De situaƟe van
kinderen en jongeren
op Sint Maarten

© United NaƟons Children’s Fund (UNICEF), 2013
Foto’s omslag © UNICEF/UNI119953/LeMoyne
Disclaimer:
De meningen in deze publicaƟe zijn de standpunten van de auteurs en geven niet noodzakelijkerwijs het
beleid of de standpunten van UNICEF weer.
De termen en aanduidingen in deze publicaƟe en de presentaƟe van het materiaal betekenen niet van de
kant van het United NaƟons Children’s Fund (UNICEF) een oordeel of advies over de juridische status van
een land of gebied, of van haar autoriteiten of de aĩakening van haar grenzen.
Nederlandse eindredacƟe: Mark Wijne, UNICEF Nederland en ColeƩe Mulder, tekstensie.nl
Vormgeving: Shiloh ProducƟons

INHOUDSOPGAVE
TEN GELEIDE

13

VOORWOORD

14

LIJST VAN AFKORTINGEN

15

1.

INLEIDING EN METHODOLOGIE

15

2.

KERNGEGEVENS OVER SINT MAARTEN

25

3.

SOCIAAL BELEID EN SOCIALE
INVESTERINGEN

33

4.

HET RECHT OP GEZONDHEID

37

5.

HET RECHT OP ONDERWIJS

43

6.

HET RECHT OP BESCHERMING

53

7.

HET RECHT OP PARTICIPATIE

63

8.

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

65

REFERENTIES

70

BIJLAGE: TOEZICHT OP DE AANBEVELINGEN VAN
HET VN KINDERRECHTENCOMITÉ VOOR SINT
MAARTEN
71

Foto: © UNICEF/UNI120061/LeMoyne

Lijst met kaders, aĩeeldingen en tabellen

LIJST MET KADERS,
AFBEELDINGEN EN TABELLEN
Kaders
1.
2.
3.

Visie van leerlingen op seks en enerzwangerschap
Het onderwijssysteem: meningen uit het klaslokaal
Overige instellingen die bijdragen aan het beschermingssysteem

Aĩeeldingen
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.

Kaart van Sint Maarten en Saint Mar n
Migra e naar lee ijdsgroep
Bevolkingsspreiding van kinderen en jongeren
Bevolkingssta s ek en migra e (2004-2010)
Organisa estructuur van de uitvoerende macht
Werkgelegenheid en werkloosheid naar geslacht, 2007 en 2009
Goedgekeurde en afgewezen uitkeringsaanvragen, 2012
Verzekeringsdekking
Oorzaak-gevolgschema van de basisproblemen binnen het onderwijs
Zes stappen voor het aanpakken van kindermisbruik
Het gangbare systeem voor de bescherming van kinderen op Sint Maarten
Oorzaak-gevolgschema van problemen met betrekking tot de bescherming van kinderen
en jongeren

Tabellen
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

Overheidsbegro ng 2011
Percep e van de burger van het gezondheidssysteem
Publieke investeringen in de zorg
Onderwijsuitgaven
Redenen voor voor jdig schoolverlaten in 2010-1011 en 2011-2012
Belangrijke componenten van de wetgeving met betrekking tot kinderbescherming
Jeugdcriminaliteit (13-17 jaar), 2008-2011

5

Jongen, 13 jaar, Sint
Maarten
“Ik ben geboren op de Dominicaanse Republiek en hier
gekomen toen ik zes was. Opgroeien op Sint Maarten
is niet heel fantas sch, er is een hoop geweld en drugs,
vooral hier in deze buurt. Mensen vermoorden elkaar om
geld. Ik ben niet bang dat mij iets gebeurt, want ik woon
hier in deze buurt sinds ik op Sint Maarten woon en ken
veel mensen.
Ik woon met mijn moeder, s efvader en jongere broertje
in een appartement. Mijn echte vader woont in Santo
Domingo. Ik heb hem niet gezien sinds mijn zesde. Ik zou
hem graag zien. De rela e met mijn s efvader is niet goed.
Hij slaat me al jd zonder te vragen waarom ik iets heb
gedaan. Mijn moeder doet niks. Hij is bij de kerk geweest
om erover te praten en nu scheld hij me vooral uit als hij
boos is. Daardoor voel ik me slecht.
Ik ga zonder ontbijt naar school omdat mijn moeder al jd
wil slapen en zegt dat ik het zelf kan. Maar er is geen eten
om mee te brengen en ik krijg ook geen geld om eten te
kopen. Dus ik eet pas ’s middags, op het jeugdcentrum. ’s
Avonds eten we rijst met iets. Ik eet boven op mijn kamer
voor de televisie. Als ik bij mijn oma ben, dan krijg ik wel
ontbijt. Als ik problemen heb, ga ik naar haar om te praten
en zij helpt mij dan.
Mijn school is goed. We hebben veel huiswerk en dat maak
ik in het jeugdcentrum. Daar krijgen we hulp. Ik speel daar
ook basketbal. Verder doe ik niets in mijn vrije jd, want
dat mag niet van mijn s efvader. Hij denkt dat ik in een
gang zit. Ik moet al jd bij mijn broertje blijven. Ik zou graag
sporten in het weekend of ergens heen gaan. Ik moet al jd
werken in de supermarkt en verder ben ik thuis. Ik verveel

6

Foto: © UNICEF/NYHQ20112029/LeMoyne

me vaak. Ik mag ook niet naar het Carnaval. Ik mag niks
beslissen thuis en nergens naar toe, want ze zijn bang dat
er iets gebeurt. Mijn moeder hee

ook mijn laptop en

telefoon afgepakt.
Na mijn school wil ik naar Santo Domingo om te studeren.
Ik wil rechten studeren omdat een advocaat iemand in de
gevangenis kan ze en en ik dan kan uitleggen waarom de
dingen die iemand hee gedaan, fout zijn.”

Foto: © Foto: © UNICEF/NYHQ20112029/LeMoyne

7

Jongen, 16 jaar, Sint
Maarten
I
“Ik woon met mijn moeder, twee broers en zusje in een
appartement in Belvedere. Mijn moeder is één van de
beste moeders die je kunt bedenken. Met mijn broers
en zus heb ik het leuk. We helpen elkaar met huiswerk.
Wij worden opgevoed door allebei onze ouders, ook nu
ze gescheiden zijn. Ons is geleerd om oudere mensen te
respecteren, niet te schelden en geen geweld te gebruiken.
Ik wil speelgoeddesigner worden. Tegenwoordig hebben
kinderen goedkoop speelgoed, wat snel breekt. Ik zou ook
graag computerspellen willen bedenken, want ik hou van
computers.
We wonen in een fijne buurt, met veel kinderen en honden.
Eerder woonde ik in Fort Willem, bij mijn vader. Daar roken
en drinken veel jongens op straat en er is harde muziek. Ik
vind het fijn om op Sint Maarten te wonen, maar wanneer
ik het uit het perspec ef van mijn moeder bekijk, is het
moeilijk. De prijzen gaan omhoog en de salarissen niet. Als
je eerst voor drie dingen in de supermarkten en dollar
betaalde, betaal je nu twin g.
Voor kinderen is er niet veel te doen. De overheid zou een
nieuwe speeltuin voor kleine kinderen kunnen bouwen,
want voor hen is er niets. Ze kunnen ook een speelkamer
of zoiets maken of kinderen bezighouden en van de straat
houden, beschermd tegen slechte invloeden.
Ik vind het leuk om naar school te gaan, maar ook wel saai.
Wat niet goed is, is dat er wordt gevochten. Het is ook
niet goed dat ze ons niet de kans geven om te doen waar
we goed in zijn. We krijgen een vast pakket aan lessen.
We krijgen bijvoorbeeld geen muziek. Je moet dat maar
zelf buiten school doen. Ze laten ons niet onze talenten
ontdekken en ontwikkelen. Daarom zijn er steeds meer
kinderen die stoppen met school. Ook moet er meer
beveiliging zijn. Er zijn twee bewakers en als er gevechten
tegelijk zijn, zijn er niet genoeg. Wat wel goed is, is dat ze

8

Foto: © UNICEF/NYHQ20112034/LeMoyne
Foto: © Roger LeMoyne

ons fouilleren. Meestal zi en we in de pauze buiten. De
spor eve kinderen die willen spelen, hebben niets om
mee te spelen. Dat zou ik veranderen.
Op Sint Maarten zijn meer onveilige plekken dan veilige
plekken. School is niet zo veilig en ik voel me ook niet al jd
veilig op straat, want er is vaak geen straatverlich ng. In het
donker kun je niet zien wie er op je af komt. Na half zeven
’s avonds ben ik niet buiten, tenzij het met mijn moeder is.
Ik zou de wegen willen verbeteren en de straatverlich ng.
Hier op het eiland doen ze hun best om de kinderen van de
straat te houden, maar ze moeten harder werken. Ik zit zelf
bij een project dat ‘Girls and Boys Brigade’ heet. Eerst dacht
ik dat het niet leuk zou zijn. Maar daarna realiseerde ik me
dat je nieuwe mensen kunt ontmoeten en landen kunt
ontdekken, want het is wereldwijd. Ze leren je discipline,
vaardigheden en zelfstandigheid.”

Foto: © Roger
Foto:LeMoyne
© UNICEF/NYHQ20112033/LeMoyne

9

Meisje, 12 jaar, Sint
Maarten
“Sint Maarten is een klein eiland met veel verborgen
dingen. Het is een eiland met veel financiële en ecologische
problemen. Er zijn te veel auto’s voor de wegen en de
wegen zijn te smal. Het eten, het carnaval en de stranden
zijn de beste dingen van Sint Maarten.
Ik woon met mijn moeder, vader en twee jongere broertjes.
Thuis heb ik mijn eigen kamer en mijn broertjes delen een
kamer. Ik hou van dansen, zingen en met mijn vrienden
naar de bioscoop gaan en pizza eten. Later wil ik chef-kok
of danseres worden. Ik denk dat ik later in de Verenigde
Staten wil studeren. Ik weet zeker dat ik weg wil van Sint
Maarten. Daarna kom ik misschien terug. Het ligt er aan
wat ik dan doe.
Ik sta op om zes uur ’s ochtends op en na school doe ik mijn
huiswerk, als ik dat heb. Of ik zit gewoon te kletsen met mijn
vrienden. Op woensdagmiddag heb ik jeugdparlement en
daarna ga ik naar de kerk voor lessen ter voorbereiding
van het vormsel. Op vrijdagmiddag maak ik caketjes met
mijn moeder.
Mijn lerares Nederlands is mijn lievelingslerares. Iedereen
mag haar heel graag. Sommige kinderen zeggen zelfs dat
zij haar moeder is.
Mijn ouders kunnen niet al jd koken omdat ze drukke
schema’s hebben met hun werk. Mijn vader werkt op het
vliegveld en als een vliegtuig te laat is, moet hij wachten
tot het er is. Ik eet dan restjes of maak zelf iets. Als we
samen eten dan doen we dat voor de televisie.
We hebben al jd te eten thuis. Als mijn ouders niet op
jd betaald krijgen, eten we brood of bij mijn oma. Soms
gebeurt het dat er geen geld is om iets te kopen. Deze
schoenen zijn bijvoorbeeld twee jaar oud. Ik hoop vrijdag
nieuwe schoenen te krijgen. Dat kon eerder niet, omdat
mijn broertjes steeds schoenen nodig hadden. Ik heb ook

10

Foto: © UNICEF/UNI119994/LeMoyne

veel kleine kleren. Ik vind het niet erg omdat ik weet dat
mijn ouders hun best doen om geld te verdienen om ons
een goed bestaan te geven.
Er is niet veel te doen op het eiland, behalve met carnaval.
We kunnen paintballen, maar dat is helemaal aan de
andere kant van het eiland. De meeste mensen wonen aan
deze kant van het eiland en het is moeilijk met het verkeer
om aan de andere kant te komen. Ik verveel me vaak als
ik thuis ben en niks te doen heb. Er zou bijvoorbeeld een
jongerenclub moeten zijn.
Ik voel me veilig thuis, op school en op straat maar in
sommige buurten niet. Er is veel geweld op het eiland:
gevechten, overvallen en drugsdealers. Ik weet ook dat
veel kinderen thuis worden geslagen of misbruikt. Ik luister
naar het nieuws en doe ook graag onderzoek.
Als ik de baas van Sint Maarten zou zijn, zou ik meer
plekken maken voor kinderen om naar toe te gaan en meer
en betere spor aciliteiten. Ik zou ook het milieu willen
verbeteren.”

Foto:Foto:
© UNICEF/UNI119994/LeMoyne
© Roger LeMoyne

11

Meisje, 17 jaar, Sint
Maarten
“Ik vind het niet leuk om op dit eiland te leven. Er is niet veel
te doen voor kinderen. Sommige jongeren zijn meelopers,
meestal de jongens en vooral als het om drugs gaat. De
meeste jongens hebben drugs geprobeerd. Dat komt
omdat sommige ouders ouderwets zijn en hun kinderen
niet genoeg aandacht geven. En dat komt dan weer omdat
er veel verschillende culturen zijn en de mensen uit Haï
en Santo Domingo bijvoorbeeld zijn heel druk. Zij hebben
al jd twee of drie banen.
Ik woon met mijn moeder en mijn hond. Ik heb vier oudere
zussen, maar die wonen niet bij ons. Mijn hele familie
komt van Santo Domingo. Mijn vader woont ook op het
eiland. Ik zie hem vaak. Er is veel druk op mij omdat mijn
oudere zussen niet echt iemand zijn geworden, dus er veel
druk op mij om de familie hogerop te brengen. We hebben
al jd te eten maar soms hebben we niet genoeg geld voor
kleren. Mijn moeder werkt doordeweeks als conciërge en
in het weekend verkoopt ze lootjes. Als er iets is, heb ik
niemand om naar toe te gaan. Ik vertrouw niemand, dus ik
praat dan tegen mezelf.
Als ik vrij ben, doe ik thuis extra huiswerk om verder
te zijn in de les. Ik doe ook veel ac viteiten: ik doe het
Jeugdparlement en een radio- en tv-programma: ‘Voice
of the Children’. Daar kunnen kinderen en jongeren hun
mening geven. Anders zou ik maar thuis zi en en televisie
kijken. Je kunt wel sporten, maar als je daar niet van houdt,
is er niet veel te doen. Vooral voor meisjes niet. In Santo
Domingo waren er cursussen bijvoorbeeld, over make-up,
of naaien. Hier hebben we dat niet. Ik zou graag willen dat
er hier cursussen worden gegeven waar je later iets aan
hebt.
Op school gaat het goed. De school is alleen niet goed
georganiseerd. Ik heb wel veel huiswerk en dat doe ik
zelf. Voor Frans krijg ik soms hulp. Ik kan best wel goed

12

Nederlands, ik heb het goed in mijn hoofd, maar het komt
er niet al jd goed uit. Na mijn middelbare school wil ik
graag Rechten, Maatschappelijk Werk of iets met de Poli e
studeren. Ik wil naar Curaçao, omdat het een eiland is en
het dichtbij is. Hier op Sint Maarten is namelijk niks. Ik
zou wel hier terugkomen. Als we iets willen veranderen,
moeten we dat samen doen. Weggaan en niet terugkomen
helpt het eiland niet, dan zien we het alleen maar naar de
knoppen gaan.
Ik voel me niet veilig op Sint Maarten, er is veel geweld en
er zijn overvallen. Dat komt door de drugs en ook doordat
er een gebrek is aan banen voor jonge mensen, zeggen ze.
Als je terugkomt naar het eiland na je studie, hoop je een
baan te vinden. Als dat niet gebeurt, ga je maar een beetje
rondhangen en wiet roken.
Ik zou de vriendjespoli ek willen veranderen. Dat is moeilijk.
En er zijn gewoon te weinig banen. Ik zou ook het milieu
willen verbeteren, want mensen gooien afval gewoon
op straat en ik zou het onderwijs willen verbeteren. We
horen bij Holland, dus ik vind dat wij op hetzelfde niveau
als Holland moeten zijn. Ook zou ik de gehandicapte
kinderen helpen, zodat zij meer buiten komen en dingen
te doen hebben. Er zou een organisa e moeten zijn die
jongeren die drugs gebruiken, helpt. Deze hulp moet ook
professioneler. Als laatste denk ik dat er geen verschil zou
moeten zijn op basis van huidskleur; op mijn school krijgen
de kinderen met een donkere huid vaak minder aandacht
dan kinderen met een lichtere huid. ”

13

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Foto: © UNICEF/UNI120061/LeMoyne

14

Inleiding

Foto: © UNICEF/NYHQ20112034/LeMoyne

In 2011-2012 hee de non-gouvernementele organisa e OSE (Observatorio Social del Ecuador) een
situa eanalyse uitgevoerd van kinderen en jongeren op Sint Maarten. Dit ter evalua e van de vooruitgang en
van de uitdagingen rond de toepassing van de rechten van deze groepen. Een ander belangrijk het doel was om
met aanbevelingen te komen voor sociale ini a even en middellange en langetermijnbeleidsmaatregelen ter
verbetering van hun levensomstandigheden en kansen. Deze analyse werd uitgevoerd in opdracht van UNICEF, de
kinderrechtenorganisa e van de Verenigde Na es .

15

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Er werd gekozen voor een benadering vanuit een mensenrechtenperspec ef en een par cipa eve aanpak. De
analyse was gericht op de sociaaleconomische en poli eke processen die van invloed zijn op de situa e van
kinderen, jongeren en vrouwen. De informa e werd onder andere verkregen via interviews met 48 belangrijke
informanten (25 overheidsfunc onarissen en 23 vertegenwoordigers van maatschappelijke organisa es) en
3 focusgroepen (met daarin ook jongeren). Daarnaast werden gegevens van de volkstelling van 2001 en 2011
opnieuw bekeken, evenals diverse documenten en onderzoeken van verschillende na onale en interna onale
organisa es. De analyse werd echter beperkt doordat er slechts weinig sta sche gegevens over kinderen en
jongeren beschikbaar zijn.
Onderstaand zijn de belangrijkste algemene bevindingen voor Sint Maarten vermeld. Daarna volgen
hoofdbevindingen en aanbevelingen met betrekking tot het recht op gezondheid, onderwijs, bescherming en
par cipa e van kinderen, jongeren en vrouwen, met een conclusie als afslui ng. Een uitgebreide weergave van de
onderzoeksresultaten voorzien van a eeldingen, tabellen en kaders is terug te vinden in het volledige rapport.

16

Ten geleide
Foto: © UNICEF/NYHQ20111986/LeMoyne

Dit rapport is gebaseerd op de analyse van de situa e van kinderen en jongeren op Sint Maarten. Deze situa eanalyse
is gemaakt door OSE (Observatorio Social de Ecuador) in opdracht van UNICEF, de kinderrechtenorganisa e van
de Verenigde Na es . Het onderzoek hiervoor is uitgevoerd door Cris na Bas das (onderzoekscoördinator), Belén
Febres Cordero, Soledad Álvarez Velasco (onderzoekscoördinator) en Edurne Cardenas. De algemene leiding was
in handen van Margarita Velasco Abad (uitvoerend directeur) en Ta ana Cevallos (administra e).

