2016D29351

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 juli 2016
In uw brief van 9 juni jl. verzoekt u mij om een reactie op een brief van de
Techniek Academie te Harderwijk m.b.t. keuzedelen MBO bij gestapelde
opleidingen, in overgang van oud naar nieuw.
De Techniek Academie geeft in haar brief aan dat er komend schooljaar
studenten doorstromen van een niveau 2 bbl-opleiding1 naar een niveau 3
bbl-opleiding. «Komend vanuit een oud cohort hebben de studenten nog
geen keuzedelen gevolgd. In de nieuwe niveau 3 bbl-opleiding moeten ze
3 keuzedelen volgen. Ze doen echter maar 1 jaar over hun opleiding,
omdat het hier «stapeling» betreft.» De Techniek Acadamie acht dit
onmogelijk en niet bedoeld; in dit ene jaar zijn drie keuzedelen niet uit te
voeren en te volgen. De Techniek Academie suggereert een mogelijke
oplossing: voor elk jaar dat je mbo-opleiding duurt, 1 keuzedeelverplichting van 240 uur.
De Techniek Academie2 verzorgt mbo-opleidingen Techniek in de
beroepsbegeleidende leerweg (bbl) op niveau 2 en niveau 3 in samenwerking met ROC Landstede. Het gaat om zes opleidingen op niveau 2 en
zes opleidingen op niveau 3.
Het klopt dat studenten vanaf 1 augustus a.s. keuzedelen moeten volgen,
ook bij bbl-opleidingen op niveau 3. Het is aan de instelling om de
keuzedelen in de opleiding te programmeren; in veel gevallen zijn deze
over meerdere jaren verspreid. Ik zie geen spanning tussen enerzijds het
streven naar toegankelijkheid en de behoefte aan stapelmogelijkheden en
anderzijds het verplicht volgen van keuzedelen.
De instellingen zijn zelf verantwoordelijk voor het inrichten van de
opleiding en de vaststelling van de opleidingsduur binnen de kaders van
de wet- en regelgeving. Voor een mbo niveau 3 opleiding is in de WEB
een studieduur bepaald van ten minste 2 en ten hoogste 3 jaar (artikel
7.2.4a, derde lid, van de WEB). Een student die van een niveau 2 opleiding
doorstroomt naar een niveau 3 opleiding, kan in geval van vrijstellingen
de opleiding op niveau 3 verkorten. Dit kan voor individuele studenten
leiden tot het afronden van een niveau 3 opleiding in een periode korter
dan twee studiejaren.
Bij het inschrijven van een student die vanaf 1 augustus 2016 start met
een mbo-opleiding is de keuzedeelverplichting van toepassing. In de weten regelgeving voor de herziene kwalificatiestructuur en de invoering van
keuzedelen is geen onderscheid gemaakt wat betreft de keuzedeelverplichting tussen opleidingen in de bol3 of de bbl. Voor vakopleidingen
(niveau 3) bedraagt de omvang van de keuzedeelverplichting ten minste
720 klokuren studielast. In de informatievoorziening van de afgelopen
twee jaar over de implementatie van de herziene kwalificatiestructuur met
keuzedelen zijn de instellingen op de hoogte gesteld van de regels over
keuzedelen en de consequenties bij doorstroom en tussentijdse overstap
binnen het mbo en hoe ze hiermee om kunnen gaan. Deze informatie
werd o.a. beschikbaar gesteld via www.herzieningmbo.nl en via de
werkateliers voor de instellingen.

1

bbl-opleiding= opleiding in de beroepsbegeleidende leerweg.
www.techniekacademie.nl.
3
bol = beroepsopleidende leerweg.
2

nds-tk-2016D29351

1

Om instellingen voor te bereiden op de invoering van de herziene
kwalificatiestructuur zijn deze geadviseerd om de studenten die het
betreft, zich in de vrije ruimte van de «oude» opleiding te laten voorbereiden door ze al één of meerdere keuzedelen op vrijwillige basis te laten
volgen. Deze voorbereiding kan dan, als bij de «oude» opleiding het
keuzedeel is behaald, door middel van vrijstellingen voor het betreffende
keuzedeel in een vervolgopleiding worden gehonoreerd, op voorwaarde
dat het keuzedeel niet overlapt met de kwalificatie van de «nieuwe»
opleiding. Als bij de oude opleiding het keuzedeel niet is behaald, maar
wel is geëxamineerd, kan het examenresultaat van het keuzedeel worden
meegenomen naar de nieuwe opleiding. In de periode tot 1 augustus 2018
is de examinering van de keuzedelen van de opleiding van de student een
voorwaarde voor diplomering, maar nog niet de hoogte van het examenresultaat voor keuzedelen.
De huidige wet- en regelgeving maakt het niet mogelijk de keuzedeelverplichting aan te passen op basis van de duur van de opleiding. De
keuzedeelverplichting is in de wet- en regelgeving namelijk gekoppeld aan
het soort opleiding. Voor een vakopleiding (niveau 3) is een keuzedeelverplichting van 720 klokuren studiebelasting bepaald. Deze klokuren
studiebelasting kunnen door de instelling ingevuld worden in lestijd,
beroepspraktijkvorming en/of zelfstudie. Voor bbl-studenten kunnen de
keuzedelen volledig in de praktijk worden georganiseerd.
Ik ben van mening dat er voldoende tijd en beleidsruimte is voor
instellingen om studenten adequaat voor te bereiden op doorstroom naar
een vervolgopleiding en ook op doorstroom van een «oude» naar een
«nieuwe» opleiding.
Het is nog tot het studiejaar 2017/2018 mogelijk om een student uit een
oude niveau 2 opleiding, die naar het oordeel van het bevoegd gezag over
voldoende vrijstellingen beschikt, in te schrijven voor het laatste jaar van
een «oude» niveau 3 opleiding. Waarmee met «oud» wordt bedoeld een
opleiding gebaseerd op een kwalificatie waarmee is gestart voor
1 augustus 2016 en waarvoor nog geen keuzedeelverplichting geldt. Dat
betekent dat er voor studenten die een «oude» opleiding hebben gevolgd,
voldoende tijd is om zich voor te bereiden op de nieuwe situatie, waarbij
keuzedelen een verplicht onderdeel zijn van de beroepsopleiding zijn.
Ik stuur een kopie van deze reactie aan de Techniek Academie en aan ROC
Landstede.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
M. Bussemaker

2