Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

4063
Vragen van het lid Kuik (CDA) aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over rookvrije ruimte om op te groeien (ingezonden
19 augustus 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 9 september 2020).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het onderzoek van Gezondheidsfondsen voor
Rookvrij waaruit blijkt dat steeds meer Nederlanders pleiten voor rookvrije
speeltuinen, kinderboerderijen en sportterreinen?1
Antwoord 1
Ja, ik heb kennisgenomen van het onderzoek.
Vraag 2
Loopt de situatie in de praktijk achter op het draagvlak dat er al is? Deelt u de
mening dat dit een momentum is om een grote stap richting een rookvrije
omgeving voor kinderen te zetten?
Antwoord 2
In het Nationaal Preventieakkoord zijn afspraken gemaakt met diverse partijen
om te komen tot een Rookvrije Generatie in 2040. De betrokken partijen
hebben zich ook gecommitteerd aan acties om stappen te zetten richting
rookvrije omgevingen voor kinderen. Ik deel de mening dat dit een momentum is om een grote stap te zetten. De kracht van de Rookvrije Generatie is
de positieve insteek en het daarmee verbonden brede maatschappelijke
draagvlak. Ik zie dat maatschappelijke organisaties erin slagen om samen met
de steun van lokale vrijwilligers speel-, sport- en recreatieterreinen rookvrij te
maken. Dit jaar werd de hele samenleving geraakt door de gevolgen van
COVID-19. De maatregelen die zijn genomen om COVID-19 te bestrijden,
hebben grote impact gehad op heel veel partijen die betrokken zijn bij het
Nationaal Preventieakkoord. Ook op de voortgang van de doelstellingen met
betrekking tot de rookvrije kindomgevingen. Kinderboerderijen, speeltuinen

1

ah-tk-20192020-4063
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

RTL Nieuws, 18 augustus 2020, «Steeds meer mensen willen einde aan rokers bij speeltuinen»
(https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5177921/roken-speeltuin-draagvlak-minderroken-gezondheidsfondsen-voor)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

en sportverenigingen sloten de deuren en werden gedwongen na te denken
over het herinrichten van de terreinen. Desondanks zijn de betrokken
veldpartijen volop gemotiveerd om alsnog de nodige stappen te zetten
richting een rookvrije omgeving voor kinderen. De draagvlakcijfers gepubliceerd door de Gezondheidsfondsen voor Rookvrij (GvRV) zullen deze
beweging versterken.
Vraag 3
Klopt het dat elke week honderden kinderen verslaafd raken aan roken?
Antwoord 3
In 2017 startten 75 kinderen per dag met roken. Uit het onderzoek Jeugd en
Riskant Gedrag 2019 van het Trimbos-instituut blijkt dat 1,8% van de
leerlingen van 12 tot en met 16 jaar dagelijks rookt en verslaafd is. Ook blijkt
uit het onderzoek dat de prevalentie van roken onder jongeren niet is
veranderd vergeleken met 2017. Ik vind het zeer jammer dat de daling van de
prevalentie in 2019 lijkt te stagneren. In het Nationaal Preventieakkoord
hebben we ons voor 2020 tot doel gesteld dat het aantal jongeren dat start
met roken is gehalveerd (van 75 per dag naar minder dan 40). Om daar te
komen zetten we in op een rookvrije omgeving voor kinderen. Het kabinet
heeft hiervoor samen met diverse partijen een pakket aan maatregelen en
acties afgesproken. Een belangrijk onderdeel van het pakket aan maatregelen
focust op het ontmoedigen van roken onder jongeren. Dit is in 2019 ingezet
en moet leiden tot het verder terugdringen van prevalentie onder jongeren.
De gevolgen van Covid-19 hebben echter ook impact op bovengenoemde
doelstelling en kunnen leiden tot een vertraging van de voortgang.
Vraag 4
Kunt u aangeven of de doelstelling in het Nationaal Preventieakkoord dat in
2020 alle kinderboerderijen rookvrij zijn behaald is?2
Antwoord 4
Het aantal rookvrije kinderboerderijen op dit moment is 213. In totaal zijn er
400 kinderboerderijen in Nederland. De gevolgen van COVID-19 hebben
impact gehad op de ingezette koers om alle kinderboerderijen in 2020 rookvrij
te maken. Voor de komende maanden heeft KinderboerderijenActief, aanjager
voor rookvrije kinderboerderijen en ondertekenaar van het Nationaal
Preventieakkoord, nog diverse acties gepland om de kinderboerderijen te
ondersteunen om rookvrij te worden. De verwachting is dat alle kinderboerderijen in het eerste kwartaal van 2021 rookvrij zijn.
Vraag 5
Is de doelstelling in het Nationaal Preventieakkoord dat 75% van de speeltuinen in 2020 rookvrij zijn gehaald? Waarom is het geheel rookvrij maken nog
niet gelukt voor plekken die expliciet bedoeld zijn voor kinderen om zorgeloos
te spelen?3
Antwoord 5
Meer dan 50% van de speeltuinen is op dit moment rookvrij. De NUSO,
branchevereniging voor speeltuinen en ondertekenaar van het Nationaal
Preventieakkoord, zet zich in om de doelstelling dat 100% van de speeltuinen
in 2020 rookvrij te behalen. COVID-19 heeft ook voor de speeltuinen de
nodige gevolgen gehad. De verwachting is dat alle speeltuinen in 2021
rookvrij zijn.
Vraag 6
Deelt u de mening dat – nu het draagvlak voor het rookvrij maken van
speeltuinen zelfs op 91% ligt – er doorgepakt moet worden om alle speeltuinen rookvrij te maken voor het einde van 2020?

2
3

Kamerstuk 32 793, nr. 339
Kamerstuk 32 793, nr. 339

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Antwoord 6
De draagvlakcijfers zijn een stimulans voor speeltuinen. De NUSO zet zich de
komende maanden in om speeltuinen te ondersteunen bij het rookvrij
worden. Zo zal er contact worden opgenomen met speeltuinen die nog niet
rookvrij zijn om te achterhalen wat zij nodig hebben. Er wordt ondersteuning
aangeboden in de vorm van materialen zoals bordjes en flyers, persoonlijk
advies en begeleiding. In samenwerking met KinderboerderijenActief worden
ook twee digitale bijeenkomsten georganiseerd voor speeltuinen en
kinderboerderijen. Zie verder antwoorden 2 en 5.
Vraag 7
Is de doelstelling van 2.500 rookvrije sportverenigingen in 2020 (in 2025
moeten nagenoeg alle sportverenigingen rookvrij zijn) gehaald? Kunt u
aangeven wat de knelpunten zijn waarom nu al niet nagenoeg alle sportverenigingen rookvrij zijn?
Antwoord 7
Uit onderzoek van het Mulier instituut blijkt dat 17% van sportverenigingen
met een eigen kantine rookvrij zijn. Dat zijn ongeveer 2300 sportverengingen.4 De sportbonden zijn medeondertekenaar van het Nationaal Preventieakkoord en zetten zich in om bovengenoemde doelstelling te behalen. Eind dit
jaar zal er een enquête worden uitgezet door de sportbonden bij de sportverenigingen inzake rookvrij beleid. De resultaten van de enquête zullen meer
inzicht bieden in de huidige stand van zaken en eventuele knelpunten.

4

https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=9881&m=1581588209&action=file.download

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3