17

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Voorwoord
Foto: © UNICEF/NYHQ20111994/LeMoyne

Mensenrechtencomités van de Verenigde Na es houden toezicht op de uitvoering van het VNKinderrechtenverdrag(IVRK) en het VN-Vrouwenverdrag (CEDAW). Er is bepaald dat het Koninkrijk der Nederlanden
in zijn totaliteit aan hen moet rapporteren, met aparte hoofdstukken over de verschillende landen. Op basis van
de rapportages doet het comité aanbevelingen. De meest recente aanbevelingen (uit 2009) die het koninkrijk van
het VN-Kinderrechtencomité ontving, beva en enkele specifieke adviezen voor Sint Maarten, Aruba, Curaçao en
de Nederlandse An llen. Bij de overheid en maatschappelijke organisa es van Sint Maarten ontstond daarop de
behoe e aan een volledige en uitgebreide, door UNICEF ondersteunde analyse van de situa e van kinderen en
jongeren op het eiland.
UNICEF’s regionale kantoor voor La jns Amerika en het Caribisch gebied en UNICEF Nederland hebben vervolgens
het ini a ef genomen voor het maken van deze uitvoerige situa eanalyse. Een situa eanalyse is voor UNICEF
doorgaans het uitgangspunt bij haar inzet en pleitbezorging voor het respecteren en naleven van kinderrechten,
waar ook ter wereld. Het gaat hierbij om de rechten van alle kinderen, zoals vastgelegd in het Interna onaal
Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK).
Wij hebben ons voor de analyse gebaseerd op bestaande cijfers en de beoordeling van het relevante sociale
beleid die inzicht geven in de leefomstandigheden van kinderen en jongeren op Sint Maarten. Ook hebben we
verschillende belanghebbenden binnen de overheid en sociale organisa es geïnterviewd en groepsdiscussies
gevoerd met kinderen en vrouwen. Dankzij de combina e van kwan ta eve met kwalita eve methoden konden
wij diepgaander onderzoek doen dan bij de standaard situa eanalyse. Dit was mogelijk doordat we bij de
voorbereiding van de analyse konden samenwerken met veel overheidsdiensten en non-gouvernementele actoren.
De uitkomsten van deze situa eanalyse van kinderen en jongeren op Sint Maarten hebben wij vastgelegd in het
rapport dat voor u ligt. Het bevat ook verhalen van individuele kinderen. Deze kinderportretjes zijn gemaakt door
UNICEF Nederland in samenwerking met het departement Maatschappelijke en Culturele Ontwikkeling en de
Federa e An lliaanse Jeugdzorg. De portretjes maken onderdeel uit van een groter project waarin kinderen in alle
Caribische delen van het Koninkrijk der Nederlanden gehoord worden en hun mening geven over opgroeien in hun
land. De resultaten van dit project worden in een apart fotoboek gepresenteerd: ‘Kind op een eiland, Kinderen
over opgroeien op Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eusta us en Sint Maarten’.

18

Voorwoord

Wij hopen dat deze informa e zowel de overheid als de sociale organisa es bereikt en gebruikt wordt om de
volledige naleving van de rechten van kinderen, jongeren en vrouwen op Sint Maarten te garanderen. Opgemerkt
dient te worden dat de situa eanalyse is uitgevoerd in de eerste hel van 2012. Eventuele latere wijzigingen in de
wetgeving zijn daarom niet in dit rapport verwerkt.
Als onderzoekers willen wij onze dankbaarheid uitspreken aan de regering van Sint Maarten. Dit geldt met name
voor minister-president Sarah Wescot-Williams, minister van Onderwijs, Cultuur, Jeugd en Sport Silveria Jacobs, en
Shermina Powell-Richardson en Elmora Aventurin-Pantophlet van hetzelfde ministerie. Ook het Departement van
Sta s ek van Sint Maarten zijn wij zeer erkentelijk, net als alle mensen die aan de interviews hebben meegewerkt
en wiens verklaringen de basis vormen voor dit onderzoek.

19

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Lijst
van aŅorƟngen
Bbp
CBS
CEDAW
hiv
IVRK
JGZ
NEET
Ngo
OSE
PAHO
PPP
SIFMA
SMMC
UNDP
UNICEF
WHO

20

bruto binnenlands product
Centraal Bureau voor de Sta s ek
Conven on on the Elimina on of All Forms of Discrimina on against Women
human immunodeficiency virus
Interna onaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind
jeugdgezondheidszorg
Not in Educa on, Employment or Training (geen scholing, geen werk, geen
training)
non-gouvernementele organisa e
Observatorio Social del Ecuador, geves gd in Quito (Ecuador)
Pan American Health Organiza on (pan-Amerikaanse
Posi ve Paren ng Programme
Sentro di Informashon i na Formashon Bienestar di Mucha
Sint Maarten Medical Center
United Na ons Development Programme (ontwikkelingsprogramma van de
United Na ons Children’s Fund (de kinderrechtenorganisa e van de Verenigde
World Health Organiza on

IntroducƟon
and Methodology

1. Inleiding
Foto: © UNICEF/NYHQ20111984/LeMoyne

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

1. Inleiding en methodologie
Een situa eanalyse hee de volgende doelen, waarvan de twee bovenste de hoofddoelen van deze bewuste analyse
voor Sint Maarten waren. De doelen zijn verbonden met een nieuwe aanpak in de ontwikkelingssamenwerking.
Deze is gericht op de versterking van de capaciteiten van de lokale par jen, zodat zij zelf in staat zijn om hun
problemen op te lossen zonder hulp van buitenaf.


Het evalueren van de vooruitgang en de uitdagingen rond het realiseren van de rechten van kinderen,
jongeren en vrouwen.



Het vormen van aanbevelingen voor sociale ac es en beleidsmaatregelen op de middellange en de
lange termijn ter verbetering van de levensomstandigheden en de kansen voor kinderen, jongeren en
vrouwen..



Het iden ficeren van de oorzaken van – en de structurele verbanden tussen – de problemen die invloed
hebben op kinderen, jongeren en vrouwen.



Het uitleggen van de manier waarop middelen en sociale, economische en organisatorische structuren
van een land (inclusief het gevoerde beleid en de bestaande instellingen) kunnen bijdragen aan het
omgaan met problemen aangaande de situa e van kinderen, jongeren en vrouwen.



Het ontwikkelen van vaardigheden (of het uitbreiden van bestaande capaciteiten) en technische
ondersteuning ter plaatse.



Het genereren van een proces van par cipa eve analyse om de lokale betrokkenen te mobiliseren
en strategische allian es aan te gaan op verschillend maatschappelijk niveau, om zo tot een posi ef
resultaat te komen voor kinderen, jongeren en vrouwen.



Het bevorderen van het gebruik en de toepassing van de gegenereerde informa e op zowel
maatschappelijk als overheidsniveau en het waarborgen van het monitoren en updaten van de
geproduceerde informa e.

Onderzoeksmethoden
Het benoemen van de belangrijkste sociale, economische, poli eke en culturele problemen was mogelijk dankzij
een scala aan onderzoeksmethoden. Deze waren gebaseerd op de ‘Guidance for Conduc ng Situa on Assessment
and Analysis of Children’s and Women’s Rights’ (UNICEF, 2008) en op OSE’s eerdere ervaringen op het gebied van
kwalita ef en kwan ta ef onderzoek.
Gezien de groo e van het land en de beperkte beschikbaarheid van sta s sche informa e in sommige sectoren,
hee het OSE gekozen voor een zeer par cipa eve aanpak. Nadat UNICEF een team van lokale partners had
samengesteld, onder leiding van Shermina Powell, brachten de OSE-onderzoekers in november 2011 en februari
en augustus 2012 drie werkbezoeken aan Sint Maarten om informa e te verzamelen en het voorlopige rapport in
te dienen.
22

Inleiding en methodologie

Het diepte-interview is een essen eel hulpmiddel bij alle kwalita eve onderzoeksmethoden. Het is alleen juist te
gebruiken nadat alle betrokkenen in kaart zijn gebracht en de belangrijkste personen en organisa es met specifieke
informa e en ervaring in het veld zijn geïden ficeerd. Daarom vond het in kaart brengen van alle betrokkenen bij
het onderzoek al jdens het eerste studiebezoek aan Sint Maarten plaats. Er werd een bijeenkomst georganiseerd
met maatschappelijke organisa es en overheidsinstellingen om een lijst op te stellen met belangrijke personen
voor diepte-interviews. Deze lijst werd vervolgens goedgekeurd door het directoraat Sport en Jeugdzaken.
Verschillende geïnterviewden wezen vervolgens weer andere belangrijke informanten aan.
52 procent van de ondervraagden had een belangrijke func e bij de besluitvorming van de overheid of was
vertegenwoordiger van een uitvoerende instan e. Het ging onder andere om afdelingshoofden van gespecialiseerde
kinder- en onderwijsinstellingen, kamers van koophandel, parlementsleden of mensenrechtenorganisa es. De
overige 48 procent kwam uit de niet-gouvernementele sector, waaronder vertegenwoordigers van maatschappelijke
organisa es of vakbonden, academici, leerkrachten, leerlingen, directeuren van s ch ngen en personen die zich
bezighouden met specifieke kwes es als migra e.
De uitgebreide informa e die zo werd verkregen, werd aangevuld met behulp van andere methodologische
hulpmiddelen, waaronder verdere focusgroepen en een beoordeling van literatuur en sta s sche bronnen. De
meeste van deze focusgroepbijeenkomsten werden bezocht door relevante betrokkenen uit de samenleving, De
eerste bijeenkomsten werden ook bijgewoond door vertegenwoordigers van overheidsinstellingen.
Het voorlopige rapport werd in twee aparte sessies gepresenteerd aan de belangrijkste betrokkenen. De
bekendmaking van de eerste resultaten vond plaats in aanwezigheid van de minister-president, de minister van
Onderwijs, Cultuur, Jeugd en Sport, de minister van Volksgezondheid, Sociale Ontwikkeling en Arbeid, en de
directeuren van het directoraat Jeugd- en sportzaken. De tweede bijeenkomst bestond uit een workshop, die
werd bijgewoond door ongeveer vij ig vertegenwoordigers van maatschappelijke organisa es en de overheid.
Hierna is de verzamelde informa e aangevuld en op sommige punten aangepast. Ook zijn de uit interviews
en groepsdiscussies verkregen gegevens waar mogelijk vergeleken met andere kwan ta eve en kwalita eve
informa e, en met het overheidsbeleid en de aan kinderen en jongeren gerelateerde programma’s.
Een situa eanalyse behelst niet alleen het beoordelen en analyseren van de situa e van kinderen en vrouwen,
maar vraagt ook om een op mensenrechten gerichte aanpak. Dit betekent dat in het onderzoek rekening is
gehouden met de verplich ngen die Sint Maarten, als onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden, conform een
aantal interna onale verdragen is aangegaan. Dit zijn onder meer het IVRK en het CEDAW. De bepalingen hieruit
zijn omgezet in indicatoren voor de informa everzameling. Dit om ervoor te zorgen dat de informa e de specifieke
aspecten van de naleving van de rechten van kinderen, jongeren en vrouwen weerspiegelt, zoals vastgesteld in
deze interna onale verdragen. Bovendien is de analyse in oorzaak-gevolgschema’s gevat. Dit hee ons geholpen
de structurele oorzaken van de sociale problemen van deze groepen te verduidelijken en de tekortkomingen in de
maatschappelijke inzet en de overheidsinspanningen te iden ficeren.

23

24

Foto: © UNICEF/NYHQ20111984/LeMoyne

IntroducƟon
and Methodology

2.
Foto: © UNICEF/NYHQ20111975/LeMoyne

Kerngegevens over
Sint Maarten

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

2. Kerngegevens over
Sint Maarten
Sint Maarten werd in 1648 krachtens het Verdrag van Concordia opgedeeld in een Nederlands deel in het
zuiden en een Frans deel in het noorden (Saint Mar n). In oktober 2010 kreeg het Caribische eiland de status
van een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Sindsdien hee het zijn eigen Staatsregeling
en ins tu es voor het bepalen van het overheidsbeleid. Interna onale betrekkingen en defensie blijven echter
verantwoordelijkheden van het koninkrijk.
De grootste motor achter de economie is het toerisme. Slechts 10 procent van het land is geschikt voor landbouw
en meer dan 90 procent van de voedingsmiddelen wordt geïmporteerd.
Ondanks het feit dat het eiland is onderverdeeld in een Nederlands en een Frans deel, kunnen de bewoners zich
vrijelijk over het eiland bewegen en gebruikmaken van de sociale voorzieningen in beide delen. Het grootste deel
van de bevolking op Sint Maarten spreekt Engels; slechts een kleine minderheid hee het Nederlands of het Frans
als moedertaal.

Aĩeelding 1: Kaart van Sint Maarten en Saint MarƟn
Bron: www.charterworld.com/index.html?sub=st-marƟn-yacht-charter

26

Kerngegevens over Sint Maarten

Demografische kenmerken
De snelle bevolkingsgroei en het ontbreken van een adequate infrastructuur om deze groei op te vangen, vormen
een grote uitdaging. Volgens de gegevens van de burgerlijke stand groeide de bevolking tussen 2008 en 2010
met 2.100 mensen. In juni 2012 bedroeg het oﬃcieel aantal geregistreerde inwoners op Sint Maarten 55.309.
Daarnaast wonen er veel niet-geregistreerde immigranten, van wie ook de kinderen niet zijn geregistreerd.
Uit de gegevens van de burgerlijke stand blijkt tevens dat de verhouding tussen het aantal geboorten en sterfgevallen
in de laatste en jaar redelijk stabiel is (gelijk aan die van ontwikkelde landen). Er is dus geen sprake van natuurlijke
bevolkingsgroei. De demografische veranderingen zijn het gevolg van immigra e en emigra e, die in de afgelopen
jaren aanzienlijk zijn toegenomen. De emigra e betre vooral jonge mensen in de lee ijd van 15 tot 29 jaar en er
is een collec eve immigra e van personen tussen 40 en 44 jaar (zie a eelding 2).

85 jaar en ouder
80-84 jaar
75-79 jaar
70-74 jaar
65-69 jaar
60-64 jaar
55-59 jaar
50-54 jaar
45-49 jaar
40-44 jaar
35-39 jaar
30-34 jaar
25-29 jaar
20-24 jaar
15-19 jaar
10-14 jaar
5-9 jaar
0-4 jaar
-2500

-2000

-1500

-1000

-500

0

500

1000

1500

2000

2500

Aĩeelding 2 MigraƟe naar leeŌijdsgroep (emigraƟe is rood weergegeven, blauw geeŌ de immigraƟe aan)
Bron: CBS, 2010 (tabel door het OSE).

Het aantal inwoners met een lee ijd van 0 tot 19 jaar bedraagt 11.529 personen (UNDP, 2011). Dat is 28,17
procent van de bevolking, waarvan het grootste deel wordt gevormd door de groep tussen 10 en 14 jaar oud (zie
a eelding 3), wederom als gevolg van het grote aantal jonge mensen dat emigreert. Deze lee ijdsgroep bestaat
uit meer vrouwen dan mannen, evenals de totale bevolking van Sint Maarten: op iedere 100 mannen zijn er 112
vrouwen (Departement van Sta s ek, 2012).

27

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

15-19 jaar
10-14 jaar
5-9 jaar
0-4 jaar

0

500

1000
Man

1500

2000

2500

3000

3500

Vrouw

Aĩeelding 3 Bevolkingsspreiding van kinderen en jongeren
Bron: CBS, 2010

Voor het ontwikkelen van hierop gericht overheidsbeleid is kennis over de dynamiek van de bevolking essen eel.
Uit een gedetailleerde analyse van de demografische situa e blijkt bijvoorbeeld dat het noodzakelijk is een
s muleringsbeleid op te stellen voor het behoud van jonge mensen op Sint Maarten. De wegtrekkende jeugd kan
leiden tot een ‘brain drain’, waardoor de noodzaak ontstaat geschoold personeel uit andere landen aan te trekken.
Immigra e kan echter op verschillende niveaus binnen de maatschappij tot spanningen leiden en in sommige
gevallen zelfs tot culturele confronta es tussen de verschillende na onaliteiten. Beide zijn niet bevorderlijk voor
het opbouwen van een sterke landsiden teit.
Volgens de volkstelling van 2001 waren meer dan zes op de en personen (63 procent) a oms g van buiten
Sint Maarten en leefden er meer dan honderd verschillende na onaliteiten op het eiland. Tien jaar later, bij de
volkstelling van 2011, bleek dat zeven op de en personen (70 procent) elders waren geboren en dat het aantal
verschillende na onaliteiten 118 bedroeg, waarvan de grootste meerderheid a oms g was van de Dominicaanse
Republiek, Haï , Jamaica en Guyana (Departement van Sta s ek, 2011). Het groeiende aantal immigranten hee
zijn weerslag op alle gebieden van de samenleving, ook op de situa e van kinderen en jongeren.
Mensen komen naar Sint Maarten vanwege de betere arbeidskansen vergeleken met veel andere Caribische
landen. Veel hotels, restaurants en resorts zijn in handen van immigranten. Tegelijk vullen de immigranten ook
het gat op de arbeidsmarkt en zijn ze vaak werkzaam in de bouw, als kok, in de dienstensector of als schoonmaker

28

Kerngegevens over Sint Maarten

(UNDP, 2011). Deze immigra e hee een culturele diversiteit gebracht die terug te zien is in het aantal gesproken
talen op het eiland. Het Nederlands en het Engels zijn de oﬃciële talen, maar er worden ook veel andere talen
gesproken. Volgens de volkstelling van 2001 hee 67,5 procent van de bevolking het Engels als moedertaal. Van
13 procent is Spaans de moedertaal, van 8 procent het Creools, van 4 procent het Nederlands, van 2 procent het
Papiamento, van 1,5 procent het Frans en van 3,5 procent een andere taal.
Hoewel er sprake is van meer immigra e dan emigra e, hee ook deze laatste zijn impact op de bevolking. Jonge
mensen vertrekken voor hun studie naar het buitenland omdat het onderwijsniveau daar hoger ligt dan op Sint
Maarten en keren na het afronden van de studie vaak niet terug. De voornaamste bestemmingen zijn Nederland,
Aruba en de Verenigde Staten.
6000
5000
4000
3000
2000
1000
0

2004

2006

2008

2010

ŵŝŐƌĂƟĞ

770

622

881

848

/ŵŵŝŐƌĂƟĞ

2277

2214

1723

3872

dŽƚĂĂůƐƚĞƌŌĞŐĞǀĂůůĞŶ

165

155

169

174

dŽƚĂů>ŝǀĞŝƌƚŚƐ

503

570

617

562

Aĩeelding 4 BevolkingsstaƟsƟek en migraƟe (2004-2010)
Bron: burgerlijke stand, Sint Maarten

InsƟtuƟonele structuur
Zoals eerder vermeld verkreeg Sint Maarten in oktober 2010 zijn autonome status binnen het Koninkrijk der
Nederlanden. De belangrijkste ins tu onele veranderingen zijn dat het eiland nu zijn eigen Staatsregeling en zijn
eigen we en hee , zelf zijn beleid kan bepalen en over eigen democra sche instellingen beschikt. Hoewel Sint
Maarten een nieuw land vormt binnen het koninkrijk, bestaan de uitvoerende overheidsorganen al vrij lang en
kunnen de meeste medewerkers bogen op een jarenlange ervaring als ambtenaar.

