8
Zoönosen en dierziekten
Aan de orde is het tweeminutendebat Zoönosen en dierziekten (CD d.d. 24/02).
De voorzitter:
We gaan verder met de vergadering. Aan de orde is het
tweeminutendebat Zoönosen en dierziekten. Ik heet de
minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de
minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de
woordvoerders, de mensen op de publieke tribune en de
mensen die op een andere manier het debat volgen, van
harte welkom. Voordat we van start gaan, geef ik het woord
aan mevrouw Van der Plas van BBB.
Mevrouw Van der Plas (BBB):
Dank u wel, voorzitter. Ik kon helaas het commissiedebat
Zoönosen en dierziekten niet bijwonen vanwege een
besmetting met covid. Ik zat daardoor gedwongen thuis in
isolatie. Ik wil de collega's vragen of ik toch kan deelnemen
aan dit tweeminutendebat.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Van der Plas. Ik kijk naar de collega's
of daar bezwaar tegen is. Dat is niet het geval. Dan zet ik
mevrouw Van der Plas op de lijst. Ik geef als eerste het
woord aan de heer Tjeerd de Groot van D66.
De heer Tjeerd de Groot (D66):
Voorzitter. Ik zie dat we allemaal dezelfde kapper hebben.

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Tjeerd de Groot,
Van Campen en Grinwis.
Zij krijgt nr. 247 (28807).

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat onduidelijkheid bestaat bij het waterschap, de gemeenten, provincies, terreinbeherende organisaties en Rijkswaterstaat over wie verantwoordelijkheid
heeft in het opruimen en ophalen van wilde vogels en
andere dieren met vogelgriepverschijnselen;
overwegende dat het nu nog te vaak voorkomt dat zieke of
dode wilde dieren dagen ergens liggen zonder dat zij worden opgehaald;
overwegende dat dit gevaarlijk is voor de volksgezondheid
en het dierenleed verlengt;
verzoekt de regering voor het volgende vogelgriepseizoen
in oktober 2022 te komen met duidelijke protocollen en
communicatie over wie verantwoordelijk is voor de vondst
van besmette dieren, bijvoorbeeld door middel van een
landelijk draaiboek,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Tjeerd de Groot
en Van Campen.

De heer Tjeerd de Groot (D66):
Ik heb twee moties. Die gaan over de vogelgriep.

Zij krijgt nr. 248 (28807).
Dank u wel, meneer De Groot. Dan geef ik het woord aan
mevrouw Ouwehand, Partij voor de Dieren.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het slecht gaat met onze natuur en biodiversiteit;
constaterende dat het vogelgriepvirus niet alleen vogels
treft, maar ook zoogdieren, zoals vossen, otters en bunzings;
constaterende dat de NVWA op beperkte schaal dode en
wilde vogels en zoogdieren op vogelgriep onderzoekt, maar
dat dit onderzoek zich met name richt op de risico's voor
besmettingen in de pluimveehouderij;
overwegende dat hierdoor een representatief beeld van de
impact van vogelgriep op biodiversiteit en (kwetsbare)
populaties ontbreekt;

Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Voorzitter, dank u wel. Vogelgriep wordt een permanente
pandemische dreiging genoemd. De gevaren van griepvirussen uit de varkenshouderij zijn voor de mens nog veel
gevaarlijker en toch is twee jaar na de coronapandemie
zoönose nog steeds een blinde vlek. Iedere dag dat we
wachten met maatregelen is een dag dat we onnodig risico
lopen op een nieuwe pandemie. Ik heb een aantal moties.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

verzoekt de regering te onderzoeken en monitoren wat de
effecten zijn van vogelgriep op wilde soorten in de natuur,

constaterende dat het vogelgriepvirus dat op dit moment
rondgaat kan overspringen van dier op mens en ook bij
mensen voor ernstige ziekte kan zorgen;

Tweede Kamer

17 maart 2022
TK 61

Zoönosen en dierziekten

61-8-1

verzoekt de regering om te komen met een effectief maatregelenpakket om per direct de risico's van het vogelgriepvirus te verminderen, waaronder in ieder geval het instellen
van een moratorium op de nieuwvestiging van pluimveebedrijven en op de vestiging van varkens- en kippenbedrijven binnen de afstandsnorm die het RIVM adviseert,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ouwehand.
Zij krijgt nr. 249 (28807).

