Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1041
Vragen van de leden Van Wijngaarden, Brekelmans (beiden VVD), Piri
(PvdA) en Omtzigt (Omtzigt) aan de Minister van Buitenlandse Zaken over de
podcast uitzending «Kim Lane Scheppele on Viktor Orbán’s Hungary»
(ingezonden 24 november 2022).
Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen
15 december 2022).
Vraag 1
Bent u bekend met de podcast uitzending «Kim Lane Scheppele on Viktor
Orbán’s Hungary»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Vindt u dat Hongarije op dit moment een democratische rechtsstaat is?
Voldoet het aan alle basisvoorwaarden genoemd in artikel 2 van de Grondwet
van de Europese Unie (EU)? En kunt u zowel voor een positief als een
negatief antwoord op bovenstaande vraag toelichten hoe u tot die conclusie
komt?
Antwoord 2
Nee, op dit moment niet. Zelfs de Hongaarse premier Orbán zegt dat
Hongarije een «illiberal democracy» is. Freedom House, dat een jaarlijkse
beoordeling geeft van hoe democratisch landen zijn, geeft Hongarije als enige
EU-lidstaat het oordeel «partly free». Ook de Commissie wijst in haar
jaarlijkse rechtsstaatsrapport op de ernstige rechtsstaatsproblematiek in
Hongarije. Hongarije schendt fundamentele waarden genoemd onder artikel 2
van het EU Verdrag. Daarom is het van belang dat de Commissie alle
beschikbare EU-instrumenten inzet om de problemen met de democratische
rechtsstaat in Hongarije aan te pakken.

1

ah-tk-20222023-1041
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

https://open.spotify.com/episode/2R1XhosmdXzKYV6ltcpid4?si=TgQ7IeVeTGmnkD0_taK6Cg&
nd=1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat de ontwikkelingen ten aanzien van het verval van de
Hongaarse rechtsstaat gevaarlijk zijn voor het functioneren van de EU? Zo ja,
in welke opzicht(en)?
Antwoord 3
Respect voor de rechtsstaat in de Europese lidstaten is een fundamenteel
uitgangspunt voor het functioneren van de Europese Unie, omdat het een
randvoorwaarde is voor doeltreffende en uniforme toepassing van het
EU-recht en voor het wederzijdse vertrouwen tussen de lidstaten. Dit geldt
voor alle terreinen van Europese samenwerking; van strafrechtelijke
samenwerking en klimaat tot de interne markt. Een Nederlandse ondernemer
actief in Hongarije moet er bijvoorbeeld op kunnen vertrouwen bij een
betalingsgeschil terecht te kunnen bij een onafhankelijke rechter in Hongarije.
Zo zijn er tal van voorbeelden die laten zien hoe de rechtsstaatsproblematiek
in een lidstaat de Europese samenwerking kan ondermijnen. Het is daarom
noodzakelijk dat alle EU-lidstaten in lijn met principes van de EU handelen en
gemaakte afspraken nakomen. Het kabinet blijft zich hier onverminderd voor
inzetten.
Vraag 4
Hoeveel Russische diplomaten zijn er de afgelopen vier jaar door Hongarije
uitgewezen en hoeveel Russische diplomaten zijn er de afgelopen vier jaar
door andere EU-lidstaten uitgewezen?
Antwoord 4
Sinds 2018 heeft Hongarije geen uitzettingen van Russische diplomaten
bekend gemaakt. In andere Europese landen zijn het afgelopen jaar in totaal
ongeveer 400 Russische diplomaten uitgewezen.
Vraag 5
Klopt het dat het aantal geaccrediteerde Russische diplomaten de afgelopen
jaren in Hongarije is toegenomen? Zijn er andere EU-lidstaten waar dat ook
het geval is?2
Antwoord 5
Ja. Het kabinet is niet bekend met het precieze aantal Russische diplomaten
in verschillende EU-hoofdsteden en houdt daar ook geen tellingen van bij.
Vraag 6
In welke EU-lidstaten is de International Investment Bank (IIB) actief?
Antwoord 6
Van de EU-lidstaten zijn Bulgarije, Roemenië, Slowakije, Tsjechië en Hongarije
lid van de IIB, waarbij al deze landen behalve Hongarije hun terugtrekking
hebben aangekondigd.
Vraag 7
Verwacht u dat de Europese activiteiten van de IIB zich vooral in Hongarije
zullen concentreren nadat Roemenië, Slowakije, Bulgarije en Tsjechië hun
voorgenomen terugtrekking uit de bank hebben afgerond?
Antwoord 7
Hoe de toekomst van de IIB, na terugtrekking van Roemenië, Slowakije,
Bulgarije en Tsjechië, eruit ziet is onbekend. Mocht de IIB blijven voortbestaan, kan verwacht worden dat de Europese activiteiten zich in Hongarije
zullen concentreren, als enig overgebleven Europees lid.

