zorgkosten, als we
deze volledig in stand houden? Waarom is er geen overgangsmaatregel
voor zorgkosten die al vóór 2013 zijn gemaakt, maar op 2013 drukken
bijvoorbeeld als gevolg van vertragingen bij de verwerking door
ziektekostenverzekeraars?
De leden van de SP-fractie constateren dat de regering geen goed beeld
heeft van het onbedoeld gebruik van de regeling afdrachtvermindering
onderwijs. Op vragen van de leden van de SP-fractie over welk deel van
de kostenstijging van deze maatregel wordt veroorzaakt door onbedoeld
gebruik, en welk deel door bedoeld gebruik, geeft de regering aan daar
geen antwoord op te hebben. Maar als de regering niet in beeld heeft
hoeveel onbedoeld gebruik er is, hoe kan dit dan worden tegengegaan? Is
het niet eerst zaak het onbedoelde gebruik van de regeling eerst goed in
kaart te brengen, alvorens met maatregelen te komen? En hoe wil de
regering voorkomen dat er nadelige effecten optreden zoals minder
startkwalificaties?
Om te kunnen inzien hoeveel grote multinationals aan belasting betalen,
hebben de leden Bashir en Braakhuis al meer dan een jaar geleden een
motie ingediend waarin de regering verzocht wordt om zich in te spannen
om van country-by-country-reporting de internationale norm te maken1.
Deze motie is aangenomen. Hoe staat het met de uitvoering van deze
wens van de Kamer?
Waarom zijn er volgens de regering zoveel brievenbusfirma’s in ons land
aanwezig? En vindt de regering het eigenlijk prima dat bedrijven massaal
geld door Nederland sluizen, waardoor ze elders succesvol belasting
kunnen ontwijken?
De leden van de fractie van de SP willen weten waarom de regering de
Kamerbreed aangenomen motie van Bashir-Van Vliet2, waarin de regering
wordt opgeroepen het Bosalgat te dichten, niet in zijn geheel heeft
uitgevoerd. Kan dit worden toegelicht?
Kan de regering het bedrag aan opbrengsten van € 100 mln. voor
constructiebestrijding bodem(voor)recht nader onderbouwen? De
Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) vindt de opbrengst van
€ 100 mln. op jaarbasis door de Belastingdienst niet realistisch omdat
volgens de NVB de opbrengsten van bodemzaken in geval van faillissement via de faillissementsboedel zullen lopen en aldus grotendeels
opgaan aan boedelschulden zoals salaris curator, huurschulden,
personeel, etc. Kan de regering hierop reageren en onderbouwen waarom
de NVB ongelijk zou hebben?
De leden van de fractie van de SP willen weten op welke manier bedrijfsfitness volledig belastingvrij vergoed kan blijven worden. Zou bijvoorbeeld binnen de werkkostenregeling een uitzondering voor bedrijfsfitness
opgenomen kunnen worden zodat bedrijfsfitness nog steeds geheel
belastingvrij vergoed kan blijven worden?
1
2

Kamerstukken II 2010/11, 25 087, nr. 9.
Kamerstukken II 2010/11, 32 800, nr. 17.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

10

Overige fiscale maatregelen 2013
De leden van de SP-fractie zijn van mening dat de ANBI-status moet
worden ontnomen wanneer bestuurders vooral zichzelf als goed doel zien.
Is de regering het met de leden van de SP-fractie eens dat ANBI’s een
prikkel moeten hebben om zichzelf niet al te hoge salarissen toe te
bedelen?
Volgens de leden van de fractie van de SP zou het gerechtvaardigd zijn
om geen energiebelasting te heffen over zelf geproduceerde elektriciteit.
Ook als deze gezamenlijk zijn geproduceerd in een wijk of in een flat. Hoe
kijkt de regering hier tegen aan? Zou een vrijstelling van belasting voor
zelf geproduceerde elektriciteit een goede stimulans zijn voor innovatie op
dit gebied?
Wet herziening fiscale behandeling woon-werkverkeer
De leden van de fractie van de SP zijn blij dat er voor de forenzentaks
geen meerderheid meer lijkt te zijn in de Tweede Kamer. Wat is de reactie
van de regering hierop? Om tijdverspilling en onduidelijkheid te
voorkomen vragen de leden van de SP-fractie de regering om het
wetsvoorstel voor de forenzentaks in te trekken. Is de regering hiertoe
bereid? Naar de mening van de leden van de fractie van de SP was het
beter als wetsvoorstel voor de forenzentaks gewoon niet gemaakt was
want het heeft in het land alleen maar tot onzekerheid geleid en ambtenaren onnodig veel tijd gekost. Hoeveel werk en geld heeft het maken van
dit wetsvoorstel gekost?
De leden van de fractie van de SP wijzen op de reactie van het Verbond
van Verzekeraars over de verhoging van de assurantiebelasting. Het
Verbond van Verzekeraars zegt dat de forens misschien niet langer
financieel geraakt wordt op de weg, maar dan alsnog gewoon thuis, door
de verdubbeling van de assurantiebelasting. Wat is de reactie van de
regering daarop? Klopt het dat op dit moment de verhoging van de
assurantiebelasting ook te omzeilen is door nog voor de verhoging van de
belasting een contract af te sluiten en de volledige premie ineens te
betalen? Kan de regering inzicht geven in de mogelijke gederfde
inkomsten?
Volgens http://www.gfknieuws.nl/lage-inkomens-hebben-meeste-last-vanverhoging-assurantiebelasting/ zijn het vooral de lagere inkomens die
geraakt worden door de gigantische verhoging van assurantiebelasting.
Bovendien worden binnen de lage inkomensgroepen de gezinnen met
kinderen nog eens extra hard geraakt door de belastingmaatregel. Kan de
regering hierop reageren? Vindt de regering de gevolgen van deze
verhoging evenals de leden van de SP-fractie ook oneerlijk?
Wet herziening fiscale behandeling eigen woning
Al geruime tijd pleiten de leden van de SP-fractie voor een beperking van
de hypotheekrenteaftrek voor mensen die de aftrek niet nodig hebben.
Deze leden juichen regelgeving die deze kant op gaat dan ook van harte
toe. Deze leden vinden echter een aftopping voor villabewoners meer op
zijn plaats. Hoe kijkt de regering hiernaar? De leden van de fractie van de
SP vinden dat het aflossen niet alleen voor nieuwe hypotheken moet
gelden, maar ook voor bestaande om rechtsongelijkheid te voorkomen.
Kan de regering hierop ingaan?
Verder willen de leden van de fractie van de SP weten wat de financiële
gevolgen zijn van het aanpassen van het wetsvoorstel naar een forfaitaire
aflossing in plaats van verplicht annuïtair aflossen van hypotheken. Is er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

11

ook zicht op andere gevolgen dan uitvoeringsgevolgen? De leden van de
SP-fractie denken in dit verband aan maatschappelijke gevolgen zoals het
niet echt aflossen en op termijn in financiële problemen komen van
huizenbezitters.
Een ander aspect dat de hypotheekschuld kan doen afnemen, is het
stoppen met uitdelen van boetes bij versneld aflossen. Mensen die zuinig
met hun geld omgaan en van dat bij elkaar gespaarde geld hun hypotheek
versneld willen aflossen, moeten niet gestraft worden. Is de regering
bereid hierover met de banken in overleg te treden?
De huidige fiscale behandeling van restschulden is volgens de leden van
de SP-fractie een groot probleem voor woningbezitters. Dit belemmert de
doorstroming. Is de regering bereid om snel restschulden aan te duiden
als eigenwoningschuld en de bijleenregeling aan te passen?
Wet verhuurderheffing
De regering dreigt de woningbouwcorporaties op te zadelen met een
verhuurderheffing, die zij alleen kunnen terugverdienen door het aantal
investeringen te verminderen, de huren flink te laten stijgen of meer
woningen te verkopen, waardoor huizenprijzen nog verder zullen dalen.
Als het aantal investeringen door invoering van de verhuurderheffing nog
verder terugloopt, zal dat nog eens veel bouwbedrijven in de problemen
brengen. Het aantal investeringen moet juist omhoog om werkgelegenheid te behouden, woningen duurzamer te maken en zorg te dragen
voor voldoende betaalbare huurwoningen. Kan de regering hierop
reageren en aangeven of hij deze analyse deelt? Verder zal een verdere
stijging van de huren de groep mensen die nu amper hun huur kunnen
betelen, nog verder in de problemen. Dit kan de regering toch niet voor
zijn rekening nemen? Ook het verkopen van woningen, is erg slecht voor
de woningmarkt. Het aantal huisverkopen daalt nog steeds en daarmee de
prijzen. Als ook woningcorporaties door de verhuurderheffing overgaan
tot het verkopen van huurwoningen, wordt de prijs nog verder naar
beneden gedrukt. Vindt de regering een verdere daling van de woningprijzen een gewenste ontwikkeling? Vindt de regering dit nog steeds, als
blijkt dat dit negatieve gevolgen heeft voor de vermogenspositie van de
corporaties?
Openstaande toezegging
Kan de regering zich de toezegging herinneren over regelgeving over
openbaarheid van belastingrechtspraak? Waarom horen we hier niets
meer over, vragen de leden van de fractie van de SP. Wat zijn de
uitkomsten van de consultatie?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
Belastingplan 2013
Algemeen
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de beantwoording van de regering en willen de regering hartelijk dankzeggen voor
die beantwoording. Deze leden zien echter aanleiding om een aantal
nadere vragen aan de regering voor te leggen, mede omdat in de
tussentijd een Regeerakkoord is gepubliceerd en eindelijk de evaluatie van
de werkkostenregeling openbaar gemaakt is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

