De taalskipper
Frysk

De taalskipper Frysk

December 2018

Ynhâld | Inhoud

1
1

Oanlieding taalskipper
Aanleiding taalskipper

4
4

2
2

Wat of wa is de taalskipper?
Wat of wie is de taalskipper?

5
5

3
3

Wat is het doel fan de taalskipper?
Wat is het doel van de taalskipper?

7
7

4
4

Wat docht de taalskipper?
Wat doet de taalskipper?

8
8

5
5

Wat sil de taalskipper yn 2019-2023 dwaan?
Wat gaat de taalskipper doen 2019-2023?

10
10

6
6

Evaluaasje
Evaluatie

13
13

DE TAALSKIPPER FRYSK 3

HAADSTIK 1

HOOFDSTUK 1

Oanlieding
taalskipper

Aanleiding
taalskipper

Ein 2016 hat de provinsje Fryslân, yn oerlis mei it
ministearje fan Ynlânske Saken en Keninkryksrelaasjes
(BZK), as meast oanwiisde bestjoerslaach foar it
garandearjen fan de Fryske taal en kultuer, de rol fan
‘taalskipper’1 op har nommen. De Twadde Keamer
is dêr op 2 desimber 2016 troch minister Plasterk oer
ynformearre.2 Fryske gemeenten dy’t behelle binne
by de ymplemintaasje fan de Wet gebrûk Fryske taal
(WGFT 2014)3 binne dêr troch de minister mei in brief

Eind 2016 heeft de provincie Fryslân, in overleg met het
ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(BZK), als meest aangewezen bestuurslaag voor de
waarborging van de Friese taal en cultuur de rol van
‘taalskipper’1 op haar genomen. De Tweede Kamer
is hierover 2 december 2016 door minister Plasterk
geïnformeerd.2 Friese gemeenten die betrokken zijn bij
de implementatie van de Wet gebruik Friese taal
(WGFT 2014)3 zijn hiervan door de minister met een

op 31 maart 2017 fan op ‘e hichte brocht.

brief op 31 maart 2017 ook op de hoogte gesteld.

Wat gie dêr oan foarôf?
It mei de WGFT, ek wol taalwet neamd, oprjochte
advysorgaan DINGtiid publisearre yn septimber 2015
it advysrapport ‘Feroaring en ferbettering’.4 Der soe
neffens DINGtiid mear fokus op it útfieren fan taken
en ferantwurdlikheden komme moatte om op koers
komme te kinnen. It Fryske taaldossier hat by de
útfiering fan taalwetjouwing op alle oerheidsnivo’s
ferlet fan in ‘taalskipper’ om op koers te kommen en
te bliuwen. Yn de earste faze soe dêrby ynset wurde
moatte op it ‘stjoer hâlden en ferbetterjen’. De twadde
faze soe yn it teken stean moatte fan de ‘stip oan ‘e
kime’ dy’t nedich is om ta in mienskiplike ambysje te
kommen om koers hâlde te kinnen: Wêr soe it Frysk yn
2030 stean moatte, as taal yn in meartalige regio? In
taalskipper soe it saneamde skûtsje fan de Fryske taal
mear op koers hâlde moatte.

Wat ging hier aan vooraf?
Het met de WGFT, ook wel taalwet genoemd,
opgerichte adviesorgaan DINGtiid publiceerde
in september 2015 het adviesrapport ‘Feroaring
en ferbettering’.4 Er zou volgens DINGtiid een
sterkere focus op het uitvoeren van taken en
verantwoordelijkheden moeten komen om op koers
te kunnen komen. Het Friese taaldossier heeft bij de
uitvoering van taalwetgeving op alle overheidsniveaus
behoefte aan een ‘taalskipper’ om op koers te komen en
te blijven. In de eerste fase zou hierbij ingezet moeten
worden op het ‘stuur houden en verbeteren’. De tweede
fase zou in het teken moeten staan van de ‘stip aan de
horizon’ die nodig is om tot een gemeenschappelijke
ambitie te komen om koers te kunnen houden: Waar
zou het Fries in 2030 moeten staan als taal in een
meertalige regio? Een taalskipper zou het zogenaamde
skûtsje van de Friese taal meer op koers moeten houden.

1 T
 aalskipper is it Fryske wurd foar ‘taalschipper’, in skipper fan de

1 Taalskipper is het Friese woord voor taalschipper, een schipper van

taal.
2 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-34550-VII-35.html

de taal.
2 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-34550-VII-35.html

4 https://dingtiid.frl/advys-feroaring-en-ferbettering/

4 https://dingtiid.frl/advys-feroaring-en-ferbettering/

3 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2014-17562.html

4 DE TAALSKIPPER FRYSK

3 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2014-17562.html

HAADSTIK 2

HOOFDSTUK 2

Wat of wa is
de taalskipper?

Wat of wie is
de taalskipper?

De taalskipper is in organisaasje en/of persoan dy’t
aktive strukturele stjoering jout by it ymplemintearjen
fan tusken it Ryk en de provinsje makke ôfspraken op
it mêd fan de Fryske taal en kultuer. De taalskipper
koördinearret, regissearret en ynspirearret yn oerlis
mei it Ryk it Fryske taaldossier yn de provinsje Fryslân.
De taalskipper is de partij dy’t de foarstap nimt om alle
desintrale oanbelangjenden byinoar te bringen. De
taalskipper stjoert dêr wêr’t kânsen net brûkt wurde.

De taalskipper is een organisatie en/of persoon die
actieve structurele sturing geeft bij het implementeren
van tussen het Rijk en de provincie gemaakte
afspraken op het gebied van de Friese taal en cultuur.
De taalskipper coördineert, verbindt en inspireert
in overleg met het Rijk het Friese taaldossier in de
provincie Fryslân. De taalskipper is de partij die hierbij
het voortouw neemt om alle decentrale betrokkenen
bij elkaar te brengen. De taalskipper stuurt daar waar
kansen onbenut blijven.

Yn it Fryske taaldossier giet it om de ôfspraken
sa’t dy makke binne foar de ûnderskate domeinen
yn taal-, ûnderwiis- en mediawetjouwing en de
Bestjoersôfspraak Fryske Taal en Kultuer (BFTK). It giet
om de neikommende domeinen:
■ Ûnderwiis
■	Rjochterlike autoriteiten, bestjoerlike autoriteiten
en iepenbiere tsjinsten
■	Media
■	Kulturele aktiviteiten en foarsjennings
■	Ekonomysk en sosjaal libben
■	Útwikseling oer de grinzen hinne

Het Friese taaldossier betreft hier de afspraken zoals die
gemaakt zijn voor de verschillende domeinen in taal-,
onderwijs- en mediawetgeving en de Bestjoersôfspraak
Fryske Taal en Kultuer (BFTK). Dit betreft de volgende
domeinen:
■	Onderwijs
■	Rechterlijke autoriteiten, bestuurlijke autoriteiten en
openbare diensten
■	Media
■	Culturele activiteiten en voorzieningen
■	Economisch en sociaal leven
■	Grensoverschrijdende uitwisseling

De provinsje Fryslân beset de rol fan taalskipper,
konkreet is dat de deputearre dy’t ferantwurdlik is
foar de Fryske taal en kultuer en de Kommissaris fan
de Kening yn Fryslân.

