Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1487
Vragen van de leden Van Nispen (SP) en Groothuizen (D66) aan de Minister
voor Rechtsbescherming over de dwangsom van de ACM aan commerciële
bemiddelingswebsites (ingezonden 12 januari 2021).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen 29 januari
2021).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «ACM legt last onder dwangsom op aan
commerciële bemiddelingswebsites» op de website van de Autoriteit
Consument en Markt?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Herinnert u zich nog uw antwoorden op eerder schriftelijke Kamervragen over
dit verdienmodel, waarin u heeft aangegeven geen problemen te zien in dit
soort dienstverlening waardoor mensen soms veel meer betalen voor
bijvoorbeeld het verkrijgen van een VOG (Verklaring Omtrent Gedrag) dan
nodig is?2
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Waarom heeft u niet eerder ingegrepen en gewacht tot de ACM oordeelde
dat dit niet door de beugel kan?
Antwoord 3
In mijn antwoorden van 30 oktober jl. op genoemde eerdere schriftelijke
Kamervragen heb ik aangegeven nader onderzoek te doen naar mogelijkheden om tegen te gaan dat websites niet (zichtbaar) vermelden dat een

1

Autoriteit Consument en Markt, 11 januari 2021, «ACM legt last onder dwangsom op aan
commerciële bemiddelingswebsites», https://www.acm.nl/nl/publicaties/acm-legt-last-onderdwangsom-op-aan-commerciele-bemiddelingswebsites
2
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 617

ah-tk-20202021-1487
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

meerprijs wordt gerekend voor de service die ze verlenen, of aanvragers
anderszins op het verkeerde been zetten.
Justis, de autoriteit die de Verklaringen Omtrent het Gedrag (VOG) afgeeft,
heeft verschillende acties ondernomen. De mogelijkheden die Justis heeft,
zien voornamelijk op het laten verwijderen van de Rijkshuisstijl en logo’s die
suggereren dat de website deel uit maakt van de overheid. Dit heeft Justis
reeds met succes gedaan en zal dit ook blijven doen. Daarnaast zet Justis in
op het verbeteren van de voorlichting en dienstverlening jegens aanvragers
van een VOG. Zo zijn op de website van Justis nieuwsberichten en waarschuwingen over de commerciële bemiddelingsbedrijven geplaatst. Ook informeert het Klantcontactcentrum van Justis de aanvrager over zijn of haar
mogelijkheden bij klachten over de aanvraag die via een commerciële partij is
ingediend. Daarnaast is gekeken welke gemeenten op hun websites VOG
aanvragers doorverwezen naar commerciële partijen. Met deze gemeenten
heeft Justis contact opgenomen en die gemeenten hebben de doorverwijzingen verwijderd.
De Autoriteit Consument en Markt (ACM) is op basis van de Wet handhaving
consumentenbescherming de autoriteit die belast is met de bestuursrechtelijke handhaving van consumentenbescherming. Deze heeft de bevoegdheid
om in voorkomende gevallen een last onder dwangsom op te leggen. Justis
en de ACM hebben contact gehad om te onderzoeken welke mogelijkheden
er zijn om op te treden tegen deze vorm van misleiding. Justis is in vervolg
daarop ook gestart met het doorgeven aan de ACM van signalen van
misleiding. Daarnaast wijst Justis VOG-aanvragers ook op de mogelijkheid
om zelf bij de ACM melding te maken van misleiding indien zij aangeven dat
ervaren te hebben. Deze meldingen kunnen onder andere (mede) aanleiding
geven voor de ACM om nader onderzoek in te stellen naar de betreffende
websites. Meldingen van consumenten aan de ACM waren ook aanleiding
voor de ACM om een bedrijf dat commerciële bemiddelingswebsites
exploiteert een last onder dwangsom op te leggen.3
Vraag 4
Bent u bereid om terug te komen op uw eerdere stellingname? Ziet u
inmiddels wel reden om de regels aan te scherpen zodat duidelijk wordt wat
wel en niet toegestaan is op dit gebied? Bent u inmiddels bereid om hier iets
aan te doen, om zoveel mogelijk te voorkomen dat mensen hier onnodig
extra voor betalen? Wat zou er voor nodig zijn om dit soort bedrijven te
verplichten consumenten te informeren over de mogelijkheid om de VOG bij
de eigen gemeente of rechtstreeks bij Justis aan te vragen?
Antwoord 4
In mijn antwoorden van 30 oktober jl. op eerdere schriftelijke Kamervragen
over dit onderwerp heb ik aangegeven geen problemen te zien in websites
die werkgevers dienstverlening aanbieden. Als bemiddelingsbedrijven een
dienst verlenen in het kader van de aanvraag van een VOG vind ik dat in
beginsel niet bezwaarlijk, mits daarbij volledige transparantie bestaat over de
geleverde dienst en eventuele additionele bemiddelingskosten duidelijk
worden vermeld. Ook gaf ik aan dat ik het wel bezwaarlijk vind als bedrijven
de indruk wekken dat zij namens Justis optreden, onder meer door de
Rijkslogo’s en de Rijkshuisstijl te gebruiken. Hiertegen heeft Justis dan ook
actie ondernomen. Tevens heb ik aangegeven nader onderzoek te doen naar
mogelijkheden om tegen te gaan dat websites niet (zichtbaar) vermelden dat
een meerprijs wordt gerekend voor de service die ze verlenen, of aanvragers
anderszins op het verkeerde been zetten. In het antwoord op vraag 3 heb ik
aangegeven wat Justis in dat kader heeft ondernomen.
Bemiddelingsbedrijven kunnen niet worden verplicht om consumenten te
informeren over de mogelijkheid om de VOG bij de eigen gemeente of
rechtstreeks bij Justis aan te vragen. Wel moeten ze heel duidelijk zijn over
de inhoud van hun diensten en de prijs die ze daarvoor rekenen. De ACM kan
ondernemers daarop en ook op oneerlijke handelspraktijken jegens consumenten aanspreken, hetgeen de ACM onlangs ook heeft gedaan door het
opleggen van lasten onder dwangsom.

