Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1033
Vragen van de leden Yeşilgöz-Zegerius en Van Oosten (beiden VVD) aan de
Minister van Justitie en Veiligheid over het bericht «Jongeren veroordeeld
voor geweld tegen homo’s Dordrecht» (ingezonden 9 november 2018).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
21 december 2018). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019,
nr. 820.
Vraag 1
Kent u het bericht «Jongeren veroordeeld voor geweld tegen homo’s
Dordrecht»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat er jaarlijks gemiddeld 1.300 aangiften tegen anti-homogeweld
worden gedaan bij de politie, maar dat dit gemiddeld tot minder dan tien
veroordelingen per jaar leidt? Zo ja, hoe kunt u dit grote verschil verklaren?
Zo nee, kunt u de meest recente cijfers met de Kamer delen?
Antwoord 2
Uit het eerder aan uw Kamer gezonden rapport Discriminatiecijfers in 20172
blijkt dat in 2017 3.499 meldingen en aangiftes van discriminatie-incidenten
zijn geregistreerd door de politie. Daarvan had 27% betrekking op seksuele
gerichtheid.
Niet in al deze gevallen is echter ook sprake van een geweldsincident.
Hetzelfde rapport meldt dat de politie in 2017 603 geweldsincidenten
registreerde waarbij (ook) sprake was van discriminatie. Dit gaat om
incidenten als bedreiging, geweld en geweld in combinatie met uitlatingen en
bespugen. Hiervan stonden 239 gevallen geregistreerd als geweldsincident
waarbij (ook) sprake was van discriminatie op grond van seksuele gerichtheid.
Meldingen/aangiften komen niet allemaal bij het OM terecht (zie ook het
antwoord op vraag 3). Zo zal in zaken waarin geen verdachte kan worden

1
2

ah-tk-20182019-1033
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Nos.nl, 1 november 2018
Kamerstukken II 2017–18, 30 950, nr. 156 en bijlage.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

gevonden of waarin geen sprake blijkt van een strafbaar feit, geen vervolging
worden ingesteld. Daarnaast leidt niet elke vervolging door het OM tot een
veroordeling voor een specifiek discriminatiefeit.
Vraag 3
Hoeveel van deze aangiften worden door de politie doorgestuurd naar het
openbaar ministerie (OM)?
Antwoord 3
Het OM registreert geen discriminatie-incidenten, maar discriminatiefeiten.
Alle aangiften worden door politie en/of OM op strafbaarheid en opportuniteit
beoordeeld. Wordt er bij de politie melding of aangifte gedaan, dan is het
mogelijk dat er geen verdachte wordt gevonden of dat er sprake is van
onvoldoende bewijs. Bij zaken die wel aan het OM worden ingestuurd, kan
het scenario optreden dat een incident bij de politie staat geregistreerd als
specifiek discriminatiefeit, maar dat bij de beoordeling door het OM blijkt dat
niet is voldaan aan één of meer bestanddelen van het specifieke discriminatiefeit. Bij commune feiten met mogelijk een discriminatie-aspect, die in de
politiesystemen als discriminatie-incident opgenomen zijn, kan na onderzoek
blijken dat het discriminatie-aspect niet aannemelijk kan worden gemaakt. In
al deze situaties stroomt een feit niet als commuun feit met discriminatieaspect in bij het OM, en wordt het feit dus niet als zodanig opgenomen in de
cijfers van het OM. In 2017 stroomden 144 specifieke discriminatiefeiten in bij
het OM, behorend bij 138 verschillende zaken. 8% van die zaken zag op de
seksuele gerichtheid.
In 2017 stroomden 187 commune feiten met een discriminatie-aspect
(CODIS-feiten) in, behorend bij 154 verschillende zaken. In 29% van deze
zaken betrof het discriminatoire aspect de seksuele gerichtheid.
Vraag 4
Bij hoeveel zaken per jaar betreffende anti-homogeweld gaat het OM over tot
vervolging?
Antwoord 4
Het aantal bij het OM ingestroomde feiten kan verschillen van het aantal
feiten dat in een bepaald jaar wordt afgedaan en het gaat daarbij niet per se
om dezelfde feiten. Een feit kan immers in het ene jaar instromen en in het
daaropvolgende jaar worden afgedaan. In 2017 werden 45 CODIS-feiten
geregistreerd waarbij het discriminatoir aspect iemands seksuele gerichtheid
betrof. Daarbij ging het in 24 gevallen over een eenvoudige belediging (art
266 Sr), in 11 gevallen over openlijke geweldpleging (art 141 Sr), in 6
gevallen over bedreiging (art 285 Sr) en in 4 gevallen over mishandeling (art
300 Sr). Deze CODIS-feiten zijn op verschillende momenten in 2017 bij het
OM ingestroomd, en verkeren in verschillende stadia van beoordeling en
behandeling. Zo is mogelijk dat op een later moment wordt beoordeeld dat
het discriminatie-aspect niet als voldoende vaststaand kan worden
beschouwd, zoals hiervoor is aangegeven in het antwoord op vraag 3.
Vraag 5
Ziet u mogelijkheden het aantal vervolgingen van anti-homogeweld te
vergroten?
Antwoord 5
Momenteel beraad ik mij op de uitvoering van de motie Sjoerdsma/Van den
Hul3, die oproept tot het opstellen van een actieplan om geweld tegen
LHBTI’s tegen te gaan. Met relevante betrokken partijen, zoals het OM, de
politie, de anti-discriminatie-voorzieningen (ADV’s), het Ministerie van OCW
en de G4-partijen, wordt momenteel gesproken over de wijze waarop
invulling kan worden gegeven aan de motie. Samen met de Minister van
OCW zal ik in het eerste kwartaal van 2019 een Actieplan Veiligheid LHBTI
aan uw Kamer zenden.

3

Kamerstukken II 2017/18, 30 420, nr. 273.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 6, 7
Is er in het algemeen iets te zeggen over de voorwaarden waar een vergrijp
aan moet voldoen, om geclassificeerd te worden als homohaat?
Zijn er volgens u situaties denkbaar waarin woorden als «kankerhomo» en
«flikker» geclassificeerd moeten worden als homohaat en niet slechts als
dagelijks taalgebruik?
Antwoord 6, 7
Discriminatiezaken kunnen worden onderverdeeld in twee typen:
Een commuun delict met discriminatie-aspect is een feit waarbij
– het discriminatie-aspect een rol heeft gespeeld bij het motief tot het
plegen van het feit en/of
– van het discriminatie-aspect gebruik is gemaakt bij het plegen van het feit
en/of
– het discriminatie-aspect wordt gebruikt om het delict indringender te
plegen, waarbij het discriminatie-aspect is gelegen in iemands homoseksuele gerichtheid.
Daarnaast kan sprake zijn van feiten waarbij de discriminatieartikelen in het
Wetboek van Strafrecht mogelijk zijn geschonden: het gaat dan om de
artikelen 137c, 137d, 137e, 137f, 137g en 429quater Sr, voor zover die
artikelen zien op de grond «homoseksuele gerichtheid».
Een uitlating moet, volgens vaststaande jurisprudentie, als beledigend
worden beschouwd wanneer zij de strekking heeft die ander aan te tasten in
zijn eer en goede naam. Het oordeel dat daarvan sprake is zal afhangen van
de context waarin de uitlating is gedaan.
Het Openbaar Ministerie en de strafrechter zullen steeds weer naar alle feiten
en omstandigheden in een specifieke zaak moeten kijken om te beoordelen of
sprake is van een discriminatoir aspect.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3