Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

29 984

Spoor: vervoer- en beheerplan

Nr. 639

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 december 2015
Op 15 november jl. heeft de president-commissaris van ProRail B.V.
(ProRail) mij geïnformeerd over de uitkomsten van een onderzoek naar de
afhandeling van een bouwproject aan het traject Vleuten en het
Amsterdam-Rijnkanaal. Tevens heeft hij mij geïnformeerd over de
maatregelen die ProRail heeft genomen. Met deze brief wil ik u daarover
informeren.
Het bouwproject betrof een spoorverdubbeling tussen Vleuten en het
Amsterdam Rijnkanaal. Het project is aanbesteed in 2004 en daarna door
een combinatie van bouwbedrijven uitgevoerd. De financiële afhandeling
heeft op 20 juli 2009 plaatsgevonden met een vaststellingsovereenkomst.
Dit voorjaar heeft een ProRail-medewerker in een gesprek met de
financieel directeur a.i. aangegeven te twijfelen aan de aard en omvang
van de financiële verplichtingen die voortvloeiden uit een vaststellingsovereenkomst. Later heeft deze medewerker ook een melding op basis
van de Regeling melding vermoeden misstanden gedaan. Naar aanleiding
daarvan heeft de raad van commissarissen in april 2015 een opdracht
verstrekt om dit te onderzoeken. Op 30 augustus 2015 heeft de presidentcommissaris mijn ministerie over de melding van de medewerker en het
lopende onderzoek geïnformeerd. Op 3 november 2015 heeft Wladimiroff
Advocaten het onderzoek afgerond. Naar aanleiding van deze zaak heeft
de raad van commissarissen een aantal maatregelen genomen. De brief
van de president-commissaris van 26 november jl. met het onderzoeksrapport en een toelichting van de ingezette maatregelen treft u bijgaand
aan1.
De belangrijkste conclusies van het onderzoek betreffen het volgende.
Over de financiële afhandeling van de werkzaamheden waren gesprekken
gaande tussen de bouwers en ProRail. Terwijl deze gesprekken nog niet
1

kst-29984-639
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 984, nr. 639

1

waren afgerond, heeft ProRail in 2008 twee voorschotbetalingen gedaan
voor in totaal € 9 miljoen. Eén van de betrokken bouwbedrijven vroeg
daar om teneinde de eigen balanspositie te versterken. De basisovereenkomst bevat geen grondslag voor het uitbetalen van voorschotten. De
vaststellingsovereenkomst is pas na betaling van deze voorschotten
gesloten. Tevens wordt geconstateerd dat de projectadministratie van dit
bouwproject hiaten bevat.
Voorts ontbreken directienotulen of andere stukken waaruit blijkt dat
binnen de directie van ProRail afstemming heeft plaatsgevonden over de
voorschotten. Tot slot hebben de checks and balances die horen bij de
besluitvorming over voorschotbetalingen en een dergelijke vaststellingsovereenkomst niet goed gefunctioneerd.
De raad van commissarissen heeft naar aanleiding van dit onderzoek
besloten dat alle voorstellen voor vaststellingsovereenkomsten voortaan
moeten worden voorgelegd aan de directie en moeten worden gemeld
aan de raad van commissarissen. Voorts is besloten om het geheel van de
integriteit- en compliance bepalingen opnieuw tegen het licht te houden.
Tevens heeft de raad een commissie compliance en integriteit ingesteld.
De raad van commissarissen beraadt zich over verdere maatregelen.
Ik constateer dat in deze aangelegenheid binnen ProRail niet de zorgvuldigheid is betracht die hoort bij de besteding van publieke middelen. Ik
vind deze gang van zaken zorgwekkend en ongewenst voor een organisatie die werkt met publieke middelen.
Het is goed dat de betrokken medewerker deze kwestie heeft gemeld en
dat de raad van commissarissen de feiten heeft laten onderzoeken en de
nodige maatregelen neemt om dergelijke handelwijzen in de toekomst te
voorkomen. Deze maatregelen zijn in aanvulling op het plan van aanpak
compliance van ProRail dat mijn voorganger u bij brief van 25 augustus jl.
(Kamerstuk 29 984, nr. 612) heeft aangeboden. ProRail zal mij informeren
over de voortgang van deze aanpak.
Ik heb de president-commissaris verzocht de president-directeur te
belasten met het met voorrang realiseren van een open, transparante en
integere cultuur bij ProRail. Tevens heb ik verzocht de aangekondigde
doorlichting van het integriteits- en compliancebeleid van ProRail
voortvarend uit te voeren en mij in het eerste kwartaal van 2016 te
berichten over de uitkomsten.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 984, nr. 639

2