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ouwehand.
Zij krijgt nr. 251 (28807).
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Tot slot wil ik van de laatste motie de urgentie nog eens
onder de aandacht brengen bij het kabinet, omdat de Raad
van State een besluit van de gemeenten om geitenhouderijen te weigeren — we hebben daar Q-koorts meegemaakt
— onderuit heeft gehaald, omdat het wettelijk instrumentarium ontbreekt. Dat lijkt me zeer onwenselijk.
Dank u wel.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat virologen waarschuwen voor griepvirussen die rondgaan in de varkenshouderij en die over kunnen
springen op mensen;
spreekt uit dat het onverantwoord is dat hier geen enkele
monitoring op plaatsvindt;

De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Van Campen,
VVD.

De heer Van Campen (VVD):
Voorzitter. Een motie en een vraag. Allereerst de motie.

verzoekt de regering zo snel mogelijk te komen met een
monitoringssysteem voor zoönose in de varkenshouderij,

Motie

en gaat over tot de orde van de dag.

De Kamer,

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ouwehand.

gehoord de beraadslaging,

Zij krijgt nr. 250 (28807).
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Tot slot.

constaterende dat muggen zich vooral ophouden en
voortplanten in gebieden met stilstaand water;
verzoekt de regering om bij de ontwikkeling van nieuwe
natuur in het licht van klimaatverandering de risico's op
zoönosen als extra afwegingskader mee te nemen bij het
type natuur dat wordt ontwikkeld,

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat decentrale overheden behoefte hebben
aan wettelijke instrumenten om inwoners te beschermen
tegen gezondheidsrisico's;
constaterende dat volksgezondheid nu geen wettelijk criterium is in de vergunningverlening aan de veehouderij;
constaterende dat het kabinet-Rutte II hiervoor een wetsvoorstel ontwikkelde, maar dat het kabinet-Rutte III dit
wetsvoorstel van tafel haalde;
verzoekt de regering met spoed te komen met een wetsvoorstel dat provincies en gemeenten in staat stelt om hun
inwoners te beschermen tegen gezondheidsrisico's uit de
veehouderij,
en gaat over tot de orde van de dag.

Tweede Kamer

constaterende dat uit onderzoek van de WUR blijkt dat klimaatverandering zorgt voor meer exotische muggen die
zorgen voor het verspreiden van nieuwe virussen, zoals het
westnijlvirus;

Zoönosen en dierziekten

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Van Campen en
Boswijk.
Zij krijgt nr. 252 (28807).
De heer Van Campen (VVD):
Voorzitter. Dan heb ik nog een vraag aan de minister. Vorige
week is de motie van collega De Groot en mijzelf over vaccinactie aangenomen. Dank aan de collega's die met die
motie hebben ingestemd. Die motie verzoekt de regering
om handelsbelemmeringen en andere bezwaren tegen
vaccinatie in kaart te brengen, een plan van aanpak op te
stellen om deze belemmeringen en bezwaren te beslechten,
en de Kamer hierover te informeren voor het zomerreces.

17 maart 2022
TK 61

61-8-2

Nu deze motie is aangenomen, zou ik de minister willen
vragen op welke wijze hij deze gaat uitvoeren.
Dank u, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Beckerman, SP.

De heer Thijssen (PvdA):
Dank u, voorzitter. Mijn eerste motie is een spreekt-uitmotie,
ook namens collega Bromet. We moeten niet alleen de
landbouwsector hervormen vanwege klimaat, natuur, water
en lucht, maar nu dus ook vanwege gezondheid, omdat er
een hoog risico is dat de volgende pandemie hier zou kunnen beginnen.

