Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

29 398

Maatregelen verkeersveiligheid

30 523

Bepalingen met betrekking tot de veilige vaart
op de binnenwateren (Binnenvaartwet)

Nr. 376

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 juli 2013
De afgelopen tijd heb ik de mogelijkheden bezien om de seniorenkeuring
efficiënter en minder belastend te maken. Daarom heb ik besloten om de
keuringsleeftijd voor het rijbewijs vanaf januari 2014 te verhogen van 70
naar 75 jaar. Ook heb ik laten onderzoeken wat de effecten zijn van een
eventuele afschaffing van de seniorenkeuring. Het onderzoek, uitgevoerd
voor het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), is recent
afgerond. Ik stuur u bijgaand het rapport1.
Het RIVM concludeert dat het aannemelijk [is] dat de keuring de verkeersveiligheid bevordert, maar de mate waarin blijft onbekend».
Door de seniorenkeuring krijgen ruim 100.000 rijbewijshouders een
beperking opgelegd zoals alleen rijgeschiktheid met een bril of automatische versnelling. Daarnaast wordt een deel van de bestuurders
afgekeurd vanwege hun medische gesteldheid. In 2012 waren dit bijna
2.500 senioren. Ook neemt een deel van de senioren preventieve
maatregelen, zoals bijvoorbeeld het ondergaan van een staaroperatie om
de slagingskans van de keuring te vergroten. Tenslotte lijkt ook het
vrijwillig laten verlopen van het rijbewijs vanaf 75 jaar een gering effect
van de seniorenkeuring. Ik acht de constatering van het RIVM voldoende
overtuigend op het punt van gevolgen voor de veiligheid op de weg.
Daarnaast sluit ik me aan bij de conclusie van het RIVM dat er onvoldoende onderbouwing is om over te stappen naar een systeem zoals dat
in andere landen wordt gehanteerd, zoals een meldplicht voor artsen of
voor rijbewijsbezitters. Afschaffen van de seniorenkeuring of zoeken naar
een alternatief systeem is daarmee mijns inziens niet verantwoord. Ik heb
daarom besloten om de seniorenkeuring voor het rijbewijs in stand te
houden. Wel zal ik de ontwikkelingen blijven volgen om te bezien of in de
toekomst verdere verlichting mogelijk is.

1

kst-29398-376
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 398, nr. 376

1

Ik zal voor de seniorenkeuring voor het rijbewijs bezien hoe ik de keuring
nog verder kan verbeteren. Ik ben voornemens om de volgende stappen
te zetten. Ik wil de Eigen Verklaring (EV) toegankelijker maken, omdat de
vragen door senioren soms als onduidelijk worden ervaren. Ik heb de
Gezondheidsraad (GR) gevraagd om te adviseren hoe de EV verbeterd kan
worden. Daarnaast wil ik de procedure in haar totaliteit vereenvoudigen,
in ieder geval voor de circa 60% die zonder beperkingen door de keuring
heen komt. Dit zou kunnen leiden tot een verlaging van de (administratieve) lasten. Ik zal hierover advies aan de GR vragen, aangezien ik zoek
naar een op (ongevals)risico gebaseerde verbetering van de procedure.
Naar verwachting zal de GR voorjaar 2014 over beide onderdelen kunnen
rapporteren. Tenslotte acht ik het een belangrijk uitgangspunt dat álle
rijbewijshouders (dus niet alleen senioren) zélf verantwoordelijkheid
nemen voor het rijden in geval van gezondheidsklachten. Uitgangspunt
daarbij is de Regeling Eisen Geschiktheid 2000, die de eisen stelt met
betrekking tot de lichamelijke en geestelijke geschiktheid tot het besturen
van motorrijtuigen. Om de rijbewijshouders bij die eigen verantwoordelijkheid te ondersteunen ga ik extra aandacht schenken aan informatievoorziening, bijvoorbeeld via websites en folders. Hierdoor weet de
rijbewijshouder bij een aandoening of bij medicijngebruik beter of en hoe
aan het verkeer deel te nemen. Ik zal dit nog dit jaar verder uitwerken en
daar ook de brancheorganisaties en andere stakeholders bij betrekken.
Het schrappen van de keuringsleeftijd voor het klein vaarbewijs2 kan naar
mijn mening wel doorgang vinden. Ik sluit daarmee aan bij het advies van
de VAMEX (verantwoordelijk voor de examinering voor en de afgifte van
het klein vaarbewijs) en andere signalen uit de watersportwereld. Een
belangrijke overweging daarbij is dat, zo blijkt ondermeer uit een
kwantitatieve analyse pleziervaart uit 2009 van de toenmalige inspectie
van Verkeer en Waterstaat, op het water de veiligheid veel groter is dan op
de weg. De oudere pleziervaarder heeft voorts voldoende mogelijkheden
om zich aan te passen aan veranderde externe omstandigheden (bijvoorbeeld niet varen bij slecht weer). Ook hoeft degene die aan het roer staat
zelf geen vaarbewijs te hebben en is voor het overgrote deel van de
recreatievaart geen vaarbewijs benodigd. Het handhaven van de
leeftijdskeuring heeft dus geen significante betekenis voor de veiligheid
op het water. Reden voor mij om de seniorenkeuring voor het klein
vaarbewijs af te schaffen. Wel ben ik van plan om in de Scheepvaartverkeerswet een bepaling op te nemen met betrekking tot veilig vaargedrag
van de schipper. Voorts ben ik voornemens om de mogelijkheid en
wenselijkheid te onderzoeken om voor de medische eisen voor het
bedrijfsmatige gebruik van het klein vaarbewijs en het gebruik van het
groot pleziervaartbewijs (voor schepen van 25–40 meter) aansluiting te
zoeken bij de medische eisen van de beroepsvaart. Dit in verband met de
grotere gevaarzetting bij beide categorieën. Ten aanzien van het groot
vaarbewijs spant Nederland zich thans in het lopende proces over de
herziening van de beroepskwalificatie van de binnenvaartbemanning in
om een verhoging van de keuringsleeftijd internationaal gedragen te
krijgen. Ik zal uw Kamer daarover nader informeren zodra dit internationaal overleg resultaat heeft opgeleverd.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

2

Kamerstuk 30 523, nr. 74

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 398, nr. 376

2