Werkinstructie SUA

Intern

Aan
Van

Directeuren IND
Hoofddirecteur IND

Nummer & Titel

WI 2020/15 Procedurele werkwijze met betrekking tot artikel 1F
Vluchtelingenverdrag

Kenmerk (digijust)
Hoofdtaak
Relatie met
Publicatiedatum

Asiel / Nederlanderschap / Regulier
IND-werkinstructie nr. 2005/22 (AUB)
10-11-2020

Geldig vanaf
Geldig tot en met

10-11-2020
10-11-2021

Bijlage

Geen

1. Inleiding
Artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag bepaalt dat personen niet in aanmerking komen voor
bescherming van dit verdrag wanneer er ernstige redenen zijn om te veronderstellen dat zij
zich schuldig hebben gemaakt aan een misdrijf tegen de vrede, een oorlogsmisdrijf, een
misdrijf tegen de menselijkheid, een ernstig niet-politiek misdrijf buiten het land van
toevlucht, dan wel handelingen die in strijd zijn met de doelstellingen en beginselen van de
Verenigde Naties.
In 1997 heeft de Staatssecretaris van Justitie in een brief aan de voorzitter van de Tweede
Kamer de uitgangspunten neergelegd van het beleid aangaande dit artikel (TK 1997-1998,
19638, nr. 295). Deze Werkinstructie betreft een overzicht van de procedurele aspecten van
het uitsluitingsartikel 1F van het Vluchtelingenverdrag en vervangt Werkinstructie 2005/22.
2. Inhoud werkinstructie
Deze Werkinstructie betreft de procedurele werkwijze van zaken waarin 1F-indicaties spelen.
Dit betreft de werkwijze voor asielzaken, nareiszaken en overige zaken waarin verlening of
verlenging van een vergunning voor (on-)bepaalde tijd of verzoek tot naturalisatie aan de
orde is.
3. Asielzaken
Het is van belang dat in asielzaken in een zo vroeg mogelijk stadium een 1F-indicatie wordt
onderkend. Hiervoor wordt verwezen naar de 1F-indicatorenlijst en specifieke
landentabbladen op de Sharepoint pagina van 1F. De 1F-indicatorenlijst en landentabbladen
geven een overzicht van situaties waarin 1F-indicaties aan de orde kunnen zijn. De
genoemde indicatoren zijn echter niet uitputtend, ook in gevallen die niet voorkomen op de
1F-indicatorenlijst of specifieke landentabbladen kan sprake zijn van 1F-indicaties in
individuele zaken. Hieronder wordt toegelicht hoe te handelen bij een mogelijke 1F-indicatie.
3.1 Hoe te handelen bij een mogelijke 1F-indicatie die volgt uit de screening
Indien er sprake is van een mogelijke 1F-indicatie die volgt uit de screening, dient dit door
de screeners in de handhavingsaantekening te worden opgenomen en als uitkomst in
Pagina 1 van 4

Werkinstructie Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

BS048.7 opgenomen te worden. Deze indicatie dient reeds door de screener zo snel mogelijk
te worden gemeld aan de unit 1F, zodat zij al direct eventuele vragen kunnen toevoegen aan
de handhavingsaantekening en het format melden signaal 1F.
3.2 Hoe te handelen bij een mogelijke 1F-indicatie in de aanmeldfase
Indien een mogelijke 1F-indicatie naar voren komt in de aanmeldfase, wordt in de eerste
plaats verwacht dat de asielmedewerker die het gehoor afneemt zelf zo spoedig mogelijk de
vragen uit het aanmeldgehoor stelt om een compleet beeld te hebben van de indicatie.
Nadat deze algemene vragen zijn gesteld, dienen de antwoorden op deze vragen zo spoedig
mogelijk te worden teruggekoppeld aan de unit 1F. Ook als het vanwege tijdsgebrek of
andere redenen niet mogelijk is om deze vragen te stellen in het aanmeldgehoor, dient de
unit 1F in deze fase van de procedure alsnog op de hoogte te worden gesteld van de 1Findicatie. De algemene vragen moeten dan in de AA-procedure alsnog gesteld worden.
3.3. Hoe te handelen bij een mogelijke 1F-indicatie in de AA-procedure
Indien een mogelijke 1F-indicatie pas naar voren komt tijdens het eerste of nader gehoor in
de AA-procedure, dient zo spoedig mogelijk contact op te worden genomen met de unit 1F.
Aan de hand van de informatie die de unit 1F krijgt, beoordeelt de unit 1F of aanvullende
vragen noodzakelijk zijn. Indien de unit 1F aanvullende vragen noodzakelijk acht, is het van
belang dat deze vragen zo spoedig mogelijk worden gesteld en de antwoorden vervolgens
wederom worden teruggekoppeld aan de unit 1F. Mede aan de hand van deze informatie
beslist de unit 1F of er aanwijzingen zijn voor 1F-gedragingen die een onderzoek door de unit
1F noodzakelijk maken.
Ook als pas in de beslisfase een 1F-indicatie naar voren komt, dient contact op te worden
genomen met unit 1F. Dan kan worden bezien of er nog eventuele mogelijkheden zijn om
aanvullend te horen in de AA of VA-procedure.
Als de unit 1F beoordeeld heeft dat er geen aanwijzingen zijn voor nader onderzoek door de
unit 1F, kan de zaak op gebruikelijke wijze door een asielmedewerker buiten de unit 1F
worden beslist. Wel is het van belang om in elke fase van de procedure alert te blijven op
mogelijke informatie en signalen waaruit eventueel alsnog (andere) 1F-indicaties naar voren
kunnen komen.
Als de unit 1F beoordeeld heeft dat aanvullend onderzoek wel noodzakelijk is, neemt de unit
de zaak over. Indien de unit 1F de zaak overneemt, zal de zaak VA gezonden moeten worden
door de asielmedewerker middels het format van de brief hiervoor in Indigo. Van belang is
dat dit pas gebeurt ná ontvangst van de correcties en aanvullingen op het nader gehoor,
zodat het dossier compleet is. Vervolgens moet de zaak overgedragen worden aan de unit
1F. Voor alle praktische handelingen en handelingen die hiervoor vereist zijn in Indigo, wordt
verwezen naar de proces- en systeembeschrijving.
Indien er sprake is van overname door de unit 1F, worden de zaken van alle gezinsleden
van wie gelijktijdig een aanvraag loopt met de vreemdeling waarbij sprake is van een 1Findicatie, overgedragen aan de unit 1F. Dit geldt ook voor de gezinsleden waarbij geen
sprake is van (mogelijke) 1F-indicaties. Voor het beleid inzake de gezinsleden van een
vreemdeling aan wie artikel 1F wordt tegengeworpen wordt verwezen naar C2/7.10.2.7 Vc.
Na overname door de unit 1F neemt de unit 1F alle vervolgstappen en handelingen in die
zaak op zich. Dit betekent dat ook indien er geen tegenwerping op grond van artikel 1F
plaatsvindt, de unit 1F de beslissing neemt op de asielaanvraag. Dit geldt ook voor zaken
van gezinsleden van de vreemdeling waarbij 1F-indicaties aan de orde waren.
Eventuele vervolgaanvragen of overige procedures zoals herhaalde aanvragen en reguliere
aanvragen van de betrokkenen die zijn overgenomen door de unit 1F, worden eveneens door
de unit 1F afgehandeld.
Pagina 2 van 4

Werkinstructie Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

3.4 Hoe te handelen bij 1F-indicaties in VA-zaken
Ook indien in VA-zaken 1F-indicaties naar voren komen, is het van belang om dit zo spoedig
mogelijk kenbaar te maken aan de unit 1F; dit kan telefonisch of per mail. Ook in deze zaken
wordt door de unit 1F beoordeeld of er aanwijzingen zijn voor 1F-gedragingen en of
aanvullend onderzoek noodzakelijk is. Indien de unit 1F oordeelt dat er geen nader
onderzoek nodig is door de unit 1F en er geen sprake is van daadwerkelijke 1F-gedragingen,
kan de zaak op gebruikelijke wijze in de VA-procedure beslist worden.
Indien de unit 1F concludeert dat nader onderzoek moet plaatsvinden om te beoordelen of er
daadwerkelijk sprake is van 1F-gedragingen, neemt de unit de zaak over. Dan kan de zaak in
Indigo worden overgedragen aan de unit 1F en neemt 1F alle verdere vervolgstappen op zich
(zie hiervoor eveneens de systeembeschrijving). Ook hiervoor geldt dat de unit 1F de zaken
van de gezinsleden met een verblijfsaanvraag overneemt en het van belang is om deze
zaken gelijk te laten lopen. Vervolgens worden ook alle eventuele toekomstige aanvragen
door de unit 1F behandeld.
3.4 Dublinzaken en zaken die niet-ontvankelijk worden verklaard
Ook in zaken die niet in behandeling worden genomen op grond van de Dublinverordening en
in zaken die niet-ontvankelijk worden verklaard, kunnen 1F-indicaties worden gemeld aan de
unit 1F. De unit 1F start echter pas een onderzoek indien de aanvraag inhoudelijk in
Nederland in behandeling wordt genomen. Wanneer de aanvraag in Nederland in
behandeling wordt genomen en/of de aanvraag toch ontvankelijk is, dient dan opnieuw
contact te worden opgenomen met de unit 1F. Deze werkwijze is ook van toepassing op
buiten behandeling stellingen in het geval dat de vreemdeling met onbekende bestemming
(MOB) vertrokken is.
4. Nareiszaken
Voor nareiszaken geldt eveneens dat het van belang is om (mogelijke) 1F-signalen zo
spoedig mogelijk per e-mail of telefonisch te melden bij de unit 1F.
4.1 1F-indicaties in zaken waarin de MVV nog niet is verleend
In nareiszaken waarbij de MVV nog niet is afgegeven waarbij (mogelijk) sprake is van 1Findicaties bij een nareiziger, is het eveneens van belang om zo spoedig mogelijk contact op
te nemen met de unit 1F. De unit 1F kan in dergelijke zaken aan de nareismedewerker
verzoeken om schriftelijk of via een id-gehoor vragen te stellen. Indien nader onderzoek
nodig is in de nareiszaak, kan via videoconferencing een gehoor worden afgenomen door de
medewerker 1F. In tegenstelling tot asielzaken neemt de unit 1F de nareiszaak niet over bij
1F-onderzoek. De zaak blijft in dit geval staan op naam van de nareismedewerker in Indigo.
Indien uit het 1F-onderzoek blijkt dat artikel 1F niet zal worden tegengeworpen, handelt de
nareismedewerker de zaak verder af. Enkel indien artikel 1F wordt tegengeworpen, neemt de
unit 1F de zaak over en behandelt de medewerker van de unit 1F de aanvraag verder.
4.2 1F-indicaties in zaken waarin de MVV al is verleend
In zaken waarin de MVV al is afgegeven en er vervolgens alsnog 1F-indicaties naar voren
komen – bijvoorbeeld uit informatie van gezinsleden in Nederland – is het alsnog van belang
om de signalen bij de unit 1F zo spoedig mogelijk te melden. Hierbij is het belangrijk is om in
duidelijk aan te geven dat het gaat om een SPOED-zaak. De unit 1F zal vervolgens
beoordelen of er aanvullende vragen gesteld moeten worden door de medewerker van de
aanmeldbalie.
Indien de unit 1F vaststelt dat er aanvullende vragen gesteld moeten worden, dient de
beschikking/het verblijfsdocument niet te worden uitgereikt. De unit 1F beoordeelt op grond
van de beantwoording van de aanvullende vragen of alsnog de ambtshalve afgeleide
asielvergunning kan worden uitgereikt, of dat betrokkene dient te worden uitgenodigd voor
een aanvullend gehoor 1F.
Pagina 3 van 4

Werkinstructie Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

Indien de unit 1F beoordeelt dat artikel 1F niet tegengeworpen kan worden, verstuurt de unit
1F het rapport van het 1F-gehoor naar de klant en/of gemachtigde. Vervolgens neemt de
unit 1F contact op met de Aanmeldbalie-mailbox, met het verzoek de zaak verder af te
handelen. In deze gevallen zal de unit 1F de zaak dus niet verder behandelen.
In de gevallen waarin artikel 1F wel wordt tegengeworpen en de MVV zal worden
ingetrokken, zal de unit 1F de zaken van de klant overnemen en verder afhandelen.
5. 1F-indicaties bij overige werksoorten
Naast de beschreven situaties is het van belang om ook in alle overige situaties ook zo
spoedig mogelijk contact op te nemen met de unit 1F per mail of telefonisch indien er sprake
is van een (mogelijke) 1F-indicatie. Dit geldt onder meer voor zaken waarin er sprake is van
een aanvraag voor verlenging, verlening voor onbepaalde tijd of naturalisatie en er mogelijke
1F-indicaties naar voren komen uit het dossier, bijvoorbeeld via de screening of informatie
van derden. In deze situaties beoordeelt de unit 1F of mogelijk een intrekking van een
verblijfsvergunning aan de orde is.
6. Behandeling door unit 1F
Als de zaak wordt overgenomen door de unit 1F, is de volgende procedure van toepassing.
Indien noodzakelijk wordt geacht door de unit 1F, vindt er een aanvullend gehoor 1F plaats
door de gespecialiseerde medewerkers van de unit 1F. De unit 1F beoordeelt daarnaast of
eventueel overige nadere informatie nodig is, zoals informatie over de organisatie waartoe
betrokkene heeft behoord. Hiervoor kan gebruik gemaakt worden van de informatie uit
openbare bronnen, maar ook van informatie afkomstig van of verkregen via bijvoorbeeld het
ministerie van Buitenlandse Zaken of andere hiertoe geëigende instanties.
Indien artikel 1F in een zaak van toepassing is, worden het voornemen en de beschikking
opgesteld door de unit 1F. Voor het beleid inzake de bewijslast en -maatstaf wordt verwezen
naar paragraaf C2/7.10 van de Vreemdelingencirculaire. Daarbij zal aan de vreemdeling in
beginsel een inreisverbod worden opgelegd voor de duur van 10 jaar.
7. Wijze van contact met unit 1F
Het melden van (mogelijke) 1F-indicaties aan de unit 1F kan zowel telefonisch via de
telefoonnummers die op de 1F- Sharepoint pagina te vinden zijn als via de
mail:
@ind.minvenj.nl 1 Van belang hierbij is om altijd het v-nummer, de
nationaliteit, processtap en 1F-indicatie te vermelden in de mail of in het telefoongesprek.
Ook is het van belang om te vermelden of er een ingebrekestelling of dwangsom in de zaak
loopt en wat de stavaza daarvan is.