Motie
Mevrouw Beckerman (SP):
Dank u wel, voorzitter. We hebben op dit moment te maken
met de grootste uitbraak van vogelgriep ooit in Europa. Dat
maakt het nog urgenter om veel meer te gaan doen om
zoönosen te voorkomen en te bestrijden. Er zijn al veel
goede moties ingediend, dus ik laat het bij een en dat is
deze. De andere komen veel overeen met voorgaande
moties.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat Nederland in principe kwetsbaar is voor
zoönosen omdat in sommige regio's een hoge dichtheid
aan veehouderijen bestaat en het aantal dieren per bedrijf
groot is, zoals het rapport-Bekedam stelt;
overwegende dat dit onnodige risico vermeden moet worden;

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het rapport-Bekedam stelt dat "de jacht,
handel, slacht en bereiding van wilde dieren voor consumptie (zogenaamde "bushmeat") heeft geleid tot een aanzienlijk
deel van de bekende zoönosen, opkomende infectiezieken
en pandemieën zoals ebolakoorts, hiv/aids, monkeypox,
SARS en COVID-19";
overwegende dat het belangrijk is om beter inzicht te krijgen
in de stromen van de illegale handel en transporten van
deze wilde dieren om risico op zoönosen verder in te perken;
verzoekt de regering om onderzoek te doen naar de
Nederlandse en Europese omvang en grootte van bushmeat
en traditionele medicijnen waarin bedreigde wilde dieren
zijn verwerkt, en de resultaten daarvan zo snel mogelijk
naar de Kamer te sturen,

spreekt uit dat de dichtheid van veehouderijen en het aantal
dieren op bedrijven tot een niveau moet dalen waarbij
efficiënte overdracht van zoönotische ziektekiemen tussen
bedrijven wordt verhinderd, zoals het rapport-Bekedam
stelt, in samenhang met de te behalen doelen voor
gezondheid, klimaat en natuur,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Thijssen en Bromet.
Zij krijgt nr. 254 (28807).
De heer Thijssen (PvdA):
Dan nog een tweede motie.

Motie

en gaat over tot de orde van de dag.

De Kamer,

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Beckerman.

gehoord de beraadslaging,

Zij krijgt nr. 253 (28807).
Mevrouw Beckerman (SP):
Dat was het, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Thijssen,
PvdA.

constaterende dat het rapport-Bekedam stelt dat er een te
hoge veedichtheid bij pluimveehouderijen en varkenshouderijen is, dat in sommige regio's de afstand tussen
pluimveehouderijen en varkenshouderijen te klein is,
waardoor er een groter risico bestaat, en dat op sommige
veehouderijen én pluimvee én varkens worden gehouden;
overwegende dat dit risico zeer ongewenst is en te verkleinen is;
verzoekt de regering om in de gebiedsgerichte aanpak een
minimumafstand te hanteren om dit risico te verkleinen, in
samenhang met de te behalen doelen voor gezondheid,
klimaat en natuur,
en gaat over tot de orde van de dag.

Tweede Kamer

Zoönosen en dierziekten

17 maart 2022
TK 61

61-8-3

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Thijssen en Bromet.
Zij krijgt nr. 255 (28807).
Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Van der
Plas, BBB.

Mevrouw Van der Plas (BBB):
Ik heb twee moties en een vraag. Ik begin met de moties.