De provincie Fryslân vervult de rol van taalskipper,
concreet betreft dit de gedeputeerde verantwoordelijk
voor de Friese taal en cultuur en de Commissaris van de
Koning in Fryslân.

De taalskipper stjoert aktyf op it gearwurkjen en
it realisearjen fan ôfspraken dy’t makke binne op
basis fan de WGFT, ûnderwiiswetjouwing oangeande
de Fryske taal5 en op de ôfspraken dy’t yn de BFTK

De taalskipper stuurt actief op het samenwerken en
realiseren van gemaakte afspraken die gebaseerd zijn
op de WGFT, onderwijswetgeving inzake de Friese
taal5 en op de in de BFTK vastgelegde afspraken,

5 De
 ferantwurdlikens foar it ûntheffingsbelied it fêststellen fan de

5 De verantwoordelijkheid voor het ontheffingenbeleid en het vaststel-

kearndoelen is foar in grut part nei de provinsje oerhevele. It foech
om skoallen in folsleine ûntheffing foar it fak Frysk te ferlienen lei
earst by it Ryk. De provinsje fierde dy taak foar it Ryk út. Yn 2015
is dat foech oan de provinsje oerdroegen. Fan dat stuit ôf kinne
skoallen fan Deputearre Steaten (DS) ek parsjele ûntheffing foar it
fak Frysk krije en is it net mear it Ryk dy’t ûntheffing ferliend. Ek is
sûnt 2014 it foech om kearndoelen fan it Frysk fêst te stellen troch
it Ryk (OCW) oan de provinsje (Provinsjale Steaten) oerdroegen.

len van de kerndoelen is voor een groot deel naar de provincie overgeheveld. De bevoegdheid om scholen volledige ontheffing voor het
vak Fries te verlenen lag in eerste instantie bij het Rijk. De provincie
voerde deze taak voor het Rijk uit. In 2015 is deze bevoegdheid overgedragen aan de provincie. Vanaf dat moment kunnen scholen van
Gedeputeerde Staten (GS) ook gedeeltelijke ontheffing voor het vak
Fries krijgen en is het niet meer het Rijk die de ontheffing verleend.
Ook is sinds 2014 de bevoegdheid om de kerndoelen van het Fries
vast te stellen overgedragen van het Rijk (OCW) naar de provincie
(Provinciale Staten).

DE TAALSKIPPER FRYSK

5

fêstlein binne en folgje út it Europeesk Hânfêst
foar regionale talen of minderheidstalen6 en it
Ramtferdrach oangeande de beskerming fan nasjonale
minderheden.7
Fan belang by it fierder útwurkjen fan de rol fan
taalskipper is om eksplisyt te meitsjen dat der sprake
is fan trije net fan inoar lossteande provinsjale taken
oant no ta:

voortvloeiend uit het Europees Handvest voor regionale
talen of minderheidstalen6 en het het Kaderverdrag
inzake de bescherming van nationale minderheden.7
Van belang is om bij de verdere uitwerking van de rol
van taalskipper expliciet te maken dat er sprake is van
drie niet van elkaar losstaande provinciale taken tot nu
toe:

1.	De taak om sûnt 1989 as partij dy’t him dêrfoar
ynspant der noed foar te stean dat de oan Fryske
taal en kultuer relatearre BFTK yn gearwurking mei
it Ryk en oare oanbelangjende partijen opsteld en
útfierd wurdt;
2.	De taak dy’t sûnt 1 jannewaris 2014 by it fan krêft
wurden fan de WGFT fan tapassing is. Oanpak
dêrby is dat de by de WGFT behelle relevante
bestjoersorganen (Fryske gemeenten en FUMO,
Feilichheidsregio Fryslân en Wetterskip Fryslân)
befoarderje dat de taalwet ymplemintearre wurdt
troch û.o. it opstellen fan in feroardering en in
taalbeliedsplan Fryske taal;
3.	De taak dy’t sûnt 2014 en 2015, nei oanlieding
fan feroarjende ûnderwiiswetjouwing foar wat
it ûntheffingsbelied en it fêststellen fan de
kearndoelen oanbelanget, foar it grutste part fan it
Ryk nei de provinsje oerhevele is. Sûnt 2014 hawwe
de Provinsjale Steaten it foech om kearndoelen
foar it fak Frysk fêst te stellen. Ek ferliene
Deputearre Steaten sûnt 2015 parsjele ûntheffing
foar it fak Frysk.

1.	De taak om sinds 1989 als inspannende partij er
zorg voor te dragen dat de Friese taal en cultuur
gerelateerde BFTK in samenwerking met het Rijk en
overige betrokken partijen opgesteld en uitgevoerd
wordt;
2.	De taak die sinds 1 januari 2014 bij het in werking
treden van WGFT van toepassing is. Insteek hierbij is
de bij de WGFT betrokken relevante bestuursorganen
(Friese gemeenten en FUMO, Veiligheidsregio Fryslân
en Wetterskip Fryslân) bevorderen dat de taalwet
geïmplementeerd wordt door o.a. het opstellen van
een verordening en een taalbeleidsplan Friese taal;
3.	De taak die sinds 2014 en 2015 n.a.v.
veranderende onderwijswetgeving aangaande
het ontheffingenbeleid en het vaststellen van de
kerndoelen voor het grootste deel is overgeheveld
van het Rijk naar de provincie. Sinds 2014 hebben de
Provinciale Staten de bevoegdheid om kerndoelen
voor het vak Fries vast te stellen. Ook verlenen
Gedeputeerde Staten sinds 2015 gedeeltelijk
ontheffing voor het vak Fries.

Yn de boppe dit taalskippersdokumint lizzende
BFTK 2019-2023 binne de hjir beskreaune taken
yntegrearre troch ek de ymplemintaasje fan de WGFT
en de feroarjende ûnderwiiswetjouwing oangeande
de Fryske taal in ûnderdiel wêze te litten fan de
oerienkommen BFTK. De rol fan Taalskipper is beheind
ta it Fryske taalgebiet en de desintrale ymplemintaasje
fan de taalwet en it taalbelied.

In de boven dit taalskippersdocument liggende BFTK
2019-2023 zijn de hier beschreven taken geïntegreerd
door ook de implementatie van de WGFT en de
veranderende onderwijswetgeving inzake de Friese taal
een onderdeel te laten zijn van de overeengekomen
BFTK. De rol van taalskipper beperkt zich tot het Friese
taalgebied en de decentrale implementatie van de
Taalwet en het taalbeleid.

