Ministerie van Buitenlandse Zaken

TER BESLISSIN6

Datum

6 oktober 2022
Onze Referentie

Aan

M

Van

Min BuZa 2022 US50 31

Opqesteld door

Bescherming persoonlijke levenssfeer

Via

Bes herming persoonlijke levenssfeer

Bescherming persoonlijke levenssfeer

Kopie aan
Afgestemd met

Bescherming persoonlijke levenssfeer
Uiteriijk bIJ

[datum uiteriijk bij]
Plandatum

nota

Deadline Kamer

[datum]

Opzet Beleidsbrief Mensenrechten

Democratie en
Binnengekomen op

Internationale Rechtsorde

[datum]

Aanleiding
Uw toezegging in de beleidsbrief Buitenlandse Zaken van 8 maart jl
een

nieuwe mensenrechtenbrief aan de Kamer te sturen

verband tussen de mensenrechten

om

waarin het

rechtsorde en democratie helder

weerklinkt

De aanbeveling van de lOB om een beleldskader te formuleren voor de

bevorderlng van de ontwikkeling van de Internationale rechtsorde
Het in juli jl gepubliceerde AlV advies Mensenrechten kernbelang in een
geopoiitiek krachtenveld dat oproept dat de Nederlandse regering zich
nadrukkelljker bezighoudt met het mensenrechtenbeleid

Geadviseerd besluit
Uw akkoord met
•

Het vooroestelde inhoudeliike kader oo basis waarvan de

mensenrechtenbeleidsbrief geschreven zai worden

Kernpunten
•

In uw beleidsbrief van 8 maart jl

is opgenomen dat vanwege toenemende
druk op de Internationale rechtsorde democratie en op de naleving van de
mensenrechten het verband tussen de mensenrechten

rechtsorde en

democratie helder zal weerklinken in het mensenrechtenbeleid

Hiertoe

heeft u de Kamer een nieuwe mensenrechtenbrief toegezegd waarin

speciaie aandacht wordt besteed aan democratlsche waarden en het goed
functioneren van de Internationale rechtsorde
•

Het opnemen van de Nederlandse inzet op het terrein van de
Internationale rechtsorde in het mensenrechtenbeleid slult tevens aan bij

de aanbeveling van de lOB om een beleidskader te formuleren voor de

•

naleving van artikel 90 van de grondwet de bevorderlng van de
ontwikkeling van de Internationale rechtsorde Hoewel Nederland zeer
actief Is op dit terrein is hier tot nu toe geen beleid voor vastgesteld
Ook geeft de nieuwe beleidsbrief opvolging aan het AlV advies
Mensenrechten kernbelang in een geopoiitiek krachtenveld
Pagina 1 van 5

00001

1349383

•

De mensenrechtenbeleidsbrief zal

akkoord

na uw

basis van het onderstaande inhoudelijke kader

worden opgesteld op

Datum

Het voornemen is om de

[datum]

beleidsbrlef in december van dit jaar aan de Kamer aan te bieden

Onze Raferentie

[referentienummer]

Toellchting
Kader Beleidsbrief Mensenrechten

Democratie en Internationale

Rechtsorde
Effectief beleid

passend in een veranderende wereld

De veranderende wereld kenmerkt zlch door een toenemende complexiteit met
daarbij verschillende negatieve ontwikkelingen die de beleidsinzet van het kabinet
significant beinvioeden
Multilaterale samenwerking wordt steeds moeilijker selectiever en
transactioneler de Internationale rechtsorde en in het bijzonder de
mensenrechten staan onderdruk met groeiende ongelijkheid wereldwijd
tot gevolg
•
Mondiale machtsverhoudingen verschuiven en de democratische ruimte
neemt wereldwijd af Autocratische leiders voelen zich door elkaar
gesterkt en proberen het Internationale multilaterale systeem near hun
hand te zetten met China als belangrijkste voorbeeld
De flagrante schending van het VN Handvest door de Russische agressie
in Oekrame zet een biji aan de wortel van het multilaterale systeem en
versterkt de spoiler rol van Rusland
•