2

https://dailynewshungary.com/increasing-number-of-russian-diplomats-in-hungary-could-theybe-informers/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 8
Klopt het dat de IIB een instrument is voor de Russische staat om invloed in
het buitenland te krijgen, en nauw verbonden is met de Russische
inlichtingen- en veiligheidsdiensten, gezien onder meer dat de bankpresident
Nikolay Kosov voormalig KGB-chef in Boedapest was?
Antwoord 8
Het kabinet stelt vast dat de IIB banden onderhoudt met de Russische staat,
bijvoorbeeld via de Russische leden in de Raad van Bestuur, de Raad van
Directeuren en de Managementraad van de IIB. Het is niet aan het kabinet om
te speculeren over banden met Russische inlichtingendiensten.
Vraag 9
Hoeveel Russische medewerkers van de IIB hebben in Boedapest diplomatieke status?
Antwoord 9
Het Hongaarse Ministerie van Buitenlandse Zaken en Handel heeft een
publiek overzicht van diplomatieke accreditaties. Volgens dit Hongaarse
overzicht is de plaatsvervangend voorzitter van de IIB geaccrediteerd. Hij
heeft de Russische nationaliteit.
Vraag 10
Waarom staat de IIB niet op de sanctielijsten van de EU?
Antwoord 10
Voor het plaatsen van personen of entiteiten op een sanctielijst moet worden
voldaan aan de daarvoor geldende listingscriteria, EU-eenheid en de
doelstellingen van de sancties. Het gaat hierbij in het geval van Oekraïne
bijvoorbeeld om een bijdrage van de persoon of entiteit aan de ondermijning
van de soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne of materiële of
financiële steun aan of profijt van Russische besluitvormers die verantwoordelijk zijn voor de destabilisatie van Oekraïne. Wat betreft dit sanctieregime is
het Kabinet voorstander van aanvullende sanctiemaatregelen, is hierover
voortdurend in gesprek in EU-kader en levert hieraan een actieve bijdrage.
Voor een eventuele listing dient juridisch onderbouwd te worden hoe de IIB
hierbij betrokken is. Voor entiteiten is het effect een tegoedenbevriezing. In dit
geval zou dit een impact hebben op verschillende EU lidstaten die lid zijn van
de IIB.
Vraag 11
Hoeveel Oekraïense vluchtelingen vangt Hongarije op? Hoeveel bij mensen
thuis en hoeveel bij de overheid? Hoe verhoudt dit aantal zich tot de
bevolkingsomvang met de andere EU-lidstaten die grenzen aan Oekraïne,
plus de drie Baltische Staten?
Antwoord 11
Op 21 november 2022 waren ca. 1.8 miljoen Oekraïners via Hongarije de EU
binnen gereisd. Het is niet bekend hoeveel van hen in Hongarije zijn
gebleven, aangezien verplaatsingen binnen het Schengengebied niet
geregistreerd worden. Op 21 november jl. had Hongarije 32.662 tijdelijke
beschermingsstatussen aan Oekraïners toegekend. Daarnaast kent Oekraïne
een relatief grote Hongaarse minderheid (ca. 150.000), waarvan veel mensen
naast de Oekraïense ook over de Hongaarse nationaliteit beschikken. Het niet
bekend hoeveel mensen uit deze groep zich momenteel in Hongarije
bevinden. Op 21 november jl. werden 1.656 personen in opvangcentra
opgevangen. Het is niet bekend hoeveel Oekraïners bij mensen thuis worden
opgevangen of in hun eigen levensonderhoud voorzien. Ook voor de
buurlanden is het moeilijk exacte cijfers te geven, omdat ook daar niet
bekend is hoeveel Oekraïners zijn doorgereisd of teruggekeerd, of welke niet
geregistreerd zijn omdat ze geen tijdelijke beschermingsstatus of asiel
hebben aangevraagd. Polen ving eind november ongeveer 1.3 miljoen
geregistreerde vluchtelingen op. Slowakije vangt momenteel nog circa
70.000 Oekraïners op met tijdelijke beschermingsstatus. In Roemenië worden
op dit moment rond de 94.000 Oekraïners opgevangen. Ook de Baltische