6 http://wetten.overheid.nl/BWBV0001223/1998-03-01


6 http://wetten.overheid.nl/BWBV0001223/1998-03-01

7 https://www.coe.int/en/web/minorities/text-of-the-convention


6 DE TAALSKIPPER FRYSK

7 https://www.coe.int/en/web/minorities/text-of-the-convention

HAADSTIK 3

HOOFDSTUK 3

Wat is het doel fan
de taalskipper?

Wat is het doel van
de taalskipper?

It doel fan de taalskipper is om de by it Fryske
taaldossier desintrale oanbelangjenden te ynspirearjen
om wêr’t dat mooglik is gear te wurkjen om te
kommen ta it realisearjen fan makke ôfspraken tusken
it Ryk en de provinsje om de Fryske taal en kultuer te
garandearjen en befoarderjen.

Het doel van de taalskipper is om de bij het Friese
taaldossier decentrale betrokkenen te inspireren om
daar waar mogelijk samen te werken om te komen tot
realisering van gemaakte afspraken tussen het Rijk en
de provincie om de Friese taal en cultuur te waarborgen
en te bevorderen.

De mienskiplike ferantwurdlikens en soarchplicht
oangeande de befoardering fan it Frysk troch it Ryk en
de provinsje, lykas beneamd yn de taalwet en BFTK,
binne dêrfoar de útgongspunten.

De gezamenlijke verantwoordelijkheid en zorgplicht
t.a.v.de bevordering van het Fries door het Rijk en de
provincie zoals benoemd in de taalwet en de BFTK zijn
hiervoor de uitgangspunten.

Fan belang is dat by it realisearjen fan dat doel, it
Ryk (yn it bysûnder it koördinearjende ministearje
BZK) dêrby, neist it útfieren fan de yn de BFTK makke
ôfspraken, syn eigen ferantwurdlikens hâldt as
wetjouwer en as ûndertekener fan it troch Nederlân
ratifisearre Europeesk Hânfêst foar regionale talen of
talen fan minderheden en it Ramtferdrach oangeande
de beskerming fan nasjonale minderheden.

Van belang is dat bij het realiseren van dit doel, het
Rijk (in het bijzonder het coördinerende ministerie BZK)
hierbij naast het uitvoeren van de in de BFTK gemaakte
afspraken zijn eigen verantwoordelijkheid houdt als
wetgever en als ondertekenaar van het door Nederland
geratificeerde Europees Handvest voor regionale talen
of talen van minderheden en het Kaderverdrag inzake
de bescherming van nationale minderheden.

DE TAALSKIPPER FRYSK 7

HAADSTIK 4

HOOFDSTUK 4

Wat docht de
taalskipper?

Wat doet de
taalskipper?

Suksesfol Frysk taalbelied freget, lykas de minister
dat ek oan de Twadde Keamer oanjûn hat, neist
wetlike boarging om heldere oanstjoering, ambysje
en gearwurking.8 De kearnwurden foar de taalskipper

Succesvol Fries taalbeleid vraagt zoals de minister dit
ook aan de Tweede Kamer heeft aangegeven naast
wettelijke borging om heldere aansturing, ambitie en
samenwerking.8 De kernwoorden voor de taalskipper
zijn dan ook: aansturing, ambitie en samenwerking.

binne dan ek: oanstjoering, ambysje en gearwurking.
■	De taalskipper soarget derfoar dat der, oanslutend
op de BFTK, yn gearwurking mei de oanbelangjende
partijen9, in ambisjeuze langetermynaginda opsteld

■	De taalskipper zorgt er voor dat er aansluitend op de
BFTK in samenwerking met de betrokken partijen9

wurdt: Wêr soe it Frysk yn 2030 stean moatte, as
taal yn in meartalige regio?
■	De taalskipper stjoert yn de ûnderskate domeinen,
dy’t yn de BFTK beneamd binne, aktyf oan op
gearwurking tusken de by de BFTK behelle partijen10;
■	De taalskipper stjoert yn nauwe gearwurking mei
it Ryk aktyf oan op realisaasje fan de yn de BFTK
makke ôfspraken;
■	De taalskipper stjoert sa folle mooglik op gearhing
tusken de domeinen en tusken de oanbelangjende
oerheden;
■	De taalskipper rapportearret yn de rintiid fan
de BFTK twa kear, yn oerlis mei oanbelangjende
partijen, oer de fuortgong fan de ymplemintaasje
fan de yn de BFTK formulearre ambysjes oan
Provinsjale Steaten, it advysorgaan DINGtiid en it
koördinearjend ministearje (BZK).

een ambitieuze langetermijnagenda opgesteld
wordt: Waar zou het Fries in 2030 moeten staan, als
taal in een meertalige regio?
■	De taalskipper stuurt in de verschillende in de BFTK
benoemde domeinen actief aan op samenwerking
tussen de bij de BFTK betrokken partijen10;
■	De taalskipper stuurt in nauwe samenwerking met
het Rijk actief aan op realisatie van gemaakte BFTKafspraken;
■	De taalskipper stuurt zoveel mogelijk op samenhang
tussen de domeinen en tussen de betrokken
overheden;
■	De taalskipper rapporteert in overleg met betrokken
partijen twee maal gedurende de looptijd van
de BFTK aan Provinciale Staten, het adviesorgaan
DINGtiid en het coördinerende ministerie (BZK) over
de voortgang van de implementatie van de in de
BFTK geformuleerde ambities.

8 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-34550-VII-35.html

8

9 Y
 n it earstoan wurde dêrby de by de WGFT oanbelangjende

9

partijen (Fryske gemeenten, eksklusyf de Waadeilannen en
Weststellingwerf), de FUMO, de Feilichheidsregio Fryslân en
Wetterskip Fryslân behelle. Dêrnei (as tarieding op de yn 2023 op
‘en nij op te stellen BFTK) sille ek de oare by de útfiering fan de
BFTK oanbelangjende partijen, derby behelle wurde. De fraach dy’t
steld wurde sil, sil dan wêze kinne: Wêr soe it Frysk yn 2040 stean
moatte, as taal yn in meartalige regio?
10 B
 y it útfierjen fan de BFTK binne net allinne de ûndertekenjende
partijen, it Ryk en de provinsje, behelle, mar ek Fryske gemeenten,
bestjoersorganen, ûnderwiisynstellingen, Fryske taalynstellingen
ensfh.

8 DE TAALSKIPPER FRYSK

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-34550-VII-35.html
 eerste instantie worden hierbij de bij de WGFT betrokken
In
partijen (Friese gemeenten, exclusief de Waddeneilanden en
Weststellingwerf), de FUMO, de Veiligheidsregio Fryslân en
Wetterskip Fryslân betrokken. In tweede instantie (ter voorbereiding
op de in 2023 opnieuw op te stellen BFTK) zullen ook de andere bij
de uitvoering van de BFTK betrokken partijen, betrokken worden.
De vraag die gesteld zal worden zal dan kunnen zijn: Waar zou het

Fries in 2040 moeten staan, als taal in een meertalige regio?
10 Bij het uitvoeren van de BFTK zijn niet alleen de ondertekende
partijen, het Rijk en de provincie betrokken, maar ook
uitvoerende partijen zoals Friese gemeenten, bestuursorganen,
onderwijsinstellingen en Friese taalinstellingen.

