Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3999
Vragen van het lid Schonis (D66) aan de Minister van Infrastructuur en
Waterstaat over het bericht «Roep om afschaffing CBR-keuring voor autisten:
«Het is gewoon een verdienmodel»» (ingezonden 23 augustus 2019).
Antwoord van Minister Van Nieuwenhuizen Wijbenga (Infrastructuur en
Waterstaat) (ontvangen 16 september 2019)
Inleiding
Voordat ik de vragen zal beantwoorden, licht ik graag kort de werking van het
systeem van de medische rijgeschiktheid toe.
Op mijn verzoek brengt de Gezondheidsraad advies uit over ontwikkelingen
op het gebied van medische eisen voor rijgeschiktheid. Dit gebeurt door de
Permanente Commissie Rijgeschiktheid van de Raad. Deze commissie bestaat
uit hoogleraren en artsen. De commissie kijkt naar de wetenschappelijke
onderbouwing van de diverse regelingen en de daarin gehanteerde criteria
voor medische geschiktheid. Als een advies daartoe aanleiding geeft pas ik –
rekening houdend met het kader van de Europees regelgeving – de Regeling
Eisen Geschiktheid 2000 (REG2000) aan.
In 2013 heeft de Commissie Rijgeschiktheid geadviseerd1 om de keuring voor
mensen met autismespectrumstoornissen (ASS) die voor het eerst een
rijbewijs aanvragen, te behouden. Dit behelst een medische keuring door een
specialist en het afnemen van een rijtest praktische rijgeschiktheid om zo te
beoordelen of de betreffende persoon veilig aan het verkeer kan deelnemen.
Sinds 2013 is de regeling eisen geschiktheid 2000 wel versoepeld voor
mensen met ASS. Op advies van de Gezondheidsraad is de herkeuringseis
van om de drie jaar komen te vervallen.
Er komen steeds meer signalen vanuit bedrijven, patiëntenorganisaties en
burgers dat er onnodige eisen gesteld worden aan bestuurders met een
aandoening in de Regeling eisen geschiktheid 2000. Zoals recent nog op het
terrein van autisme. Daarom heb ik de Gezondheidsraad gevraagd met mij
mee te denken en mij te adviseren over recente wetenschappelijke inzichten,
eventuele onnodige eisen in de regeling met het oog op de verkeersveiligheid
te signaleren en mij suggesties te geven voor versoepelingen in de uitvoering.

1

ah-tk-20182019-3999
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2013/07/04/rijgeschiktheid-bij-autisme

