> Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag

De Voorzitter van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal
Binnenhof 1 A
2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA

Postbus 90801
2509 LV Den Haag
Anna van Hannoverstraat 4
T 070 333 44 44
F 070 333 40 33
www.rijksoverheid.nl

Onze referentie
2015-0000125357

Datum 19 mei 2015
Betreft Kamervraag/vragen van het lid

Hierbij zend ik u mede namens de minister van Financiën de antwoorden op de
Kamervragen van leden Schut-Welkzijn en Aukje de Vries (beiden VVD) over het
artikel “Verzekeraar kansloos in concurrentie met het UWV”.
De Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid,

L.F. Asscher

Pagina 1 van 5

2015Z01562
Vragen van de leden Schut-Welkzijn en Aukje de Vries (beiden VVD) aan de
ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van Financiën over het artikel
“Verzekeraar kansloos in concurrentie met het UWV” (ingezonden 30 januari
2015)

Datum
19 mei 2015
Onze referentie
2015-0000125357

1
Kent u het artikel “Verzekeraar kansloos in concurrentie met het UWV”? 1)
Antwoord 1
Ja
2
Bent u het met de uitspraken van het Koninklijk Actuarieel Genootschap (AG)
eens dat 'als de overheid de regels niet verandert (er) voor het huidige stelsel
geen rooskleurige toekomst (is) weggelegd’? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom
niet, en waar baseert u dit op?
3
Het oorspronkelijke idee was dat bij het UWV alleen de werkgevers achter zouden
blijven die privaat bijna onverzekerbaar zijn; de laatste jaren lijkt het omgekeerde
te gebeuren; herkent u deze ontwikkeling? Zo nee, wat is dan de ontwikkeling?
Wat zijn daarvan de oorzaken?
4
Het AG constateert dat er geen “level playing field” is tussen private verzekeraars
en het UWV; vindt u het wenselijk dat een overheidsgefinancierd zelfstandig
bestuursorgaan als het UWV hier oneerlijk concurreert met de private sector?
7
Deelt u beiden de mening dat een gelijk speelveld van het grootste belang is om
de keuzevrijheid van werkgevers te beschermen en belemmeringen voor vrije toeen uittreding tot de private markt weg te nemen?
Antwoord 2, 3, 4 en 7
Het Koninklijk Actuarieel Genootschap constateert dat, als gevolg van de
verschillende financieringssystemen, het speelveld tussen het UWV en
verzekeraars op de markt voor arbeidsongeschiktheidsverzekeringen niet gelijk is.
De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) kent met betrekking tot de
Werkhervattingsregeling Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA) een hybride
stelsel. De WGA biedt werkgevers de keuze om zich via het UWV te verzekeren of
om eigenrisicodrager te worden, waarbij de meeste werkgevers zich via een
private verzekeraar verzekeren
Voor de financiering wordt een aantal voorwaarden aan zowel het UWV als aan de
private verzekeraars gesteld. Doel van deze voorwaarden is om voldoende
financiële zekerheid in te bouwen en om een zo gelijk mogelijk speelveld tussen
het UWV en private verzekeraars te creëren. Het UWV moet de WGA middels een
omslagstelsel financieren. De totale premie bij het UWV is dus gebaseerd op het
financieren van de lopende lasten in het kalenderjaar. Private verzekeraars
moeten bij de financiering van de WGA gebruik maken van een
rentedekkingsstelsel. In de premiestelling moet rekening gehouden worden met
Pagina 2 van 5

een kapitaalreservering voor de toekomstige uitkeringslasten van werknemers die
op het moment van overstap een WGA-uitkering ontvangen of ziek zijn en op
termijn een WGA-uitkering ontvangen.
Naast verschillen in de financieringssystematiek zijn er meer verschillen tussen
het UWV en private verzekeraars. Private verzekeraars kunnen zelf de duur van
het contract dat zij offreren bepalen. Daarnaast hebben private verzekeraars de
mogelijkheid om eigen pakketten samen te stellen en daarbij extra diensten aan
te bieden. Deze extra diensten hebben effect op de premie die private
verzekeraars in rekening brengen. Aangezien de verzekering bij het UWV de
defaultoptie is, kent het UWV een acceptatieplicht. Private verzekeraars hebben
geen acceptatieplicht. Daarnaast hebben private verzekeraars de mogelijkheid om
producten gericht onder de aandacht van werkgevers te brengen. Daar tegenover
staat dat private verzekeraars wel kosten maken voor acquisitie, deze kosten
maakt het UWV niet.