De stjoerende, stimulearjende aktiviteiten, dy’t de
taalskipper útfiert, binne allegearre bedoeld om de yn
de BFTK oerienkommen ôfspraken (=ambysjes) tusken
it Ryk en de provinsje út te fieren op desintraal nivo.

De sturende, stimulerende activiteiten die de taalskipper
uitvoert zijn allen gericht op het uitvoeren van de in de
BFTK overeengekomen afspraken (=ambities) tussen het
Rijk en de provincie op decentraal niveau.

De taalskipper is dêrby as provinsje ek sels faak in
oanbelangjende, útfierende partij, mar ek it Ryk en yn
de BFTK oare neamde útfierende partijen binne dat.
Om foar te kommen dat de taalskipper by ûnderskate
ôfspraken himsels stimulearje of aktivearje moatte soe,
sille Provinsjale Steaten, neist DINGtiid, ek aktyf by de
útfiering fan dy rol behelle wurde. Yn de rintiid fan
de BFTK wurdt twa kear rapportearre, oan de Steaten
likegoed as oan it advysorgaan, oer de fuortgong fan
de ymplemintaasje fan de BFTK. Sa kinne dy ynstituten
mooglik aktyf bystjoere, mocht de taalskipper, wat net
te hoopjen is, sels ûnfoldwaande ynfolling jaan oan
syn taak om de BFTK út te fieren. It Ryk hâldt dêrby
fansels de eigen ferantwurdlikheid oer de fuortgong
fan de ymplemintaasje fan de BFTK (en dêrmei ek de
ymplemintaasje WGFT/ûnderwiiswetjouwing).

De taalskipper is hierbij als provincie ook zelf vaak een
betrokken uitvoerende partij, maar ook het Rijk en in
de BFTK andere benoemde uitvoerende partijen zijn dit.
Om te voorkomen dat de taalskipper bij verschillende
afspraken zich zelf zou moeten stimuleren of activeren,
zullen Provinciale Staten naast DINGtiid ook actief
bij de uitvoering van deze rol betrokken worden.
Gedurende de looptijd van de BFTK wordt tweemaal
gerapporteerd aan zowel de Staten als het adviesorgaan
over de voortgang van de implementatie van de BFTK.
Zo kunnen deze instituten eventueel actief bijsturen
mocht de taalskipper onverhoopt zelf onvoldoende
invulling geven aan haar taak om de BFTK ten uitvoer
te brengen. Het Rijk behoudt hierbij uiteraard de
eigen verantwoordelijkheid over de voortgang van
de implementatie van de BFTK (en daarmee ook de
implementatie WGFT/onderwijswetgeving).

It Ryk rapportearret dêroer sels, yn oerlis mei
de provinsje, oan de Twadde Keamer. Ek
rapportaazsjeferplichtings dy’t folgje út it ratifisearjen
fan it Europeesk Hânfêst en it Ramtferdrach bliuwe in
taak fan it Ryk. De BFTK is in bestjoersôfspraak tusken
it Ryk en de provinsje en de taalskipper nimt fan
de beide partijen desintraal in aktyf stimulearjende
en stjoerende taak op him. Dat ûntslacht it Ryk der
lykwols net fan om aktyf útfiering te jaan oan yn de
BFTK makke ôfspraken. Foar útfiering fan haadstik 4
Ynstelling Orgaan foar de Fryske taal (WGFT kêst
18 o/m 23) bliuwt it Ryk it earst ferantwurdlike
oansprekpunt. Ek nimt it ministearje fan BZK de rol
fan koördinator by de ûnderskate, by de Fryske taal en
kultuer behelle departeminten yn Den Haach foar syn
rekken.

Het Rijk rapporteert daarover zelf in overleg
met de provincie aan de Tweede Kamer. Ook
rapportageverplichtingen voortvloeiende uit
de ratificatie van het Europees Handvest en het
Kaderverdrag blijven een taak van het Rijk. De BFTK is
een bestuursafspraak tussen het Rijk en de provincie en
de taalskipper neemt van de beide partijen decentraal
een actief stimulerende en sturende taak op haar. Dit
ontslaat echter het Rijk niet van het actief uitvoering
geven aan in de BFTK gemaakte afspraken. Voor
uitvoering van hoofdstuk 4 Instelling Orgaan voor de
Friese taal (WGFT artikel18 t/m 23) blijft het Rijk het
eerstverantwoordelijke aanspreekpunt. Tevens blijft
het ministerie van BZK, de rol van coördinator bij
de verschillende bij Friese taal en cultuur betrokken
departementen in Den Haag voor zijn rekening nemen.

DE TAALSKIPPER FRYSK 9

HAADSTIK 5

HOOFDSTUK 5

Wat sil de taalskipper
yn 2019-2023 dwaan?

Wat gaat de taalskipper
doen 2019-2023?

Foar de kommende perioade (2019-2023) wurde de
domeinen fan de BFTK (en ek dy fan it Europeesk
Hânfêst) by it opstellen fan de taken fan de
taakskipper as útgongspunt nommen. It oersjocht
fan de hjir beskreaune aktiviteiten is net folslein, mar
sil yn de rintiid fan de BFTK, ôfhinklik fan fierdere
ûntwikkelings, fierder útwurke wurde kinne. Ek
kin op grûn fan de ûntwikkelings yn oerlis mei it
Ryk besletten wurde guon taken net of oars út te
fieren. Trije kearnwurden binne by de formulearre
ynspannings foar de taalskipper, lykas earder oanjûn,
fan belang: oanstjoering, ambysje en gearwurking.

Voor de komende periode (2019-2023) worden de
domeinen van de BFTK (en ook die van het Europees
Handvest) bij het opstellen van de taken van de
taalskipper als uitgangspunt genomen. Het overzicht
van de hier beschreven activiteiten is niet uitputtend,
maar zal gedurende de looptijd van de BFTK afhankelijk
van verdere ontwikkelingen meer uitgewerkt kunnen
worden. Ook kan op basis van de ontwikkelingen in
overleg met het Rijk besloten worden bepaalde taken
niet of anders te gaan uitvoeren. Drie kernwoorden
zijn bij deze geformuleerde inspanningen voor de
taalskipper zoals aangegeven van belang: aansturing,
ambitie en samenwerking.

Yn de op it Europeesk Hânfêst basearre ûnderskate
domeinen wol de taalskipper yn alle gefallen de
neikommende aktiviteiten ûndernimme:

In de op het Europees Handvest gebaseerde
verschillende domeinen wil de taalskipper in ieder geval
de volgende activiteiten ondernemen:

De taalskipper stjoert yn it Fryske taalgebiet oan op
ymplemintaasje fan de WGFT, haadstik 2 Gebrûk fan
de Fryske taal yn it bestjoerlik ferkear.

