Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 291

Het geven aan gemeenten van de
verantwoordelijkheid voor schuldhulpverlening
(Wet gemeentelijke schuldhulpverlening)

Nr. 53

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 december 2011
Tijdens de plenaire behandeling van het wetsvoorstel gemeentelijke
schuldhulpverlening heeft de Staatssecretaris van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid namens mij toegezegd uw Kamer nader te zullen
informeren over de toezicht- en handhavingspraktijk op het gebied van
private schuldbemiddeling.1 Eerder (juni dit jaar) heeft hij namens mij
toegezegd dat uw Kamer nader wordt geïnformeerd over mijn voornemen
tot het opstellen van een algemene maatregel van bestuur (AMvB) die
private partijen onder voorwaarden in staat stelt schuldbemiddeling tegen
betaling aan te bieden.2 Met deze brief doe ik deze toezeggingen gestand.
Toezicht- en handhavingspraktijk private schuldbemiddeling
De artikelen 47, 48 en 48a van de Wet op het consumentenkrediet (Wck)
vormen de basis voor schuldbemiddeling binnen de minnelijke schuldhulpverlening. Op grond van deze artikelen mag schuldbemiddeling tegen
betaling worden aangeboden door gemeenten, gemeentelijke kredietbanken en bepaalde gereguleerde beroepen zoals advocaten en
notarissen. Overige private partijen is het slechts toegestaan om
schuldbemiddeling aan te bieden indien daarvoor geen vergoeding wordt
gevraagd.

1

Op de naleving van de regels voor schuldbemiddeling wordt toezicht
gehouden door de Unit Ordening van de Belastingdienst/Holland-Midden.
De buitengewoon opsporingsambtenaren van de Belastingdienst
Holland-Midden zijn bevoegd tot het opsporen van overtredingen van de
artikelen 47 en 48 van de Wet op het Consumentenkrediet, die op grond
van de Wet op de Economische Delicten strafbaar zijn gesteld. Op basis
van signalen vanuit de markt over een overtreding van de regels voor
schuldbemiddeling kan een strafrechtelijk onderzoek worden gestart.

kst-32291-53
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 291, nr. 53

Handelingen II 2010/11, nr. 57, item 16, blz.
24–39.
2
Kamerstukken II 2010/11 32 291, nr. 51.

1

In de periode 2010–2011 heeft de Belastingdienst/Holland-Midden van de
Vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren (NVVK) 18
signalen ontvangen van mogelijke overtredingen van het verbod op
schuldbemiddeling. In een achttal zaken is de Belastingdienst/HollandMidden tot opsporing overgegaan. In vijf zaken is inmiddels proces
verbaal opgemaakt, in drie zaken loopt het onderzoek nog. In twee
gevallen zijn in het onderzoek geen overtredingen geconstateerd. De
overige signalen lenen zich naar hun aard niet voor strafrechtelijke
handhaving.
In verlengde daarvan is van belang dat de Belastingdienst/HollandMidden eind 2010 is aangewezen als bestuursrechtelijk toezichthouder
met als doel om het toezicht door de Belastingdienst te versterken. Dit
betekent dat de Belastingdienst/Holland-Midden niet meer afhankelijk is
van een verdenking van een overtreding om op te kunnen treden, maar op
eigen initiatief en naar eigen inzicht bezoeken kan afleggen bij bureaus die
schuldbemiddeling verrichten. Ze kan van deze bureaus informatie
opvragen en medewerkers bevragen. Inmiddels is ten behoeve van de
uitbreiding van deze bevoegdheden ook de benodigde capaciteit binnen
de Belastingdienst/Holland-Midden vrijgemaakt. Daarmee zal de
Belastingdienst/Holland-Midden in de komende tijd opvolging geven aan
de signalen die wel aanleiding geven tot nader onderzoek, maar zich naar
hun aard in eerste instantie niet lenen voor strafrechtelijke handhaving.
Verruimen van mogelijkheden voor private schuldbemiddeling
Het zwaartepunt van schuldbemiddeling binnen het minnelijk traject ligt
op dit moment bij gemeentelijke schuldhulpverlening. De rol van private
partijen is beperkt tot het verrichten van bemiddelingsactiviteiten in
opdracht van gemeenten. Mede door de economische neergang in de
afgelopen jaren is de behoefte aan schuldbemiddeling toegenomen. Niet
alle schuldenaren kunnen (direct) worden geholpen. Gemeenten zetten
hun middelen selectief en gericht in.
Om private schuldhulpverleners een bijdrage te laten leveren aan het
voldoen aan de vraag naar schuldbemiddeling, wil ik maatregelen treffen
om private schuldbemiddelaars toe te staan tegen een vergoeding
schuldbemiddeling te verrichten, mits zij voldoen aan enkele strikte
voorwaarden. Ten eerste zal het private schuldbemiddelaars slechts
toegestaan zijn een vergoeding in rekening te brengen indien en pas op
het moment dat daadwerkelijk een regeling tot stand is gekomen tussen
de schuldenaar en zijn schuldeisers over de aflossing van de schuldenlast.
Een tweede belangrijke voorwaarde is dat de door schuldbemiddelaars te
vragen vergoedingen niet ten laste mogen komen van het vrij te laten
bedrag van de schuldenaar, dat wil zeggen het minimumbedrag waarvan
de schuldenaar maandelijks moet rondkomen. De hoogte van het vrij te
laten bedrag dient te worden vastgesteld via de gangbare methode die de
Rechter-Commissarissen in Faillissementen hanteren onder de Wet
schuldsanering natuurlijke personen (de zogenaamde Recofa-methode).
De voorwaarde dat de vergoeding niet ten laste mag gaan van het vrij te
laten bedrag, brengt met zich dat de vergoeding geheel ten laste gaat van
de afloscapaciteit. Feitelijk zijn het daarmee de schuldeisers die de
vergoeding dragen in de vorm van een lagere aflossing. Ten slotte zal de
vergoeding die private schuldbemiddelaars voor schuldbemiddeling in
rekening mogen brengen worden gemaximeerd.
De gewijzigde regels voor schuldbemiddeling zullen aan bestuursrechtelijk toezicht en strafrechtelijke handhaving onderworpen zijn. De
overgang naar de nieuwe regels vraagt om adequaat toezicht. De
versterking van het toezicht door de Belastingdienst/Holland-Midden,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 291, nr. 53

2

inclusief het vrijmaken van de benodigde capaciteit, sluit nauw aan bij
mijn inzet op het verruimen van de mogelijkheden voor private schuldbemiddeling onder strikte voorwaarden. Ik streef ernaar een voorstel voor de
AMvB in het voorjaar van 2012 ter consultatie aan de betrokken partijen
voor te leggen.
De minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
M. J. M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 291, nr. 53

3