Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

28 165

Deelnemingenbeleid Rijksoverheid

Nr. 103

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 oktober 2009

Ontvangen ter Griffie van de Tweede Kamer
op 13 oktober 2009.
De deelneming kan niet eerder plaats vinden
dan op 12 november 2009.

Met deze brief wil ik u informeren dat ik voornemens ben om de aandelen
van de minderheidsaandeelhouders in Ultra-Centrifuge Nederland N.V.
(hierna UCN) over te nemen. Deze minderheidsaandeelhouders zijn Stork,
Philips, Shell en DSM. Op grond van de voorhangprocedure in artikel 34
lid 5 en lid 7 van de Comptabiliteitswet leg ik u hierbij dit voornemen voor.
Een brief met gelijkluidende inhoud is verstuurd aan de voorzitter van de
Eerste Kamer der Staten-Generaal.
Stork heeft aangegeven haar minderheidsaandeel in UCN te willen
verkopen. Toen dit aan de overige minderheidsaandeelhouders werd
medegedeeld, gaven deze aan ook bereid te zijn hun aandelen te
verkopen. Voor al deze aandeelhouders geldt dat zij het aandeelhouderschap in UCN als een niet-kernactiviteit beschouwen.
UCN is een houdstermaatschappij van UCN Limited die op haar beurt
weer 1/3 van de aandelen heeft in Urenco Limited (hierna Urenco). De
overige 2/3 van de aandelen van Urenco zijn in handen van de Britse
Staat, c.q. Treasury en van Uranit, een Duitse houdstermaatschappij.
Urenco verrijkt uranium ten behoeve van kerncentrales met behulp van de
ultracentrifugetechnologie.
De Nederlandse Staat heeft 98,9% van de aandelen in UCN, de overige
1,1% is in handen van vier private aandeelhouders, te weten Shell, DSM,
Philips en Stork. Afgerond heeft Stork 0,2% van de aandelen en hebben
Philips, DSM en Shell ieder 0,3% van de aandelen.

1

Kamerstuk 2004–2005, 28 165, nr. 19.

KST135838
0910tkkst28165-103
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Het private minderheidsaandeelhouderschap stamt nog uit de tijd dat
UCN is opgericht in 1969. Bij oprichting was het de bedoeling om het
belang van de Staat in UCN langzaam af te bouwen. Na verloop van tijd
bleek de markt echter niet erg bereidwillig om te participeren in UCN
vanwege het onzekere klimaat inzake de politieke aanvaarding van kernenergie. De technologie van uraniumverrijking is wel zeer succesvol
gebleken voor Urenco.
In 2005 heeft u een evaluatieverslag ontvangen over UCN1 waarin geconcludeerd is dat privatisering niet opportuun was, onder andere vanwege
de geopolitieke situatie rond nucleaire aangelegenheden. Voorts heb ik u

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 28 165, nr. 103

1

in mijn brief over de publieke belangen bij de staatsdeelnemingen1 eerder
dit jaar aangegeven dat ik het publieke aandeelhouderschap in UCN zie
als een middel om de publieke belangen te borgen. Voor UCN zijn deze
belangen:
• het voorkomen van de verspreiding van massavernietigingswapens en
kennis van vervaardiging daarvan (non-proliferatiebelang);
• een bijdrage aan innovatieve kenniseconomie van Nederland via
kennis en know how op het gebied van ultracentrifuge;
• het behouden van een belangrijke positie van Nederland op diverse
internationale overlegfora inzake energievoorzieningszekerheid, veiligheid en non-proliferatie.
Nu de minderheidsaandeelhouders aangeven bereid te zijn hun minderheidsaandeel te verkopen, ben ik voornemens dit over te nemen. Ik geef
de voorkeur aan een aankoop door de Staat boven aankoop door een
private derde met het oog op het borgen van het publiek belang, zoals
bovenstaand uiteengezet.
In het kader van het Verdrag van Almelo2, dat voorziet in bescherming van
de gevoelige ultracentrifugetechnologie alsmede in het voorkomen van
proliferatie, is voor de voorgenomen transacties toestemming gevraagd
aan het Joint Committee. Het Joint Committee bestaat uit door de verantwoordelijke ministers aangewezen overheidsvertegenwoordigers van de
drie Urenco-landen, Nederland, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. In
Nederland is de Minister van Economische zaken de verantwoordelijk
minister. Het Joint Committee heeft aangegeven geen bezwaar te hebben
tegen de voorgenomen wijziging in het aandeelhouderschap in UCN.
Om de prijs voor deze aandelen te kunnen bepalen zijn waarderingen
gemaakt waarbij is gekeken naar de waarde van de onderneming, maar
ook naar de toekomstige dividendopbrengsten die deze overname van
aandelen oplevert. Omdat ik vooralsnog niet voornemens ben om de
aandelen in UCN te verkopen is deze laatste waardering voor mij leidend
geweest. Door de toekomstige dividenden te waarderen wordt namelijk
ingeschat of de aankoopprijs terugverdiend kan worden met de dividenden die de Staat in de toekomst zal ontvangen. Dit heeft ertoe geleid
dat ik met Stork ben overeengekomen dat de Staat, behoudens instemming der Staten-Generaal, bereid is haar aandelen in UCN over te nemen
voor een totaalsom van afgerond € 3,4 miljoen. Dit is mijns inziens een
redelijke prijs. Er worden verder geen garanties en/of vrijwaringen afgegeven. Met de andere minderheidsaandeelhouders, Shell, Philips en DSM
ben ik vervolgens overeengekomen dezelfde prijs per aandeel te betalen
als voor Stork, tevens zonder garanties en vrijwaringen. Daarmee komt de
totaalsom voor het uitkopen van alle minderheidsaandeelhouders op
afgerond € 17 miljoen.
Mocht u instemmen met deze overname van aandelen door de Staat dan
zal de koopovereenkomst worden gesloten en zullen de aandelen worden
geleverd. De aankoop van de aandelen kan worden aangemerkt als een
financiële transactie. Dit betekent dat de verwerving van de aandelen en
de financiering van de leningen voor het staatsvermogen in beginsel
neutraal verloopt (er is een miniem effect op de EMU-schuld). Eveneens
zijn er geen gevolgen voor het uitgavenkader (behalve mogelijk marginale
mutaties in toekomstige dividenden) en het EMU-saldo. De budgettaire
verwerking zal, na uw goedkeuring, plaatsvinden bij het eerstvolgende
budgettaire verwerkingsmoment, zo mogelijk de tweede suppletoire
begroting 2009.

1
2

Kamerstuk 2008–2009, 28 165, nr. 97.
Trb. 1970, 41.

De minister van Financiën,
W. J. Bos

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 28 165, nr. 103

2