Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

995
Vragen van de leden Kuik (CDA), Mohandis (PvdA) en Bikker (ChristenUnie)
aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het
uitgesteld betalen bij het online afrekenen van alcoholische dranken
(ingezonden 9 november 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Van Ooijen (Volksgezondheid, Welzijn en
Sport) (ontvangen 12 december 2022).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de zorgen van experts als het gaat om webshops
die «uitgesteld betalen» aanbieden bij de online verkoop van alcohol?1
Antwoord 1
Ja, ik heb kennisgenomen van deze zorgen.
Vraag 2
Deelt u de mening dat verkopers van verslavende producten zoals alcohol
een grote maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben om te helpen
voorkomen dat mensen deze producten overmatig gebruiken? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 2
Ja, ik deel deze mening. Alcohol is geen «normaal product» en de verkoop
ervan brengt een verantwoordelijkheid met zich mee om overmatig en
problematisch alcoholgebruik te voorkomen.
Vraag 3
Deelt u de zorg dat de mogelijkheid van uitgesteld betalen overmatig
alcoholgebruik aanmoedigt, onder andere doordat het uitstellen van de
betaling aanmoedigt dat consumenten meer alcohol bestellen dan zij hadden
bedacht? Zo nee, waarom niet?

1

ah-tk-20222023-995
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

RTL Nieuws, 5 november 2022, «Alcohol op afbetaling bij webshops rukt op, experts willen dat
kabinet ingrijpt» (Alcohol op afbetaling bij webshops rukt op, experts willen dat kabinet ingrijpt
| RTL Nieuws).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ik deel de zorgen dat deze betaalmethode (kwetsbare) doelgroepen kan
aanmoedigen om meer alcohol te bestellen en zo de kans op alcoholgebruik
en alcohol gerelateerde schade kan vergroten. Dit geldt in het bijzonder voor
Buy Now, Pay Later (BNPL) betaaldiensten, omdat deze bijzonder laagdrempelig in gebruik zijn.
Vraag 4
Hoe kan het dat de Alcoholwet op het gebied van prijsacties en hoge
kortingen allerlei beperkingen oplegt aan de verkoop van alcoholische
dranken, maar dat online krediet daar tussendoor glipt?
Antwoord 4
Het is niet zo dat de Alcoholwet niet van toepassing is wanneer een
consument kiest om achteraf te betalen. Ook dan geldt o.a. het verbod op
bepaalde prijsacties en hoge kortingen. Consumenten kunnen hun online
aankopen steeds vaker afrekenen via een BNPL-betaaldienst. Dit is een
relatief nieuw, snelgroeiend fenomeen waarvan de risico’s steeds duidelijker
zichtbaar worden.2 Recent zien we dat online slijterijen steeds vaker de
consument de keuze geven om te betalen via een BNPL-betaaldienst. Bij het
opstellen van de Alcoholwet is dit onderwerp niet als aandachtspunt naar
voren gekomen.
Vraag 5
Welke alternatieven hebben webshops volgens u om klanten de mogelijkheid
te bieden om minimaal 50 procent van de rekening na ontvangst van het
product te laten voldoen, als er geen gebruik zou kunnen worden gemaakt
van zogenaamde «buy now pay later»-apps?
Antwoord 5
Consumenten hebben geen recht om minimaal 50 procent van de rekening
na ontvangst van het product te betalen. Er bestaat dus niet zoiets als een
recht op achteraf betalen. Wel is het zo dat bij een (online) aankoop de
verkoper de consument tot vooruitbetaling van maximaal 50 procent van de
koopprijs kan verplichten.3 De betaling moet in beginsel geschieden ten tijde
en ter plaatse van de aflevering. Enkele (web)winkels met eigen vervoer van
de gekochte artikelen bieden consumenten de mogelijkheid om te betalen op
het moment van de bezorging aan huis. Achteraf betalen is een andere
manier om invulling te geven aan het recht van consumenten om niet het
hele bedrag vooruit te hoeven betalen, waar in de praktijk veel webshops
voor kiezen. Alternatieven voor achteraf betalen via een BNPL-betaaldienst
zijn: het bedrag zelf overmaken, betalen met een creditcard, betaling via een
stichting derdengelden, de digitale eenmalige incassomachtiging en de
digitale acceptgiro.
Vraag 6
Bent u bereid om met online slijterijen in gesprek te gaan met als doel
uitgesteld betalen bij de online verkoop van alcoholische dranken te stoppen?
Zo ja, op welke termijn kunt u de Kamer hierover informeren?
Antwoord 6
Van een aantal slijterijen heb ik al signalen gekregen dat ze gaan kijken naar
andere mogelijkheden om binnen het wettelijke kader geen gebruik meer te
maken van de BNPL-betaaldiensten. Ik ben bereid dit ook bij andere partijen
onder de aandacht te brengen.
Vraag 7
Bent u bereid met regelgeving te komen met als doel uitgesteld betalen bij de
online verkoop van alcoholische dranken te verbieden? Zo ja, op welke
termijn kunt u de Kamer hierover informeren?

2
3

Achteraf betalen: Buy Now, Pay Later (afm.nl) 06-12-2022
BW boek 7, artikel 26, 2e lid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Zoals ik in mijn antwoord op vraag 6 schrijf, heb ik reeds signalen ontvangen
dat een aantal slijterijen al overwegen te stoppen met BNPL-betaaldiensten.
Als slijterijen niet stoppen, dan ben ik bereid om wettelijke maatregelen te
onderzoeken en hierover in gesprek te gaan met mijn collega’s binnen het
kabinet.
Vraag 8
Kunt u zich inspannen deze vragen te beantwoorden voor het commissiedebat over leefstijlpreventie op 8 december a.s.?
Antwoord 8
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3