Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1776
Vragen van de leden Kerstens en Tanamal (beiden PvdA) aan de
Staatssecretaris en Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over
verdringing van vast personeel door vrijwilligers (ingezonden 29 januari 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 8 maart 2016).
Vraag 1
Kent u het bericht «Personeel zwembad Dukenburg raakt baan kwijt»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Herinnert u zich de eerdere vragen over het tegengaan van verdringing van
betaalde arbeid?2
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Welke regels zijn er van kracht om verdringing van betaald door onbetaald
werk te voorkomen? In hoeverre wordt aan deze regels voldaan bij het
inwisselen van betaalde krachten door vrijwilligers, waarvan hier sprake lijkt?
Antwoord 3
Voor de beantwoording van deze vraag verwijs ik graag naar mijn brief aan
uw Kamer van 19 juni jongstleden, waarin de kaders zijn geschetst om
verdringing van betaald door onbetaald werk te voorkomen. Zo is in de
Participatiewet bij een aantal instrumenten (participatieplaatsen, tegenprestatie) opgenomen dat deze activiteiten moeten worden verricht naast of in
aanvulling op reguliere arbeid en dat die niet mogen leiden tot verdringing
op de arbeidsmarkt. Ook heeft de Programmaraad in de Werkwijzer tegenprestatie een aantal spelregels opgenomen om het risico van verdringing
tegen te gaan. In de Verzamelbrief 2015-2, van november 2015 heb ik

1
2

ah-tk-20152016-1776
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

De Gelderlander, 25 januari 2016.
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015, nr. 2643

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

gemeenten opgeroepen expliciet in hun re-integratieverordening op te nemen
op welke wijze zij hun beleid vormgeven met betrekking tot het tegengaan
van verdringing.
Het is in het algemeen belangrijk dat gemeenten aandacht hebben voor
verdringing bij de inzet van instrumenten voor bijstandgerechtigden. In het
geval van het zwembad Dukenburg, zoals beschreven in de Gelderlander van
o.a. 25 januari 2016, heeft het gemeentebestuur besloten om het naar eigen
zeggen verliesgevende zwembad Dukenburg op een andere wijze te laten
exploiteren. Het is niet aan mij om me te mengen in de lokale discussie over
de wijze van exploitatie van het zwembad. Ik ga er vanuit dat de gemeente
zorgvuldig tot haar besluit is gekomen. Evenmin is het aan mij om te
oordelen of de mogelijke inzet van vrijwilligers in het zwembad Dukenburg
leidt tot verdringing van betaalde arbeid. Het risico op verdringing kan nl.
alleen per geval en op lokaal niveau worden beoordeeld. De gemeenteraad
heeft hierin een belangrijke taak.
Vraag 4
Op welke wijze heeft u uitvoering gegeven aan de motie Kerstens/Voortman
over het tegengaan van verdringing van betaalde arbeid en de rol van
gemeenten daarbij?3 Tot welke resultaten heeft dit geleid?
Antwoord 4
De uitwerking van de motie van de leden Kerstens en Voortman over het
voorkomen van verdringing van reguliere arbeid in het kader van
re-integratie, sociaal aanbesteden en tegenprestatie, vindt uitvoering met
verschillende acties (zie ook mijn brief van 19 juni jongstleden). Zo heb ik de
oproep gedaan aan gemeenten in de Verzamelbrief 2015-2, om transparant te
zijn in de wijze waarop de gemeenten aandacht schenken aan het tegengaan
van verdringing van betaalde arbeid. Verder heb ik samen met de VNG aan
dit thema aandacht besteed tijdens de wethoudersbijeenkomst van17
februari. Daarnaast wordt bezien of er mogelijkheden zijn voor extra
ondersteuning aan gemeenten door Divosa en de kennis op dit terrein bij de
uitvoerders te versterken.
Vraag 5
Bent u bereid verder op te treden tegen het vervangen van betaalde
werknemers door vrijwilligers? Zo ja, op welke wijze? Zo niet, waarom niet?
Bent u bereid om dwingender regels op te leggen om verdringing van
betaalde arbeid te voorkomen? Ziet u hierbij bijvoorbeeld een rol weggelegd
voor «werkkamers» op arbeidsmarktregioniveau waardoor vakbonden en
werkgevers betrokken worden?
Antwoord 5
Ik blijf bereid om gemeenten er op te wijzen dat zij aandacht besteden aan
verdringing wanneer zij re-integratie instrumenten inzetten. Zoals eerder
gesteld in antwoord op vraag 3 zijn al maatregelen genomen. De Participatiewet kent wettelijke kaders om verdringing te voorkomen en de Programmaraad heeft spelregels opgesteld. Het risico op verdringing kan alleen op basis
van de feitelijke situatie worden beoordeeld. De gemeenteraad heeft in deze
een controlerende taak. Daardoor vind ik het nu niet nodig om dwingender
regels op te leggen. Wel blijf ik gemeenten erop aanspreken om expliciet
aandacht te schenken aan het aspect van mogelijke verdringing door de inzet
van instrumenten om bijstandgerechtigden te ondersteunen richting werk.
Ik kan mij voorstellen dat op lokaal of regionaal niveau sociale partners
betrokken worden om te borgen dat oneigenlijke verdringing wordt tegengegaan, bijvoorbeeld door lokale of regionale afspraken met de sociale partners.
Maar ook andere vormen van betrokkenheid van sociale partners en andere
partijen zijn mogelijk, zoals ik eerder ook aan de Kamer heb laten weten in
mijn brief van 19 juni 2015 inzake de rapportage van de Inspectie SZW
«Gemeentelijke aandacht voor verdringing door bijstandgerechtigden». Het is
aan de locale/regionale organisaties om hierin keuzes te maken.

3

Kamerstuk 30 545, nr. 173

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2