29

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

De regering bestaat uit de gouverneur van Sint Maarten, die als vertegenwoordiger van het staatshoofd Koning
Willem-Alexander het onschendbare hoofd van de regering is, het parlement en de ministerraad. Het parlement
vormt de wetgevende macht, bestaande uit vij ien door het volk gekozen leden die voor een periode van vier jaar
zi ng nemen. De uitvoerende macht bestaat uit het kabinet, dat wordt voorgezeten door de minister-president en
zeven ministeries (zie a eelding 5). De wetgevende macht is samengesteld uit het Gerecht van Eerste Aanleg, het
Cons tu onele Hof en de ombudsman. Tegen uitspraken op na onaal niveau kan beroep worden aangetekend bij
het Gemeenschappelijk Hof van Jus e van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eusta us en Saba. In
cassa e gaan is mogelijk bij de Hoge Raad in Den Haag (Nederland).
Ministerraad: Hoogste
autoriteit:
Minister-president

Ministerie van
Algemene
Zaken

Ministerie
ǀĂŶ:ƵƐƟƟĞ

Departementen:
Juridische Zaken
en Wetgeving /
Binnenlandse
Zaken en
Koninkrijksrelaties / Buitenlandse
ZĞůĂƟĞƐͬKƉĞŶbare Diensten

Departementen:
/ŵŵŝŐƌĂƟĞͲ
ĞŶŶĂƚƵƌĂůŝƐĂƟĞĚŝĞŶƐƚͬ
WŽůŝƟĞŬŽƌƉƐǀĂŶ^ŝŶƚ
Maarten / Douane /
ĞƚĞŶƟĞͬ&ŝŶĂŶĐŝģůĞ
/ŶĨŽƌŵĂƟĞͲĞĞŶŚĞŝĚͬ
Interne Zaken

Ministerie van
Onderwijs, Cultuur,
Jeugd en Sport

Ministerie van
Toerisme, Economische
Zaken, Transport &
Telecommunica

Afdeling Financiën /
Student Support
Division
Leerling-ondersteuning /
Jeugd en Sport /
KŶĚĞƌǁŝũƐŝŶƐƉĞĐƟĞͬ
Cultuur

Ministerie van
Volksgezondheid,
Maatschappelijke
Ontwikkeling en
Werk

Meteorologische
dienst /
Departement van
Toerisme /
Departement van
^ƚĂƟƐƟĞŬͬ
Departement van
Lucht- en Zeevaart

Volksgezondheid
/ Sociale Zaken /
Vrijwilligerswerk
/ Werk

Ministrerie van
Ruimtelijke
Ordening en
Infrastructuur

tŽŶŝŶŐŝŶƐƉĞĐƟĞ
/ management
van infrastructurele projecten

Semiprivate/autonome
kustwacht /
sŽŽŐĚŝũƌĂĂĚͬ^ƟĐŚƟŶŐ
:ƵƐƟƟģůĞ&ĂĐŝůŝƚĞŝƚĞŶͬ
^ƟĐŚƟŶŐ
Jeugdgevangenis

Aĩeelding 5 OrganisaƟestructuur van de uitvoerende macht
Bron: de website van de regering, www.sintmaartengov.org

De ministeries zijn verantwoordelijk voor een geïntegreerde uitvoering van het overheidsbeleid in de verschillende
sectoren, waaronder gezondheid en werk. De ministerraad zorgt voor een blijvende dialoog tussen de verschillende
ministeries en maakt het voor de regering mogelijk aan gezamenlijke doelstellingen te werken.
Het algemene klimaat in deze nieuwe periode is er één van op misme. Er zijn echter ook uitdagingen voor het
werken aan een stabiel land.
1.

30

De huidige overheidsinstellingen zijn nieuw en het is noodzakelijk om zowel het we elijke kader
als de ins tu onele structuur te versterken. Hoewel de meerderheid van de bevolking voor
autonomie hee gekozen, kan de transi e veranderingen met zich meebrengen die voor een
bepaalde mate van onzekerheid kunnen zorgen. Ook kan de opgebouwde kennis en ervaring met
poli ek bestuur en collec eve besluitvorming binnen de Nederlandse An llen verloren gaan.

Kerngegevens over Sint Maarten

2.

Maatschappelijke organisa es beschikken over diverse capaciteiten en hebben bij het
kri sch beoordelen van het overheidsbeleid te maken met verschillende uitdagingen.
Er zijn echter verscheidene wijk-, vrouwen- en jongerenorganisa es die een bijdrage
zouden kunnen leveren aan de ontwikkeling van het overheidsbeleid of de verdediging
van de rechten en belangen van bepaalde groepen, waaronder kinderen en jongeren.

Wat Sint Maarten nodig hee , is een echte discussie over de overheid, haar func es en de ins tu onele constella es.
Veel van de landen in de regio kunnen van elkaar leren door belangrijke informa e – zoals over de overheidsorganisa e
en -func e – met elkaar uit te wisselen. Sint Maarten zou van een dergelijke dialoog met landen in de Cariben
en La jns-Amerika kunnen profiteren. Het onderhouden en uitbreiden van de capaciteit van ambtenaren en
dienstverleners vereist con nue aandacht. Hoewel veel ambtenaren ervaring hebben in leidinggevende func es en
hoog zijn opgeleid, biedt de plaatselijke universiteit momenteel geen studie aan in bestuurskunde of poli cologie.

Sociale cohesie en naƟonale idenƟteit
De opbouw van een samenleving met een hoge sociale cohesie wordt bemoeilijkt door diverse factoren. Onder meer
het bestaan van twee landen met een eigen koloniale geschiedenis op één eiland en het gebruik van verschillende
talen binnen een klein gebied. Andere invloeden hierop zijn de toestroom van migranten en de aanwezigheid van
meerdere modellen voor middelbaar en voortgezet onderwijs.
Het onderwijs speelt een fundamentele rol bij de ontwikkeling van een na onale iden teit en creëert tevens een
band tussen de verschillende etnische groepen. Vanwege de recente geboorte van Sint Maarten als land is er
nog geen sociale cohesie. Er zijn ook nog tekortkomingen wat betre het onderwijs: (a) het draagt niet bij aan
een dialoog met de verschillende sociale sectoren, omdat het schooltype dat bezocht wordt a ankelijk is van de
financiële situa e van een gezin; (b) er is geen oﬃciële taal voor het middelbaar onderwijs (sommige scholen geven
les in het Nederlands en andere in het Engels) en er is geen uniform onderwijsprogramma; en (c) er wordt te weinig
onderwezen over de achtergrond en historie van Sint Maarten; de leerlingen weten vaak meer over de geschiedenis
en poli eke processen van Nederland dan over die van hun eigen land.

Lokale economie en aĬankelijkheid van het toerisme
Het bbp op Sint Maarten bedraagt USD 15.000 per jaar per hoofd van de bevolking, wat veel hoger is dan in de
meeste andere Caribische landen. Een presta eanalyse over en jaar laat zien dat het toerisme zich in 2000 snel
begon te ontwikkelen en in 2005 een hoogtepunt bereikte met 2,1 miljoen toeristen. Hierdoor bood de toeris sche
dienstverlening ongekende mogelijkheden voor economische groei. De a ankelijkheid van het toerisme brengt
echter ook veel risico’s met zich mee, omdat deze bedrijfstak zeer gevoelig is voor de wereldwijde economische
crisis (die in 2011 tot een terugval van het aantal bezoekers hee geleid). Deze branche is tevens kwetsbaar omdat
het voor een land moeilijk is permanent aantrekkelijk te blijven als een toeris sche bestemming. Verder bestaat er
een gat tussen de ontwikkeling van een adequate toeris sche infrastructuur en de a ankelijkheid van goederen die
geïmporteerd moeten worden, hetgeen de groeiende inflatoire trend verklaart.
31

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Het toerisme creëert het meeste werk (onder meer in hotels, restaurants, middenstand, bouw, transport), meer
nog dan de overheid. De groei van het toerisme ging echter niet hand in hand met de ontwikkeling van menselijk
kapitaal en met een verbetering van de arbeidskwalifica es. Er zijn te weinig hooggekwalificeerde func es en er
is sprake van een grote concurren e bij lager geschoolde banen. Vanwege de slechte arbeidsomstandigheden
en de navenante betaling weigert de lokale bevolking het werk uit te voeren; het wordt aan niet-geregistreerde
immigranten aangeboden. Werkgevers geven vaak de voorkeur aan de tweede groep, omdat zij dan de sociale
verzekeringen en de arbeidsregelingen kunnen omzeilen. Zoals te zien is in a eelding 6 is er sprake van een
groeiend aantal werklozen. De cijfers liggen hoger voor vrouwen dan voor mannen.
30000
25000
20000
15000
10000
5000
0

Man

Vrouw
2007

Aantal werkenden

Man

Vrouw
2009

Aantal werklozen

Beroepsbevolking
Aĩeelding 6 Werkgelegenheid en werkloosheid naar geslacht, 2007 en 2009.
Bron: CBS, 2010

Het salaris voor vrouwen ligt lager dan dat voor mannen. In 2001 verdienden vrouwen gemiddeld 2.415 en
mannen 4.333 An lliaanse gulden per maand. Veel moeders hebben meerdere banen. Zij zijn hiertoe genoodzaakt
vanwege dit salarisverschil, de hoge kosten van levensonderhoud en het feit dat de vrouw meestal verantwoordelijk
is voor het economische welzijn van haar kinderen. De kinderen worden voor langere jd achtergelaten in
kinderopvangcentra of zijn alleen thuis, met mogelijke nega eve gevolgen (zie hoofdstuk 6).
Het minimumloon voor mensen ouder dan 21 bedraagt 7,96 gulden per uur. Jongeren van 16 en 17 jaar verdienen
65 procent van dit salaris, 18-jarigen 75 procent, 19-jarigen 85 procent en 20-jarigen 90 procent (CBS, 2010).
Ondanks het feit dat onderwijs verplicht is, is er sprake van een hoog percentage drop-outs (zie hoofdstuk 5) en
een gebrek aan beroepsopleidingen. Hierdoor verlaten veel kinderen de school zonder de vaardigheden en de
kennis die nodig zijn voor het vinden van een passende baan.
Hoewel het gemiddelde inkomen voldoende is om aan de basisbehoe en te kunnen voldoen en bedelen en
kinderarbeid niet veel voorkomen, is er wel sprake van verborgen armoede, met name onder Dominicaanse
immigranten.
32

0.
3.
Foto: © UNICEF/NYHQ20111990/LeMoyne

IntroducƟon
and Methodology

Sociaal beleid
len sociale investeringen

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

3. Sociaal beleid
en sociale investeringen
Het vermogen om een sociaal beleid te voeren waarbij alle rechten worden gerespecteerd en gegarandeerd, is
fundamenteel voor ieder ontwikkeld land. De huidige situa e biedt Sint Maarten een historische kans om een
sociaal beleid te ontwikkelen. Dit houdt het volgende in (White, 2004).
•
Het creëren van regels en voorschri en voor het formuleren van overheidsbeleid;
•
het sluiten van een akkoord met alle sociale sectoren;
•
het vaststellen van uitgangspunten voor het overheidsbeleid;
•
het versterken van overheidsinstellingen;
•
het uitvoeren van overheidsbeleid
•
het zorgen voor sociale investeringen en meer eﬀec viteit bij de sociale uitgaven;
•
ieder lid van de samenleving krijgt toegang tot het zogenoemde ‘sociaal minimum’, dat ook wel wordt
gedefinieerd als het minimum aan middelen dat nodig is om aan de maatschappij deel te kunnen nemen. Burgers
moeten zich bewust zijn van hun rechten en dienen toegang te hebben tot hulp en compensa e als beleidsmakers
in gebreke blijven.
Op de meeste sociaal-economische indicatoren is de score guns g. De levensverwach ng bij geboorte, de
kinderster e, de toegang tot het onderwijs en de gele erdheid staan op het niveau van ontwikkelde landen als
Nederland en de Verenigde Staten. De begro ngsstructuur laat een hoog percentage aan overheidsinvesteringen
in sociale sectoren zien (zie tabel 1).

Tabel 1 Overheidsbegroting 2011
Uitgaven
Ministerie

2011

Inkomsten

Percentage

2011

Percentage

Gouverneur

0

0

0

0

Parlement

9.553.249

2,3

0

0

Ministerie van Algemene Zaken

67.557.243

16,1

2.503.604

0,6

Ministerie van Financiën

39.797.890

9,5

343.247.673

81,5

Ministerie van Jus

e

68.663.710

16,3

7.584.778

1,8

Ministerie van Onderwijs, Cultuur, Jeugd en
Sport

110.168.683

26,2

5.801.943

1,4

Ministerie van Volksgezondheid, Sociale
Ontwikkeling en Arbeid

58.649.164

13,9

12.039.600

2,9

Ministerie van Toerisme, Economische Zaken,
Transport en Telecommunica e

33.855.314

8

43.118.000

10,2

Ministerie van Volkshuisves ng, Ruimtelijke
Ordening, Milieu en Infrastructuur.

32.671.344

7,8

6.621.000

1,6

420.916.597

100

420.916.598

100

TOTAAL
Bron: ministerie van Algemene Zaken

34

Sociaal beleid en
sociale investeringen

Zoals blijkt uit de tabel is het grootste gedeelte van de begro ng gereserveerd voor onderwijs, gevolgd door jus e
en algemene zaken. Idealiter zou de zorg qua uitgaven op de tweede plaats moeten komen in plaats van op de vierde
en er zou meer gedaan moeten worden aan de toegang tot en de universele dekking van de gezondheidszorg.
Toch blijkt uit het inkomsten- en uitgavenpatroon dat het hier een model betre van een welvaartsstaat met grote
opbrengsten uit belas ngen (geïnd door het ministerie van Financiën) en uitgaven in de sociale sectoren.
Het overheidsbeleid zou zich echter meer moeten richten op een herverdeling van middelen. Voor groepen
met een hoge mate van armoede (waaronder kinderen van niet-geregistreerde immigranten) is het momenteel
moeilijker om toegang te krijgen tot het gezondheidssysteem en andere sociale voorzieningen. Ook bestaat er
behoe e aan een beter rechtenbeschermingssysteem, omdat de diverse sectorale overheidsinstellingen hun werk
niet al jd even overtuigend coördineren. Ervaringen van andere landen laten zien dat de aanwezigheid van een
duidelijk en geïntegreerd systeem tot betere resultaten voor kinderen leidt. Sint Maarten hee geen integraal
systeem voor kinderbescherming (zie hoofdstuk 6).

Sociale zekerheid
Op Sint Maarten bestaat een specifieke ziektekostenverzekering. Daarnaast is er voor specifieke doelgroepen
een stelsel dat garant staat voor drie vormen van sociale zekerheid: (a) financiële ondersteuning (zoals
werkloosheidsuitkeringen en pensioenen) of eenmalige uitkeringen (zoals de betaling van collegegeld,
schooluniformen en begrafeniskosten, of steun bij na onale rampen); (b) juridische bijstand voor civiele, werken aan het huwelijk gerelateerde problemen; en (c) gezondheidszorg voor onverzekerden die medische hulp
behoeven.
De hoogte van de financiële hulp is a ankelijk van de situa e van de aanvrager en zijn of haar behoe en. Werklozen
met kinderen ontvangen een hoger bedrag. In 2012 waren er in totaal 196 aanvragen voor de drie bovenvermelde
subsidievormen, waarvan 80 procent werd gehonoreerd (zie a eelding 7).

Foto: © UNICEF/NYHQ20112002/LeMoyne

35

IntroducƟon
and Methodology

4. Het recht op gezondheid
Foto: © UNICEF/NYHQ20112026/LeMoyne

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

4. Het recht
op gezondheid
●

De gezondheidssector ontvangt 10 procent van de overheidsbegroting en de voorzieningen worden door 89
procent van de bevolking beoordeeld als goed of heel goed.

●

De kindersterfte is laag (7,6 per 1.000 levendgeborenen) en de levensverwachting bij geboorte is 78,6 jaar.

●

In het algemeen is het zorgsysteem niet georganiseerd in zorgniveaus en werkt het niet op een geïntegreerde
manier.

●

Er is geen officiële informatie beschikbaar over geboorte-, sterfte- en ziektecijfers of wijzigingen in deze cijfers
per jaar.

●

Werklozen en niet-geregistreerde immigranten hebben slechts beperkt toegang tot gezondheidszorg.

●

Het percentage tienerzwangerschappen is hoog.

●

Het aantal jongeren met obesitas is toegenomen en wordt gerelateerd aan de leefstijl en eetgewoonten

De regering van Sint Maarten legt grote nadruk op de beschikbaarheid van de gezondheidszorg en de toepassing
van specifieke programma’s en ac es ter verbetering van het zorgsysteem.
Volgens de volkstelling van 2001 gee de meerderheid van de bevolking aan tevreden of zeer tevreden te zijn met
de gezondheidszorg op Sint Maarten (zie tabel 2).

Tabel 2. Perceptie van de burger van het gezondheidssysteem

Bron: CBS, 2001

BurgerpercepƟe
gezondheidssysteem

Aantal

Zeer goed
Goed
Redelijk
Slecht/zeer slecht
Onbekend
Totaal

12.409
14.955
2.863
327
40
30.594

Zoals eerder vermeld bedraagt het deel van de overheidsbegro ng voor het ministerie van Volksgezondheid,
Sociale Ontwikkeling en Werk 13,9 procent en is ongeveer 10 procent van dit percentage exclusief bestemd voor
de gezondheidszorg (ter vergelijking: op Costa Rica, waar de dekking van sociale zekerheid universeel is, is 11
procent van de begro ng voor gezondheid bestemd). In tabel 3 is te zien dat de uitgaven aan medische zorg de
hoogste prioriteit krijgen van het hiervoor beschikbare budget (89 procent), terwijl investeringen in preven eve
gezondheidszorg rela ef laag zijn (11 procent).

38

Het recht op gezondheid

Tabel 3. Publieke investeringen in de zorg
Voornaamste uitgaven

Guldens

Medische zorg

18.000.000

Afvalverwerking

9.500.000

Preven eve en cura eve gezondheidszorg

2.300.000

Onderhoud van vuilstortplaatsen

2.800.000

Jeugdgezondheidszorg

200.000

Bron: overheidsbegroƟng Sint Maarten 2009 (tabel door het OSE)

De regering stree naar een groter budget voor volksgezondheid en is van plan een nieuw verzekeringsstelsel in te
voeren. In de huidige situa e hebben niet alle mensen op Sint Maarten toegang tot een ziektekostenverzekering (zie
a eelding 8). Het gaat hierbij onder andere om niet-geregistreerde immigranten en in mindere mate werklozen.

Figure 4b Verzekeringsdekking (bron: Census 2011)
WĂƌƟĐƵůŝĞƌǀĞƌǌĞŬĞƌĚ
14.6%
Ik ben niet verzekerd
12.3%

BZV / SZV, 20.2%

Onbekend 2.9%
Verzekerd via werkgever 1.7%

SZV, 44.7%

PP-kaart 1.6%
Ik weet het niet 1.1%
fzog, 1.0%

Aĩeelding 8 Verzekeringsdekking
Bron: volkstelling 2011

39

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Behaalde resultaten
Lage kindersterŌe
De realisa e van het recht op leven, zoals uiteengezet in het VN-Kinderrechtenverdrag, wordt onder andere bepaald
op basis van de kinderster e (het aantal kinderen dat ster voor zijn of haar vijfde verjaardag). De kinderster e
op Sint Maarten is geleidelijk gedaald tot 7,6 per 1.000 levend geborenen in 2008 (actuele informa e was ten
jde van het samenstellen van dit rapport niet beschikbaar). Hiermee behoort Sint Maarten tot de landen met de
laagste kinderster e in het Caribisch gebied en La jns-Amerika.