12

Er heerst in Nederland enige mist omtrent de gevolgen van de invoering
van een nieuwe manier van bekostigen van het zorgstelsel. De leden van
de CDA-fractie verzoeken de regering dan ook om aan te geven welke
gevolgen de voorgestelde andere financiering van het zorgstelsel heeft
voor de zorgpremies (en de belastingen en toeslagen) voor de volgende
categorieën, allen met een bijstandsuitkering, een minimuminkomen, een
modaal inkomen, een inkomen van € 50 000, een inkomen van € 70 000
en een inkomen van € 200 000.
1. Een werknemer.
2. Een ZZP’er.
3. Een gepensioneerde.
4. Een alleenstaande moeder, die de helft van haar inkomen uit
alimentatie ontvangt.
5. Verder verzoeken deze leden dezelfde sommen te maken voor:
6. Een alleenverdiener.
7. Een echtpaar, waarvan de ene persoon de bovengenoemde bedragen
verdient en de tweede een inkomen heeft van het wettelijke minimumloon. Dus het verzoek om deze berekening te maken voor alle
vijf de inkomenscategorieën en voor alle vier de vormen van
inkomen.
8. Een echtpaar, waarvan de ene persoon de bovengenoemde bedragen
verdient en de tweede een modaal inkomen heeft. Wederom de
berekening voor alle vijf de inkomenscategorieën en voor alle vier de
vormen van inkomen.
Verder zijn de leden van de CDA-fractie zeer geïnteresseerd in de grenzen
van het nieuwe inkomensafhankelijke eigen risico. Zal dat gebaseerd zijn
op het verzamelinkomen van het huishouden of op het individueel
huishouden? En waar komen de precieze grenzen te liggen voor de drie
niveaus van eigen risico, te weten € 180, € 350 en € 595? De leden van de
CDA-fractie verzoeken de regering met klem een snel en compleet
antwoord op deze vragen te geven, omdat er grote onduidelijkheid in de
samenleving is en omdat in het debat over de formatie gesuggereerd
werd dat het NIBUD dit niet zou kunnen, waar deze leden niet van
overtuigd zijn, maar de regering wel.
Op het punt van de vrijschellingen van schenkingsrecht overtuigen de
schriftelijke antwoorden nog niet. Is de regering bereid de leeftijdsgrens
op te trekken naar 40 of 45 jaar en wat zouden daarvan de budgettaire
gevolgen zijn?
Is de regering bereid om de regeling ook open te stellen voor grootouders
en andere familieleden? Tegen welk tarief zou dat budgettaire neutraal
kunnen?
Verder vernemen de leden van de CDA-fractie graag hoeveel steunstichtingen voor SBBI’s tot nu toe zijn opgericht, hoeveel dat gekost heeft en of
de regering bereid is de steunstichtingen bij nota van wijziging ook
mogelijk te maken voor alle SBBI’s.
Werkkostenregeling (WKR)
De leden van de CDA-fractie zijn verbaasd over dat het feit dat de
evaluatie van de werkkostenregeling tijdens de behandeling van het
Belastingplan 2013 is ontvangen en niet tegelijk met de andere stukken.
Wanneer heeft de regering het rapport ontvangen en waarom heeft zij het
niet onmiddellijk doorgestuurd aan de Kamer?
Wat waren de voorspellingen over het gebruik van de regeling bij de
introductie en hoe verhouden die zich tot het daadwerkelijke gebruik? Is
de regering tevreden met de werkkostenregeling en voldoet de regeling
aan de verwachtingen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

13

Verder hebben de leden van de CDA-fractie nog een aantal specifieke
vragen over dit onderwerp. Waarom zijn de werknemers, die de negatieve
gevolgen van de WKR aan den lijve ondervinden, niet betrokken in het
uitgezette onderzoek?
Is het onderzoek van Fit!vak, zie de brief aan u gericht d.d. 21 juni 2011,
waaruit blijkt dat de negatieve gevolgen van de WKR op bedrijfsfitness
groot zijn, betrokken bij het Panteia rapport dat gebruikt is voor de
evaluatie van de WKR en hoe kunnen de verschillende uitkomsten
verklaard worden? Zijn er fiscale verschillen in behandeling, als gevolg
van de introductie van de WKR, van werkgevers met eigen sportruimten
en werkgevers – het MKB – die geen eigen sportruimte hebben? En zo ja,
is dit niet in strijd met de gewenste fiscale neutraliteit? Hoe past de
afname van het aantal werknemers dat aan bedrijfsfitness zal doen, als
gevolg van de introductie van de WKR, in het staande beleid ter preventie
van arbeidsongeschiktheid en ter bevordering van het langer doorwerken
door werknemers?
Constructiebestrijding bodem(voor)recht
De leden van de CDA-fractie hebben een aantal vragen op dit punt.
Is het doorvoeren van een dergelijke ingrijpende maatregel wel te
rechtvaardigen, met name omdat vele partijen al langer pleiten voor een
afschaffing van het bodem(voor)recht van de fiscus? Moet niet, zoals de
Raad van State heeft geadviseerd, de «koninklijke weg» gevolgd worden,
te weten, een separaat wetsvoorstel waar een grondig debat over kan
gevoerd worden?
Zou het niet verstandiger zijn eerst grondig onderzoek te doen naar de
negatieve gevolgen (o.m. op het vlak van kredietverlening aan bedrijven)
en in overleg te gaan met kredietverstrekkers en het bedrijfsleven?
Is er sprake geweest van consultatie met de sector (MKB, leasesector en
banken) over het voorliggende wetsvoorstel vóór indiening? Zo nee,
waarom wordt die indruk dan wel stellig gewekt? Hoe heeft de regering
zich een helder idee gevormd van de impact van de maatregelen?
In het Algemeen Dagblad van 24 oktober 2012 «Klachtenregen over
strengere banken» wordt geschetst dat banken meer zekerheden eisen bij
het verstrekken van nieuw krediet sinds het uitbreken van de crisis. Is de
regering bekend met dit gegeven? Is de regering van mening dat het
onderhavige voorstel zal leiden tot een verergering van de knelpunten van
kredietverstrekking aan het MKB? Is de regering van mening dat dit
voorkomen moet worden? Zo niet? Waarom niet? Wanneer is er dan
volgens de regering sprake van een schadelijk effect als gevolg van het
onderhavige wetsvoorstel en hoe zal de regering dit dan corrigeren?
Kan de regering de extra baten van € 100 miljoen onderbouwen? Een
berekening van dit bedrag ontbreekt, en dat klemt temeer waar financiers
en andere marktpartijen stellen dat de netto-opbrengst van het
wetsontwerp voor de schatkist miniem is (geen rechtstreekse betaling aan
de Belastingdienst maar aan de curator + 25% minder extra baten door
daling inkomsten vennootschapsbelasting) terwijl de economische schade
ervan een veelvoud van die € 100 miljoen bedraagt.
De NVB geeft aan dat zij uit de technische briefing van het Ministerie van
Financiën, die na indienen van het voorstel heeft plaatsgevonden,
begrepen heeft, dat met het «met elkaar aan tafel gaan» niet wordt
bedoeld om mee te werken aan een eventuele herstructurering van de
betreffende onderneming, maar dat dit slechts ten doel heeft om het
belang van de Belastingdienst zeker te stellen en tijdig bodembeslag te
kunnen leggen. Is dat juist? Wat is het doel van «om de tafel» gaan, zoals
ook beschreven op pagina 42 van de nota naar aanleiding van het
verslag? Heeft dat ten doel mee te werken aan een eventuele herstructu-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

14

1
Zie bijv. J.A.A. Adriaanse, N.J.H. Huls, J.G.
Kuijl en P. Vos, «Informele reorganisatie in het
perspectief van surséance van betaling, WSNP
en faillissement», Wetenschappelijk
Onderzoek- en Documentatiecentrum, nr. 224,
Boom Juridische uitgevers 2004; A.M. van
Amsterdam, «Insolventie in economisch
perspectief» (diss. VU) en A. de Jong, «De
«black box» van de stille reorganisatie
geopend», Ondernemingsrecht 2005, 139,
p. 397–404 (afl. 211/12).

rering van de onderneming en, zo ja, heeft de Belastingdienst de
capaciteit om daar daadwerkelijk een bijdrage aan te leveren of dient dit
slechts om het belang van de Belastingdienst zeker te stellen en tijdig
bodembeslag te kunnen leggen?
Waarop baseert de regering de veronderstelling dat financiers niet of
weinig een proactieve houding ten toon spreiden zolang er voldoende
zekerheden zijn? Uit (wetenschappelijk) onderzoek1 komt toch naar voren
dat het tegendeel het geval is, juist omdat financiers over de zekerheden
beschikken en zodoende hun schade kunnen beperken als de informele
reorganisatie onverhoopt mislukt?
Anders dan de regering stelt, hebben banken een proactieve houding in
de zogenaamde «stille fase». Ongeveer 75% van de probleemgevallen
wordt opgelost, juist omdat de banken over de zekerheden beschikken.
Hoe gaat de Belastingdienst deze rol vervullen en hoe kan er zeker worden
gesteld dat als gevolg van dit wetsvoorstel dit percentage niet gaat dalen?
Wat vindt de regering van het door de NVB voorgestelde alternatief (te
weten: afschaffing in geval van faillissement van het bodem(voor)recht
tegen een standaard procentuele afdracht door pandhouders en andere
zekerheidsgerechtigden aan de Belastingdienst) dat de economie geen of
in ieder geval minder schade zou berokkenen en wat is de reden dat de
minister in eerste instantie deze optie geheel heeft genegeerd?
Gelet op de eensluidende en indringende oproepen van VNO-NCW, MKB
Nederland, de NVB en de NVL alsook het advies van de Raad van State is
de stelling «verwachting is niet dat drastische verschuivingen voor wat
betreft financiering zullen ontstaan» echt niet houdbaar. Diverse partijen
hebben aangeboden met de regerings om tafel te gaan om een alternatieve regeling uit te werken. Waarom heeft de regering dit gesprek
geweigerd en is zij bereid dit gesprek aan te gaan voor het wetgevingsoverleg en een gezamenlijk gesprekverslag aan de Kamer voor te leggen?
De regering stelt dat er vaak sprake is van sale-en-leaseback oplossingen
ten nadele van de fiscus. Kan de regering hierover nadere informatie
verschaffen? Welke vormen van leasing zou de regering willen bevorderen met deze maatregel?
In de nota naar aanleiding van het verslag wordt uitvoerig ingegaan op de
positie van banken in de pre-fase van een faillissement. Echter, vrijwel
nergens is er sprake van de positie van leveranciers van bodemzaken. Dit
zijn bedrijven die hun klanten een bodemzaak hebben geleverd met uitstel
van betaling, een courante praktijk. Wat zullen volgens de regering de
gevolgen zijn voor bedrijven die willen investeren in bodemzaken en tot
nu toe van hun leverancier enig uitstel kregen van betaling? Hoeveel
bedrijven worden hierdoor getroffen? Hoeveel investeringen loopt
Nederland mis? Welke blokkering van het werkkapitaal van bedrijven zal
hier het gevolg van zijn in termen van minder beschikbare liquiditeit?
Gegeven dat het bodem(voor)recht van de Nederlandse fiscus uniek is in
Europa valt het te verwachten dat zorgvuldige (internationale) producenten en leveranciers van bodemzaken zullen hun afnemers geen
leverancierskrediet meer gunnen. Heeft de regering cijfermateriaal over
het aantal bodemzaken dat vanuit het buitenland in Nederland worden
geleverd en de waarde daarvan?
De regering stelt een goede indicatie te hebben van de executiewaarde
van bodemzaken aan de hand van de jaarstukken van de belastingschuldige. Kan dit nader worden toegelicht?
De regering schat in dat ongeveer 10 à 20% van de invorderingsverliezen
toegeschreven kan worden aan ontwijkingsconstructies. Op basis van
welk feitenmateriaal en data komt de regering tot deze schatting?
De regering stelt dat de leasemaatschappijen volop profiteren van de
«safe harbour» regeling en niets te vrezen hebben van het bodemrecht.
Hoe verklaart de regering dan dat de leasebranche hier wel een grote
bedreiging ziet? De ervaring van de Belastingdienst zou zijn dat de in
financial lease ter beschikking gestelde zaken (...) niet vaak teruggenomen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