1

In voorkomende gevallen kan het ook van belang zijn deze informatie tevens door te sturen aan de
handhavingscoördinator op de asiellocatie.
Pagina 4 van 4

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND / SUA

Nummer & Titel

IB 2021/98 Afdelingsuitspraak Griekse statushouders

Kenmerk (digijust)
Hoofdtaak
InformIND Thema

3459634
Asiel
Vw 30a Niet ontvankelijk, Vw 30a.1a Internationale
bescherming EU

Relatie met

IB 2021/56 asielverzoeken van bijzonder kwetsbare
statushouders
09-08-2021
29-01-2022

Geldig vanaf
Geldig tot en met

1. Aanleiding
Op 28 juli 2021 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in
twee zaken uitspraak gedaan over de situatie van Griekse statushouders (Uitspraak
202006295/1/V3 - Raad van State en Uitspraak 202005934/1/V3 - Raad van State).
De uitspraken zijn negatief voor de staatssecretaris; geoordeeld wordt dat de
motivering van de besluiten onvoldoende is.
2. Verwachting
De consequenties van de uitspraken worden nog nader bestudeerd. Op korte termijn
zal dit informatiebericht worden aangevuld met nadere instructies.
3. Inhoud/Toelichting
Door nieuwe ontwikkelingen komt de Afdeling nu tot een ander oordeel dan in de
eerdere uitspraken over statushouders in Griekenland. Daarbij heeft zij actuele
informatie en rapporten over de situatie in Griekenland voor statushouders
betrokken. Hieruit volgt dat Griekenland in de praktijk vaak niet kan voorkomen dat
statushouders in een mensonwaardige situatie terechtkomen waarin zij niet kunnen
voorzien in de belangrijkste basisbehoeften, zoals onderdak, eten en stromend
water.
De Afdeling oordeelt daarom dat sprake is van een motiveringsgebrek:
Uit het vorenstaande komt het beeld naar voren dat de Griekse autoriteiten,
ondersteund door verschillende ngo's, weliswaar niet onverschillig staan
tegenover de situatie van statushouders, maar dat zij in de praktijk vaak
niet kunnen voorkomen dat statushouders in een situatie terecht komen
waarin zij niet kunnen voorzien in de belangrijkste basisbehoeften, zoals
wonen, eten en zich wassen. De staatssecretaris heeft daarom, anders dan
de rechtbank heeft geoordeeld, niet deugdelijk gemotiveerd dat hij ten
aanzien van Griekenland van het interstatelijk vertrouwensbeginsel kan
uitgaan en dat de leefomstandigheden die statushouders bij terugkeer naar
Griekenland te verduren krijgen niet de bijzonder hoge drempel van
zwaarwegendheid van het arrest Ibrahim bereiken.

Pagina 1 van 2

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

De uitspraken betekenen dat de staatssecretaris óf beter moet uitleggen waarom de
statushouders naar Griekenland kunnen terugkeren óf hun asielaanvragen
inhoudelijk moet behandelen. De Afdeling maakt daarbij geen onderscheid tussen
niet kwetsbare en wel (bijzonder) kwetsbare statushouders.
4. Hoe te handelen
Op korte termijn zullen de consequenties van de uitspraak besproken worden. Dit
betekent dat asielaanvragen van Griekse statushouders tot nader order
aangehouden moeten worden. De uitspraak zou immers tot gevolg kunnen hebben
dat Nederland asielaanvragen van Griekse statushouders inhoudelijk moet
behandelen. Vooralsnog blijven de zaken van Griekse statushouders in spoor 2 en
worden deze dus niet overgeheveld naar een ander spoor.
Dit is slechts anders als het gaat om (bijzonder kwetsbare) statushouders waarvoor
concrete individuele garanties zijn verkregen die afdoende zijn om schending van
artikel 3 EVRM bij terugkeer te voorkomen. In die gevallen kan mogelijk nog wel tot
niet-ontvankelijkheid worden geconcludeerd. Neem in deze gevallen wel eerst
contact op met SUA.
5. Afstemming
JZ en A&B

Pagina 2 van 2

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND / SUA

Nummer & Titel

IB 2021/74 Hofuitspraak 10 juni 2021 (zaak C-921/19) over
niet-geauthenticeerde documenten bij opvolgende
asielaanvragen

Kenmerk (digijust) 3445079
Hoofdtaak
Asiel
InformIND Thema Vw 30a Niet ontvankelijk, Vw 30b Kennelijk ongegrond, Vw 31
Ongegrond, Asielprocedure, Herhaalde aanvragen / Opvolgende
aanvragen / Eendagstoets
Relatie met
Geldig vanaf
Geldig tot en met

22-07-2021
22-01-2022

1. Aanleiding
Op 10 juni 2021 heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie (hierna: HvJ-EU)
arrest gewezen naar aanleiding van prejudiciële vragen van de rechtbank Den Haag
(C-921/19, ECLI:EU:C:2021:478) 1.
2. Verwachting
Dit Informatiebericht zal op termijn worden opgenomen in een Werkinstructie. Tot
nader bericht blijft dit Informatiebericht van kracht.
3. Inhoud/Toelichting
De door de rechtbank Den Haag gestelde prejudiciële vragen betrof de handelwijze
bij het niet-ontvankelijk verklaren van opvolgende aanvragen. Deze handelwijze
houdt in dat documenten – kopie of origineel – niet als nieuwe elementen en
bevindingen worden aangemerkt als de authenticiteit van die documenten niet kan
worden vastgesteld.
In het arrest van 10 juni 2021 heeft het HvJ-EU geoordeeld dat documenten
waarvan de authenticiteit niet kan worden vastgesteld of waarvan de bron niet
objectief verifieerbaar is, niet automatisch en enkel op grond daarvan mogen
worden aangemerkt als documenten die niet voldoen als nieuwe elementen of
bevindingen. Tevens heeft het HvJ-EU geoordeeld dat het in strijd is met artikel 40
van de Procedurerichtlijn (hierna:Pri) gelezen in samenhang met artikel 4, eerste en
tweede lid van de Kwalificatierichtlijn wanneer documenten bij een eerste aanvraag
aan een andere beoordeling worden onderworpen dan documenten bij een tweede of
opvolgende aanvraag. Een lidstaat is gehouden samen te werken met een
vreemdeling bij de beoordeling van de relevante elementen van de opvolgende
aanvraag, ook als de vreemdeling documenten overlegt waarvan de authenticiteit
niet kan worden vastgesteld
Het arrest ziet weliswaar op de beoordeling van documenten die in het kader van
een opvolgende aanvraag worden overgelegd, maar het omschrijft ook in meer
1 CURIA - Documents (europa.eu)
Pagina 1 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

algemene zin op welke wijze het onderzoek naar de ontvankelijkheid van
opvolgende aanvragen moet worden verricht. Daarmee raakt het arrest aan alle
zaken waar een asielzoeker zich beroept op nieuwe feiten en bevindingen zoals
bedoeld in artikel 40, tweede lid, Pri.
4. Hoe te handelen
Uit voornoemd arrest volgt dat als de vreemdeling in de opvolgende asielprocedure
documenten inbrengt waarvan de authenticiteit niet kan worden vastgesteld door de
KMar (reisdocumenten) of Bureau Documenten (brondocumenten) en de
authenticiteit ook niet op andere wijze is aangetoond, niet direct en enkel op die
grond tot de conclusie kan worden gekomen dat deze documenten geen nieuwe
elementen of bevindingen vormen. Ook kan voor kopie-documenten niet worden
overwogen dat enkel om de reden dat het een kopie is, het document daarom niet
als een nieuw element of bevinding kan worden beschouwd. Dit geldt eveneens voor
niet-objectief verifieerbare bronnen. Het niet kunnen vaststellen van de
authenticiteit van een document of het niet kunnen vaststellen of het document
afkomstig is van een objectief verifieerbare bron, kan niet rechtvaardigen dat het
document reeds daarom wordt uitgesloten van de behandeling van de opvolgende
aanvraag. De IND is gehouden aan de samenwerkingsverplichting en daarmee om
samen met de vreemdeling vast te stellen of documenten kunnen worden
aangemerkt als nieuwe elementen en bevindingen én of deze de kans aanzienlijk
groter maken dat de vreemdeling in aanmerking komt voor internationale
bescherming om zo tot ontvankelijk verklaring van de opvolgende aanvraag te
komen.
4.1 Nieuwe elementen en bevindingen
Let op: het wordt aanbevolen om de termen ‘novum’ en ‘nova’ niet langer te
gebruiken. Op de eerste plaats omdat deze termen zijn verbonden aan de toets in
het kader van artikel 4:6 Awb die voor deze aanvragen niet meer wordt gebruikt.
Daarnaast worden deze termen vaak gelijk gesteld aan ‘nieuw(e) element(en) en
bevinding(en)’ terwijl het in de toets die volgt uit het onderhavige arrest voor
ontvankelijkheid van de opvolgende aanvraag moet gaan om nieuwe elementen
en bevindingen (én) die de kans op internationale bescherming aanzienlijk groter
maken.
Artikel 40 Pri
Artikel 40 Pri bepaalt dat indien een vreemdeling een opvolgende aanvraag indient,
hij hier nieuwe elementen en bevindingen die de kans op internationale bescherming
aanzienlijk groter maken aan ten grondslag moet leggen. Om te beoordelen of dit zo
is, wordt de aanvraag onderworpen aan een voorafgaand onderzoek. Indien de
aanvraag compleet is, er nieuwe elementen en bevindingen naar voren zijn gebracht
én die nieuwe elementen en bevindingen de kans aanzienlijk groter maken dat de
vreemdeling in aanmerking komt voor internationale bescherming, wordt de
opvolgende aanvraag ontvankelijk verklaard en inhoudelijk behandeld. Indien de
aanvraag wel compleet is, maar er geen nieuwe elementen en bevindingen naar
voren zijn gebracht of de nieuwe elementen en bevindingen de kans op
internationale bescherming niet aanzienlijk groter maken, wordt de aanvraag nietontvankelijk verklaard en niet inhoudelijk behandeld.
Elementen en bevindingen
Het Hof stelt voorop dat voor de beantwoording van de vraag wat ‘elementen en
bevindingen’ zijn aansluiting moet worden gezocht bij artikel 4 van de
Kwalificatierichtlijn. Uit dat artikel volgt dat hieronder moeten worden verstaan: ‘De
verklaringen van de verzoeker en alle documentatie in het bezit van de verzoeker
over zijn leeftijd, achtergrond, ook die van relevante familieleden, identiteit,
Pagina 2 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

