Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

33 000 XIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Economische Zaken, Landbouw
en Innovatie (XIII) voor het jaar 2012

Nr. 163

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 februari 2012
Op 25 april 2009 heeft het kabinet besloten tot een Nederlandse deelname
aan de wereldtentoonstelling in Yeosu, Zuid-Korea, van 12 mei tot
12 augustus 2012. De regering heeft hiertoe besloten enerzijds vanwege
het belang van de bilaterale betrekkingen met Zuid-Korea, alsmede
vanwege het feit dat de Expo-autoriteiten het thema «The Living Ocean
and Coasts» hadden gekozen, een thema dat Nederland op het lijf
geschreven lijkt. Het is daarmee een unieke kans om het Koreaanse volk
nader kennis te laten maken met het Nederlandse culturele leven en de
zakelijke en technologische expertise die het te bieden heeft. Uiteindelijk
hebben meer dan 100 landen en internationale organisaties besloten om
in Yeosu aanwezig te willen zijn.
De Expo in Korea is er een van de zogenaamde B-categorie, zoals in
Zaragoza, Spanje in 2008 en Aïchi, Japan in 2005. Dit betekent dat de
deelnemende landen en organisaties een paviljoen toegewezen krijgen en
dit slechts hoeven in te richten. Het kabinet heeft met het besluit van
25 april 2009 een bedrag van Euro 2,5 miljoen toegewezen. Dit budget ligt
in de orde van grootte van de kosten voor Zaragoza (Euro 1,9 miljoen) en
Aïchi (Euro 2,9 miljoen). Verschillende ministeries hebben bijgedragen
aan de totstandkoming van dit budget.

kst-33000-XIII-163
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 XIII, nr. 163

1

Verdeling per ministerie in
2009

Bijdrage

AZ
VROM
V&W
OCW
LNV
EZ
BZ

100 000
320 000
320 000
320 000
320 000
560 000
560 000

Totaal

2 500 000

Verdeling per ministerie in
2012

Bijdrage

AZ

100 000

I&M
OCW

640 000
320 000

EL&I
BZ

880 000
560 000

Totaal

2 500 000

De hoeveelheid beschikbare middelen heeft er toe geleid dat bepaalde
keuzes gemaakt moesten worden. Dit heeft een rol gespeeld in de keuze
voor de omvang van het paviljoen, waarbij gekozen kon worden uit 1 tot 4
modules van 250m2. De keuze is komen te vallen op 2 modules. Deze
ruimte is voldoende om een goede presentatie te geven van Nederland
binnen het thema van de Expo, inclusief een bar en souvenirshop. Voor
een VIP-lounge daarbinnen is geen ruimte meer. Wel zal voor speciale
gelegenheden de bar en souvenirshop kunnen worden afgesloten om een
besloten sfeer te creëren.
De organisatie van de Nederlandse deelname is neergelegd bij het
Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Vanuit het
economische belang van de presentie van Nederland in het buitenland is
dit een logische keuze. In de afgelopen jaren heeft dit ministerie
bovendien veel ervaring opgedaan met het organiseren van Nederlandse
paviljoens op wereldtentoonstellingen.
Met de deelnemende ministeries en vertegenwoordigers uit de watersector is gekeken hoe de Nederlandse deelname zou kunnen aansluiten
op het thema van de Expo. Besloten is tot het Nederlandse hoofdthema
«Sustainable Dutch Deltas», met als subthema’s «Enabling Delta Life»,
«Building with Nature», en «Connecting Delta Cities». Met dit hoofdthema
wordt invulling gegeven aan hoe Nederland in de afgelopen eeuwen heeft
gestreden met het water en geprofiteerd heeft van het water. Nederlandse
technologische oplossingen hebben er toe bijgedragen dat Nederlanders
goed kunnen leven in een delta en dat Nederlandse overheden, kennisinstellingen en bedrijfsleven bereid zijn die kennis te delen met andere
landen en grote steden in deltagebieden elders in de wereld.
In mijn verslag over de Nederlandse deelname aan de Expo in Sjanghai
(Kamerstuk 26 419, nr. 47) werd de les getrokken dat het niet eenvoudig is
om sponsoren uit het bedrijfsleven aan te trekken. Niettemin zijn, vanuit
de gedachte dat de Nederlandse deelname zowel een presentatie van
overheid als bedrijfsleven zou moeten zijn, vijf Nederlandse kennisinstellingen en bedrijven via het publiekprivate Nederlands Water Partnership
(NWP) bereid gebleken invulling te geven aan de tentoonstelling. Voor het
overige zijn in Zuid-Korea aanwezige Nederlandse bedrijven benaderd om
als sponsor in natura bij te dragen aan de organisatie van de Nederlandse
deelname. Naar het zich nu laat aanzien zullen vijf bedrijven hier gevolg
aan geven.
Net als in Sjanghai is er voor gekozen om als een van de eerste deelnemende landen een projectkantoor ter plaatse te openen. Dit werd
geëffectueerd vanaf de dag dat de sleutels van het Nederlandse paviljoen
werden ontvangen op 1 november 2011. Deze vroege aanwezigheid zal
een positief effect hebben op de Nederlandse aanwezigheid en de relatie
met de Expo-autoriteiten verstevigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 XIII, nr. 163

