Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

257
Vragen van het lid Beckerman (SP) aan de Minister van Economische Zaken
over het bericht dat de energierekening volgend jaar verder stijgt. (ingezonden
5 oktober 2017).
Antwoord van Minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 25 oktober
2017)
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Energierekening volgend jaar € 70
omhoog»?1
Antwoord 1
Ja. Het daadwerkelijke effect van de hogere Opslag duurzame energie (ODE)
en de tijdelijke verhoging van de energiebelasting is echter afhankelijk van
het specifieke energieverbruik van het individuele huishouden. De in het
artikel genoemde gemiddelde verbruikscijfers voor gas en elektriciteit liggen
hoger dan het gemiddelde verbruik dat wordt geraamd in de Nationale
Energieverkenning (NEV) 2016 (bijlage bij Kamerstuk 30 196, nr. 479) en de
NEV 2017 (bijlage bij brief aan uw Kamer van 19 oktober jl., Kamerstuk
30 196, nr. 559). Rekenend met dit gemiddelde verbruik per huishouden treedt
een effect op van circa € 60.
Vraag 2
Wat is de reden dat de Opslag Duurzame Energie (ODE) harder stijgt dan
verwacht?
Antwoord 2
Bij de vaststelling van de tarieven in het wetsvoorstel 2018 zijn het belaste
aardgas- en elektriciteitsverbruik over de onderscheiden belastingschijven (de
belastinggrondslagen) de bepalende factoren. Deze grondslagen worden
jaarlijks ten behoeve van de energiebelasting en de ODE geactualiseerd aan
de hand van de meest recente cijfers van het Centraal Bureau voor de
Statistiek en de ramingen in de meest recente versie van de Nationale
Energieverkenning.
Aangezien dit belaste aardgas- en elektriciteitsverbruik lager uitvalt dan werd
ingeschat in de Nota naar aanleiding van het Verslag bij de Wijziging van de

