Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

31 409

Zee- en binnenvaart

29 684

Waddenzeebeleid

Nr. 416

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 september 2023
Wagenborg Passagiersdiensten (hierna: WPD) verzorgt het personenvervoer tussen het vasteland en de eilanden Ameland en Schiermonnikoog. Op 30 augustus jl. heeft WPD bij mij een verzoek ingediend
voor een tussentijdse structurele wijziging van de dienstregeling tussen
Holwerd en Ameland. Met deze brief informeer ik uw Kamer over mijn
voorwaardelijke instemming met het voorstel. Tevens geef ik middels
deze brief uitvoering aan de gewijzigde motie van de Kamerleden Van der
Plas (BBB) en Koerhuis (VVD), waarin gevraagd wordt om de dienstregeling te verruimen, indien de resultaten van onafhankelijk onderzoek dat
toelaten.1 Tot slot informeer ik uw Kamer over een nieuwe doorsteek die
Rijkswaterstaat heeft gemaakt om de vaarroute Holwerd-Ameland te
optimaliseren.
MARIN onderzoek
WPD heeft op 27 juni jl. haar dienstregeling op Ameland aangepast,
omdat zij het uit veiligheidsoverwegingen niet langer verantwoord achtte
dat schepen elkaar passeerden in de vaargeul, mede naar aanleiding van
een in opdracht van WPD uitgevoerd onderzoek van het MARIN (Maritime
Research Institute Netherlands). Ik heb deze dienstregeling op basis van
overmacht voor een periode van zes weken toegestaan, in afwachting van
een vervolgonderzoek van het MARIN2. In het vervolgonderzoek, in
opdracht van mijn ministerie, RWS en WPD, onderzocht MARIN de
mogelijkheden om veilig te passeren in de geul bij verschillende condities.
Uit dat onderzoek is gebleken dat er bij bepaalde waterstanden plekken in
de vaargeul zijn waar de huidige schepen van WPD elkaar veilig kunnen

1
2

kst-31409-416
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Kamerstuk 36 200 A, nr. 96.
Kamerstukken 29 984 en 29 684, nr. 1111.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 409, nr. 416

1

passeren. Het onderzoeksrapport is op 18 augustus jl. met uw Kamer
gedeeld3.
Dienstregeling per 1 augustus jl.
Vooruitlopend op de resultaten van het MARIN-onderzoek en mede naar
aanleiding van extra peilinformatie en kennis van RWS, heeft WPD sinds
1 augustus jl. aanpassingen in de dienstregeling doorgevoerd, gericht op
het beperken van vertragingen en het aanbieden van meer reisopties op
gunstige tijdstippen. In deze dienstregeling werd bij waterstanden vanaf
circa – 1,00 meter NAP een tweede schip ingezet.
Voorstel dienstregeling per 8 september
Zoals hierboven beschreven, heeft MARIN op 18 augustus jl. het vervolgonderzoek opgeleverd. De resultaten van het rapport ondersteunen dat de
dienstregeling die WPD sinds 1 augustus jl. vaart, veilig kan worden
uitgevoerd en laten zien dat verdere verruiming van deze dienstregeling
bij lagere waterstanden mogelijk is. Op basis hiervan heeft WPD nu een
dienstregeling uitgewerkt voor de periode van 8 september tot
31 december 2023 en mij verzocht daarmee in te stemmen. Deze
dienstregeling is gebaseerd op de dienstregeling die sinds 1 augustus jl.
geldt, waarbij de inzet van de tweede veerboot verruimd wordt (van
– 1,00 meter NAP naar – 1,30 meter NAP). Dit betekent dat er met één
schip zes keer per dag per richting wordt gevaren op basis van een
vijfkwartiersdienstregeling en met een tweede schip afhankelijk van de
waterstand tot vier keer per dag. Rijkswaterstaat heeft passeervakken
gemarkeerd waar schepen elkaar kunnen passeren afhankelijk van de
waterstand. Deze nieuwe dienstregeling wordt eind oktober 2023
geëvalueerd. Die evaluatie zal de basis vormen voor de dienstregeling
2024 in het vervoerplan 2024.
Consultatie en besluit
WPD heeft het voorstel ter consultatie voorgelegd aan decentrale
overheden en de consumentenorganisatie. De gemeente Ameland, de
provincie Fryslân en het CWO (Consumentenplatform Waddenveren Oost)
hebben op hoofdlijnen positief gereageerd, met enkele kritische kanttekeningen en aandachtspunten. Zij vragen onder andere aandacht voor een
tijdige planning van de tweede veerboot, tijdige communicatie richting de
reiziger en goede afstemming met aansluitende vervoerders. Ik heb
besloten in te stemmen met het voorstel van WPD, op voorwaarde dat de
minimale inzet van de tweede veerboot niet afhangt van de vervoersvraag, maar gebaseerd is op de dienstregeling in het vervoerplan 2023 (en
de waterstand). Daarbij heb ik WPD gevraagd opvolging te geven aan de
aandachtspunten van de decentrale overheden en consumentenorganisatie. Voor nadere informatie omtrent de nieuwe dienstregeling verwijs ik
u naar de website van WPD.
Gewijzigde Motie Van der Plas / Koerhuis
Zoals hierboven beschreven, geef ik hiermee uitvoering aan de gewijzigde
motie van de Kamerleden Van der Plas en Koerhuis. Voor de overige
aspecten van deze motie wil ik uw Kamer informeren dat ik met betrokken
stakeholders in gesprek ben over de nieuwe concessies vanaf 2029. Ook
zal ik mij, samen met de Minister van Infrastructuur en Waterstaat, blijven
inspannen om de vaargeul tussen Holwerd en Ameland in goede staat te
houden.
3

Kamerstukken 31 409, nr. 414.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 409, nr. 416

2

Doorsteek in de vaargeul
Om de vaarroute Holwerd-Ameland te optimaliseren, heeft Rijkswaterstaat een gedeelte van de vaargeul verlegd. Bij het bochtige gedeelte van
de vaargeul is een rechte «doorsteek» gemaakt naar de Zuiderspruit. De
nieuwe route is minder bochtig en heeft een minder sterke stroming wat
de bevaarbaarheid ten goede komt. Ook is deze route iets korter en is op
een kleiner traject baggerinzet nodig. De route is in augustus succesvol
verlegd en is inmiddels in gebruik. De nieuwe geul levert een tijdswinst op
van enkele minuten en ligt op een plek in de route – dichtbij Ameland –
waar niet gepasseerd wordt. Er zijn geen gevolgen voor de dienstregeling.
Ik vertrouw erop uw Kamer hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
V.L.W.A. Heijnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 409, nr. 416

3