Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2212
Vragen van de leden Van der Staaij (SGP) en Ceder (ChristenUnie) aan de
Minister van Buitenlandse Zaken over sekse- en familie-gerelateerde aspecten
rondom christenvervolging (ingezonden 15 maart 2023).
Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 11 april
2023).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het rapport «A web of forces – The 2023 gender
report» van Open Doors International?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u de belangrijkste bevindingen in het rapport, namelijk dat:
• in Latijns-Amerikaanse landen als Colombia en Mexico juist jongens en
mannen bijzonder getroffen worden door vormen van christenvervolging
• sub-Sahara Afrika, en met name Nigeria, de meest dodelijke regio is voor
christelijke mannen;
• digitale middelen in toenemende mate worden ingezet voor «controleren»
van christelijke vrouwen door niet-christelijke familieleden;
• christelijke vrouwen met een moslimachtergrond het meeste risico lopen
op gedwongen huwelijken of gedwongen echtscheidingen; en
• een scala aan vijandige krachten de stabiliteit van christelijke families in
het algemeen kan ondermijnen
Antwoord 2
Die bevindingen vind ik belangrijk en uiterst zorgwekkend. Waar mensenrechten worden geschonden, komen democratie en de bredere rechtsorde in
gevaar. Nederland staat pal voor het mensenrecht op vrijheid van religie en
levensovertuiging–dat betekent ook dat mensen vrij zouden moeten zijn van
controle, dwang en andere vijandige krachten, ook voor deze groepen in deze
landen. Daar zet dit Kabinet zich dan ook voor in.
Vraag 3
Hoe beoordeelt u de vijf belangrijkste «drukpunten» die gebruikt worden
tegen christelijke mannen, variërend van gevangenschap tot fysiek geweld?

ah-tk-20222023-2212
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Het kabinet beschouwt het gebruik van deze drukpunten als verwerpelijk en
in strijd met de vrijheid van religie en levensovertuiging. Nederland zet zich
ervoor in dat iedereen zonder angst of discriminatie in vrijheid hun geloof of
levensovertuiging kan uitoefenen en stelt schendingen tegen dit beginsel aan
de orde.
Vraag 4
Herkent u daarnaast de vijf belangrijkste «drukpunten» die gebruikt worden
tegen christelijke vrouwen, variërend van gedwongen huwelijken tot seksueel
geweld? En beaamt u dat vrouwenrechten en religieuze vrijheid niet
tegenstrijdig, maar wederzijds versterkend zijn?
Antwoord 4
De mensenrechten zoals geformuleerd in de Universele Verklaring voor de
Rechten van de Mens zijn universeel, complementair en hangen onderling
samen: de vrijheid van religie en levensovertuiging en de rechten van
vrouwen/meisjes versterken elkaar. Het kabinet veroordeelt geweld op basis
van deze mensenrechten in welke vorm dan ook.
Vraag 5
Hoe is of wordt binnen de Nederlandse inzet voor godsdienstvrijheid
wereldwijd rekening gehouden met de vijf «hoofdbevindingen» en de
analyses van «drukpunten» in het rapport, met name in contacten met de
landen die opgesomd worden op pagina’s 7 en 9 en aanbeveling 2 op pagina
28?
Antwoord 5
In bilateraal en multilateraal verband stelt Nederland waar nodig altijd de
mensenrechtensituatie aan de kaak. De mensenrechtenambassadeur en de
speciaal gezant voor vrijheid van religie en levensovertuiging spelen een
belangrijke rol bij het opbrengen van deze zorgen. Dit wordt in onderlinge
afstemming gedaan (zie antwoord vraag 4).
Vraag 6
Welke aanknopingspunten voor dialoog ziet u in de ratificatie en implementatie van relevante internationale verdragen door deze landen in eigen
wetgeving en beleid, zoals uiteengezet op pagina 11?
Antwoord 6
Nederland is partij bij de genoemde verdragen. De stand van zaken ten
aanzien van de toetreding tot en implementatie van deze mensenrechtenverdragen in derde landen is een vertrekpunt voor dialoog. Dit gebeurt in
bilateraal alsook in multilateraal verband, bijvoorbeeld in de Mensenrechtenraad en de 3e Commissie van de Verenigde Naties- onder meer via het
Universal Periodic Review-systeem.
Vraag 7
Kunt u expliciet ingaan op de wijze waarop u in dialoog bent of gaat met
landen in de Midden-Oosten en Noord-Afrika (MENA) regio inzake het
tegengaan van misstanden zoals seksueel geweld tegen vrouwen en
gedwongen bekeringen van het christendom naar de islam?
Antwoord 7
Gelijke rechten van vrouwen en meisjes en de vrijheid van religie en
levensovertuiging (inclusief vrijwillige bekering en afvalligheid) maken
voortdurend deel uit van de mensenrechteninzet van het kabinet, ook in het
Midden-Oosten. Dit gebeurt naar gelang de gelegenheid zich voordoet in
bilateraal of multilateraal verband, via stille of publieke diplomatie. Zo zijn er
op 8 maart jl., internationale vrouwendag, op initiatief van Nederland nieuwe
EU-sancties aangekondigd tegen personen en entiteiten die seksueel geweld
als wapen gebruiken. Tevens heeft Nederland ten aanzien van Iran tijdens de
MRR zorgen uitgesproken over de meldingen van seksueel en gender
gerelateerd geweld tegen vrouwen in detentie.
Ook organiseerde Nederland in Libië, samen met de VN en Zwitserland, een
webinar voor Libische autoriteiten en vertegenwoordigers van de internatio-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

nale gemeenschap om een conceptvoorstel voor nieuwe wetgeving gericht
op het voorkomen en vervolgen van geweld tegen vrouwen te bespreken.
Doel van de sessie was de steun en lobby voor deze wetgeving te vergroten
en zodoende geweld tegen vrouwen in Libië te verminderen.
Vraag 8
Bent u bereid religie als, soms verborgen, reden voor vervolging en
discriminatie breed en structureel mee te wegen in de vormgeving van
mensenrechtenprojecten?
Antwoord 8
Ja, dit komt overeen met de zienswijze van het kabinet. Nederland financiert
verschillende grote mensenrechtenprojecten en -programma’s op het gebied
van vrijheid van religie en levensovertuiging. Voorts zijn er zijn strikte
richtlijnen en gedragscodes om discriminatie tegen te gaan bij het aangaan
van Nederlandse financiering voor projecten in het algemeen.
Vraag 9
Welke mogelijkheden ziet u voor het versterken van de inzet door Nederland
op praktische hulp aan vervolgde christenen, bijvoorbeeld middels het
(helpen) voorzien in veilige schuilplaatsen en/of sociaaleconomische
behoeften? Wat doet Nederland en wat doet de EU reeds op dit vlak?
Antwoord 9
Het kabinet zet zich hier al sterk voor in. Zo financiert Nederland bijvoorbeeld
het Shelter City programma en verschillende Power of Voices programma’s
om het maatschappelijk middenveld in verschillende landen te versterken en
middelen te geven om hun werk uit te kunnen voeren. Ook zijn recentelijk de
Safety for Voices programma’s gestart om mensenrechtenverdedigers in
benarde situaties te ondersteunen in hun fysieke en digitale veiligheid en
mentale welzijn. Dit geldt ook voor mensenrechtenverdedigers die gevaar
lopen op het gebied van vrijheid van religie en levensovertuiging.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3