1

ah-tk-20172018-257
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

https://kassa.bnnvara.nl/nieuws/energierekening-volgend-jaar-eur70-omhoog

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Wet opslag duurzame energie in verband met de vaststelling van tarieven
voor 2017 (Kamerstuk 34 497, nr.6), wijken de thans voorgestelde tarieven
voor 2018 af van de eerder gepresenteerde ramingen van de benodigde
tarieven. Door deze aanpassing wordt de beoogde opbrengst van de ODE
gerealiseerd.
Vraag 3
Wat is de reden dat in het Belastingplan 2018 gekozen is om de energiebelasting te verhogen?
Antwoord 3
In het belastingplan 2018 wordt een tijdelijke verhoging van de energiebelasting met € 200 mln voorgesteld ter dekking van uitgaven ter bevordering van
energiebesparing in woningcorporaties. Daarmee wordt uitvoering gegeven
aan afspraken in het Energieakkoord. Overigens is tevens onderdeel van deze
afspraken dat deze verhoging van de energiebelasting in 2020 zal worden
teruggedraaid. Deze tijdelijke verhoging hangt samen met de lastenverlichting
die in het Energieakkoord is overeengekomen, aangezien er vanaf 2017 lagere
uitgaven voor de SDE+ nodig zijn dan ten tijde van het Regeerakkoord Rutte
II werd voorzien. In 2018 bedraagt deze lastenverlichting € 550 mln. Na
tijdelijke verhoging van de energiebelasting in 2018 resulteert in 2018 een
nettoverlichting van de lasten met € 350 mln.
Vraag 4
Vindt u dat bij de systematiek van de ODE de vervuiler werkelijk betaalt? Kunt
u uw antwoord toelichten?
Antwoord 4
Bij de keuze van de lastenverdeling van de ODE over huishoudens en
bedrijven zijn de gevolgen voor huishoudens en bedrijven in samenhang
gewogen en wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de werking van de
Energiebelasting. De intentie om de koopkracht van huishoudens zoveel
mogelijk te ontzien, is daarbij afgewogen tegen het effect van een lastenverzwaring op de concurrentiepositie van bedrijven. De concurrentiepositie ten
opzichte van buitenlandse bedrijven kan door lastenverzwaring negatief
worden beïnvloed. Anderzijds zal een eenzijdige focus op het vermijden van
lastenverzwaringen voor bedrijven ertoe leiden dat de koopkracht van
huishoudens onevenredig sterk wordt benadeeld. Derhalve is gekozen voor
een lastenverdeling die aansluit bij de energiebelasting. In de energiebelasting drukken de lasten ongeveer voor 50% op huishoudens en voor 50% op
bedrijven. Vanwege dit uitgangspunt is tevens gekozen voor een degressieve
tariefstructuur die vergelijkbaar is met de energiebelasting.
Daarbij mag niet uit het oog worden verloren dat met bedrijven aanvullende
afspraken lopen om verdergaande energiebesparing te realiseren. Deze
afspraken zijn in de zogenoemde meerjarenafspraken MEE- en MJA-3
vastgelegd. Daarnaast zijn aanvullend daarop bindende afspraken gemaakt in
het Energieakkoord. Daarbij moet bedacht worden dat deze bedrijven ter
realisering van deze afspraken extra kosten zullen maken. Alles afwegende
vindt het kabinet de gekozen verdeling tussen huishoudens en bedrijven
evenwichtig en verdedigbaar.
Vraag 5
Vindt u het eerlijk dat huishoudens die inzetten op het verminderen van het
gebruik van gas en elektriciteit, door soms letterlijk in de kou te zitten, alsnog
onder de streep meer betalen aan hun energierekening? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 5
Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 4 vindt het kabinet de gekozen
verdeling in de bijdrage van huishoudens en bedrijven aan de opslag
duurzame energie verdedigbaar. Door zuinig met het energieverbruik in het
huishouden om te gaan, kan een huishouden de jaarlijkse bijdrage verminderen. In die zin gaat van de ODE een prijsprikkel uit om extra energie te
besparen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 6
Hoe is het verklaarbaar dat bij een daling van het gebruik van gas en
elektriciteit – een van de doelstellingen van de ODE – huishoudens over 2018
toch worden aangeslagen met een hogere energienota? Op welke wijze loont
de door de ODE gewenste energiebesparing voor huishoudens, wanneer
ondanks besparingen de energierekening toch omhoog gaat?
Antwoord 6
Uit de NEV 2017 blijkt dat ondanks een stijgende bijdrage aan de ODE de
energierekening voor een gemiddeld huishouden ongeveer gelijk blijft,
kijkend naar de ontwikkeling over de periode 2016–2020. In dit beeld is de
toename van de ODE reeds verdisconteerd en is rekening gehouden met de
gesignaleerde energiebesparing bij huishoudens. Deze energiebesparing
heeft een gunstig effect op de ontwikkeling van de energierekening en levert
daarnaast een belangrijke bijdrage aan de reductie van broeikasgassen. Zoals
in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel Regels voor de opslag
duurzame energie (Wet opslag duurzame energie, Kamerstuk 33 115, nr. 3) en
in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel Wijziging van de Wet
opslag duurzame energie in verband met de vaststelling van tarieven voor
2017 (Kamerstuk 34 497, nr. 3) is aangegeven, zal de ODE de komende jaren
toenemen om dekking te geven aan de stijgende kasuitgaven voor de
stimulering van hernieuwbare energieproductie. Deze kasuitgaven blijven
nodig zolang hernieuwbare energie een hogere kostprijs kent dan de
marktprijzen voor energie.
Vraag 7
Op welke wijze is binnen de systematiek van de ODE en de energiebelasting
geregeld dat de opgelegde maatregelen ook de komende jaren voor minder
draagkrachtigen betaalbaar blijven?
Antwoord 7
Bij de vaststelling van tarieven voor de ODE wordt gestuurd op een verdeling
van de lasten op een zodanige wijze dat huishoudens en bedrijven ieder 50%
van de beoogde opbrengst van de ODE bijdragen. Daar worden de tarieven
op vastgesteld. Daarbij kan niet apart rekening worden gehouden met de
koopkracht van huishoudens met lagere inkomens. De belastingschijven in de
energiebelasting en de ODE zijn generiek van karakter en belasten het
energieverbruik, ongeacht het inkomen van de betrokken huishoudens.
Ten aanzien van het aardgas- en elektriciteitsverbruik naar inkomensgroep is
sprake van een heterogeen beeld dat onder andere afhankelijk is van de
woonsituatie en de gezinssamenstelling. Ook zijn woningtype, de grootte van
de woning en het bouwjaar van invloed op het energieverbruik. Dit heterogene beeld doet zich binnen en tussen alle inkomensgroepen voor en leidt
ertoe dat geen eenduidige uitspraken gedaan kunnen worden over het
specifieke energieverbruik bij een bepaald inkomensniveau.
Overigens zijn milieubelastingen en heffingen onderdeel van het geheel aan
belastingen en premies en werken als zodanig door in de berekening van de
koopkrachtplaatjes. Het kabinet streeft bij het opstellen van de Miljoenennota
naar een evenwichtig koopkrachtbeeld. Hierbij wordt geborgd dat het totaal
aan maatregelen tot een evenwichtig beeld leidt, waardoor eventuele
onevenwichtigheden als gevolg van maatregelen binnen één enkel beleidsterrein worden opgevangen.
Vraag 8
Hoe gaat de stijging van de ODE de komende jaren verlopen? Wat staat er
nog overeind van uw nota van 2016, waarin de ODE-tarieven staan vermeld
die nodig zijn tot 2023? Kunt u op een rij zetten wat er om welke reden op
welk moment gewijzigd is, met daarnaast uitgesplitst de effecten voor
huishoudens en die van het bedrijfsleven?
Antwoord 8
In onderstaande tabel die eerder ook was opgenomen in de Nota naar
aanleiding van het Verslag bij de Wijziging van de Wet opslag duurzame
energie in verband met de vaststelling van tarieven voor 2017 (Kamerstuk
34 497, nr. 6) worden de tarieven voor de ODE naar huidige inzichten
weergegeven voor de jaren 2018 tot en met 2023. Dit overzicht is louter

