Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

31 839

Jeugdzorg

Nr. 720

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 maart 2020
Op 15 november 2019 heb ik uw Kamer bij de beantwoording van
Kamervragen1, geïnformeerd over financiële ontwikkelingen bij zorginstelling Pluryn en het feit dat terugvorderen van subsidies aan de
Stichting Intermetzo Groep (hierna: Intermetzo) op grond van de
Beleidsregels «Subsidieverstrekking bijzondere transitiekosten Jeugdwet»
(hierna: de Beleidsregels) niet aan de orde is. Mede naar aanleiding van
recente berichtgeving van Follow the Money over het niet terugvorderen
van bepaalde subsidies aan Intermetzo wil ik uw Kamer in dit specifieke
geval nader informeren over de stand van zaken rond de subsidieaanvragen van Intermetzo op grond van de Beleidsregels.
Achtergronden Beleidsregels
De Transitie Autoriteit Jeugd (TAJ) is in 2014 opgericht en hield
31 december 2018 op te bestaan. De TAJ had tot taak ervoor te zorgen dat
jeugdhulpaanbieders en gemeente voldoende gelegenheid hadden om tot
inkoopafspraken te komen die de continuïteit van de hulp verzekeren en
voorkomen dat functies die niet gemist kunnen worden, verdwijnen bij de
overdracht van deze functies naar het gemeentelijk niveau. De TAJ
adviseerde daarbij aan de staatssecretarissen van VWS en JenV over de
toekenning van subsidies op basis van de Beleidsregels.
In juli 2014 hebben de staatssecretarissen van VWS en JenV de Beleidsregels gepubliceerd. Het subsidieplafond voor de verstrekking van
subsidies op grond van de beleidsregels bedroeg € 200 miljoen. Van dit
bedrag is circa € 160 miljoen verstrekt. Circa € 140 miljoen ging naar
subsidies aangevraagd door 46 jeugdhulpaanbieders op grond van artikel
2b van de Beleidsregels (voor frictiekosten). In totaal is er circa € 20

1

kst-31839-720
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Aanhangsel Handelingen II 2019/20, nr. 738.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 839, nr. 720

1

miljoen toegekend aan subsidies voor 8 jeugdhulpaanbieders op basis
van artikel 2c van de Beleidsregels (voor tijdelijke liquiditeitssteun)2.
Achtergrond subsidies aan Intermetzo
Per 1 september 2016 heeft een bestuurlijke fusie plaatsgevonden tussen
Pluryn en jeugdhulpaanbieder Intermetzo. Daarmee werd Intermetzo een
aparte stichting binnen de organisatie Pluryn. Intermetzo verkeerde in
2015 en 2016 in financieel zwaar weer. Gezien de acute problematiek bij
Intermetzo in 2015 en 2016 was een fusie met Pluryn de enige
mogelijkheid om de continuïteit van zorg te borgen voor de meer dan
3000 kinderen met veelal complexe, specialistische problematiek die op
dat moment in zorg waren. Bij de fusie was voor alle partijen duidelijk dat
de administratie van Intermetzo te wensen over liet.
Op basis van de Beleidsregels en conform advies van de Transitie
Autoriteit Jeugd heeft het Ministerie van VWS in 2015, 2016 en 2018
subsidies voor frictiekosten beschikt aan Intermetzo. De subsidies voor
vergoeding van frictiekosten zijn gegeven op grond van artikel 2b van de
Beleidsregels en hoeven conform de Beleidsregels niet te worden
terugbetaald. In totaal is een bedrag van € 30,1 mln uitbetaald aan 2b
subsidies. Daarnaast heeft Intermetzo begin 2016 een subsidie ontvangen
van € 1,8 mln voor liquiditeitssteun. De subsidie voor liquiditeitssteun is
gegeven op grond van artikel 2c van de Beleidsregels en hoeft onder de
toen geldende regeling niet te worden terugbetaald als aan een aantal
voorwaarden is voldaan.
In december 2018 heeft Intermetzo onderstaande aanvullende subsidieverzoeken aan mij gedaan:
• Ophoging van de hierboven genoemde 2b subsidie.
• Een bedrag van € 7,0 mln ten behoeve van kosten «Integratie
ICT-systemen Intermetzo 2017–2019», op grond van artikel 2b van de
Beleidsregels.
• Een bedrag van € 17,8 mln inzake tijdelijke liquiditeitssteun, op grond
van artikel 2c van de Beleidsregels.
Ik heb de Jeugdautoriteit naar aanleiding van deze verzoeken gevraagd
mij te adviseren over de aanvullende subsidieaanvragen. Daarbij heb ik
ook gevraagd om mij te adviseren over de vaststelling van de reeds
verleende subsidies aan Intermetzo. Pluryn heeft de verantwoording voor
deze subsidies ingediend bij VWS.
Begin november 2019 heeft de Jeugdautoriteit haar advies uitgebracht.
Dit advies luidde samengevat met betrekking tot de beschikte subsidies:
A. Een bedrag van € 3,9 mln is niet besteed conform de subsidievoorwaarden. Het gaat hierbij bijvoorbeeld over kosten die zijn gemaakt in
het kader van transformatie (inhuur externen ten behoeve van
inrichten zorgadministratie en uitzendkrachten voor factureringproces).
Advies is om dit bedrag terug te vorderen.
B. Over een bedrag van € 16,4 mln valt geen oordeel te geven, omdat de
administratie bij Intermetzo die voor de vaststelling benodigd is niet
meer kan worden aangeleverd. De Jeugdautoriteit bouwde hierbij
voort op een oordeelsonthouding van de accountant van Pluryn voor
een bedrag van € 23,1 mln vanwege het ontbreken van de noodzakelijke administratie bij Intermetzo.

