Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 429

G-20

Nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER PRESIDENT, MINISTER VAN ALGEMENE
ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 juni 2010
Graag bied ik u hierbij, mede namens de minister van Financiën, de
geannoteerde agenda aan van de G20-Top van 26-27 juni 2010 te Toronto,
Canada.
De minister-president,
minister van Algemene Zaken,
J. P. Balkenende

kst-32429-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 429, nr. 1

1

Geannoteerde agenda van de G20-top van 26-27 juni 2010 te
Toronto, Canada
De G20 staatshoofden en regeringsleiders zullen op 26 en 27 juni in
Toronto bij elkaar komen. Dit zullen zij doen tegen de achtergrond van een
mondiaal beter dan verwacht economische herstel met tegelijkertijd
zorgen over de financiële overheidspositie van een aantal Europese
landen. De G20 zal derhalve in Toronto haar rol als «premier forum for
international economic cooperation» moeten waar maken door geloofwaardige afspraken te maken om het economisch herstel te verankeren en
om toekomstige groei te verstevigen en evenwichtiger te maken. Deze
afspraken zijn essentieel voor het economisch vertrouwen. Nederland en
de EU zullen door een stevige gezamenlijke inzet in Toronto hieraan
bijdragen.
Gastheer Canada stuurt aan op een top gericht op financieel-economische
onderwerpen, met beperkt ruimte voor andere onderwerpen zoals
klimaatverandering, handel, energie en ontwikkelingssamenwerking.
Zuid-Korea is wel van plan om in Seoul een bredere agenda te voeren.
De Nederlandse inzet tijdens de Top in Toronto zal zich toespitsen op:
(1) budgettaire consolidatie, (2) het Framework for Strong, Sustainable
and Balanced Growth, (3) versterking van het financiële systeem en (4) de
steun voor de aanpak van de crisis in ontwikkelingslanden.
De Europese inzet in Toronto
Tijdens de Europese Raad van 17 juni werd de gezamenlijke EU-inzet
afgesproken (zie ook de brief van de minister van Buitenlandse Zaken d.d.
21 juni 2010). Drie punten in de Europese positie zijn voor de regering in
het bijzonder van belang: (1) de G20 moet overeenstemming bereiken
over geloofwaardige afspraken voor het houdbaar maken van overheidsfinanciën, (2) de G20-leden moeten concrete beleidskeuzen maken om de
economische groei sterker, duurzamer en evenwichtiger te maken en
(3) er dient een duidelijk signaal afgegeven te worden dat de hervorming
van de financiële sector essentieel is voor de G20. Gerelateerd aan dit
laatste is besloten om de hervormingen gericht op het restaureren van de
gezondheid en stabiliteit van het Europese financiële systeem snel af te
ronden, en om de resultaten van de stresstesten van de financiële
instellingen in de Europese Unie te publiceren. Voor de komende G20 top
is verder van belang dat de Europese Raad heeft besloten om leidend op
te treden in de werkzaamheden om een wereldwijde benadering op te
zetten om een belasting voor financiële instellingen in te voeren.
De regering steunt deze Europese positie en haar inzet tijdens de Top in
Toronto is hier mede door bepaald.
Economische situatie, Framework for Growth en budgettaire consolidatie
In Pittsburgh heeft Nederland krachtig gepleit voor verbetering van de
fundamenten en uitgangspunten van economische groei om wille van de
duurzaamheid ervan. In Toronto zal de G20 in het kader van het
Framework for Strong, Sustainable and Balanced Growth een aantal
beleidsaanbevelingen aan moeten nemen dat de groei sterker, duurzamer
en evenwichtiger maakt.
De komende tijd is het volgens de regering belangrijk dat de risico’s en
onzekerheden op de financiële markten worden verminderd. Dit moet
gebeuren door (1) geloofwaardige maatregelen gericht op budgettaire
consolidatie in ontwikkelde landen, door te voeren vanaf 2011 en vroeger