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3

indicatief. In het overzicht wordt uitgegaan van de belastinggrondslagen die
voor de tarieven in 2018 gelden. Een toekomstige actualisering van deze
grondslagen zal logischerwijs gevolgen hebben voor de tariefniveaus in de
toekomstige jaren. Daarbij is voor de totaal benodigde opbrengst van de ODE
uitgegaan van de benodigde kasuitgaven voor de SDE+ zoals verwacht werd
bij het Energieakkoord. Dit betekent onder andere dat er geen rekening is
gehouden met nieuw beleid.
2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

kasuitgaven SDE+ = opbrengst ODE cf. beeld
Energieakkoord

678

1.074

1.730

2.308

2.280

2.402

2.550

0–170.000 m3
170.000–1.000.000 m3
1.000.000–10.000.000 m3
> 10.000.000 m3

1,59
0,74
0,27
0,13

2,85
1,06
0,39
0,21

4,59
1,71
0,62
0,33

6,13
2,28
0,83
0,45

6,05
2,25
0,82
0,44

6,38
2,37
0,86
0,46

6,77
2,52
0,92
0,49

elektriciteit in cent/kWh
0–10.000 kWh
10.000–50.000 kWh
50.000–10.000.000 kWh
>= 10.000.000 kWh

0,74
1,23
0,33
0,01

1,32
1,80
0,48
0,02

2,13
2,89
0,77
0,03

2,85
3,86
1,03
0,04

2,81
3,81
1,02
0,04

2,96
4,02
1,07
0,04

3,14
4,27
1,14
0,05

aardgasverbruik gemiddeld huishouden (o.b.v. NEV
2016)
elektriciteitsverbruik gemiddeld huishouden (o.b.v.
NEV 2016)

1.420

1.420

1.375

1.330

1.330

1.330

1.330

2.800

2.800

2.631

2.461

2.461

2.461

2.461

gemiddelde bijdrage huishoudens incl. 21% BTW
(euro)

52

94

144

183

181

191

203

231
742
1.235
1.918
5.403
68.976

393
1.160
1.517
3.045
8.809
101.055

634
1.869
2.444
4.904
14.189
162.780

845
2.493
3.260
6.543
18.930
217.166

835
2.463
3.221
6.464
18.700
214.531

880
2.595
3.393
6.810
19.701
226.010

934
2.755
3.602
7.229
20.915
239.936

bijdrage gemiddeld bakkersbedrijf
bijdrage gemiddeld groothandelsbedrijf
bijdrage gemiddeld bedrijf gezondheidszorg
bijdrage gemiddeld bedrijf glastuinbouw
bijdrage gemiddeld bedrijf foodsector
bijdrage gemiddeld chemiebedrijf

