Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 495

Financiële positie van publiek bekostigde
onderwijsinstellingen

Nr. 58

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN
ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 september 2014
Hierbij sturen wij uw Kamer de «Monitor beloningscodes/cao’s bij WNT –
Nulmeting». Hiermee voldoen wij aan de motie van de leden Rog en
Duisenberg (Kamerstuk 33 495, nr. 46) en de toezegging in het Algemeen
Overleg van 20 februari 2014 (Kamerstuk 31 889, nr. 8) over de bestuurderscao’s om «de nulmeting van de monitor inzake de bestuurderscao’s in
het onderwijs» eind 2014 naar de Tweede Kamer te sturen1.
Bijgevoegde rapportage gaat over 2012, het jaar voorafgaand aan de
WNT.2 Over de beloningen in 2013, het eerste jaar waarin de WNT van
kracht is, kunt u verschillende rapportages tegemoet zien. Eind van dit jaar
stuurt de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties namens
het kabinet een integrale WNT-rapportage. In die rapportage worden alle
sectoren, waaronder de onderwijssectoren, opgenomen. Daarnaast
ontvangt u in het voorjaar van 2015 een meer gedetailleerde monitor
specifiek voor de onderwijssectoren waarbij nader wordt ingegaan op de
salarisklassen onder de sectorale beloningsmaxima.
De WNT met betrekking tot de onderwijssectoren
Op 1 januari 2013 zijn de WNT en de bijbehorende ministeriële regeling
bezoldiging topfunctionarissen OCW-sectoren in werking getreden. Met
de ministeriële regeling zijn de sectorale bezoldigingsmaxima per
onderwijssector vastgesteld. Om te voorkomen dat de bezoldigingen van
alle bestuurders naar het sectorale maximum zouden toegroeien, werd
het wenselijk geacht om salarisklassen onder de sectorale maxima in te
bouwen. Om het draagvlak voor deze salarisklassen te vergroten, is
gekozen voor zelfregulering. De onderwijssectoren hebben daarom in