nationaliteit(en), land(en) en plaats(en) van eerder verblijf, eerdere verzoeken,
reisroutes, reisdocumenten en de redenen waarom hij een verzoek om
internationale bescherming indient’.
Nieuwe elementen en bevindingen
De vraag of elementen en bevindingen ‘nieuw’ zijn, zal volgens het Hof al snel
bevestigend moeten worden beantwoord. Bepalend is of de elementen of
bevindingen in de eerdere asielprocedure zijn betrokken en beoordeeld. Is dat niet
het geval, dan zijn de elementen en bevindingen daarmee nieuw. Of een gedateerd
of ongedateerd document eerder overgelegd had kunnen worden, maakt geen
onderdeel uit van de ontvankelijkheidstoets 2.
Slechts als wat aan een opvolgende aanvraag ten grondslag wordt gelegd geheel
identiek is aan wat in de eerdere asielprocedure is overgelegd of aangevoerd en
beoordeeld, kan worden gesteld dat het element of bevinding niet nieuw is en dat de
aanvraag reeds daarom niet-ontvankelijk is.
Indien het overgelegde document wel als nieuw kan worden aangemerkt, moet het
tweede onderdeel naar de vraag van ontvankelijkheid worden beoordeeld.
Aanzienlijk grotere kans op internationale bescherming
Nadat is vastgesteld dat een document een nieuw element of bevinding is, moet als
volgende stap worden beoordeeld of de nieuwe documenten de kans aanzienlijk
groter maken dat de vreemdeling voor internationale bescherming in aanmerking
komt. Pas als het antwoord daarop bevestigend is, is sprake van een ontvankelijke
aanvraag die verder inhoudelijk moet worden behandeld.
Het Hof merkt hier over op dat het niet noodzakelijk is dat het nieuwe document
leidt tot een inwilliging. Het volstaat dat het document de kans aanzienlijk groter
maakt dat de vreemdeling in aanmerking komt voor internationale bescherming.
Deze formulering duidt er op dat niet te hoge eisen mogen worden gesteld aan de
door een vreemdeling overgelegde nieuwe elementen en bevindingen alvorens wordt
besloten de aanvraag ontvankelijk te achten en inhoudelijk te beoordelen. Waar de
scheidslijn ligt tussen de beoordeling van de kans op internationale bescherming en
een volledige inhoudelijke beoordeling, valt niet eenvoudig vast te stellen. Dat zal
zich in de (nationale) jurisprudentie moeten uitkristalliseren.
Bij de beoordeling of een nieuw document de kans op internationale bescherming
aanzienlijk groter maakt, kan ondermeer worden betrokken:
•
Om welke redenen de eerdere asielaanvra(a)g(en) is/zijn afgewezen;
•
De aard en inhoud van het document en de afgevende instantie/persoon;
•
De wijze waarop de vreemdeling het document heeft verkregen;
•
Of er (goede) redenen zijn te twijfelen aan authenticiteit van het document;
•
Of er (goede) redenen zijn om te twijfelen aan de inhoudelijke juistheid van
de in het document vermelde gegevens;
•
Of sprake is van een authentiek bevonden document 3;
•
De relevantie van het document voor de beoordeling van het asielrelaas;

2 Het Hof heeft zich in deze uitspraak niet uitgelaten over de toepassing van artikel 40, vierde l d, van de
Procedurerichtlijn. Daarom gaat het Hof niet in op de vraag wat de consequentie is als bijvoorbeeld een
document gelet op de datering ervan al tijdens de eerdere procedure had kunnen worden overgelegd. Dat staat
los van de vraag of het element of bevinding ‘nieuw’ is.
3 Een document is authentiek als het origineel en onvervalst is en is afgegeven door een daartoe bevoegde instantie
(paragraaf C1/4.6 Vc).
Pagina 3 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

•

De aanvullende schriftelijke of mondelinge verklaringen 4 van de vreemdeling
over het document en de relevantie ervan voor zijn aanvraag.

Als de authenticiteit van het document is vastgesteld, kan het nog steeds het geval
zijn dat het de kans op internationale bescherming aanzienlijk niet groter maakt.
Dat zal met name het geval zijn, als het document geen informatie behelst die
relevant is voor de inhoudelijke beoordeling van de aanvraag of als het document
geen steun biedt voor het asielrelaas of er misschien zelfs mee in strijd is.
Het is van belang om bij iedere opvolgende aanvraag de redenen voor de afwijzing
van de vorige aanvra(a)g(en) goed te bekijken en deze redenen in onderlinge
samenhang met de nieuwe elementen en bevindingen te beoordelen teneinde te
bepalen of deze elementen en bevindingen de kans op internationale bescherming
aanzienlijk groter maken.
Gelet op het arrest is het onvermijdelijk dat in voornemens en beschikkingen op
opvolgende aanvragen een aanzienlijk uitgebreidere motivering moet worden
opgesteld, waarin bovenstaande punten voor zover aan de orde kenbaar zullen
moeten worden betrokken.
In de besluitvorming kan gelet op het vorenstaande tot niet-ontvankelijkheid worden
geconcludeerd in twee situaties:
•
Al hetgeen aan de opvolgende aanvraag ten grondslag is gelegd, is al in de
eerdere procedure aangevoerd, overgelegd en beoordeeld. Daarmee is geen
sprake van nieuwe elementen en bevindingen, of;
•
Er is sprake van nieuwe elementen en bevindingen, maar deze maken de
kans op internationale bescherming niet aanzienlijk groter.
Als niet tot niet-ontvankelijkheid kan worden geconcludeerd, zal de aanvraag
inhoudelijk worden beoordeeld. In geval van een afwijzing, zal dan tot kennelijke
ongegrondheid kunnen worden geconcludeerd (artikel 30b, eerste lid onder g Vw).
Het horen naar aanleiding van opvolgende aanvragen
Uit paragraaf C1/2.9 van de Vreemdelingencirculaire volgt dat onder meer kan
worden afgezien van een gehoor indien de vreemdeling ‘zich beroept op hetzelfde
asielrelaas als in een eerdere procedure zonder dat er nieuwe elementen of
bevindingen zijn, dan wel zonder horen kan worden vastgesteld dat de nieuwe
elementen of bevindingen niet relevant zijn’ en ‘valse of vervalste documenten
overlegt dan wel documenten overlegt waarvan de authenticiteit niet kan worden
vastgesteld’.
In voorkomende gevallen kan de opvolgende aanvraag nog steeds zonder gehoor
niet-ontvankelijk worden verklaard o.g.v. artikel 30a, eerste lid, sub d, Vw omdat
het document geen nieuw element of bevinding vormt dat de kans op internationale
bescherming aanzienlijk groter maakt.
Gelet op het arrest kan de enkele omstandigheid dat de authenticiteit van een
document niet kan worden vastgesteld, niet rechtvaardigen dat zonder meer van
horen wordt afgezien. Dat zal afhankelijk zijn van de weging van het document zoals
hierboven puntsgewijs beschreven 5.

4 Op basis van het aanvraagformulier M35-O kunnen alleen schriftelijke verklaringen worden meegenomen. Indien er
een gehoor wordt gepland, dan kunnen ook mondelinge verklaringen worden beoordeeld.
5 De Vreemdelingencirculaire zal op dit punt worden aangepast. Het tweede deel van de zinsnede (‘…dan wel
documenten overlegt waarvan de authenticite t niet kan worden vastgesteld’) komt te vervallen.
Pagina 4 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

Er kan onder meer van het houden van een gehoor worden afgezien als het
document nieuw is, het aanvraagformulier M35-O voldoende informatie heeft
verschaft, maar het document niet relevant is voor de beoordeling van de
opvolgende aanvraag. Een voorbeeld hiervan is wanneer de vreemdeling met
documenten zijn identiteit en nationaliteit wenst te onderbouwen, maar hier in de
voorgaande procedure(s) niet aan is getwijfeld. De overgelegde nieuwe documenten
zijn dan niet relevant voor de beoordeling van de opvolgende aanvraag en maken
om die reden de kans niet aanzienlijk groter dat de vreemdeling nu wel in
aanmerking komt voor internationale bescherming. Ook als een vreemdeling valse
of vervalste documenten aan zijn opvolgende asielaanvraag ten grondslag legt en er
daarnaast geen andere nieuwe elementen en bevindingen zijn aangevoerd, kan van
horen worden afgezien. Een vals of vervalst document kan wel nieuw zijn, maar zal
de kans op internationale bescherming niet aanzienlijk groter maken. Tenslotte kan
bijvoorbeeld ook van een gehoor worden afgezien als het nieuwe element of
bevinding een handgeschreven brief betreft zonder echtheidskenmerken, die is
afgegeven op verzoek van de vreemdeling en afkomstig is van een niet-objectief
verifieerbare bron. Deze informatie moet dan wel beschikbaar zijn uit M35-O.
Indien de aanvraag compleet is, het document nieuw en relevant is en de vragen op
M35-O ten aanzien van het document zijn beantwoord, maar deze nog niet
voldoende informatie verschaffen om te beoordelen of de documenten de kans op
verlening van internationale bescherming aanzienlijk groter maken, voegt een
gehoor wel iets toe en zal er een gehoor worden gepland. Ook in twijfelgevallen
verdient het de voorkeur de vreemdeling te horen. De lat voor een gehoor in een
opvolgende aanvraag ligt bij een nieuw document lager dan voorheen. Door de
vreemdeling te horen, wordt voldaan aan de samenwerkingsverplichting. De
opvolgende aanvraag kan ook als er een gehoor is afgenomen nog altijd als nietontvankelijk o.g.v. artikel 30a, eerste lid, sub d, Vw worden afgedaan. Dit is
bijvoorbeeld het geval als het document wel nieuw is, maar het de kans op
internationale bescherming niet alsnog aanzienlijk groter maakt.
4.2 Last minuteaanvragen
Voor last minuteaanvragen geldt dat toepassing kan worden gegeven aan artikel 3.1
van het Vreemdelingenbesluit en de uitzetting of overdracht doorgang kan vinden
indien er kan worden vastgesteld dat er geen sprake is van nieuwe elementen of
bevindingen die de kans op internationale bescherming aanzienlijk groter maken.
Hier geldt onverminderd de tweetrap van (1) nieuwe elementen en bevindingen die
(2) de kans op internationale bescherming aanzienlijk groter maken en de kaders
die hierboven zijn omschreven.
In geval er bij een last minuteaanvraag een nieuw document wordt overlegd, is het
niet noodzakelijk dat er onderzoek wordt gedaan naar de authenticiteit van het
document indien dit tijdtechnisch niet haalbaar is. Er kan in dat geval worden
gehandeld alsof het document authentiek is. Er wordt louter gekeken naar de
overige punten die zijn genoemd in de vorige paragraaf (aard en inhoud, wijze van
verkrijgen, etc.) om te beoordelen of het document de kans op internationale
bescherming aanzienlijk groter maakt. Hiervoor is wel noodzakelijk dat duidelijk is
wat het document behelst en moet op z’n minst moet een (ruwe) vertaling
beschikbaar zijn.
Een uitzetting of overdracht kan nog altijd doorgang vinden wanneer bijvoorbeeld
het overgelegde nieuwe document niet relevant is voor de opvolgende asielaanvraag
of er goede redenen zijn om te twijfelen aan de juistheid van het document en het
document om die reden de kans op internationale bescherming niet aanzienlijk
groter maakt. Gelet op de tijdsdruk die gepaard gaat met asielaanvragen die op het
Pagina 5 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

laatste moment voor uitzetting worden ingediend, dienen niet al te hoge eisen aan
overgelegde documenten te worden gesteld. Het afgelasten van een uitzetting zodat
meer tijd kan worden genomen om de stukken goed te beoordelen, kan het
onvermijdelijke gevolg zijn.
4.3 Aanvragen die eerder zijn afgewezen
Vreemdelingen die van mening zijn dat hun eerdere asielaanvraag door het arrest
een andere uitkomst zou moeten krijgen, kunnen een opvolgende asielaanvraag (al
dan niet samen met een aanvraag tot heroverweging) indienen en zich daarbij
opnieuw beroepen op de elementen en bevindingen waarvan in de eerdere
procedure is overwogen dat deze niet kwalificeren als nieuwe elementen en
bevindingen. Het zal naar verwachting vooral om zaken gaan waarin in de eerdere
procedure documenten zijn overgelegd die toen terzijde zijn geschoven met als enig
of voornaamste argument dat de authenticiteit ervan niet is komen vast te staan.
Het is van belang dat hierbij goed wordt bekeken of er in de voorgaande
asielprocedure inderdaad (nagenoeg) enkel is afgewezen omdat het overgelegde
document niet op echtheid kon worden beoordeeld, het afkomstig was van een nietobjectief verifieerbare bron of een kopie betrof of als het document enkel ter zijde is
geschoven omdat het eerder had kunnen worden overgelegd. Indien dat het geval
is, zal volgens bovenstaande werkwijze moeten worden bekeken of de overgelegde
documenten gelet op het arrest wel als nieuwe elementen en bevindingen moeten
worden gezien en of deze de kans op verlening van internationale bescherming
aanzienlijk groter maken. Als wordt geoordeeld dat de documenten ten tijde van de
eerdere aanvraag al niet nieuw waren of de kans op internationale bescherming niet
aanzienlijk groter maken, dan kan opnieuw tot niet-ontvankelijkheid worden
geconcludeerd. Zoals hiervoor aangegeven, zal dat een uitgebreidere motivering
vereisen.
Ook is het denkbaar dat de eerdere afdoening als niet-ontvankelijk weliswaar niet
enkel gebaseerd was op de omstandigheid dat de authenticiteit van het document
niet is komen vast te staan, maar dat de overige reden(en) om niet-ontvankelijk te
verklaren erg mager waren in het licht van de motiveringseisen die nu gelden. In
dat geval is het raadzaam ook dan over te gaan tot het geven van een uitgebreidere
motivering.
Als wordt geconcludeerd dat de eerdere afdoening als niet-ontvankelijk niet staande
kan worden gehouden en destijds een inhoudelijke behandeling had dienen plaats te
vinden, zal een dergelijke behandeling alsnog moeten plaatsvinden. Dat hoeft niet
zonder meer tot een inwilliging te leiden. Afhankelijk van de omstandigheden van
het geval kan de aanvraag mogelijk kennelijk ongegrond worden verklaard (artikel
30b, eerste lid, onder g Vw).
Indien wordt geconcludeerd dat de eerdere afdoening als niet-ontvankelijk
gebaseerd was op een motivering welke (nagenoeg) geheel voldoet aan het arrest
van het Hof zoals hierboven is uitgewerkt, dan kan de opvolgende aanvraag
opnieuw als niet-ontvankelijk o.g.v. artikel 30a, eerste lid, sub d, Vw worden
afgedaan. Daarbij kan kortheidshalve worden verwezen naar de eerder gebezigde
motivering, gevolgd door de conclusie dat daarmee is voldaan aan de eisen die het
arrest van het Hof stelt.
Indien het voornemen bestaat in een opvolgende aanvraag met een beroep op het
arrest van het HvJ-EU over te gaan tot een inwilliging, dient contact te worden
gelegd met de dossierhouder van SUA.
Pagina 6 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

5. Afstemming

SUA, JZ, A&B, DMB.

