Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 710 A

Jaarverslag en slotwet Infrastructuurfonds 2010

Nr. 2

RAPPORT BIJ HET JAARVERSLAG 2010 VAN HET INFRASTRUCTUURFONDS (A)
Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
’s-Gravenhage, 18 mei 2011
Hierbij bieden wij u het op 6 mei 2011 door ons vastgestelde «Rapport bij
het Jaarverslag 2010 van het Infrastructuurfonds (A)» aan.
Algemene Rekenkamer
drs. Saskia J. Stuiveling,
president
dr. Ellen M.A. van Schoten RA,
secretaris

kst-32710-A-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

2

INHOUD
Samenvatting

5

1
1.1
1.2

Inleiding
Over dit onderzoek
Over het Infrastructuurfonds

6
6
6

2
2.1
2.2
2.3

7
7
8

2.5

Oordelen over het jaarverslag
Oordeel over de financiële informatie
Oordeel over saldibalans en toelichting
Oordeel over totstandkoming informatie in jaarverslag
over bedrijfsvoering
Oordeel over totstandkoming informatie in jaarverslag
over gevoerd beleid
Overzicht per begrotingsartikel

3

Reactie minister van IenM

12

2.4

8
9
9

Bijlage Overzicht fouten en onzekerheden in de financiële
informatie in het Jaarverslag 2010 van het Infrastructuurfonds (A)

13

Gebruikte afkortingen

18

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

4

SAMENVATTING
In dit rapport presenteren wij de resultaten van ons rechtmatigheidsonderzoek 2010 bij het Infrastructuurfonds (A).
Wij hebben onderzocht of de informatie in het jaarverslag over het
gevoerde beleid en over de financiën tot stand is gekomen volgens de
daarvoor geldende regels en goed is weergegeven in de jaarverslagen.
De belangrijkste uitkomsten van ons onderzoek naar het Jaarverslag 2010
van het Infrastructuurfonds:
• De financiële informatie is op orde. Wij hebben geen belangrijke
fouten en onzekerheden in de rechtmatigheid en de deugdelijke
weergave geconstateerd die de tolerantiegrenzen overschrijden.
• De informatie over de saldibalans voldoet aan de eisen die de wet
daaraan stelt.
• De informatie over de bedrijfsvoering is op deugdelijke wijze tot stand
gekomen en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
• De onderzochte informatie over het gevoerde beleid is ook op
deugdelijke wijze tot stand gekomen en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
De minister van IenM heeft op 2 mei gereageerd op ons rapport. Ze sluit
zich aan bij de uitkomsten van het onderzoek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

