Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 977

Verslagen van de commissie voor de
Verzoekschriften en de Burgerinitiatieven

Nr. 7

VERSLAG OVER HET VERZOEKSCHRIFT1 VAN MW. J. UIT DE B.-S.
TE Z.2 BETREFFENDE HET TERUGBETALEN VAN HUURTOESLAG
Vastgesteld op 30 maart 2022
Klacht
Verzoekster beklaagt zich over het feit dat zij vanwege een uitgestelde
betaling van de kosten voor een grafmonument van haar in 2018
overleden echtgenoot de grens van het heffingsvrij vermogen nipt heeft
overschreden en als gevolg daarvan de huurtoeslag over 2019 moet
terugbetalen. Zij verzoekt alsnog om toepassing van de hardheidsclausule.
Naar aanleiding van deze klacht heeft de Staatssecretaris van Financiën
inlichtingen verstrekt aan de commissie.
Feiten
Op 30 juni 2020 ontving verzoekster een Definitieve berekening Toeslagen
waarin stond dat zij de ontvangen huurtoeslag 2019 moest terugbetalen
omdat zij een te hoog vermogen had. Zij vindt dit oneerlijk omdat haar
vermogen in box 3 per 1 januari 2019 € 32.344,– bedroeg waarop naar
haar mening € 3.240,– in mindering moet worden gebracht zijnde een
betalingsverplichting uit hoofde van de nalatenschap van haar overleden
man (de kosten voor het grafmonument). Door overmacht kon de
grafsteen niet zoals toegezegd voor 1 januari 2019 worden geplaatst en
daardoor niet worden betaald. Op 24 juli 2020 schreef verzoekster een
brief aan de Staatssecretaris met het verzoek om toch huurtoeslag over
2019 toe te kennen. Op 18 september 2020 ontving zij een uitstelbericht en
na een rappel pas op 23 april 2021 een reactie (getiteld hardheidsclausule
huurtoeslag).

1

Het adres van verzoekster en de stukken welke de commissie bij haar onderzoek ten dienste
hebben gestaan, liggen ter inzage voor de leden op het commissiesecretariaat Verzoekschriften.
2
De naam en het adres van verzoekster zijn bij de commissie bekend.

kst-35977-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 977, nr. 7

1

In het verzoek om toepassing van de hardheidsclausule wordt aangegeven dat de wetgever ervoor heeft gekozen het recht op huurtoeslag
afhankelijk te stellen van de hoogte van het vermogen. Als het gaat om
het in aanmerking te nemen vermogen is de Belastingdienst/Toeslagen
gehouden de fiscale gegevens van de inspecteur met betrekking tot de
grondslag sparen en beleggen (box 3) te volgen. Als het box 3 vermogen
op de peildatum 1 januari van het belastingjaar groter is dan het heffingsvrije vermogen (voor 2019 een bedrag van € 30.360), bestaat er geen
recht op huurtoeslag over dat jaar. Ook dat is een bewuste keuze van de
wetgever. Er wordt in die situatie van uitgegaan dat iemand met een
dergelijk vermogen de kosten voor het huren van een woning zelf kan
dragen. In de brief namens de Staatssecretaris wordt ten aanzien van de
betalingsverplichting aangegeven dat het aan de inspecteur van de
Belastingdienst is om te beoordelen of de betalingsverplichting als schuld
op het vermogen in mindering kan worden gebracht. Voor verzoekster
heeft dit echter geen effect op de huurtoeslag omdat volgens de Belastingdienst voor haar een schuldendrempel van € 3.100 geldt.
Alleen het bedrag dat boven die drempel uitstijgt (in deze situatie € 140)
kan in mindering worden gebracht hetgeen inhoudt dat de rendementsheffing van verzoekster op 1 januari 2019 nog steeds boven het
heffingsvrij vermogen komt.
Overwegingen
Verzoekster is van mening dat zij bij het invullen van de aangifte inkomstenbelasting niet heeft kunnen vinden waar zij de betalingsverplichting
van € 3.240,– moest vermelden.
Volgens haar is de betalingsverplichting geen schuld die onder aftrek van
de schuldendrempel van € 3.100,– in mindering gebracht moest worden
op haar banksaldo. In de aangifte heeft zij deze betalingsverplichting dan
ook doelbewust niet bij «Schulden» vermeld. In feite is de toepassing van
de schuldendrempel volgens verzoekster de oorzaak dat zij v.w.b. de
huur-toeslag boven de vermogensgrens kwam.
De Staatssecretaris schrijft in haar reactie op het verzoek van de
commissie om inlichtingen over dit verzoekschrift te begrijpen dat het
heel verdrietig is dat verzoekster haar echtgenoot heeft verloren en dat zij
gezien haar netto-inkomen, de huurtoeslag goed kan gebruiken, maar dat
de hardheidsclausule niet van toepassing is, zoals al eerder aan
verzoekster is gemeld. De Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen
(Awir) kent sinds 7 juli 2020 een zogenaamde hardheidsclausule die
betrekking heeft op «onbillijkheden van overwegende aard» die zich
voordoen bij de toepassing van inkomensafhankelijke regelingen. zoals de
zorgtoeslag en de huurtoeslag. De wet staat toepassing van de hardheidsclausule uitsluitend toe in zeer uitzonderlijke gevallen. Hiervan is sprake
als het gaat om een gevolg dat de wetgever had voorkomen als hij dat bij
het maken van de wet had voorzien. In de onderhavige situatie is de
hardheidsclausule niet van toepassing daar er geen sprake is van een
gevolg dat de wetgever had voorkomen als hij dat bij het maken van de
wet had voorzien.
Een betalingsverplichting kan niet zonder meer op het vermogen van
verzoekster in mindering worden gebracht. Vermindering van de
rendementsgrondslag in box 3 is alleen mogelijk indien er sprake is van
schulden. Schulden in box 3 zijn alle verplichtingen waaraan in het
economische verkeer een waarde wordt toegekend. Deze schulden
kunnen alleen in de aangifte inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen meegenomen worden onder aftrek van de schuldendrempel. Het is
aan de inspecteur van de Belastingdienst om te beoordelen of een
verplichting kwalificeert als een schuld in box 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 977, nr. 7