3

https://www.acm.nl/nl/publicaties/acm-legt-last-onder-dwangsom-op-aan-commercielebemiddelingswebsites

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Vraag 5
Indien u bereid bent om dergelijke praktijken te voorkomen voor de aanvraag
van een VOG, kunt u toezeggen om met collega bewindspersonen in overleg
te gaan om ook de andere websites, die onderwerp van deze dwangsom zijn,
te verplichten consumenten beter voor te laten lichten en de Kamer daarover
te informeren?
Antwoord 5
Misleidende praktijken moeten worden tegengegaan. Justis blijft voor wat
betreft de aanvraagprocedure van de VOG dan in de volle breedte inzetten op
het tegengaan van misleidende websites en het voorlichten van VOGaanvragers. Ik heb Justis gevraagd contact op te nemen met collega
uitvoeringsorganisaties die ook te maken hebben met misleidende bemiddelingsbedrijven om ervaringen uit te wisselen en de krachten te bundelen.
Zoals hiervoor aangegeven is de ACM wettelijk belast met het toezicht op
oneerlijke handelspraktijken. Voor wat betreft de VOG zijn de contacten
tussen Justis en de ACM gelegd om de meest actuele signalen van misleiding door te kunnen geven. Het is aan de ACM om te beoordelen of een
website misleidend of oneerlijk te werk gaat en daar op te handhaven. Dat de
ACM haar taak uitvoert is gebleken uit de besluiten die genomen zijn tegen
deze bemiddelingsbedrijven.
Ik blijf de ontwikkelingen rondom de bemiddelingswebsites voor VOG
aanvragen volgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3