Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

29 544

Arbeidsmarktbeleid

Nr. 221

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 januari 2010
Bij brief van 15 december 2009 (2009Z24648) bracht u mij het verzoek over
van het lid Karabulut (SP) om een brief te ontvangen van de ministers van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid en voor Wonen, Wijken en Integratie
met een reactie op het witboek «Schoon genoeg; Op naar een betere
toekomst voor de schoonmaaksector» van FNV Bondgenoten. Mede
namens de minister voor Wonen, Wijken en Integratie wil ik graag aan dit
verzoek voldoen.
Het witboek is op 12 december jl. gepresenteerd naar aanleiding van het
vastgelopen cao-overleg in de schoonmaak. Het algemene beeld dat in
het witboek wordt neergezet is dat zowel de kwaliteit van de schoonmaak
als de rechten en de positie van de schoonmakers onder druk staan door
hevige concurrentie in de sector. Volgens het witboek ligt door de economische crisis bij aanbestedingen meer nadruk op de prijs, wordt de
schoonmaak-cao slecht nageleefd en blijft het aantal instromers in de
sector dat opgeleid had moeten worden achter bij de gestelde doelen. Van
de ambities van opdrachtgevers om maatschappelijk verantwoord te
ondernemen komt volgens het witboek weinig terecht. Het witboek bevat
persoonlijke verhalen van schoonmakers en «cases studies» van enkele
bedrijven om de situatie te illustreren.
Het is duidelijk dat de gevolgen van de economische crisis niet aan deze
sector voorbijgaan. Volgens het witboek gaat dit ook ten koste van de
werknemers. Juist in deze sector, waarin meer kwetsbare groepen
werken, komen de gevolgen van de economische crisis hard aan. Binnen
de Nederlandse traditie van arbeidsvoorwaardenvorming geldt voor de
geschetste situatie dat hier zeker ook een rol voor de overheid is weggelegd. Bij de overheid ligt in dit kader immers de verantwoordelijkheid voor
de wettelijke normen op de terreinen van o.a. beloning en arbeidsomstandigheden. Bij de uitvoering van die verantwoordelijkheid geeft het kabinet
extra aandacht aan de schoonmaaksector, zoals de verzwaarde inzet van
de Arbeidsinspectie bij het toezicht op de naleving van wettelijke normen.

KST139929
0910tkkst29544-221
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 544, nr. 221

1

Zoals ik op 25 november jl. reeds in een persbericht heb aangekondigd
wordt in ieder geval tot eind 2010 extra capaciteit ingezet op de schoonmaakbranche. Controleurs van de Arbeidsinspectie, de Belastingdienst en
UWV WERKbedrijf (en in Flevoland ook de Sociale Recherche) zullen
ongeveer 1500 controles uitvoeren. Gekeken zal worden naar o.a. uitkeringsfraude, belastingontduiking, illegale arbeid, onderbetaling en zwart
werk.
De persoonlijke verhalen van schoonmakers in het witboek onderbouwen
het belang van het komen tot nieuwe cao-afspraken. Het is een goede
zaak dat de schoonmakers gezamenlijk opkomen voor goede arbeidsvoorwaarden. De overheid heeft bij de onderhandelingen over de cao echter
geen rol. De werkgevers en vakbonden staan voor de opgave om gegeven
de moeilijke omstandigheden afspraken te maken over de arbeidsvoorwaarden van de schoonmakers. In het verlengde daarvan gaan werkgevers en werknemers ook over de (controle op de) naleving van de cao. Ter
ondersteuning daarvan heeft de Stichting Raad voor Arbeidsverhoudingen Schoonmaak- en Glazenwassersbranche de Stichting Controle
Orgaan opgericht. Deze stichting controleert de naleving van de
cao-afspraken. De sector kan zich desgewenst bij de civiele handhaving
van algemeen verbindend verklaarde cao-afspraken laten ondersteunen
door de Arbeidsinspectie. Over de handhaving van cao’s heb ik u geïnformeerd bij brief van 7 december 2009 (Kamerstukken II, 2009/10, 29 544 en
32 123 XV, nr. 219).
In het witboek wordt gepleit voor een nieuwe kwaliteitsstandaard, waarbij
professionalisering de eerste stap vormt. Als één van de criteria wordt
daarbij genoemd het volgen van een vakopleiding door de schoonmaker
en het spreken van de Nederlandse taal. Het kabinet acht goed opgeleide
werknemers van groot belang voor zowel de werkgever, de werknemer als
de samenleving in zijn geheel. Werkgevers en werknemers hebben voor
het realiseren hiervan ook een eigen verantwoordelijkheid.
Diverse bedrijven binnen de schoonmaakbranche organiseren al taal- en
inburgeringscursussen voor hun werknemers. Dit gebeurt ook in samenwerking met gemeenten, die op lokaal niveau de inburgering verzorgen
en beschikken over de door het rijk hiervoor beschikbaar gestelde inburgeringsmiddelen. Bedrijven in de schoonmaakbranche kunnen goede
voorbeelden met elkaar uitwisselen of binnen de branche het één en
ander organiseren. Het kabinet zet komend jaar stevig in op het stimuleren van inburgering op de werkvloer. Dit gebeurt onder meer door tijdelijk accountmanagers inburgering te koppelen aan de werkpleinen. Zij
gaan inburgering op de werkvloer stimuleren door gemeenten en werkgevers bij elkaar te brengen. Deze accountmanagers worden momenteel
geworven, waarbij met name gezocht wordt naar medewerkers van UWV
WERKbedrijf en gemeenten die reeds over regionale netwerken
beschikken.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. P. H. Donner

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 544, nr. 221

2