Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1673
Vragen van het lid Schouten (ChristenUnie) aan de Staatsecretarissen van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van Financiën over de naleving van de
beslagvrije voet door schuldeisers (ingezonden 5 maart 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken en Werkgelegenheid),
mede namens de Staatssecretaris van Financiën (ontvangen 25 maart 2015).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht ««Honderdduizenden mensen onder
bestaansminimum door schuldeisers»?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Deelt u de conclusie van de Landelijke Organisatie Sociaal Raadslieden dat
honderdduizenden Nederlanders onder het bestaansminimum komen door
het niet respecteren van de beslagvrije voet? Zo nee, kunt u een inschatting
maken van het aantal gevallen waarin de beslagvrije voet niet wordt
gerespecteerd?
Antwoord 2
Uit beschikbare onderzoeken van ondermeer de Landelijke Organisatie
Sociaal Raadslieden (LOSR) en de Nationale ombudsman blijkt dat de
problematiek substantieel is. Ik beschik niet over gegevens waaruit blijkt
hoeveel mensen moeten rondkomen van een inkomen onder de voor hen van
toepassing zijnde beslagvrije voet. Duidelijk is echter dat de beslagvrije voet
in de praktijk onder druk staat. Het bepalen van de hoogte van de beslagvrije
voet is zo ingewikkeld dat deze regelmatig te laag wordt vastgesteld. Dit vindt
het kabinet onwenselijk. Daarom heeft het kabinet besloten de regels voor het
bepalen van de beslagvrije voet te vereenvoudigen2.

1

Nieuwsuur, 26 februari 2015: «Honderdduizenden mensen onder bestaansminimum door
schuldeisers. Zie http://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2021535-honderdduizenden-mensen-onderbestaansminimum-door-schuldeisers.html
2
Kamerstukken TK, 2014 – 2015, 24 515, nr.297

ah-tk-20142015-1673
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat naast de mogelijke vereenvoudiging van de berekening van de beslagvrije voet, het tevens van groot belang is dat partijen beter
inzicht krijgen in de verschillende beslagleggingen? Wilt u om het inzicht in
de beslagleggingen en daarmee de nalevering van de beslagvrije voet te
verbeteren, inzetten op een snellere aansluiting van de overheid op het
landelijk beslagregister? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Voor de naleving van de beslagvrije voet is ook nodig dat verschillende
schuldeisers hun incassohandeling beter op elkaar afstemmen. Daarvoor is
het beslagregister een belangrijk instrument. Zoals in de recente brief over de
vereenvoudiging beslagvrije voet en de brief over de voortgang maatregelen
schuldenbeleid van 12 december 2014 is gemeld, vindt het kabinet het
wenselijk dat ook overheidsorganisaties op het register aansluiten. Dat kan
niet op korte termijn, maar vraagt een zorgvuldige voorbereiding. Daarvoor
worden de nodige stappen gezet.
Om verantwoorde aansluiting door overheidspartijen mogelijk te maken, is
het noodzakelijk dat de gerechtsdeurwaarders eerst ervaring opdoen met het
gebruik van het beslagregister. In 2015 zullen alle gerechtsdeurwaarderskantoren gefaseerd aansluiten op het beslagregister, dat door de Koninklijke
Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) is ontwikkeld. Het
kabinet heeft de KBvG gevraagd de effecten van het systeem te monitoren en
hierover eind 2015 te rapporteren. Gedurende deze periode wordt onderzocht
wat voor de verschillende overheidsorganisaties nodig is om aansluiting te
realiseren. Zo zal een impact- en risicoanalyse meer inzicht moeten bieden in
de noodzakelijke aanpassingen in ICT-systemen en gevolgen voor werkprocessen van de organisaties.
Vraag 4
Hoe oordeelt u over het feit dat ondanks veelvuldige aandacht voor het niet
naleven van de beslagvrije voet, de problematiek nog steeds niet is opgelost?
Deelt u de mening dat het al lange tijd uitblijven van een oplossing onwenselijk is? Kunt u toelichten of u aanvullende maatregelen overweegt om de
naleving van de beslagvrije voet te verbeteren?
Antwoord 4
Ik vind een betere bescherming van de beslagvrije voet van groot belang.
Mensen die moeten rondkomen van een inkomen dat onder de voor hen van
toepassing zijnde beslagvrije voet ligt, kunnen daardoor in ernstige financiële
problemen komen. Dat is onwenselijk. Daarom bereidt het kabinet een
vereenvoudiging van de regels rond de beslagvrije voet voor. Dat gaat
gepaard met wetswijziging en ook de implementatie van de nieuwe regels
kost tijd. Daarom heeft het kabinet in zijn recente brief over de vereenvoudiging van de beslagvrije voet verbeteringen gepresenteerd binnen het huidige
systeem. Ook hebben wij daarbij partijen die nog meer verbeteringsmogelijkheden zien, die direct – zonder wetswijziging – door te voeren zijn, opgeroepen die te melden.
Signalen van betrokken partijen over de toenemende complexiteit en de
voorgenomen herziening van de beslagvrije voet brengt het kabinet ertoe een
specifieke uitvoeringstoets te doen met betrekking tot de invoering van de
kostendelersnorm in de beslagvrije voet. Het kabinet zal de Tweede Kamer
hierover, mede met het oog op invoering per 1 juli en de daartoe noodzakelijk
voorbereidingen door uitvoeringspartijen, binnen enkele weken informeren.
Vraag 5
Kunt u reageren op het verzoek van de Nationale ombudsman om de
Belastingdienst te veel ingevorderde schuld met terugwerkende kracht terug
te laten betalen? In hoeverre betaalt de Belastingdienst in de praktijk te veel
ingevorderde schuld met terugwerkende kracht terug, indien blijkt dat de
beslagvrije voet in het geding gekomen is?
Antwoord 5
De Nationale ombudsman vraagt terecht regelmatig aandacht voor een
betere handhaafbaarheid van de beslagvrije voet en doet in dat kader ook
suggesties om het huidige systeem te verbeteren. Het standaard corrigeren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