De taalskipper stuurt in het Friese taalgebied aan op
implementatie van de WGFT hoofdstuk 2 Gebruik van
de Friese taal in het bestuurlijk verkeer.

Dêrfoar sil de taalskipper:
■	
it yn 2017 opsette bestjoerlike oerlis Mei-inoar
foar it Frysk mei de oanbelangjende gemeenten
en relevante bestjoersorganen fuortsette. Dat
oerlis sil ûnder foarsitterskip fan de Kommissaris
fan de Kening en yn oanwêzigens fan de
deputearre twaris jiers hâlden wurde. Dêrneist
sille ek yndividuele petearen op bestjoerlik
nivo mei de oanbelangjende bestjoersorganen
organisearre wurde. Doel fan dy oerlizzen is om
oanbelangjenden te stimulearjen om mei de
ymplemintaasje fan de WGFT oan ‘e slacht te gean;
■	
de foarstap nimme by it, yn oerlis mei de
oanbelangjenden by it bestjoerlik oerlis Meiinoar foar it Frysk, formulearjen fan in lange
termynambysje (LTA2030) foar it Frysk;

Hiervoor zal de taalskipper:
■	het in 2017 opgezette bestuurlijke overleg Meiinoar foar it Frysk met de betrokken gemeenten en
relevante bestuursorganen voortzetten. Dit overleg
zal onder voorzitterschap van de Commissaris van
de Koning en in aanwezigheid van de gedeputeerde
tweemaal per jaar plaatsvinden. Hiernaast
zullen ook individuele gesprekken op bestuurlijk
niveau georganiseerd worden met de betrokken
bestuursorganen. Doel van deze overleggen is om
betrokkenen te stimuleren met de implementatie
van de WGFT aan de slag te gaan;
■	het voortouw nemen bij het in overleg met de
betrokkenen bij het bestuurlijk overleg Mei-inoar
foar it Frysk formuleren van een langetermijnambitie
(LTA2030) voor het Fries;

10 DE TAALSKIPPER FRYSK

■	
gemeenten en bestjoersorganen yn it Fryske
taalgebiet stypje by it kommen ta of it útfieren fan
taalbeliedsplannen en taalferoarderings oangeande
de Fryske taal (WGFT, kêst 5). It advysorgaan
DINGtiid wurdt dêrby behelle, yn neifolging fan
kêst 2.2.c. De provinsje hat de finansjele regeling
‘Mei-inoar foar it Frysk’ opset (2018-2022),
om gemeenten en oare bestjoersorganen te
ynspirearjen aktyf mei de ymplemintaasje fan de
WGFT oan ‘e slach te gean.

■	gemeenten en bestuursorganen in het Friese
taalgebied ondersteunen bij het komen tot dan
wel het uitvoeren van taalbeleidsplannen en
taalverorderdeningen inzake de Friese taal (WGFT,
artikel 5). Het adviesorgaan DINGtiid wordt hierbij in
navolging van artikel 2.2.c betrokken. De provincie
heeft om gemeenten en andere bestuursorganen te
inspireren actief met de implementatie van de WGFT
aan de slag te gaan de financiële regeling ‘Mei-inoar
foar it Frysk’ opgezet (2018-2022).

De taalskipper stjoert yn it Fryske taalgebiet oan op
ymplemintaasje fan de WGFT, haadstik 3 Gebrûk fan
de Fryske taal yn it rjochtsferkear.

De taalskipper stuurt in het Friese taalgebied aan op
implementatie van de WGFT hoofdstuk 3 Gebruik van
de Friese taal in het rechtsverkeer.

Dêrfoar sil de taalskipper:
■	Ienris yn ‘t jier sil de provinsje de rjochtbank
útnûgje foar in bestjoerlik oerlis oer de
ymplemintaasje fan de WGFT. Ûnderwerpen fan
petear dêr’t de provinsje oer prate wol binne ûnder
oare: taalbelied, foarljochting en ûndersyk tafoege
wearde Fryske taal kwaliteit rjochtspraak;
■	yn it ljocht van de ymplemintaasje fan de WGFT,
kêst 12 o/m 14, de oanbelangjende partijen by
de tolkeproblematyk nûgje amtlik by-inoar te
kommen en yn gearwurking mei-inoar, foar de doer
fan de rintiid fan de bestjoersôfspraak, komme ta
foldwaande beskikberens fan tolken Frysk.

Hiervoor zal de taalskipper:
■	Eén keer per jaar zal de provincie de rechtbank
uitnodigen voor een bestuurlijk overleg over de
implementatie van de WGFT. Onderwerpen van
gesprek waar de provincie over wil praten zijn o.a.:
taalbeleid, voorlichting en onderzoek toegevoegde
waarde Friese taal kwaliteit rechtspraak;
■	er voor zorgen dat in het licht van de implementatie
van de WGFT artikel 12 t/m 14 dat de betrokken
partijen bij de tolkenproblematiek uitgenodigd
worden om ambtelijk bij elkaar te komen en in
samenwerking met elkaar gedurende de looptijd
van de bestuursafspraak komen tot voldoende
beschikbaarheid van tolken.

Dêrneist sil de taalskipper ek:
■	
in regissearjende en stimulearjende rol op him
nimme troch ien of twa kear jiers de ûnderskate
wittenskiplike en maatskiplike (ûnderwiis)ynstituten
en alliânsjes, dy’t harren mei meartaligens yn
de Fryske kontekst dwaande hâlde, byinoar te
bringen. Dêrby wol de taalskipper gearwurking yn
it Fryske beliedsmêd tusken it Ekspertizesintrum
Meartaligens (The Multilingualism Lab), de
(ûnderwiis)ynstituten yn de Taalalliânsje en (it
erfskip fan) Lân fan taal stimulearje;
■	
derfoar soargje, as soks fanneden is, dat der
bestjoerlik oerlis tusken de regionale publike
media-ynstelling (yn dit gefal Omrop Fryslân),
it ministearje fan OCW en de provinsje hâlden
wurdt. Ûnderwerpen fan petear: realisaasje fan
de mediawetjouwing, boarging fan it Frysktalige
media-oanbod yn it mediabestel en takenning
bydragen foar dat oanbod.