Aanpak hiv
In 2008 telde Sint Maarten het hoogste aantal hiv-gevallen van de Nederlandse An llen. In 2010 waren er twin g
nieuwe gevallen (van de in totaal 664 geregistreerde gevallen tussen 1985 en 2010). De scha ng in 2010 was
dat 100 procent van de geregistreerde hiv-geïnfecteerden een behandeling had ontvangen, inclusief de gevallen
zonder ziektekostenverzekering. Er waren verschillende campagnes gericht op voorkoming van besme ng en
mensen konden zich gra s laten testen op hiv. Het aanpakken van hiv en aids is een prioriteit voor het ministerie
van Volksgezondheid, Sociale Ontwikkeling en Arbeid. In nauwe samenwerking met ngo’s zoals de Sint Maarten
AIDS Founda on organiseerde het een aantal programma’s daarvoor. De lee ijdsgroep met het hoogste aantal
gevallen is die van 25 tot 44 jaar, gevolgd door die van 45 tot 64 jaar. Hiv onder jongeren komt nauwelijks voor.

Openstaande uitdagingen
VaccinaƟegraad
Vaccina es voor kinderen van 0 tot 17 jaar zijn gra s; de overheid financiert deze volledig. Het succes van het
programma hangt echter af van de toestemming van de ouders en voogden, dus van hoe belangrijk zij vaccina e
vinden. In twee onderzoeken naar de vaccina egraad door de PAHO in 2003 en 2008 kwam aan het licht dat een
aanzienlijk percentage kinderen tussen 12 en 59 maanden niet voldoende was gevaccineerd.
Het Wit Gele Kruis verzorgt vaccina es voor kinderen in de lee ijd van 0 tot 4 jaar. Hierna neemt het
schoolsysteem deze verantwoordelijkheid over tot het kind de lee ijd van 18 jaar hee bereikt. De JGZ beoordeelt
de vaccina edossiers van alle vierjarigen en schoolgaande kinderen. De ouders ontvangen via de school een
toestemmingsformulier dat zij ondertekend aan de JGZ moeten retourneren. Kinderen die een of meer vaccina es
hebben gemist, worden op een zogenoemde ‘catch-up’-lijst geplaatst.
Dat een kind niet wordt gevaccineerd kan diverse redenen hebben. De ouders zijn bijvoorbeeld niet geregistreerd
en hebben dus geen toegang tot de gezondheidsvoorzieningen. Het kan ook zijn dat het kind niet bij een
consulta ebureau of een van de gezondheidscentra is geweest, niet naar school gaat of uit het buitenland komt
40

Het recht op gezondheid

en niet bekend is bij de JGZ zolang het niet naar school gaat. Overige kinderen waarvan geen vaccina egegevens
bekend zijn, kunnen zijn gevaccineerd op het Franse Saint Mar n.
In juli 2011 werd ter uitbreiding van het immunisa eprogramma een beleidshandboek voorbereid met
ondersteuning van de PAHO en de WHO. De impact hiervan en de gean cipeerde verbeteringen in de
vaccina edekking zijn nog niet beoordeeld.

Hoog percentage Ɵenerzwangerschappen
Vrouwen op Sint Maarten krijgen over het algemeen op jonge lee ijd kinderen. Veel van deze vrouwen zijn
enermoeders, wat kan leiden tot problemen zoals een gebrek aan zorg voor hun baby’s, een studieonderbreking
en een verlies van het gevoel van eigenwaarde.

Foto: © UNICEF/NYHQ20111991/LeMoyne

Kader 1. Visie van leerlingen op seks en Ɵenerzwangerschap
De meerderheid van de geïnterviewde leerlingen gaf aan dat hij/zij seksueel ac ef werd op een lee ijd tussen de 12 en 15 jaar
oud. Hoewel er op school seksuele voorlich ng wordt gegeven, wordt het onderwerp thuis nooit besproken. De meeste jongeren
doen hun kennis op via gesprekken met vrienden. Veel meisjes raken zwanger. Eén meisje zei dat enerzwangerschappen veel
voorkomen en dat een zwangerschap ze in een moeilijke posi e plaatst. De meeste meisjes die zwanger raken, krijgen geen
steun van de vader en moeten dus zelf voor de baby zorgen. Tijd om naar school te gaan of te studeren is er niet. Sommige
jongens behandelen meisjes ronduit slecht, hebben een rela e met ze en bazuinen dit vervolgens rond op school.
De meisjes denken ook vaak dat een deel van hun moeilijkheden langetermijnproblemen zijn. Zoals een ander meisje het
verwoordde: “Ik had geen vader in mijn leven en ik kreeg een kind en nu hee mijn baby geen vader en dat komt heel veel
voor. Alle problemen worden van genera e op genera e doorgegeven.”

Er zijn talrijke programma’s gelanceerd ter voorkoming van enerzwangerschappen, waaronder programma’s
over seksuele verantwoordelijkheid en an concep e. Een andere bron van informa e over het gebruik van
voorbehoedsmiddelen zijn de maatschappelijk werkers op school. Het probleem is derhalve niet het gebrek aan
informa e, maar het gat tussen de informa e en het gebruik ervan. Jongeren op Sint Maarten luisteren nauwelijks
naar het advies van volwassenen.

41

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Voordat de leerplichtwet werd ingevoerd, weigerden veel scholen zwangere eners toegang tot de leslokalen.
Vandaag de dag wordt enerzwangerschap minder ges gma seerd en zijn er zelfs speciale programma’s voor
jonge aanstaande moeders. Een groot aantal jongeren neemt deel aan het door de voogdijraad gepromote
‘Posi ve Paren ng Programme’.

Steeds meer kinderen met overgewicht of obesitas
Net als in veel andere landen in het Caribisch gebied is er ook op Sint Maarten sprake van een groeiend percentage
kinderen met overgewicht of obesitas. Deze kinderen kunnen erns ge gezondheidsproblemen ontwikkelen, zoals
diabetes, die later eventueel van invloed kunnen zijn op het zorgsysteem. De regering hee voorgesteld te werken
aan de preven e van obesitas via voedings- en bewegingsprogramma’s gericht op het creëren van een gezondere
maatschappij.

Betere informaƟesystemen met betrekking tot gezondheid
Een van de grootste problemen op Sint Maarten voor de analyse van de naleving van het gezondheidsrecht van kinderen is
het ontbreken van informa e en data. Het SMMC behoort tot een van de weinige instellingen die op systema sche wijze
informa e produceert. Hoewel de administra e aangee dat er in 2010-2011 sprake was van slechts vijf sterfgevallen onder
pasgeborenen, zijn er geen algemene gegevens over perinatale ster e beschikbaar.
Dit gebrek aan informa e het moeilijk het sociale beleid te volgen (en dan met name het overheidsbesluitvormingsproces
en -prioriteiten met betrekking tot investeringen). Ook is het las g om erachter te komen wat de impact hiervan is op de
bevolking.

42

5.

Foto: © UNICEF/NYHQ20111999/LeMoyne

Het recht
op onderwijs

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

5. Het recht
op onderwijsn
●

Onderwijs is verplicht en 99 procent van de kinderen en jongeren heeft toegang tot basis- en middelbaar
onderwijs.

●

De overheid financiert openbare en ook verschillende religieuze scholen, evenals universiteiten, technologische
instituten, vervoer van en naar school, studiebeurzen en tweedekansonderwijs.

●

Er zijn verschillende onderwijsmodellen – met onderwijs in het Nederlands of het Engels – en rijkere ouders
geven er de voorkeur aan hun kinderen naar privéscholen te sturen.

●

Het onderwijsmodel is gebaseerd op het Nederlandse systeem en is niet aangepast aan de lokale behoeften.

●

Het toegenomen aantal leerlingen op openbare scholen heeft geleid tot grote klassen en onvoldoende
leerkrachten en onderwijsmaterialen.

●

Er is sprake van een relatief hoog percentage drop-outs en kinderen die van school worden gestuurd, met
name in het middelbaar onderwijs, en het ontbreekt aan mechanismen om leerlingen in het onderwijssysteem
te re-integreren.

●

Doordat de meeste mensen buitenshuis werken en er slechts een beperkt aanbod aan dagopvang en naschoolse
activiteiten is, groeien kinderen en jongeren veelal op zonder toezicht van een volwassene.

●

Migrantenkinderen hebben niet altijd toegang tot reguliere scholen als gevolg van taalkundige of academische
beperkingen. Als zij onderwijs volgen op speciale migrantenscholen kan dit bijdragen aan het voortbestaan
van vormen van uitsluiting.

●

De beperkte keuze uit universitaire opleidingen, de toenemende mogelijkheden om in het buitenland te
studeren en de afwezigheid van een sociaal beleid om de terugkeer van afgestudeerden te bevorderen,
hebben geleid tot een ‘braindrain’.

Bij het in de prak jk brengen van het recht op onderwijs op Sint Maarten is in de afgelopen twee decennia grote
vooruitgang geboekt. Aanzienlijke overheidsinvesteringen, verplicht onderwijs en een betere toegang zijn de
belangrijkste elementen die hebben geleid tot de resultaten van het land op dit gebied.
In 2011 investeerde de overheid 26 procent van haar na onale begro ng in onderwijs, wat aantoont dat deze
sector prioriteit hee , zoals aangegeven in de regeringsplannen. Tabel 4 toont de spreiding van onderwijsuitgaven
in 2009.

44

Het recht op onderwijsn

Tabel 4. Onderwijsuitgaven
Overheidsuitgaven naar school- en onderwijstype
FAVE/SKOS/SVOBE/SPCOB/SDA
Openbare scholen
Beurzen en toelagen
Schoolbus
Tweedekansonderwijs
Sint Maarten Ins tute of Technology
Universiteit van Sint Maarten

AnƟlliaanse guldens
41.500.000,00
21.700.000,00
6.500.000,00
4.600.000,00
1.000.000,00
600.000,00
500.000,00

Bron: overheidsbegroƟng Sint Maarten 2009

Volgens gegevens uit de overheidsbegro ng van 2009 volgen ongeveer 3.340 leerlingen basisonderwijs op
gesubsidieerde scholen, waarvan 1.880 (meer dan de hel ) op openbare scholen zit. In het middelbaar onderwijs
gaat het om 2.519 leerlingen. Veel van het onderwijs op Sint Maarten wordt aangeboden door religieuze s ch ngen
– adven sten, katholieken, en christelijke methodisten – die hiervoor een overheidssubsidie ontvangen.
De grote winsten die in het onderwijs zijn behaald, gaan gepaard met beperkingen in het systeem. Het aantal
drop-outs en kinderen die van school worden gestuurd is hoog, er is een gebrek aan regels om het middelbare
onderwijs universeel te maken en het aantal universitaire opleidingen is beperkt. Hoewel het analfabe sme
tussen 1992 en 2001 werd gehalveerd van 8,6 procent tot 4,1 procent, kent Sint Maarten nog steeds een van
de hoogste percentages analfabeten onder de Caribische landen. Het feit dat de meeste scholen worden geleid
door religieuze s ch ngen, die daarvoor geld ontvangen van de overheid, beperkt de ruimte voor de overheid om
seculier openbaar onderwijs aan te bieden.

Behaalde resultaten
Verplicht onderwijs en hoge mate van toegang
Het onderwijs is gegarandeerd en verplicht conform ar kel 11 van de Staatsregeling van 2010. Zowel het basis- als
het middelbaar onderwijs is voor 99 procent van de schoolgaande bevolking toegankelijk. De scholen hebben hun
poorten nu ook geopend voor niet-geregistreerde immigranten en kinderen met speciale behoe en. Deze groepen
waren tot voor kort uitgesloten. Tussen 2005 en 2008 werden 1646 niet-geregistreerde kinderen ingeschreven
(CBS, 2010).
Onderwijsprogramma’s, teksten en ander lesmateriaal staan onder de constante controle van de dienst
Onderwijsinnova e en het SIFMA. Laatstgenoemde gee ook trainingen aan leraren en stelt lesmaterialen samen.
Een aanvullend doel is het leveren van zogenoemd tweedekansonderwijs via het jeugdontwikkelingsplan aan
jonge mensen in de lee ijd van 16 tot 24 jaar die hun school niet hebben afgemaakt. Deze opleiding voorziet in
prak sche training en werkervaring, en daarmee ook in arbeidskansen.
45

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Verbeterde structuur van het ministerie van Onderwijs, Cultuur,
Jeugd en Sport
Een andere belangrijke ontwikkeling in het onderwijs is de manier waarop het ministerie van Onderwijs, Cultuur,
Jeugd en Sport is opgezet. Deze structuur omvat: (a) een afdeling educa eve ondersteuning; (b) een afdeling
sport en jeugdzaken, verantwoordelijk voor het ontwikkelen van buitenschoolse sportac viteiten voor kinderen/
jongeren en het verbeteren van de situa e van jonge mensen (met name risicojongeren) via speciale programma’s;
(c) een onderwijsinspecteur, verantwoordelijk voor het toezicht op de kwaliteit van de faciliteiten en de naleving
van de educa eve normen; en (d) een afdeling voor onderwijsfondsen die beurzen en mogelijkheden tot studeren
in het buitenland subsidieert.

Openstaande uitdagingen
Beperkingen in de onderwijskwaliteit
Een van de beperkingen in de onderwijskwaliteit is de afwezigheid van een uniform model. Conform de
Staatsregeling van 2010 hebben scholen de keuzevrijheid om te onderrichten in het Engels of in het Nederlands en
niet alle onderwijsinstellingen volgen het Nederlandse model. Een andere factor die bijdraagt aan de ongelijkheid
in het onderwijs betre het verschil tussen openbare scholen en privéscholen. Meer vermogende families kiezen
ervoor hun kind(eren) naar een privéschool te sturen, omdat daar sprake is van een betere leeromgeving, minder
kinderen per klas, meer leraren en een betere infrastructuur.
De leerplicht hee ook geleid tot enkele problemen in het openbare systeem vanwege het groeiende aantal
kinderen, waaronder die uit migrantengroepen met verschillende achtergronden en opleidingsniveaus. Het
aantal leerlingen per klas is aanzienlijk toegenomen, van een gemiddelde van 22 tot 30 of zelfs 35 leerlingen per
klas. De verbeterde toegang hee niet noodzakelijkerwijs geleid tot meer docenten, een betere infrastructuur of
mechanismen ter ondersteuning van leraren in de omgang met moeilijke groepen.

46

Foto: © UNICEF/UNI120068/LeMoyne

Het recht op onderwijsn

Foto: © UNICEF/UNI120068/LeMoyne

Kader 2. Het onderwijssysteem: meningen uit het klaslokaal
De meeste geïnterviewde leerlingen vonden de gebrekkige voorbereiding en de desinteresse van de leerkrachten
het grootste probleem van het onderwijssysteem. “De klaslokalen zien er vaak ongezellig uit, sommige docenten
herhalen steeds dezelfde leerstof, anderen gaan er weer te snel doorheen en vragen niet of we het ook begrepen
hebben. Als we iets niet begrijpen, krijgen we te horen dat we het antwoord zelf maar moeten opzoeken.” Een
ander probleem dat naar voren kwam, was dat de school te vol was.
Leerlingen zeiden dat het onderwijssysteem te streng was, hetgeen zijn weerslag hee op het grote aantal kinderen
dat de school voor jdig verlaat of wordt weggestuurd. “Als je op vechten wordt betrapt, schoppen ze je van school.
Je krijgt maar één kans om een fout te maken of met een probleem aan te komen. Wanneer er drugs bij een
leerling worden aangetroﬀen, zelfs als het marihuana is, wordt hij van school gestuurd en krijgt hij geen kans meer
om die fout goed te maken.”
Ook de onderwijstaal veroorzaakt problemen. “Sommige basisscholen geven les in het Engels en wanneer je
overstapt naar een Nederlandse school, heb je een probleem.” Een andere problema sche kwes e is de wijze
waarop leerlingen worden ingedeeld. “We worden opgesplitst in drie groepen. De eerste is voor de slimsten van de
klas en de laatste voor de slechtste leerlingen. De rest komt in de middelste groep terecht. De eerste groep hee
privileges, de rest niet. Zij mogen bijvoorbeeld hun mobieltjes in de klas meenemen, terwijl de andere leerlingen
dat niet mogen.”

47

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

CKinderen en jongeren buiten het onderwijssysteem
Ondanks de grote successen op het gebied van de onderwijstoegang zijn er nog steeds kinderen en jongeren die
niet naar school gaan. Tabel 5 toont de hoofdredenen waarom kinderen hun schoolopleiding in de laatste twee
jaar a reken.

Tabel 5 Redenen voor voortijdig schoolverlaten in 2010-2011 en 2011-2012
Emigra e
Faalt op school + verlaat de school om te gaan
werken
Verwijzing naar een ander onderwijstype
Niet naleven van de regels

Zwangerschap
Overige
Totaal

2010–2011

2011–2012

41

10

39

13

17
12
0
6
115

7
4
2
0
36

Bron: ministerie van Onderwijs, Cultuur, Jeugd en Sport

De tabel toont een aanzienlijke daling in het aantal drop-outs, hoewel niet duidelijk is of het hier een permanente
dalende trend betre . De belangrijkste reden voor de voor jdig schoolverla ng (met uitzondering van emigra e)
is dat jongeren ervoor kiezen te gaan werken. Kinderen uit een achterstandsmilieu lopen het grootste risico de
school voor jdig te verlaten. Zij zoeken naar werk in het toerisme, hebben een minder posi ef toekomstbeeld
en denken vaak dat het afmaken van hun schoolopleiding of het volgen van een studie verspilde jd is. Het
werkloosheidspercentage onder jongeren bedraagt 29,4 procent (het landelijk gemiddelde is 12,2 procent) (CBS,
2010). Het beperkte baanaanbod in combina e met het hoge percentage drop-outs kan ertoe bijdragen dat
sommigen het illegale pad opgaan.
Een andere reden voor het hoge aantal schoolverlaters is het wegsturen van kinderen met gedragsproblemen
op school, zoals fysiek geweld, drugsgebruik en serieuze problemen met docenten. Er zijn ook voorbeelden van
kinderen die van school worden gestuurd vanwege hun slechte leerpresta es (hoewel minder dan vroeger). In
het algemeen vinden leerlingen die om disciplinaire redenen van een openbare of semi-openbare school zijn
weggestuurd, geen plaats meer op een andere vergelijkbare opleiding. Veel van deze probleemkinderen gaan
naar de Sint Maarten Voca onal Training School (lager beroepsonderwijs), waar zij de basisvaardigheden leren die
nodig zijn om zich later in de maatschappij staande te houden. Deze school hee echter een s gma, wat het voor
deze leerlingen moeilijk maakt om hun vooruitzichten te verbeteren. Het aantal andere beroepsopleidingen dat
beantwoordt aan de behoe en van de economie is beperkt.

48

Het recht op onderwijsn

BehoeŌe aan meer dagopvang en naschoolse acƟviteiten
Dagopvangcentra zijn duur en daarom financieel gezien niet voor alle gezinnen toegankelijk. Een kwaliteitscommissie
die 39 centra beoordeelde, kwam tot de conclusie dat slechts negen instellingen aan alle criteria voldeden (Sint
Maarten Day Care Situa on Report). Er waren elf beoordelingscriteria, waaronder infrastructuur, veiligheid,
beroepskwalifica e, keuken, slaapkamers, badkamers, toile en, onderwijs en buitenspeelplaats. De negen centra
zijn geselecteerd voor een proefproject met overheidssubsidie. Volgens het rapport voldeden twin g kinderen aan
de criteria voor een subsidie; zij maken deel uit van dit project.
Een groot probleem voor veel scholieren is dat hun ouders na school geen jd hebben om voor hen te zorgen.
Veel huishoudens, met name migrantengezinnen, zijn kerngezinnen of eenoudergezinnen en hebben geen andere
familieleden zoals grootouders of tantes waarop zij een beroep kunnen doen voor naschoolse opvang. Soms komt
de naschoolse zorg van jonge kinderen terecht op de schouders van hun oudere broers of zusters.
De regering zet zich in voor een betere dekking van de naschoolse opvang en voor het opze en van buitenschoolse
programma’s als onderdeel van een reguliere schooldag. Deze programma’s zijn vergelijkbaar met de par culier
beheerde naschoolse programma’s voor kinderen en jongeren van meer vermogende gezinnen die voor deze
ac viteiten kunnen betalen. Bovendien is er een speciale sec e opgezet binnen het directoraat Jeugd- en
sportzaken met als doel het sporten te bevorderen en te financieren en clubs en verenigingen op te richten voor
kinderen en jongeren.