15

worden, zo is te lezen in de stukken. Welk cijfermateriaal onderbouwt deze
ervaring?
De regering heeft toegezegd de gevolgen te monitoren. Gegeven de op
vandaag al gebrekkige inzichten in de kredietverlening aan het bedrijfsleven, hoe denkt de regering een goede monitoring in te richten? Gegeven
het feit dat de leasingbranche niet onder toezicht staat van De Nederlandsche Bank (DNB), hoe denkt de regering de toe-of afname van
kredietverlening in de vorm van leasing van bodemzaken te monitoren?
Gegeven het feit dat DNB op geen enkele wijze controle uitoefent op
leveranciers van bodemzaken, hoe denkt de regering de toe-of afname
van leverancierskrediet te monitoren? Zal de beloofde monitoring niet een
enorme toename van administratieve werkzaamheden en complexiteit
met zich meebrengen?
Gegeven de korte invoeringstermijn van de maatregel, hoe denkt de
regering deze monitoring – indien er al enig idee zou bestaan over de
wijze waarop dit moet ingericht worden – tijdig ingericht te krijgen? Op
basis van welke «knipperlichten» zal de regering in actie komen en welke
actie behalve intrekking voorziet de regering te nemen en binnen welke
termijn?
De regering stelt dat het de uitdrukkelijke bedoeling is «een zo groot
mogelijk deel van de meldingen minnelijk af te doen». Verder wordt
gezegd dat er met «relevante partijen bezien kan worden of in gezamenlijkheid maatregelen te treffen(...)». Kennelijk wil de regering de Belastingdienst een rol geven in het ondersteunen van bedrijven in moeilijkheden.
Hoe valt dit te rijmen met het klemmend capaciteitsgebrek van de
Belastingdienst die kennelijk nu al «veel tijd kwijt is aan bodemconstructies»?
Hoe valt de voorgestelde maatregel te rijmen met de vooropgestelde
besparing van € 7, 5mln structureel vanaf 2014? Valt het niet eerder te
vrezen dat er juist meer capaciteit benodigd zal zijn om de gevolgen van
de maatregel te verwerken?
De regering stelt dat «de Belastingdienst verklaringen omtrent het
betaalgedrag c.q. betalingsachterstanden zal verstrekken». Welke
capaciteit is hiervoor benodigd? Wat denkt de regering te doen indien
financiële instellingen en leveranciers massaal dergelijke verzoeken tot de
Belastingdienst gaan richten?
Er wordt gesteld dat de kredietverstrekker meestal de best geïnformeerde
partij omtrent de financiële situatie van de belastingschuldige is. Dit is in
tegenspraak met de eerdere stelling dat financiers geen of een weinig
proactieve houding ten toon spreiden zolang er voldoende zekerheden
zijn. De regering baseert zich op een studie van het CPB uit 2004, weet de
regering dat een leasemaatschappij in de praktijk geen enkele andere
zekerheid heeft dan het geleaste object?
Is de regering van mening dat de mededelingsplicht die onderdeel vormt
van het wetsvoorstel voor financiers te rijmen is met hun wettelijke of
contractuele plicht om gegevens over de cliënt vertrouwelijk te behandelen en niet aan derden openbaar te maken? Aan welke partijen is de
Belastingdienst gerechtigd informatie te verschaffen omtrent het
betaalgedrag en/of betalingsachterstanden van belastingplichtigen?
Autobelastingen
De leden van de CDA-fractie hebben een aantal vragen over autobelastingen in relatie tot techniekneutraliteit. Hoeveel elektrische auto’s en
plug-in hybrides zijn er het afgelopen twee jaar per maand geregistreerd?
Is deze ontwikkeling in overeenstemming met de wensen van de regering
en gaat het ongeveer net zo snel als verwacht? Hoeveel euro wordt er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

16

gemiddeld per hybride en elektrische auto besteed aan stimulering door
de Rijksoverheid in 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, inclusief gederfde
inkomsten? Tot welk bedrag telt dit op voor alle gestimuleerde auto’s in
die jaren? Vindt u deze bedragen te verantwoorden in het licht van de
enorme bezuinigingen op andere dossiers? Weet u ook hoe hoog het
verbruik van deze auto’s in de praktijk is? Wordt dit bijgehouden om zo de
effectiviteit van de maatregelen te kunnen verantwoorden? Zo niet,
waarom niet?
Hoeveel euro per vermeden ton CO2 betaalt de Rijksoverheid middels
deze vormen van stimuleren?
Transparantie ANBI’s
Volgens de leden van de CDA-fractie wordt de motie Omtzigt/Van Vliet niet
juist uitgevoerd. De Kamerbreed aangenomen motie wil één centraal
ABNI-register dat gratis toegankelijk moet zijn voor het publiek. In het
wetsvoorstel wordt openbaarmaking overgelaten aan de 56 000
ANBI-instellingen die een eigen website moeten opzetten. Dit zal allemaal
vanaf 2014 moeten gebeuren, dat duurt veel te lang. Ziet de regering
mogelijkheid om het conform de motie wel in 2013 van de grond te
krijgen?
Beschikt de SBF over voldoende organisatiegraad, structuur en draagkracht om toezicht en verantwoording nauwgezet en professioneel uit te
voeren? Zijn ANBI’s verplicht zich aan te sluiten bij SBF of moeten zij zich
houden aan de aanbevelingen inzake openbaarmaking? Hoeveel van de
56 000 ANBI-organisaties hebben zich actief aangesloten bij de SBF?
Betalen zij contributie?
Heeft de regering overwogen het ANBI-register onder te brengen bij de
Belastingdienst, bij de Kamer van Koophandel of bij het CBF? Waarom is
dat niet gelukt? Is de regering bereid om alsnog een van die drie routes te
nemen?
Wetsvoorstel herziening fiscale behandeling eigen woning
De leden van de CDA-fractie hebben een aantal vragen over dit
wetsvoorstel.
Begrip eigenwoningschuld
De eigenwoningschuld wordt in het nieuwe regime beoordeeld per
leningdeel. Stel dat de klant voor een deel van zijn lening boven zijn
maximum uitkomt, heeft de klant dan nog renteaftrek? Of kan de totale
lening niet meer als eigenwoningschuld worden gekwalificeerd?
Voorbeeld: stel dat de klant een leningdeel heeft van 100 000 met een
annuïteitenhypotheek van 30 jaar. Als slechts 95 000 van de 100 000
kwalificeert als eigenwoningschuld, klopt het dat het leningdeel van
100 000 opgesplitst mag worden in 95 000 eigenwoningschuld en 5 000
box 3-lening?
De leden van de CDA-fractie vragen voorts een reactie op het
NOB-commentaar op dit punt.
Term onherroepelijk
Kan de regering een nadere en precieze omschrijving geven van het
begrip «onherroepelijk»? «Onherroepelijk» kan verschillende betekenissen
hebben. Het kan bijvoorbeeld verwijzen naar de bedenktijd van drie
dagen. Als dit is bedoeld dan moeten kopers om onder de overgangsre-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

17

geling te vallen, de koopovereenkomst uiterlijk op 27 december 2012
hebben getekend en overhandigd. Of wordt bedoeld dat de ontbindende
voorwaarden moeten zijn uitgewerkt, bijvoorbeeld de ontbindende
voorwaarde van financiering. Deze loopt langer dan de bedenktijd want de
ontbindende voorwaarden maken onderdeel uit van de koopovereenkomst. In dat geval moet de koopovereenkomst al veel eerder dan
27 december 2012 worden getekend. Als «onherroepelijk» meer als
algemeen begrip bedoeld is, zou ook nog gedacht kunnen worden aan dat
de koopovereenkomst niet meer vernietigd kan worden. Daarvan is pas
sprake na overdracht van het huis, en dan nog kan het nooit met
zekerheid gezegd worden gezien de rechter die kan ingrijpen en de
terugwerkende kracht van de vernietiging.
Als er sprake is van een onherroepelijke overeenkomst tot aankoop van
bestaande bouw of nieuwbouw, valt de financiering onder de eerbiedigende werking mits de levering uiterlijk in 2013 plaatsvindt. Wat verstaat
de regering onder onherroepelijk?
Kapitaalverzekering eigen woning (KEW)
Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, kan op een kapitaalverzekering
– behoudens enkele benoemde uitzonderingen – vanaf 1 januari 2013
geen KEW-clausule meer aangebracht worden.
De KEW kent allerlei strikte voorwaarden waaraan voldaan moet worden
om voor een belastingvrije uitkering in aanmerking te komen. Het is in de
adviespraktijk gebruikelijk om de KEW clausule niet eerder aan te laten
brengen dan dat dat om financiële redenen aan te raden is. Hierdoor zijn
er naar schatting meer dan 200 000 verzekeringen gesloten die starten als
verzekering in box 3 om – zodra de algemene heffingsvrijstelling in box 3
opgesoupeerd is – alsnog van een KEW-clausule worden voorzien.
Hierdoor zijn er ontzettend veel kapitaalverzekeringen die beoogd zijn om
uiteindelijk een KEW te worden. Burgers met een dergelijke verzekering
dreigen nu de dupe te worden van het voorgestelde tijdspad. Er rest
immers niet voldoende tijd om deze groep mensen individueel te
benaderen, te adviseren, bedenktijd te geven en daar waar gewenst een
verzoek tot plaatsen van een KEW-clausule bij de verzekeraar in te dienen
en de clausule voor 1 januari 2013 feitelijk te laten plaatsen.
Een grote groep burgers dreigt hierdoor geconfronteerd te worden met op
termijn significant hogere woonlasten dan tijdens de adviesgesprekken
was voorgespiegeld. Geeft de minister deze burgers tijd om hun financiële
planning aan te passen door het instellen van een overgangsperiode?
Voorts vragen de leden van de CDA-fractie de regering om uitgebreid in te
gaan op het NOB-commentaar op het punt van het afschaffen van de
KEW, BEW, SEW. De Orde verwijst in het commentaar ook op een onjuiste
beantwoording van een vraag, gesteld door de leden van de CDA-fractie,
in het verslag. Graag ook commentaar op dit punt.
Daadwerkelijk versus forfaitair aflossingssysteem
De regering antwoordt in de nota naar aanleiding van het verslag dat
daadwerkelijke aflossing van de eigenwoningschuld noodzakelijk is (in
plaats van forfaitaire aflossing), omdat anders de hypotheekrente niet
meer zou kunnen worden ingevuld in de zogenoemde vooringevulde
aangifte, nu de daadwerkelijk betaalde hypotheekrente in geval van een
forfaitair aflossingssysteem niet meer overeenkomt met de fiscaal
aftrekbare hypotheekrente. De Nederlandse Orde van Belastingadviseurs
(NOB) meent dat dit een drogreden is. De praktijk zal zijn dat burgers een
hypotheekvorm zullen kiezen die gelijkloopt met de fiscale behandeling.
Burgers zullen immers niet bereid zijn meer hypotheekrente te betalen
dan zij fiscaal kunnen aftrekken. Iets soortgelijks doet zich voor met de
lijfrenteverzekeringen en de kapitaalverzekeringen. Die worden allemaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

