Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

29398

Maatregelen verkeersveiligheid

Nr. 328

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 juni 2012
In maart 2009 is de motie van het lid de Rouwe (29 398 Nr. 146) aangenomen waarin uw Kamer de regering verzoekt om «naast het brommercertificaat ook het theorie-examen voor automobilisten als mogelijk
theoretisch examen voor bromfietsers vanaf 16 jaar te laten gelden,
waarbij de geldigheidsduur van dit theorie-examen zodanig wordt
vastgesteld dat dit ook bruikbaar wordt voor het vervroegd behalen van
het rijbewijs.»
In reactie hierop heeft mijn voorganger aangegeven dat hij samen met het
CBR zal bekijken of het mogelijk is een modulair systeem op te zetten. Het
idee betreft een modulaire opzet waarin kandidaten een basismodule
afronden met vragen over algemeen verkeersinzicht, aangevuld met
specifieke modules per categorie. In de verzamelbrief van 11 mei 2011 heb
ik u geïnformeerd over de stand van zaken. Ik heb aangeven dat het CBR
zich via een gefaseerd plan van aanpak zal richten op het modulair
vormgeven van de examens, zodat ik aan het eind van elke fase kan
beoordelen of een modulair theorie-examen op dat moment nog voldoet
aan de gestelde juridische, technische, praktische, financiële en politieke
randvoorwaarden. Het modulair theorie-examen dient zoals ik in die brief
heb aangegeven, in overeenstemming te zijn met Europese en nationale
wetgeving, betrouwbaar en valide te zijn, een heldere en inzichtelijke
normering te bevatten en tegen reële kosten voor de kandidaat te kunnen
worden afgenomen.
In het najaar van 2011 heeft het CBR mij geïnformeerd over de resultaten
van het onderzoek en hieruit blijkt dat de invoering van het modulair
theorie examen geen goede optie is. Vervolgens heb ik het CBR gevraagd
te kijken of er nog een alternatief mogelijk is. Het CBR heeft hier met
experts naar gekeken en ook dit is helaas niet uitvoerbaar.

kst-29398-328
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29398, nr. 328

1

Waarom toch geen modulair theorie examen?
Uit het nader onderzoek van het CBR naar de modulaire opzet van de
theorie-examens blijkt dat een dergelijke opzet niet zal leiden tot een
kostendaling voor de kandidaat en dat tevens het slagingspercentage
omlaag zal gaan. Om dit tot een betrouwbaar en valide examen te maken
moeten zowel het generieke deel als de specifieke delen van voldoende
grote omvang zijn.
Voor modulair moet één generiek deel ontwikkeld worden en per
rijbewijscategorie een specifiek deel. Het generiek deel bevat alleen
kennisvragen, alle inzichtsvragen zijn namelijk voertuigafhankelijk. Het
generieke deel zal heel klein zijn omdat er maar heel weinig vragen zijn
die betrekking hebben op alle rijbewijscategorieën. Een examen met een
klein aantal vragen is niet valide. Om toch de validiteit van het examen te
waarborgen moet het examen daarom groter worden1. Daarbij komen
dan nog de specifieke modules. Deze zijn ook groot omdat hier het inzicht
getoetst zal worden op alle onderdelen zoals genoemd in de 3e rijbewijs
richtlijn. Het CBR, ondersteund door onafhankelijke experts, verwacht dat
hierdoor het examen uiteindelijk moeilijker en duurder voor de kandidaat
wordt. Daarnaast komen er ontwikkelkosten bij omdat de vragenbank
vernieuwd moet worden. Er moeten aparte generieke en specifieke vragen
gemaakt worden. Ook de ICT omgeving dient aangepast te worden.
Alternatief voorstel: B-theorie ook voor AM-praktijk
Het CBR heeft nog een alternatief onderzocht: mogelijk maken dat een
bestuurder die het theorie-examen voor de categorie B heeft gehaald,
daarmee zowel praktijk AM als praktijk B kan afleggen. Sinds de introductie van begeleid rijden kan een kandidaat momenteel al het theorieexamen B afleggen vanaf 16 jaar. Een succesvol theorie-examen blijft 18
maanden geldig. Een kandidaat die geslaagd is voor B-theorie, zou dan in
die periode eerst het praktijkexamen AM kunnen doen en vanaf zijn 17e
verjaardag het praktijkexamen B. Het voordeel hiervan is dat bestuurders
die eerst op brommer willen rijden en later in de auto, alleen maar
theorie-examen B hoeven te doen. Echter dit alternatief is in strijd met de
3e rijbewijsrichtlijn omdat het theorie-examen betrekking moet hebben op
de rijbewijscategorie waarvoor de kandidaat dat examen aflegt. Een ander
nadeel is dat deze kandidaten zonder specifieke kennis ten aanzien van de
AM-categorieën naar het AM-praktijkexamen gaan. Het gevolg hiervan is
volgens het CBR, dat de kandidaat waarschijnlijk meer lessen nodig zal
hebben en dat het examen hierdoor uiteindelijk duurder uitvalt voor de
kandidaat.
Door ingevoerde leeftijdsdiversificatie zal doelgroep zeer beperkt
zijn

1
Zweden heeft een modulair examen onlangs
weer afgeschaft. Het aantal vragen van het
generieke deel bleek te beperkt waardoor niet
de gehele examenmaterie werd getoetst.

Naast bovenstaande overwegingen speelt nog de volgende ontwikkeling
een rol waardoor de motie in een ander daglicht is komen te staan.
Kandidaten kunnen momenteel hun B-rijbewijs op een eerder tijdstip
behalen dan ten tijde van de motie, omdat sinds 1 november 2011
begeleid rijden is ingevoerd. Sinds die datum is het mogelijk om al vanaf
16 jaar het B theorie-examen af te leggen, en vanaf 17 jaar het B praktijkexamen. Met het rijbewijs B ontvangt de geslaagde kandidaat tevens het
rijbewijs van de categorie AM. Op dit moment lijkt de deelname aan
begeleid rijden zich volgens planning succesvol te ontwikkelen. Door de
aantrekkingskracht van begeleid rijden zullen naar verwachting minder
jonge bestuurders zowel het AM als het B theorie-examen willen afleggen.
Dit omdat aspirant bestuurders zo vroeg mogelijk auto willen gaan rijden,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29398, nr. 328

2

en/of om een examen te sparen bereid zullen zijn een klein jaar te wachten
voor ze dat rijbewijs AM vanzelf krijgen na een succesvol B-examen.
Tenslotte is het voor degenen die dat toch wensen, reeds mogelijk
gemaakt om op één dag zowel theorie B als AM te kunnen doen.
De minister van Infrastructuur en Milieu,
M. H. Schulz van Haegen- Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29398, nr. 328

3