Hiernaast zal de taalskipper tevens:
■	een regisserende en stimulerende rol op zich nemen
door één a twee keer per jaar de verschillende
wetenschappelijke en maatschappelijke (onderwijs)
instituten en allianties die zich bezighouden met
meertaligheid binnen de Friese context bij elkaar te
brengen. Hierbij wil de taalskipper samenwerking in
het Friese beleidsterrein tussen het Expertisecentrum
Meertaligheid (The Multilingualism Lab) de
(onderwijs)instituten binnen de Taalalliantie en (de
erfenis van) Lân fan taal van stimuleren;
■	er indien nodig voor zorgen dat er bestuurlijk
overleg tussen de regionale publieke media-instelling
(in dit geval Omrop Fryslân), het ministerie van
OCW en de provincie plaatsvindt. Onderwerpen van
gesprek: realisatie van de mediawetgeving, borging
van het Friestalige media-aanbod in het mediabestel
en toekenning bijdragen ten behoeve van dit
aanbod;

DE TAALSKIPPER FRYSK 11

Dêrby sil de taalskipper yn it algemien:
■	
ôfhinklik fan ûntwikkelings dy’t de Fryske taal op
koarte of lange termyn skea dwaan kinne rjochting
oanbelangjende bestjoersorganen of bedriuwen/
organisaasjes op in positive manier dúdlik aksje
ûndernimme. Dêrby falt bygelyks te tinken oan
KPN dy’t gjin lanlike dekking mear hat foar Omrop
Fryslân, en de ANBI-kasus by de belêstingstsjinst;
■	
yn de rintiid fan de BFTK ien kear in gearkomste
organisearje foar oanbelangjende desintrale
partijen mei as doel de ymplemintaasje fan de
bestjoersôfspraak te fergrutsjen. It advysorgaan
DINGtiid sil dêrby behelle wurde;
■	
healwei de rintiid oan Provinsjale Steaten, it Ryk
en DINGtiid rapportearje oer de fuortgong fan de
desintrale ymplemintaasje fan de hiele BFTK;
■	
trije kear jiers in Bestjoerlik Oerlis organisearje
mei it bestjoer fan it advysorgaan DINGtiid en de
deputearre. Op de wurklist steane benammen de
foarderings fan de ymplemintaasje fan de BFTK
en de advizen fan DINGtiid dy’t dêrmei te krijen
hawwe.
■	
ien konsultaasjegearkomste foar it brede Fryske
beliedsmêd opsette, mei as doel om te kommen ta
in langetermynfisy foar de Fryske taal. Dêrby kin
neist it organisearjen fan in publyksgearkomste
ek tocht wurde oan it opsetten fan in
ynternetkonsultaasje. It advysorgaan DINGtiid sil
dêrby behelle wurde;
■	
alle jierren in wurkbesite organisearje foar by it
Fryske beliedsmêd behelle ryksamtners;
■	
de leden fan de Twadde Keamer (Fêste
Keamerkommisje BZK, J&V en OCW) ien kear
útnûgje om, yn it ramt fan de tuskenevaluaasje, in
BFTK relatearre wurkbesite oan de provinsje Fryslân
te bringen;
■	
ûndersykje yn hoefier’t it winsklik is om de webside
www.opdestream.nl fierder te ûntwikkeljen of in
oare side om- of op te setten. Op dy side steane
net allinne alle by de BFTK behelle dokuminten,
lykas de BFTK-teksten, it Europeeske Hânfêst, it
Ramtferdrach, oer it Frysk stelde keamerfragen,
keamerstikken of rapportaazjes fan de Committee
of Experts, mar wurdt ek in aktuele stân fan saken
fan de ymplemintaasje fan de BFTK byhâlden. Troch
aktuele ynformaasjefoarsjenning wol de taalskipper
ûnderlinge gearwurking op it Fryske beliedsmêd
stimulearje.

12 DE TAALSKIPPER FRYSK

Hierbij zal de taalskipper in het algemeen:
■	afhankelijk van ontwikkelingen die de Friese taal
op korte dan wel lange termijn kunnen schaden
richting betrokken bestuursorganen dan wel
bedrijven/organisaties op een positieve wijze gericht
actie ondernemen. Hierbij valt bijvoorbeeld te
denken aan KPN die geen landelijke dekking meer
heeft voor Omrop Fryslân, tot de ANBI-casus bij de
belastingdienst;
■	gedurende de looptijd van de BFTK éénmaal een
bijeenkomst organiseren voor betrokken decentrale
partijen met als doel de implementatie van de
bestuursafspraak te vergroten. Hierbij zal het
adviesorgaan DINGtiid betrokken worden;
■	halverwege de looptijd aan Provinciale Staten, het
Rijk en DINGtiid rapporteren over de voortgang van
de decentrale implementatie van de gehele BFTK;
■	drie keer per jaar een Bestuurlijk Overleg organiseren
met het bestuur van het adviesorgaan DINGtiid en
de gedeputeerde. Op de agenda staat hier in het
bijzonder de vorderingen van implementatie van
de BFTK en de hier aan gerelateerde adviezen van
DINGtiid;
■	één keer een consultatiebijeenkomst op te zetten
voor het brede Friese beleidsterrein met als doel
te komen tot een langetermijnvisie voor de Friese
taal. Hierbij kan naast het organiseren van een
publieksbijeenkomst ook gedacht worden aan het
opzetten van een internetconsultatie. Hierbij zal het
adviesorgaan DINGtiid betrokken worden;
■	jaarlijks een werkbezoek organiseren voor bij het
Friese beleidsterrein betrokken rijksambtenaren;
■	één keer de leden van de Tweede Kamer (Vaste
Kamercommissie BZK, J&V en OCW) uitnodigen
in het kader van de tussenevaluatie een BFTK
gerelateerd werkbezoek te brengen aan de provincie
Fryslân;
■	onderzoeken in hoeverre het wenselijk is om de
website www.opdestream.nl door te ontwikkelen
of een andere site om- of op te zetten. Op deze
site staan niet alleen de BFTK teksten, Europese
Handvest, Kaderverdrag, over het Fries gestelde
Kamervragen, kamerstukken dan wel rapportages
van de Committee of Experts, maar wordt ook een
actuele stand van zaken van de implementatie van
de BFTK bijgehouden. Door middel van actuele
informatievoorziening wil de taalskipper onderlinge
samenwerking op het Friese beleidsterrein
stimuleren.

HAADSTIK 6

HOOFDSTUK 6

Evaluaasje

Evaluatie

De minister fan Ynlânske Saken hat oankundige dat hy
in evaluaasje nei it funksjonearjen fan de taalskipper11
útfiere lit. De minister sil meidertiid oan it advysorgaan DINGtiid freegje om mei te tinken oer mooglike
ferbetterpunt foar de Taalskipper en foar de gearwurking mei en de stipe fan de desintrale bestjoersorganen.

De minister van Binnenlandse Zaken heeft
aangekondigd om een evaluatie uit te laten voeren
naar het functioneren van de taalskipper.11 Aan het
adviesorgaan DINGtiid zal de minister te zijner tijd
vragen mee te denken over eventuele verbeterpunten
voor de Taalskipper en voor de samenwerking met en
de ondersteuning van de decentrale bestuursorganen.

By dy evaluaasje sille de hjirûnder steande yndikatoaren (sinjalearjende funksje/oanwizing oer it nivo fan
de kwaliteit) meinommen wurde om fêst te stellen
hoe’t de taalskipper oant dan ta funksjonearre hat.
Dy evaluaasje hat as doel om te kommen ta ferbetterpunten om it funksjonearjen fan de taalskipper nei de
takomst ta te optimalisearjen.