•

Mensenrechten

rechtsorde en democratie zijn nauw aan elkaar verbonden en

belangrijk fundament van stabiele en welvarende samenlevingen De
erkenning
beschermlng van mensenrechten is niet alleen een kernwaarde van
het Nederlandse buitenlandsbeleid maar ook een welbegrepen eigen belang Een
vormen een

en

effectief mensenrechten

democratie

en

Internationale rechtsordebeleid dat

rekening houdt met de complexiteit van het Internationale speelveld leidt tot een
voor Nederland meer

voorspelbare

Nederland zet zich

welvarende en veilige Internationale

bilateraal en via o a

de EU VN en Raad van
omgeving
dan
ook
in
voor
de
Europa
wereldwijd
beschermlng en bevordering van

mensenrechten

democratie en een sterke Internationale rechtsorde waarbinnen

bestaande wet

en

regelgeving wordt nageleefd

en waar

nodig wordt

doorontwikkeld of nieuwe afspraken worden vastgelegd
Nederland blijft gecommitteerd aan de uitvoering van artikel 90 van de grondwet
het bevorderen van de ontwikkeling van de Internationale rechtsorde

Het

bevorderen van de naleving van de mensenrechten maakt hier onlosmakelijk
onderdeel vanuit en behoort tot de basis van de uitgangspunten van een
Feministisch Buitenlandbeleid

FBB

Nederland zet in op een actieve inzet op de drre pijiers Mensenrechten
Democratie en Internationale Rechtsorde
in een veranderende wereld

Om effectief beleid uit te kunnen voeren

met op veel vlakken

negatieve ontwikkelingen die de

komende jaren zullen voortduren zal hierbij de balans worden gezocht tussen een

duidelijke normatieve verbintenis en een pragmatische rea politieke benadering
om wereldwijd en lokaal de grootst mogelijke impact te hebben Dit betekent
soms lastige keuzes op korte termijn maar altijd met oog voor het bredere belang
op lange termijn
Pagfrta 2 van 5

00001

1349383

Datum

[datum]

Mensenrechten

Onze Raferentie

Introductie en uitgangspunten
•

Mensenrechten zijn geen IVesferse waarden

Mensenrechten zijn

universeel en onlosmakelijk aan elkaar verbonden

Dit staat

[referentienummer]

zoals AIV

advies stelt echter niet gelijk aan uniformiteit in de toepassing van deze

rechter

Universaliteit in de zin van universele aanvaarding van

mensenrechten

wordt juist versterkt en bevorderd wanneer culturele

verscheidenheid wordt erkend
•

•
•

•

Kernbegrippen gelijkheld non discriminatie menselijke waardigheid en
vrijheid
Geloofwaardigheid erken de tekortkomingen van Nederland en de EL
Minder terechtwijzen nadruk op gelijkwaardige relatie en constructieve
dialoog op basis van gelijkwaardigheid
Mensenrechten zijn van strategisch belang binnen het buitenlands beleid
conform AlV advies

•

worden

Je kan hier als land beter sterker en welvarender

In lijn met het FBB
gaat daarbij extra aandacht uit naar de rechten van vrouwen en meisjes
en LHBT[Q
Het beiang van bilaterale en multilaterale partnerschappen op basis van
gedeelde waarden en belangen de Verenigde Naties ED en Raad van
Europa zijn daarbij belangrijke uitvoerings partners Versterkte inzet om
verderte kijken dan de traditioneel gelijkgezinde landen en organisaties
en ook het bedrijfsieven het maatschappelijk middenveld en jongeren te
van

Mensenrechten belangrijk voor iedereen

betrekken
•

Agenda 2030 biedt een wereldwijd kader voor een samenhangende
integrale benadering van duurzame ontwikkeling en mensenrechten
Door de SDG s te realiseren kan ook een groot aantai
mensenrechtendoelen op het gebled van economic maatschappij en
milieu worden verwezenlijkt

Doetstelting
Het stimuleren van de naleving en de verdere ontwikkeling van de universele
rechten van de mens door
•

Het beschermen en ontwikkelen van de mensenrechten

instrumentarium

en de instellingen

rechtsontwikkelingen zoals klimaat

het bijhorende

indusief bijdragen aan nieuwe
handel

bedrijfsieven viuchtelingen en

digitate wereld
•

Het voorkomen van

beschermen tegen

mensenrechtenschendingen
o
o

vervolgen van en aanspreken op

met speciale aandacht voor

Gelijke rechten voor vrouwen en meisjes
Gelijke rechten voor LHBTIQ

Vrijheid van Religie en Levensovertuiging
Vrijheid van meningsuitlng online en offline
o
Mensenrechtenverdedigers en maatschappeiijke ruimte
Het ontwikkelen en uitdragen van een positlef narratief dat aangeeft op
welke wijze mensenrechten bijdragen aan veiligere meer welvarende en
stabiele samenlevingen
Het bijdragen aan het behalen van de SDG s via de Nederlandse BHOS
o

o

•

•

inzet
•

Het intensiveren van bilaterale en multilaterale partnerschappen op basis
van

gedeelde waarden en belangen
Pagfrta 3 van 5

00001

1349383

Datum

Democratie

[datum]