Mevrouw Van der Plas (BBB):
Dan had ik nog een vraag aan de minister. Het is natuurlijk
verschrikkelijk dat de vogelgriep zo rondwaart, zowel voor
de dieren als voor de boeren wier stallen het treft. Nou
begreep ik dat er vorige week in Lunteren ook een uitbraak
is geweest. Er stond die dag een vrij krachtige wind. De
NVWA was toen de kippen aan het ruimen. Dit is het verhaal
wat ik heb gehoord, maar daarom vraag ik het aan de
minister. Er is gebeld met de NVWA met de vraag om
daarmee te stoppen vanwege de angst dat de besmetting
zich door de wind verder zou verspreiden. Het lijkt mij eerlijk
gezegd niet handig om dat te doen. De kippen horen, hoe
naar het ook is, gewoon in de stal gedood te worden. Dit
is een groot risico. Ik vraag de minister of dit klopt en of
het een volgende keer anders kan.
De voorzitter:
Dank u wel. Er is een vraag van de heer Van Campen van
de VVD.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er in het rapport-Bekedam "Zoönose in
het vizier" gewaarschuwd wordt voor een verhoogd risico
op vogelgriep bij waterrijke gebieden;
overwegende dat er vergaande plannen zijn voor nieuwe
natte natuur;
verzoekt de regering om een wettelijk kader op te stellen
dat voorkomt dat pluimveehouderijen extra risico's op
besmettingen lopen als gevolg van nieuw aan te leggen
natuur,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Plas.

De heer Van Campen (VVD):
Ik vroeg zojuist de minister hoe hij onze aangenomen
Kamermotie met betrekking tot vaccinatie zal gaan uitvoeren. BBB heeft vorige week helaas tegen die motie gestemd.
BBB vroeg om handelsbelemmeringen in kaart te brengen,
die vervolgens te slechten en de Kamer daarover te informeren. Wat was de reden dat BBB tegen die Kamermotie
stemde?
Mevrouw Van der Plas (BBB):
Ik kan me niet voorstellen dat ik daartegen heb gestemd.
Het gebeurt weleens vaker. Ik kom ook weleens naar de
microfoon lopen om te zeggen dat ik geacht word voor te
hebben gestemd. Ik kan daar nu even geen antwoord op
geven. Het lijkt me raar dat ik daartegen heb gestemd. Dat
zal een foutje zijn. Als dat zo is, zal ik die fout de volgende
keer bij de stemmingen herstellen.

Zij krijgt nr. 256 (28807).
De heer Van Campen (VVD):
Dat is goed om te horen, want volgens mij is die vaccinatie
ontzettend belangrijk. Fijn om te horen dat BBB ook dat pad
wil bewandelen.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat er brede consensus is over de noodzaak
van vaccinatie tegen vogelgriep;
overwegende dat de afzetmarkt voor pluimvee in gevaar
komt als Nederland geen afspraken maakt met andere landen over de afzet van gevaccineerd vlees;

De voorzitter:
Dank u wel. Daarmee zijn we aan het einde gekomen van
de eerste termijn van de Kamer. De bewindspersonen
hebben aangegeven ongeveer tien minuten nodig te hebben
om zich voor te bereiden.
De vergadering wordt van 17.00 uur tot 17.10 uur geschorst.

verzoekt de regering om pas over te gaan tot een vaccinatieplicht als er in Europees verband afspraken zijn gemaakt
over de afzet van pluimveevlees,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van der Plas.

De voorzitter:
Aan de orde is het vervolg van het tweeminutendebat
Zoönosen en dierziekten. Voordat ik het woord geef aan de
minister, geef ik het woord aan de heer Van Campen van
de VVD.

Zij krijgt nr. 257 (28807).

Tweede Kamer

Zoönosen en dierziekten

17 maart 2022
TK 61

61-8-4

De heer Van Campen (VVD):
Voorzitter. Ik moet hier een mea culpa doen. Een mea culpa
in de richting van de gewaardeerde collega Van der Plas,
omdat ik haar zojuist interrumpeerde omdat ik in de veronderstelling was dat zij tegen onze belangrijke motie was die
zich inzet voor vaccinatie in de pluimveehouderij. Maar daar
heeft zij gewoon voor gestemd. Dus collega Van de Plas:
mea culpa, excuses en laten we samen die strijd voor vaccinatie in de veehouderij blijven voeren in de richting van
het kabinet.

Minister Kuipers:
De Kamerbrief met betrekking tot de uitspraak van de Raad
van State zal voor het meireces komen. Het actieplan zoönosen zal, zoals toegezegd, in de zomer komen.

De voorzitter:
Ik dank u wel, meneer Van Campen. Dan geef ik het woord
aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

De voorzitter:
Dank u wel.

Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Dan houd ik deze motie even aan. Ik ben blij dat de appreciatie van de uitspraak van de Raad van State voor het
meireces komt.

Op verzoek van mevrouw Ouwehand stel ik voor haar motie
(28807, nr. 251) aan te houden.
Minister Kuipers:
Dank u wel, voorzitter. Ik liep weliswaar als laatste naar
binnen, maar toch doe ik één motie, namelijk de motie op
stuk nr. 251. De overige moties en de beantwoording van
de vragen zullen worden gedaan door mijn collega, de
minister van LNV.
De appreciatie is om de motie op stuk nr. 251 aan te houden.
De reden daarvoor is het volgende. U vraagt om een wetsvoorstel. In de eerste bestudering van de uitspraak van de
Raad van State — we hebben het daar de vorige keer even
over gehad — komt naar voren dat strikt gezien voorzorg
en het voorzorgsbeginsel alleen toegepast worden binnen
de Wet ruimtelijke ordening en niet binnen de Omgevingswet. In 2023 wordt de Omgevingswet aangepast, naar verwachting in januari, waardoor milieubelastende activiteiten
zonder bouw ook moeten worden beoordeeld op het
gezondheidsbelang, inclusief voorzorg. Dus dat komt.
Daarnaast ontvangt u, zoals eerder toegezegd, in de zomer
een actieplan zoönosen en zal ook de uitspraak van de Raad
van State nader worden toegelicht in een Kamerbrief van
ons beiden.
De voorzitter:
Ik kijk even naar mevrouw Ouwehand van de Partij voor de
Dieren of ze bereid is om de motie op stuk nr. 251 aan te
houden.
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Ja, dat wil ik wel. Ik vind de zomer alleen wel wat lang. Op
dit moment zitten we namelijk met de situatie dat
gemeenten op grond van de Wet publieke gezondheid wel
vaccinatiecampagnes moeten optuigen als een zoönose is
uitgebroken, terwijl ze onvoldoende instrumenten in handen
hebben om zoönosen te voorkomen. Ik ben blij dat het
kabinet zegt "daar moeten we naar kijken en daar komt iets",
maar ik wil daar niet te veel tijd tussen laten zitten. Dus de
duidelijkheid over wat gemeenten wel en niet kunnen en
over vanaf wanneer ze dat wettelijk instrumentarium hebben, zou ik wel graag voor de zomer hebben.

Daartoe wordt besloten.
Ik dank de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Dan geef ik het woord aan de minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit.

Minister Staghouwer:
Dank u wel, voorzitter. Ik begin even met twee vragen,
namelijk van de VVD en de BoerBurgerBeweging. De vraag
luidt: kan de minister aangeven hoe hij de aangenomen
motie over het in kaart brengen van handelsbelemmeringen
en andere bezwaren tegen de vaccinatie gaat uitvoeren? Ik
werk momenteel aan het gevraagde plan van aanpak om
de belemmeringen tegen die vaccinatie weg te nemen. Dit
plan komt, zoals verwacht, voor de zomer naar uw Kamer.
Het antwoord op de opmerking van de heer Van Campen
over een strijd tegen het kabinet is nee, want het kabinet is
voorstander van vaccinatie. Wij zullen er alles aan doen om
dit zo snel mogelijk gerealiseerd te krijgen. Wel is het zo —
ik heb daar eerder in het debat de verwachting al over
aangegeven — dat een groot aantal zaken in volgorde moet
passeren. Dat betekent dat we in Europa natuurlijk een rol
moeten spelen. Die rol zal ik met verve namens u spelen.
Dat betekent ook dat we het wegnemen van de belemmeringen en het vermarkten van die producten goed in kaart
moeten hebben, want anders hebben wij in Nederland echt
een probleem.
De voorzitter:
Voordat u verdergaat, is er een interruptie van de heer Van
Campen van de VVD.
De heer Van Campen (VVD):
Het was ook zeker geen strijd tegen het kabinet. Het was
een strijd in de richting van het kabinet. Het is goed om te
vernemen dat we samen die strijd voeren.
Minister Staghouwer:
Zeker.
Dan de vraag van mevrouw Van der Plas. Zij vroeg hoe het
zit met het verhaal over de kippen en de wind. Bij het

