Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

25 657

Persoonsgebonden Budgetten

Nr. 105

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 april 2014
Met deze brief informeer ik u over de stand van zaken ten aanzien van de
mensen die als gevolg van het 10-uurscriterium in de pgb-regeling eind
vorig jaar nog geen passende zorg hadden gevonden. Dit conform mijn
toezegging in het 30-ledendebat van 16 januari jl. (Handelingen II 2013/14,
nr. 42, item 6 en 9) Gelijktijdig heb ik u de antwoorden gestuurd op de
vragen en opmerkingen die u mij n.a.v. mijn brief van 18 december 2013
(Kamerstuk 30 597, nr. 392) op 7 februari 2014 via een Verslag van een
Schriftelijke Overleg heeft gesteld (Kamerstuk 30 597, nr. 429).
In 2012 is in de pgb-regeling het 10-uurscriterium ingevoerd voor alle
vormen van extramurale zorg. Met ingang van 2013 is deze maatregel
versoepeld. Sinds 1 januari 2013 wordt geen pgb meer toegekend aan
nieuwe zorgvragers met een AWBZ-indicatie voor alleen begeleiding en
kortdurend verblijf voor minder dan 10 uur per week. De mensen voor wie
dit geldt kunnen een beroep doen op het aanbod voor zorg in natura
(ZIN). Deze maatregel is genomen in het kader van een financieel
houdbare pgb-regeling.
In het algemeen kan worden geconstateerd dat voor het overgrote deel
van de zorgvragers het 10-uurcriterium geen problemen oplevert. Zij
vinden indien gewenst hun weg in het ZIN-aanbod. Via de inzet van de
door mij ondersteunde helpdesk van Per Saldo zijn knelpunten naar
boven gekomen. De helpdesk bemiddelde vervolgens tussen zorgkantoor
en zorgvrager om zo alsnog een passend aanbod van het zorgkantoor tot
stand te brengen.
In een aantal gevallen blijkt het gecontracteerde ZIN-aanbod echter niet
voldoende aan te sluiten op de zorgvraag en wensen van de cliënt of blijkt
de gewenste hulpverlener van de cliënt niet te voldoen aan de kwaliteitseisen die een zorgkantoor stelt aan de ingekochte zorg. Het ZIN-aanbod is
bijvoorbeeld niet in alle gevallen flexibel genoeg. Met name mensen met
ggz-problematiek kunnen behoefte hebben aan een vertrouwensband met

kst-25657-105
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 25 657, nr. 105

1

een vaste begeleider die 24 uur per dag oproepbaar is. Daarnaast blijkt het
beschikbare gecontracteerde aanbod kortdurend verblijf voor jonge
kinderen niet altijd goed aan te sluiten op de behoefte van kinderen met
autisme. Deze zorg wordt veelal ingekocht bij vg-instellingen. Kinderen
met autisme hebben vaak een gemiddeld of hoog IQ, en voelen zich in dit
type instelling dan ook niet thuis. Ook komt het voor dat de cliënt de
reisafstand tot het beschikbare zorgaanbod te groot vindt.
Om ondermeer deze redenen is een lijst ontstaan van mensen waarvoor
niet direct een passend ZIN-aanbod gevonden kon worden. Ten tijde van
het AO PGB (21 november 2013, Kamerstuk 25 657, nr. 102) stonden op
deze lijst 54 zaken. Zoals ik in mijn brief van 18 december over dit
onderwerp heb aangegeven is de afgelopen maanden intensief overleg
gevoerd tussen de zorgkantoren, Per Saldo, ZN en VWS met het doel voor
iedereen een passende oplossing te vinden. Dit heeft er toe geleid dat
4 februari het volgende beeld bekend werd gemaakt door de helpdesk van
Per Saldo:
– 13 mensen hebben alsnog een oplossing in het gecontracteerde
aanbod gevonden.
– 3 mensen hebben zorg via onderaannemerschap gekregen.
– 2 mensen met ggz-problematiek zijn eerst van behandeling gebruik
gaan maken alvorens van hun indicatie begeleiding gebruik te maken.
– Bij 1 persoon heeft het zorgkantoor besloten dat alsnog een pgb
toegekend kon worden.
– 4 mensen hebben een herindicatie gekregen waardoor voor hen de
10-uursgrens niet meer van toepassing is; een pgb behoort dan weer
tot de mogelijkheden.
– 8 mensen hebben een herindicatie nodig omdat de indicatie niet meer
geldig was of als niet correct werd beoordeeld. Voor zover de
herindicatie uitkomt op een zorgbehoefte van meer dan 10 uur, komen
ook deze cliënten voor een pgb in aanmerking.
– 10 mensen hebben aangegeven geen zorg meer te willen.
– 13 mensen hebben ofwel nog geen passend aanbod gekregen ofwel
ervaren het gedane aanbod als niet passend.
Van de nog niet opgeloste zaken (13) speelden de meeste (7) in het
verzorgingsgebied van zorgkantoor Agis/Achmea. Dat kan verkaard
worden uit het feit dat Agis/Achmea de meeste verzekerden heeft en in
groot-stedelijke gebieden opereert waar veel psychiatrische problematiek
voorkomt. Op 13 februari is bestuurlijk overleg gevoerd tussen VWS en
Agis/Achmea. Tijdens dit overleg bleek de bereidheid om snel tot
passende oplossingen te komen voor de mensen die nog wachten op
zorg. Het zorgkantoor heeft aangeboden om bij alle openstaande gevallen
een passend aanbod te doen via onderaannemerschap of het rechtstreeks
contracteren van de zorgverlener. Inmiddels is door Agis/Achemea in
(vrijwel) al deze gevallen een (nieuw) aanbod gedaan of een oplossing
voorgesteld. Gezien de soms complexe problematiek van deze cliënten
kost het enige tijd om vast te stellen of het aanbod daadwerkelijk
afdoende is. Ik heb Agis/Achmea per brief gevraagd om mij uiterlijk 1 mei
te berichten over de gevonden oplossingen.
Zoals uit de cijfers blijkt, speelt deze problematiek ook bij andere
zorgkantoren. Ik heb ook deze zorgkantoren recent per brief andermaal
gevraagd om snel tot oplossingen te komen en mij medio april te
berichten over de oplossingen die zijn voorgesteld aan de betreffende
cliënten.
Uit het overzicht van Per Saldo blijkt ook dat 10 mensen hebben aangegeven geen zorg meer te willen. Het is mogelijk dat de zoektocht naar
passende zorg hen te lang heeft geduurd en zij daarom geen contact meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 25 657, nr. 105