5

1 INLEIDING
In dit rapport presenteren wij de resultaten van ons rechtmatigheidsonderzoek bij het Infrastructuurfonds. Hieronder gaan we eerst in op onze
onderzoeksaanpak en wijze van rapporteren. Daarna volgt een korte
beschrijving van het Infrastructuurfonds. In hoofdstuk 2 presenteren wij
de oordelen over het jaarverslag van het Infrastructuurfonds. In hoofdstuk
3 presenteren wij vervolgens onze oordelen over de bedrijfsvoering van
het Infrastructuurfonds. In hoofdstuk 4 ten slotte, geven wij de reactie van
de minister van Infrastructuur en Milieu (IenM) op dit onderzoek weer en
ons nawoord.
1.1 Over dit onderzoek
De Algemene Rekenkamer verricht jaarlijks rechtmatigheidsonderzoek bij
het Rijk. Wij doen dit onderzoek uit hoofde van onze wettelijke taak zoals
beschreven in de Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001). Wij gaan ieder jaar
na of de informatie in de jaarverslagen over het gevoerde beleid, over de
bedrijfsvoering en over de financiën tot stand is gekomen volgens de
daarvoor geldende regels en goed is weergegeven in de jaarverslagen.
Daarnaast onderzoeken we ook de bedrijfsvoering zelf. Hiervoor gaan we
onder andere na of het financieel beheer en het materieelbeheer voldoen
aan de eisen die de CW 2001 (artikel 82) stelt.
De bedrijfsvoering van het Infrastructuurfonds was in 2010 onderdeel van
de bedrijfsvoering van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat en diens
opvolger het Ministerie van IenM, waarover wij rapporteren in ons
Rapport bij het Jaarverslag 2010 van het Ministerie van Verkeer en
Waterstaat.
In ons rapport bij het jaarverslag melden we de rechtmatigheidsfouten en
onzekerheden in de financiële informatie die de tolerantiegrenzen
overschrijden. Onder «fouten» verstaan we financiële informatie die niet
rechtmatig tot stand gekomen is (dat wil zeggen: het begrotingsgeld is
niet volgens de regels ontvangen of uitgegeven), of die niet deugdelijk is
weergegeven (dat wil zeggen: er is geen goede verantwoording afgelegd
in het jaarverslag). Van «onzekerheden» spreken we wanneer we door
onvolkomenheden in het financieel beheer niet kunnen vaststellen of er al
dan niet sprake is van fouten.
Op www.rekenkamer.nl kunt u meer lezen over hoe onze rapporten bij de
jaarverslagen tot stand komen.
1.2 Over het Infrastructuurfonds
Wij rapporteren over de resultaten van ons onderzoek per jaarverslag. Dit
rapport gaat over het jaarverslag van het Infrastructuurfonds (A).
Het Infrastructuurfonds wordt deels gevoed vanuit het Ministerie van
Infrastructuur en Milieu (XII) voor het gedeelte van het beleid dat
betrekking heeft op infrastructuur. Het fonds wordt verder gevoed vanuit
het Fonds economische structuurversterking (FES). Over 2010 ging het om
een bijdrage van € 1,360 miljard. Met ingang van 2011 is het FES op
non-actief gesteld. De gevolgen hiervan voor de lopende FES-projecten
hebben wij beschreven in ons Rapport bij het Jaarverslag 2010 van het
Fonds economische structuurversterking (D).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

6

Het fonds draagt het karakter van een productbegroting. De producten zijn
zichtbaar gemaakt per sector. Daarbij kan het gaan om rijkswegen,
railwegen, lokale en regionale infrastructuur, waterkeren, waterbeheer en
vaarwegen.
De uitgaven van het Infrastructuurfonds in 2010 bedroegen € 8,783
miljard. De verplichtingen bedroegen € 9,661 miljard, en de ontvangsten
€ 9,167 miljard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

7

2 OORDELEN OVER HET JAARVERSLAG
De Algemene Rekenkamer heeft het Jaarverslag 2010 van het Infrastructuurfonds beoordeeld. Wij hebben onderzocht of de minister het
begrotingsgeld volgens de regels heeft ontvangen en uitgegeven en of hij
daarover in het jaarverslag goed verantwoording heeft afgelegd.
Verder hebben we onderzocht of de informatie in het jaarverslag over de
bedrijfsvoering en over het gevoerde beleid, deugdelijk tot stand is
gekomen en voldoet aan de daaraan te stellen kwaliteitsnormen.
In dit hoofdstuk lichten wij ons oordeel over het jaarverslag toe. Dit
oordeel bestaat uit deeloordelen over:
• de financiële informatie (§ 2.1);
• de saldibalans (§ 2.2);
• de totstandkoming van de informatie over de bedrijfsvoering (§ 2.3);
• de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid (§ 2.4).
2.1 Oordeel over de financiële informatie
De financiële informatie in het jaarverslag bestaat uit de verantwoordingsstaat waarin de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten zijn weergegeven, en de toelichting daarbij.
Wij onderzoeken of de financiële informatie op grond van de CW 2001
rechtmatig tot stand is gekomen, deugdelijk is weergegeven en voldoet
aan de verslaggevingsvoorschriften.
Oordeel
De financiële informatie in het Jaarverslag 2010 van het Infrastructuurfonds voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt. Dit betekent dat
wij geen belangrijke fouten en onzekerheden in de rechtmatigheid en
de deugdelijke weergave hebben geconstateerd die de tolerantiegrenzen overschrijden, en dat de informatie voldoet aan de
verslaggevingsvoorschriften.
Het totaalbedrag van alle geconstateerde fouten en onzekerheden
blijft onder de tolerantiegrens voor de financiële informatie in het
jaarverslag als geheel.
Het bedrag aan verplichtingen en uitgaven omvat in totaal € 147,2
miljoen, respectievelijk € 62,9 miljoen aan overschrijdingen op de
begrotingsartikelen 12 (Hoofdwegennet), 13 (Spoorwegen), 15 (Hoofdvaarwegennet) en 16 (Megaprojecten niet-Verkeer en Vervoer). Gaan de
Staten-Generaal niet akkoord met de hiermee samenhangende slotwetmutaties, dan moeten wij ons oordeel over de financiële informatie
mogelijk herzien.
In de bijlage van het rapport staat een overzicht van alle fouten en
onzekerheden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