Tweede Kamer

Zoönosen en dierziekten

17 maart 2022
TK 61

61-8-5

commercieel houden van pluimvee worden de dieren altijd
binnen gedood en dus niet buiten.
De voorzitter:
Voordat u verdergaat, is er een reactie van mevrouw Van
der Plas van BBB.
Mevrouw Van der Plas (BBB):
Dat was niet mijn vraag. Ik was er zelf niet bij, maar we
hebben van de boeren in de omgeving vernomen dat de
NVWA de kippen buiten aan het ruimen was. Men was het
pluimvee dus niet aan het doden, maar de kippen waren
wel buiten terwijl er op dat moment een harde wind stond.
Toen is er gebeld met de NVWA, maar men kreeg geen
gehoor of er werd niet gereageerd. Mijn vraag was: hoe zit
dat? De minister mag dat ook in een korte brief of in een
korte reactie aan mij laten weten. Maar het lijkt mij wel
handig dat ze altijd binnen blijven en dat ze bij harde wind
in ieder geval niet naar buiten worden gebracht.
Minister Staghouwer:
Ik snap het punt van mevrouw Van der Plas nu beter. Ik zal
dat nagaan, want ik heb daar geen antwoord op. Ik ben het
met u eens dat, als er enig risico van verspreiding is, we
dat moeten voorkomen. Ik krijg wel complimenten van de
ondernemers waar dit plaatsvindt en die ik nabel voor de
aanpak van de NVWA, voor de zorgvuldigheid waarmee
geruimd wordt en de wijze waarop met ondernemers
omgegaan wordt. Maar ik zal het nagaan en ik zal kijken of
het nodig is om daar nog extra aandacht aan te schenken.
De voorzitter:
Wanneer kunt u de Kamer daarover informeren?
Minister Staghouwer:
Ik ga het na en zodra ik antwoord heb, informeer ik de
Kamer.
Dan de moties. De motie op stuk nr. 247, waarin wordt
geconstateerd dat het vogelgriepvirus niet alleen vogels
treft, maar ook zoogdieren et cetera, verzoekt de regering
te onderzoeken en te monitoren wat de effecten zijn. Ik laat
het oordeel over deze motie aan de Kamer. Als ik de motie
zo lees dat deze van mij vraagt om het effect van vogelgriepbesmettingen op wilde diersoortenpopulaties te onderzoeken, en de mogelijke effecten van vogelgriep op de populatieomvang van bepaalde dierensoorten, dan kunnen daarbij
eventueel ook gegevens betrokken worden die door verschillende organisaties in het veld nu al worden verzameld
om zo een goed beeld te krijgen.
Dan kom ik bij de motie op stuk nr. 248, waarin de regering
wordt verzocht om voor het volgende vogelgriepseizoen
in oktober 2022 te komen met duidelijke protocollen. De
reactie van het kabinet is dat het opruimen van dode wilde
vogels en de omgang met deze vogels een lastig vraagstuk
is, met gedeelde verantwoordelijkheden. We hebben in het
debat daar ook over gesproken. Ik heb daarom, in samenwerking met de veiligheidsregio Friesland, een handreiking
opgesteld over de verantwoordelijkheid van de betrokken
partijen. Ik ben in overleg met provincies en gemeenten