Pagina 7 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

Stroomschema

Document

Stap 1:
Is het nieuw?

Ja

Nee

Niet ontvankelijk o.g.v.
art. 30a, eerste lid, sub d
Vw

Horen, tenzij op voorhand
duidelijk is dat het antwoord bij
stap 2 'nee' is

Stap 2:
Maakt het de kans op internationale bescherming
aanzienlijk groter?

Nee

Niet ontvankelijk
o.g.v. art. 30a,
eerste lid, sub d Vw

Ja

Inhoudelijke
behandeling

NB: in zaken waarin wordt gehoord, wordt één gehoor afgenomen waarin zowel de
ontvankelijkheid als de inhoudelijke aspecten worden bevraagd.

Pagina 8 van 8

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND/SUA

Nummer & Titel

IB 2021/88 Noemen van land van terugkeer in terugkeerbesluit

Kenmerk (digijus 3392333
Hoofdtaak
Regulier / Asiel
InformIND Thema A2/2
Relatie met
Geldig vanaf
Geldig tot en met

IB 2021/71 en IB 2021/78
11-07-2021
14-09-2021

1. Aanleiding
Op 2 juni jl. heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
(hierna: Afdeling) een voor de Staatssecretaris negatieve uitspraak gedaan en
geoordeeld dat in het terugkeerbesluit het land waarnaar de vreemdeling moet
terugkeren expliciet moet worden genoemd. Dit in navolging van de arresten van
het Hof van Justitie (14 mei 2020 FMS e.a.: ECLI:EU:C:2020:367 en 24 februari
2021: M. ECLI:EU:C:2021:127). In de procedure die bij de Afdeling voorlag stond
de vraag centraal of in een terugkeerbesluit een specifiek land moet worden
genoemd om als geldig terugkeerbesluit te worden aangemerkt. In IB 2021/78
zijn bouwstenen opgenomen waarvan een groot deel al in INDiGO is opgenomen.
In dit IB zijn nieuwe asielbouwstenen opgenomen voor de situatie dat de
nationaliteit ongeloofwaardig wordt geacht en waarin de asielaanvraag buiten
behandeling wordt gesteld.
2. Verwachting
In die situaties waarin duidelijkheid bestaat en het land van terugkeer kan
worden vermeld in het terugkeerbesluit, zijn bouwstenen ontwikkeld die gebruikt
kunnen worden in nieuwe zaken als ook in lopende bezwaarprocedures. De
nieuwe bouwstenen die in dit informatiebericht worden genoemd, zullen ook zo
spoedig mogelijk worden opgenomen in INDiGO.
Met dit informatiebericht vervalt IB 2021/78.
3. Toelichting
In het kort komt de uitspraak van de Afdeling erop neer dat het voor een vreemdeling
kenbaar moet zijn naar welk derde land hij zal worden verwijderd als het op
gedwongen terugkeer aankomt. Dan kan hij namelijk eventuele bezwaren die
aan terugkeer naar dat land in de weg staan, zo goed mogelijk naar voren
brengen. Ook kan hij zich dan beter verweren in een beroepsprocedure.
In rechtsoverweging 7 overweegt de Afdeling dat in een terugkeerbesluit een
specifiek land van terugkeer moet worden genoemd, en dat het ook mogelijk is
meerdere landen te noemen. Dit moet dus expliciet worden opgenomen in de
beschikking. Verder is er ruimte om bij oude (dus eerder genomen)
terugkeerbesluiten het land van terugkeer af te leiden uit de motivering van de
meeromvattende beschikking. Dat kan als uit deze motivering ondubbelzinnig
blijkt van welke nationaliteit wordt uitgegaan en naar welk land wordt verwacht
dat de vreemdeling terugkeert. In de meeste asielzaken kan worden afgeleid naar
welk land de vreemdeling moet terugkeren. Dergelijke beschikkingen hoeven dus
Pagina 1 van 6

Informatiebericht Strategie en U tvoeringsadvies (SUA)

niet te worden hersteld door A&B, maar kunnen worden doorgezet.
De consequenties van deze uitspraak worden de komende tijd verder in kaart
gebracht. De uitspraak heeft gevolgen voor reguliere, asiel- en bewaringszaken.
4. Hoe te handelen
Op dit moment zijn enkele bouwstenen beschikbaar die gebruikt moeten
worden in beschikkingen van de IND, zowel bij asiel als bij regulier. Deze
bouwstenen zijn voorgelegd aan de Redactieraad en worden door de
Redactieraad opgenomen in de relevante standaardbeschikkingen. In
afwachting daarvan moeten deze bouwstenen handmatig worden opgenomen in
de betreffende beschikkingen die vanaf heden worden opgesteld.
In een aantal situaties is het duidelijk hoe te handelen. Vaststaat dat de IND
in een terugkeerbesluit moet vermelden naar welk land de vreemdeling moet
terugkeren als de vreemdeling niet (langer) meer in Nederland mag verblijven.
Uiteraard staat het de vreemdeling vrij om zelfstandig te vertrekken naar een
derde land van keuze. In alle gevallen dat het land van terugkeer geen discussie
oplevert, moet de IND dit land vermelden in een terugkeerbesluit. Dit betekent
ook dat de IND in die gevallen eventueel een inreisverbod kan opleggen.
Als de IND vaststelt dat sprake is van een situatie als bedoeld in artikel 3 EVRM
en duidelijk is wat het land van terugkeer is, moet de IND in het
terugkeerbesluit ook het land van terugkeer vermelden. In het besluit wordt
namelijk ook aangegeven dat de vreemdeling niet wordt verwijderd naar het
land van herkomst; op de vreemdeling rust evengoed een vertrekplicht.
Hierdoor is sprake van een geldig terugkeerbesluit. In die gevallen kan de IND
de huidige werkwijze dus voortzetten, maar moet wel het land van terugkeer
worden vermeld.
Als in lopende bezwaar- en vervolgprocedures blijkt dat het land van
terugkeer vermeld kan worden, moet de IND het land van terugkeer alsnog
expliciet benoemen in de beschikking in bezwaar (of in een andere
vervolgprocedure). Hiermee voldoet de IND alsnog aan de voorwaarden die
gesteld wordt aan een terugkeerbesluit en kan de procedure voortgezet
worden.
Op dit moment wordt nog afgestemd hoe gehandeld moet worden in
asielzaken waarin de nationaliteit ongeloofwaardig wordt geacht en dus
niet inhoudelijk getoetst wordt, maar er wel sprake is van concrete
aanknopingspunten voor een ander land van herkomst. Daarover vindt
nog nader overleg plaats. Voor die zaken geldt dat vooralsnog de
bouwsteen kan worden gebruikt die ook wordt gebruikt in zaken waarin de
nationaliteit ongeloofwaardig is geacht (maar er geen concrete
aanknopingspunten voor een ander land van herkomst zijn).
Hieronder wordt met behulp van tekstblokken aangegeven hoe je moet
handelen in een bepaalde de situaties. N.B. Voor alle tekstblokken geldt: het
betreft m.n. de geel gearceerde teksten; de andere tekstblokken zouden in
INDiGO iets anders kunnen luiden.
ASIEL
In het algemeen kan uit de afwijzing van de asielaanvraag afgeleid worden van
welke nationaliteit wordt uitgegaan en naar welk land de vreemdeling moet
terugkeren.
Pagina 2 van 6

Informatiebericht Strategie en U tvoeringsadvies (SUA)

In het voornemen moet de volgende bouwsteen worden gebruikt.
Terugkeerbesluit en vertrektermijn:
De aanvraag voor een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd wordt
afgewezen en daarbij zal bepaald worden dat betrokkene Nederland, het
grondgebied van de EU, EER en Zwitserland moet verlaten. De
terugkeerverplichting ziet op *(Land van herkomst of veiligderde land).
*Op grond van artikel 62, eerste lid, Vw moet betrokkene Nederland,
het grondgebied van de EU, EER en Zwitserland binnen vier weken
verlaten.
*De aanvraag wordt afgewezen als kennelijk ongegrond als bedoeld in artikel 31,
eerste lid, Vw juncto artikel 30b, eerste lid onder * Vw. Hierdoor moet
betrokkene Nederland, het grondgebied van de EU, EER en Zwitserland
onmiddellijk verlaten op grond van artikel 62, tweede lid, aanhef en onder b, Vw.
*Betrokkene vormt een gevaar voor de openbare orde. Hierdoor moet betrokkene
Nederland, het grondgebied van de EU, EER en Zwitserland onmiddellijk verlaten
op grond van artikel 62, tweede lid, aanhef en onder c, Vw.
*Omdat artikel 1F van toepassing is, moet betrokkene Nederland, het
grondgebied van de EU, EER en Zwitserland onmiddellijk verlaten (zie
paragraafA3/3 Vc).
*Motiveer waarom sprake is van gevaar van openbare orde.
Als sprake is van bijzondere, individuele omstandigheden of andere redenen
waardoor ten aanzien van de uitvaardiging van een terugkeerbesluit of ten
aanzien van de gegeven vertrektermijn anders dient te worden besloten, dan
kan betrokkene deze omstandigheden of redenen in de zienswijze naar voren
brengen.
Als er in een zaak reeds eerder een terugkeerbesluit is uitgevaardigd en uit dat
besluit ondubbelzinnig kan worden afgeleid wat het land van terugkeer is, moet de
volgende bouwsteen worden gebruikt:
Terugkeerbesluit en vertrektermijn:
Op *(datum beschikking met eerste terugkeerbesluit) is een terugkeerbesluit
uitgevaardigd. Betrokkene moest *Nederland *het grondgebied van de EU, EER
en Zwitserland binnen *4 weken verlaten. Dit heeft *Aanhef niet gedaan. Uit de
beschikking van * volgt ondubbelzinnig dat * het land is waar betrokkene naar
moet terugkeren. Het terugkeerbesluit is daarom nog steeds van toepassing.
*De vertrektermijn is inmiddels verlopen.
*De vertrektermijn verloopt op *.
Hierdoor moet betrokkene Nederland onmiddellijk verlaten.