Introductie uitgangspunten

Onze Raferentie

•

Wereldwijd is er sprake van democratische achteruitgang Op vsel
plekken worden democratische instituties dusdanig door overheden zelf
beperkt dat zij niet meer bijdragen aan het functiorerer van een

[referentienummer]

democratie
•

Democratische landen zijn eerder geneigd tot het beschermen van de
Internationale rechtsorde Inclusief de mensenrechten

Doelsteltmg
•

Het actief bijdragen aan het stabiliseren van democratieen order druk

het

stimuleren van een democratische ontwikkeling in ontvankelijke landen en
het tegengaan van de inperking van de democratische ruimte wereldwijd
door
o

o

o

o

het bevorderen van mediavrijheid het beschermen van
journalisten en het tegengaan van desinformatie
het versterken van het maatschappelijk middenveld en hun ruimte
om betekenisvol te opereren en participeren
het stimuleren van de ontwikkeling van democratische
instellingen de rechtstaat en het tegengaan van ondermijning
Het aangaan en intensiveren van partnerschappen met
democratische landen en landen die kunnen worden beschouwd

als democratische groeimarkten en landen waar sprake is van
o

enige democratische teruggang
Het ontwikkelen en uitdragen van een positief narratief dat
aangeeft op welke wijze democratische waarden bijdragen aan
veiligere meer welvarende en stabiele samenlevingen

Internationale Rechtsorde
Introductie uitgangspunten
•

Artikel 90 van de grondwet

de regering heeft de grondwettelijke taak om

de ontwikkeling van de internationale rechtsorde te bevorderen
•

Fundamentele principes die de internationale rechtsorde eigen zijn
in licht van de veranderende wereldorde te worden beschermd

dienen

Nederland

verbindt zich aan een wereldorde die op regels is gebaseerd waarbij het
internationaal recht en het Handvest van de Verenigde Naties als ieidraad

fungeren
Doefstelling
Bijdragen aan de bescherming en het ontwikkelen van de Internationale
Rechtsorde door
•

•

Ontwikkelen en waar mogelijk codificeren van internationale normen en

waarden

en

MVRUIM

autonome wapensystemen en internationaalrechtelijke

het ontwikkelen van wet en regelgeving zoals bijvoorbeeld

toezichtsorganen Daarbij verder ook speciale aandacht voor het
tegengaan van flagrante corruptie en kleptocratie door met gelijkgezinde
partners het internationale anti corruptie instrumentarium tegen het licht
te houden om te bezien welke concrete verbeteringen wenselijk en
mogelijk zijn
Naleving van internationale wet en regelgeving bevorderen met speciale
aandacht voor de preventie van massale wreedheden en grootschalige
Pagfrta 4 van 5

00001

1349383

merserrechtenschendlngen genocide oorlogsmlsdaden
de menselijkheid en etnische zuivering
mensenrechten
•

misdaden tegen

Onze Raferentie

sanctiereglmes

Handhaven van internationale wet en regelgeving

Datum

[datum]

alsmede

waarbij de focus ligt

[referentienummer]

Op

Tegengaan van straffeloosheid en verantwoording afleggen voor
Internationale misdrijven Documentatie en bewijsgaring zijn
hierbij van groot belang
o
Hoven en tribunalen Ter bevordering van de internationale
rechtsorde en de bestrijding van straffeloosheid voert Nederland
beleld
gastlandbeleld om internationale hoven en tribunalen in
Nederland te laten vestigen en ondersteunen
Actieve outreach naar derde landen om de belangen voordelen en de
bescherming van de international rules based order voor het voetllcht te
brengen
o