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Roep om afschaffing CBR-keuring voor
autisten: «Het is gewoon een verdienmodel»»?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u uitleggen waarom op dit moment autisme in verband wordt gebracht
met een minder geschikte rijvaardigheid en daarmee een medische keuring
gevraagd wordt?
Antwoord 2
Het gaat bij het beoordelen van de geschiktheid niet over de vaardigheid
maar over de medisch rijgeschiktheid en de invloed op het handelen. In de
huidige Regeling eisen geschiktheid 2000 staat over ASS in hoofdstuk 8
paragraaf 11 dat bij de eerste beoordeling door het CBR van personen met
ASS een rijtest moet plaatsvinden evenals een onderzoek door een onafhankelijk specialist. De regeling schrijft voor dat mensen met autismespectrumstoornissen (ASS) onbeperkt geschikt zijn indien zowel gelijktijdig aanwezige
psychiatrische als somatische stoornissen voldoende onder controle zijn, en
zij geen rijgevaarlijke geneesmiddelen gebruiken. Het CBR is de bevoegde
instantie die de REG2000 uitvoert. De regeling is een uitwerking van de
geschiktheidseisen die zijn opgenomen in de Europese regelgeving en de
adviezen van de Gezondheidsraad. De Gezondheidsraad baseert zich op
wetenschappelijk onderzoek en expert opinions.
Vraag 3
Welk percentage van mensen met een autismediagnose behaalt daadwerkelijk een rijbewijs?
Antwoord 3
Het is onbekend hoeveel mensen met ASS een rijbewijs hebben. Het CBR
hanteert vanaf 2019 een aparte diagnose-code voor autisme. Op dit moment
is nog niet te zeggen hoe hoog het percentage mensen met een autismediagnose is dat daadwerkelijk een rijbewijs haalt.
Vraag 4
Kunt u bevestigen dat inderdaad jaarlijks duizenden mensen met autisme
tegen dit probleem bij het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR)
aanlopen?
Antwoord 4
Gelet op het advies van de Gezondheidsraad is deze medische keuring een
belangrijk onderdeel bij de beoordeling of een bestuurder veilig aan het
verkeer kan deelnemen. Het CBR heeft vanaf januari 2019 tot en met
augustus 2019 in totaal 4.661 gezondheidsverklaringen ontvangen waarbij de
vraag over autisme met «ja» is beantwoord. Het gaat hierbij om zowel
aanvragen voor vernieuwing van het rijbewijs als aanvragen voor examens.
Voor heel 2019 zullen dit er waarschijnlijk 7.000 zijn.
Vraag 5
Hoe staat het met de door u toegezegde stelselwijziging aangaande de
medische keuringen door het CBR en kunt u een toelichting geven over de
stand van zaken?
Antwoord 5
In mijn brief aan uw Kamer van 3 juli jl.3 heb ik aangeven dit najaar de
onderzoeksopzet naar het systeem van de medische keuringen klaar te
hebben. Onderzocht wordt of het mogelijk is over te gaan op een meer
risicogeoriënteerde aanpak. Bekeken zal worden hoe de rijgeschiktheid zowel
bij eerste aanvraag, als bij herkeuring het beste kan worden beoordeeld. In

2
3

AD, 21 augustus 2019
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2019/07/03/toezeggingen-inzake-cbr

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

dit proces zal de huidige lijst van aandoeningen tegen het licht gehouden
worden. Dit alles uiteraard binnen de kaders van de Europese regelgeving en
op basis van advies van de Gezondheidsraad. Daarnaast zal een internationale vergelijking gedaan worden. Op basis van dit onderzoek zal er medio
2020 bekend zijn of er een aanpassing van de regelgeving nodig is en
mogelijk is.
Vraag 6
Heeft u de huidige lijst van medische aandoeningen uit de Regeling eisen
geschiktheid 2000 reeds tegen het licht gehouden, zoals is gevraagd in de
unaniem door de Tweede Kamer aangenomen motie-Schonis/Von Martels? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, welke stappen bent u van plan te nemen om deze
motie op korte termijn uit te voeren?4
Antwoord 6
Dit is onderdeel van het onderzoek naar het huidige stelsel van de medische
keuringen. Ik zal uw Kamer over de voortgang van het onderzoek informeren.
Vraag 7
Begrijpt u dat mensen met een autismediagnose het gevoel hebben als «een
verdienmodel» te worden gezien? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Het is absoluut niet de bedoeling dat mensen met een autisme-diagnose dat
zo ervaren. Ik vind het belangrijk dat mensen met een aandoening veilig
kunnen deelnemen aan het verkeer en wil derhalve niet meer eisen stellen
dan nodig om de verkeersveiligheid te borgen.
Samen met het CBR en de Gezondheidsraad kijk ik hoe we de eisen rondom
rijgeschiktheid en de uitvoering daarvan kunnen versoepelen waar mogelijk.
In het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid zet ik samen met het CBR
daarnaast in op het verbeteren van de huidige keuringsprocedure voor
mensen met een aandoening en het leveren van meer maatwerk waar
mogelijk. Uiteraard gebeurt dit binnen het kader van de Europese regelgeving
en na advies van de Gezondheidsraad.
Vraag 8
Bent u bereid in gesprek te gaan met de Nederlandse Vereniging voor
Autisme (NVA)? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Ja.

4

Kamerstuk 29 398, nr. 714 (https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/
detail?id=2019Z12630&did=2019D26082)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3