Griffie commissies Bestuur en Onderwijs

Verslag van de vergaderingen van de
Bouwbegeleidingscommissie op 18 oktober 2018

Bouwbegeleidingscommissie
M.J. van der Leeden

Aanwezige leden: Mevrouw Tellegen (VVD) (voorzitter), de heer Ronnes (CDA),
mevrouw Diks (GroenLinks), mevrouw Kuiken (PVDA), de heer Kops (PVV), mevrouw
Broeders (namens het fractiepersoneel), mevrouw Nollen (namens personeel Tweede
Kamer)
Adviseurs: mevrouw Roos (Griffier) en de heer Kuenzli (projectdirecteur huisvesting)
Griffier: de heer Van der Leeden
Verslag: de heer Van der Kraan

1. Opening
De Voorzitter heet enkele nieuwe leden welkom in de commissie. Vanuit de fracties zijn
dat mevrouw Diks (GroenLinks),mevrouw Kuiken (PvdA) en de heer De Groot (D66).
De nieuwe vertegenwoordiger vanuit het fractiepersoneel is mevrouw Broeders,
ambtelijk secretaris van de VVD-fractie. Ook heet zij welkom de Griffier van de Tweede
Kamer mevrouw Roos en de onlangs aangestelde projectdirecteur Huisvesting, de heer
Peter Kuenzli. Beiden zijn aangetreden als adviseur van de commissie.
De leden Öztürk (DENK), Beckerman (SP), De Groot (D66) en Tielens
(vertegenwoordiger ambtelijk personeel) zijn met bericht van verhindering afwezig.
De voorzitter vervolgt met te memoreren dat sinds deze vergadering en de vorige
vergadering enige maanden zijn verstreken. Uiteraard heeft dit te maken met het
zomerreces, maar ook speelde een rol dat gedurende de zomermaanden n.a.v. het
voorlopig ontwerp het besef groeide dat wellicht m.b.t. de renovatie van het Binnenhof
(TK) nog nadere overwegingen op zijn plaats waren. Om dat te toetsen is er een
gesprek geweest met de vertegenwoordigers van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) dat er
toe leidde dat er naast het voorlopig ontwerp nog twee alternatieve opties zouden
worden uitgewerkt. Ook zijn de zomermaanden gebruikt om de interne
organisatiestructuur in de Tweede Kamer waar het de tijdelijke huisvesting en de
renovatie Binnenhof betrof tegen het licht te houden en nadere werkafspraken te
maken.

pagina 1/4

2.

Concept-verslag vergadering COMMISSIE van 7 juni 2018

Het verslag wordt vastgesteld met een wijziging: de voorzitter van deze vergadering
was mevrouw Tellegen en niet de heer Harbers.
De agenda wordt aangepast. Het eerste onderwerp van bespreking is de
governance/interne organisatiestructuur.

3.

Governance

De voorzitter geeft aan dat in het Presidium van woensdag 17 oktober jl. is gesproken
over de interne organisatiestructuur m.b.t. de tijdelijke huisvesting en renovatie. Deze
aangepaste governance heeft als doel de onderlinge verhoudingen, werkafspraken en
bevoegdheden tussen Presidium, commissie en ambtelijk apparaat te verduidelijken en
vast te leggen. Het Presidium heeft met deze nieuwe structuur ingestemd. De herziene
governance zal op een volgende commissievergadering geagendeerd worden.
De commissieleden vragen naar de status van het stuk: heeft de commissie nog
inbrengmogelijkheden? De voorzitter antwoordt dat het stuk als zodanig is vastgesteld,
maar dat vragen en opmerkingen van commissieleden serieus zullen worden bekeken
en eventueel weer bij het Presidium zullen worden aangekaart. De voorzitter geeft aan
dat in de nieuwe structuur de rol van de commissie steviger is ingebed en de
adviserende rol van de commissie aan het Presidium beter verankerd.
De heer Kuenzli merkt op dat de herziene governance de Kamerbewoners c.q. de
gebruiker meer grip zal geven op het proces. Ook is hiermee een beter aanspreekpunt
voor het RVB georganiseerd.

4.

Stand van zaken tijdelijke huisvesting B67

De voorzitter geeft de heer Kuenzli het woord. Hij stelt zich kort voor. Zijn credo bij
deze omvangrijke en ingrijpende projecten is dat het gebruikersbelang bij hem
vooropstaat. Uitstekende samenwerking met de uitvoerders is geboden, maar een goed
eindresultaat is pas bereikt als zowel de gebruiker als de uitvoerder/opdrachtgever het
project positief afsluiten.
Voordat de heer Kuenzli een geeft overzicht van de stand van zaken bij de tijdelijke
huisvesting merkt hij op dat B67 een geschikt gebouw is voor de tijdelijke huisvesting
van de Tweede Kamer. Hij geeft aan dat in B67 is begonnen met de voorbereidingen
voor de verhuizing en dat in dit stadium de ruimte voor aanpassingen en
veranderingen beperkt is (de aannemer begint eind 2018 met de
bouwwerkzaamheden).
Er is echter nog wel een aantal vraagstukken waar de commissie zich over moet
buigen.
Allereerst het vlekkenplan: hierover is al informatie ingezameld bij de fracties en het
kamerpersoneel, en dat proces wordt vervolgd met een individuele ronde langs alle
ambtelijk secretarissen van de fracties en de diensthoofden van de ambtelijke