2

Om de overheadkosten te drukken is in de organisatie van de Nederlandse
deelname er voor gekozen om de werkzaamheden te beperken tot 3 grote
deelcontracten, namelijk een voor het ontwerp van het Nederlandse
paviljoen, een voor de bouw daarvan en een voor de exploitatie van het
paviljoen, inclusief de bar en souvenirshop. Het laatste contract is
vanwege de omvang Europees aanbesteed. De aanbestedingen van het
eerste en laatste contract zijn gewonnen door Nederlandse partijen. De
bouw van het paviljoen is uitbesteed aan een Koreaanse partij.
In het ontwerp van het paviljoen is aangesloten bij de in Zuid-Korea zeer
bekende figuur Hendrick Hamel, de Nederlander die in 1653 aanspoelde
aan de kust van Korea, vlak bij Yeosu, en tot 1666 noodgedwongen in
Korea heeft gewoond. Na zijn «ontsnapping» heeft hij als eerste
westerling de wereld bekend gemaakt met het land Korea. Bezoekers aan
het Nederlandse paviljoen zullen vanuit deze geschiedenis worden
meegenomen naar de tegenwoordige tijd en krijgen vervolgens in een
multimediale show kennis van de invulling van het Nederlandse thema.
De Koreaanse organisatie zet in op een totaal aantal bezoekers van 8
miljoen. Dit is een vrij ambitieuze doelstelling, op een bevolking van 50
miljoen en de overweging dat 95% van de bezoekers uit Korea zelf
afkomstig zal zijn. Dit is te meer ambitieus omdat Yeosu vrij ver is gelegen
ten opzichte van de hoofdstad Seoul, waar 48% van de bevolking woont.
Het is mijn inzet om 10% van de bezoekers naar het Nederlandse paviljoen
te trekken.
Op de Nederlandse Nationale Dag op 18 juni is ZKH de Prins van Oranje
voornemens het Nederlandse paviljoen te bezoeken. Ik zal de Prins in dat
geval daarbij begeleiden. Dit bezoek zal gepaard gaan met een delegatie
van bedrijven uit de watersector. Die dag zal worden opgeluisterd met een
muzikaal optreden van Wouter Hamel. In Seoul zal tijdens dit bezoek een
seminar worden georganiseerd waar de kennis van Nederlandse
bedrijven en kennisinstellingen op het gebied van water zal worden
gepresenteerd. Dit is van belang omdat in Zuid-Korea een groot inpolderingproject (Saemangeum) is gepland, waarvoor verschillende Koreaanse
delegaties Nederland reeds hebben bezocht.
De publiciteit voor het Nederlandse paviljoen zal zich enerzijds natuurlijk
concentreren op de Nederlandse deelname aan de Expo zelf. Het doel
daarvan is voornamelijk het Expo-bezoekende publiek te verleiden om het
Nederlandse paviljoen aan te doen. Anderzijds zal in de publiciteit de
aandacht vooral gericht zijn op de kennis en kunde van de Nederlandse
watersector in Zuid-Korea. Op die manier zal de Nederlandse deelname
aan de Expo worden gebruikt om voor de positionering van het Nederlandse bedrijfsleven in Zuid-Korea.
De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 XIII, nr. 163

3