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 429, nr. 1

2

indien nodig, met het oog op duurzame overheidsfinanciën (2) bevordering van de economische groei met onder andere structurele hervormingen en versterking van de concurrentieposities bijvoorbeeld door het
inzetten van informatietechnologie en (3) het blijven garanderen van de
financiële stabiliteit.
Nederland acht het in dit kader belangrijk dat budgettaire consolidatie en
structurele hervormingen in Toronto aangemerkt worden als prioriteiten
binnen het Framework for Strong, Sustainable and Balanced Growth
teneinde het economisch herstel te verankeren. De eerste fase van het
proces wordt naar verwachting in Toronto afgerond met de vaststelling
van deze beleidsverbeteringen en de aanname van een aantal specifieke
beleidsaanbevelingen voor groepen landen met dezelfde karakteristieken.
Uit een analyse van het IMF blijkt dat een gecoördineerde uitvoering van
beleidsaanbevelingen door alle G20-landen zou kunnen leiden tot een
positief groeiscenario, en daarmee tot een hogere welvaart en werkgelegenheid. De Wereldbank heeft verder berekend dat dit scenario voor
ontwikkeling en armoedebestrijding ook zeer positief zou zijn.
Nederland zal zich ambitieus opstellen wat betreft de transparantie van
het mutual assessment process, het niveau van de beleidsaanbevelingen
in het vervolgproces (bij voorkeur op landenniveau) en het te omarmen
scenario.
In het framework dient verder de nodige aandacht besteed te worden aan
de positie van ontwikkelingslanden, en de coherentie van de maatregelen
die voorgesteld worden. Nederland dringt er bij de leden van de G20
steeds op aan dat zij zich rekenschap geven van de behoeften van de
minst ontwikkelde landen.
Versterking van het financiële systeem
Als land met een relatief grote financiële sector is Nederland sterk
voorstander van internationale samenwerking bij financiële hervormingen
en het bewaken van de financiële stabiliteit. De G20 is in de ogen van de
regering de drijvende kracht achter de hervormingen van de financiële
sector en daaraan moet vastgehouden worden. Ten behoeve van het
vertrouwen in financiële instellingen zullen de uitkomsten van de lopende
stress testen uiterlijk eind juli gepubliceerd worden, zoals afgelopen
Europese Raad is overeengekomen is. Nederland heeft er tijdens eerdere
G20-toppen succesvol voor gepleit om de beloningspraktijken en kaders
voor crisisbeheersing op de financiële hervormingsagenda van de G20 te
zetten.
In Toronto zal er in de eerste plaats een momentopname worden gemaakt
van de implementatie van de reeds gemaakte afspraken. Dit levert een
relatief positief beeld op. Op het gebied van beloningen, kredietbeoordelaars, non-cooperative jurisdictions en hedge funds is veel vooruitgang
geboekt. De hervormingsagenda van de G20 is echter nog niet compleet.
Volgens Nederland zouden in Toronto de volgende punten prioriteit
moeten krijgen: (1) de hervormingen van kapitaal- en liquiditeitseisen,
(2) een coherente en consistente implementatie van de gemaakte
afspraken, (3) aanpak van moral hazard van systeem-relevante financiële
instellingen, en (4) de verbetering van de prikkel-werking in de financiële
sector inclusief beloningen.
Verder is het voor de regering belangrijk dat de kosten van de crisis daar
gelegd worden waar ze horen, zoals afgelopen Europese Raad is
bekrachtigd. Zoals minister De Jager uw Kamer al berichtte (15 juni 2010)
werd tijdens de voorbereidende G20-bijeenkomst van ministers van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 429, nr. 1