Vraag 9
Hoe verhoudt de systematiek van de ODE – daling van het gebruik van gas en
elektriciteit – zich tot de door het Centraal Bureau voor de Statistiek vastgestelde actuele gebruikscijfers, waarbij de tarieven van gas en elektriciteit
hoger moeten worden vastgesteld, zodat alsnog de eerder gestelde
opbrengst van 1 miljard euro over 2018 gerealiseerd wordt?
Antwoord 9
Voor de beantwoording van deze vraag verwijs ik naar het antwoord op vraag
2.
Vraag 10
Hoe verhoudt de stijging van de energiebelasting over 2018 en 2019 zich tot
de lastenverlichting voor huishoudens die in 2017 is afgesproken?2 Wordt er
rekening gehouden met een lastenverlichting voor huishoudens in 2018 en
2019? Zo ja, waaruit bestaat die lastenverlichting?
Antwoord 10
Zoals ik in mijn antwoord op vraag 3 aangaf, is er onder de streep sprake van
een lastenverlichting ten opzichte van het Regeerakkoord Rutte II.
Per saldo is in de jaren 2018 en 2019 ten opzichte van het regeerakkoord
Rutte II sprake van een lastenverlichting van € 350 miljoen in 2018 en € 525
miljoen in 2019. In onderstaande tabel worden de effecten die optreden bij de
ODE en de energiebelasting (EB) apart weergegeven, inclusief hun doorwerking op de bijdrage van een gemiddeld huishouden.

2

Kamerstuk 34 497, nr. 2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

4

ODE

EB

totaal

2018

2019

2018

2019

2018

2019

Budgettair effect door Energieakkoord t.o.v. het
Regeerakkoord Rutte II
in mln euro
(-/- = lastenverlichting)
Tariefmutaties door uitvoering Energieakkoord
aardgas in cent/m3
0- 170.000 m3
170.000–1.000.000 m3
1.000.000–10.000.000 m3
> 10.000.000 m3

–550

–725

200

200

–350

–525

–1,46
–0,54
–0,20
–0,11

–1,93
–0,72
–0,26
–0,14

0,53
0,20
0,07
0,04

0,53
0,20
0,07
0,04

–0,93
–0,34
–0,13
–0,07

–1,39
–0,52
–0,19
–0,10

elektriciteit in cent/kWh
0- 10.000 kWh
10.000- 50.000 kWh
50.000- 10.000.000 kWh
>= 10.000.000 kWh

–0,68
–0,92
–0,24
–0,01

–0,89
–1,21
–0,32
–0,01

0,25
0,33
0,09
0,00

0,25
0,33
0,09
0,00

–0,43
–0,59
–0,16
–0,01

–0,65
–0,88
–0,23
–0,01

–21
–19
–48

–27
–25
–63

8
7
17

8
7
17

–13
–12
–31

–20
–18
–46

gemiddeld huishouden
aardgas 1.420 m3
elektriciteit 2.800 kWh
totaal effect gemiddeld huishouden incl. 21% btw

Vraag 11
Hoe verklaart u het feit dat de energiebelasting in 2018 en 2019 hoger zal
moeten liggen om de doelstellingen van het Energieakkoord te halen? Welke
doelstellingen zijn dit? Wat is de reden dat deze niet volgens eerdere
planning zijn gehaald?
Antwoord 11
Voor de beantwoording van deze vraag verwijs ik naar het antwoord op vraag
3.
Vraag 12
Wordt niet als onderdeel van het Energieakkoord een buffer van 375 miljoen
euro beschikbaar gemaakt in de periode tot 2020 om te borgen dat de
doelstelling van 14% hernieuwbare energie in 2020 wordt gerealiseerd?3 Wat
is de invloed van de greep uit de duurzaamheidspot van 398 miljoen euro in
2015 geweest op de doelstellingen uit het energieakkoord?4
Antwoord 12
In het energieakkoord is afgesproken dat er, als onderdeel van de SDE+Regeling, in de periode tot 2020 € 375 mln beschikbaar is om te borgen dat
de doelstelling van 14% hernieuwbare energie in 2020 wordt gerealiseerd.
Deze middelen zijn onderdeel van het beschikbare budget voor de SDE+ op
de EZ begroting. Er is geen negatieve invloed op de doelstellingen uit het
Energieakkoord door de ingezette kasschuif van € 398 mln. De kasschuif
heeft overigens geen verband met de in het Energieakkoord afgesproken
buffer van € 375 mln. Er zijn in de periode tot en met 2020 voldoende
middelen beschikbaar om de gestelde doelen te realiseren.
Vraag 13
Deelt u de mening dat het transparanter is de kasschuif van 398 miljoen euro
niet pas in 2021 aan te vullen, maar zo spoedig mogelijk na de ingreep van
2015? Waarom is daar niet voor gekozen?
Antwoord 13
De in 2015 beschikbare budgettaire ruimte was bepalend voor het ritme
waarin de kasschuif zou moeten terugvloeien naar de begrotingsreserve
duurzame energie.