Tweede Kamer

Zoönosen en dierziekten

om inzicht te krijgen in welke afspraken er nog meer nodig
zijn om dat in de praktijk beter te laten werken. Ik zal de
afspraken hierover met betrokken partijen vastleggen, zoals
de motie vraagt. Ook hier: oordeel Kamer.
Dan de motie op stuk nr. 249 van de Partij voor de Dieren
over de vogelgriep als structureel probleem. In de motie
wordt verzocht om met een effectief maatregelenpakket te
komen. Deze motie komt echt te vroeg. Het gaat hierin over
nieuwvestiging in waterrijke gebieden. Dat is ongewenst.
Dat blijkt ook uit onderzoek. Maar op dit moment is het
beeld — dat is mijn beeld althans — dat dit nauwelijks
voorkomt. We gaan dit in beeld brengen met de lagere
overheden en dan scherp maken wat het benodigde
instrumentarium is. Dan zullen we ook kijken welke conclusies we daaruit gaan trekken. Daarom wil ik deze motie op
dit moment ontraden.
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Ik weet dat de minister met een heel pakket komt. Daarvan
hebben we in het debat ook gewisseld dat dat niet van de
een op andere dag kan. Maar je wil wel voorkomen dat er
nu nog dingen worden toegestaan die je straks weer moet
uitkopen of waarbij er ander moeilijk gedoe nodig is. Ik hoor
de minister zeggen dat de motie te vroeg komt, maar ik wil
wel van hem horen of hij kan uitsluiten dat er nieuwe vestingen komen totdat het maatregelenpakket is uitgewerkt
en wordt uitgevoerd, en dat er in elk geval geen kippen en
varkens dicht bij elkaar zijn. Daarvan zegt het RIVM ook:
dat moet je niet doen. Kan de minister dat uitsluiten?
Minister Staghouwer:
Nee, dat kan ik niet. Ik heb daar de lagere overheden voor
nodig. Ik kan daar niet nu, vanuit mijn positie, de garantie
voor geven. Maar ik zeg mevrouw Ouwehand wel toe dat
ik mijn best doe om daar zo snel mogelijk zicht op te krijgen,
om ook dit soort risico's uit te sluiten.
De voorzitter:
Mevrouw Ouwehand, tot slot.
Mevrouw Ouwehand (PvdD):
Ik wil best meebewegen met de minister in wat er nu kan.
Ik hoop dat hij het met ons eens is dat je, als die aanpak
komt, in de tussentijd geen dingen moet toestaan waar je
straks spijt van hebt. Als er andere manieren zijn dan een
moratorium, dan is dat ook goed, maar dat is mijn vraag.
Daar ben ik naar op zoek. We gaan dingen doen en we gaan
dingen anders doen. Dat kost even tijd, dat snap ik. Maar
laten dan in de tussentijd het bouwen van stallen niet toestaan op plekken waar we er spijt van gaan krijgen.
Minister Staghouwer:
Ik ben dat met mevrouw Ouwehand eens. Alleen, ik heb op
dit moment geen instrumentarium om nu te zeggen: dit is
het middel en ik kan dat nu inzetten. Ik ben afhankelijk van
de lagere overheden. Daar ga ik mee in gesprek. Dan kijken
we wat nodig is.

17 maart 2022
TK 61

61-8-6

De voorzitter:
Dan gaan we naar de motie op stuk nr. 250.

zeggen, want het is de Kamer zelf die daar een oordeel over
moet geven.

Minister Staghouwer:
Dan de motie op stuk nr. 250, ook van mevrouw Ouwehand,
over een monitoringsysteem voor zoönosen in de varkenshouderij. Het antwoord daarop is dat ik mij ervoor inzet om
met een opzet te komen voor een monitoringsysteem voor
griepvirussen. Ik hoop dat vóór de zomer van 2022 gereed
te hebben. Als ik de motie zo mag lezen, dan krijgt deze
oordeel Kamer.

De motie op stuk nr. 255 is van de heer Thijssen en
mevrouw Bromet en gaat over het rapport-Bekedam. Daarin
wordt de regering verzocht om in de gebiedsgerichte aanpak een minimumafstand te hanteren. Dit ligt eigenlijk ook
in lijn met een eerdere reactie die ik vanmiddag heb gegeven. Ik ontraad de motie omdat dit te prematuur is. Ik ontvang eerst graag het deskundigenadvies over het
afstandscriterium tussen pluimveebedrijven en varkensbedrijven. Op basis van dat advies wil ik bezien hoe wij hiermee omgaan. Ik ontraad dus deze motie.