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

staten hebben een groot aantal vluchtelingen uit Oekraïne opgevangen,
waarvan momenteel rond de 150.000 nog in deze landen verblijven.
Vraag 12
Hoe ondersteunt Hongarije Oekraïense vluchtelingen en hoe verhoudt dat
zich tot de geboden ondersteuning in de hierboven genoemde landen?
Antwoord 12
Hongarije biedt, samen met ngo’s en UNHCR, o.a. opvang, onderwijs, zorg,
voedsel en financiële ondersteuning. Ook de andere landen bieden de steun
in samenwerking met NGO’s en de UNHCR. Polen, Roemenië, Slowakije en
de Baltische staten bieden opvang, financiële ondersteuning, toegang tot
sociale voorzieningen waaronder zorg, onderwijs en sociale ondersteuning,
inclusief aandacht voor inzet op de arbeidsmarkt.
Vraag 13
Wat vindt u ervan dat Hongarije per 15 september Oekraïense vluchtelingen
niet meer gratis op alle binnenlandse treinen (inclusief de verbindingen
binnen de stad Boedapest) laat reizen, maar hoofdzakelijk op de verbindingen
die vanaf de Hongaarse grens met Oekraïne en Roemenië via Boedapest
doorvoeren naar de grens met Oostenrijk en Slowakije?3
Antwoord 13
Het is aan de afzonderlijke lidstaten om de opvang van vluchtelingen en
daarbij behorende voorzieningen in het eigen land vorm te geven.
Vraag 14
Hoe verhoudt zich bovenstaande maatregel tot de geest van de tijdelijke
beschermingsrichtlijn, waarbij het idee is dat alle lidstaten zich inspannen om
Oekraïners zo goed mogelijk te helpen bij verblijf op hun eigen grondgebied?
Antwoord 14
Het is aan de afzonderlijke lidstaten om de opvang van vluchtelingen en
daarbij behorende voorzieningen in het eigen land vorm te geven.
Vraag 15
Vindt u dat een krachtige en eensgezinde Europese aanpak van Rusland en
steun aan Oekraïne nodig is als respons op de Russische aanval op Oekraïne?
Antwoord 15
Jazeker.
Vraag 16
Hoe beoordeelt u de Hongaarse rol bij deze aanpak?
Antwoord 16
Hongarije heeft de invasie veroordeeld en zich tot nu toe achter alle
EU-sanctiepakketten tegen Rusland geschaard, maar laat tegelijkertijd ook
zien in de praktijk niet altijd in de geest van het EU beleid ten aanzien van
Rusland te handelen. Het belang van EU eenheid ten aanzien van Oekraïne en
Rusland en stevig beleid waar alle EU lidstaten zich vervolgens in letter en
geest aan houden, wordt door Nederland, vele andere lidstaten en de
Commissie blijvend onderstreept.
Vraag 17
Legt de Hongaarse regering een relatie tussen uitbetaling van EU-subsidies
en haar steun aan verlenging of aanscherping van sancties tegen Rusland?
Zo ja, op welke manier?
Antwoord 17
De Hongaarse regering ontkent dat er een relatie is tussen uitbetaling van
EU-subsidies en de Hongaarse steun voor sancties tegen Rusland.