Pagina 3 van 6

Informatiebericht Strategie en U tvoeringsadvies (SUA)

In de beschikking kan gebruik worden gemaakt van de volgende bouwstenen:
*Dit besluit geldt tevens als terugkeerbesluit en heeft van rechtswege tot gevolg
dat betrokkene niet langer rechtmatig in Nederland verblijft. Betrokkene moet
terugkeren naar * (land van herkomst of veilig derde land). Tevens wordt bepaald
dat betrokkene Nederland, het grondgebied van de EU, EER en Zwitserland
onmiddellijk moet verlaten. Indien betrokkene hieraan niet voldoet, kan
betrokkene worden verwijderd. Tevens zullen verstrekkingen op de
voorgeschreven wijze worden beëindigd.
*Dit besluit geldt tevens als terugkeerbesluit en heeft van rechtswege tot gevolg
dat betrokkene met ingang van de dag waarop de beroepstermijn is verstreken,
niet langer rechtmatig in Nederland verblijft. Betrokkene moet terugkeren naar *
(land van herkomst of veilig derde land). Tevens wordt bepaald dat betrokkene
Nederland, het grondgebied van de EU, EER en Zwitserland binnen vier weken
moet verlaten. Hierna kan betrokkene worden verwijderd. Tevens zullen
verstrekkingen op de voorgeschreven wijze worden beëindigd.
In zaken waarin de gestelde nationaliteit van de vreemdeling niet geloofwaardig
wordt geacht, moet de volgende bouwsteen worden gebruikt:
In het besluit is gemotiveerd uiteengezet waarom aan de verklaringen van de
vreemdeling inzake de gestelde herkomst en nationaliteit geen geloof wordt
gehecht. Om die reden kan door toedoen van de vreemdeling niet worden
vastgesteld naar welk land de vreemdeling moet terugkeren en of hij aldaar heeft te
vrezen voor vervolging of ernstige schade. Welk land dit is, mag echter bij de
vreemdeling bekend worden verondersteld zodat hij op dit punt niet in onzekerheid
verkeert. Op het moment dat in het kader van de terugkeerprocedure voldoende
duidelijk is naar welk land de vreemdeling moet terug te keren, zal dit in een
volgend aanvullend (terugkeer)besluit worden vermeld. [N.B. In de bouwsteen zou
nog het volgende zinsdeel opgenomen kunnen zijn: en zal de vreemdeling in de
gelegenheid worden gesteld om desgewenst een opvolgende aanvraag om een
verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd in te dienen.
Deze verwijzing naar de asielprocedure is niet zonder meer noodzakelijk. Wel wordt
hiermee nadrukkelijker aangegeven hoe het risico op refoulement in dit
terugkeerbesluit is betrokken. Met de mededeling dat we een nieuw TKB zullen
nemen als het land bekend wordt, is dat echter ook afgedicht. Om die reden is
besloten dat zinsdeel niet op te laten nemen in de definitieve bouwsteen. Graag dat
zinsdeel dan ook schrappen. De bouwstenen worden spoedig hierop aangepast.]
Voorgaande ontslaat de vreemdeling niet om aan de wettelijke vertrekplicht gevolg
te geven en terug te keren naar het land waarvan de vreemdeling de nationaliteit
heeft.
In zaken waarin de asielaanvraag buiten behandeling wordt gesteld, omdat de
vreemdeling niet is verschenen om te worden gehoord of met onbekende
bestemming is vertrokken, moet in het voornemen de volgende bouwsteen worden
gebruikt.
*Terugkeerbesluit
De aanvraag voor een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd wordt afgewezen
en daarbij zal bepaald worden dat betrokkene Nederland, het grondgebied van de

Pagina 4 van 6

Informatiebericht Strategie en U tvoeringsadvies (SUA)

EU, EER en Zwitserland moet verlaten. De terugkeerverplichting ziet op *(land van
herkomst of veilig derde land).
Uit de indiening van de asielaanvraag kan worden afgeleid dat betrokkene stelt bij
terugkeer naar dat land te vrezen te hebben voor vervolging of ernstige schade.
Zonder opgaaf van reden is *Aanhef. Hij/zij kleine letters* *niet gekomen om te
worden gehoord en *met onbekende bestemming vertrokken. Deze handelwijze van
betrokkene geeft aanleiding aan te nemen dat dit terugkeerbesluit kan worden
genomen zonder schending van het beginsel van non-refoulement.
Als sprake is van bijzondere, individuele omstandigheden of andere redenen
waardoor ten aanzien van de uitvaardiging van een terugkeerbesluit of ten aanzien
van de gegeven vertrektermijn anders dient te worden besloten, dan kan
betrokkene deze omstandigheden of redenen in de zienswijze naar voren brengen.
In de beschikking kan dan worden volstaan met het noemen van het land zoals dat
ook in andere beschikkingen wordt gedaan.
REGULIER
In het algemeen kan uit de aanvraag van de vreemdeling worden afgeleid welke
nationaliteit de vreemdeling heeft en naar welk land de vreemdeling moet
terugkeren. In zaken waarin dat niet duidelijk is, omdat de nationaliteit van de
vreemdeling onbekend is of dat aan diens nationaliteit wordt getwijfeld, vindt nog
nader overleg plaats. Maar in die zaken waarin de nationaliteit wél duidelijk is
moet één van de volgende bouwstenen worden gebruikt (laatste bouwsteen komt
in Extradoc te staan):
Beschikking in primo (eerste procedure):
*U hebt geen verblijfsrecht meer. Dat betekent dat u niet meer in Nederland mag
zijn.
*U moet Nederland en de Europese Unie (EU) meteen verlaten en u kunt worden
uitgezet. Ik bedoel met de EU ook de Europese Economische Ruimte (EER) en
Zwitserland.
*U moet Nederland en de Europese Unie (EU) binnen 4 weken verlaten. Als u dat
niet doet, kunt u worden uitgezet. Ik bedoel met de EU ook de Europese
Economische Ruimte (EER) en Zwitserland.
U moet terugkeren naar *(vermeld hier het betreffende land van herkomst of het
betreffende veilig derde land als dat in een asielprocedure aan de vreemdeling is
tegengeworpen).
Beschikking op bezwaar of vervolgprocedure waarin uit het eerdere
terugkeerbesluit wèl ondubbelzinnig kan worden afgeleid wat het land van
terugkeer is (bouwsteen zal op een later moment te vinden zijn in Extradoc):
In het besluit van *datum hebt u een terugkeerbesluit gekregen. Daarin staat dat u
Nederland en de Europese Unie (EU), *binnen 4 weken *meteen moest verlaten.
Met de EU bedoel ik ook de Europese Economische Ruimte (EER) en Zwitserland. Uit
het besluit van * volgt duidelijk dat * het land is waar u naar moet terugkeren. U
hebt de EU nog niet verlaten. De plicht om te vertrekken geldt daarom nog steeds.
U bent zelf verantwoordelijk voor uw vertrek.

Pagina 5 van 6

Informatiebericht Strategie en U tvoeringsadvies (SUA)

5. Afstemming
Het oorspronkelijke informatiebericht is afgestemd met DA&B, DRVN, JZ, de
Redactieraad en DMB.

Pagina 6 van 6

Informatiebericht SUA

INTERN

Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND / SUA

Nummer & Titel

IB 2021/69 (Aanpassing asielprocedure –
vreemdelingenbewaring en grensprocedure)

Kenmerk (digijust)
Hoofdtaak
InformIND Thema

3344501
Asiel
Procesoverstijgende thema´s / Habeas Corpus
Asiel themapagina´s / Asielprocedure

Relatie met
Geldig vanaf
Geldig tot en met

IB 2021/68 en WI Grensprocedure
02-06-2021
02-12-2021

1. Aanleiding
Bij brief van 10 september 2020 heeft de Staatssecretaris de Tweede Kamer
geïnformeerd over het voornemen om een aantal wijzigingen door te voeren in de
asielprocedure (TK 2019-2020, 19637 nr. 2652). Deze wijzigingen treden op 25 juni
2021 in werking en zijn neergelegd in het Vreemdelingenbesluit (Vb), het Voorschrift
Vreemdelingen (VV) en de Vreemdelingencirculaire (Vc). De belangrijkste
wijzigingen vormen de samenvoeging van het aanmeldgehoor en het eerste gehoor,
het vragen naar asielmotieven in het aanmeldgehoor, de wijziging van de redenen
om de RVT te onthouden en de mogelijkheid om de AA in bepaalde gevallen op
voorhand te verlengen. In dit Informatiebericht wordt een overzicht gegeven van de
wijzigingen en wat deze betekenen voor asielprocedures in
vreemdelingenbewaringszaken (59b en VRIS) en in de grensprocedure.
2. Verwachting
De verwachting is dat dit informatiebericht nog enige tijd na implementatie in
werking zal blijven zodat medewerkers de informatie kunnen raadplegen. Het is niet
de bedoeling de inhoud van dit informatiebericht op te nemen in een aparte
Werkinstructie; dit zal de dagelijkse praktijk worden die is neergelegd in
bijvoorbeeld de Procesbeschrijving/Systeembeschrijving Asiel. Vragen die opkomen
naar aanleiding van het nieuwe werkproces kunnen via de Q&A worden gesteld en
beantwoord en zijn daarna te raadplegen voor alle medewerkers. Waar nodig
kunnen bepaalde werkwijzen in een later stadium opgenomen worden in de Vc.
Daarnaast zal de bestaande Werkinstructie over de grensprocedure worden
aangepast in lijn met de nieuwe praktijk.
Over de gevolgen van de wijziging van het Vb voor ¨landzaken¨ is een apart
informatiebericht gepubliceerd, zie IB 2021/68.
3. Inhoud/Toelichting
De volgende onderwerpen komen aan bod in dit informatiebericht:
A. Grensprocedure
1. Introductie van het aanmeldgehoor en vervallen van het eerste gehoor
Pagina 1 van 6

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

2. Verplaatsing voorbereiding op het nader gehoor naar de Rust- en
Voorbereidingstermijn (RVT)
3. Mogelijkheden om van de RVT af te zien
4. Mogelijkheid om de AA op voorhand met drie dagen te verlengen (AA+)
5. Toepassing van spoor 2 in de grensprocedure
B. Vreemdelingenbewaring 59b en VRIS
1. Introductie van het aanmeldgehoor en vervallen van het eerste gehoor
2. Verplaatsing voorbereiding op het nader gehoor
3. Niet toepassen van de RVT
4. Mogelijkheid om de AA op voorhand met drie dagen te verlengen (AA+)
5. Toepassing van spoor 2 in bewaringszaken
C. Overgangsrecht
A. Grensprocedure
1. Introductie van het aanmeldgehoor en vervallen van het eerste gehoor
Artikel 3.108d, zevende lid, Vb bepaalt dat de aanmeldfase niet van toepassing is in
de grensprocedure, maar dat er wel een aanmeldgehoor wordt gehouden waarin ook
gevraagd wordt naar de asielmotieven.
Tegelijkertijd vervalt het eerste gehoor en gaat, net als in landzaken, ook in de
grensprocedure de AA naar zes dagen. De AA start in het vervolg dus met het nader
gehoor.
Het totaal aantal gehoren in de grensprocedure blijft dus gelijk. Wel is het eerste
gehoor, dat een vaste plek had op dag 1 van de AA, nu gewisseld voor een
aanmeldgehoor waarvoor het vereiste enkel is dat het is gehouden voor de start van
de AA. Het aanmeldgehoor maakt dus geen onderdeel uit van AA/AA+.
Het Vreemdelingenbesluit laat open of het aanmeldgehoor vóór dan wel na de RVT
wordt gehouden. In de praktijk zal het de voorkeur hebben om het aanmeldgehoor
voorafgaand aan de RVT te laten plaatsvinden. Het voordeel daarvan is dat er meer
tijd is om op grond van de inhoud van het aanmeldgehoor te bepalen en te plannen
of de aanvraag in de AA of de AA+ wordt afgedaan. Wanneer het, bijvoorbeeld in
een situatie van een ongebruikelijk hoge instroom aan de grens, niet meer lukt om
het aanmeldgehoor voorafgaand aan de RVT te houden, dan kan het aanmeldgehoor
direct voorafgaand aan de start van de AA worden ingepland.
In de WI Aanmeldgehoren is uitvoerig beschreven op welke wijze een
aanmeldgehoor moet worden gehouden en waar het aan moet voldoen. Met het
vervallen van het eerste gehoor is de kwaliteit van het aanmeldgehoor nog meer
van belang, te meer omdat het in beginsel niet de bedoeling is om nog aanvullende,
verifiërende vragen te stellen tijdens het nader gehoor. Correcties en aanvullingen
op het aanmeldgehoor of tijdens de RVT opgekomen nieuwe omstandigheden,
dienen zo nodig wel te worden besproken. Ook moet de vreemdeling in het nader
gehoor worden geconfronteerd met eventuele tegenstrijdigheden en in de
gelegenheid worden gesteld om daarop te reageren. 1
Nieuw is dat de IND in het aanmeldformulier en/of tijdens het aanmeldgehoor zal
vragen naar een korte opgave van de asielmotieven. Dit is ook in artikel 3.108d Vb
opgenomen. De vraag naar een korte opgave van de asielmotieven is niet meer dan
een eerste uitvraag naar de asielmotieven. Hiermee kan de IND een betere
inschatting maken van de complexiteit en bewerkelijkheid van de asielaanvraag en
1

Zie AbRS 20 oktober 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2459
Pagina 2 van 6

