Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

32 761

Verwerking en bescherming persoonsgegevens

Nr. 253

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 december 2022
Op 2 november 2022 (Kamerstuk 32 761, nr. 249) heb ik, samen de
Staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Digitalisering, overleg gevoerd met
de vaste commissie voor Digitale Zaken. Tijdens dat overleg is uitgebreid
stilgestaan bij het gebruik van gezichtsherkenningstechnologie.
In deze brief kom ik terug op een vraag van het lid Van Ginneken (D66). Ik
heb toegezegd haar vraag schriftelijk te beantwoorden. Voordat ik haar
vraag beantwoord, hecht ik eraan om de gestelde vraag eerst in zijn
context te plaatsen.
In de voor dit debat geagendeerde Kamerbrief1 over de inzet van
gezichtsherkenningstechnologie in de openbare ruimte en door de politie
staat «dat gezichtsherkenningstechnologie ingezet zou kunnen worden in
een «gecontroleerde omgeving», welke weliswaar behoort tot de
openbare ruimte, maar waarbinnen alle betrokken onomwonden en
geïnformeerd toestemming hebben gegeven.» Deze zin vormde voor het
lid Bouchallikh (GroenLinks) aanleiding om mij te vragen wat er wordt
bedoeld met een «gecontroleerde omgeving».
De genoemde zin in de Kamerbrief heeft nadrukkelijk betrekking op de
toepassing van gezichtsherkenningstechnologie in de openbare ruimte
anders dan door de politie. Deze zin verwijst naar de eisen gesteld in
artikel 9, eerste en tweede lid van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). In beginsel is het onder de AVG verboden om
bijzondere persoonsgegevens, zoals biometrische gegevens, te
verwerken. Op dit verbod gelden evenwel uitzonderingen, zo geldt dit
verbod niet als de personen die het betreft hiervoor uitdrukkelijk
toestemming hebben gegeven.
Een voorbeeld van een gecontroleerde omgeving kan zich voordoen bij
een festival, als de organisator de toegang regelt door middel van
1

kst-32761-253
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstukken 32 761 en 30 821, nr. 206.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 761, nr. 253

1

gezichtsherkenning. Daarbij is het echter wel noodzakelijk dat een waardig
analoog alternatief worden geboden, zodat mensen geen nadelige
consequenties ondervinden van het niet verlenen van toestemming.
In aanvulling op het bestaande wettelijk kader regelt de conceptverordening op het gebied van artificiële intelligentie een verbod voor de inzet
van real time gezichtsherkenning door rechtshandhaving in de openbare
ruimte. Enkel in specifieke gevallen is hierop een uitzondering mogelijk. In
de geannoteerde agenda voor de Telecomraad van 6 december 2022
(Kamerstuk 21 501-33, nr. 982) wordt hier nader op ingegaan. Uw Kamer
wordt hier op korte termijn over geïnformeerd.
Daarnaast vroeg het lid Van Ginneken (D66) mij om voorbeelden van
experimenten die de politie binnenshuis toch nog wel doet, naast het
gebruik van het systeem CATCH. Op die vraag kan ik verwijzen naar de
geagendeerde Kamerbrief van het eerder genoemde overleg. In deze brief
over gezichtsherkenning meldde de toenmalige Minister van Justitie en
Veiligheid en de Minister voor Rechtsbescherming dat de korpschef van
de politie heeft aangegeven dat er geen andere gezichtsherkenningstechnologie wordt gebruikt dan voor het systeem CATCH.2 Ik benadruk graag
dat dit systeem niet in de openbare ruimte wordt toegepast. Uiteraard
wordt uw Kamer geïnformeerd over relevante beleidsontwikkelingen op
dit terrein.
De Minister voor Rechtsbescherming,
F.M. Weerwind

2

Kamerstukken 32 761 en 30 821, nr. 206.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 761, nr. 253

2