1
2

kst-33495-58
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 495, nr. 58

1

bestuurderscao’s (po en vo) en beloningscodes (mbo en hbo) salarisklassen onder de sectorale maxima vastgelegd.
De bestuurderscao vo is sinds 1 oktober 2011 van kracht, de bestuurderscao po en de bezoldigingscode hbo sinds 1 januari 2013 en de
beloningscode van het mbo vanaf 1 december 2013. Deze zijn door ons
getoetst en wij monitoren de resultaten van de zelfregulering. Voor het wo
geldt het WNT-maximum. Voor deze sector zijn geen salarisklassen onder
het WNT-maximum vastgesteld.
OCW voert sinds 2007 beleid om topinkomens bij onderwijsbestuurders
tegen te gaan. In sommige gevallen is bij nieuwe benoemingen boven het
toen nog toekomstige WNT-maximum geld teruggevorderd bij de
instelling. Als gevolg daarvan zijn sinds die tijd benoemingen bóven het
WNT-maximum vooruitlopend op de inwerkingtreding van de wet
nauwelijks meer voorgekomen.
Vanaf de inwerkingtreding van de WNT hebben wij een beroep gedaan op
bestuurders met een bezoldiging boven het sectoraal maximum om hun
bezoldiging op vrijwillige basis versneld naar beneden te brengen. Dit
moreel appel is gebaseerd op de gegevens die op het moment van het
sturen van het moreel appel het meest recent waren. In 2013 waren dat de
bezoldigingsgegevens 2011 en in 2014 waren dat de bezoldigingsgegevens 2012.
In 2013 hebben wij 26 bestuurders, waaronder 22 onderwijsbestuurders
en 4 cultuur- en mediabestuurders, benaderd. Door 19 onderwijsbestuurders en 2 cultuur-en mediabestuurders is een gebaar gemaakt door
aan te geven de overgangstermijn niet volledig te benutten. Een aantal
heeft de bezoldiging direct onder het sectoraal maximum gebracht. Met
de overige 5 bestuurders hebben wij persoonlijk gesproken. Eén van hen
heeft alsnog aangegeven gehoor te geven aan het moreel appel. De
andere 4 hebben zich helaas niet bereid getoond om hun bezoldiging
sneller dan de wettelijke termijn naar beneden te brengen. Zij staan echter
in hun recht vanwege de overgangstermijn die in de WNT is opgenomen.
In 2014 hebben we opnieuw een moreel appel gedaan. Dit keer hebben
we 7 bestuurders aangeschreven. Het betreft 3 nieuwe verzoeken en 4
herhaalde verzoeken. Door 2 onderwijsbestuurders is aangegeven dat ze
hun bezoldiging sneller dan de wettelijke termijn zullen verlagen. Wij
hebben getracht alle middelen maximaal te benutten om topinkomens te
reduceren. Dit heeft gewerkt.
Monitor beloningscodes/cao’s bij WNT: nulmeting voorafgaand
aan WNT
Wij volgen de ontwikkeling van bestuurdersbeloningen in het onderwijs
met een monitor. Het doel van deze monitor is te kunnen vaststellen in
hoeverre zelfregulering middels beloningscodes en cao’s werkt en of er
geen opdrijvende werking naar het sectorale maximum ontstaat. De
monitor is gestart met een nulmeting over het jaar 2012, het jaar
voorafgaand aan het moreel appel en de inwerkingtreding van de WNT,
de ministeriële regeling en de salarisklassen. De resultaten van deze
nulmeting treft u hierbij aan.
De monitor geeft een macrobeeld van de positie van de bezoldigingen in
2012 ten opzichte van de vanaf 2013 geldende beloningsmaxima en
daarbij behorende salarisklassen. De monitor gaat daarom niet in op
bezoldigingen van individuele bestuurders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 495, nr. 58

2

In de nulmeting wordt gesproken over een «overschrijding» of een
«virtuele overschrijding» als de bezoldiging in 2012 boven het toekomstige sectorale of klasse-maximum voor die bepaalde bestuurder lag. Met
het gebruik van dit begrip «overschrijding» wordt niet geïmpliceerd dat er
sprake is van een overtreding van de WNT. De WNT was immers in 2012
nog niet van kracht.
In tabel 1 is per onderwijssector het aantal en percentage bestuurders
weergegeven dat in 2012 een bezoldiging boven het vanaf 2013 geldende
sectorale maximum ontving. Gegeven het feit dat de WNT in 2012 nog
niet van kracht was, is dit aantal beperkt.
Tabel 1: Bezoldigingen boven sectoraal maximum in 20121
Sector

po
vo
mbo
hbo
wo

Aantal bezoldigingen in 2012
boven sectoraal maximum

Als percentage van bezoldigd
bestuurders

4
2
5
17
9

1%
1%
4%
22%
19%

1

Het betreft het aantal beloningen boven de sectorale of klasse-maxima op peildatum
31-12-2012 inclusief groen onderwijs.

Tot slot
Bijgevoegde nulmeting is gebaseerd op de beloningsgegevens uit 2012.
Sindsdien zijn er bestuurswisselingen en herbenoemingen geweest. Ook
hebben bestuurders hun morele verantwoordelijkheid genomen door hun
bezoldiging naar aanleiding van het moreel appel vrijwillig naar beneden
te brengen. Wij hebben er dan ook vertrouwen in dat het aantal
bestuurders en toezichthouders met een bezoldiging boven het nu
geldende maximum bij WNT-1 de komende jaren zal gaan dalen.
Zoals met uw Kamer besproken, zijn wij van mening dat bestuurderssalarissen redelijk, transparant, controleerbaar en handhaafbaar moeten zijn.
Dit heeft onze permanente aandacht.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
M. Bussemaker
De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 495, nr. 58

3