Datum
19 mei 2015
Onze referentie
2015-0000125357

Voor de werking van het hybride systeem is het van belang dat de voor- en
nadelen voor de publieke verzekeraar (het UWV) en private verzekeraars
voldoende tegen elkaar opwegen. Het hybride stelsel kan eraan bijdragen dat
partijen scherp blijven en dat zowel op de private markt als bij het UWV zoveel als
mogelijk gestreefd wordt om gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemers weer zo
veel mogelijk te re-integreren. Een continu aandachtspunt in het hybride stelsel is
het creëren van een zo gelijk mogelijk speelveld tussen het UWV en private
verzekeraars. Op basis van een analyse van de voor- en nadelen die partijen ten
opzichte van elkaar hebben, is ten tijde van de introductie van het hybride stelsel
geoordeeld dat het UWV en private verzekeraars elkaar in evenwicht houden.
In de eerste jaren na inwerkingtreding van de Wet WIA nam het aandeel
eigenrisicodragers conform verwachting toe. Vanaf 2010 stabiliseerde het aandeel
eigenrisicodragers zich. In die tijd was ruim 27% van de werkgevers
eigenrisicodrager. In 2014 is het aandeel eigenrisicodragers voor het eerst
gedaald en deze trend zet zich voort in 2015.
Het Rijk draagt in dit stelsel de verantwoordelijkheid voor het borgen van een zo
gelijk mogelijk speelveld tussen het UWV en de private verzekeraars en daarmee
voor de stabiliteit van het stelsel. Zoals ik heb beschreven zijn er verschillen
tussen UWV en private verzekeraars. Ik streef ernaar dat de concurrentievoor- en
nadelen grosso modo in evenwicht zijn en dat werkgevers in het publieke en
private domein vergelijkbare lasten dragen. Alle partijen hebben op die manier
een eerlijke kans op een positie in de markt. En werkgevers hebben de
mogelijkheid om voor die vorm van verzekering te kiezen die het best past bij hun
specifieke verzekeringsbehoefte.
Bij de verantwoordelijkheid van het Rijk behoort het monitoren van het stelsel en
zo nodig het treffen van maatregelen ter borging of verbetering van het evenwicht
in het speelveld. Ik ben het met het Actuarieel Genootschap eens dat de recente
bewegingen op de verzekeringsmarkt er mogelijk op duiden dat het hybride
stelsel onder druk komt te staan.
Vraag 5.
Eén van de redenen van het oneerlijk speelveld is, volgens het AG, dat het UWV
onvoldoende herbeoordeelt; wat is de reactie van u beiden op deze
constateringen?
Antwoord 5.
Pagina 3 van 5

Over het herbeoordelingsbeleid merkt het AG ten eerste op dat verzekeraars maar
een beperkte invloed op het proces van herkeuren hebben, omdat zij zelf geen
herbeoordeling bij het UWV kunnen aanvragen. Voorts zou het UWV volgens het
AG prioriteit geven aan initiële keuringen boven herkeuringen.
In reactie daarop merk ik op dat in het herbeoordelingsbeleid van het UWV
participatie voorop staat. Daarbij kan onderscheid worden gemaakt tussen
professionele en vraaggestuurde herbeoordelingen. Voor iedere nieuwe
uitkeringsgerechtigde die bij de eerste keuring medisch gezien geen
arbeidsmogelijkheden heeft, terwijl die in de toekomst wel zijn te verwachten,
wordt een herbeoordeling ingepland (professionele herbeoordeling). Daarnaast
kunnen verschillende direct belanghebbenden om een herbeoordeling verzoeken
(vraaggestuurde herbeoordelingen). In de eerste plaats kan de gerechtigde zelf
dat doen, bijvoorbeeld omdat hij meent dat zijn gezondheidstoestand is verbeterd
of verslechterd. Voorts kan ook diens werkgever om een dergelijke herbeoordeling
verzoeken. Door bij de werkgever aan te dringen om van deze mogelijkheid
gebruik te maken, kan een verzekeraar wel degelijk beïnvloeden dat een
herbeoordeling wordt uitgevoerd. Een werkgever zal op zo’n verzoek van zijn
verzekeraar immers zeer waarschijnlijk ingaan, omdat hij – doordat zijn private
premie mede afhankelijk is van de uitkeringslasten die voor rekening van zijn
verzekeraar komen – hetzelfde financiële belang bij de uitkomst van een
herbeoordeling heeft als zijn verzekeraar. Daarbij komt dat, anders dan het AG
betoogt, tegenwoordig ook de verzekeraar zelf namens de werkgever een
herbeoordeling bij het UWV kan aanvragen. De voorwaarden waaronder een
verzekeraar dat kan doen zijn neergelegd in een convenant dat het UWV en het
Verbond van Verzekeraars in 2013 hebben gesloten. Tot slot merk ik over het
herbeoordelingsbeleid van het UWV op dat prioriteit wordt gegeven aan
vraaggestuurde boven professionele herbeoordelingen. Dit herbeoordelingsbeleid
verstoort naar mijn mening dan ook niet het gelijke speelveld.