3
4

Paragraaf 4.2.5 van het Energieakkoord
https://www.nrc.nl/nieuws/2015/06/13/kosten-gaswinning-door-kamp-met-duurzaam-geldbetaald-a1415560

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

5

Daarbij was er ook geen noodzaak om de middelen eerder dan vanaf 2021 te
laten terugvloeien naar de begrotingsreserve duurzame energie, gezien de
voorziene inzet van de begrotingsreserve.
Vraag 14
Is de maatregel om destijds in 2015 398 miljoen euro uit de reservering van
duurzaamheidsgelden te halen op enigerlei wijze van invloed op de maatregelen die vanaf 2016 genomen zijn bij de ODE en de energiebelasting?5 Zo ja,
op welke wijze? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 14
Nee. De maatregel uit 2015 om voor de jaren 2015 tot en met 2020 tijdelijk
€ 398 mln beschikbaar te stellen uit de begrotingsreserve duurzame energie
is op generlei wijze van invloed geweest op maatregelen die genomen zijn bij
de ODE en de energiebelasting. De energiebelasting is in het geheel niet bij
deze maatregel uit 2015 betrokken en voor de ODE geldt dat de raming van
de inkomsten uit de ODE voor het laatst is gewijzigd naar aanleiding van de
afspraken in het Energieakkoord uit 2013. Deze raming kan worden herzien bij
het aantreden van een nieuw kabinet.
Vraag 15
Hoe is de verdeling van de lastenverlichting van 8,5 miljard euro in het
Energieakkoord voor de jaren 2016 t/m 2032 verdeeld ten opzichte van de
behandeling van de Wet opslag duurzame energie in 2012?6
Antwoord 15
In vergelijking met de planning uit het Regeerakkoord 2012 (die ook bij de
behandeling van de wet ODE is gehanteerd) bedraagt de verlaging van de
ODE die het gevolg is van de afspraken in het Nationaal Energieakkoord in
2013 in totaal € 8.525 mln in de jaren 2017 tot en met 2032. Dat bedrag is als
volgt verdeeld over de jaren.

budgettair effect in mln euro
SDE+
(= verlaging ODE)

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024–2032
gem. per
jaar

totaal

–200

–550

–725

–750

–950

–800

–600

–439

–8.525

Vraag 16
Waarom is de keuze gemaakt om 200 miljoen euro die nodig is voor
energiebesparing bij woningcorporaties – met als doel dat ook huurders hun
energierekening omlaag kunnen krijgen – te dekken met verhoging van de
energiebelasting voor huishoudens in 2018 en 2019? Is hierbij naar uw
mening sprake van een sigaar uit eigen doos? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 16
De verhoging van de energiebelasting betreft een tijdelijke dekking, zoals
aangegeven in de antwoorden op de vragen 3 en 11, en komt voort uit
afspraken die hierover in het Energieakkoord zijn gemaakt. Het betreft een
generieke tijdelijke verhoging die bij alle afnemers van gas en elektriciteit –
huishoudens en bedrijven – neerslaat. Uit de opbrengst wordt specifiek de
energiebesparing in woningen van woningcorporaties gedekt. Ik ben van
mening dat er daarom geen sprake is van een sigaar uit eigen doos.
Vraag 17
Op welke wijze is via de ODE en de energiebelasting van bedrijven geregeld
dat ook grote vervuilers als industrie en transport hun eigen broek ophouden
en zorg dragen voor
energiebesparing en investeringen in verduurzaming van hun vervuilende
activiteiten?
5
6