3

Oekraïne: treinreisinformatie (vanaf 15 september, 2022) / Уйраїна: інформація про проїзд
залізницею (з 15 вересня 2022 ройу) | MÁV Groep (mavcsoport.hu).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4

Vraag 18
Heeft de nauwe band tussen de Hongaarse- en de Russische regering
gevolgen voor de samenwerking met Hongarije binnen de NAVO en het
Gemeenschappelijk Buitenlands- en Veiligheidsbeleid (GBVB) van de EU,
waaronder de uitwisseling van (al dan niet geclassificeerde) informatie met
Hongarije? Hoe schat u de veiligheidsaspecten in van de rechtsstatelijke
problemen in Hongarije?
Antwoord 18
Binnen NAVO en EU-verband zijn er goede afspraken over veiligheidssamenwerking, waaronder over het uitwisselen van informatie. Dat levert ons veel
op. Uiteraard bestaan er altijd risico’s bij een dergelijke samenwerking,
waarbij niet gegarandeerd kan worden dat uitgewisselde informatie binnen
de EU en/of NAVO niet met derden gedeeld wordt.
Vraag 19
Hoe beoordeelt u in algemene zin de rol van Hongarije in het buitenlands- en
veiligheidsbeleid van de EU?
Antwoord 19
Hongarije maakt als EU-lidstaat onderdeel uit van het GBVB en heeft daarin
net als alle lidstaten vetorecht op onderwerpen waar unanimiteitsbesluitvorming geldt. Hongarije heeft niet altijd dezelfde positie als andere lidstaten en
laat dit vaak ook publiekelijk weten. Soms leidt dit tot het blokkeren van
besluitvorming, maar in veel gevallen ook niet. Hoewel dit de beeldvorming
over EU-eenheid in dergelijke gevallen geen goed doet, heeft de Hongaarse
positie een effectief GBVB de afgelopen jaren in algemene zin niet in de weg
gestaan, bijvoorbeeld door sancties binnen het mensenrechtensanctieregime
aan te nemen, evenals de maatregelen naar aanleiding van de Russische
agressie tegen Oekraïne sinds 24 februari.
Vraag 20
Bent u van mening dat alle EU-lidstaten lid zouden moeten zijn van European
Public Prosecutor’s Office (EPPO)?
Antwoord 20
Het kabinet beschouwt het Europees Openbaar Ministerie (EOM) als een
belangrijk instrument om de EU-begroting te beschermen tegen corruptie en
fraude en is er voorstander van dat alle EU-lidstaten zich aansluiten bij het
EOM. Het kabinet blijft lidstaten, inclusief Hongarije, in lijn met moties
Sjoerdsma (Kamerstuk 21 501-02, nr. 2312 en Kamerstuk 21 501-02, nr. 2543)
dan ook aansporen om deel te nemen aan het EOM. Het betreft echter een
instrument van versterkte samenwerking, de keuze tot deelname is aan de
lidstaten zelf.
Vraag 21
Indien ja op vraag 20, hoe kan Nederland zich inzetten om dit te bewerkstelligen?
Antwoord 21
Nederland roept lidstaten die nog niet zijn aangesloten bij het EOM in
bilaterale contacten op zich aan te sluiten.
Vraag 22
Hoe heeft Nederland zich ingezet sinds 2012 (sinds de start van Viktor Orbán
zijn premierschap van Hongarije) om het verval van de Hongaarse democratie
tegen te gaan? Hoe zet Nederland zich nu in aangaande dit onderwerp?
Antwoord 22
Nederland heeft zorgen over de rechtsstaat in Hongarije consequent
aangekaart, zowel in bilateraal als multilateraal verband. Nederland heeft de
Commissie consequent opgeroepen het volledig beschikbare
EU-instrumentarium in te zetten om de problemen in Hongarije en de
schendingen van de EU-verdragen door Hongarije aan te pakken. Ook blijft
Nederland het maatschappelijk middenveld in Hongarije dat zich inzet voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