18

op de fiscale behandeling afgestemd. Andere financieringsproducten
zullen banken ook niet meer aanbieden, aangezien de netto-hypotheeklast
van deze producten vanwege de niet-aftrekbaarheid van de rente, hoger
zal komen te liggen dan van producten die wel leiden tot fiscale renteaftrek; door deze niet-aftrekbare eigenwoningrente daalt immers de
leencapaciteit van burgers. Graag een reactie van de regering op dit punt.
Bij een forfaitair aflossingssysteem zou het eenvoudig zijn om de fiscaal
aftrekbare hypotheekrente uit te rekenen en die te renseigneren in plaats
van de daadwerkelijk betaalde hypotheekrente; de daadwerkelijke
betaalde hypotheekrente is bij een forfaitair aflossingssysteem immers
niet relevant meer, zodat er ook geen reden meer is om die te renseigneren. Volstaan kan dan worden met het renseigneren van de wel
aftrekbare eigenwoningrente die voortvloeit uit de forfaitaire aflossing van
de eigenwoningschuld. Waarom is een forfaitair aflossingssysteem niet
mogelijk? Graag een uitgebreide toelichting op dit punt.
Starters op de woningmarkt
De leden van de CDA-fractie vragen of de «starter» echt niet te detecteren
is. Deze informatie is toch beschikbaar via de aangifte? Belastingplichtigen
die eigenwoningrente in aftrek brengen op hun inkomen, moeten de stand
van de eigenwoningschuld vermelden in hun aangifte. Is er in de aangifte
van het jaar ervóór geen eigenwoningschuld vermeld in de aangifte en in
de aangifte van het hierop volgende jaar wel, dan is de belastingplichtige
kennelijk een starter. Graag een reactie op het commentaar van de NOB
op dit punt.
Tot slot verzoeken de leden van de CDA-fractie in te gaan op het
NOB-commentaar op het punt van het overgangsrecht, art. 3119d Wet IB
2001 en de effecten van de sinds 1 januari 2012 geldende nieuwe regeling
van artikel 1:87 BW op de fiscale eigenwoningregeling.
Zorgplicht sector
De sector wordt in korte tijd geconfronteerd met allerlei wetswijzigingen
met een beoogde ingangsdatum van 1 januari 2013. Over diverse
wijzigingen wordt pas halverwege december in de Eerste Kamer gestemd.
Door de korte doorlooptijd is er niet voldoende tijd om de systemen tijdig
en volledig aan te passen. Hoe kan de sector momenteel burgers een
goed en duurzaam hypotheekadvies verschaffen en aan haar zorgplicht
voldoen? Komt er een overgangsperiode zodat de sector de nieuwe
wetgeving kan implementeren?
Wet verhuurderheffing
De leden van de CDA-fractie hebben met gemengde gevoelens de nota
naar aanleiding van het verslag gelezen en wensen nadere vragen te
stellen.
De leden van de CDA-fractie zijn niet overtuigd geraakt door de
argumenten over de naamgeving. Het is hun overtuiging dat de naam
«verhuurderheffing» niet voldoet. Beter is om te spreken van verhuurderbelasting. Het eerste argument dat het om een beperkte groep belastingplichtigen gaat, overtuigt niet, omdat de omvang van de groep belastingplichtigen nooit van belang is geweest voor de naamgeving. Denk aan de
belasting op uranium-235, zoals die heeft gegolden van 1997 tot en met
2000, en de recent ingevoerde bankenbelasting. In beide gevallen zijn er
aanzienlijk minder belastingplichtigen dan bij de nieuwe verhuurdersbelasting. Het tweede argument overtuigt evenmin. Er zijn veel meer
belastingen gebaseerd op het profijtbeginsel, maar dat neemt niet weg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

19

dat het om een belasting gaat. Deze leden kunnen niet anders constateren
dat de wetgever zich verslikt in zijn eigen terminologische gekronkel. Op
grond van artikel 1 van het wetsvoorstel is er immers sprake van een
belasting die de naam verhuurderheffing draagt. In de artikelen 2 tot en
met 6 wordt gesproken over de verhuurderheffing. In artikel 7 wordt
echter slechts gesproken over een heffing, wat niet in lijn is met artikel 1.
Op dit punt wordt helaas in het geheel niet ingegaan. Deze leden vragen
nadrukkelijk om de naamgeving te veranderen.
De leden van de CDA-fractie maken zich grote zorgen dat de hogere
inkomsten pas op termijn worden verwacht, terwijl de verhuurderheffing
zich al in het geheel vanaf 2014 moet worden betaald. De plannen van de
komende regering bevatten zelfs een omvangrijke verhoging. Op de
kortere termijn zal dus de cash-flow afnemen en op de langere termijn
blijft er onzekerheid. Die onzekerheid wordt vergroot doordat het tarief
gemakkelijk kan worden verhoogd. Te vrezen valt dat dat de bereidheid tot
het doen van investeringen niet ten goede zal komen. De leden van de
CDA-fractie verzoeken om een nauwkeurige doorrekening per corporatie
en per regio om de gevolgen nadrukkelijk te kunnen bevatten.
Dit te meer omdat uit de brieven en onderzoeken die de regering noemt,
blijkt dat regionaal grote verschillen kunnen optreden. Sommige
woningcorporaties zullen daardoor hard achteruit gaan in hun kasstroom
en investeringsmogelijkheden. In de brief over de verhoging van het
aantal WWS-punten staat bijvoorbeeld de volgende passage: «De
betreffende corporaties hebben echter doorgaans de beschikking over
meerdere instrumenten om een dergelijke ontwikkeling te keren,
waaronder een verlaging van de beheerskosten door meer efficiency. Ze
zouden ook kunnen besluiten een groter deel van hun bestaande bezit te
verkopen.» De leden van de CDA-fractie vragen de regering nadrukkelijk
of dit de bedoeling is van het voorliggende wetsvoorstel.
De leden van de CDA-fractie twijfelen aan de legitimiteit van de belastingheffing over 2013. Het doel van belastingheffing is opbrengst voor de
staatskas. De netto-opbrengst voor de schatkist op kasbasis is in 2013
echter negatief. Wordt uitgegaan van de structurele kosten, dan is de
netto opbrengst nog wel positief, maar met € 1 miljoen (voor aftrek van
rentekosten) slechts 20% van de bruto-opbrengst. De kosten voor de
verhuurders zijn aanzienlijk hoger. De verhuurderheffing voldoet dus niet
aan het doel. De heffing voor 2013 is vermoedelijk een van de meest
inefficiënte belastingmaatregelen sinds tijden. Het is voor alle partijen
voordeliger dat de verhuurderbelasting pas in 2014 ingaat. Deze leden
verzoeken om op dit voorstel te reageren.
De leden van de CDA-fractie hebben enkele vragen over de grondslag van
de niet geliberaliseerde «huurwoning». Allereerst willen deze leden graag
weten of het klopt dat het gaat om de daadwerkelijk gevraagde huurprijs.
Op welke wijze wordt omgegaan met de all-in huurprijs (dus inclusief gas,
water en licht)? Daarnaast is er onduidelijkheid over de leegstaande
huurwoning, aangezien er geen feitelijke huurprijs is. Op welke wijze
wordt dan bepaald of de huurprijs hoger of lager dan de liberalisatiegrens
zou zijn? Tot slot zijn er de huurwoningen die gerenoveerd worden en
daardoor op dat moment niet verhuurd. Na renovatie zal niet langer de
oude huurprijs gelden, maar kan de huurprijs mogelijk vastgesteld
worden op een prijs hoger dan de liberalisatiegrens. Worden deze
woningen dan uitgezonderd van de grondslag?
Nadrukkelijk wensen deze leden te weten of de voorgestelde belasting er
niet voor zorgt dat veel huurwoningen met een huurprijs boven de
liberalisatiegrens zullen worden verhuurd dan wel de huurprijs tot € 665

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

20

worden verhoogd. Welke effecten heeft dit op de belastinggrondslag? Is er
rekening meegehouden dat daarmee deze dan versmald, waardoor de last
van de belastingheffing nog zwaarder gaat drukken op de huurwoningen
die bestemd zijn voor mensen met een laag inkomen?
De leden van de CDA-fractie hebben begrip voor de keuze om er een
aangiftebelasting van te maken. Toch vragen deze leden of de aangiftetermijn niet veel te krap is. Wettelijk zijn gemeenten verplicht de
WOZ-waarde binnen acht weken na het begin van het kalenderjaar vast te
stellen. Of dat altijd gebeurt, is echter nog maar de vraag, al hoewel dit de
afgelopen jaren zeker steeds beter gaat. En zelfs als het gebeurt, dan gaat
het om belasting die één keer per jaar wordt geheven. Een aangiftetermijn
van effectief een maand lijkt deze leden dan ook onredelijk kort. Zou een
termijn van vijf tot zes maanden na één januari niet beter zijn? Deze leden
verzoeken om een reactie en daaropvolgend een aanpassing van de
termijnstelling.
Maatregel uit Wet uitwerking fiscale maatregelen begrotingsakkoord 20131 – CAM-artsen
In de memorie van toelichting van het wetsvoorstel Wet uitwerking fiscale
maatregelen begrotingsakkoord 2013 wordt gewezen op administratieve
lasten van € 1,12 miljoen. Het feit dat BIG-beroepsbeoefenaren door de
invoering een hele BTW-administratie moeten opbouwen omdat zij tot nu
toe waren vrijgesteld van de BTW doet vermoeden dat de administratieve
lasten vele malen hoger liggen. Kan de regering inzichtelijk maken hoe het
bedrag precies is opgebouwd? Hoe verhoudt de BTW-verplichting voor
bepaalde medische diensten zich met de stelling van ondermeer artsen en
fysiotherapeuten dat een consult niet op te delen is in een BTW-vrij en een
BTW-plichtig deel? Hoe valt de toepassing van dit onderscheid te
controleren aangezien deze informatie in de praktijk onder het «geheim
van de spreekkamer» valt? Wat zijn de gevolgen van deze fiscale wijziging
voor de aftrekbaarheid van betaalde BTW? Hoe verhoudt zich dit tot
eerder genoemde moeilijke controleerbaarheid? Gaat de Belastingdienst
hiervoor concrete en heldere uitvoeringsregels opstellen? Zo ja, wanneer
zullen deze gereed zijn? Zo nee, hoe geeft de regering betrokkenen dan
helderheid over de door de regering gewenste uitvoering?
Is de regering bekend met het feit dat op basis van het Solleveld-arrest2,
dat de regering als argument voor afschaffing van BTW-vrijstelling voor
medische diensten in de memorie van toelichting van het wetsvoorstel
Wet uitwerking fiscale maatregelen begrotingsakkoord 2013 aanvoert,
juist zal leiden tot een groot aantal juridische procedures tegen de nieuwe
BTW-regeling op basis van hetzelfde arrest? Hoe beoordeelt de regering
in dit opzicht het juridische argument dat het niet volstaat de kwaliteit van
BIG-opgeleiden ter discussie te stellen om een gelijkheidsberoep door
niet-BIG-opgeleiden te voorkomen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van D66
De leden van de D66-fractie danken de regering voor de eerdere beantwoording van de schriftelijke vragen. Op een aantal punten hebben deze
leden aanvullende vragen, ook zijn er een aantal nieuwe vragen gerezen
over een aantal andere onderwerpen.

