Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

26 231

Compensatiebeleid aanschaf defensiematerieel
in het buitenland

Nr. 15

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 juni 2008
Zoals aan u toegezegd tijdens het AO over de Jaarrapportage Compensatiebeleid 2006 en de Defensie Industrie Strategie d.d. 6 februari 2008
(31 125, nr. 4), bied ik u hierbij een historisch overzicht aan van CODEMA
projecten alsmede nadere informatie over defensiegerelateerde R&D
structuren in enkele andere Europese landen.
Historisch Overzicht CODEMA
Het CODEMA (Commissie Ontwikkeling DEfensie MAterieel) instrument
is jarenlang een instrument geweest dat specifiek op innovatie in de
defensie-industrie was gericht en waarin EZ, Defensie en de industrie in
principe ieder voor 1/3 participeerden. EZ heeft hierin tot 2003 structureel
geparticipeerd. Het was een instrument dat heeft geleid tot diverse
succesvolle ontwikkelingen, in eerste aanleg bestemd voor de Nederlandse krijgsmacht maar ook met exportpotentie.
Bijlage 11 bevat een overzicht van de CODEMA projecten die vanaf het
jaar 2000 zijn uitgevoerd alsmede enkele van de meest aansprekende
oudere CODEMA projecten. Omwille van de commerciële vertrouwelijkheid zijn de namen van de betreffende bedrijven alsmede de officiële
projectnamen weggelaten.
Defensiegerelateerde R&D structuren in andere landen

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Uit gegevens van het Europees Defensie Agentschap (EDA) over 2006
(Bijlage 2)1 blijkt dat er € 2,6 miljard is besteed aan uitgaven voor onderzoek en technologie (R&T) voor defensiedoeleinden door de deelnemende
landen in EDA. Het VK, Frankrijk en Duitsland geven daaraan het meeste
uit, gevolgd op een aanmerkelijk lager niveau door Zweden, Nederland en
Spanje en op een nog lager niveau door Polen, Finland, Tsjechië en
andere. Hoewel dit overzicht inzicht geeft in de defensiegerelateerde R&T
bestedingen van de diverse landen, kan hieruit niet worden afgeleid of en
voor welk deel CODEMA-achtige R&D instrumenten worden ingezet. Het

KST119874
0708tkkst26231-15
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 231, nr. 15

1

1

is niet mogelijk om voor de diverse landen te achterhalen of een
CODEMA-achtig instrument bestaat. Dergelijke regelingen behoeven
namelijk niet te worden gepubliceerd.
In 2004 is in het kader van technologische verkenningen een vergelijking
gemaakt van Nederland met een aantal Scandinavische landen (Denemarken en Finland). Daaruit bleek dat Denemarken een faciliteit voor
defensie R&D had waarbij t.b.v. haalbaarheidsstudies en het ontwikkelen
van prototypes de overheid met 50% subsidie bijdroeg in de projectkosten. In Finland droeg de overheid voor 30% bij aan het fundamenteel
onderzoek en was de industrie zelf de grootste financier. In Finland werd
voor defensie R&D ook het generieke instrument via het nationale technologie agentschap benut. Voor toegepast onderzoek en productontwikkeling kon dit agentschap voor 50% bijdragen in de kosten hiervan. Het is
mij niet bekend of deze regelingen momenteel nog steeds bestaan.
Afsluitend
Een instrument als CODEMA past niet meer in het huidige EZ innovatie
instrumentarium dat enerzijds een generiek basispakket omvat en anderzijds is gericht op specifieke sectoroverschrijdende programma’s
(Programmatische Aanpak). Veiligheid is één van de thema’s waarvoor
een programma wordt ontwikkeld en innovaties in het defensiedomein
hebben hierin een prominente plaats.
De minister van Economische Zaken,
M. J. A. van der Hoeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 231, nr. 15

2