pagina 2/4

organisatie. Met de wensen die tijdens deze ronde naar voren komen, zal binnen de
parameters, zoveel mogelijk rekening worden gehouden. Het is duidelijk dat de Kamer
grote voorkeur heeft voor kamers i.p.v. kantoortuinachtige voorzieningen. Uiteindelijk
zal dit moeten resulteren in een werkplekindeling.
Ook t.a.v. de kinderopvang wordt nog naar een passende oplossing gezocht. De eisen
die de commissie eerder aan het kinderdagverblijf heeft gesteld worden onverkort
meegenomen.
Verder zijn er t.a.v. B67 wensen over de kwaliteit van schilderwerk, vloerbedekking,
sanitair en het algehele afwerkingsniveau. Ook de mogelijkheid van een (reeds in B67
aanwezige) fitnessruimte komt aan de orde.
Op een vraag vanuit de commissie geeft de heer Kuenzli aan dat de enquêtezaal op de
huidige plek (aan de overzijde van het Plein) wordt gehandhaafd.
De heer Kuenzli merkt op dat alle genoemde punten – vlekkenplan, kinderopvang,
staat van het onderhoud van de werkplekken – nog uitgebreid zullen worden besproken
in de commissie. De adviezen van de commissie zullen vervolgens aan het Presidium
ter besluitvorming worden voorgelegd.
De heer Kuenzli mekt verder op dat t.a.v. B67 het van belang is om te weten dat het
RVB dit gebouw voor dertig jaar zal exploiteren. Daarvan zal de Tweede Kamer 5 ½
jaar gebruiker zijn. Deze keuze van het RVB heeft een positieve uitwerking op de
kosten en het budget waarmee de Tweede Kamer rekening moet houden. In dit kader
vraagt een commissielid of het thema duurzaamheid (energieneutraal gebouw) hiermee
in beeld komt.
De heer Kuenzli kondigt aan dat het Technisch Ontwerp (TO) 90% aan de commissie
zal worden voorgelegd.

5.

Renovatie Binnenhof

De voorzitter heeft al bij de opening van de vergadering benoemd dat er deze zomer
meer tijd en ruimte is gecreëerd voor de Tweede Kamer om nogmaals goed te kijken
naar de renovatie van het Binnenhof. De heer Kuenzli vervolgt met een weergave van
de stand van zaken. Hij zegt dat de werkzaamheden m.b.t. de gebouwen A, B,C,
Justitie, Koloniën en Hotel gewoon doorgang vinden. T.a.v. gebouw N – het gebouw
met o.a. de vergaderzalen, restaurants, ingangen - is het discussiepunt of de
voorgestane ingrepen (voorlopig ontwerp 50%) wel voldoen aan het uitgangspunt dat
is samen te vatten met de termen ‘sober en doelmatig’. Aan het Presidium zijn naast
het voorlopig ontwerp twee alternatieve opties voorgelegd, maar in het kader van de
vernieuwde governance wil het Presidium pas besluiten na een advies van de
commissie.
Om tot dit advies te komen, zal in de eerste week van november opnieuw een
commissievergadering worden belegd. De week ervoor ontvangen de commissieleden
voorstellen die nader kunnen worden bestudeerd. De heer Kuenzli geeft daarbij nog
aan dat hij te allen tijde beschikbaar is voor het beantwoorden van vragen.
Afgesproken wordt een technische briefing te organiseren.
De commissie neemt kennis van de stand van zaken maar vraagt zich wel af of werk
dat in het verleden is gedaan, nu niet herhaald wordt. Ook vraagt men zich af of de

pagina 3/4

kosten hiermee niet zullen oplopen. De heer Kuenzli antwoordt dat enkele
aanpassingen in het structuurontwerp Binnenhof een gevolg zijn van de grote
verantwoordelijkheid die een parlement zelf heeft bij de uitvoering van structurele
wijzigingen van zijn gebouwen. Die gaat verder dan een klassieke
opdrachtgever/opdrachtnemer relatie zoals bij rijksgebouwen. Door deze
structuuraanpassingen kan de Tweede Kamer deze grotere verantwoordelijkheid beter
invullen. De kosten van mogelijke andere keuzes zijn niet excessief. De heer Kuenzli
merkt n.a.v. een vraag uit de commissie op dat bij de 3 opties die aan de commissie
zullen worden voorgelegd, de kostenconsequenties in beeld worden gebracht.
Nadat het Presidium heeft gekozen voor één van de drie opties, zal het RVB het
Programma van Eisen verder invullen en het Structuurontwerp uitwerken. Deze
stukken zijn kaderstellend voor de uitwerking van de ontwerpen en zullen in december
aan de commissie worden voorgelegd. De heer Kuenzli merkt op dat hiermee de basis
van het bouwplan op orde wordt gebracht.
De voorzitter bevestigt op een vraag vanuit de commissie dat de leden van de
commissie voldoende tijd zullen krijgen om voorstellen en voorgenomen besluiten met
hun respectievelijke achterban te bespreken. Wanneer wel haast geboden is over de
besluitvorming bij een bepaald vraagstuk, zal dit van te voren worden aangegeven.
De volgende vergadering zal zijn op 6 november 2018. In deze vergadering worden de
drie opties betreffende renovatie Binnenhof besproken. De stukken voor die
vergadering zullen op 29 oktober a.s. in handen worden gesteld van de
commissieleden.
De voorzitter merkt tenslotte nadrukkelijk op dat de commissieleden prudent met de
vertrouwelijke stukken om moeten gaan.

6.

Rondvraag/sluiting

Hiervan wordt geen gebruik gemaakt.

pagina 4/4