3

Financiën in Busan, Zuid-Korea geen overeenstemming bereikt over de
invoering van een bankenbelasting. Wel werd er overeenstemming bereikt
over het laten meebetalen van de financiële sector aan de door overheden
getroffen maatregelen. Een vorm van bankbelasting zou volgens de
Nederlandse regering een positieve bijdrage kunnen vormen door een
beprijzing van de impliciete garantie voor de financiële sector. Bij de
uitwerking en timing van de bankbelasting moet zorgvuldig te werk
worden gegaan. Er dient gelet te worden op het effect op de kredietverlening, de cumulatieve impact van maatregelen op de financiële sector, op
de noodzaak van een «level playing field» en er dient voor gezorgd te
worden dat de gekozen vorm robuust is.
Hervorming Internationale Financiële Instellingen
Nederland heeft tijdens de G20-toppen in Washington, Londen en
Pittsburgh steeds een constructieve rol gespeeld bij de hervormingen van
de internationale financiële instellingen en zich ingezet voor een akkoord
ter vergroting van de effectiviteit en legitimiteit van het IMF en de
Wereldbank.
De regering vindt het belangrijk dat de effectiviteit en legitimiteit van het
IMF vergroot worden en steunt in dit verband de afspraken die tot nu toe
in de G20 zijn gemaakt. Nederland pleit voor een pakketbenadering bij de
hervormingen van het IMF. Dit pakket bevat naast de quota-hervormingen
meer politieke betrokkenheid bij strategische beslissingen, verhoging van
de effectiviteit van de Raad van Bewindvoerders, selectie van het Senior
Management, de diversiteit van staff en verheldering van het mandaat.
Met alleen een aanpassing in de stemverhoudingen zijn we er namelijk
nog niet: om de effectiviteit en legitimiteit van het IMF substantieel te
vergroten moeten alle governance issues tegelijk aangepakt worden.
De regering stelt dat er binnen het IMF een quotaverschuiving moet
plaatsvinden waarbij ongeveer 5 procent van de oververtegenwoordigde
landen gaat naar de ondervertegenwoordigde landen. Deze verschuiving
moet vooral ten goede komen aan de opkomende landen en ontwikkelingslanden. Hierbij dient de formule van 2008 als uitgangspunt genomen
te worden om te voorkomen dat de hervormingen leiden tot een nog
schevere vertegenwoordiging. Dit houdt ook in dat geen enkel oververtegenwoordigd land onder zijn berekende quotum mag uitkomen.
Daarnaast dient de stem van de minst ontwikkelde landen beschermd te
worden.
Handel
Vrije handel is onmisbaar voor stabiele economische groei in zowel de
ontwikkelde landen als de ontwikkelingslanden. Vanaf het begin van de
crisis behoort Nederland tot de landen die aandringen dat de G20 hard
inzet op het vrijmaken en vrijhouden van de wereldhandel als onderdeel
van het herstelplan voor de wereldeconomie (herbevestiging van de
zogenaamde «trade pledge»). De G20 moet een ondubbelzinnig en
overtuigend signaal geven voor spoedige afronding van de Doha-onderhandelingen op basis van de tot dusver geboekte vooruitgang en moet
zich duidelijk uitspreken tegen protectionisme. De regering meent dat de
handelsbarrières die zijn opgeworpen om specifieke sectoren die
getroffen zijn door de economische crisis te ontzien zo snel mogelijk weer
moeten worden opgeheven. Toegang tot markten is voor de allerarmsten
van groot belang. Nederland zal daarom in Toronto bepleiten dat alle
G20-landen 100% tarief- en quotumvrije markttoegang geven aan de
Minst Ontwikkelde Landen en voorts te bezien welke verdere handelssti-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 429, nr. 1

4

mulerende maatregelen G20-landen zelf eventueel kunnen nemen om
economisch herstel te bespoedigen.
Overige kwesties
In Toronto zal de nodige aandacht uitgaan naar het stimuleren van
mechanismen voor innovatieve financiering en financial inclusion,
ondermeer door de lancering van de SME Finance Challenge, een oproep
aan de private sector om met vernieuwende ideeën te komen over hoe
publieke financiering optimaal als hefboom kan fungeren voor duurzame
en grootschalige private financiering. De regering ondersteunt bovengenoemde initiatieven.
Nederland is voorstander van een snelle implementatie van het
G20-besluit om subsidies op inefficiënte fossiele brandstoffen die
verspilling in de hand werken geleidelijk af te schaffen op de middellange
termijn. Nederland streeft er daarnaast naar dat de G20 een dialoog gaat
starten over een regelgevend raamwerk (in overeenstemming met
bestaande internationale verplichtingen (EU, OESO, WTO)) voor geschikte
investeringsvoorwaarden om innovatie op het gebied van energie te
stimuleren. Doel hiervan is dat de transitie naar meer duurzame energie
bijdraagt aan economische groei.
In Toronto zal naar verwachting ook kort gesproken worden over
klimaatverandering. Het akkoord van Kopenhagen verschaft volgens de
regering een solide politieke basis voor directe actie en toekomstige
structurele maatregelen inzake klimaatverandering. Snelle implementatie
van dat akkoord, waaronder het op transparante wijze mobiliseren en
besteden van vroegtijdige financiering, is nodig voor het opbouwen van
voldoende vertrouwen in de VN-klimaatonderhandelingen. De regering
vindt dat de G20 structureel aandacht moet besteden aan het tegen gaan
van de ontwrichting van het mondiale klimaat. Daarom zal Nederland zich
inzetten dat klimaat op de agenda blijft voor de top in Zuid-Korea. Dit
mede in verband met het dit najaar te verschijnen rapport van het High
Level Advisory Panel over de financiering van het klimaatbeleid.
Ook is de G20 actief geworden op het gebied van sociaal beleid en
werkgelegenheidsbeleid. In Toronto zal dit onderwerp waarschijnlijk nog
niet aan de orde komen, wellicht later in het jaar, richting de top in Seoel.
Nederland vindt het belangrijk dat de aanbevelingen van de G20-bijeenkomst in Washington in april 2010 («labour meeting») overgenomen
worden. Een evenwichtige benadering van de financieel-economische
crisis met aandacht voor sociale aspecten kan het draagvlak voor pijnlijke
hervormingen vergroten. De Nederlandse inzet op de ontwikkeling in
ILO-kader van een «social protection floor» sluit hierbij aan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 429, nr. 1

5