IntegraƟebeleid voor migrantenkinderen
Naar scha ng bestaat 10 tot 15 procent van de schoolgaande kinderen uit niet-geregistreerde immigranten
(UNDP, 2011). Voordat de leerplichtwet in werking trad, werden er speciale scholen opgezet voor deze groep. Deze
scholen worden nog steeds druk bezocht, ondanks het feit dat de openbare scholen nu toegankelijk zijn voor alle
kinderen. Het reguliere onderwijssysteem hee slechts beperkte capaciteit om migrantenkinderen met een andere
moedertaal dan het Engels of het Nederlands op te vangen vanwege ontbrekende mankracht en infrastructuur.

Foto: © UNICEF/NYHQ20111974/LeMoyne

49

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Belangrijkste problemen binnen het onderwijs

sĞĞůǀƌĂĂŐĞŶ
beperkt aanbod
sinds de
ŝŶǀŽĞƌŝŶŐǀĂŶĚĞ
leerplicht

ĚƵĐĂƟĞǀĞ
infrastructuur en
menselijke
hulpbronnen in
het systeem zijn
beperkt, gezien
het groeiende
aantal leerlingen

Hoog aantal drop-outs en
ůĞĞƌůŝŶŐĞŶĚŝĞǀĂŶƐĐŚŽŽů
worden gestuurd

Geen uniform
ŵŽĚĞůǀŽŽƌŚĞƚ
secundaire
onderwijs

Middelbare scholen
ǀŽůŐĞŶŐĞĞŶ
curriculummodel
/ŶƐƚƌƵĐƟĞƚĂĂůŶĂĂƌ
ŬĞƵǌĞǀĂŶĚĞ
ĚĞƐďĞƚƌĞīĞŶĚĞ
school

Aĩeelding 9: Oorzaak-gevolgschema van de basisproblemen Binnen het onderwijs

50

Toename jongeren
buiten het
schoolsysteem

ĞŶǀŽƵĚŝŐĞŽǀĞƌƐƚĂƉ
naar illegale
ĂĐƟǀŝƚĞŝƚĞŶ

0.6.

IntroducƟon
and
IntroducƟ
on
HetMethodology
recht
and Methodology
op bescherming

Foto: © UNICEF/UNI120071/LeMoyne

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

6. Het recht
op bescherming
●

Er is een basissysteem voor kinderbescherming opgezet met een zesstappenprotocol voor het opsporen en
aanpakken van geweld tegen en misbruik, verwaarlozing en mishandeling van kinderen.

●

Huiselijk geweld heeft een impact op kinderen, jongeren en vrouwen, maar is gewoonlijk onzichtbaar en wordt
te weinig gerapporteerd. Lichamelijke straf, zoals slaan, is de meest gebruikte vorm van disciplineren.

●

Een aantal maatschappelijke organisaties dat zich bezighoudt met problemen die kinderen betreffen,
waaronder verwaarlozing, mishandeling en geweld, wordt gefinancierd door de overheid.

●

Er is geen uitgebreid systeem aanwezig voor kinderbescherming en er bestaat een behoefte aan meer
coördinatie en samenwerking tussen de diverse instellingen die bij kinderbescherming betrokken zijn.

●

Een belangrijke stap vooruit op juridisch vlak is dat kinderen krachtens de nieuwe Staatsregeling het recht
hebben te weten wie hun vader is en financiële steun van hem te krijgen.

●

Hoewel de nieuwe strafwetgeving substantieel aandacht besteedt aan het jeugdrecht, is verdere aanpassing in
overeenstemming met de aanbevelingen van het VN-Kinderrechtencomité noodzakelijk.

●

Een toenemend aantal migrantenkinderen is niet geregistreerd en hun recht op een nationaliteit wordt dus
geschonden.

●
Een van de belangrijkste doelstellingen van het VN-Kinderrechtenverdrag is kinderen en jongeren te beschermen
tegen iedere vorm van misbruik en geweld. Deze verplicht de staten die par j zijn bij het verdrag om in geval van
misbruik en/of geweld met inachtneming van de voorwaarden ac ef in te grijpen en de geschonden rechten van
het kind te herstellen. Het opze en van een goed werkend systeem ter realisa e van deze doelstellingen is een van
de grootste uitdagingen waar landen en maatschappijen voor staan.
De regering van Sint Maarten hee belangrijke stappen gezet in het versterken van het we elijke en het ins tu onele
raamwerk voor de zorg en ondersteuning van slachtoﬀers van kindermisbruik, verwaarlozing en geweld. Dit geldt
ook voor systemen voor het opsporen van kinderen die het risico lopen om slachtoﬀer te worden. Verschillende
openbare instan es en ngo’s vervullen een belangrijke rol bij de toepassing van de preven eve maatregelen en de
ondersteunende diensten voor deze kinderen.
In 2011 werd er door de JGZ van het ministerie van Volksgezondheid, Sociale Ontwikkeling en Werk een protocol
opgesteld voor het terugdringen van kindermisbruik en verwaarlozing. Dit protocol, dat gebaseerd is op het IVRK,
legt de zes stappen vast voor het opsporen van en het bemiddelen bij gevallen van kindermisbruik en -mishandeling
(a eelding 10). Het vermeldt tevens dat het succes van de signalering, de preven e en de te ondernemen ac e
a angt van de inter- en intraministeriële samenwerking. Het doel van het protocol is dat alle overheidsinstellingen
en maatschappelijke organisa es dezelfde procedure volgen.
52

Het recht op bescherming

Stap 1:
sĞƌĚĞŶŬŝŶŐǀĂŶ
ŬŝŶĚĞƌŵŝƐďƌƵŝŬ

Stap 2:

Stap 6:

ŐĞƫŶŐĂ
ƉƌŽĨĞƐƐŝŽŶĂů
ĐŽŶƐĞŶƐƵƐ

Follow-up

Stap 3:

Stap 5:

EĂĚĞƌ
ŽŶĚĞƌǌŽĞŬ

ǀĂůƵĂƟĞ

Stap 4:
ĞǀĞƐƟŐŝŶŐͬ
ĂͿsĞƌĚĞŶŬŝŶŐŶŝĞƚ
ďĞǀĞƐƟŐĚͬ
ďͿsĞƌĚĞŶŬŝŶŐďĞǀĞƐƟŐĚ

Aĩeelding 10. Zes stappen voor het aanpakken van kindermisbruik
Bron: JGZ, 2011 (tabel door het OSE)

Behaalde resultaten
De ontwikkeling van een beschermingssysteem
Voor de implementa e van de verschillende stappen die in het protocol uiteen zijn gezet, werd een speciaal
beschermingssysteem ontwikkeld (zie a eelding 11 voor de betrokken openbare en par culiere instan es).

53

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

School als
signaleringspunt:
leerkracht(en) die
mishandeling van een
kind of jongere
signaleert/signaleren

Thuis of wijk als een
signaleringspunt:
perso(o)n(en) die
mishandeling van een
kind of jongere
signaleert/signaleren

Student
Support
Services

Jeugdgezondheidsdiens
t als signaleringspunt:
arts(en) of
verpleegkundige(n) die
mishandeling van een
kind of jongere
signaleert/signaleren

ŽůůĞĐƟĞǀĞ
ƉƌĞǀĞŶƟĞĚŝĞŶƐƚĞŶ
Maatschappelijk werkerr

Openbare meldpunten:
ϭͲsŽŽŐĚŝũƌĂĂĚ

 ϮͲWŽůŝƟĞ͕
kinderbescherming en Openbaar Ministerie

ĐƟĞƉƵŶƚ͗:'ǀŽŽƌŐĞǌŽŶĚŚĞŝĚƐǌŽƌŐ
en psychologische hulp
ĐƟĞƉƵŶƚ͗
kinderrechter

ĐƟĞƉƵŶƚ͗
Student Support Services
ĐƟĞƉƵŶƚ͗
- tehuizen voor kinderen en jongeren
- pleeggezinnen
ĐƟĞƉƵŶƚ͗
ŵĂĂƚƐĐŚĂƉƉĞůŝũŬĞŽƌŐĂŶŝƐĂƟĞƐĚŝĞǌŝĐŚ
ŝŶǌĞƩĞŶǀŽŽƌŚĞƚŚĞƌƐƚĞůǀĂŶĚĞ
rechten van kinderen/jongeren
ĐƟĞƉƵŶƚ͗
ƉŽůŝƟĞ

Aĩeelding 11: Het gangbare systeem voor de kinderen bescherming van op Sint Maarten

54

Het recht op bescherming

Zoals schema sch is weergegeven, zijn er drie verschillende niveaus van
betrokkenheid. Het eerste niveau bestaat uit openbare en par culiere instan es
en/of maatschappelijke organisa es die als meldpunt dienen voor de verschillende
vormen van misbruik en/of verwaarlozing. Deze kunnen ook een rol vervullen
bij preven eve ac viteiten. Hierbij moet worden gedacht aan dagopvangcentra,
scholen, medische diensten, familieleden en buren. Maatschappelijk werkers op
scholen kunnen helpen bij het preven e- en opsporingsproces, hoewel er weinig
mensen zijn die speciaal voor deze rol zijn opgeleid. De betrokkenheid van de JGZ
en een collec eve preven eorganisa e is ook belangrijk. Hoewel hun ac viteiten
voornamelijk gericht zijn op vaccina ecampagnes en gezondheidsvoorlich ng,
kunnen zij als professionals in de gezondheidssector ook gevallen van misbruik,
geweld en/of verwaarlozing signaleren.
Zodra er een geval van mishandeling/misbruik of schending van de rechten van
kinderen en/of jongeren wordt gesignaleerd, dient dit onmiddellijk te worden
gerapporteerd aan het tweede niveau. Een belangrijke overheidsdienst hierbij is
de Voogdijraad, die verantwoordelijk is voor de a andeling van gevallen waarbij
sprake is van kindermisbruik en/of -mishandeling. Andere meldpunten zijn de
poli e, en meer specifiek ook de JGZ en het Openbaar Ministerie.
Nadat het geval is geanalyseerd, stuurt de Voogdijraad de zaak door naar het derde
niveau. Dit niveau treedt namens de verwaarloosde en/of misbruikte kinderen en
jongeren op (psychologische en medische zorg) en draagt zorg voor het herstel
van hun rechten. Bij de meer complexe zaken werkt de Voogdijraad samen met de
kinderrechter om vast te stellen welke bemiddelingsac es er ondernomen dienen
te worden ter bescherming van het kind of de jongere. Mogelijke maatregelen zijn
de ontze ng van het kind (tot de lee ijd van 17 jaar) uit het ouderlijk gezag en het
onderbrengen van het kind in een opvangtehuis of bij een pleeggezin en vervolgens
de start van een juridische procedure.
Diverse maatschappelijke organisa es die zich inze en voor kinderen zoals
SIFMA, voorzien in voorlich ng aan ouders om kindermisbruik en -verwaarlozing
te voorkomen. Andere instellingen zoals de Mental Health Founda on, houden
zich bezig met de psychologische gevolgen. De psychologen en maatschappelijk
werkers van dit ins tuut bieden advies en behandeling aan slachtoﬀers.
De Student Support Services is een van de sleuteldiensten die direct met de
dynamiek van scholen te maken hee en ook een belangrijke rol speelt in de
detec e, interven e, preven e en het herstel van de kinderrechten. De dienst maakt
onderdeel uit van het ministerie van Onderwijs, Cultuur, Jeugd en Sport en ontwikkelt
speciale programma’s voor scholieren en innova eve onderwijsprogramma’s voor
scholen. Zie kader 3 voor andere betrokken instellingen op dit gebied.

55
Foto: © UNICEF/NYHQ20112030/LeMoyne

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Foto: © UNICEF/NYHQ20112008/LeMoyne

Kader 3 Overige instellingen die bijdragen aan het
beschermingssysteem
De onderstaande diensten maken deel uit van het beschermingssysteem voor kinderen en jongeren.

56

•

Het departement Jeugd- en sportzaken: verbonden aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur, Jeugd
en Sport; richt zich op het samenstellen en uitvoeren van programma’s gerelateerd aan jeugdzorg,
het voorkomen van problemen met betrekking tot drugsverslaving en criminaliteit, het creëren van
alternatieve recreatiemogelijkheden en het bevorderen van sportactiviteiten. Tot hun belangrijkste
programma’s behoren motiverende gesprekken op scholen en het programma ‘Get off the block, get on
the bus, get busy’, dat speciaal is gericht op drop-outs.

•

Het departement van Sociale Ontwikkeling: verbonden aan het ministerie van Volksgezondheid,
Sociale Ontwikkeling en Arbeid; voorziet in medische, juridische en financiële steun aan gezinnen. De
voornaamste doelgroepen van deze voorzieningen zijn werklozen, alleenstaande moeders en ouderen;
de belangrijkste begunstigden zijn moeders die het hoofd van een huishouden zijn. Deze subsidies
komen dus indirect ten goede aan de bescherming van kinderen en jongeren.

•

Het departement van Sociale Ontwikkeling, Familie en Humanitaire zaken: departement van het
ministerie van Volksgezondheid, Sociale Ontwikkeling en Arbeid; levert immateriële diensten (onder
meer gerelateerd aan misbruik, discriminatie, psychologische behoeften) aan gemeenschappen en
wijken. Doel is om sociale achterstand te voorkomen en het algemene welzijn van de samenleving te
bevorderen. Dit departement omvat een afdeling voor de ontwikkeling gemeenschappen. Deze afdeling
richt zich op districtsniveau op locaties waar mensen met sociale problemen kunnen aankloppen voor
hulp en beschikt over een Vrouwen Desk, dat de belangen van vrouwen behartigt.

•

Kinderpolitie: speciale politie-eenheid die zich bezighoudt met zaken waarbij jeugdige delinquenten
betrokken zijn.

Het recht op bescherming

Het bestaan van de Student Support Services als basissysteem is ongetwijfeld een cruciale eerste stap om
kindermishandeling op het eiland te voorkomen en aan te pakken. Alle overheidsorganen zullen echter veel
ac ever moeten handelen en elkaar beter moeten aanvullen als het gaat om het signaleren en aanpakken
van kindermishandeling. De basis voor het aanpakken van mishandeling, geweld en verwaarlozing is het
voorkomen dat deze zaken normaliseren. Ze moeten worden gezien als een probleem en als zodanig worden
gemeld. Maatschappelijke organisa es en de overheid moeten bovendien onmiddellijk handelen. Hierbij zijn
bewustwordingscampagnes en preven eprogramma’s van blijvend belang.

Ook programma’s om ouders te begeleiden bij het opvoeden van hun kinderen zijn wenselijk. Daarbij is het
noodzakelijk de band tussen scholen en gezinnen te versterken. Tevens is het essen eel dat de ministeries van
Economische, Sociale en Culturele Zaken, Jus e, Onderwijs, Gezondheid, Arbeid en andere ministeries zorgen voor
een breed gevoerd sociaal beleid voor kinderopvang. Daarnaast zouden ook de private sector en maatschappelijke
organisa es deel moeten uitmaken van dit systeem.

Wetgeving met betrekking tot kinderbescherming
Er is een rechtsorgaan nodig dat de rechten van speciale aandachtsgroepen garandeert. De meeste landen hebben
niet alleen speciale beleidsmaatregelen maar ook specifieke we elijke kaders op het gebied van jeugd en gender,
bijvoorbeeld een specifieke wetgeving voor kinderen en jongeren en een wet tegen huiselijk geweld. Sint Maarten
beschikt hier nog niet over, hoewel een aantal rechten beschermd is door specifieke ar kelen van algemenere
we en. Krachtens het nieuwe Burgerlijk Wetboek hee een kind bijvoorbeeld de mogelijkheid naar de rechtbank
te gaan om vast te stellen wie zijn vader is. Daarmee hee het ook het recht op alimenta e en een we elijke band
met de vader. In deze wet zijn ook erfeniskwes es vastgelegd. Tabel 6 gee een overzicht van de verschillende
wetsar kelen waarin kinderbescherming is geregeld.

Tabel 6. Belangrijke componenten van de wetgeving met betrekking tot kinderbescherming
Staatsregeling ar kel 18.1
Solidariteit

De aanhoudende zorg van de overheid is gericht op de bescherming van kinderen en jongeren en de
bevordering van hun recht op onderwijs, welzijn, culturele ontplooiing en vrije jdsbesteding

Verbod op kinderarbeid,
nachtwerk/gevaarlijk werk
voor jongeren en vrouwen
(Arbeidsverhoudingen 2000)

Het is verboden werk uit te laten voeren door kinderen, al dan niet in ruil voor een vergoeding. Werk
betekent alle ac viteiten binnen of buiten een bedrijf, met uitzondering van:
a. ac viteiten binnen, of ten gunste van, het gezin waarin het kind opgroeit;
b. ac viteiten op scholen, werkkampen of erkende onderwijsinstellingen, zolang deze ac viteiten van
educa eve aard zijn en niet gericht zijn op economische winst.
Kinderen die de lee ijd van twaalf jaar bereikt hebben en de basisschool hebben afgerond, mogen
bepaalde werkzaamheden verrichten zoals vermeld in een Arbobesluit, zolang deze ac viteiten:
a. noodzakelijk zijn voor het leren van een vak of beroep (‘prak jkopleiding’);
b. geen grote lichamelijke of mentale inspanning vereisen en niet gevaarlijk zijn.

Burgerlijk Wetboek

Regelt de rechten van gezinnen en personen. De belangrijkste gebieden met betrekking tot kinderen
zijn:
a. het recht op een naam;
b. de vaderschapswet tegen het verlaten van kinderen; deze wet omvat het recht van kinderen om te
weten wie hun ouders zijn;
c. raden voor de kinderbescherming: ar kelen 238-244;
d. voogdij over minderjarige kinderen;

Strafwetgeving

De ar kelen 315 en 316 bepalen de verplich ng tot het melden van seksueel misbruik. Ar kel 250
bepaalt dat seksueel misbruik en seksuele handelingen met minderjarigen onder de zeven en jaar
stra aar zijn.

57

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Openstaande uitdagingen
Versnelde veranderingen in gezinsdynamiek
Het percentage stellen met kinderen is tussen 1992 en 2001 dras sch gedaald met 31 procentpunten. Deze
daling van het aantal kerngezinnen is te wijten aan het hoge aantal vrouwen dat jong kinderen krijgt zonder vaste
partner en ook aan een aanzienlijke toename van het aantal echtscheidingen per jaar (ongeveer 46 procent).
Een groot aantal jonge stellen met kinderen verzorgt de kinderen niet samen en de moeder is meestal de enige
verantwoordelijke voor het kind.
Moeders draaien vaak nachtdiensten en de roosters veranderen bovendien voortdurend, waardoor zij een
probleem hebben met kinderopvang. Ouders die lange dagen maken en/of meerdere banen hebben, zien hun
kinderen nauwelijks en de oudere kinderen nemen de zorg voor hun broers en zussen en de huishoudelijke taken
op zich. Hierdoor worden de tradi onele rolpatronen binnen een gezin doorbroken. Familieleden zoals tantes of
grootouders die vroeger wellicht voor de kinderen zorgden, hebben nu vaak zelf werk of zijn geëmigreerd naar
Aruba, Nederland of de Verenigde Staten.
Daarnaast zijn veel mensen die al op jonge lee ijd een kind krijgen, niet voorbereid op deze ouderrol en proberen
ze te blijven genieten van hun jeugd. Na het werk gaan jonge ouders vaak met andere jongeren naar het casino of
een bar en vergeten ze dat ze thuis kinderen hebben.
In zeker opzicht erkent de overheid de noodzaak om ouders te leren hun verantwoordelijkheid te nemen. De
Voogdijraad beschikt over een Posi ve Paren ng Programme (PPP dat probeert in te spelen op de problemen
waarmee ouders worden geconfronteerd bij de zorg voor hun kinderen. In het algemeen is er echter een gebrek
aan ins tu onele steun en kunnen veel ouders niet met hun eigen problemen omgaan, laat staan met die van hun
kinderen.