2

Andersson Elffers Felix «Evaluatie Transitie Autoriteit Jeugd, december 2019. De evaluatie heb
ik in januari 2020 aangeboden aan uw Kamer: Kamerstuk 31 839, nr. 703.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 839, nr. 720

2

De Jeugdautoriteit adviseert om de aanvullende subsidieverzoeken buiten
beschouwing te laten dan wel af te wijzen. De reden hiervoor is onder
andere dat deze niet voldoen aan de voorwaarden waaronder subsidie
kan worden verstrekt en dat op het moment van aanvragen geen sprake
was van acute liquiditeitsproblematiek.
De Jeugdautoriteit waarschuwt in haar advies voor problemen met
betrekking tot de continuïteit van zorg die Pluryn. De Jeugdautoriteit geeft
de overweging mee dat het opvolgen van haar adviezen naar verwachting
een negatief financieel gevolg heeft voor de haalbaarheid van het
meerjarenherstelplan «Focus» en daarmee op het herstel van de gehele
Pluryn organisatie. Hierdoor ontstaan mogelijk op korte termijn risico’s
voor de continuïteit van de door Pluryn geleverde zorg. De Jeugdautoriteit
geeft aan, gezien de aard en omvang van de zorg die Pluryn levert, deze
overweging mee te nemen in het besluit over de vaststelling en
toekenning van de subsidies. Daarbij benoemt de Jeugdautoriteit echter
ook dat, gelet de uitdagingen waarvoor Pluryn zich gesteld ziet, met het
niet gedeeltelijk terugvorderen van de verstrekte subsidies niet gegarandeerd is dat de financiële situatie van Pluryn weer gezond en toekomstbestendig wordt. Hiertoe zal Pluryn ingrijpende herstelmaatregelen moeten
nemen.
Besluiten
Begin november heb ik, naar aanleiding van het advies van de Jeugdautoriteit, besloten om de in 2015, 2016 en 2018 verleende subsidies niet terug
te vorderen. Dit betekent dat ik geen gebruik maak van mijn bevoegdheid
om het bedrag van € 3,9 mln dat niet besteed is conform de subsidievoorwaarden en een gedeelte van het bedrag van € 16,4 mln waarover de
Jeugdautoriteit geen oordeel kon geven omdat de administratie die
daarvoor nodig was niet kon worden aangeleverd, terug te vorderen. Dit
leidt tot een onrechtmatigheid in de VWS-verantwoording over 2020. Ik
heb, mede op basis van het advies van de Jeugdautoriteit, met Pluryn
afgesproken dat Pluryn een goed besluitvormingsproces inricht voor het
benodigde herstel van Pluryn met duidelijke regie en monitoring op het
herstelplan.
Mijn primaire afweging voor de besluiten was dat terugvordering zou
leiden tot een acuut liquiditeits- en financieringsprobleem bij Pluryn.
Daarmee dreigde de continuïteit van alle zorg die Pluryn nu levert aan
meer dan 7000 cliënten in gevaar komen. Bovendien heeft Pluryn door de
snelle overname van het noodlijdende Intermetzo in 2016 destijds de
continuïteit van meer dan 3000 kinderen geborgd. De integratie van
Intermetzo is moeizamer verlopen dan vooraf door Pluryn ingeschat,
mede omdat de administratie van Intermetzo niet op orde was.
Daarnaast heb ik besloten de aanvullende subsidieverzoeken niet toe te
kennen. Zoals eerder aangegeven aan uw Kamer3 kan Pluryn, evenals elke
andere jeugdhulpinstelling die cruciale jeugdzorg levert, een aanvraag
doen voor tijdelijke liquiditeitssteun op basis van de subsidieregeling
«Continuïteit van cruciale jeugdzorg». Met deze regeling kan worden
gewaarborgd dat cruciale jeugdzorg gecontinueerd kan worden in
gevallen waarin acute liquiditeitsproblemen zijn ontstaan en waar
tegelijkertijd met gemeenten aan een structureel herstelplan wordt
gewerkt. Een aanvraag op basis van de regeling zal worden beoordeeld
worden door de Jeugdautoriteit op basis van de in de subsidieregeling
opgenomen vereisten. Na advies van de Jeugdautoriteit besluit ik, en daar

3

Aanhangsel Handelingen II 2019/20, nr. 1420.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 839, nr. 720

3

waar het een gecertificeerde instelling betreft, eveneens de Minister voor
Rechtsbescherming over het toekennen van subsidie.
Zoals gemeld in mijn brief van 20 februari jl.4 over de verkenning inzake
doorstart van de Hoenderloo Groep, heb ik mij samen met de andere
betrokken stakeholders zoals gemeenten maximaal ingespannen om te
onderzoeken of een doorstart van jeugdzorgactiviteiten op de locatie van
de Hoenderloo Groep haalbaar is. Uit deze analyse bleek dat een doorstart
van expertise van de Hoenderloo Groep op andere locaties van Pluryn het
meest reëel is. In de context van alle genomen stappen is de verwachting
dat Pluryn op 3 maart een definitief besluit zal nemen over een doorstart
van de zorg van de Hoenderloo Groep op andere locaties van Pluryn.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge

4

Kamerstuk 31 839, nr. 719

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 839, nr. 720

4