Datum
19 mei 2015
Onze referentie
2015-0000125357

Op basis van dit herbeoordelingsbeleid is in 2011 vastgesteld welk aantal
herbeoordelingen passend is, gezien de omvang van de populatie
arbeidsongeschikten. Sindsdien is het aantal herbeoordelingen gekoppeld aan die
omvang. Met andere woorden, als het aantal uitkeringsgerechtigden groeit, dan
groeit ook het aantal herbeoordelingen. Naar mijn mening vinden er dan ook
voldoende herbeoordelingen door het UWV plaats.
Vraag 6.
Hoe kijkt u naar het feit dat dit overheidsbedrijf dat concurreert nu juist ook de
keurende instantie is? Hoe is de onafhankelijkheid van de keuringen geborgd?
Antwoord 6.
De medische keuringen worden verricht door verzekeringsartsen die gebonden
zijn aan professionele standaarden, verzekeringsgeneeskundige protocollen en de
kwaliteitseisen die worden gesteld in het Professioneel Statuut
Verzekeringsartsen. Daarnaast dienen verzekeringsartsen hun kennisniveau bij te
houden door het volgen van scholing en coaching. Al deze en andere eisen die aan
hun beroepsuitoefening worden gesteld waarborgen dat verzekeringsartsen op
basis van objectieve verzekeringsgeneeskundige maatstaven tot hun oordeel
komen. Dat wil zeggen dat de beoordeling toetsbaar, reproduceerbaar en
consistent is. Zo dient een verzekeringsarts in zijn rapportage een
gestandaardiseerde onderbouwing te geven van de wijze waarop hij tot zijn
beoordeling is gekomen. Bovendien kan zowel de verzekerde als de
belanghebbende werkgever (en dus ook de verzekeraar namens de werkgever),
indien hij het niet eens is met deze beoordeling, bezwaar aantekenen tegen de
Pagina 4 van 5

beslissing die het UWV op basis daarvan heeft genomen. De medische keuring in
het kader van de bezwaarprocedure wordt door een andere verzekeringsarts
verricht dan de verzekeringsarts die de initiële keuring heeft verricht. Naar mijn
mening is zodoende een onafhankelijke en onpartijdige keuring geborgd.
Vraag 8.
Wat gaat u doen om het gelijk speelveld tussen private en publieke markt voor
verzekeringen tegen arbeidsongeschiktheid te bevorderen en wilt u bij de
beantwoording van deze vraag ingaan op de opties die het AG in haar Position
Paper heeft gedaan? 2)

Datum
19 mei 2015
Onze referentie
2015-0000125357

Antwoord 8
Op dit moment onderzoek ik of en op welke manier de premiestelling bij het UWV
aangepast kan worden om zo het evenwicht op de hybride markt te verbeteren.
Ik verwacht Uw Kamer voor het zomerreces te kunnen informeren welke
maatregelen ik zal treffen om het evenwicht op de hybride markt te verbeteren.
In deze brief zal ik ook ingaan op de opties die het Actuarieel Genootschap in haar
position paper heeft gedaan.
9
Wilt u deze vragen beantwoorden uiterlijk twee weken voor het Algemeen overleg
over loondoorbetaling bij ziekte?
Antwoord 9
Nee, dat is helaas niet gelukt.

1) Het Financieele Dagblad, 26 januari 2015
2) Position Paper WGA-ERD: Is er wel een level playing field? Koninklijk Actuarieel
Genootschap, 16 januari 2015

Pagina 5 van 5