8

2.2 Oordeel over saldibalans en toelichting
De saldibalans is een overzicht van de posten die aan het eind van het jaar
nog openstaan en die naar het volgende jaar moeten worden meegenomen. Bij de saldibalans hoort een toelichting waarin nadere informatie
wordt verstrekt over de afzonderlijke posten op deze balans. Wij onderzoeken of de informatie op de saldibalans rechtmatig tot stand is
gekomen, deugdelijk is weergegeven en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
Oordeel
De informatie in de saldibalans in het Jaarverslag 2010 van het
Infrastructuurfonds voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt. Dit
betekent dat wij geen belangrijke fouten en onzekerheden in de
rechtmatigheid en de deugdelijke weergave hebben geconstateerd
die de tolerantiegrenzen overschrijden, en dat de informatie voldoet
aan de verslaggevingsvoorschriften.
In 2010 is bij het Infrastructuurfonds voor een bedrag van € 4 149
miljoen aan openstaande voorschotten afgerekend. Wij zijn van
oordeel dat de afgerekende voorschotten voldoen aan de gestelde
eisen.
Het totaalbedrag van alle geconstateerde fouten en onzekerheden in
de saldibalansposten blijft onder de tolerantiegrens voor de
saldibalans als geheel.
In de bijlage van het rapport staat een overzicht van alle fouten en
onzekerheden.
2.3 Oordeel over totstandkoming informatie in jaarverslag over
bedrijfsvoering
In de bedrijfsvoeringsparagraaf van het jaarverslag verantwoordt de
minister zich over de rechtmatigheid van de begrotingsuitvoering (of het
begrotingsgeld volgens de regels is uitgegeven).
Wij onderzoeken of deze informatie deugdelijk tot stand is gekomen en
voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
Oordeel
De informatie over de bedrijfsvoering in het Jaarverslag 2010 van
het Infrastructuurfonds is op deugdelijke wijze tot stand gekomen en
voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
Het onderzoek naar de bedrijfsvoering van het fonds zelf is onderdeel van
ons rapport bij het Jaarverslag 2010 van het Ministerie van IenM,
hoofdstuk 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

9

2.4 Oordeel over totstandkoming informatie in jaarverslag over
gevoerd beleid
Voor ons oordeel over de totstandkoming van de informatie over het
gevoerde beleid selecteren wij jaarlijks één of meer effect- en/of prestatiegegevens. Dit jaar hebben wij de totstandkoming van de prestatieindicator «Voldoen van wegen aan de normen» uit het Jaarverslag 2010
van het Infrastructuurfonds onderzocht.
Oordeel
De onderzochte informatie over het gevoerde beleid in het
Jaarverslag 2010 van het Infrastructuurfonds is op deugdelijke wijze
tot stand gekomen en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften
2.5 Overzicht per begrotingsartikel
Onderstaand overzicht toont per begrotingsartikel waar fouten of
onzekerheden zijn geconstateerd in de rechtmatigheid of deugdelijke
weergave van de inning en besteding van de middelen die de tolerantiegrenzen overschrijden. Daarnaast toont het overzicht de geconstateerde
onvolkomenheden in de bedrijfsvoering bij het Infrastructuurfonds en laat
het zien voor welke artikelen deze geconstateerde onvolkomenheden
gevolgen kunnen hebben, bijvoorbeeld op het gebied van rechtmatigheid
en betrouwbaarheid van gegevens.
Voor een toelichting op het overzicht en over de gehanteerde criteria en
ordeningsprincipes verwijzen wij naar onze website: www.rekenkamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