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

daarnaast eventuele kwetsbaarheden bij de vreemdeling onderkennen. Deze
informatie wordt gebruikt voor een efficiënte planning van de procedure. Het is
uitdrukkelijk niet de bedoeling om tijdens het aanmeldgehoor op de asielmotieven
door te vragen, want hiervoor dient nog steeds het nader gehoor. Ook is het zaak
om tijdens het aanmeldgehoor in te grijpen als de vreemdeling zelf te veel uitweidt
over zijn asielmotieven. Daarnaast mogen de tijdens de aanmeldfase opgegeven
asielmotieven niet betrokken worden bij de beoordeling van de inwilligbaarheid van
de aanvraag. Dit gebeurt alleen wanneer de afgelegde verklaringen betrekking
hebben op daden als bedoeld in artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag, andere
zware strafbare feiten of indien de bescherming van de nationale veiligheid dit
vereist.
Andere tijdens de aanmeldfase en aanmeldgehoor afgelegde verklaringen kunnen
wel worden betrokken bij de beoordeling van de inwilligbaarheid van de aanvraag.
De IND dient namelijk een integrale geloofwaardigheidsbeoordeling te verrichten,
waarbij alle door de asielzoeker afgelegde verklaringen en overgelegde
bewijsmiddelen over de reden waarom hij in Nederland asiel wil in onderlinge
samenhang en in het licht van de overige afgelegde verklaringen, overgelegde
bewijsmiddelen en overige omstandigheden moeten worden bezien. 2
2. Verplaatsing voorbereiding op het nader gehoor naar de Rust- en
Voorbereidingstermijn (RVT)
Onderdeel van de wijziging in de AA is dat deze start met het nader gehoor,
waardoor de voorbereiding op dat gehoor verplaatst is naar de RVT (zie artikel
3.109, vierde lid, Vb). De RvR plant de voorbereidingsdag dus voorafgaand aan het
nader gehoor in. Indien dit planningstechnisch mogelijk is, kan de RvR/advocaat er
ook voor kiezen de voorbereiding al voorafgaand aan het geplande aanmeldgehoor
te laten plaatsvinden. De planning van de IND hoeft hier echter niet op afgestemd te
worden; in beginsel is in het Vb geregeld dat de voorbereiding tijdens de RVT
plaatsvindt.
3. Mogelijkheden om van de RVT af te zien
In artikel 3.109, zesde lid, Vb zijn de reeds bestaande mogelijkheden om van de
RVT af te zien iets aangepast en is daarnaast een nieuwe reden toegevoegd:
1) de vreemdeling veroorzaakt overlast op of rondom de opvanglocatie;
2) de vreemdeling is rechtens zijn vrijheid ontnomen op grond van artikel 59b Vw
dan wel op grond van een niet-vreemdelingrechtelijke titel;
3) het vermoeden bestaat dat de aanvraag mede kan worden afgewezen omdat de
vreemdeling niet naar waarheid gegevens heeft verstrekt over identiteit,
nationaliteit, herkomst of etniciteit.
De uitbreiding van de redenen om de RVT te onthouden, raakt de grensprocedure
nauwelijks. Zo is al in het beleid opgenomen dat in het geval van strafrechtelijke
detentie geen RVT wordt toegepast, dit blijft dus gelden voor grenszaken waarbij de
vreemdeling in strafrechtelijke detentie zit. Daarnaast maakt de aard van de
grensprocedure (detentie, en binnenkomst in de meeste gevallen via het vliegtuig)
dat de grond ‘overlast op de opvanglocatie’ niet aan de orde is, en ook het probleem
van pseudo´s doet zich veel minder voor.
Mocht er in een grenszaak toch reden zijn de RVT te onthouden, zie dan
Informatiebericht 2021/68 voor meer informatie over het onthouden van de RVT.

2

AbRS 20 oktober 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2459
Pagina 3 van 6

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

4. Mogelijkheid om AA op voorhand met drie dagen te verlengen (AA+)
Naast de al bestaande mogelijkheden om de AA te verlengen nádat de AA is gestart,
wordt in artikel 3.115, eerste lid, Vb een extra mogelijkheid geïntroduceerd om de
AA te kunnen verlengen. Het wordt mogelijk om voorafgaand aan de start van de AA
in enkele specifiek omschreven gevallen de termijn te verlengen met drie dagen.
Deze dagen worden als volgt ingevuld: een extra dag voor het nader gehoor, een
extra dag voor de correcties en aanvullingen/beginnen met het voornemen, en een
extra dag voor het opstellen van de zienswijze.
Waar in landzaken de regietafel een belangrijke rol inneemt bij de vraag of de AA+
moet worden toegepast, is dat op het AC Schiphol anders. De (fysieke) regietafel is
er namelijk niet op het AC Schiphol. In deze gevallen beoordeelt de medewerker die
het aanmeldgehoor afneemt in samenspraak met de senior van de dag of de zaak in
de AA+ afgehandeld dient te worden.
Het op voorhand verlengen van de AA kan in de volgende situaties:
1) Als er indicaties zijn dat het onderzoek naar de afgelegde verklaringen (het
asielrelaas) meer tijd zal vergen;
2) Als de vreemdeling bijzondere procedurele waarborgen behoeft.
Ad 1)
Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan zaken waarin door de vreemdeling
tijdens de aanmeldfase is aangegeven dat zijn asielrelaas bestaat uit meerdere, los
van elkaar staande gebeurtenissen die elk een eigen en gedegen beoordeling
vergen. Ook kunnen bepaalde asielmotieven gelet op het land van herkomst of de
individuele persoon bij de uitvraag veel tijd kosten, waardoor de verwachting is dat
ook extra tijd nodig is voor de motivering van het besluit. Het is echter niet
wenselijk deze mogelijkheid al te snel en automatisch toe te passen in bepaalde
zaken; de AA+ moet de uitzondering op de regel blijven voor zaken waarin wordt
voorzien dat echt meer tijd nodig is dan in de AA beschikbaar is.
Ad 2)
Deze mogelijkheid kan worden toegepast wanneer de verwachting is dat het horen
meer tijd vergt omdat de vreemdeling stottert, doof is, slechthorend, blind of
slechtziend is of niet lang aaneengesloten kan zitten. Bij de beslissing wordt de
informatie die tot dan toe in de RVT beschikbaar is (medisch onderzoek en eventuele
andere relevante informatie) betrokken. Met de drie extra dagen van de AA+ kan in
een aantal van deze zaken de benodigde passende steun worden geboden zonder
dat de zaak VA hoeft te worden gezonden.
NB: de al bestaande mogelijkheden om de AA te verlengen en die vermeld staan in
artikel 3.115, tweede lid, Vb gelden ook wanneer de AA+ wordt toegepast. Dat
betekent dat de AA+ ook verlengd kan worden op basis van de daar genoemde
gronden. Uiteraard geldt hier wel dat de aanvraag binnen de gestelde
maximumtermijn in de grensprocedure (vier weken) afgehandeld moet worden.
5. Spoor 2 in de grensprocedure
Met het wijzigingsvoorstel wordt de verkorte procedure van spoor 2 (artikel 3.109ca
Vb) ook van toepassing op de grensprocedure.
In artikel 3.109ca, eerste lid, Vb zijn de categorieën opgenomen die in spoor 2
afgedaan kunnen worden:
a. de vreemdeling in een andere lidstaat van de Europese Unie internationale
bescherming geniet of die al door Nederland in het bezit is gesteld van een
asielstatus (niet zijnde nareis);

Pagina 4 van 6

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

b. vreemdelingen die door een lidstaat van de EER (niet zijnde tevens lidstaat van
de EU; dat zijn Noorwegen, IJsland en Liechtenstein) of Zwitserland in het bezit zijn
gesteld van een asielstatus;
c. vreemdelingen die afkomstig zijn uit een veilig land van herkomst;
d. vreemdelingen die onderdaan zijn van een lidstaat van de Europese Unie.
Toepassing van spoor 2 betekent dat in deze zaken geen RVT meer wordt geboden
en de vreemdeling slechts één gehoor krijgt. Voorafgaand aan het gehoor wordt de
vreemdeling door VWN voorgelicht over de procedure en kan hij
kennismaken/voorbereiden op het gehoor met de advocaat.
Omdat in deze procedure geen RVT wordt geboden, krijgen vreemdelingen ook geen
(standaard) medisch onderzoek. Onder omstandigheden kan het echter raadzaam
zijn om toch een medisch onderzoek aan te bieden, temeer omdat de vreemdeling in
detentie zit. Bij vreemdelingen waar aanwijzingen bestaan dat sprake is van
medische problematiek/beperkingen die van invloed kunnen zijn bij het horen wordt
zorgvuldigheidshalve aangeraden toch een medisch onderzoek aan te bieden, ook
om vertraging later in de procedure te voorkomen.
Voor meer informatie over de procedure in spoor 2 zie de Werkinstructie Spoor 2.
B. Vreemdelingenbewaring 59b en VRIS
1. Formaliseren aanmeldfase, samenvoegen aanmeldgehoor en eerste gehoor
In het wijzigingsvoorstel wordt in artikel 3.108d, zevende lid, Vb bepaald dat de
aanmeldfase niet van toepassing is in bewarings- en VRIS-zaken, maar dat er wel
een aanmeldgehoor wordt gehouden waarin ook gevraagd wordt naar de
asielmotieven.
Tegelijkertijd vervalt het eerste gehoor en gaat, net als in landzaken, ook in de
grensprocedure de AA naar zes dagen. De AA start in het vervolg met het nader
gehoor. Het totaal aantal gehoren blijft dus gelijk. Wel is het eerste gehoor, dat een
vaste plek had op dag 1 van de AA, nu gewisseld voor een aanmeldgehoor waarvoor
het vereiste enkel is dat het is gehouden voordat het nader gehoor plaatsvindt en
dus geen onderdeel meer uitmaakt van de AA/AA+.
In deze zaken is er straks geen RVT meer (zie punt 3). Dat maakt dat er – anders
dan hiervoor is beschreven voor zaken in de grensprocedure – geen expliciete keuze
gemaakt hoeft te worden voor het moment (voor of na de RVT) dat het
aanmeldgehoor wordt gehouden. De enige voorwaarde is dat het plaatsvindt vóór de
start van de AA. Wel is het wenselijk het aanmeldgehoor zo vroeg mogelijk te laten
plaatsvinden, zodat er ruimte voor bv. herkomst- of documentenonderzoek is.
Zie voor de inhoudelijke opmerkingen over het aanmeldgehoor hierboven bij
Grensprocedure, onder punt 1.
2. Verplaatsing voorbereiding op het nader gehoor
Doordat de AA in het gewijzigde proces zal starten met het nader gehoor, verschuift
de voorbereiding op het nader gehoor in principe naar de RVT (zie artikel 3.109,
vierde lid, Vb). Omdat in bewaringszaken geen RVT wordt gegeven, wordt in artikel
3.109, zevende lid, Vb gewaarborgd dat de vreemdeling wel wordt voorbereid op het
nader gehoor vóór de start van de AA. Dit betekent dat de RvR voorafgaand aan de
start van de AA een moment inplant waarop de voorbereiding kan plaatsvinden.
3. Niet toepassen van de RVT
In artikel 3.109, zesde lid, Vb worden de mogelijkheden om van de RVT af te zien
aangepast/uitgebreid, waardoor in het vervolg in 59b-zaken geen RVT meer
gegeven wordt (VRIS-zaken waren al uitgezonderd van de RVT).

