2019D13665

LIJST VAN VRAGEN
De algemene commissie voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking heeft een aantal vragen voorgelegd aan de Minister voor
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over het Onderzoeksrapport strategieën voor internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (IMVO) (Kamerstuk 26 485, nr. 304).
De voorzitter van de commissie,
De Roon
De adjunct-griffier van de commissie,
Meijers

nds-tk-2019D13665

1

Nr.

Vraag

1

Hoeveel tijd zal de evaluatie van het convenantenbeleid naar uw
inschatting in beslag nemen? Verwacht u voor het einde van de
kabinetsperiode een besluit te kunnen nemen over dwingende
maatregelen?
Zal er in de evaluatie van het convenantenbeleid een bredere
analyse van de United Nations Guiding Principle’s on Business and
Human Rights (UNGPs) en de Guidelines for Multinational
Enterprises van de Organisatie voor Economische Samenwerking
en Ontwikkeling (OESO) worden betrokken? Zo ja, kan de
effectiviteit en de mate van implementatie in nationale wetgeving
van deze instrumenten inzichtelijk worden gemaakt in de rapportage naar de Kamer?
Welke bronnen – naast het onderzoek Strategies for Responsible
Business Conduct (PWC, december 2018) – zullen worden gebruikt
bij de evaluatie van het convenantenbeleid?
Welke partijen worden betrokken bij de evaluatie van het convenantenbeleid? Hoe wordt het maatschappelijk middenveld
betrokken in de evaluatie?
Zijn er voorbeelden uit de casestudies waarvan u het de moeite
vind om nader te onderzoeken of deze kunnen worden toegepast
in Nederland? Zo ja, welke?
Op welke wijze wordt binnen de Europese Unie (EU) het beleid op
het gebied van Internationaal Maatschappelijk Verantwoord
Ondernemen (IMVO) vormgegeven? Op welke onderdelen van het
bevorderen van duurzame handel voert de EU gezamenlijk en
actief beleid? Welke voorbeelden kunnen hiervan gegeven
worden?
Op welke wijze wordt in Nederlands IMVO-beleid gewaarborgd dat
niet alleen de grote bedrijven, maar ook het midden- en kleinbedrijf (mkb) zich gebonden voelt en actief inzet voor de verduurzaming van handeslketens?
Op welke wijze wordt momenteel – los van de aangekondigde
evaluatie – de effectiviteit van de IMVO-convenanten in Nederland
structureel gemonitord en geëvalueerd? Hoe is deze effectiviteit
meetbaar?
Op welke wijze wordt in landen waar wel specifieke IMVOwetgeving bestaat, zoals genoemd in het onderzoek van PWC, de
effectiviteit van deze wetgeving gemonitord? Welke wijze is hierin
het meest effectief?
In welk van de door PWC onderzochte landen kan gesteld worden
dat IMVO-beleid significant verbeterd is na de invoering van
IMVO-wetgeving?
Wanneer ontvangt de Kamer de evaluatie van de IMVOconvenanten?
Welke onderdelen van IMVO, die momenteel in de convenanten
zijn gewaarborgd, kunnen in nationale en/of Europese wetgeving
gegoten worden?
Op welke wijze zijn doelstellingen in de IMVO-convenanten
momenteel afrekenbaar? Welke mogelijkheden zijn er dit wettelijk
te maken?
Op welke wijze wordt in de huidige IMVO-convenanten duurzaamheid in de volledige handelsketen nagestreefd?
Welke concrete acties onderneemt u om de ketenverantwoordelijkheden inzichtelijker te maken voor mkb-ondernemers, aangezien
uit het onderzoeksrapport blijkt dat het vaak nog onduidelijk is
voor (kleinere) bedrijven om te achterhalen wat er precies van hen
wordt verwacht als het gaat om ketenverantwoordelijkheden?