1
2

Kamerstukken II 2011/12, 33 287.
HvJ EG, C-443/04, Solleveld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

21

Belastingplan 2013
Werken moet lonen
De leden van de D66-fractie zijn van mening dat werken moet lonen. In dat
kader is het belangrijk dat de marginale druk evenwichtig verdeeld is, en
zo laag mogelijk is. De leden constateren dat het interimrapport van de
commissie Van Dijkhuizen inzicht geeft in de marginale druk voor
verschillende groepen. Beschikt de regering over inzicht in de marginale
druk voor nog meer groepen? In dit kader is inzicht in de arbeidsaanbodelasticiteiten ook van belang. Immers, een hoge marginale druk is extra
onwenselijk als de arbeidsaanbodelasticiteit groot is. Kan de regering
inzicht geven in de arbeidsaanbodelasticiteiten voor verschillende
categorieën met betrekking tot persoonskenmerken (onder andere leeftijd,
geslacht, wel of geen ouder, aantal inkomens in het huishouden) en
inkomensgroepen? Kan de regering ook inzicht geven in de omvang van
het aantal mensen in deze categorieën? Kan de regering in het licht van
deze gegevens eens analyseren waar de knelpunten zitten met betrekking
tot de marginale druk? Voor welke categorieën is een verlaging van de
marginale druk het meest efficiënt kijkende naar de arbeidsaanbodelasticiteit, de huidige marginale druk en het aantal personen in de categorie?
En kan de regering in dit licht reageren op de uitspraken van de
commissie Van Dijkhuizen dat de marginale druk met name hoog is voor
de midden- en hoge inkomens?
De leden van de D66-fractie merken op dat nergens in de geïndustrialiseerde wereld zoveel mensen in deeltijd werken als in Nederland. Als al
deze deeltijders meer werken, dan brengt dat Nederland veel welvaart. De
leden vinden het daarom verstandig dat de commissie Van Dijkhuizen
heeft gekeken naar de marginale druk voor werkende ouders. De
commissie Van Dijkhuizen suggereert – net als de OESO – om de
kinderopvangtoeslag afhankelijk te maken van het individuele inkomen.
Hoe staat de regering tegenover deze suggestie? Wat zijn de voor- en
nadelen?
Vennootschapsbelasting en bedrijven
De leden van de D66-fractie zijn kritisch met betrekking tot de innovatiebox. Hiermee is veel geld gemoeid, in de afgelopen jaren zijn er enkele
miljarden aan uitgegeven. De twijfels van deze leden worden ook gedeeld
door het CPB. De leden van de fractie van D66 wijzen ter illustratie de
opmerkingen van het CPB in Keuzes in Kaart. Kan de regering toezeggen
om de Kamer op de hoogte houden over de aanpak van de evaluatie van
deze omvangrijke maatregel?
De leden van de D66-fractie vinden de invulling van de WBSO er solide
uitzien. De leden hebben echter een tweetal vragen over het plafond. Ten
eerste vragen de leden hoeveel bedrijven dat plafond halen, en hoeveel
bedrijven daarmee profiteren van de verruiming. Ten tweede vragen de
leden uit welk gedeelte van de evaluatie blijkt dat de verruiming van het
plafond een aanzuigende werking heeft en dat er dus werkelijk meer zal
worden geïnnoveerd. Kan de regering tot op slot ingaan op het alternatief
om het geld voor de verhoging van het plafond toe te wijzen aan de
verlaging van de eerste schijf?
Overig
De leden van de D66-fractie constateren dat de regering in de nota naar
aanleiding van het verslag een beleidsoptie schetst met betrekking tot het
vrijgeven van de levensloop en het laten aflopen van de overgangsre-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

22

geling voor mensen met een inleg hoger dan € 3 000. Kan de regering
ingaan op de budgettaire consequenties van die beleidsopties?
De leden van de D66-fractie constateren dat de regering een aantal vrij
ingrijpende aanpassing voor de afdrachtvermindering onderwijs per 2013
voorstelt. De leden constateren tevens dat uit het Regeerakkoord het
voornemen blijkt om de afdrachtvermindering onderwijs per 2014 af te
schaffen. De leden vragen in hoeverre de regering het zinvol is om de
regelgeving voor enkel het jaar 2013 aan te passen. Leidt dit niet tot
onevenredig hoge overgangskosten voor zowel overheid, bedrijven en
mensen?
De leden van de D66-fractie hebben enkele vragen over het overgangsrecht bij de afdrachtvermindering onderwijs. Zowel de Wet Educatie en
Beroepsonderwijs (WEB) als de Wet vermindering afdracht loonbelasting
en premie voor de volksverzekeringen (WVA) worden aangepast. Klopt het
dat er in de WEB wel een overgangsrecht opgenomen voor beroepsbegeleidende leerweg (bbl), maar in de WVA niet? En zo ja, waarom is hiervoor
gekozen? Deze leden zijn van mening dat een zorgvuldig overgangsregeling van groot belang is aangezien werkgever en werknemer een
scholingstraject zijn gestart met bepaalde verwachtingen. Kan de regering
ingaan op het overgangsrecht en eventuele noodzaak tot verbetering?
De leden van de D66-fractie hebben ook een aantal vragen over wat er
met de afdrachtvermindering onderwijs gebeurt in het geval van ziekte. In
het voorstel worden de eisen voor het aantal contacturen aangescherpt.
Bij de beroepsbegeleidend leerweg wordt dit bijvoorbeeld op 850 uur
gesteld. De leden vragen wat er gebeurt als iemand onverhoopt ziek
wordt. Klopt het dat hierdoor het recht op de afdrachtvermindering
onderwijs dan kan vervallen, omdat iemand door ziekte niet in staat is om
de grens voor het aantal contacturen te halen? En zo ja, vindt de regering
het redelijk dat als de deelnemer een aantal dagen ziek is, de werkgever
geen afdrachtvermindering krijgt? En klopt het dat dit is op te lossen door
aan te sluiten op de systematiek van contacturen uit de Wet Educatie en
Beroepsonderwijs (WEB)? Zo ja, is de regering bereid om dit per nota van
wijziging aan te passen?
De leden van de D66-fractie constateren dat in het Regeerakkoord is
afgesproken om de assurantiebelasting te verhogen naar 21%. Qua
overgang is gekozen voor een tijdvakbenadering vanaf 1 maart. Dat
betekent dat vanaf die datum de belasting 21% bedraagt, ook als de
verzekering eerder is afgesloten. Voordeel van deze methode is dat
anticipatie-effecten worden voorkomen. De belastingverhoging kan niet
ontweken worden door bijvoorbeeld één week van te voren een verzekering af te sluiten. Nadeel is dat de administratieve lasten stijgen.
Verzekeraars krijgen namelijk te maken met naheffingen. Het Verbond van
Verzekeraars stelt daarom een alternatief voor. Zij willen de assurantiebelasting al op 1 januari verhogen naar 21%, maar dan zonder de tijdvakbenadering. Dus iemand die zijn verzekering voor 1 januari afsluit, die
betaalt ook voor de verzekeringsperiode daarna het lagere tarief. Kan de
regering ingaan op deze variant? En specifiek op de budgettaire consequenties en de administratieve lasten?

1

Handelingen II 2011/12, nr. 1533.

De leden van D66-fractie merken op dat werkgevers en werknemers een
voorstel hebben gedaan om de reiskostenvergoeding effectiever in te
zetten: het slimme reisbudget B50. Via dat systeem worden werknemers
bijvoorbeeld beloond als ze minder reizen. Eerder heeft de regering – in
antwoorden op schriftelijke vragen – aan D66 toegezegd om dit voorstel te
onderzoeken1. In de nota naar aanleiding van het verslag schrijft de
regering echter dat het onderzoek is stilgezet toen het erop leek dat de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

23

reiskostenvergoeding werden afgeschaft. De leden vinden het begrijpelijk
dat die keuze destijds is gemaakt. De leden vinden het echter onlogisch
dat de regering het onderzoek nu niet voortzet, maar de keuze wil
overlaten aan een nieuw kabinet. De toezegging over dit onderzoek is
immers al gedaan, en zou volgens de leden dus ook gestand gedaan
moeten worden. Kan de regering hierop reageren en alsnog toezeggen
om verder te gaan met dit onderzoek?
De leden van de D66-fractie constateren dat er in 2012 42 boetes zijn
opgelegd voor fraude met toeslagen. In het totaal ging het om een bedrag
van € 36 500. Dit is een gering bedrag gelet op de miljarden die worden
uitgegeven aan toeslagen. Nu er ook vergrijpboetes opgelegd mogen
worden in de voorschotfase, zal dit bedrag stijgen. Hoeveel extra boetes
verwacht de regering dat er hierdoor extra kan oplegt kunnen worden? En
deelt de regering de mening dat het totale boetebedrag bij fraude op
toeslagen nu opvallend laag is?
De leden van de D66-fractie zijn benieuwd of de regering kan aangeven
wat de tarieven voor de energiebelasting en de opslag duurzame energie
(SDE+ opslag) voor de verschillende gebruikers (voor elektriciteit en gas
per schijf) zullen zijn als gevolg van het voorgenomen beleid (inclusief de
maatregelen in het regeerakkoord) tussen nu en 2020? De staatssecretaris
van Infrastructuur en Milieu schreef de Kamer op 1 november 2012 dat het
voorgenomen stelsel kostenverevening reductie CO2 geen doorgang kan
vinden als gevolg van de Europese staatssteuntoets1. Wat betekent deze
ontwikkeling voor de energiebelasting die door de glastuinbouw betaald
wordt?
Wet herziening fiscale behandeling eigen woning
De leden van de fractie van D66-fractie constateren dat de VVD en PvdA in
het Regeerakkoord hebben afgesproken om verdere stappen te zetten met
betrekking tot de hervorming van de woningmarkt. Deze leden vragen de
regering om in te gaan op de samenhang met het wetsvoorstel Wet
herziening fiscale behandeling eigen woning.
De leden van de D66-fractie constateren dat Nederlanders die in het
buitenland werken vaak hun huis in Nederland verhuren tijdens die
periode. Fiscaal betekent dit dat het huis in box 3 terecht komt, omdat ze
er zelf niet meer wonen. Als deze expats terugkomen naar Nederland, en
weer in hun eigen huis gaan wonen, dan gaat het huis weer van box 3
naar box 1. Klopt het dat deze expats worden gezien als «nieuw geval» in
voorliggend wetsvoorstel? Klopt het dat zij gaan in hun eigen huis wonen,
maar moeten voldoen aan de hypotheekeisen voor nieuwe gevallen? Deze
leden constateren dat de regering het in de nota naar aanleiding van het
verslag consequent heeft over een «bestaande eigenwoningschuld». Deelt
de regering de mening dat dit ook voor expats geldt met een eigen
woning inclusief hypotheek? Kan de regering nader ingaan op deze
problematiek en mogelijke oplossingen?

