2011D58720

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 november 2011
Mede namens de Minister van Veiligheid en Justitie deel ik u het volgende
mee.
Van 26 tot en met 28 oktober jongstleden vond in Parijs de plenaire
vergadering van de Financial Action Task Force (FATF) plaats. De FATF is
een internationale taskforce die zich bezig houdt met de bestrijding van
witwassen en terrorismefinanciering (AML/CFT).
Ik informeer u middels deze brief over de belangrijkste onderwerpen die
aan de orde zijn geweest.
Hoog-risico en/of niet-coöperatieve landen: «zwarte» en «grijze»
lijst
De FATF houdt twee lijsten bij waarop landen staan die onvoldoende
maatregelen nemen ter voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering1. De eerste lijst is het zogeheten public statement en kan worden
gezien als de zwarte lijst. In de op 28 oktober jongstleden gepubliceerde
versie van dit document worden Iran en Noord Korea geïdentificeerd als
landen waartegen maatregelen genomen moeten worden en wordt een
groep van 10 landen2 geïdentificeerd met strategische tekortkomingen in
hun AML/CFT systemen waar onvoldoende aan wordt gewerkt. De tweede
lijst, informeel ook wel de «grijze lijst» genoemd, is een lijst met 30 landen
die belangrijke tekortkomingen hebben in hun AML/CFT systemen, maar
wél gecommitteerd zijn om deze tekortkomingen te adresseren.
Beide lijsten zijn te vinden op de website van de FATF3. De Nederlandsche
Bank publiceert na elke plenaire vergadering een persbericht op haar
website «Open Boek Toezicht» met verwijzingen naar de nieuwe lijsten.
Op diezelfde website is een zogeheten Q&A te vinden die aangeeft welke
(aanvullende) maatregelen in het kader van de naleving van de Wet ter
voorkoming van Witwassen en Financieren van Terrorisme (WWFT)
Nederlandse financiële instellingen kunnen nemen om het verhoogde
risico te mitigeren4.
Ten aanzien van Argentinië heeft de FATF net als bij de plenaire vergadering van juni 2011 wederom een separate verklaring uitgegeven over de
vooruitgang. De achtergrond van deze verklaring is een zeer slecht
evaluatierapport over Argentinië dat dateert van oktober 2010 en de
matige voortgang die sindsdien is geboekt. De verklaring is te vinden op
de website van de FATF.
Aanpassing van de FATF-standaard

1

Zie over dit proces eerdere kamerbrieven,
o.a. de brief van 8 december 2009, kenmerk
FM/2009/2409 M.
2
Bolivia, Cuba, Ethiopië, Kenia, Myanmar,
Nigeria, Sri Lanka, Sao Tomé en Principe,
Syrië en Turkije.
3
Zie «FATF Identifies Jurisdictions with
strategic deficiencies – 27 juni 2011» op
www.fatf-gafi.org.
4
Zie website «Open Boek Toezicht» van DNB:
http://www.toezicht.dnb.nl/

nds-tk-2011D58720

De FATF werkt aan aanpassingen in de FATF-standaard ten aanzien van de
bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering. Deze wereldwijde
standaard is leidend voor het Europese en Nederlandse beleid op dit
terrein, en ligt dan ook onder anderen ten grondslag aan de Europese
witwasrichtlijn en aan de WWFT, de wet ter voorkoming van witwassen en
financieren van terrorisme. Definitieve besluitvorming over de aanpassing
van de FATF-standaard is voorzien voor de plenaire vergadering van
februari 2012.Op basis van de aangepaste FATF-standaard zal in Europees
verband gesproken gaan worden over aanpassing van de huidige
Europese richtlijn (de «derde witwasrichtlijn»).

1

Tijdens de plenaire vergadering van oktober jongstleden is een voorlopig
akkoord bereikt over het onderdeel in de standaard dat betrekking heeft
op transparantie van rechtspersonen en in het bijzonder de verplichtingen
in relatie tot de UBO (de ultimate beneficial owner, ofwel de uiteindelijk
belanghebbende) van rechtspersonen. Landen worden geacht systemen
te hebben die de autoriteiten in staat stellen om de identiteit van de UBO
van rechtspersonen ofwel op te vragen (bijvoorbeeld via een verplichting
op bedrijven om deze informatie te allen tijde voorhanden te hebben)
ofwel tijdig te kunnen bepalen via informatie waarover deze autoriteiten
kunnen beschikken. Hoewel de algehele verplichting om over deze
informatie te kunnen beschikken reeds bestond en niet is aangepast,
wordt er in de nieuw overeengekomen tekst gedetailleerder voorgeschreven wat er van de landen wordt verwacht en via welke methoden dit
doel zou kunnen worden bereikt.
Een ander onderwerp waar de FATF een voorlopig akkoord over heeft
bereikt betreft transparantie in elektronische overboekingen (electronic
fund transfers). Hierbij gaat het om de voorschriften ten aanzien van de
informatie die in betaalberichten moet worden meegezonden in het
elektronische betalingsverkeer, en de bijbehorende verplichtingen die
gelden voor alle partijen die hierbij betrokken zijn (zender, tussenpersoon
en ontvanger).
Tot slot is een samenvatting gepresenteerd van de opmerkingen die
vanuit de private sector zijn gemaakt naar aanleiding van een consultatiedocument over enkele belangrijke wijzigingen in de FATF-standaard
waarover eerder reeds een voorlopig akkoord was bereikt. De dialoog
tussen de FATF en de private sector zal worden voortgezet tijdens een
forumbijeenkomst die begin december zal plaatsvinden. De uitkomsten
daarvan zullen worden meegenomen in de uiteindelijke besluitvorming
die in februari 2012 zal worden afgerond.
Corruptie
Mede naar aanleiding van de oproep van de G20, intensiveert de FATF
haar inspanningen in het kader van de strijd tegen corruptie. Zo wordt in
de discussie over de aanpassingen in de FATF-standaard bijzondere
aandacht besteed aan de vereisten die gelden ten aanzien van zogeheten
PEP’s (politically exposed persons). Het gaat hierbij om de speciale
aandacht die financiële instellingen moeten hebben in zakenrelaties of
transacties met dergelijke «politiek prominente personen». Daarnaast
onderzoekt de FATF specifieke methoden en technieken die gebruikt
worden bij het witwassen van opbrengsten van corruptie. Beter zicht op
deze methoden en technieken moet het eenvoudiger maken om deze
vorm van misbruik van de financiële sector te voorkomen en bestrijden.
Tenslotte is werk in voorbereiding dat moet leiden tot verschillende best
practices, onder andere ten aanzien van het inzetten van antiwitwassystemen voor de bestrijding van corruptie en ten aanzien van internationale
samenwerking op het gebied van asset recovery in witwaszaken die
gerelateerd zijn aan corruptie.
De speciaal hiertoe opgerichte expertgroep corruptie van de FATF brengt
anti-witwasexperts samen met experts op het gebied van corruptiebestrijding. Deze groep zal in juni 2012 opnieuw bijeen komen.

2

Volgende vergadering
De volgende plenaire vergadering zal plaatsvinden op 11-13 januari 2012
in Parijs. Dit is een extra vergadering die dient ter voorbereiding van de
plenaire vergadering van 15-17 februari 2012. U zult na afloop van de
plenaire vergadering van februari 2012 over de resultaten van beide
vergaderingen worden geïnformeerd.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager

3