2

De wetgever heeft voor een schuldendrempel gekozen vanuit doelmatigheidsoverwegingen en het argument dat een deel van de schulden veelal
mede betrekking zal hebben op de financiering van vermogensbestanddelen die buiten de rendementsgrondslag vallen.
Verzoekster heeft een relatief kleine schuld die bovendien niet ziet op een
vermogensbestanddeel dat in de grondslag van box 3 wordt betrokken.
Als de inspecteur de betalings-verplichting als schuld zou accepteren, is er
geen reden, noch ruimte om geen rekening te houden met de
schuldendrempel.
Oordeel van de commissie3
De commissie is van oordeel dat, hoewel volgens de uitleg van de
Staatssecretaris in deze casus gehandeld is naar letter en geest van weten regelgeving, een oplossing op maat hier passend zou zijn geweest. De
aanleiding tot dit verzoekschrift, het nipt overschrijden van de vrijstellingsgrens van vermogen in box 3 als gevolg van een uitgestelde betaling
van een gereserveerd bedrag voor de grafsteen van overleden partner, is
dermate uniek dat toepassing van de hardheidsclausule naar het oordeel
van de commissie opnieuw moet worden overwogen.
Voorstel aan de Kamer
De commissie stelt de Kamer voor de Staatssecretaris van Financiën op te
roepen alsnog tegemoet te komen aan de wens van verzoekster om haar
huurtoeslag over 2019 toe te kennen, aangezien de commissie een
oplossing op maat in deze bijzondere casus alleszins verdedigbaar en
gerechtvaardigd acht.
Daarnaast stelt de commissie aan de Kamer voor deze casus onder de
aandacht te brengen van de vaste commissie voor Financiën met het
advies om in nader overleg met de Staatssecretaris te bezien of in
soortgelijke gevallen een minder rigide, meer menselijke toepassing van
wet- en regelgeving mogelijk is zonder het principe van rechtsgelijkheid
geweld aan te doen.
De voorzitter van de commissie,
El Yassini
De griffier van de commissie,
Roovers

3

De commissie bestaat uit de leden: El Yassini (voorzitter, VVD), Sahla (D66), A. Mulder (CDA),
Leijten (SP), Bromet (GL), Van Houwelingen (FVD), Stoffer (SGP), Koekkoek (Volt) en de
plaatsvervangend leden: Kamminga (VVD), Van Beukering-Huijbregts (D66), Kuik (CDA), Van
der Lee (GL), Kerseboom (FVD) en Dassen (Volt).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 977, nr. 7

3