1

Kamerstukken II 2011/12, 33 291.

De leden van D66-fractie constateren dat het voor veel starters moeilijk is
om de eerste stappen op de woningmarkt te zetten. De huizenprijzen zijn
nog steeds hoog, en banken zijn minder ruimhartig met het verstrekken
van hypotheken. Dit is een belemmering voor de doorstroom. De door
gemeenten aangeboden startersleningen kunnen een oplossing zijn. Klopt
het dat het voorstel voor verplichte aflossing voor de hypotheekrenteaftrek het einde kan betekenen van de startersleningen? Immers, er moet
gelijk begonnen worden met aflossen, terwijl dat bij de starterslening drie
jaar wordt uitgesteld. Kan de regering reageren op het verband tussen de
inperking van de hypotheekrenteaftrek en de startersleningen? Is dit een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

24

risico? En zo ja, ziet de regering mogelijkheden om de startersleningen
toch te laten voortbestaan?
De leden van de D66-fractie zijn van mening dat een restschuld een
belemmering kan zijn om te verhuizen, wat slecht is voor de doorstroom
op de woningmarkt. De commissie Van Dijkhuizen stelt voor om de rente
over deze restschulden fiscaal aftrekbaar te maken en in een garantieregeling op te nemen. In het Regeerakkoord worden maatregelen voorgesteld om iets aan de restschulden te doen. Deze leden kunnen zich
enerzijds iets voorstellen bij deze maatregelen, het kan de doorstroom op
korte termijn verbeteren. Anderzijds zien de leden een groot risico. Deze
maatregel komt in feite neer op de subsidiering van restschulden. Er
ontstaat een prikkel om te hoge hypotheken af te sluiten. De leden lezen in
de CPB-doorrekening van het Regeerakkoord dat het gaat om een tijdelijke
maatregel die geldig is van 2013 tot en met 2017. In de tekst van het
Regeerakkoord zelf wordt echter geen termijn genoemd. De leden vragen
de regering om in te gaan op de pro’s en de contra’s van maatregelen met
betrekking tot de restschuld? Deelt de regering de mening een tijdelijke
maatregel is te prefereren, omdat anders de nadelen van subsidie op
restschulden te zwaar gaan wegen?
De leden van de D66-fractie constateren dat De Nederlandsche Bank
(DNB) in het jaarverslag 2011 voorstelt om voortijdige opname van het
opgebouwde tegoed in de kapitaalverzekering eigen woning niet langer te
belasten en/of woning en tegoed fiscaal neutraal in box 3 onder te
brengen. In de nota naar aanleiding van het verslag schrijft de regering
dat DNB bezig is met een onderzoek dat separaat aan de Kamer wordt
toegestuurd, zodat het nog meegenomen kan worden bij de verdere
behandeling van dit wetsvoorstel. Klopt het dat de Kamer dit rapport nog
moet ontvangen? En zo ja, wanneer kan de Kamer dit rapport tegemoet
zien?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de
ChristenUnie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van de
schriftelijke antwoorden en van de fiscale maatregelen in het Regeerakkoord dat maandag 29 oktober 2012 is gepresenteerd. Deze leden willen
de regering nog enkele vragen en opmerkingen voorleggen.
Belastingplan 2013 (33 402)
Vereenvoudiging scholingsuitgaven
In de nota naar aanleiding van het verslag lezen de leden van de
ChristenUnie-fractie dat voor studenten met een handicap hogere
uitgaven ook aftrekbaar zijn voor zover sprake is van drukkende uitgaven.
Genoemde leden vragen wanneer sprake is van drukkende uitgaven. Om
wat voor uitgaven gaat het dan?
Afstempeling eigenbeheerpensioenen
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen waarom bij het beperken van
de regeling voor afstempeling is gekozen voor een dekkingsgraad van
75% van de fiscale waarde. Waarom geen 80% of 90%? Kan de regering
het percentage van 75% nader onderbouwen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

25

Afdrachtvermindering onderwijs
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen hoeveel leerlingen worden
geraakt door de aanpassing van de afdrachtvermindering, zoals voorgesteld in het Belastingplan 2013. Genoemde leden vragen ook naar de
consequenties voor werkgevers als er geen diploma wordt bepaald door
hun werknemer. Moeten werkgevers hier de rekening van betalen? Wat
zullen voorts de gevolgen zijn voor leerlingen/werknemers en werkgevers
van de plannen voor de afdrachtvermindering zoals gepresenteerd in het
Regeerakkoord, zo vragen genoemde leden. Voorts vragen deze leden wat
de gevolgen zijn voor de leerwerkbedrijven.
Latere verkrijging aanhorigheden woning
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat aan de uitbreiding van het
woningbegrip tot later verkregen aanhorigheden geen terugwerkende
kracht is toegekend, omdat dit flinke uitvoeringsproblemen met zich mee
zou brengen. Genoemde leden vragen om een nadere specificatie van
deze uitvoeringsproblemen.
Constructiebestrijding bodemvoorrecht
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen nogmaals naar de gevolgen
van de constructiebestrijding voor de kredietverlening. Waarom wil de
regering de gevolgen voor de kredietverlening niet vooraf onderzoeken
maar slechts later monitoren, terwijl toch algemeen bekend is dat de
dekkingswaarde van bodemzaken een belangrijke rol speelt bij de vraag al
dan niet krediet te verlenen en tegen welke prijs en het kapitaalsbeslag
van banken? Genoemde leden vragen ook of de regering voorafgaand aan
de indiening van het wetsvoorstel in gesprek is gegaan met de NVB en
anderen? Deze leden vragen ook of alternatieven zijn overwogen voor de
maatregel, bijvoorbeeld een standaard procentuele afdracht door
pandhouders en andere zekerheidsgerechtigden aan de Belastingdienst?
Overige punten
Gestalde zelfstandigenaftrek
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen naar aanleiding van de
beantwoording van de vragen over de gestalde zelfstandigenaftrek of de
bestaande regels ten aanzien van fiscale jaarwinstbepaling volgens de
regering niet nadelig uitpakken voor ondernemers wanneer de
jaarwinsten één of meerdere jaren laag zijn (en er dus geen zelfstandigenaftrek kan worden genoten) terwijl aan het einde nog een substantiële
stakingswinst wordt genoten (waarover wel een flinke heffing moet
worden betaald, zonder dat de zelfstandigenaftrek van toepassing is).
Daarnaast vragen genoemde leden of de huidige regeling er juist niet toe
aanspoort de stakingswinst ten dele naar voren te halen om de verrekening van gestalde zelfstandigenaftrek zeker te stellen. Deze leden
vragen voorts of het verrekenen van nog gestalde zelfstandigenaftrek met
stakingswinst niet feitelijk een matiging van de heffing over stakingswinst
betekent, hetgeen zeer wel past bij de gedachte om stakingswinst
gematigder dan tegen het reguliere tarief te belasten (door de heffing
ineens wordt stakingswinst momenteel veelal tegen de hogere tarieven
belast).
Niet-gebruikte verlofdagen omzetten in een gift
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen in de nota naar aanleiding van
het verslag dat de tegenwaarde van niet opgenomen wettelijke én

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

26

bovenwettelijke verlofdagen die anders zouden vervallen, door de
werkgever kan worden geschonken aan een ANBI-instelling. Genoemde
leden vragen hoe vaak dit voorkomt. Ook vragen deze leden hoe lang
werkgevers na 1 juli 2013 nog de tijd hebben om niet-opgenomen
verlofdagen van hun werknemers om te zitten in een gift aan een
ANBI-instelling.
Vrijstelling bos en natuur in box 3
Volgens artikel 5.7 Wet IB 2001 zijn bossen, natuurterreinen en landgoederen (voor zover onbebouwd) vrijgesteld van de rendementsgrondslag
van box 3. Bij de invoering van de bedoelde vrijstelling is door de
regering opgemerkt dat de vrijstellingen niet gelden in geval van een
vruchtgebruik omdat men is bevreesd voor arbitrageruimte1. De leden
van de ChristenUnie-fractie hebben grote twijfels of deze arbitrage zich in
de praktijk ook daadwerkelijk voordoet en hebben de regering om
voorbeelden gevraagd. In ieder geval kan deze arbitrageruimte zich
nimmer voordoen in geval van defiscalisering als bedoeld in artikel 5.4
Wet IB 2001 omdat ook de bloot eigendom dan wordt toegerekend aan de
vruchtgebruiker. Fiscaal wordt het hele goed dan in aanmerking genomen
bij de vruchtgebruiker. Arbitrageruimte is dan per definitie uitgesloten
omdat het object dan in dezelfde box zit. Ook de schriftelijke antwoorden2
van de regering op vragen van de leden van de ChristenUnie-fractie
tijdens het wetgevingsoverleg van 7 november 2011 dat men kunstmatig
de voordelen zou kunnen afscheiden van de kosten kunnen de genoemde
leden niet overtuigen. Deze antwoorden worden niet onderbouwd met
concrete voorbeelden waardoor de normale bonafide gevallen worden
gedupeerd. Verder heeft de staatssecretaris van Financiën tijdens de
plenaire behandeling van het Belastingplan 2012 op 16 november 2011
opgemerkt dat «het gaat om een heel kleine groep. Dat staat niet in
verhouding tot de hoeveelheid antimisbruikwetgeving die nodig zou
zijn.». De leden van de ChristenUnie-fractie zijn uiteraard bereid op dit
punt met de regering mee te denken, temeer omdat hier met name het
leerstuk van fraus legis eenvoudig kan worden toegepast als inderdaad
sprake zou kunnen zijn van het kunstmatig afscheiden zoals de regering
beweert dat dit zich zou kunnen voordoen.
Fiscale behandeling SBBI’s
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben nog enkele vragen over de
fiscale behandeling van SBBI’s, waaronder buurthuizen. Klopt het dat in
de praktijk verschillend wordt omgegaan met de toekenning van de
SBBI-status, zo vragen genoemde leden. Deze leden vragen ook of het
klopt dat de Hoge Raad onlangs de ANBI-status van een wijkcentrum in
Eindhoven heeft bevestigd. Kan de regering nog eens aangeven welke
categorieën precies onder de SBBI-status vallen, en dus bij welke
categorieën giften aftrekbaar worden? Wordt deze categorisering ook zo
toegepast door elke belastinginspecteur?
Fiscaal stelsel Caribisch Nederland

1
Kamerstukken II 1999/00, 26 727, nr. 7,
blz. 521.
2
Kamerstukken II 2011/12, 33 003, nr. 29.
3
Kamerstukken II 2012/13, 33 403, nr. 7.