2

hebben met het zorgkantoor. In genoemde brief aan de zorgkantoren
vraag ik hen nogmaals contact op te nemen met deze groep mensen om
te bezien waarom deze mensen zijn afgehaakt en of het (soms recent
ingekochte) zorgaanbod voor hen passend kan zijn.
Zoals uit het bovenstaande blijkt volg ik met Per Saldo, die aangaf zich
voor nu te kunnen vinden in dit proces van aanjagen naar passende
oplossingen, nauwlettend de voortgang die geboekt wordt bij het vinden
van passende zorg. Uiteraard blijft daarbij staan dat de kwaliteit van het
zorgaanbod dat gedaan wordt verantwoord dient te zijn. Dit sluit dus niet
uit dat het zorgkantoor zich gemotiveerd op het standpunt kan stellen dat
er een adequaat aanbod is gedaan terwijl de cliënt een aanbod wenst dat
niet aan de geldende kwaliteitseisen voldoet. Een cliënt kan daartegen
bezwaar maken of de rechter vragen een oordeel te vellen.
Na overleg met mij heeft de NZa heeft aangegeven, als onafhankelijk
toezichthouder, onderzoek te zullen uitvoeren of door zorgkantoren wordt
voldaan aan de zorgplicht, het bieden van tijdige passende zorg. De NZa
zal in haar onderzoek eerst die zorgkantoren onderzoeken waar de meeste
casuïstiek uitstaat en vervolgens een vergelijking maken met de wijze
waarop andere zorgkantoren tegemoet komen aan de zorgvraag. Ik wacht
de uitkomsten van dit onderzoek af.
Nieuwe zorgvraag
Uiteraard is de bovengenoemde lijst van 54 personen geen statisch
gegeven, maar is er een continue instroom van nieuwe cliënten met een
indicatie van minder dan 10 uur begeleiding per week die een passend
aanbod in natura moeten krijgen. Wederom blijkt dat het voor veruit de
meeste cliënten lukt, maar voor een beperkt aantal is dit nog niet het
geval. Ik wil voorkomen dat deze mensen net als de hiervoor genoemde
groep te lang moeten wachten op een passend zorgaanbod en zal de
afhandeling van deze dossiers op de voet blijven volgen. Ik heb de
zorgkantoren per brief gevraagd hoge prioriteit te geven aan de oplossing
van deze openstaande zaken. Ik vertrouw erop dat de oplossingen die
gevonden zijn (en worden) voor de 54 hierboven genoemde situaties, ook
bruikbaar zullen zijn voor nieuwe zorgvragers.
Ik betreur het dat een beperkt aantal cliënten soms veel te lang heeft
moeten wachten op een passend zorgaanbod terwijl er een geldige
indicatie was. Ik vertrouw erop dat met de ondernomen acties spoedig
voor alle cliënten een oplossing gevonden wordt.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.J. van Rijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 25 657, nr. 105

3