1e suppletoire begroting 2015
Kamerstuk 30 196, nr. 202

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

6

Antwoord 17
De bedrijven dragen zoals aangegeven voor 50% bij aan de beoogde
opbrengst van de ODE en de energiebelasting. In het Energieakkoord zijn
daarnaast energiebesparingsafspraken gemaakt met de bedrijven in onder
andere de industrie en de transportsector. De afspraken die met de bedrijven
in het Energieakkoord zijn gemaakt, alsmede de lopende meerjarenafspraken,
leiden voor de betrokken bedrijven tot extra kosten om aan die afspraken te
kunnen voldoen.
Vraag 18
Kunt u alle opbrengsten, subsidies en vrijstellingen van de ODE en de
energiebelasting van bedrijven vanaf 2012 tot aan 2023 per jaar op een rij
zetten?
Antwoord 18
Ik verwijs naar bijlage 6 van de Miljoenennota 2018. In deze bijlage zijn ten
aanzien van de energiebelasting een zevental fiscale regelingen opgenomen.
Aangezien de ODE de energiebelasting – behoudens de belastingvermindering in de energiebelasting – in alle facetten volgt, gelden deze regelingen
dus ook voor de ODE. In de Miljoenennota 2018 zijn budgettaire gegevens
opgenomen over de jaren 2013–2018. Een doorkijk voorbij 2018 is thans niet
voorhanden. Enerzijds zou een dergelijke raming afhankelijk zijn van de
ODE-tarieven na 2018. Zoals in het antwoord op vraag 8 is aangegeven, is de
inschatting van tarieven na 2018 louter indicatief en zal een toekomstige
actualisering van de belastinggrondslagen direct gevolgen hebben voor de
tariefniveaus in de toekomstige jaren. Anderzijds kan toekomstig beleid van
het kabinet ertoe voeren dat de beoogde opbrengsten uit de ODE anders
uitvallen, bijvoorbeeld als een deel van de begrotingsreserve zou worden
aangewend ter dekking van de uitgaven van de SDE+. Ook dit zal dan direct
leiden tot herziening van de ODE-tarieven. Al met al is het vooralsnog niet
goed mogelijk om een betrouwbaar budgettair beeld te verschaffen voor de
periode 2019–2023.
Vraag 19
Waarom is de vrijstelling van energiebelasting op gas voor mineralogische en
metallurgische procedés, die immers leiden tot een grondslagversmalling,
niet aangegrepen om de oorspronkelijke verdeling tussen huishoudens en
bedrijven van 50 procent ieder aan te passen ten gunste van de huishoudens?7
Antwoord 19
Het toekennen van de vrijstellingen in de energiebelasting op aardgas voor
de mineralogische en metallurgische procedés heeft inderdaad geleid tot een
geringe grondslagversmalling. Het kabinet heeft daarbij vastgehouden aan de
50–50% verdeling over burgers en bedrijven. Daarbij gelden de afwegingen
die zijn beschreven in het antwoord op vraag 4.
Vraag 20, 21 en 22
Deelt u de mening dat de verdeling huishoudens-bedrijven van 50–50%
binnen de ODE-systematiek een niet-rechtvaardige verdeling is? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Hoe is naar uw mening te rechtvaardigen dat huishoudens – in verhouding
tot het bedrijfsleven – veel meer energiebelasting en ODE betalen, terwijl zij
maar 15% van de CO2-uitstoot veroorzaken?
Hoe is naar uw mening te rechtvaardigen dat voor het extra verbruik van
kWh, huishoudens ruim 190 maal zoveel energiebelasting betalen dan
bedrijven in de zware industrie?8
Antwoord 20, 21 en 22
Voor de beantwoording van deze vragen verwijs ik naar het antwoord op
vraag 4.

7
8

Kamerstuk 34 302, nr. 79
EY onderzoek modernisering energiebelasting (juni 2017)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

7

Vraag 23
Hoe verklaart u dat tweederde van de 25 miljard euro aan milieubelastingen
die de overheid vorig jaar ontving, is opgebracht door huishoudens?9 Is dit
naar uw mening een rechtvaardige verdeling?
Antwoord 23
In het totaal bedrag aan milieubelastingen en heffingen domineren de
belastingen die gerelateerd zijn aan het autobezit en autogebruik. Een groot
deel van dat bezit en gebruik van auto’s is direct aan huishoudens toe te
wijzen. Daarnaast zijn de reinigingsheffing, de rioolheffing, en de waterzuiveringsheffing bij uitstek heffingen die per woning worden geheven. Exclusief
de energiebelasting zou het aandeel van huishoudens in deze belastingen en
heffingen zelfs circa 70% bedragen.

9

CBS (persbericht 14-08-2017)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

8