Pagina 5 van 6

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

Omdat in deze procedure geen RVT wordt geboden, krijgen vreemdelingen ook geen
(standaard) medisch onderzoek. Onder omstandigheden kan het echter raadzaam
zijn om toch een medisch onderzoek aan te bieden, temeer omdat de vreemdeling in
detentie zit. Bij vreemdelingen waar aanwijzingen bestaan dat sprake is van
medische problematiek/beperkingen die van invloed kunnen zijn bij het horen wordt
zorgvuldigheidshalve aangeraden toch een medisch onderzoek aan te bieden, ook
om vertraging later in de procedure te voorkomen.
4. Mogelijkheid om AA op voorhand met drie dagen te verlengen (AA+)
Zie hierboven onder de Grensprocedure Mogelijkheid om AA op voorhand met drie
dagen te verlengen (AA+). Deze informatie is ook van toepassing in 59b- en VRISzaken.
5. Toepassing van spoor 2 in bewaringszaken
Zie hierboven onder de Grensprocedure Toepassing van spoor 2 in de
grensprocedure. Deze informatie is ook van toepassing in 59b- en VRIS-zaken.
C. Overgangsrecht
De algemene regel is dat regelgeving onmiddellijke werking heeft op nieuwe
aanvragen (aanvragen die zijn ingediend op of na de datum van inwerkingtreding
van het Vb). Er is in het Vreemdelingenbesluit echter overgangsrecht opgenomen.
Op aanvragen die zijn ingediend vóór de inwerkingtreding van het gewijzigde Vb kan
de nieuwe procedure van artikel 3.110 tot en met 3.116 Vb (het vervallen van het
eerste gehoor, de zesdaagse AA en eventuele toepassing van de AA+) onder
bepaalde voorwaarden worden toegepast. De belangrijkste voorwaarde is dat er in
de zaak al een aanmeldgehoor is afgenomen. Als er al een eerste gehoor is geweest,
wordt de AA ¨oude stijl¨ gewoon voortgezet. In de praktijk zal dit overgangsrecht
dus alleen van toepassing zijn in ¨landzaken¨ en niet in grens- en bewaringszaken;
in die zaken werd eerder immers geen aanmeldgehoor afgenomen.
Aanvraag ingediend op of na de datum van inwerkingtreding
In grens- en bewaringszaken zal de nieuwe procedure in de praktijk dus worden
toegepast op aanvragen die zijn ingediend op of na de datum van inwerkingtreding.
Voor die zaken geldt dat een aanmeldgehoor wordt ingepland waarin naar
asielmotieven wordt gevraagd, dat de RVT wordt onthouden in bewaringszaken, en
dat een 6-daagse AA of een 9-daagse AA+ kan worden gepland.
Aanvraag ingediend vóór de datum van inwerkingtreding
Bij aanvragen die zijn ingediend vóór de datum van inwerkingtreding wordt de
¨oude¨ procedure ingepland en gevolgd. Het kan zijn dat het eerste gehoor nog is
ingepland voor de datum van inwerkingtreding, maar het kan ook voorkomen dat
het eerste gehoor net na de datum van inwerkingtreding ligt. Dat laatste zal naar
verwachting slechts in een klein aantal zaken het geval zijn. In die zaken kan in
INDIGO nog gebruik worden gemaakt van het format eerste gehoor.
Spoor 2
De huidige regelgeving biedt ruimte voor het toepassen van spoor 2 in
bewaringzaken. Bij bewaringszaken van veilige landers en EU-statushouders waar
de aanvraag voor de datum van inwerkingtreding is ingediend, kan spoor 2 dus al
worden toegepast. Voor de nieuwe categorieën geldt dat spoor 2 kan worden
toegepast op aanvragen die zijn ingediend op of na de datum van inwerkingtreding
van het gewijzigde Vb.
Voor de grensprocedure geldt dat spoor 2 kan worden toegepast op aanvragen die
zijn ingediend op of na de datum van inwerkingtreding van het gewijzigde Vb.
4. Afstemming

Dit informatiebericht is afgestemd met A&B, I&S en JZ.
Pagina 6 van 6

Informatiebericht SUA - INTERN
Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND / SUA

Nummer & Titel

IB 2021/68 (Aanpassing asielprocedure - samenvoegen
eerste gehoor en aanmeldgehoor)

Kenmerk (digijust)
Hoofdtaak
InformIND Thema

3344501
Asiel
Asiel themapagina´s / Asielprocedure

Relatie met

IB 2021/69 (Aanpassing asielprocedure –
vreemdelingenbewaring en grensprocedure
02-06-2021
02-12-2021

Geldig vanaf
Geldig tot en met

en
en

1. Aanleiding
Bij brief van 10 september 2020 heeft de Staatssecretaris de Tweede Kamer
geïnformeerd over het voornemen om een aantal wijzigingen door te voeren in de
asielprocedure (TK 2019-2020, 19637 nr. 2652). Deze wijzigingen treden op 25 juni
2021 in werking en zijn neergelegd in het Vreemdelingenbesluit (Vb), het Voorschrift
Vreemdelingen (VV) en de Vreemdelingencirculaire (Vc). De belangrijkste
wijzigingen vormen de samenvoeging van het aanmeldgehoor en het eerste gehoor,
het vragen naar het asielmotief in de aanmeldfase en de mogelijkheid om de AA in
bepaalde gevallen op voorhand te verlengen. In dit informatiebericht wordt een
overzicht gegeven van de wijzigingen en wat deze betekenen voor de IND. De rol en
taken van VWN en rechtsbijstand wijzigen niet.
2. Verwachting
De verwachting is dat dit informatiebericht nog enige tijd na de inwerkintreding van
de wijzigingen geldig zal blijven zodat medewerkers de informatie kunnen
raadplegen. Het is niet de bedoeling de inhoud van dit informatiebericht op te
nemen in een aparte werkinstructie; de procedurele aanpassingen zullen
opgenomen worden in bijvoorbeeld de Procesbeschrijving/Systeembeschrijving
Asiel. Vragen die opkomen naar aanleiding van het nieuwe werkproces kunnen via
de Q&A worden gesteld en beantwoord en zijn daarna te raadplegen voor alle
medewerkers. Waar nodig kunnen bepaalde werkwijzen in een later stadium
opgenomen worden in de Vc.
Over de gevolgen voor zaken in de grensprocedure en vreemdelingenbewaring is
een apart informatiebericht gepubliceerd, zie IB 2021/69.
Daarnaast zijn de volgende Werkinstructies worden aangepast in lijn met de nieuwe
praktijk (deze worden gepubliceerd op de datum van inwerkingtreding van de
gewijzigde regelgeving):
•
WI Bijzondere procedurele waarborgen (kwetsbare vreemdelingen)
•
WI Nader gehoor
•
WI Aanmeldgehoren
•
WI Hoog risico paspoorten
•
WI Grensprocedure
•
WI spoor 2 (dit was eerst een informatiebericht)
Pagina 1 van 9

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

•

WI Medische problematiek en horen en beslissen in de asielprocedure

3. Inhoud/Toelichting
De volgende onderwerpen komen aan bod in dit informatiebericht:
1. Formaliseren aanmeldfase, uitvraag asielmotief in het aanmeldgehoor,
samenvoegen aanmeldgehoor en eerste gehoor
2. Verplaatsing voorbereiding op het nader gehoor naar de Rust- en
Voorbereidingstermijn (RVT)
3. Mogelijkheden om van de RVT af te zien
4. Mogelijkheid om AA op voorhand met drie dagen te verlengen (AA+)
5. Uitbreiding spoor 2 en aanpassing spoor 2 aan de huidige praktijk
6. Overgangsrecht
1. Formaliseren aanmeldfase, samenvoegen aanmeldgehoor en eerste gehoor
In artikel 3.108d Vb is de aanmeldfase formeel vastgelegd. Alle handelingen die
tijdens de aanmeldfase moeten worden doorlopen, inclusief het aanmeldgehoor,
worden in dit artikel benoemd. Ten aanzien van de handelingen die tijdens de
aanmeldfase moeten worden verricht, zijn er geen wijzigingen ten opzichte van de
huidige praktijk. De aanmeldfase zoals in de loop der jaren in de praktijk is
ontstaan, krijgt daarmee een plek in het Vb. De aanmeldfase kan in drie dagen
doorlopen zijn, maar kan uitlopen als gevolg van bijvoorbeeld een hoge instroom,
onvoorziene wisselingen in de samenstelling van de instroom of het niet beschikbaar
zijn van een tolk in een specifieke taal. De aanmeldfase is daarom in het Vb niet in
tijd gelimiteerd.
Voor de vreemdeling eindigt de aanmeldfase met het afronden van het
aanmeldgehoor, waarna de RVT van start gaat. De vreemdeling krijgt de
gelegenheid correcties en aanvullingen in te dienen op het verslag van het
aanmeldgehoor (zie artikel 3.108d, achtste lid, Vb).
Samenvoeging van het aanmeldgehoor en het eerste gehoor/verkorting AA
Door het uitbreiden van het aanmeldgehoor is in de loop van de tijd een dubbeling
ontstaan tussen het aanmeldgehoor en het eerste gehoor. Het eerste gehoor kon
niet achterwege worden gelaten omdat het Vreemdelingenbesluit dit gehoor
verplicht stelde. In de praktijk werd het eerste gehoor de laatste jaren vooral een
gehoor waarin de verklaringen uit het aanmeldgehoor werden geverifieerd
(verificatiegehoor). Met de aanpassing van de regelgeving, worden het
aanmeldgehoor en het eerste gehoor samengevoegd waardoor het eerste gehoor
komt te vervallen. De AA start voortaan met het nader gehoor in plaats van een
eerste gehoor. Omdat daarnaast de voorbereiding op het nader gehoor in de RVT
gaat plaatsvinden (de zogenaamde dag -1), duurt de ‘normale’/niet-verlengde AA
voortaan zes in plaats van acht dagen.
Aanmeldgehoor en uitvraag asielmotief
In de WI Aanmeldgehoren is uitvoerig beschreven op welke wijze een
aanmeldgehoor moet worden gehouden en waar het aan moet voldoen. Deze
werkinstructie geldt ook voor amv vanaf de leeftijd van 12 jaar. Met het vervallen
van het eerste gehoor is de kwaliteit van het aanmeldgehoor nog meer van belang,
te meer omdat het in beginsel niet de bedoeling is om nog aanvullende, verifiërende
vragen te stellen tijdens het nader gehoor. Correcties en aanvullingen op het
aanmeldgehoor of tijdens de RVT opgekomen nieuwe omstandigheden, dienen zo
nodig wel te worden besproken. Ook moet de vreemdeling in het nader gehoor

Pagina 2 van 9

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

worden geconfronteerd met eventuele tegenstrijdigheden en in de gelegenheid
worden gesteld om daarop te reageren. 1
Nieuw is dat de IND in het aanmeldformulier en/of tijdens het aanmeldgehoor zal
vragen naar een korte opgave van de asielmotieven. Dit is ook in artikel 3.108d Vb
opgenomen. De vraag naar een korte opgave van de asielmotieven is niet meer dan
een eerste uitvraag naar de asielmotieven. Hiermee kan de IND een betere
inschatting maken van de complexiteit en bewerkelijkheid van de asielaanvraag en
daarnaast eventuele kwetsbaarheden bij de vreemdeling onderkennen. Deze
informatie wordt gebruikt voor een efficiënte planning van de procedure. Het biedt
daarnaast de kans voor de hoormedewerker om zich beter te kunnen voorbereiden
op het nader gehoor nu de essentie van de asielmotieven al bekend is. Het is
uitdrukkelijk niet de bedoeling om tijdens het aanmeldgehoor op de asielmotieven
door te vragen, want hiervoor dient nog steeds het nader gehoor. Ook is het zaak
om tijdens het aanmeldgehoor in te grijpen als de vreemdeling zelf te veel uitweidt
over zijn asielmotieven. Daarnaast mogen de tijdens de in het aanmeldformulier of
tijdens het aanmeldgehoor opgegeven asielmotieven niet betrokken worden bij de
beoordeling van de inwilligbaarheid van de aanvraag. Dit gebeurt alleen wanneer de
afgelegde verklaringen betrekking hebben op daden als bedoeld in artikel 1F van het
Vluchtelingenverdrag, andere zware strafbare feiten of indien de bescherming van
de nationale veiligheid dit vereist.
Andere tijdens de aanmeldfase en aanmeldgehoor afgelegde verklaringen kunnen
wel worden betrokken bij de beoordeling van de inwilligbaarheid van de aanvraag.
De IND dient namelijk een integrale geloofwaardigheidsbeoordeling te verrichten,
waarbij alle door de asielzoeker afgelegde verklaringen en overgelegde
bewijsmiddelen over de reden waarom hij in Nederland asiel wil in onderlinge
samenhang en in het licht van de overige afgelegde verklaringen, overgelegde
bewijsmiddelen en overige omstandigheden moeten worden bezien. 2
NB: zie voor richtlijnen over het betrekken van verklaringen uit het schriftelijk
gehoor IB 2021/31 Schriftelijk gehoor en geloofwaardigheidsbeoordeling.
Het komt voor dat een vreemdeling niet verschijnt voor het aanmeldgehoor. In de
oude situatie werd de vreemdeling opnieuw uitgenodigd, en bij nogmaals niet
verschijnen ¨doorgepland¨ naar de AA. Tijdens het eerste gehoor kon dan alsnog de
benodigde informatie worden verkregen. Met het vervallen van het eerste gehoor is
deze werkwijze echter niet meer mogelijk. Daarom is een nieuwe werkwijze
opgesteld voor deze zaken; deze is opgenomen in de procesbeschrijving en in de Vc
(paragraaf C2/8). Als de vreemdeling na inwerkingtreding van het
Vreemdelingenbesluit meerdere malen toerekenbaar niet op het aanmeldgehoor
verschijnt, kan een voornemen tot buiten behandelingstelling worden uitgebracht op
grond van artikel 30c, eerste lid onder a, Vw.
2. Verplaatsing voorbereiding op het nader gehoor naar de Rust- en
Voorbereidingstermijn (RVT)
De voorbereiding op het nader gehoor blijft ongewijzigd, maar vindt op een ander
moment tijdens de procedure plaats. Voorheen vond dit plaats op dag 2 van de AA.
Zoals eerder is aangegeven, zal de AA voortaan starten met het nader gehoor. De
voorbereiding op het nader gehoor zal voortaan tijdens de RVT, voorafgaand aan

1
2

Zie AbRS 20 oktober 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2459
AbRS 20 oktober 2020, ECLI:NL:RVS:2020:2459
Pagina 3 van 9