5

versterking van de rechtsstaat en naleving van mensenrechten, zowel politiek
als financieel steunen.
Vraag 23
Welke stappen zou de EU kunnen zetten om de Hongaarse regering onder
druk te zetten om het democratisch verval terug te draaien conform de
normen van artikel 2 Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU)?
Antwoord 23
De EU beschikt over een breed juridisch, financieel en politiek instrumentarium om de rechtsstatelijke problematiek in de Unie te adresseren. Middels
de brief van 17 november 2021 is uw Kamer een overzicht van het
EU-rechtsstaatinstrumentarium toegegaan.4 Het kabinet zet zich er voor in dat
deze instrumenten zo effectief en volledig mogelijk worden benut. Zo roept
het kabinet de Commissie onder andere op om adequaat gebruik te maken
van inbreukprocedures om de openstaande problemen inzake rechterlijke
onafhankelijkheid te adresseren. Ook dringt het kabinet bij de Commissie aan
om naleving af te dwingen van arresten van het EU Hof van Justitie, inclusief
waar nodig het vorderen van geldelijke sanctie.
Vraag 24
Hoe oordeelt u over het ontbreken van garanties over het herstel van een
onafhankelijke rechterlijke macht in de 17 hervormingen die Hongarije bereid
is door te voeren om weer volledige uitbetaling van EU-subsidies onder het
reguliere Meerjarig Financieel Kader (MFK) te krijgen?
Antwoord 24
Middels de brieven van 7 oktober 2022 en 30 november 2022 is uw Kamer
geïnformeerd over het voorstel voor een Uitvoeringsbesluit maatregelen
tegen Hongarije op grond van de MFK-rechtsstaatsverordening. Het kabinet
licht in deze brieven toe dat de problematiek rondom de onafhankelijkheid
van de rechterlijke macht als zodanig geen onderdeel uitmaakt van de
procedure tegen Hongarije op grond van de MFK-rechtsstaatverordening. In
aanvulling op het zo volledig mogelijk benutten van de MFKrechtsstaatsverordening dringt Nederland er om die reden bij de Commissie
op aan om ook andere instrumenten in te zetten om Hongarije te bewegen
hervormingen door te voeren op het gebied van rechtsstatelijkheid. Zo wordt
Hongarije onder meer via mijlpalen in het Hongaarse herstelplan aangezet tot
het doorvoeren van hervormingen op het gebied van de onafhankelijkheid
van de rechterlijke macht als voorwaarde om middelen uit het
EU-Herstelfonds te kunnen ontvangen
Vraag 25
Klopt het dat de Hongaarse regering wetten over onder meer hervormingen
vaak pas kort voor de stemmingen publiceert? Hoe verhoudt zich dat tot
adequate democratische controle en de mogelijkheid van burgers en
maatschappelijke organisaties om input te leveren voor parlementaire
debatten?
Antwoord 25
Dat klopt. In deze gevallen is er hierdoor onvoldoende ruimte gegeven voor
de benodigde publieke consultaties.
Vraag 26, 27, 28 en 29
Wat vindt u van de aanhoudende juridische status van «noodtoestand» in
Hongarije?
Vindt u dat er een gerechtvaardigde grond is voor het bestaan van deze
noodtoestand?
Welke inperkingen zijn onderdeel van deze noodtoestand?
Hoe verhoudt zich het langjarig voortduren van een noodtoestand (waarbij de
rechtvaardiging van Corona overgaat in de oorlog met Oekraïne) met de
normen die in de EU gelden voor een democratische rechtsstaat?

4

Kamerbrief over Overzicht EU-rechtsstaatinstrumentarium | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

