2020D24241

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
hebben fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te leggen
aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de op
3 juni 2020 ontvangen brief over het Ontwerpbesluit kinderopvangtoeslag
2021 (Kamerstuk 31 322, nr. 412).
De voorzitter van de commissie,
Rog
De adjunct-griffier van de commissie,
Witzke

nds-tk-2020D24241

1

Inhoudsopgave

blz.

I

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie

2
2
2
3
3

II

Antwoord/ Reactie van de Staatssecretaris

4

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het Ontwerpbesluit kinderopvangtoeslag 2021 en hebben hierover nog wel enkele
vragen.
De leden van de VVD-fractie lezen dat de aangekondigde structurele
maatregelen om het toeslagenstelsel te verbeteren naar aanleiding van
het advies van de Commissie Uitvoering Toeslagen structureel tot 12
miljoen euro meerkosten zullen leiden op de begroting van het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Specifiek wordt verwezen naar
het afschaffen van het opzet/grove schuld criterium in de huidige vorm bij
de terugvorderingen. Graag zien deze leden een nadere onderbouwing en
specificatie van deze meerkosten. Ziet de 12 miljoen euro meerkosten
alleen op het afschaffen van het opzet/grove schuld criterium of zijn er
nog andere maatregelen die structureel tot meerkosten zullen leiden? De
Staatssecretaris stelt voor om deze meeruitgaven te dekken door de
toetsingsinkomens van de inkomensgroepen in 2021 eenmalig 0,60%-punt
minder te indexeren. Daarmee legt de Staatssecretaris de meerkosten om
het toeslagenstelsel te verbeteren de facto bij alle ouders neer. Kan de
Staatssecretaris nader onderbouwen wat dit financieel per maand
concreet betekent voor de verschillende inkomensgroepen, bij een
gemiddelde afname van uren kinderopvang, afgezet tegen een volledige
indexatie? Heeft de Staatssecretaris alternatieven overwogen en onderzocht om de meerkosten te dekken? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet?
De leden van de VVD-fractie lezen dat de Staatssecretaris in de nota van
toelichting het besluit onderbouwd om de maximum uurprijzen te
verhogen op basis van de vastgestelde indexatie voor de loon en prijsontwikkeling. Naast deze indexatie ziet de Staatssecretaris geen reden om
de maximum uurprijzen verder te verhogen. Het gebruik van kinderopvang en de gevraagde tarieven aan ouders worden wel gemonitord.
Deze leden steunen deze lijn, zij hechten aan toegankelijkheid en
betaalbaarheid van kinderopvang. Wel vragen deze leden hoe de
Staatssecretaris de monitoring van het gebruik en de gevraagde tarieven
beoordeeld en op basis van welke criteria zij deze monitoring beoordeelt
en daarbij een eventuele stijging van de maximum uurprijs heroverweegt.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het genoemde
ontwerpbesluit en willen de Staatssecretaris nog enkele vragen voorleggen.
De leden van de D66-fractie constateren dat de Staatssecretaris de
indexatie van de toetsingsinkomens met 2.07% verhoogd en de maximum
uurprijzen voor opvang met 3.50% verhoogd. Als gevolg van het

