Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

813
Vragen van het lid Van der Lee (GroenLinks) aan de Minister van
Economische Zaken en Klimaat over de onderschatting van economische groei
(ingezonden 28 oktober 2019).
Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen
26 november 2019).
Vraag 1
Kent u het bericht «ING: economische groei stelselmatig onderschat»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de analyse van de ING-economen dat de huidige berekeningen van
het bruto binnenlands product (bbp) tekortschieten, onder meer door
digitalisering en het onvoldoende corrigeren van prijzen voor kwaliteitsverbeteringen? Zo ja waarom, zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Ik deel de analyse van de ING-economen deels. Het meten van het bbp is in
de loop van de tijd inderdaad uitdagender geworden door ontwikkelingen
zoals globalisering, verdienstelijking en digitalisering. Het is echter voorbarig
om hier conclusies aan te verbinden. Eerst is hier nog meer onderzoek naar
nodig. Er lopen momenteel een aantal trajecten die kijken naar deze
ontwikkelingen.
De huidige methodiek achter het bbp berust op EU-wetgeving (European
System of National and Regional Accounts (ESA 2010), EU verordening
540/2013). De voorschriften die uit deze wetgeving volgen bepalen welke
economische activiteiten worden meegenomen in de berekening van het bbp
en hoe ze zijn gedefinieerd.
De voorschriften worden met enige regelmaat aangepast als nieuwe
economische feiten en ontwikkelingen die hierom vragen. Gegeven het brede
internationale gebruik van het bbp is het nodig om veranderingen van de
voorschriften in internationaal verband vast te stellen. Momenteel wordt er in

1

ah-tk-20192020-813
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Financieel Dagblad van 28 oktober 2019; https://fd.nl/economie-politiek/1321596/ingeconomische-groei-stelselmatig-onderschat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

VN-verband gewerkt aan een herziening van de richtlijnen voor het samenstellen van de nationale rekeningen en daarmee ook het bbp. In dat kader
vinden onder meer discussies plaats over de ontwikkelingen die ook in het
ING-rapport worden geschetst. Het CBS participeert actief in deze discussies.
Te zijner tijd zullen de gewijzigde richtlijnen omgezet worden in EU-wetgeving
in het Europees systeem van rekeningen. De gewijzigde voorschriften kunnen
dan leiden tot revisie van de bbp-cijfers en andere variabelen.
Vraag 3 en 4
Op welke wijze houden het kabinet en bureaus als het Centraal Planbureau
op dit moment al rekening met de factoren die bij zouden dragen aan de
onderschatting van de Nederlandse economische groei?
Bent u in staat en bereid om de onderschatting van de Nederlandse
economische groei – op basis van de genoemde inzichten – ook in kwantitatieve zin aan te geven?
Antwoord 3 en 4
Het kabinet en het Centraal Planbureau baseren zich op macro-economische
cijfers zoals deze worden gepubliceerd door het CBS. Het CBS neemt actief
deel aan discussies rondom de herziening van de nationale rekeningen en het
bbp. Het thema «onderschatting van de economische groei» wordt daar
besproken. Eventuele gewijzigde voorschriften die hieruit voortvloeien
kunnen uiteindelijk leiden tot revisie van de bbp-cijfers. Dan wordt ook
duidelijk of en in hoeverre de economische groei is onderschat.
Vraag 5
Bent u van plan om ook in formele zin een traject te starten dat de onderschatting van de economische groei zo gering mogelijk maakt?
Antwoord 5
Het CBS voert doorlopend onderzoek uit om de berekeningen van het bbp te
verbeteren. Met betrekking tot digitalisering loopt het programma «adequaat
meten van de economie». Enkele relevante projecten binnen dit programma
betreffen de meting van de platformeconomie, de rol van data als immateriële activa en de meting van gratis diensten. Ook wordt actief geparticipeerd
in internationale discussies over mogelijke aanpassing van de voorschriften
om zo de veranderende economische werkelijkheid beter te beschrijven.
Gezien deze lopende trajecten, acht ik het niet nodig om in formele zin een
nieuw traject te starten.
Vraag 6
Kunt u ook aangeven of en zo ja, welke overheidsuitgaven aangepast dienen
te worden als een correctie van de huidige wijze van berekening van het
Nederlandse bbp daadwerkelijk tot een hoger groeicijfer zou leiden?
Antwoord 6
Het is op voorhand lastig te benoemen welke overheidsuitgaven aangepast
dienen te worden als een correctie van de huidige wijze van berekening van
het Nederlands bbp tot een hoger groeicijfer leidt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2