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11
12

13

14
15

2

16

17

18

19
20

21

22

23

24

25

26
27

28

29

30
31

Heeft u een goed beeld van de regeldruk die kleinere bedrijven
ervaren als ze zich hebben aangesloten bij een IMVO-convenant,
aangezien uit het onderzoeksrapport blijkt dat administratieve
verplichtingen rondom IMVO zwaar drukken op kleinere ondernemers? Zo ja, in hoeverre zorgen de administratieve lasten ervoor
dat kleinere ondernemers minder tijd en middelen over houden
om de misstanden in hun keten tegen te gaan?
Hoe verklaart u de targets met betrekking tot deelname van een
sector aan een convenant, in relatie tot de geringe targets over
impact? Hecht u meer belang aan impact of aan deelname aan een
convenant en het daaruit voortvloeiende inzicht in de ketenverantwoordelijkheid?
Is Nederland bereid naar Deens voorbeeld – dat conform de
OESO-richtlijnen overweegt om vast te leggen dat bedrijven
tijdens het rapporteren over hun ketenverduurzaming geen
bedrijfsgevoelige informatie hoeven te openbaren – te overwegen
om vast te leggen dat bedrijven deze bedrijfsgevoelige informatie
niet hoeven te openbaren in de richting van de afnemer?
Hoe wordt het mkb betrokken bij de evaluatie van het IMVOconvenantenbeleid?
Wordt in de evaluatie van het convenantenbeleid ook specifiek
gekeken naar (de wijze van) het totstandkomen van de convenanten, en welke leerpunten hieruit te halen zijn voor de toekomst?
Welke middelen zijn er, naast het gebruiken van uitspraken van het
Nationaal Contactpunt voor de OESO-richtlijnen (NCP), om te
beoordelen in hoeverre een bedrijf de zes stappen van due
diligence goed uitvoert?
Kunt u nu al de aanbeveling uit het rapport «Strategies for
Responsible Business Conduct» opvolgen die adviseert bedrijven
duidelijk te maken hoe zij alle stappen van vereiste zorgvuldigheid
dienen uit te voeren?
Met welke specifieke beleidsinstrumenten verwacht u in 2023 het
doel dat 90 procent van de grote bedrijven in Nederland de
OESO-richtlijnen onderschrijft te bereiken?
Hoe kan voorkomen worden dat, of het nu om vrijwillige convenanten gaat of om eventuele bindende voorschriften, het naleven
van de vereiste zorgvuldigheid in de praktijk alleen als een
rapportageverplichting gezien en ook zo uitgevoerd wordt?
Welke van de in dit onderzoek onderzochte voorbeelden van beleid
om «Responsible Business Conduct» te bevorderen acht het
kabinet het meest succesvol of geschikt als model voor Nederland?
Is het huidige convenantenbeleid eerder gericht op output of
eerder op impact?
Hoe beoordeelt u de conclusie dat bedrijven over het algemeen
meer de letter van de wet naleven dan de gedachte achter de wet?
Zegt dit in uw ogen niet iets over de effectiviteit van niet-bindende
afspraken waar handelen in de geest van de afspraken een
belangrijk element is, zoals bij de convenanten?
Hoe wordt ervoor gezorgd dat bij de evaluatie van het IMVOconvenantenbeleid er, in tegenstelling tot het onderhevige
onderzoek, wel voldoende informatie over de effectiviteit boven
tafel komt?
In hoeverre zijn belanghebbenden geconsulteerd bij de convenantenaanpak en in welke mate gaven zij aan alternatieven te
prefereren?
Bestaat er een richtlijn, gids of stappenplan voor nieuw op te
richten convenanten?
Op basis van welke criteria zijn de 12 interessante landen
uitgekozen?