De leden van de ChristenUnie-fractie zijn verheugd dat er overeenstemming is bereikt met de eilandbestuurders van Caribisch Nederland
over het nieuwe fiscale stelsel. In zijn brief van 10 oktober 2012 schrijft de
staatssecretaris van Financiën3 dat het tarief van de vastgoedbelasting
voor de belastingjaren 2011 en 2012 met 0,2% extra wordt verlaagd.
Genoemde leden vragen of dit betekent dat de hotelsector voor 2011 en
2012 te maken krijgt met een vastgoedbelastingtarief van 0,2% en voor
2013 met een tarief van 0,4%?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

27

Wet herziening fiscale behandeling eigen woning
Uitbreiding schenkingsvrijstelling
In de nota naar aanleiding van het verslag lezen de leden van de
ChristenUnie dat de regering voorstander blijft van een absolute
begrenzing van de vrijstelling van schenk- en erfbelasting. Genoemde
leden wijzen dan ook op een aantal andere mogelijkheden om de
schenkingsvrijstelling te verruimen. Deze leden willen weten wat de
mogelijkheden en budgettaire consequenties zijn van het aanpakken van
bestaande beperkingen, zoals de leeftijdsgrens (18–35 jaar) en het
verwantschap. Ziet de regering ook mogelijkheden om het verwantschap
breder te trekken zodat ook andere familieleden dan de eigen ouders
kunnen schenken ten behoeve van de aankoop van een woning, zo willen
deze leden weten.
Starterslening
Door de voorgestelde systematiek van annuïtaire aflossing, waarbij er
vanaf dag 1 moet worden afgelost, dreigt de succesvolle starterslening
haar waarde als stimuleringsinstrument te verliezen. De rente over deze
lening, waarbij een starter later mag beginnen met aflossen, is dan
immers niet meer aftrekbaar. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen
de regering inzicht te geven in het aantal starters dat hierdoor gedupeerd
wordt. Wat zijn de gevolgen voor de doorstroming op de woningmarkt, zo
vragen deze leden.
Rente over restschuld aftrekbaar maken
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen in het Regeerakkoord dat vanaf
2013 tot en met 2017 de rente op de restschuld, die mogelijk ontstaat bij
de verkoop van een woning, onder voorwaarden maximaal vijf jaar
aftrekbaar wordt. Volgens genoemde leden is het echter aannemelijk dat
een deel van deze huishoudens niet in staat zal zijn de restschuld
(gemiddeld € 30 000 voor 15% van de eigenaar bewoners in 2011) die zou
ontstaan bij verkoop van hun woning, binnen vijf jaar af te lossen. Welke
overwegingen liggen ten grondslag aan het bepalen van de termijn op vijf
jaar, zo vragen deze leden. Gelden de bestaande loan-to-value grenzen
hierbij ook? Zo ja, is dit dan niet beperkend voor huishoudens met een
restschuld? Welke voorwaarden gelden bij deze regeling? Genoemde
leden vragen ook of de regeling geldt voor huishoudens die na verkoop
van hun woning in een huurwoning gaan wonen. Zo ja, waar kunnen zij
hun rente op de restschuld aftrekken? Voorts vragen deze leden of de
restschuldregeling wettelijk verplicht wordt. Nu is het immers zo dat
banken de vrijheid hebben om restschulden al dan niet mee te financieren
Kapitaalverzekeringen, spaarrekeningen en beleggingsrekeningen zonder
fiscale gevolgen eerder aanwenden voor aflossing eigenwoningschuld
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen naar de mogelijkheden om
kapitaalverzekeringen, spaarrekening en beleggingsrekeningen zonder
fiscale gevolgen eerder aan te wenden voor een vervroegde aflossing van
de eigenwoningschuld. Wat zijn de budgettaire gevolgen van het
verruimen van de fiscale vrijstellingen, waarbij er één tijdsklem komt
(gelijk aan het bedrag dat nu geldt bij 20 jaar) na respectievelijk 10 jaar en
15 jaar?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

28

Inzetten fiscale oudedagsreserve voor andere doeleinden
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen naar de fiscale gevolgen en
wettelijke belemmeringen bij het aanwenden van het tegoed van de
fiscale oudedagsreserve voor andere doeleinden, zoals aflossing van de
eigenwoningschuld en betaling van de premie voor kapitaalverzekeringen
en spaarrekeningen eigen woning?
Brief EPN
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering in te gaan op de
vragen die de Vereniging van Estate Planners in het Notariaat (EPN) stelt
in haar brief van 26 oktober 2012 over de Wet herziening fiscale behandeling eigen woning.
Wet elektronische registratie notariële akten
In de nota naar aanleiding van het verslag lezen de leden van de
ChristenUnie-fractie dat er jaarlijks circa 300 000 onderhandse akten
worden geregistreerd. Voor ongeveer 260 000 van deze onderhandse
akten vervalt straks de mogelijkheid om deze te registreren. In de nota
stelt de regering dat de behoefte om een onderhandse akte te laten
registreren veelal is gebaseerd op een misvatting over de juridische
gevolgen van de registratie. Echter, volgens genoemde leden laat men
onderhandse akten registreren zodat de akte hiermee wordt voorzien van
een vaste dagtekening, die daarmee ook voor derden vaststaat, bijvoorbeeld de Belastingdienst. Volgens de leden van de ChristenUnie-fractie
kunnen betrokkenen/aanbieders ter registratie er om velerlei redenen een
aanmerkelijk belang bij hebben dat de dagtekening op het aangeboden
stuk vaststaat. Daarom vragen zij waarom de regering in deze beantwoording voorbij gaat aan het belang dat betrokkenen hechten aan deze
dagtekening?
Wet verhuurderheffing
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen in de nota naar aanleiding van
het verslag dat de heffing gezien moet worden in het licht van de hogere
verdiencapaciteit voor verhuurders als gevolg van de verruiming van het
huurbeleid. Echter, in de niet-gereguleerde sector geldt juist dat
verhuurders alle ruimte hebben om hun huren aan te passen om zo hun
verdiencapaciteit op peil te houden. Waarom is er niet voor gekozen om
de verhuurderheffing ook te laten gelden voor die één op de drie
particuliere verhuurders die zich in de niet-gereguleerde sector bevinden,
zo vragen genoemde leden.
Het is de bedoeling dat de huurverhoging op grond van inkomen hoger
uitvalt dan de verhuurderheffing waardoor de corporaties meer ruimte
krijgen voor investeringen in nieuwe woningen en verbetering en
verduurzaming van bestaande woningen. Genoemde leden vragen of er
een beeld is hoe deze effecten per regio uitvallen aangezien in sommige
regio’s de huren al dicht tegen het marktconforme niveau zitten. Deze
leden vragen hoeveel procent van de corporatiewoningen een huurniveau
hebben dat al dicht tegen de 4,5% van de WOZ-waarde ligt. Deze leden
vragen specifiek wat de consequenties van de verhuurderheffing zijn voor
krimpgebieden.
Ook wijzen deze leden op het feit dat er verhuurders zijn die bovengemiddeld veel huurwoningen verhuren aan mensen met lage inkomens
waardoor de ruimte voor extra huurverhoging op grond van inkomen
beperkter is, terwijl de verhuurderheffing op grond van de WOZ-waarde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

29

wordt bepaald. Om deze twee redenen (regionale verschillen
WOZ-waarde en verschillen in inkomensniveau huurders) vragen
genoemde leden hoe gewaarborgd kan worden dat corporaties niet meer
aan de heffing kwijt zijn dan er aan extra huren binnenkomt. Is dit geen
reden om te kijken naar een meer gedifferentieerde grondslag voor de
verhuurderheffing? Genoemde leden geven in overweging het huurniveau
niet te baseren op inkomen en WOZ-waarde maar alleen op basis van de
WOZ-waarde met een goede overgangsregeling. Compensatie van de
hogere huren voor de lagere inkomens kan dan geregeld worden via een
aangepaste huurtoeslag. Volgens deze leden zijn er dan geen problemen
met de privacy of met relatief hoge huren terwijl het inkomen van de
huurder inmiddels fors is afgenomen.
Verder vragen deze leden een reactie op de opmerking van het CBP dat in
de gekozen opzet het extra aanbod van huurwoningen vanuit maatschappelijk oogpunt op een dure wijze wordt gerealiseerd. Deze leden vragen of
er harde afspraken komen met de corporaties om de extra financiële
ruimte ook daadwerkelijk in te zetten voor genoemde doelen.
Genoemde leden vragen een reactie op de constatering van het CPB dat
de heffing alleen geldt voor woningen met een huur beneden een
grenswaarde. Klopt het dat woningen van verhuurders die kans zien de
huren van deze woningen via huurharmonisatie te verhogen tot boven de
grenswaarde ondanks hogere inkomsten buiten de heffing vallen? Klopt
het dat er in 2009 circa 350 000 corporatiewoningen (met een gezamenlijke WOZ-waarde van € 66 mld.) waren waarvan de feitelijke huur lager
lag dan de grenswaarde, maar de maximale redelijke huur hoger lag dan
deze grenswaarde, zo vragen deze leden en dat deze woningen door
huurharmonisatie buiten de heffing kunnen gaan vallen? Genoemde leden
vragen in dit licht of de regering het redelijk vindt dat de verhuurderheffing alleen geldt voor woningen onder de liberalisatiegrens.
Overig: deelakkoord en Regeerakkoord
Assurantiebelasting
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen wat de koopkrachteffecten
zijn voor grote bedrijven en tuinbouwbedrijven van het verhogen van de
assurantiebelasting naar 21%.
Overbruggingsregeling AOW-verhoging
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen naar de invulling van de
overbruggingsregeling voor de AOW-verhoging. Waar zit het verschil
tussen de bedragen voor 2013 en 2014 die genoemd worden in het
deelakkoord en de bedragen die genoemd worden in het Regeerakkoord?
Welke criteria en randvoorwaarden worden bij deze overbruggingsregeling gehanteerd?
Schrappen aftrekbaarheid provisies tussenpersonen
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen welke provisiekosten nu wel
en niet aftrekbaar zijn. Wat zijn de gevolgen van deze maatregel voor de
lijfrentes?
Terugsluis vergroening
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen in het Regeerakkoord dat de bij
het Begrotingsakkoord gereserveerde middelen voor terugsluis
vergroening gedeeltelijk worden ingezet voor lastenverlichting bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