De voorzitter:
Ik zie mevrouw Ouwehand knikken. Zij kan zich dus vinden
in uw interpretatie.
Minister Staghouwer:
Dan de motie op stuk nr. 252 van de heren Van Campen en
Boswijk over de klimaatverandering en de exotische muggen. De reactie daarop is dat ik de zorgen deel over de klimaatverandering en de mogelijke risico's op zoönosen. Dat
ligt geheel in de lijn van het advies van Bekedam. Er is al
een kennisagenda over klimaatverandering en gezondheid.
De provincies zijn ook hier het bevoegd gezag, waar het
gaat om natuurbeleid en natuurontwikkeling. Ook de
gemeentes zijn daarbij aan zet. Zij kunnen plannen maken
in het kader van de klimaatadaptatie. Daarom kan ik dit niet
zo toezeggen, eigenlijk in lijn met de vorige reactie. Als ik
de motie zo mag lezen dat ik dit meeneem in de ontwikkeling van het actieplan dat in de zomer aan uw Kamer zal
worden aangeboden en in de gesprekken die ik daarover
met lokale overheden zal voeren, dan kan ik deze motie
oordeel Kamer geven.
De voorzitter:
Ik zie de heer Van Campen ja knikken. Hij kan zich dus vinden in uw interpretatie.
Minister Staghouwer:
Dan de motie op stuk nr. 253 van mevrouw Beckerman over
bushmeat. U vraagt mij om onderzoek te doen naar bushmeat en traditionele medicijnen in verband met de zoönoserisico's. Hier gaat een stap aan vooraf, namelijk een risicobeoordeling. Het beeld van de NVWA en de Douane is
namelijk dat er niet veel vraag en aanbod is in Nederland;
dat heb ik ook in het debat gezegd. Het grootste volksgezondheidsrisico treedt op in de herkomstlanden, waar de
dieren worden gevangen en worden verwerkt. Ik wil de
NVWA vragen om een risicobeoordeling uit te voeren. Als
ik de motie zo mag lezen, kan ik haar oordeel Kamer geven
en dan voer ik de risicobeoordeling uit.

De motie van de BoerBurgerBeweging op stuk nr.256 gaat
over een wettelijk kader dat voorkomt dat pluimveehouders
extra risico's lopen door de aanleg van nieuwe natuur. Ook
deze motie ontraadt het kabinet. Het huidig wettelijk
instrumentarium van de Omgevingswet voldoet namelijk
voor de integrale gebiedsafweging.
De motie op stuk nr. 257 gaat over de vaccinatie tegen
vogelgriep. In de motie wordt de regering verzocht om pas
over te gaan tot een vaccinatieplicht als er een Europese
afspraak is gemaakt. Ik heb daar zonet, in antwoord op
vragen van de VVD-fractie ook al een reactie op gegeven.
Ik werk op dit moment aan een plan van aanpak. Hier is
nog veel uitzoekwerk voor nodig. Binnen Europa zijn
afspraken gemaakt over de afzet van gevaccineerd vlees.
Wij komen hier nader op terug. Ik ontraad dus de motie.
Dat was het, mevrouw de voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Hiermee zijn we aan het einde gekomen van
deze beraadslaging.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
We gaan volgende week dinsdag stemmen over de ingediende moties. Ik wil de bewindspersonen bedanken voor
hun aanwezigheid hier. Ik bedank ook de Kamerleden, de
mensen op de publieke tribune en de mensen die het debat
op een andere manier hebben gevolgd.
Hiermee zijn we ook aan het einde gekomen van deze vergadering en van deze vergaderdag.

De voorzitter:
En ook bij deze motie zie ik de indiener ja knikken. Mevrouw
Beckerman kan zich dus vinden in deze interpretatie.
Minister Staghouwer:
Dan volgt er een motie die gericht is aan de Kamer, over
de onnodige risico's. Daar hoeft het kabinet niets over te

Tweede Kamer

Zoönosen en dierziekten

17 maart 2022
TK 61

61-8-7