Bij deze evaluatie zullen de hieronder weergegeven
indicatoren (signalerende functie/aanwijzing over
de mate van kwaliteit) meegenomen worden om
te bepalen hoe de taalskipper tot dan toe heeft
gefunctioneerd. Deze evaluatie heeft als doel om te
komen tot verbeterpunten om het functioneren van de
taalskipper op de toekomst gericht te optimaliseren.

De sintrale fraach by dy evaluaasje sil wêze:

De centrale vraag bij deze evaluatie zal zijn:

Soarget de taalskipper op desintraal nivo yn it Fryske
taalgebiet foar in tafoege wearde boppe-op de besteande ynfrastruktuer by it yn gearwurking mei de
oanbelangjende partijen kommen ta útfiering fan
tusken it Ryk en de provinsje makke ôfspraken oangeande it garandearjen en befoarderjen fan de Fryske
taal en kultuer?

Zorgt de taalskipper op decentraal niveau in het Friese
taalgebied voor een toegevoegde waarde bovenop de
bestaande infrastructuur bij het in samenwerking met
betrokken partijen komen tot uitvoering van tussen het
Rijk en de provincie gemaakte afspraken aangaande
het waarborgen en bevorderen van de Friese taal en
cultuur?

Yn dizze troch in ûnôfhinklike partij út te fieren evaluaasje sille yn de BFTK neamde partijen as belanghawwenden in wichtige rol spylje. By dy evaluaasje sil yn it
bysûnder sjoen wurde nei de yn dit dokumint
beskreaune taken:

In deze door een onafhankelijke partij uit te voeren
evaluatie zullen in de BFTK genoemde partijen als
stakeholders een belangrijke rol spelen. Bij deze
evaluatie zal in het bijzonder gekeken worden naar de
in dit document beschreven taken:

11 h
 ttps://dingtiid.frl/wp-content/uploads/2018/02/Getekende-

11 https://dingtiid.frl/wp-content/uploads/2018/02/Getekende-brief-

brief-aan-DINGtiid.pdf

aan-DINGtiid.pdf

DE TAALSKIPPER FRYSK 13

–	Yn hoefier hat de taalskipper genôch stjoerd op
gearwurking troch de ûnderskate, yn de BFTK
neamde desintrale partijen? Wêr kin dy stjoering
(noch) aktiver, hoe dan?
–	Hokker ôfspraken út de BFTK binne, nei oanstjoering fan de taalskipper, yn nauwe gearwurking mei
it Ryk, ûnderwilens realisearre, hokker noch net of
noch ûnfoldwaande?
–	Hat de taalskipper yn de rintiid fan de BFTK oan
Provinsjale Steaten, it advysorgaan DINGtiid en it
koördinearjend ministearje (BZK) faak genôch oer
de fuortgong fan de yn de BFTK formulearre ambysjes rapportearre?
–	Is der, yn gearwurking mei de oanbelangjende partijen, in ambisjeuze langetermynagina opsteld oer
wêr’t it Frysk yn 2030 stean moatte soe, as taal yn
in meartalige regio?
–	Hat der twaris jiers in bestjoerlik oerlis Mei-inoar
foar it Frysk west ûnder foarsitterskip fan de taalskipper? As dat sa is, yn hoefier is dêrby it doel realisearre om desintrale oanbelangjenden te stimulearjen mei de ymplemintaasje fan de WGFT oan
de slach te gean en hoe kin dat (mooglik) (noch)
better?
–	Hawwe der yndividuele petearen tusken de taalskipper en oare by de WGFT behelle desintrale
bestjoersorganen west? As dat sa is, yn hoefier is
dêrby it doel realisearre om oanbelangjenden te
stimulearjen mei de ymplemintaasje fan de WGFT
oan de slach te gean en kin dat (mooglik) (noch)
better?
–	Yn hoefier binne gemeenten en bestjoersorganen
yn it Fryske taalgebiet troch de taalskipper stipe
by it kommen ta of it útfieren fan taalbeliedsplannen en taalferoarderings oangeande de Fryske taal
(WGFT, kêst 5)? Wat hat dêrby oant no ta de troch
de taalskipper opsette rol west fan de regeling
‘Mei-inoar foar it Frysk’?
–	Yn hoefier is it advysorgaan DINGtiid dêrby yn
oerlis mei de taalskipper yn neifolging fan kêst
2.2.c aktyf behelle, en hoe kin dat (mooglik) (noch)
better?
–	Hat de provinsje alle jierren de rjochtbank útnûge
foar in bestjoerlik oerlis en is derby praat oer it
ymplemintearjen fan de WGFT kêst 10 oant en
mei 17?
–	Yn hoefier hat/hawwe der ûnder oanstjoering fan
de taalskipper, yn it ljocht fan WGFT kêst 12 oant
en mei 14, (in) amtlike gearkomste(n) west om te
kommen ta foldwaande beskikbere tolken Frysk?

14 DE TAALSKIPPER FRYSK

–	In hoeverre heeft de taalskipper voldoende gestuurd
op samenwerking door de verschillende in de BFTK
benoemde decentrale partijen? Waar kan deze
sturing (nog) actiever, hoe dan?
–	
Welke afspraken uit de BFTK zijn na aansturing van
de taalskipper in nauwe samenwerking met het
Rijk inmiddels gerealiseerd, welke nog niet of nog
onvoldoende?
–	
Heeft de taalskipper gedurende de looptijd van
de BFTK aan Provinciale Staten, het adviesorgaan
DINGtiid en het coördinerende ministerie (BZK)
voldoende keren gerapporteerd over de voortgang
van de in de BFTK geformuleerde ambities?
–	
Is er in samenwerking met de betrokken partijen een
ambitieuze langetermijnagenda opgesteld over waar
het Fries in 2030 zou moeten staan, als taal in een
meertalige regio?
–	
Heeft er tweemaal per jaar een bestuurlijk overleg
Mei-inoar foar it Frysk plaats gevonden onder
voorzitterschap van de taalskipper? Zo ja, in hoeverre
is hierbij het doel gerealiseerd om decentraal
betrokkenen te stimuleren met de implementatie
van de WGFT aan de slag te gaan en hoe kan dit
(eventueel) (nog) beter?
–	
Hebben er individuele gesprekken tussen de
taalskipper en andere bij de WGFT betrokken
decentrale bestuursorganen plaatsgevonden? Zo
ja, in hoeverre is hierbij het doel gerealiseerd om
betrokkenen te stimuleren met de implementatie
van de WGFT aan de slag te gaan en hoe kan dit
(eventueel) (nog) beter?
–	
In hoeverre zijn gemeenten en bestuursorganen
in het Friese taalgebied door de taalskipper
ondersteund bij het komen tot dan wel het uitvoeren
van taalbeleidsplannen en taalverordeningen inzake
de Friese taal (WGFT, artikel 5)? Wat is hierbij tot nu
toe de door de taalskipper opgezette rol geweest
van de regeling ‘Mei-inoar foar it Frysk’?
–	
In hoeverre is het adviesorgaan DINGtiid hierbij in
overleg met de taalskipper in navolging van artikel
2.2.c actief betrokken geweest, en hoe kan dit
(eventueel) (nog) beter?
–	
Heeft de provincie alle jaren de rechtbank
uitgenodigd voor een bestuurlijk overleg en is
daarbij gesproken over de implementatie van de
WGFT artikel 10 tot en met 17?
–	
In hoeverre heeft/hebben er onder aansturing van
de taalskipper in het licht van WGFT artikel 12
tot en met 14 (een) ambtelijke bijeenkomst(en)
plaatsgevonden om te komen tot voldoende
beschikbare tolken Fries?