•

Pagirta 5 van 5

00001

1349383

I

Ministerie van Buitenlandse Zaken

TER BESLISSING

Datum
1 mei 2023
Onze Referentie

M en R

Aan

Min BuZa 2022 924

Van

Opgesteld door

Via

Kopie aan
Afgestemd met

Bescherming persoonlijke levenssfeer

Besc herming persoonlijke levens sfeer

Uiterlijk bij

Plandatum Deadline Kamer

nota

Beleidsnota Mensenrechten

Democratie en Internationale

Rechtsorde

9 juni 2023

Binnengekomen op

Aanleiding
•

Toezegging in de beleidsbrief Buitenlandse Zaken van 8 maart 2022 om
een

nieuwe mensenrechtenbrief aan de Kamer te sturen

verband tussen de mensenrechten

waarin het

rechtsorde en democratie helder

weerklinkt
•

•

De aanbeveling van de lOB om een beleidskader te formuleren voor de

bevordering van de ontwikkeling van de internationale rechtsorde
Het in juli jl gepubliceerde AlV advies Mensenrechten kernbelang in een
geopolitiek krachtenveld dat oproept dat de Nederlandse regering zich
nadrukkelijker bezighoudt met het mensenrechtenbeleid

Geadviseerd besluit
Uw akkoord met
•

Bijgaande beleidsnota Mensenrechten

Democratie en Internationale

Rechtsorde

Kernpunten
Focus van de beleidsnota is effectief beleid

wereld

passend in een veranderende

De huidige geopolitieke context vraagt om een vernieuwde

effectieve en meer geintegreerde aanpak op de drie kernthema s

mensenrechten

democratie en internationale rechtsorde

Deze nota zet de hoofdlijnen van die aanpak uiteen en omvat zowe
van

middelen vanuit de bestaande

inzet

mensenrechten programma s van

Buitenlandse Zaken als de BHOS financiering
N a v

commentaar van M op 21 4 zijn de volgende punten aangepast

o

Nota ingekort door aantal herhalingen en de inhoudsopgave te
verwijderen
Herformulering van aantal kopjes en zinnen geel gearceerd
wijziging volgorde en nummering van 5 MR prio s vrouwen en
meisjes eerst daarna lhbtiq
NB verwijderingen van zinnen zijn niet gearceerd
commentaar van R op 21 2 zijn de volgende punten aangepast

o

o

N a v

Pagina 1 van 2

00001

1349383

o

o

♦

N a v
o

De volgorde van de mensenrechtenprioriteiten consistent
vrouwen en meisjes FoRB
aangepast gelijke rechten lhbtiq
vrijheid van meningsuiting MRVs incl in de annex
Beleidsinzet op internationale rechtsontwikkeling en normstelling
minder geconcretiseerd daar het een nota op hoofdlijnen is
commentaar van M op 5 12 zijn de volgende aspecten aangepast
Inleiding is aangepast met benoeming van de huidige trends de
gevolgen daarvan en de noodzaak van aangepast beleid Ook
worden de doelstellingen en de reikwijdte van het beleid

Datum
14 februari 2023
Onze Referentie

Min BuZa 2022 924

benoemd
o

De structuur is aangepast de nota bestaat nu uit twee delen

Het

eerste deel geeft de vijf uitgangspunten op basis waarvan

Nederland een effectief en toekomstbestendig beleid kan voeren
terwiji de internationale invioed van zowel Nederland als Europa
afneemt en mensenrechten en democratische waarden steeds
minder vanzelfsprekend zijn
■

Dit zijn
Koppeling mensenrechten democratie en internationale

rechtsorde
■

■

■

Gedifferentieerde aanpak

gelijkwaardige dialoog en
samenwerking waar mogelijk assertief waar nodig
Intensivering samenwerking in partnerschappen met
landen coalities en maatschappelijke organisaties
Versterken van multilaterale instellingen structuren en
instrumenten

■

o

Internationale rechtsontwikkeling en normstelling

Het tweede deel gaat per hoofdstuk
internationale rechtsorde

o

mensenrechten

democratie

in op hoe de vijf uitgangspunten

terugkomen in het beleid
Ter bevordering van de leesbaarheid zijn tekstuele aanpassingen
gemaakt en is de nota ingekort De resultaten die Nederland wil
bereiken op de vijf mensenrechtenprioriteiten zijn in Annex 1
ondergebracht Ook zullen verdere uitwerking en voorbeelden
separaat worden gebruikt bij de uitvoering van de nota en in de
jaarlijkse mensenrechtenrapportage aan de Kamer