van de beslagvrije voet door overheidsinstanties, waaronder de Belastingdienst, is daar een van. De Staatssecretaris van Financiën bereidt een
inhoudelijke reactie voor en verwacht binnenkort richting de Nationale
ombudsman te kunnen reageren. Ik wil op deze reactie niet vooruitlopen.
Met betrekking tot de terugbetalingsplicht na een gelegd loonbeslag, gaat de
Belastingdienst thans uit van het volgende. Wanneer de Belastingdienst de
beslagvrije voet vaststelt zonder de schuldenaar vooraf te raadplegen en
achteraf zou blijken dat de beslagvrije voet op een te laag bedrag is
vastgesteld, moet reparatie plaatsvinden met terugwerkende kracht.
De Belastingdienst steekt veel moeite in de voorbereiding van een beslag op
het loon of de uitkering. Een dergelijk beslag wordt van tevoren schriftelijk
aangekondigd. In de aankondiging wordt informatie verstrekt over de
toepasselijke beslagvrije voet en wordt de gelegenheid geboden te reageren
teneinde fouten in de vaststelling van de beslagvrije voet te voorkomen.
Wanneer de schuldenaar niet reageert op de aankondiging en achteraf zou
blijken dat de aangekondigde beslagvrije voet toch te laag is vastgesteld,
vindt wel reparatie plaats maar in beginsel gebeurt dat niet met terugwerkende kracht. In bijzondere gevallen, waarin het de schuldenaar niet kan
worden aangerekend dat hij verzuimd heeft de Belastingdienst te informeren,
repareert de Belastingdienst wel met terugwerkende kracht.
Vraag 6
Bent u bereid om deze vragen vóór het Algemeen overleg armoede- en
schuldenbeleid van 12 maart 2015 te beantwoorden?
Antwoord 6
Ja, de beantwoording zal geschieden voor het AO armoede- en schuldenbeleid (verzet naar 25 maart 2015).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3