–	Yn hoefier hat de taalskipper in regissearjende
en stimulearjende rol op him nommen troch ien
of twa kear jiers de ûnderskate wittenskiplike en
maatskiplike (ûnderwiis) ynstituten en alliânsjes
dy’t harren dwaande hâlde mei meartaligens yn
de Fryske kontekst byinoar te bringen mei as doel
ûnderlinge gearwurking ta stân te bringen? Wêr
hat dat foarearst wol/net ta laat?
–	Hat it nedich west dat der ûnder oanstjoering fan
de taalskipper bestjoerlik oerlis west hat tusken
de regionale publike mediaynstellings, OCW en de
provinsje sels?
–	Yn hoefier hawwe der ûntwikkelings west dy’t
de Fryske taal op koarte of op lange termyn skea
dwaan kinne? En yn hoefier hat de taalskipper
dêrby doelbewust aksje ûndernommen?
–	Hat de taalskipper ien kear in gearkomste organisearre foar lju dy’t desintraal by de BFTK behelle
wiene, mei as doel de ymplemintaasje fan de
bestjoersôfspraak te fergrutsjen? Is it advysorgaan
DINGtiid dêrby behelle?
–	Hat de taalskipper healwei de rintiid oan PS, it Ryk
en DINGtiid rapportearre oer de fuortgong fan de
desintrale ymplemintaasje fan de hiele BFTK?
–	Hat de taalskipper trije kear jiers in BO organisearre foar it bestjoer fan it advysorgaan DINGtiid en
de deputearre fan de provinsje Fryslân? Hawwe de
foarderings fan de ymplemintaasje fan de BFTK en
de dêroan relatearre advizen fan DINGtiid dêrby op
‘e wurklist stien?
–	Hat de taalskipper ien kear in konsultaasjegearkomste opset foar it brede Fryske beliedsmêd mei
as doel om ta in langetermynfisy foar de Fryske
taal te kommen? Is it advysorgaan DINGtiid dêrby
behelle?
–	Hat de taalskipper alle jierren in wurkbesite organisearre foar de by it Fryske beliedsmêd behelle
ryksamtners?
–	Hat de taalskipper de leden fan de Twadde Keamer
(Fêste Keamerkommisje BZK, J&V en OCW) útnûge,
yn it ramt fan de tuskenevaluaasje, om in BFTK
relatearre wurkbesite oan de provinsje Fryslân te
bringen?
–	Is ûndersocht yn hoefier’t it winsklik is om de webside www.opdestream.nl fierder te ûntwikkeljen,
en ôfhinklik fan dy resultaten, is dy side omset nei
in BFTK side?

–	
In hoeverre heeft de taalskipper een regisserende en
stimulerende rol op haar genomen door één á twee
keer per jaar de verschillende wetenschappelijke en
maatschappelijke (onderwijs) instituten en allianties
die zich bezighouden met meertaligheid binnen de
Friese context bij elkaar te brengen met als doel
onderlinge samenwerking tot stand te brengen?
Waartoe heeft dit vooralsnog wel/niet geleid?
–	
Is het nodig geweest dat er onder aansturing van de
taalskipper bestuurlijk overleg heeft plaatsgevonden
tussen de regionale publieke media instellingen,
OCW en de provincie zelf?
–	
In hoeverre hebben zich ontwikkelingen voorgedaan
die de Friese taal op korte dan wel lange termijn
kunnen schaden? En in hoeverre heeft de taalskipper
hierbij gericht actie ondernomen?
–	
Heeft de taalskipper éénmaal een bijeenkomst
georganiseerd voor de BFTK decentraal
betrokkenen met als doel de implementatie van
de bestuursafspraak te vergroten? Is hierbij het
adviesorgaan DINGtiid betrokken?
–	
Heeft de taalskipper halverwege de looptijd aan PS,
Het Rijk en DINGtiid gerapporteerd over de voortgang
van de decentrale implementatie van de gehele BFTK?
–	
Heeft de taalskipper drie keer per jaar een BO
georganiseerd voor het bestuur van het adviesorgaan
DINGtiid en de gedeputeerde van de provincie
Fryslân? Heeft hierop de agenda de vorderingen
van de implementatie van de BFTK en de hieraan
gerelateerde adviezen van DINGtiid gestaan?
–	
Heeft de taalskipper één keer een
consultatiebijeenkomst op gezet voor het brede
Friese beleidsterrein met als doel te komen tot een
langetermijnvisie voor de Friese taal? Is hierbij het
adviesorgaan DINGtiid betrokken?
–	
Heeft de taalskipper jaarlijks een werkbezoek
georganiseerd voor de bij het Friese beleidsterrein
betrokken rijksambtenaren?
–	
Heeft de taalskipper de leden van de Tweede
Kamer (Vaste Kamercommissie BZK, J&V en OCW)
uitgenodigd in het kader van de tussenevaluatie een
BFTK gerelateerd werkbezoek te brengen aan de
provincie Fryslân?
–	
Is onderzocht in hoeverre het wenselijk is om de
website www.opdestream.nl door te ontwikkelen, en
afhankelijk van deze resultaten is deze site omgezet
naar een BFTK site?

DE TAALSKIPPER FRYSK 15

As lêste sil dêrby de fraach meinommen wurde yn
hoefier’t de ynfolling fan de rol fan taalskipper oant
dan ta oanslutend op it advys fan DINGtiid wol of net
bydrage kinnen hat oan it mear ‘stjoer krijen op it
Fryske taaldossier’.

Tot slot zal hierbij de vraag meegenomen worden in
hoeverre de invulling van de rol van taalskipper tot dan
toe aansluitend op het advies van DINGtiid wel of niet
bij heeft kunnen dragen aan het meer ‘stuur krijgen op
het Friese taaldossier’.

Dêrby is opmurken dat de termyn fan 2019 foar it
útfieren fan de evaluaasje, lykas earder troch de minister oankundige, mooglik minder realistysk is. It útstel
is om de evaluaasje healwei de rintiid fan de BFTK
útfiere te litten.

Hierbij is opgemerkt dat de termijn van 2019 om de
evaluatie uit te voeren zoals eerder aangekondigd door
de minister, mogelijk minder realistisch is. Het voorstel is
om deze evaluatie halverwege de looptijd van de BFTK
uit te laten voeren.

16 DE TAALSKIPPER FRYSK