6

Antwoord 26, 27, 28 en 29
Het is primair aan landen zelf te bepalen of er al dan niet een noodtoestand
geldt en onder welke omstandigheden. Lidstaten dienen bij de vaststelling
van dergelijke maatregelen echter wel te voldoen aan de vereisten van
noodzakelijkheid, proportionaliteit, tijdelijkheid en rechterlijke controle en
tevens de waarden van de Unie van artikel 2 VEU, waaronder die van de
democratie en de rechtsstaat, en internationale verdragsverplichtingen te
respecteren. Nederland heeft, evenals de Commissie, zorgen geuit over de
gevolgen van de voortdurende noodtoestand in Hongarije omdat het de
regering in staat stelt per decreet te regeren en toegang tot informatie voor
NGO’s en andere maatschappelijke organisaties beperkt is, met bijbehorende
negatieve gevolgen voor het democratische proces.
Vraag 30 en 31
Vindt u dat EU-subsidies aan Hongarije moeten worden stopgezet indien
blijkt dat een deel van EU-subsidies aan Hongarije in de zakken verdwijnt van
Hongaarse oligarchen?
Indien nee op vraag 30, wanneer bent u wel van mening dat EU-subsidies
aan Hongarije stopgezet dienen te worden?
Antwoord 30 en 31
Middels de brieven van 7 oktober 2022 en 30 november 2022 is uw Kamer
geïnformeerd over het voorstel voor een Uitvoeringsbesluit maatregelen
tegen Hongarije op grond van de MFK-rechtsstaatsverordening.
Vraag 32
Ziet u problemen voor de legitimiteit van het Europees Parlement, waaronder
als medewetgever in EU-verband, als de Europese Parlementsverkiezingen in
Hongarije niet vrij en eerlijk verlopen?
Antwoord 32
Voor de democratische legitimiteit van het Europees Parlement is het zaak dat
Europese parlementsverkiezingen vrij en eerlijk verlopen in elk van de
27 EU-landen waar de Europese parlementsverkiezingen plaatsvinden. Als
verkiezingen niet vrij en eerlijk verlopen in een van de lidstaten heeft dat
gevolgen voor de democratische legitimiteit van de in die lidstaat te verdelen
zetels van het Europees Parlement.
Vraag 33
Indien ja op vraag 32, hoe kunnen EU-instellingen zoals het Europees
Parlement zelf, de Europese Commissie of specifiek Nederland ervoor zorgen
dat de Europese verkiezingen in Hongarije vrij én eerlijk verlopen?
Antwoord 33
Het Office for Democratic Institutions and Human Rights (ODIHR) van de
OVSE heeft naar aanleiding van de parlementsverkiezingen van april jl. in
Hongarije, waarbij ODIHR een volledige waarnemingsmissie uitvoerde,
geconcludeerd dat de verkiezingen weliswaar vrij, maar niet eerlijk zijn
verlopen. Daarbij heeft ODIHR heldere aanbevelingen gedaan, waarbij de
Commissie, het Europees Parlement en ook Nederland Hongarije blijvend
oproepen deze aanbevelingen te implementeren.
Vraag 34
Kijkend naar de neergang van de Hongaarse democratie, ziet u gevaren voor
of gelijkenissen met andere democratieën?
Antwoord 34
Een sterke democratie met een goed functionerende rechtsstaat is nooit een
gegeven. In ieder land kan het de verkeerde kant op gaan. Binnen de EU is
het zaak aan alle EU-lidstaten om continue te blijven bezien waar de
democratie versterkt kan en moet worden en zorgen te adresseren. Alle
lidstaten hebben zich bij toetreding gecommitteerd aan de EU fundamentele
waarden en dienen deze na te leven. Waar dit niet gebeurt en er schendingen
van EU-verdragen plaatsvinden, is het primair aan de Commissie, als
hoedster van de Verdragen, om op te treden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

7

Vraag 35
Hoe plausibel is het dat, afgezien van Polen, meer EU-lidstaten in de
toekomst een dergelijk traject kunnen volgen van democratisch verval? Is de
EU heden ten dage beter in staat om dergelijke trajecten vanaf het eerste
moment te herkennen en te stoppen?
Antwoord 35
Zie antwoord op vraag 34. Het kabinet constateert hierbij dat het
EU-instrumentarium om rechtsstatelijke problemen aan te pakken over de
jaren is uitgebreid. In 2020 is de Commissie bijvoorbeeld gestart met de
publicatie van het jaarlijkse rechtsstaatsrapport, waarin zij verslag doet van
de rechtsstatelijke situatie in de EU als geheel en in de lidstaten afzonderlijk.
Sinds 2022 omvat het jaarlijkse rechtsstaatsrapport tevens aanbevelingen per
lidstaat. Het instrument draagt zo bij aan het preventief en structureel
monitoren van de rechtsstaat in de Unie om zo in een vroeg stadium
eventuele rechtsstatelijke problemen in de Unie te kunnen identificeren, te
bespreken en gezamenlijk tot oplossingen te komen. Ook worden via
mijlpalen in herstelplannen lidstaten aangezet tot het doorvoeren van
hervormingen op het gebied van de rechtsstaat als voorwaarde om middelen
uit het EU-Herstelfonds te kunnen ontvangen. Daar waar EU-lidstaten de
rechtsstatelijke beginselen die in de EU-verdragen zijn neergelegd, schenden,
is handhavend optreden geboden, bijvoorbeeld via inbreukprocedures. Ook is
het in dit licht positief dat de Commissie voor het eerst over is gegaan tot de
inzet van de MFK-rechtsstaatsverordening om een lidstaat te bewegen tot
hervormingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

8