3

32

33
34
35

36
37
38
39

40

41

42

43

44

45
46
47

48

49

50
51

52
53

Welke OESO-landen met interessant beleid ter implementatie van
de OESO-richtlijnen worden buiten beschouwing gelaten bij deze
selectie?
Wat is het verschil tussen Responsible Business Conduct (RBC) en
Corporate Social Responsibility (CSR)?
In hoeverre komt «CSR-reporting» overeen met de OESOrichtlijnen voor multinationale ondernemingen?
Welke sancties staan op het niet voldoen aan de Deense wet op
MVO-rapportage? Welke uitleg wordt geaccepteerd in het kader
van de comply or explain-tactiek? Hoeveel bedrijven voldoen niet?
In welk opzicht waren de nieuwe vereisten, na herziening door het
Deense Parlement in 2015, strikter dan voorheen?
Is het aantal Deense bedrijven zonder MVO-beleid gegroeid sinds
de Deense wet en de Europese verordening op MVO-rapportage?
Als er geen sprake is van monitoring, hoe wordt in het Deense
model ervoor gezorgd dat er feitelijk gerapporteerd wordt?
Bij hoeveel bedrijven vinden misstanden plaats waarover
gerapporteerd zou moeten worden, maar niet gerapporteerd wordt
en alsnog een volgens de wet afdoende uitleg geaccepteerd
wordt?
Is bekend of het MVO-beleid van bedrijven is verbeterd in de loop
der jaren en of mensenrechten en milieubescherming hoger in het
vaandel zijn komen te staan als gevolg van de Deense wet?
Waarom is in Denemarken gekozen voor een Safe Harbour-optie,
naast een comply or explain-houding? Bestaan in deze wet nog
meer mogelijkheden om in het geheel niet te voldoen aan
MVO-beleid?
Als de Safe Harbour clause in het Deense model wordt ingevoerd,
betekent dit dat bedrijven ook geen verklaringen hoeven af te
geven?
Wat zijn de criteria voor de Safe Harbour clause in het Deense
model? Wanneer wordt een deel van de productieketen als
beroepsgeheim bestempeld?
Het Duitse initiatief wordt gevoerd op een vrijwillige basis. Hoe
worden bedrijven gestimuleerd zich aan dit partnerschap toe te
voegen? Is dit systeem effectief?
Waarom worden vakbondsvrijheid en discriminatie niet behandeld
in de Textilbündnis?
In hoeverre heeft het dreigement van wetgeving in Duitsland
bijgedragen aan de deelname aan het Textilbündnis?
Welk concreet effect heeft het uit het Textilbündnis stappen tot op
heden gehad voor de genoemde kleinere bedrijven? Heeft de
Duitse overheid strafmaatregelen hieraan verbonden of hadden
deze bedrijven dan überhaupt niet deelgenomen?
Welke parallel is te trekken tussen de Textilbündnis en het
textielconvenant qua resultaten, uitgaande van de laatste alinea op
pagina 26?
Welke pogingen onderneemt de Duitse federale of landsoverheid
om kleinere of internationale merken te betrekken bij MVOprincipes in hun keten?
Zijn er plannen om financiële sancties terug te brengen in de
Franse wet?
Zijn in het kader van de nieuwe wet door de genoemde organisaties controles op de plannen van de bedrijven uitgevoerd? Zo ja,
hoeveel?
Welke gevolgen zijn er voor bedrijven die niet voldoen aan de
Franse wet?
Waarom heeft de onafhankelijke evaluatie van de UK Modern
Slavery Act geen aandacht gegeven aan de gehele productieketen?

4

54

55

56
57
58

59
60

61

62
63

64
65
66

67

68

69

Is de evaluatie van de Modern Slavery Act inmiddels afgerond?
Hoe is hierin de aanpak van ketenverantwoordelijkheid
beoordeeld?
Hoe wordt het relatieve succes van de Modern Slavery Act
verklaard, gezien de gebrekkige controle en afwezigheid van
sancties?
Hoe worden bedrijven die niet te maken hebben met een publiek
imago aangespoord in het kader van deze wet?
Welke mogelijkheden bestaan nog meer naast audits en diepgaandere controles bij bedrijven om de keten in beeld te krijgen?
Kan over Sectie 1502 van de Dodd-Frank Act worden gezegd welke
impact het heeft gehad op het delven van de betreffende grondstoffen, met name op de mijnwerkers?
Worden in het Canadese model sancties ook uitgevoerd? Hoe
effectief is deze werkwijze?
In hoeverre zal de Canadese Ombudspersoon verschillen van
andere initiatieven die zich primair richten op imagoschade, zoals
de Britse Modern Slavery Act? In hoeverre vormt zij daarmee een
aanvulling op het bestaande Canadese maatschappelijk
middenveld?
Bestaat in Canada een wettelijke basis die de ombudspersoon
macht zal geven om bijvoorbeeld overheidssteun weg te nemen of
is hierbij nog steeds ministeriële interventie nodig?
Zal transparantie verplichten zonder verdere sanctiemogelijkheden
leiden tot verbeteringen in de keten?
In hoeverre gaven investeerders in de Britse gevallen waarbij
mensenrechtenschendingen niet werden voorkomen aan dat zij
hun investering terug zouden trekken, in hoeverre vroegen zij om
verbetering door de bedrijven en in hoeverre vroegen zij het
betreffende bedrijf zich terug te trekken uit risicogebieden?
Welke Theory of Change heeft Nederland en met welk instrument
komt die het meest overeen?
Hoe wordt voorkomen dat de Nederlandse aanpak een puur
«reporting requirement» wordt?
In hoeverre worden in Nederland alle stappen van gepaste
zorgvuldigheid (due diligence) gebruikt om het MVO-beleid vorm
te geven?
In welke mate worden NGO’s bekostigd om controlerende taken uit
te voeren bij de onderzochte initiatieven en in de Nederlandse
aanpak?
In welke gevallen wordt de controlerende taak door de overheid
zelf uitgevoerd? Is in Nederland het Openbaar Ministerie hiervoor
een mogelijkheid?
Is de Nederlandse rechterlijke macht toegerust om conflicten
voortkomend uit het niet voldoen aan de OESO-richtlijnen te
beslechten?

5