Toelichting
Bijgaande beleidsnota is uitgewerkt n a v het eerder goedgekeurde
inhoudelijke kader Min BuZa 2022 11850 31 en brede afetemming
binnen Buitenlandse Zaken

met verschillende ministeries en de

Koninkrijkslanden
De beleidsnota zal na uw akkoord nog schriftelijk worden voorgelegd aan

de CORIA

uiterlijk 15 mei

waar deze

nota eerder is besproken

Na de CORIA gaat het stuk naar de RDINEV van 6 juni
Na de opvolgende Ministerraad

9 juni

kan het stuk aan de Kamer

worden verstuurd Voor verzending zal de opmaak verder worden

verzorgd

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

Pagina 2 van 2

00001

1349383

I

Ministerie van Buitenlandse Zaken

TER BESLISSING

Datum
25 05 2023
Onze Referentie

M en R

Aan
Van

Opgesteld door
Besch eFming persoonlijke leven|ssfeer

Via

Bescherming persoonlijke levenssfeer

Kopie aan
Afgestemd met

Uiterlijk bij
26 05 2023

Plandatum Deadline Kamer
9 juni 2023

Binnengekomen op
23 mei

nota
Aanleiding
Schriftelijke consultatie CoRIA over de Beleidsnota Mensenrechten Democratie
Internationale Rechtsorde

Annex

Agendering van de stukken in de RDINEV van 6 juni a s

Geadviseerd besluit
Uw akkoord met aangehechte stukken

Kernpunten
Er zijn n a v bespreking in de Coria minimale tekstuele wijzigingen
doorgevoerd in de beleidsnota deze zijn geel gearceerd In de annex zijn
geen wijzigingen doorgevoerd
Belangrijkste wijzigingen
o
Op nadrukkelijk verzoek BZK is tweemaal een zin over de Raad
van Europa toegevoegd
ook wordt de RvE genoemd
p 12 en 15
o

op p
g ^ ^ip^i Tiing persoonlijke lev^9^sjt yelatie tot het principe hand in eigen

l^_

boezem
■

de volgende zin toegevoegd
Daarnaast zal het ministerie van Buitenlandse Zaken ook
intern aandacht geven aan de eigen uitdagingen

zoals op

het gebied van racisme
M ondertekent de aanbiedingsbrief aan de TK mede namens R

dit geidt

tevens voor het RDINEV aanbiedingsformulier

Tijdspad
o
Behandeling RDINEV 6 juni
o
Agendering MR 9 juni
o
Daarna opmaak en verzending aan TK

Pagina 1 van 1

00001

1349383

I

Ministerie van Buitenlandse Zaken

TER BESLISSING

Datum
25 05 2023
Onze referentie
Min BuZa 2022 924

M en R

Aan
Van

Opgesteld door

Via

Bescl erming persoonlijke levenssfeer

Bescherming persoonlijke levenssfeer

Kopie aan
Afgestemd met

Uiterlijk bij
09 06 2023
Plandatum

Deadlin Kamer

30juni2023

nota

Beleidsnota Mensenrechten

Democratie en Internationale

Rechtsorde

Aanleiding
Conform besluitvorming RDINEV van 6 6

agendering van de Beleidsnota

Mensenrechten Democratie Internationale Rechtsorde in de RMR vanwege

Koninkrijksdimensie

Geadviseerd besluit
Uw akkoord met aangehechte stukken

Kernpunten
Agendering van de stukken in de RDINEV van 6 juni J I hieruit bleek
voorkeur AZ om in RMRte agenderen i v m Koninkrijksdimensie
R heeft tijdens RDINEV toegezegd dat punten van BZK references naar
Koninkrijk formuleringen rondom slavernijverleden nog zullen worden
verwerkt Idem voor opmerking NCTV verwijzing naar internationale
cyberstrategie i p v nationale
Deze punten zijn verwerkt en met BZK en NCTV geaccordeerd per mail
M zai in de RMR van 30 juni het stuk inleiden ter afhamering
De Koninkrijkslanden worden tevens apart gei nformeerd over
behandeling en bedankt voor hun betrokkenheid in eerdere proces
beginstadium en schriftelijke CoRIA
M ondertekent de aanbiedingsbrief aan de TK mede namens R
Tijdspad
o
Agendering RMR 30 juni
o
Daarna verzending aan TK
o

25 09 commissiedebat

Pagina 1 van 1

00001

1349383