Huiselijk geweld
Het probleem van huiselijk geweld tegen vrouwen en kinderen wordt op Sint Maarten onvoldoende erkend. Er zijn geen
oﬃciële gegevens bekend over huiselijk geweld. Een groot probleem dat de Dienst Collec eve Preven e van de JGZ opmerkte
is het lage aantal meldingen van gevallen van mishandeling en/of verwaarlozing. Er heerst een soort zwijgcultuur rond het
onderwerp, waardoor slachtoﬀers er vaak voor kiezen geen melding te maken.
Toch is huiselijk geweld vermoedelijk een veelvoorkomend fenomeen in het land dat leidt tot een cirkel van mishandeling die
de kwetsbaarsten raakt, waaronder kinderen. Het komt vaker voor in minder gestructureerde huishoudens zoals alleenstaande
en/of gescheiden ouders en uit de volkstelling van 2011 bleek dat eenoudergezinnen 15 procent van de bevolking uitmaken
(Departement van Sta s ek, 2012). Lijfstraﬀen zijn ook heel gebruikelijk. Bovendien is er naar verluidt sprake van seksueel
misbruik binnen gezinnen, vooral in bepaalde sociale groepen die dit als normaal beschouwen.

58

Het recht op bescherming

De nieuwe wet inzake ouderlijke zorg voor kinderen verbiedt duidelijk elke vorm van geweld tegen kinderen, wat het
we elijke kader om huiselijk geweld aan te pakken versterkt. Als geweld echter niet wordt gesignaleerd of gemeld, is het
zeer moeilijk deze wet of het eerdergenoemde protocol te implementeren en het beschermingssysteem te versterken. Om
dit probleem op te lossen, is het belangrijk dat de overheid mediacampagnes ontwikkelt om het bewustzijn te vergroten en
mensen te s muleren melding te maken van gevallen van geweld. Ook zouden er mechanismen ontwikkeld moeten worden
om het recht op privacy te garanderen voor degenen die de zwijgcultuur doorbreken. Daarnaast moet er meer nadruk
worden gelegd op het verlenen van zorg en psychosociale hulp aan slachtoﬀers van geweld. Dit in combina e met een betere
monitoring van daders, omdat de veroordelingen of straﬀen niet al jd toereikend zijn. Een ander belangrijk punt is ouders
te leren hoe misbruik en elke vorm van geweld te voorkomen bij de opvoeding van hun kinderen. Overheidsinstellingen en
maatschappelijke organisa es die zich bezighouden met problemen van kinderen bundelen hun krachten om een school voor
ouderschapsvaardigheden op te richten.

.

Kinderen die in aanraking komen met jusƟƟe
Er worden een aantal factoren gekoppeld aan het risico dat jongeren betrokken raken bij criminaliteit. Ten eerste is
dit het uit elkaar vallen van het gezin. Daarnaast speelt het gebrek aan een gezaghebbend persoon binnen het gezin
mee. En er ontbreekt een geïntegreerd programma voor de re-integra e van drop-outs in het onderwijssysteem.
Jongeren die opgroeien in een gewelddadige gezinssitua e, met financiële problemen of met zwakke ouderfiguren
zijn vaker geneigd zich bezig te houden met criminele ac viteiten. Het ontbreken van begeleiding vergroot ook
de invloed van de massamedia, met name televisie en internet, wat soms risicovol gedrag tot gevolg kan hebben.
In tabel 7 wordt een overzicht gegeven van het soort en aantal overtredingen gepleegd door jongeren tussen 2008
en 2011.

Tabel 7. Jeugdcriminaliteit (13-17 jaar), 2008-2011
Overtreding

2008

2009

2010

2011

Diefstal
Diefstal uit een woning of hotel
Autodiefstal
Beroving
Beroving met geweld
Straatgeweld
Wapengeweld
Ontvoering
Wraak
Vernieling van persoonlijke eigendommen
Autodiefstal
Vervalsing

2
10
10
17
14
4
1
8
11
-

3
2
2
1
13
15
9
2
3
-

4
7
5
3
4
1
1
-

2
10
4
6
5
5
4
4
2
5
4
2

Bron: poliƟe Sint Maarten (tabel door het OSE)

59

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Gebrek aan bescherming
voor migrantenkinderen
(en vrouwen)
Migrantenouders die op het eiland kinderen krijgen, moeten
terugkeren naar hun land van herkomst om de geboorte van
hun kinderen te legaliseren. Veel ouders doen dit niet omdat
ze hierdoor hun baan zouden verliezen. Het gevolg is dat er
steeds meer niet-geregistreerde kinderen zijn wiens recht op
een na onaliteit wordt geschonden. Hoewel er in 2009 een
programma werd opgezet om migrantenouders te helpen
hun kinderen te registreren, maakten mensen hier vaak geen
gebruik van uit angst voor uitze ng.
Het bestaan van bevolkingsgroepen met verschillende
culturele achtergronden is de realiteit op Sint Maarten.
Hier wordt echter niet voldoende op ingespeeld op scholen,
bij instellingen of bij het formuleren van overheidsbeleid.
Er is geen beleid om verdraagzaamheid, respect voor de
persoonlijke iden teit of de integra e van niet-geregistreerde
migrantenkinderen te s muleren. In veel gevallen komen
vrouwen met alleen hun kinderen naar het eiland en hebben
ze geen familie die hen kan helpen bij de opvoeding. Door hun
financiële situa e hebben ze geen geld voor buitenschoolse
ac viteiten en brengen hun kinderen vaak uren door zonder
ouderlijk toezicht.
Niet-geregistreerde

migrantenvrouwen

worden

vaak

uitgebuit op de werkvloer. Ze moeten vaak meer werken voor
minder loon dan autochtonen of geregistreerde immigranten.
Ze dienen meestal geen klacht in uit angst voor uitze ng.
Bovendien hebben ze beperkte toegang tot sociale zekerheid
en kunnen ze geen gebruik maken van de gezondheidszorg,
het financiële of juridische systeem of andere diensten. Door
de plaats waar de meesten van hen wonen en factoren zoals
jdgebrek en het feit dat ze in veel gevallen een andere taal
spreken, hebben zij geen toegang tot de al beperkte bijstand
die andere vrouwen ontvangen.

60

Foto: © UNICEF/NYHQ20111969/LeMoyne

Foto: © Roger LeMoyne

Het recht op bescherming

Verwaarlozing van de bescherming van en de
zorg voor kinderen

KŶƚďƌĞŬĞŶǀĂŶĞĞŶ
ŐĞŢŶƚĞŐƌĞĞƌĚ
ƐǇƐƚĞĞŵǀŽŽƌĚĞ
ďĞƐĐŚĞƌŵŝŶŐǀĂŶĚĞ
ƌĞĐŚƚĞŶǀĂŶ
kinderen

Beschermingsins
ƚĂŶƟĞƐǌŝũŶŶŝĞƚ
gekoppeld

ZŝƐŝĐŽŐƌŽĞƉĞŶ
ǁĞƚĞŶŶŝĞƚǁĂĂƌ
ǌĞŬƵŶŶĞŶ
ĂĂŶŬůŽƉƉĞŶĞŶ
ǁĞůŬĞŝŶƐƚĂŶƟĞƐ
ŚƵŶƌĞĐŚƚĞŶ
beschermen

tĞŝŶŝŐďƵŝƚĞŶƐĐŚŽŽůƐĞ
ĂĐƟǀŝƚĞŝƚĞŶǀŽŽƌŬŝŶĚĞƌĞŶ
ƵŝƚĞŶƐĐŚŽŽůƐĞ
ĂĐƟǀŝƚĞŝƚĞŶĞŶ
ĚĂŐŽƉǀĂŶŐĐĞŶƚƌĂǌŝũŶ
ƐůĞĐŚƚƐďĞƉĞƌŬƚ
ďĞƐĐŚŝŬďĂĂƌ
ĞŶǌŝũŶĚƵƵƌ

ŽƌŐƉƌŽďůĞŵĞŶ
ďŝŶŶĞŶŚĞƚŐĞǌŝŶ

'ƌŽƚĞĂĂŶƚĂůůĞŶ
ĞĞŶŽƵĚĞƌŐĞǌŝŶŶĞŶ
ǁĂŬŬĞŽĨ
ŽŶƚďƌĞŬĞŶĚĞ
ǀĂĚĞƌĮŐƵƵƌ
ƌŝƐŐĞĞŶƐŽĐŝĂĂů
ďĞůĞŝĚĚĂƚ
ǀƌŽƵǁĞŶ
ŽŶĚĞƌƐƚĞƵŶƚŝŶ
ŚƵŶĚŝǀĞƌƐĞƌŽůůĞ

ƌǌŝũŶǁĞŝŶŝŐ
ĂĐƟǀŝƚĞŝƚĞŶǀŽŽƌ
ũŽŶŐĞƌĞŶĞŶŬŝŶĚĞƌĞŶ
ŽƉŚĞƚĞŝůĂŶĚ

:ŽŶŐĞƌĞŶŚĞďďĞŶ͛Ɛ
ĂǀŽŶĚƐĚĞǌŽƌŐǀŽŽƌ
ŚƵŶũŽŶŐĞƌĞďƌŽĞƌƚũĞƐ
ĞŶǌƵƐũĞƐ

<ŝŶĚĞƌĞŶŐƌŽĞŝĞŶ
ĂůůĞĞŶŽƉ͕ǌŽŶĚĞƌ
ƐƚĞƵŶǀĂŶŚƵŶ
ŽƵĚĞƌƐŽĨ
ŝŶƐƚĂŶƟĞƐ

Aĩeelding 12: Oorzaak-gevolgschema van problemen reunieron betrekking tot de bescherming van kinderen en jongeren

61

Foto: © UNICEF/UNI120071/LeMoyne

0.7.

IntroducƟ
on
Het
recht
and
Methodology
op parƟcipaƟe

Foto: © UNICEF/NYHQ20111997/LeMoyne

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

7. Het recht
op parƟcipaƟe
●

De deelname van kinderen en jongeren aan de maatschappelijke discussie wordt gestimuleerd, hoofdzakelijk
via scholen, en er bestaan diverse programma’s die participatie mogelijk maken.

●

Niet-geregistreerde allochtone kinderen en jongeren hebben beperkte toegang tot gezondheidszorg en
onderwijs en niet-geregistreerde vrouwen zijn vaak het slachtoffer van uitbuiting op de werkvloer. Beide
groepen worden geconfronteerd met vooroordelen.

Er is geen specifiek onderzoek gedaan om een duidelijk beeld te krijgen van de deelname van kinderen en jongeren aan de
maatschappelijke discussie op Sint Maarten. Het is echter duidelijk dat er voor jongeren slechts beperkte mogelijkheden zijn
om zich te uiten. Verdere inspanningen zouden kunnen bestaan uit het creëren van een praatcultuur onder jongeren. Ook is
het van belang fenomenen tegen te gaan die de par cipa e van kinderen en jongeren beperken, zoals pesten, uitslui ng en
een duidelijk onderscheid tussen goede en slechte leerlingen.
Tegelijker jd hebben de kinderen weinig belangstelling voor een ac eve rol in de samenleving en voor deelname aan de
programma’s en projecten die zijn opgezet om hen te helpen. Mogelijk komt dit laatste doordat de opzet van deze programma’s
niet aantrekkelijk is voor jongeren. Het komt ook vaak voor dat kinderen zich aanmelden voor deze ac viteiten en vervolgens
al snel a aken.

De belangrijkste parƟcipaƟemogelijkheden voor
kinderen zijn:

64



de leerlingenraden op de meeste middelbare scholen;



interscolaire atle ek: de deelname aan deze ac viteiten is toegenomen dankzij steun van de dienst
Sport van het ministerie van Onderwijs, Cultuur, Jeugd en Sport;



wetenschapsbeurzen;



deba en tussen verschillende middelbare scholen;



maatschappelijke stages voor studiepunten; deze zijn op sommige scholen verplicht;



gemeenschapsorganisa es, waar sommige leerlingen zich bij aansluiten;



sportverenigingen en -clubs;



de Na onale Jeugdraad op Sint Maarten, een ngo die projecten voor jongeren organiseert.

8.
Foto: © UNICEF/NYHQ20112003/LeMoyne

Conclusies en
aanbevelingen

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

8. Conclusies en
aanbevelingen
In het algemeen hebben kinderen en jongeren op Sint Maarten toegang tot gezondheidszorg en onderwijs van
goede kwaliteit en kunnen ze zich ontplooien. Daarnaast worden ze beschermd en hebben ze enige mogelijkheid
invloed uit te oefenen op beslissingen die hen aangaan. Sint Maarten is een nieuw land in opbouw dat bezig is met
ins tu onele versterking. En dat werkt aan een georganiseerde samenleving met lokale professionals die binnen
het openbaar bestuur worden opgeleid. Er wordt een aantal inspanningen geleverd om de ins tu onele structuur
en de ac viteiten van de uitvoerende tak te reorganiseren. Nieuwe organen worden gecreëerd voor het besturen
van het land en voor het creëren van we en en beleid.. Het we elijk kader van de Staatsregeling vormt de basis voor
nieuwe we en, beleidsmaatregelen, programma’s en ac viteiten die geleidelijk worden ontwikkeld en uitgevoerd.
De begro ng gee een afspiegeling van een land dat veel sociale investeringen doet en er is veel vooruitgang
geboekt als het gaat om naleving van de rechten van kinderen en jongeren. Belangrijke successen zijn behaald op
het terrein van het recht op leven, wat blijkt uit de lage kinderster e, en universele toegang tot gezondheidszorg
voor kinderen en jongeren. De invoering van de leerplicht hee geleid tot universele toegang tot onderwijs. Met
betrekking tot kinderbescherming beoogt het nieuwe Burgerlijk Wetboek het probleem van de afwezigheid van
ouders aan te pakken, terwijl geweld tegen kinderen wordt tegengaan via geactualiseerde wetgeving. Een andere
posi eve ontwikkeling op juridisch vlak is het specifieke deel over jeugdstrafrecht in de strafwetgeving.
Er zijn echter nog diverse problemen die moeten worden opgelost om de situa e van kinderen en jongeren op Sint
Maarten verder te verbeteren, zoals de onderstaande.

66



Het ontbreken van bijgewerkte informa esystemen en sta s eken om de gezondheidssitua e in het
land te monitoren, met name die van kinderen, jongeren en vrouwen;



de noodzaak om een hoge vaccina egraad te behouden en het aantal ongewenste enerzwangerschappen
terug te dringen;



het ontbreken van een eenduidig model voor secundair onderwijs en programma’s voor de re-integra e
van drop-outs;



de beperkte toegang tot betaalbare kinderopvang, dagopvang en naschoolse ac viteiten voor kinderen
en jongeren;



het gebrek aan coördina e tussen overheidsorganen en par culiere instan es die zich bezighouden met
kinderbescherming, huiselijk geweld en de zwijgcultuur rond dit fenomeen, gebroken gezinnen en de
kwetsbare situa e van migrantenkinderen;



de noodzaak om de wetgeving met inbegrip van het jeugdrecht verder af te stemmen op de aanbevelingen
van het VN-Kinderrechtencomité;



de beperkte invloed die jongeren hebben op het formuleren en uitvoeren van beleid met betrekking tot
kinderen en jongeren (hoewel er veel par cipa emogelijkheden zijn voor jongeren, zoals sportclubs,
deba en, leerlingenraden en ac viteiten die door de Jeugdraad worden georganiseerd).

Conclusies en aanbevelingen

Aanbevelingen
Algemeen


Versterk het Departement van Sta s ek als instan e die betrouwbare en actuele informa e produceert
over de situa e van kinderen, jongeren en vrouwen. Informa e die niet alleen is afgeleid van de
volkstelling, maar ook van nieuwe onderzoeken naar de levensomstandigheden van huishoudens.
Bovendien kan deze instan e de beschikbare administra eve gegevens over onderwijs (EMIS),
gezondheid (inclusief bevolkingssta s eken) en poli edossiers verzamelen. Het is belangrijk dat de
sta s eken alle inwoners van Sint Maarten betreﬀen en dat er voldoende financiële middelen voor
worden uitgetrokken.



Richt een ona ankelijke instan e voor kinderrechten op om naleving van de rechten van kinderen
en jongeren te monitoren. Bijzondere aandacht zou moeten uitgaan naar de situa e van de meest
achtergestelde en uitgesloten kinderen en jongeren, waaronder migrantenkinderen.



Zorg voor het ontwerp en de uitvoering van een kansenbeleid met als doel kinderen en jongeren op
Sint Maarten te houden en de uitstroom van 15- tot 29-jarigen naar andere landen te verminderen.
Hierbinnen kan het onderwijs worden afgestemd op de behoe en van de arbeidsmarkt.

Gezondheid


Ontwikkel een basisgezondheidszorgsysteem dat voorziet in eﬀec eve zorg met extra aandacht voor
preven e, voorlich ng, zorg, genezing en rehabilita e.



Ontwikkel een modern systeem voor het verzamelen van informa e over inwoners, hun
epidemiologische profiel en hun ziektegeschiedenis. Het doel hiervan is de gezondheidssitua e van
het land te monitoren, met name die van kinderen, jongeren en vrouwen. Koppel het systeem aan de
gezondheidsdiensten op de Franse kant van het eiland, met een nadruk op het delen van gegevens
voor op male aandacht voor kinderen en jongeren.



Zorg voor de invoering van speciaal voor jongeren ontwikkelde programma’s over seksuele en
reproduc eve gezondheid. Het doel hiervan is informa e te bieden over manieren om ongewenste
enerzwangerschappen te voorkomen en hun kennis over de preven e van hiv en andere seksueel
overdraagbare aandoeningen te vergroten.



Creëer op de middellange termijn een betaalbaar systeem voor sociale zekerheid en universele toegang
tot de gezondheidszorg voor alle inwoners van Sint Maarten, inclusief immigranten.



Besteed speciale aandacht aan het verhogen en handhaven van de vaccina egraad onder kinderen.

67

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Onderwijs


Onderneem ac e om het aantal drop-outs te verlagen, vooral onder jongeren op middelbare scholen.



Zorg voor het ontwerp en de uitvoering van een uniform model voor middelbaar onderwijs zodat op
alle scholen dezelfde methoden en dezelfde onderwijstaal worden gebruikt.



Neem kinderen met speciale behoe en op in het reguliere onderwijs.



Verbeter de mogelijkheden voor en de dekking van beroepsopleidingsprogramma’s en zorg voor het
ontwerp en de invoering van een beleid inzake beroepsopleidingen.



Verhoog de beschikbaarheid van betaalbare en goede kinderdagverblijven, zodat moeders kunnen
werken terwijl hun kinderen onder werk jd goed worden verzorgd.