11

3 REACTIE MINISTER VAN I EN M
De minister van IenM heeft op 2 mei 2011 gereageerd op ons Rapport bij
het Jaarverslag 2010 van het Infrastructuurfonds (A). Hieronder geven we
de reactie van de minister weer. De reactie van de minister staat ook op
onze website www.rekenkamer.nl. Naar aanleiding van de reactie van de
minister hebben we een tekstuele aanpassing doorgevoerd in de bijlage
van het rapport. De reactie geeft ons verder geen aanleiding tot het
opnemen van een nawoord.
De minister merkt op dat de Algemene Rekenkamer vaststelt dat de
informatie in het jaarverslag van het Infrastructuurfonds over het
gevoerde beleid en de bedrijfsvoering tot stand is gekomen volgens de
daarvoor geldende regels en ook goed is weergegeven in het jaarverslag.
De minister sluit zich aan bij de uitkomsten van het onderzoek van de
Algemene Rekenkamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

12

BIJLAGE OVERZICHT FOUTEN EN ONZEKERHEDEN IN DE FINANCIËLE INFORMATIE IN HET JAARVERSLAG 2010 VAN HET
INFRASTRUCTUURFONDS (A)
Het totale overzicht van fouten en onzekerheden in deze bijlage bestaat uit
de volgende tabellen:
A
B/C
B
C
D
E
F

Verplichtingen
Uitgaven + ontvangsten
Uitgaven
Ontvangsten
Baten-lastendiensten
Saldibalans
Afgerekende voorschotten

We nemen alleen die tabellen (hierboven vet gedrukt) op over de
onderdelen waarin we fouten en/of onzekerheden hebben geconstateerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

13

A. Verplichtingen (€ x 1 000)
Art. nr.

11
12
13
14
15
16
17
18
19

Omschrijving

Verantwoord
bedrag

Fout

Onzekerheid

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

Hoofdwatersystemen
Hoofdwegennet
Railwegen
Regionaal, lokale infrastructuur
Hoofdvaarwegennet
Megaprojecten niet-Verkeer en
Vervoer
Megaprojecten Verkeer en Vervoer
Overige uitgaven en ontvangsten
Bijdragen aan andere begrotingen Rijk

719 027
5 072 103
2 538 710
98 661
963 376

–
390
–
–
–

–
–
–
–
–

–
–
–
–
–

–
–
–
–
–

–
390
–
–
–

189 945
41 807
37 159
–

–
–
462
–

–
–
–
–

–
–
–
–

–
–
–
–

–
–
462
–

Totaal

9 660 788

852

–

–

–

Individuele fouten in de deugdelijke weergave die de tolerantie overschrijden
Art. nr.

Totaal F + O

Post

Fout

Totaal individuele fouten
Totaal verplichtingen
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

0
9 660 788
0,01%
0,00%

Tolerantiegrens niet overschreden

Tolerantie
overschreden?

nee

nee

Onzekerheid
over volledigheid

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

14

B/C. Uitgaven + ontvangsten (€ x 1 000)
Art. nr.

11
12
13
14
15
16

Omschrijving

Verantwoord
bedrag 1

Fout

Onzekerheid

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Totaal F + O

Tolerantie
overschreden?