2

afschaffen van het opzet/grove schuld criterium in de huidige vorm bij de
terugvorderingen is er een meeruitgaven ontstaan die de Staatssecretaris
dekt door de toetsingsinkomens van de inkomensgroepen in 2021
eenmalig 0.60% minder te indexeren. Deze leden vragen wat de inkomenseffecten zijn van deze indexatie? Voorts vragen deze leden welke
alternatieve invullingen de Staatssecretaris heeft overwogen of ziet om de
meerkosten te dekken.
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over het
Ontwerpbesluit tot wijziging van het besluit kinderopvangtoeslag en
hebben hierover nog enkele vragen.
De leden van de SP-fractie zijn van mening dat de kinderopvang voor
iedereen toegankelijk zou moeten zijn. Kan de Staatssecretaris toelichten
waarom het gebruik van de kinderopvangtoeslag voor kinderen van
gezinnen met een laag inkomen sterk is afgenomen in de laatste 15 jaar?
Hoeveel gezinnen ontvangen kinderopvangtoeslag op het minimum
toetsingsinkomen? Wat kost het om het modaal toetsingsinkomen met 1%
te verhogen? Kan in een overzicht worden weergegeven wat de verschillende verhogingen, dus zowel de verhoging van de maximum uurprijs
van de dagopvang, de buitenschoolse opvang en de gastouderopvang, in
tabel 1 hebben gekost?
De leden van de SP-fractie vragen of de Staatssecretaris de mening deelt
dat het een hoop bureaucratie zou schelen wanneer het percentage van
de kinderopvang dat vergoed wordt via toeslagen voor minima in 2021 op
100% gezet wordt in plaats van de huidige 96%. Zo ja, waarom kiest de
Staatssecretaris hier niet voor? Wat zou deze maatregel kosten?
De leden van de SP-fractie constateren dat de kosten voor de gehele
kinderopvangbranche zijn toegenomen, onder andere door de loonkostenstijging maar ook door kwaliteitsverhogende maatregelen en de arbeidsmarktkrapte. Deze leden zijn op de hoogte van het feit dat de maximum
uurprijzen al eerder zijn verhoogd door de ingevoerde kwaliteitsverhogende maatregelen, maar kan de Staatssecretaris aangeven hoeveel de
kwaliteitseisen hebben toegevoegd aan de stijging van de gemiddelde
kosten voor de kinderopvang? In hoeverre is deze stijging gedekt door de
eerdere verhoging van de maximale uurprijs? Deze leden vragen tevens of
de Staatssecretaris kan aangeven hoeveel van de kinderopvangorganisaties een uurprijs boven de maximale uurprijs voor de kinderopvangtoeslag hanteren.
De leden van de SP-fractie vragen of de Staatssecretaris inzicht heeft in de
winstmarges in de kinderopvangsector van de afgelopen jaren? Zo ja, wil
de Staatssecretaris deze informatie met de Kamer delen in een tabel
uitgesplitst naar maatschappelijke en overige kinderopvang?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van het Ontwerpbesluit kinderopvangtoeslag 2021. Deze leden hebben hierover nog wel
enkele vragen.
De leden van de PvdA-fractie constateren dat de toetsingsinkomens van
de inkomensgroepen eenmalig niet worden geïndexeerd. Deze leden
willen daarom weten wat de inkomenseffecten zijn voor, met name de
laagste inkomens, van het niet indexeren van de toetsingsinkomens. Is de

3

Staatssecretaris verder voornemens om deze indexatie komend jaar weer
te herstellen? Of blijven de toetsingsinkomens hierdoor blijvend achterlopen op de gemiddelde loon en prijsontwikkeling? Verder vragen deze
leden waarom er bijvoorbeeld niet is gekozen om alleen de toetsingsinkomens van de hoogste inkomens minder te indexeren? Is de Staatssecretaris het met de leden eens dat dit vele malen eerlijker is? Is de Staatssecretaris verder niet bevreesd dat dit ertoe leidt dat, vanwege de al
(relatief) hoge kosten voor mensen in de laagste inkomensgroepen, zij
doen besluiten minder of geen kinderopvang af te nemen? Zo nee, kan de
Staatssecretaris dit aantonen?
De leden van de PvdA-fractie hebben al eerder aandacht gevraagd voor de
hoge uurtarieven in met name de randstad voor de kinderopvang en
buitenschoolse opvang. Vaak hanteren kinderopvangorganisaties een
tarief dat fors boven het maximum uurtarief ligt. Deze leden constateren,
na de eerdere gedane toezegging over monitoring hierover, dat uit de
kwartaalrapportages kinderopvangtoeslag blijkt dat de tarieven in zeer
stedelijk gebied fors stijgen.1 Deelt de Staatssecretaris de mening dat dit
er toe kan leiden dat ouders kinderopvang, vanwege de hoge kosten, niet
meer kunnen betalen? Is de Staatssecretaris het verder met deze leden
eens dat het van belang is om inzichtelijk te krijgen waarom deze kosten
zo hoog zijn? Is de Staatssecretaris daarom bereid om te onderzoeken wat
de oorzaak is dat de uurprijzen in (zeer) stedelijke gebieden zo fors boven
het maximum uurtarief liggen?
II Antwoord/Reactie van de Staatssecretaris

1

Kamerstuk 31 322, nr. 399

4