30

bedrijven ter compensatie van de SDE+ heffing (intensivering van
€ 375 mln.). Tegelijk lezen deze leden dat deze terugsluis door maatregel
114 weer volledig teniet wordt gedaan. Genoemde leden vragen hoe
groot de lastenverlichting voor bedrijven bij compensatie van de SDE+
heffing nu precies is.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SGP
Belastingplan 2013
Levensloopregeling
De leden van de SGP-fractie hebben in het verslag gevraagd naar de
mogelijkheden om de bestedingsdoelen van de huidige levensloopregeling te verruimen. Deze leden willen daarmee tegemoet komen aan de
huidige spaarders die het vitaliteitssparen – inclusief de vrijere bestedingsmogelijkheden – in rook zien opgaan. Daarnaast willen deze leden
voorkomen dat er een gunstige regeling in stand blijft voor een steeds
beperktere groep mensen. Deze leden danken de regering voor het
gegeven antwoord, waaruit blijkt dat de regering daartoe mogelijkheden
ziet. Deze leden hebben daarom een amendement in voorbereiding
waarmee het overgangsrecht voor de levensloopregeling geregeld wordt.
Kan de regering aangeven hoe zij inhoudelijk aankijkt tegen de volgende
vormgeving van dit amendement? A) Vanaf 1 januari 2013 stopt de
mogelijkheid om een nieuwe inleg te doen. B) Tot 1 januari 2016 mogen
deelnemers aan de levensloopregeling met een opgebouwd vermogen
van meer dan € 3 000 hun tegoed bestedingsvrij opnemen, zodat de
levensloopregeling gelijktijdig met de spaarloonregeling stopt. C) Het is
aan de deelnemers om het tegoed in één keer op te nemen, of verspreid
over meerdere jaren. D) Om te voorkomen dat deelnemers hierdoor een
hoger belastingtarief moeten betalen dan mogelijk is bij de huidige
levensloopregeling, stellen deze leden voor de grondslag voor de
belastingheffing op een administratief eenvoudige manier te beperken tot
80% van de aanspraak. Belastingheffing vindt dus plaats over deze lagere
grondslag tegen het progressieve tarief. E) De budgettaire opbrengst
wordt ingezet voor een verlaging van het toptarief van 63% (52% IB +
11,1% IAP) op middeninkomens als gevolg van de inkomensafhankelijke
ziektekostenpremie, oftewel een verlenging van de derde schijf in de
LB/IB.
Rode diesel
De leden van de SGP-fractie hebben in het verslag al beargumenteerd
waarom zij de afschaffing van de rode diesel nog steeds onverstandig
vinden, omdat het een directe lastenverzwaring van ongeveer € 100
miljoen betekent voor de landbouw en € 150 miljoen voor andere
sectoren, waaronder de bouw. Juist deze sectoren hebben we nodig om
Nederland uit de economische crisis te helpen. De extra accijns drukt
direct op de bedrijfsbegroting. Onderzoeksbureau Ecorys heeft aangegeven dat weggebruikers in het verkeer veel meer invloed hebben op het
brandstofverbruik dan dieselgebruikers in zowel bouw als landbouw.
Erkent de regering dat het in deze sectoren erg lastig is om de hogere
kostprijs door te berekenen, zeker nu tijdens de crisis? Erkent de regering
dat deze maatregel de concurrentiepositie van de Nederlandse landbouw
aantast, zeker in het licht van de situatie in de ons omringende landen? In
Frankrijk en België is er nog wel een accijnsvoordeel. In Duitsland is
afschaffing één op één gecompenseerd. In het Lenteakkoord zat nog een
kleine compensatie en de vage belofte van lastenverlichting per 2014.
Waarom is deze in het Regeerakkoord niet meer overeind gebleven? Kan
de regering een reactie geven op het ingediende amendement om de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

31

afschaffing van het accijnsvoordeel voor rode diesel terug te draaien,
mede in het licht van de in het Regeerakkoord opgenomen tekst «De
agrarische sector is een belangrijke economische motor. Nederland is de
tweede exporteur van agrarische producten ter wereld. Boeren en
tuinders verdienen dus de ruimte om te ondernemen»?
Werkbonus
De leden van de SGP-fractie begrijpen de gedachte achter de werkbonus,
hoewel deze in het Regeerakkoord nog steeds de wat verwarrende naam
«doorwerkbonus» draagt. Deze komt tegemoet in de discussie over het
eerder kunnen uittreden van mensen die zich onvoldoende hebben
kunnen voorbereiden op het langer doorwerken. Deze leden vragen
waarom dit beleidsdoel gerealiseerd wordt met een heffingskorting,
gezien de trend om zo weinig mogelijk te werken met heffingskortingen
voor specifieke groepen. Kan de regering aangeven hoe zij aankijkt tegen
het amendement van deze leden om de werkbonus te voorzien van een
horizonbepaling van vijf jaar? Erkent de regering dat dit in overeenstemming is met de Fiscale agenda1 en de aangenomen motie Dijkgraaf2?
In de Fiscale agenda wordt immers beschreven dat het voor de hand ligt
een horizonbepaling op te nemen voor de duur van de regeling voor zover
grondslagversmallers en heffingskortingen het karakter hebben van een
belastinguitgave.
Wet herziening fiscale behandeling eigen woning.
De leden van de SGP-fractie hadden gehoopt dat de onderhandelaars van
de fracties van de VVD en de PvdA zouden afzien van het voorliggende
wetsvoorstel. Deze leden vragen de regering waarom hier toch niet voor
is gekozen, ondanks de brede kritiek op dit wetsvoorstel door de politiek
en experts. Erkent de regering dat dit voorstel de markt nog verder op slot
zal zetten? Waarom hebben de onderhandelaars niet gekozen voor de
vormgeving van het breed gesteunde Wonen 4.0 of de vormgeving zoals
de commissie Van Dijkhuizen voorstelt? Waarom heeft de regering ervoor
gekozen om de aftrek in te boeken als een lastenverzwaring voor burgers?
Waarom hebben de onderhandelaars ervoor gekozen deze lastenverzwaring zo eenzijdig neer te leggen bij de nieuwe generatie huizenbezitters en daarmee doelbewust een wig gedreven tussen bestaande
huizenbezitters en nieuwe toetreders? Deze leden vinden dat zorgelijk,
omdat juist de starters al veel minder mogelijkheden hebben om tijdens
hun leven vermogen op te bouwen.
De leden van de SGP-fractie voorzien met name grote problemen voor
starters op de woningmarkt. Kan de regering aangeven waarom er niet
voor is gekozen om starters de mogelijkheid te geven de hypotheek over
een langere periode te laten aflossen, wat een drukkend effect heeft op de
maandlasten? Kan de regering ingaan op de vormgeving van het voorstel
van de leden van de CDA-fractie om een glijdende schaal te introduceren
voor 35-minners? Kan deze mogelijkheid verder onderzocht worden?
De vorige regering reageerde afhoudend op het voorstel van deze leden
om een vergroting van de vrijstelling in de schenkbelasting te introduceren. Kan de regering aangeven hoe zij hier tegenaan kijkt?
De leden van de SGP-fractie vragen de regering of zij de verlaging van de
loan-to-value ratio naar 100% uit wil stellen naar een moment tot de markt
weer beter functioneert.

1
2

Kamerstukken II 2010/11, 32 740, nr. 1.
Kamerstukken II 2011/12, 33 003, nr. 54.

De leden van de SGP-fractie vragen of de regering het verstandig vindt
om de voorwaarde te stellen dat de hypotheek geheel tenminste annuïtair
afgelost moet worden om in aanmerking te komen voor hypotheekrenteaftrek. Kan de regering reageren op de stelling van de leden van de
SGP-fractie dat 50% aflossen, zoals ook in de gedragscode is opgenomen,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

32

ruim voldoende is om het risico op een restschuld zo goed als uit te
sluiten? Erkent de regering dat het door de de facto aflossingseis voor
starters in de praktijk nog moeilijker wordt om een huis te kopen?
De leden van de SGP-fractie maken uit het verslag op dat er intussen
grote vragen bij alle fracties bestaan of het de facto verplichten van een
annuïtair aflossingsschema wel zo verstandig is. Wil de regering daarom
alsnog een wijzigingsvoorstel indienen om een forfaitair aflossingsschema te hanteren, zodat meerdere hypotheekvormen mogelijk blijven?
Is het inderdaad zo dat zo’n ingrijpende wijziging niet meer mogelijk is per
1 januari 2013, zoals de regering in de nota naar aanleiding van het
verslag aangaf? Wil de regering daarom overwegen dit wetsvoorstel in
ieder geval met een jaar uit te stellen?
Ook na de antwoorden van de regering zijn de leden van de SGP-fractie
nog van mening dat de aflossingseis niet uitvoerbaar is. De extra
administratieve lasten zijn enorm voor de bedrijven en de Belastingdienst,
waarbij de laatste toch al tot over de oren in het werk zit door complexe
regelgeving. De leden van de SGP-fractie willen graag meer duidelijkheid
over wat moet worden verstaan over «meer dan incidenteel» bij aanhoudende betalingsproblemen. Daarnaast vragen deze leden de regering of zij
erkent dat de aflossingseis tot veel rechtsonzekerheid zal leiden als de
belastingplichtige aannemelijk moet maken dat hij aan de voorwaarden
voor deze regelingen voldoet.
De leden van de SGP-fractie vragen waarom de aflossingseis per
lening(deel) wordt toegepast, waardoor de belastingplichtige niet vrij is
om eerst af te lossen op de lening met de hoogste rente. Wil de regering
de aflossingseis daarom zodanig aanpassen dat de belastingplichtige
meer vrijheid heeft ten aanzien van de aflossing?
Overgangsrecht
In het verslag hebben de leden van de SGP-fractie de aandacht erop
gevestigd dat het moeilijk is om als bestaande huizenbezitter te switchen
naar een andere hypotheekverstrekker. De regering gaat wat deze leden
betreft onvoldoende op de geschetste problemen in. Daarom nogmaals
de vraag. Stel: iemand heeft nu een hypotheekconstructie van 50%
banksparen in combinatie met een 50% aflossingvrij gedeelte bij
aanbieder X. Deze persoon koopt een andere woning en kan voor het
meerdere deel van de lening een beter tarief of betere voorwaarden
krijgen bij bank Y. In hoeverre is afdwingbaar dat bank Y de constructie
zoals deze bij bank X liep ongewijzigd en onder dezelfde voorwaarden
voortzet? Oftewel, worden mensen op deze wijze gedwongen de gehele
looptijd met hun hypotheek bij dezelfde bank te blijven? Zou dit probleem
niet eenvoudig weggenomen kunnen worden indien de regering de keuze
voor een bepaalde hypotheekvorm vrij laat en niet alleen de hypotheekrenteaftrek in stand houdt voor hypotheken die tenminste annuïtair
worden afgelost?
Indien de informatieverplichting niet (volledig of tijdig) wordt nagekomen,
kwalificeert de betreffende lening voor dat jaar niet als eigenwoningschuld en is de betaalde rente niet aftrekbaar. Kan in dit verband een
coulance-regeling worden ingevoerd, zo vragen de leden van de
SGP-fractie.
Landgoederen
De leden van de SGP-fractie wijzen erop dat het invoeren van de nieuwe
heffing voor verhuurders grote negatieve gevolgen kan hebben voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

33

duurzame instandhouding van historische landgoederen, een belangrijk
doel achter de Natuurschoonwet. Is de regering daarom bereid de
verhuurderheffing voor deze landgoederen achterwege te laten voor
NSW-landgoederen?
De fungerend voorzitter van de commissie,
Van Hijum
De griffier van de commissie,
Berck

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 402, nr. 11

34