Zorg voor de invoering, uitbreiding en, indien haalbaar, overheidssubsidiëring van naschoolse
ac viteiten voor kinderen en jongeren; s muleer ze op deze manier om op maal gebruik te maken
van hun vrije jd met ar s eke en culturele ac viteiten.

Bescherming

68



Zet de opbouw van een eﬃciënt en eﬀec ef systeem voor kinderbescherming voort, ondersteund
door een we elijk kader. Verbeter de coördina e tussen de actoren die zich bezighouden met de
bescherming van kinderen, zowel overheidsactoren als maatschappelijke organisa es, om te voorzien in
een adequate en eﬀec eve hulpverlening. Versterk de norma eve rol van de overheid bij het evalueren
van de kwaliteit en relevan e van aangeboden diensten op het gebied van kinderbescherming.



Stem de delen van de strafwetgeving met betrekking tot jeugdrecht af op de aanbevelingen van het VNKinderrechtencomité; zorg binnen het jeugdrechtsysteem voor de inzet van alterna eve mechanismen
om te voorkomen dat kinderen die in aanraking komen met jus e in een instelling worden geplaatst.



Zorg voor de uitvaardiging van wetgeving tegen huiselijk geweld en ontwikkel voorlich ngsprogramma’s
over de preven e, behandeling en oplossing van geweldsproblemen. S muleer dat mensen incidenten
melden en geweld bespreekbaar maken. Creëer sociale mechanismen om te voorkomen dat geweld
tegen kinderen en jongeren tot norm verwordt.



Stel een telefonische hulplijn of een ander communica emiddel in voor het melden van gevallen van
geweld, misbruik en verwaarlozing. Een dergelijke hulplijn kan, naast het bieden van advies, bellers ook
doorverwijzen naar de relevante beschermingsdiensten. Indien nodig kan de hulplijn concrete stappen
ondernemen om kinderen die het slachtoﬀer zijn van geweld en misbruik te beschermen.



Ontwerp een systeem voor vroeg jdige waarschuwing van schending van de rechten van kinderen
en jongeren. Zorg voor de betrokkenheid hierbij van het rechtssysteem, het zorgsysteem, het
onderwijssysteem en toezichthouders uit het maatschappelijk middenveld om te voorkomen dat
kindermishandeling uitbreidt en normaliseert.

Conclusies en aanbevelingen

ParƟcipaƟe


Creëer extra par cipa emogelijkheden voor kinderen en jongeren met poli eke inspraak om hen aan
te moedigen meer betrokken te zijn bij de samenleving.



Zorg voor het ontwerp en de invoering van een genderbeleid en voor versterkte werking van de
Vrouwen Desk. Herzie de wetgeving die discrimina e van vrouwen tegengaat, en formuleer indien
nodig nieuwe we en specifiek gericht op de bescherming van vrouwenrechten (bijvoorbeeld met
betrekking tot huiselijk geweld).



Zorg voor de uitwerking en invoering van een integra ebeleid voor migrantenkinderen dat ten minste
de volgende aspecten omvat: (1) een proces om hun verblijfsstatus te normaliseren; (2) verstrekking
van oﬃciële documenten; (3) mechanismen om migrantenkinderen te laten instromen in het reguliere
onderwijs (niveaubepaling en taalonderwijs); (4) toegang tot gezondheidszorg; en (5) programma’s
voor culturele integra e en een sociaal leven in wijken.

69
Foto: © UNICEF/UNI120086/LeMoyneLeMoyne

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

ReferenƟes
 CBS, resultaten van de census, 2001.
 CBS, ‘Sta s cal Yearbook Netherlands An lles, 2010’, , Willemstad, 2010.
 Departement van Sta s ek, ‘Press Release: Census 2011 shows St. Maarten popula on is ageing’, STAT,
Phillipsburg,
<www.sintmaartengov.org/Government/Ministry%20of%20Tourism%20Economic%20
Aﬀairs%20Transport%20and%20Telecommunica on/stat/Documents/Census_2011_Press_Release.pdf >, 12
October 2011.
 Departement van Sta s ek, ‘Sta s cal Fact Book’, Phillipsburg, 2012.
 Sint Maarten Day Care Situa on Report
 UNDP, ‘First Millennium Development Goals Report: Curaçao & Sint Maarten 2011’, overheid van Curaçao
en Sint Maarten in samenwerking met UNDP, Port of Spain, Trinidad, 2011, <www.undp.org. /NA/
MDGReportCURandSXM.pdf>.
 UNICEF, ‘Guidance for Conduc ng Situa on Assessment and Analysis of Children’s and Women’s Rights’, New
York, 2008.
 White, Stuart, ‘Social Minimum’, Stanford Encyclopedia of Philosophy, 2004, <plato.stanford.edu/entries/
social-minimum/>. .

70

Bijlage:
Toezicht op de aanbevelingen
van het VN-Kinderrechtencomité
voor Sint Maarten
IntroducƟon
and Methodology

0.

71
Foto: © UNICEF/NYHQ20112004/LeMoyne

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Year

1. AlternaƟef zorgsysteem
GeidenƟficeerd probleem

Aanbevelingen

Genomen maatregelen

ObservaƟes

2008Beperkte
infrastructuur voor
jongerendeelname aan
naschoolse ac viteiten
met als gevolg lange
wachtlijsten voor deze
programma's

Zet alterna eve zorgcentra
op voor jongeren en
reduceer de wachtlijsten.

* Er zijn niet genoeg
recrea eplaatsen voor
jongeren en de plaatsen
die er zijn, zijn te duur.

Te weinig centra voor
kinderen met speciale
behoe en

Zet alterna eve centra op
voor deze kinderen en zorg
voor preven eve zorg en
kortere wachtlijsten.

* Vier dagopvangcentra bieden
naschoolse ac viteiten aan.
* De Na onale Jeugdraad van
Sint Maarten biedt naschoolse
ac viteiten aan.
* Het cultureel centrum biedt
naschoolse ac viteiten en
weekendprogramma’s aan
waarbij kinderen en jongeren
een instrument kunnen leren
bespelen en meer kunnen leren
over na onale tradi es.

2. Klachtensysteem openbare zorg

2008

GeïdenƟficeerd probleem

Aanbevelingen

Genomen maatregelen

ObservaƟes

Klachtensysteem voor
het monitoren van de
openbare zorg ontbreekt

Neem maatregelen die
een constante monitoring
van het klachtensysteem
van de openbare zorg
garanderen.

* De overheid hee
nabuurschapsprogramma's
gecreëerd om de verschillende
problemen in een wijk te
signaleren en aan te pakken om
een evenwich ge ontwikkeling te
garanderen.

* Er is geen nauwe
samenwerking tussen
de overheid en de
par culiere sector.

3. Toegang tot medische hulp
GeïdenƟficeerd probleem

Aanbevelingen

Genomen maatregelen

ObservaƟes

Mogelijke beperkingen bij
de toegang tot medische
zorg voor onverzekerde
kinderen en zwangere
vrouwen

Neem maatregelen om
ervoor te zorgen dat
onverzekerde kinderen
en zwangere vrouwen
toegang krijgen tot
medische hulp.

* De wet bepaalt dat nietgeregistreerde immigranten
toegang hebben tot medische
behandelingen als ze ervoor
betalen.

* Alleen de
beroepsbevolking
hee toegang tot een

4. Zorg, onderwijs en sociale integraƟe voor kinderen met beperkingen

72

GeïdenƟficeerd probleem

Aanbevelingen

Genomen maatregelen

ObservaƟes

24-uurszorg voor kinderen
met beperkingen
ontbreekt. Dankzij
de inmenging van de
raad van beheer en de
oudercommissie zijn
bepaalde scholen speciaal
aangepast voor deze groep
leerlingen.

Neem voor kinderen met
beperkingen maatregelen
tot verbetering van het
zorgsysteem, met name op
het gebied van onderwijs
en dagopvang.

* Sommige kerken hebben
scholen voor kinderen met
leerproblemen.

* Het aantal kinderen in
een klas (circa 30) hee
een nega eve invloed
op het onderwijs
voor kinderen met
beperkingen omdat
ze niet de aandacht
krijgen die ze nodig
hebben.

Bijlage:
Toezicht op de aanbevelingen van het VN-Kinderrechtencomité voor Sint Maarten

Discrimina e en beperkte
sociale integra e van
kinderen met beperkingen

Zet speciale programma's
op om iedere vorm van
sociale discrimina e te
bestrijden en kinderen met
beperkingen te integreren.

5. PrevenƟe van drugsgebruik
GeïdenƟficeerd probleem

Aanbevelingen

Genomen maatregelen

ObservaƟes

Drugsgebruik onder
kinderen

Neem maatregelen om
drugsgebruik onder
kinderen te voorkomen.

* De Mental Health
Founda on hee plannen
om een crisiscentrum voor
verslavingszorg te openen.

*The schools are
trying to implement
student support
and counselling to
address addic on
issues. Even if this
step is implemen ng,
however, there is
not yet a shelter or a
centre that can provide
further interven on.
*Easy access to alcohol
and drugs, together
with the nega ve
influence that tourists
have on local youth, are
factors that contribute
to this problem.
*A student who has
behavioural or drug
problems will be
expelled and no further
help is oﬀered.

6. PrevenƟe van pesten op school
GeïdenƟficeerd probleem

Aanbevelingen

Genomen maatregelen

ObservaƟes

Pesten op scholen

Neem maatregelen om
pesten op scholen te
voorkomen.

* Sommige scholen hebben
een mentor in de klas die zich
bezighoudt met het voorkomen
van pestgedrag en agressie onder
leerlingen.

* Hoe voller een school
is, hoe meer incidenten
er plaatsvinden. De
autoriteiten zijn hier
niet al jd van op de
hoogte. Sommige
leerkrachten bellen
de poli e of laten de
leerlingen hun gang
gaan omdat er al
medewerkers gewond
zijn geraakt toen zij
vechtende leerlingen
uit elkaar probeerden
te halen.

73

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

7. InformaƟe over commerciële seksuele uitbuiƟng van kinderen

200520062007

GeïdenƟficeerd probleem

Aanbevelingen

Beperkt wetenschappelijk
onderzoek naar
commerciële seksuele
uitbui ng van kinderen

Voer systema sch
onderzoek uit om hier
meer inzicht in te krijgen.
Deze informa e moet
de basis vormen voor
overheids- en sociale
maatregelen tegen de
commerciële en seksuele
kinderuitbui ng.

Genomen maatregelen

ObservaƟes
* Pornografie en
pros tu e bestaan,
maar zijn verborgen
en worden vaak niet
gemeld.

8. Soorten criminaliteit die kunnen leiden tot voorlopige inhechtenisneming van kinderen

74

GeïdenƟficeerd probleem

Aanbevelingen

Genomen maatregelen

ObservaƟes

Bepaalde soorten
criminaliteit kunnen
leiden tot voorlopige
inhechtenisneming van
kinderen.

Implementeer
alterna even voor
voorlopige hechtenis en
plannen om het gebruik
van dit machtsmiddel te
reduceren.

* De Victorious Living Founda on
biedt advies aan werkloze
jongeren om ze te helpen een
baan te vinden. Deze s ch ng
hee ook een programma om
jonge ondernemers te helpen
hun eigen bedrijf op te starten.

* 25 procent van
de mannen in de
gevangenis is in de
lee ijd van 17 tot 24
jaar. Dit is te wijten aan
verschillende factoren,
waaronder de wens om
snel geld te verdienen,
de rol van de media in
de samenleving, het
ontbreken van een
vaderfiguur, frustra es
en groepsdruk.

Bijlage:
Toezicht op de aanbevelingen van het VN-Kinderrechtencomité voor Sint Maarten

20082009

9. Prioriteiten van de deelnemende parƟjen
GeïdenƟficeerd probleem

Aanbevelingen

Enkele problemen die een
grote impact hebben op
het leven van kinderen
vereisen de hoogste
aandacht met betrekking
tot de uitvoering van het
verdrag.

Jus e:
open een jeugdgevangenis,
richt een reclasseringsunit
op die kinderen die met
jus e in aanraking
zijn gekomen begeleidt
bij hun terugkeer in de
maatschappij, introduceer
een strafwetgeving voor
jongeren en voer deze uit.
Onderwijs:
introduceer een
leerplichtwet speciaal
gericht op kinderen die
van school zijn gestuurd
en pak de problemen
aan van kinderen die
onderpresteren of de
school voor jdig verlaten,
met name jongens.

Genomen maatregelen

ObservaƟes
* Er is te weinig
con nuïteit in
programma’s, projecten
en beleidslijnen
over de invoering
en bescherming
van kinderrechten,
hoofdzakelijk
vanwege een gebrek
aan financiering en
infrastructuur.

* Onderwijs is we elijk verplicht.
* Het
Jeugdontwikkelingsprogramma
werkt met kinderen die vanwege
hun gedrag van school zijn
gestuurd; het besteedt aandacht
aan hun sociale vaardigheden,
brengt hen talen bij en biedt
begeleiding zodat ze buiten het
schoolsysteem om kunnen leren.
In ach en maanden jd werden
hier in totaal 180 kinderen mee
geholpen.
* Het project ‘Get oﬀ the block,
get on the bus, get busy’ helpt
voor jdige schoolverlaters of
werkloze jongeren bij het vinden
van een baan.
* Het Academic Achievement
Award-programma, dat wordt
georganiseerd door de Na onale
Jeugdraad van Sint Maarten,
s muleert jonge leerlingen om
goede cijfers te halen op school.
* Sinds 2008 is er een programma
geïmplementeerd met als
doel migrantenkinderen in het
schoolsysteem op te nemen.
Dit programma werd gefaseerd
opgestart, te beginnen met
kinderen in de lee ijd van vier tot
zes jaar. Op dit moment wordt er
gewerkt met kinderen van twaalf
jaar en ouder.

* De overheid
beschouwt jongeren
als een van de
belangrijkste zorgen
en prioriteiten, met
name als het gaat om
onderwijs.
* SIFMA is bezig
met het opze en
van een project om
innova es in het
onderwijssysteem te
implementeren.
* De lerarenvakbond
werkt samen met
de overheid om de
onderwijskwaliteit te
verbeteren.
* Er is onvoldoende
diversifica e in de
studieprogramma’s
die de universiteit
aanbiedt. Deze
instan e zet zich op
dit moment in om
meer programma’s te
ontwikkelen.

75

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Gezondheidszorg:
neem maatregelen tegen
kindermishandeling en
-verwaarlozing, organiseer
campagnes om aanstaande
ouders bewuster te
maken van hun situa e,
implementeer maatregelen
om kinderen op te sporen
die het slachtoﬀer zijn
van emo oneel, fysiek
of seksueel misbruik in
hun eigen omgeving
(thuis, op school of in de
wijk), neem maatregelen
tegen agressie en andere
gedragsproblemen
onder kinderen en
organiseer campagnes om
enerzwangerschappen te
voorkomen.

76

* Safe Haven probeert mensen
bewust te maken van huiselijk
geweld en kindermishandeling.
Deze organisa e hee een
24-uurshulplijn die vrouwen en
kinderen advies gee , en een
tehuis voor deze groepen.
* Er is een wet die scholen
verplicht mishandeling te melden.
* Het Girl Power-programma
van het departement
Volksgezondheid richt zich
op het voorkomen van
enerzwangerschappen. Dit
programma is in de afgelopen zes
jaar ingevoerd op alle middelbare
scholen. Het biedt informa e
over seks en zwangerschap
en werkt aan het gevoel van
eigenwaarde van meisjes.
* Het Ac ve Paren ngprogramma is in 2007 gestart
en is bedoeld om ouders
mechanismen aan te leren voor
het respectvol opvoeden van hun
kinderen.
* Het Ac ve Families-programma
is ingevoerd op diverse
middelbare scholen en is gericht
op het verbeteren van de
communica e tussen eners en
hun ouders.
* ‘Baby think it over’ is een
project dat tot doel hee het
aantal enerzwangerschappen
te verminderen door jongeren
te laten zien hoe zwaar het
ouderschap is.

* Er is sprake van
mishandeling, misbruik
en verwaarlozing
en deze problemen
worden nog niet
voldoende aangepakt.
* Er is geen specifieke
wet die huiselijk
geweld bestra .
* Er is geen
meldpunt voor
kindermishandeling.
Mishandeling kan
worden gemeld
bij de poli e of de
Voogdijraad, maar
de hulp is niet
gecentraliseerd.
* Zowel thuis als op
school wordt nog
steeds gebruikgemaakt
van lijfstraﬀen.
* Het ministerie van
Volksgezondheid,
Sociale Ontwikkeling en
Werk doet onderzoek
om meer nauwkeurige
en recentere gegevens
te verkrijgen voor
specifieke programma’s
om het aantal

Bijlage:
Toezicht op de aanbevelingen van het VN-Kinderrechtencomité voor Sint Maarten

2009

10. De strijd tegen overgewicht
GeïdenƟficeerd probleem

Aanbevelingen

Genomen maatregelen

ObservaƟes

Toename in het aantal
zwaarlijvige kinderen

Zet een programma op
om overgewicht onder
kinderen terug te dringen
van 30 procent naar 25
procent, vooral onder
kleuters.

* Sommige dagopvangcentra
bieden voedingsprogramma’s
aan.

* De twee belangrijkste
uitdagingen voor
de overheid met
betrekking tot
gezondheidsproblemen
onder jongeren zijn
overgewicht en de
vaccina edekking.
* Er worden enkele
projecten ontwikkeld
om overgewicht
tegen te gaan. Deze
zijn echter nog niet
ingevoerd.
* Overgewicht houdt
verband met het feit
dat de prijs van groente
en fruit extreem
hoog is door de
noodzakelijke import
van voedingsmiddelen.
Het cultuurgebonden
schoonheidsideaal
speelt ook een
belangrijke rol; de
algemene opva ng is
dat dikkere vrouwen
mooier zijn. Andere
factoren zijn het feit
dat er onvoldoende
jd is om een gezonde
maal jd te bereiden
en na te denken over
voeding, en een gebrek
aan lichaamsbeweging.

77

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

2008

11. BegroƟngsverdeling op het gebied van gezondheid en onderwijs
GeïdenƟficeerd probleem

Aanbevelingen

Staten die het verdrag
ondertekenen moeten
conform ar kel 4 bij hun
investeringen prioriteit
geven aan gezondheid,
onderwijs en sociale
voorzieningen. Desondanks
reserveren niet alle landen
hiervoor een hoog genoeg
percentage van hun totale
begro ng

Update informa e voor
2006, 2007, 2008.

Genomen maatregelen

ObservaƟes
* Circa 26 procent
van de na onale
begro ng is bestemd
voor onderwijs en
10 procent voor
gezondheid.

12. Trial as adults of persons below 18 and reported cases of abuse
GeïdenƟficeerde vereiste

Aanbevelingen

Zorg voor bijgewerkte gegevens
over het aantal personen onder de ach en dat is
berecht als volwassene. Informeer het comité over het
aantal gerapporteerde gevallen van kindermisbruik of
-mishandeling jdens hun hechtenis en/of deten e,
evenals over de opvolging van deze gevallen.

78

Gegevens

ObservaƟes

* De poli e hee een speciale
eenheid voor delicten gepleegd
door jongeren onder de ach en.

* Kinderen vanaf
zes en jaar worden
berecht als volwassene
als ze een erns g delict
hebben gepleegd.
Onder de zes en jaar
krijgen ze een taakstraf.