Onzekerheid
over volledigheid

nee
nee

–
–
–
–
–

Hoofdwatersystemen
Hoofdwegennet
Railwegen
Regionaal. lokale infrastructuur
Hoofdvaarwegennet
Megaprojecten niet-Verkeer en
Vervoer
Megaprojecten Verkeer en Vervoer
Overige uitgaven en ontvangsten
Bijdragen van andere begrotingen Rijk

865 191
3 487 059
2 661 121
266 337
898 550

8
6
–
–
–

–
–
–
–
–

1 110
16 981
–
1
3

–
–
–
–
–

1 118
16 987
–
1
3

197 002
124 788
1 629 520
7 790 588

–
308
1
–

–
–
–
–

–
312
88
–

–
–
–
–

–
620
89
–

Totaal

17 920 156

323

–

18 495

–

(1)

Totaal Uitgaven en Ontvangsten
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

17 920 156
0,00%
0,10%

Omvangsbasis utigaven + ontvangsten
Tolerantiegrens niet overschreden
Tolerantiegrens niet overschreden

(2)

Totaal
Procentuele fout

17 920 156
0,00%

Omvangsbasis uitgaven + ontvangsten + bijdrage(n) vanderden baten-lastendiensten
Tolerantiegrens niet overschreden

17
18
19

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

1

Uitsplitsing van het verantwoord bedrag naar uitgaven vindt plaats in bijlage B.

nee
nee

nee
nee

–
–
–
–
–

15

B. Uitgaven (€ x 1 000)
Art. nr.

11
12
13
14
15
16
17
18
19

Omschrijving

Verantwoord
bedrag

Fout

Onzekerheid

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Tolerantie
overschreden?

Onzekerheid
over volledigheid

nee
nee

–
–
–
–
–

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

Hoofdwatersystemen
Hoofdwegennet
Railwegen
Regionaal, lokale infrastructuur
Hoofdvaarwegennet
Megaprojecten niet-Verkeer en
Vervoer
Megaprojecten Verkeer en Vervoer
Overige uitgaven en ontvangsten
Bijdragen van andere begrotingen Rijk

805 124
3 269 934
2 645 273
266 337
848 903

8
6
–
–
–

–
–
–
–
–

1 110
16 981
–
1
3

–
–
–
–
–

1 118
16 987
–
1
3

194 395
119 502
633 231
–

–
308
1
–

–
–
–
–

–
312
88
–

–
–
–
–

–
620
89
–

Totaal

8 782 699

323

–

18 495

–

Individuele fouten in de deugdelijke weergave die de tolerantie overschrijden
Art. nr.

Totaal F + O

Post

Fout

Totaal individuele fouten
Totaal uitgaven
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

0
8 782 699
0,00%
0,21%

Tolerantiegrens niet overschreden
Tolerantiegrens niet overschreden

nee
nee

nee
nee

–
–
–
–
–

16

E. Saldibalans (€ x 1 000)
Art. nr.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

3
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
14
15

Omschrijving

Verantwoord
bedrag

Fout

Onzekerheid

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Liquide middelen
Uitgaven buiten begrotingsverband
Ontvangsten buiten begrotingsverband
Openstaande rechten
Extra-compabele vorderingen
Extra-comptabele schulden
Voorschotten
Garantieverplichtingen
Openstaande verplichtingen
Deelnemingen
Leningen u/g
Leningen o/g
Sluitrekening met VenW

–
–
–
–
134 554
–
1 988 472
470 369
16 314 548
1 559 876
114 000
114 000
354 762

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–
–
–
1 570
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–
–
–
2 500
–
–
–
–

Totaal beoordeeld

21 050 581

–

1 570

–

2 500

(De tolerantiegrens wordt afgeleid van totaal beoordeeld)
Totaal saldibalans
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

21 050 581
0,01%
0,01%

Tolerantiegrens niet overschreden
Tolerantiegrens niet overschreden

Totaal F + O

Onzekerheid
over volledigheid

–
–
–
–
–
–
–
–
4 070
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

17

GEBRUIKTE AFKORTINGEN
CW 2001
FES
IenM
VenW

Comptabiliteitswet 2001
Fonds Economische Structuurversterking
(Ministerie van) Infrastructuur en Milieu
(Ministerie van) Verkeer en Waterstaat

Op www.rekenkamer.nl staat een verklarende woordenlijst met begrippen
die veel voorkomen in onze rapporten bij de jaarverslagen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 A, nr. 2

18