Bijlage:
Toezicht op de aanbevelingen van het VN-Kinderrechtencomité voor Sint Maarten

13. Children involved in sexual exploitaƟon
GeïdenƟficeerde vereiste

Aanbevelingen

Genomen maatregelen

ObservaƟes

InformaƟe

ObservaƟes

Zorg voor bijgewerkte gegevens over het aantal kinderen
dat betrokken was bij seksuele uitbui ng, waaronder
pornografie en kinderhandel, en het aantal kinderen
dat na afloop werd opgevangen door sociale reintegra ediensten.

Vragen met betrekking tot het FacultaƟef Protocol
14. StaƟsƟsche gegevens
GeïdenƟficeerde vereiste

Aanbevelingen

Lever (indien beschikbaar) sta s sche gegevens
(waaronder geslacht, lee ijdsgroep, stedelijk/landelijk
gebied) voor de jaren 2005-2006-2007 enz.) over de
volgende kwes es:

* Seksueel misbruik wordt vaak niet gemeld.

* het aantal gerapporteerde gevallen van kinderhandel,
kinderpros tu e en kinderpornografie, samen met
aanvullende informa e over de soort opvolging
(a ankelijk van de gerechtelijke uitspraak), waaronder
vervolging, intrekking en sanc es, en rehabilita e.
* het aantal gerapporteerde gevallen van kinderhandel
naar en van Sint Maarten voor seksuele uitbui ng.
* het aantal gerapporteerde gevallen van misdrijven
gerelateerd aan kindersekstoerisme en opvolging.
* het aantal kindslachtoﬀers dat hulp en compensa e
hee ontvangen zoals aangegeven in ar kel 9, paragraaf
3 en 4 van het protocol.

15. Kinderombudsman
GeïdenƟficeerde vereiste

Aanbevelingen

Genomen maatregelen

ObservaƟes

Aanstelling van een
kinderombudsman

Creëer een ombudsman
of een ander ona ankelijk
toezichtsmechanisme
voor de kinderrechten
die de leiding hee over
binnengekomen klachten
van of namens kinderen
over schendingen van het
Faculta ef Protocol.

* In januari 2011 werd er een
ombudsman opgericht.

* Er is niet veel kennis
over kinderrechten en
dit probleem wordt nog
niet als een prioriteit
beschouwd.

Aanbevelingen

Genomen maatregelen

ObservaƟes

16. Plan de campagne
GeïdenƟficeerde vereiste

Geef aan of de staat een plan de campagne hee tegen
kinderhandel, kinderpros tu e en kinderpornografie.
Zo ja, lever informa e over de bevoegde instan es
die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering en de
coördina e ervan.

79

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Foto: © UNICEF/NYHQ20111996/LeMoyne

Belangrijkste algemene bevindingen
Rechtssysteem
Sint Maarten, ooit Nederlands overzees grondgebied, werd op 10 oktober 2010 een autonoom land binnen het
Koninkrijk der Nederlanden. De noordelijke hel van het eiland is Frans overzees grondgebied (Saint Mar n geheten).
Overblijfselen van de historische rela e met Nederland zijn onder andere de algemene poli eke structuur van
een welzijnsstaat. De na onale veiligheid en de interna onale rela es van het eiland zijn verantwoordelijkheden
van het koninkrijk. Het rechtssysteem is gebaseerd op het Nederlands systeem en het we elijk kader hee een
sterke mensenrechtenbenadering, met name met betrekking tot kinderen, jongeren en vrouwen. Als onderdeel
van het Koninkrijk der Nederlanden is Sint Maarten bovendien gehouden aan een aantal interna onale verdragen.
Dit zijn onder meer het Interna onale Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) en het verdrag inzake de
uitbanning van alle vormen van discrimina e van vrouwen (CEDAW). Het eiland rapporteert hierover aan VNmensenrechtencomités zoals aan het VN-Kinderrechtencomité.
80

80

Belangrijkste algemene bevindingen

NaƟonale idenƟteit en bevolkingssamenstelling
Het toerisme, waarop de economie gebaseerd is, hee een lange geschiedenis van immigra e versneld. Dit is
duidelijk zichtbaar in een van de culturele kenmerken die Sint Maarten definiëren: de mul culturele samenleving
en de meertaligheid die daardoor is ontstaan. De algemene trend van de bevolkingsdynamiek is veranderd door
de immigra e in de lee ijdsgroep van 40 tot 44 jaar en de emigra e van jongeren in de lee ijd van 15 tot 29 jaar.
In juni 2012 bedroeg het totaal aantal geregistreerde inwoners 55.309 – 52,91 procent vrouwen en 47,06 procent
mannen. Kinderen en jongeren maken 28 procent van de bevolking uit.

Toegang tot sociale voorzieningen
In het algemeen hebben kinderen en jongeren op Sint Maarten toegang tot gezondheidszorg en onderwijs van
hoge kwaliteit, en kunnen ze zich goed ontplooien. De begro ngsstructuur van Sint Maarten weerspiegelt een staat
die prioriteit gee aan sociale investeringen en de overheid hee verschillende programma’s gericht op jongeren.
De sociaaleconomische indicatoren zijn in de meeste gevallen bemoedigend en wijzen op levensomstandigheden
vergelijkbaar met die van ontwikkelde landen als Nederland of de Verenigde Staten.

Werkgelegenheid
Minder posi ef is dat de werkloosheid is toegenomen van 10,6 procent in 2007 tot 12,2 procent in 2010 en vooral
hoog is onder jongeren (29,4 procent). Hierdoor is het niet aantrekkelijk om op Sint Maarten te blijven. Ook is
de coördina e tussen de overheid en maatschappelijke organisa es beperkt als het gaat om het aanpakken van
problemen van kinderen en jongeren, waardoor de inspanningen weinig eﬃciënt zijn. Er is geen jeugdbeleid of
genderbeleid om geïntegreerde ac es gericht op kinderen en jongeren te bevorderen

Het recht op gezondheid
Behaalde resultaten
Gezondheidszorg maakt 10 procent uit van de begro ng en volgens de volkstelling van 2001 beoordeelde 89
procent van de bevolking de gezondheidszorg als goed of zeer goed. Vrijwel iedereen hee toegang tot de zorg. De
kinderster e is laag (7,6 per 1.000 levendgeborenen) en de levensverwach ng bij geboorte is 78,6 jaar.

Overige uitdagingen
In het algemeen is het zorgsysteem niet georganiseerd in zorgniveaus en werkt het niet op een geïntegreerde
manier. Er is geen oﬃciële informa e beschikbaar over geboorte-, ster e- en ziektecijfers of wijzigingen in deze
cijfers van jaar tot jaar. Voor niet-geregistreerde immigranten is de zorg bovendien minder toegankelijk.
Het aantal enerzwangerschappen is groot; bij 9 procent van alle bevallingen in 2007 was de moeder jonger dan
20 jaar. Een oorzaak hiervan is de beperkte communica e tussen ouders en kinderen over seks en an concep e.
Daarnaast bestaat er een kloof tussen de seksuele voorlich ng die op scholen wordt gegeven en de manier waarop
81

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

eners die informa e in hun leven toepassen. Zwangerschap op jonge lee ijd beperkt de toekomstmogelijkheden
van meisjes met het risico van blijvende armoede.
Jongeren lijden steeds vaker aan obesitas, voornamelijk als gevolg van hun levenss jl en eetgewoonten. Dit kan
leiden tot erns ge gezondheidsproblemen die van invloed kunnen zijn op het zorgsysteem.

Het recht op onderwijs
Behaalde resultaten
Ar kel 11 van de Staatsregeling bepaalt dat onderwijs verplicht is; 99 procent van de kinderen en jongeren volgt
basis- en middelbaar onderwijs. Dit cijfer omvat ook immigranten (waaronder niet-geregistreerde immigranten)
en kinderen met speciale behoe en.
26 procent van de begro ng is gereserveerd voor onderwijs. De staat gebruikt het geld voor openbare en religieuze
scholen, universiteiten, technologische ins tuten, schoolvervoer, studiebeurzen en tweedekansonderwijs (voor
jongeren in de lee ijd van 16 tot 24 jaar die hun middelbare school niet hebben afgemaakt). Een onderwijsinspec e
is verantwoordelijk voor het monitoren van de kwaliteit van de faciliteiten en naleving van de onderwijsnormen.
Daarnaast worden de onderwijsmaterialen voortdurend beoordeeld

Overige uitdagingen
In het onderwijs wordt vastgehouden aan het Nederlandse onderwijsmodel, dat niet aan de lokale behoe en is
aangepast. Daarnaast zijn er verschillende onderwijsmodellen – waaronder lesgeven in het Nederlands of Engels
– en geven rijkere ouders er de voorkeur aan hun kinderen naar privéscholen te sturen. Het toegenomen aantal
leerlingen op openbare scholen hee geleid tot grote klassen (met tot 35 leerlingen) en onvoldoende leerkrachten
en onderwijsmaterialen. Hoewel het analfabe sme tussen 1992 en 2001 werd gehalveerd van 8,6 procent tot 4,1
procent, kent Sint Maarten nog steeds een van de hoogste percentages analfabeten onder de Caribische landen.
De coördina e tussen ouders en scholen is beperkt en er zijn geen mechanismen om het aantal drop-outs en van
school gestuurde kinderen aan te pakken. De meeste mensen werken buitenshuis en dagopvang en naschoolse
ac viteiten zijn duur en vaak van slechte kwaliteit. Hierdoor groeien kinderen en jongeren veelal op zonder toezicht
van een volwassene. Ondanks de leerplichtwet hebben migrantenkinderen niet al jd toegang tot reguliere scholen
(als gevolg van taalkundige of academische beperkingen). Als ze naar een speciale school voor immigranten gaan,
kan dit vormen van uitslui ng bevorderen.
Het aanbod van universitaire opleidingen is beperkt, terwijl de mogelijkheden om in het buitenland te studeren
toenemen. Deze factoren, in combina e met het ontbreken van een sociaal beleid om de terugkeer van goed
opgeleide landgenoten te bevorderen, hebben geleid tot braindrain.

82

82

Belangrijkste algemene bevindingen

Het recht op bescherming
Behaalde resultaten
Er is een basissysteem voor kinderbescherming opgezet. Daarnaast is er een protocol ontwikkeld met zes te nemen
stappen om gevallen van kindermishandeling, geweld en verwaarlozing te signaleren en in te grijpen. Het doel is
dat alle overheidsinstellingen en maatschappelijke organisa es dezelfde procedure volgen.
Een aanzienlijk deel van de begro ng staat ter beschikking van sociale zekerheid, waaronder uitkeringen. Er is
geen bewijs van kinderarbeid op het eiland. De staat financiert een aantal maatschappelijke organisa es die zich
bezighouden met kinderproblemen, waaronder verwaarlozing, mishandeling en geweld. Sommige organisa es
zijn a ankelijk van andere inkomsten.
Een belangrijke stap vooruit op juridisch vlak is dat kinderen krachtens de nieuwe Staatsregeling het recht hebben
te weten wie hun vader is en recht hebben op financiële steun van hun vader.

Overige uitdagingen
Ondanks de juridische stappen voorwaarts en het bestaan van een we elijk kader met een mensenrechtenbenadering,
is er geen samenhangend systeem voor de bescherming van kinderen en jongeren. Ook is er geen jeugdbeleid en
geen specifieke wetgeving voor hen.
Kerngezinnen komen minder voor, doordat vrouwen al op jonge lee ijd zonder vaste partner kinderen krijgen
en door de hoge scheidingscijfers. De meeste huishoudelijke taken komen neer op vrouwen. Ze maken vaak
lange dagen en/of hebben meerdere banen en zien hun kinderen weinig. Jonge ouders negeren soms ook hun
verantwoordelijkheden als ouders en er zijn maar weinig programma’s die hen helpen om hun kinderen op de
juiste manier op te voeden.
Vermoed wordt dat huiselijk geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen veel voorkomt, maar dit is vaak
onzichtbaar. Door de zwijgcultuur zijn er geen oﬃciële gegevens bekend en worden er weinig meldingen gedaan.
Lichamelijke straﬀen komen veel voor, waardoor geweld mogelijk normaliseert. Dit is ook te zien op scholen, waar
steeds meer geweld gebruikt wordt.
Het risico dat kinderen en jongeren betrokken raken bij geweld, waaronder op school, en in sommige gevallen
andere gedragsproblemen vertonen, is gerelateerd aan onder meer geweld in de gezinssitua e. Ook het uit
elkaar vallen van een gezin, een gebrek aan een gezaghebbend persoon binnen het gezin en het gebrek aan een
geïntegreerd programma voor de re-integra e van drop-outs in het onderwijssysteem zijn belangrijke factoren.
Het nieuwe Wetboek van Strafrecht bevat een specifieke sec e over jeugdrecht voor een betere omgang met
kinderen die in aanraking komen met jus e. Ook wordt er een instelling voor jeugddeten e gebouwd dat een
rehabilita eprogramma en psychosociale counseling biedt. De wetgeving dient echter nog verder te worden
afgestemd op de aanbevelingen van het VN-Kinderrechtencomité.
Een toenemend aantal migrantenkinderen is niet geregistreerd, waardoor hun recht op een na onaliteit wordt
geschonden. Niet-geregistreerde migrantenvrouwen worden in hoge mate uitgebuit op de werkplek.
83

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Het recht op parƟcipaƟe
Behaalde resultaten
In het algemeen neemt de deelname van kinderen en jongeren aan de maatschappelijke discussie geleidelijk
aan toe. De belangrijkste ruimtes waarin zij kunnen par ciperen biedt de school in de vorm van leerlingenraden
op de meeste middelbare scholen, interscolaire atle ek, wetenschapsbeurzen en deba en. Sommige scholen
stellen bovendien een maatschappelijke stage van een bepaald aantal uur voor studiepunten verplicht. Sommige
leerlingen sluiten zich daarnaast aan bij gemeenschapsorganisa es.

Openstaande uitdagingen
Hoewel er geen specifiek onderzoek is gedaan naar de par cipa e van kinderen en jongeren op Sint Maarten, is
het duidelijk dat er beperkingen zijn. Het gaat onder andere om beperkte mogelijkheden voor jongeren om zich
te uiten. Het creëren van een praatcultuur onder jongeren zou kunnen helpen, ook om fenomenen als pesten,
uitslui ng en duidelijk onderscheid tussen goede en slechte leerlingen aan te pakken.

Tegelijker jd hebben kinderen weinig belangstelling voor een ac eve rol in de samenleving en voor deelname aan
de programma’s en projecten die zijn opgezet om hen te helpen. Mogelijk komt dit laatste doordat de opzet van
deze programma’s niet aantrekkelijk is voor jongeren. Het komt ook vaak voor dat kinderen zich aanmelden voor
deze ac viteiten en vervolgens al snel a aken.
Niet-geregistreerde kinderen en jongeren hebben beperkte toegang tot gezondheidszorg en onderwijs en kunnen
te maken krijgen met vooroordelen en sociale uitslui ng

84

Belangrijkste algemene bevindingen

Aanbevelingen
Algemeen


Versterk het Departement van Sta s ek als instan e die nauwkeurige en actuele informa e produceert.
Informa e die niet alleen is afgeleid van de volkstelling, maar ook van nieuwe onderzoeken naar
de levensomstandigheden van huishoudens. Dit om specifieke indicatoren vast te stellen voor het
monitoren van de naleving van de rechten van kinderen en jongeren.



Creëer een ona ankelijke instan e om de naleving van de rechten van kinderen en jongeren te
monitoren, met bijzondere aandacht voor de situa e van migrantenkinderen.



Ontwerp en implementeer beleid voor jeugdwerkgelegenheid. Creëer ook meer kansen voor jongeren
in de lee ijd van 15 tot 29 jaar via het aanbod van academische en technische opleidingen om aan de
ontwikkelingsbehoe en van het land te voldoen.

Gezondheid


Ontwikkel een basisgezondheidszorgsysteem dat voorziet in eﬀec eve zorg met extra aandacht
voor preven e, voorlich ng, zorg, genezing en rehabilita e Ontwerp programma’s over seksuele
en reproduc eve gezondheid die informa e bieden en toegang geven tot mechanismen om
enerzwangerschappen en de verspreiding van geslachtsziekten te voorkomen.



Versterk het gezondheidsinforma esysteem met de nadruk op epidemiologisch toezicht. Zet de
samenwerking en coördina e met het Franse deel van het eiland voort, onder andere op het gebied
van gezondheidsvoorlich ng en sta s eken.



Creëer op de middellange termijn een systeem van universele toegang tot gezondheidszorg zonder
beperkingen voor migranten.



Besteed extra aandacht aan een vaccina egraad van 100 procent bij kinderen.

Onderwijs


Onderneem ac e om het aantal drop-outs te verlagen, vooral onder jongeren op middelbare scholen.



Zorg voor het ontwerp en de uitvoering van een uniform model voor middelbaar onderwijs zodat op
alle scholen dezelfde methoden en dezelfde onderwijstaal worden gebruikt.



Neem kinderen met speciale behoe en op in het reguliere onderwijs.



Verbeter de mogelijkheden voor en de dekking van beroepsopleidingsprogramma’s en zorg voor het
ontwerp en de invoering van een beleid inzake beroepsopleidingen.



Verhoog de beschikbaarheid van betaalbare en goede kinderdagverblijven, zodat moeders kunnen
werken terwijl hun kinderen onder werk jd goed worden verzorgd.Zorg voor het introduceren,
uitbreiden en – indien mogelijk – financieren van naschoolse ac viteiten voor kinderen en jongeren.
S muleer hen hierdoor op maal gebruik te maken van hun vrije jd, zich ar s ek en cultureel te uiten
en deel te nemen aan sportac viteiten
85

DE SITUATIE VAN KINDEREN EN JONGEREN OP SINT MAARTEN

Bescherming


Blijf verder werken aan het ontwerpen en verbeteren van een uitgebreid systeem van zorg en
bescherming dat wordt geflankeerd door een we elijk kader.



Verbeter de coördina e tussen de overheidsinstan es en maatschappelijke organisa es die zich
bezighouden met kinderbescherming.



Stem de componenten van het jeugdstrafrechtsysteem af op de aanbevelingen van het VNKinderrechtencomité en voorkom dat kinderen die in aanraking komen met jus e in instellingen
worden geplaatst.



Zorg voor de uitvaardiging van wetgeving tegen huiselijk geweld en ontwikkel voorlich ngsprogramma’s
over de preven e, behandeling en oplossing van geweldsproblemen. S muleer dat mensen incidenten
melden en geweld bespreekbaar maken. Creëer sociale mechanismen om te voorkomen dat geweld
tegen kinderen en jongeren tot norm verwordt.



Stel een telefonische hulplijn of een ander communica emiddel beschikbaar voor advies aan slachtoﬀers
van misbruik, geweld en verwaarlozing, en voor doorverwijzingen naar kinderbeschermingsdiensten.



Ontwerp een systeem voor vroeg jdige waarschuwing van kindermishandeling. Zorg ervoor dat
het rechtssysteem, het zorgsysteem, het onderwijssysteem en personen uit het maatschappelijk
middenveld hierbij betrokken zijn

ParƟcipaƟe

86



Creëer extra par cipa emogelijkheden voor kinderen en jongeren om hen aan te moedigen meer
betrokken te zijn bij de samenleving.



Ontwikkel en implementeer een genderbeleid, versterk de werking van de Vrouwen Desk, en toets en
herzie wetgeving tegen vrouwendiscrimina e en voor de bescherming van vrouwenrechten.



Ontwerp en implementeer een integra ebeleid voor migrantenkinderen om hun verblijfsstatus,
scholing en toegang tot gezondheidszorg te normaliseren, evenals wijkprogramma’s die culturele
integra e s muleren.

87

Foto: © UNICEF/UNI120111/LeMoyne