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

start van de AA worden gedaan (zie artikel 3.109, vierde lid, Vb) en in de regel op
dezelfde dag waarop de kennismaking met de rechtsbijstandverlener plaatsvindt.
Tijdens de aanmelding bij de host/registratiemedewerker ontvangt de vreemdeling
de brochure: ‘Hoe levert u uw documenten in?’ Tijdens het aanmeldgehoor kan hier
aanvullende informatie over worden gegeven. Tijdens de RVT kan de vreemdeling
zijn documenten met een bijgeleverd voorblad per aangetekende post versturen
naar de scanstraat in Ter Apel. Van daaruit worden de documenten doorgestuurd
naar de centrale documentenkamer in Zwolle waar de documenten geregistreerd
worden in INDiGO en de asielgerelateerde documenten vertaald worden voordat ze
voor onderzoek aangeboden aan Bureau Documenten in Zwolle.
3. Mogelijkheden om van de RVT af te zien
In artikel 3.109, zesde lid, Vb zijn de reeds bestaande mogelijkheden om van de
RVT af te zien iets aangepast en is daarnaast een nieuwe reden toegevoegd:
1) de vreemdeling veroorzaakt overlast op of rondom de opvanglocatie;
2) de vreemdeling is rechtens zijn vrijheid ontnomen op grond van artikel 59b Vw
dan wel op grond van een niet-vreemdelingrechtelijke titel;
3) het vermoeden bestaat dat de aanvraag mede kan worden afgewezen omdat de
vreemdeling niet naar waarheid gegevens heeft verstrekt over identiteit,
nationaliteit, herkomst of etniciteit.
De situatie onder 2) wordt nader toegelicht in het Informatiebericht dat ziet op de
gewijzigde werkwijze in bewaringszaken (IB 2021/69).
Algemene aandachtspunten bij Ad 1 en 3
Ook voorheen kon de RVT al in een aantal gevallen worden onthouden. Deze
mogelijkheden werden echter zelden toegepast. Het is niet de verwachting dat dit
met deze uitbreiding wezenlijk zal veranderen. Het onthouden van de RVT heeft
immers alleen zin wanneer de AA direct aansluitend op de aanmeldfase wordt
gepland; als er (veel) tijd zit tussen de aanmeldfase en de AA dan heeft de
vreemdeling feitelijk alsnog een RVT.
Het onthouden van de RVT kan met name worden ingezet in individuele gevallen
dan wel groepsgewijs waar een belang is dat de aanvraag zo spoedig mogelijk wordt
afgedaan. De uitbreiding van de mogelijkheid om de RVT te onthouden, is vooral
bedoeld om meer armslag te hebben in de gevallen waarin het onwenselijk is dat
een RVT wordt geboden.
De beslissing om de RVT te onthouden wordt tijdens de aanmeldfase genomen door
de regietafel (in het kader van de doelgroep/planningsbeslissing). Dit is een fysieke
tafel waar tijdens en vlak na de aanmeldfase overleg plaatsvindt tussen
medewerkers van AVIM, IND, COA en DT&V. Indien de RVT wordt onthouden wordt
dat met de reden door de IND vastgelegd in de minuut. Eventuele ondersteunende
documenten (bijv. stukken die de overlast van de vreemdeling onderbouwen)
kunnen ook worden opgenomen in INDIGO. In de planningsbrief aan de
advocaat/vreemdeling wordt vermeld op welke grond wordt afgezien van de RVT,
waarbij deze grond kort wordt gemotiveerd. Het afzien van de RVT hoeft niet verder
gemotiveerd te worden in zaken waarin de vreemdeling op vreemdelingrechtelijke of
strafrechtelijke titel gedetineerd is; dit is immers een feit.
Tegen de beslissing om de RVT te onthouden staat geen apart rechtsmiddel open.
Wel kan in de zienswijze of in het kader van een beroep gericht tegen een afwijzend
asielbesluit door een vreemdeling worden aangevoerd dat de rust- en
voorbereidingstermijn en daarmee ook een medisch advies ten onrechte is
onthouden en dat daarom sprake is van onzorgvuldige besluitvorming.
Pagina 4 van 9

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

Normaal gesproken vindt de voorbereiding door een advocaat op het nader gehoor
plaats in de RVT (zie artikel 3.109, vierde lid, Vb). In artikel 3.109, zevende lid, Vb
is geregeld dat de vreemdeling ook in het geval van het onthouden van de RVT in de
gelegenheid moet worden gesteld zich voor te bereiden op de asielprocedure.
Zodra wordt besloten de RVT te onthouden, zal in overleg met de RvR een advocaat
aan de zaak moeten worden gekoppeld zodat de voorbereiding zo snel mogelijk kan
plaatsvinden.
Wanneer informatie uit de aanmeldfase daartoe aanleiding geeft, kan er in zaken
waarin de RVT wordt onthouden voor worden gekozen om onverplicht toch een
medisch onderzoek aan te bieden voorafgaand aan de start van de AA. Dit kan
bijvoorbeeld het geval zijn als op grond van uitlatingen of gedragingen van de
vreemdeling tijdens de aanmeldfase het vermoeden rijst dat er omstandigheden zijn
waar tijdens het gehoor rekening mee moet worden gehouden. Hiermee wordt
voorkomen dat later in de procedure vertraging wordt opgelopen, als bijvoorbeeld
tijdens het nader gehoor blijkt dat alsnog medisch onderzoek moet worden verricht.
NB: ga in dit geval na of er nog winst te behalen is door het afzien van de RVT;
immers de voorbereiding door de advocaat en het medisch advies vinden toch
plaats. De facto is er dan dus wel een RVT.
Ad 1)
Deze mogelijkheid is toegevoegd vanwege de vele incidenten in en rondom de
opvanglocaties door overlast gevende vreemdelingen. De informatie die leidt tot de
beslissing om de RVT vanwege overlast te onthouden kan afkomstig zijn van
bijvoorbeeld COA of AVIM. Bij voorkeur gaat het om schriftelijke informatie, zodat
e.e.a. vastgelegd kan worden en ook zichtbaar is in het dossier.
Ad 3)
Deze groep vreemdelingen wordt aangeduid als ‘pseudo’s’. Van de situatie als
omschreven in artikel 3.109, vijfde lid, onder d, Vb kan bijvoorbeeld in de volgende
gevallen sprake zijn:
•
Tijdens de aanmeldfase heeft de vreemdeling documenten overgelegd die
vals blijken te zijn, terwijl de vreemdeling volhardt in de door hem
opgegeven identiteit/nationaliteit;
•
Er wordt naar aanleiding van het aanmeldproces (de verklaringen in het
aanmeldgehoor, screening en of informatie uit
gegevensdragers/documenten) sterk getwijfeld aan de gestelde herkomst
en/of nationaliteit, omdat onvoldoende antwoord is gegeven op vragen
daaromtrent.
NB: het is de bedoeling dat deze grond om de RVT te onthouden wordt toegepast in
zaken waar echt iets aan de hand is en dat ook onderbouwd kan worden, en het dus
wenselijk is dat de aanvraag zo snel mogelijk wordt afgedaan. Daarnaast is het
onthouden van de RVT in deze situaties alleen mogelijk als de aanvraag kan worden
afgewezen.
4. Mogelijkheid om AA op voorhand met drie dagen te verlengen (AA+)
Naast de al bestaande mogelijkheden om de AA te verlengen nádat de AA is gestart,
wordt in artikel 3.115, eerste lid, Vb een extra mogelijkheid geïntroduceerd om de
AA op voorhand te kunnen verlengen. Het wordt dus mogelijk om voorafgaand aan
de start van de AA in enkele specifiek omschreven gevallen de termijn te verlengen
met drie dagen. Deze dagen worden als volgt ingevuld: een extra dag voor het
nader gehoor, een extra dag voor de correcties en aanvullingen/beginnen met het
voornemen, en een extra dag voor het opstellen van de zienswijze.
Regietafel
De beslissing of de zaak zich leent voor afdoening in de gewone AA dan wel de AA+
wordt genomen bij de bespreking van de zaak door de regietafel. Dit is een fysieke
Pagina 5 van 9

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

tafel waar tijdens en vlak na de aanmeldfase (dus in de RVT) overleg plaatsvindt
tussen medewerkers van AVIM, IND, COA en DT&V. Bij de beslissing wordt de
informatie betrokken uit de aanmeldfase en de informatie die tot dan toe
beschikbaar is. De IND-medewerker die deelneemt aan de regietafel heeft een
leidende rol in deze afweging.
Soms kan al in de aanmeldfase, bijvoorbeeld op basis van het aanmeldgehoor,
duidelijk zijn dat de vreemdeling bijzondere waarborgen behoeft waardoor een AA+
ingepland moet worden. Het kan echter ook zijn dat dit pas duidelijk wordt op basis
van de inhoud van het medisch advies. Om die reden wordt elke zaak na het
medisch advies nog een keer bekeken, waarna alsnog besloten kan worden dat de
AA+ toegepast moet worden (als dat nog niet geconcludeerd was).
Nieuwe omstandigheden ná planadvies regietafel
Het kan voorkomen dat de regietafel een AA-planadvies heeft gegeven, maar daarna
nieuwe informatie naar boven komt waardoor mogelijk een AA+ geïndiceerd is. Deze
nieuwe omstandigheden kunnen aanleiding zijn om een zaak alsnog in de AA+ te
plannen (denk bijvoorbeeld aan de uitslag van een documentenonderzoek of een
medisch advies). Als planafdelingen/managers planning/ondersteuning/(senior)
medewerker de inschatting maakt dat een gehoor voorzienbaar meer tijd zal vergen,
kan een zaak in de AA+ gepland worden.
Externe signalen ná planadvies van de regietafel
Het kan ook voorkomen dat de regietafel een AA-planadvies heeft gegeven, maar
daarna een signaal vanuit een externe partij komt waardoor mogelijk een AA+
geïndiceerd is (bijvoorbeeld een signaal van COA of advocaat). In dat geval
beoordeelt de planning, zvm of (senior) medewerker de nieuwe informatie en
bepaalt of een AA+ traject geïndiceerd is. De planner stelt (indien nodig) de
verzoeker (bv. klant/advocaat/VWN/COA/NIDOS) op de hoogte van besluit tot
inplannen of niet inplannen AA+ middels een standaard brief.
¨Oude¨ zaken (aanmeldgehoor voor 25 juni 2021)
Voor oude zaken (waarin op 25 juni 2021 al een aanmeldgehoor was afgenomen en
waarbij de regietafel dus geen afweging over AA/AA+ heeft gemaakt) die worden
ingepland in de AA, geldt dat ook besloten kan worden de AA+ toe te passen.
Deze beslissing zal niet door de regietafel worden genomen, maar door de locaties
zelf. De planafdelingen/managers planning/ondersteuning mogen al dan niet met
een (senior) medewerker voorafgaand aan de AA een inschatting maken over de tijd
die het zal kosten om een zaak in de AA te horen. Bij deze afweging kan alle
informatie uit het dossier betrokken worden. Het kan gaan om medische informatie
die maakt dat naar verwachting meer tijd nodig is voor het gehoor, maar ook om de
situatie dat er veel asielgerelateerde documenten liggen die doorgenomen moeten
worden in het gehoor.
Het toepassen van de AA+ kan in de volgende situaties:
1) Als er indicaties zijn dat het onderzoek naar de afgelegde verklaringen (het
asielrelaas) meer tijd zal vergen;
2) Als de vreemdeling bijzondere procedurele waarborgen behoeft.
Ad 1)
Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan zaken waarin door de vreemdeling
tijdens de aanmeldfase is aangegeven dat zijn asielrelaas bestaat uit meerdere, los
van elkaar staande gebeurtenissen die elk een eigen en gedegen beoordeling
vergen. Ook kunnen bepaalde asielmotieven naar hun aard of gelet op het land van
herkomst of de individuele persoon bij de uitvraag veel tijd kosten, waardoor de
verwachting is dat ook extra tijd nodig is voor de motivering van het besluit. Het is
echter niet wenselijk deze mogelijkheid al te snel en automatisch toe te passen in
Pagina 6 van 9

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

bepaalde zaken; de AA+ moet de uitzondering op de regel blijven voor zaken waarin
wordt voorzien dat echt meer tijd nodig is dan in de AA beschikbaar is.
Ad 2)
Deze mogelijkheid kan worden toegepast wanneer de verwachting is dat het horen
meer tijd vergt omdat de vreemdeling bijzondere waarborgen/passende steun nodig
heeft tijdens het gehoor. Het kan bijvoorbeeld gaan om een vreemdeling die
stottert, doof is, slechthorend, blind of slechtziend is of niet lang aaneengesloten
kan zitten. Met de drie extra dagen van de AA+ kan in een aantal van deze zaken de
benodigde passende steun worden geboden zonder dat de zaak VA hoeft te worden
gezonden.
Als eenmaal besloten is de zaak in de AA+ af te handelen, wordt dat stramien
gevolgd en kan niet na de eerste dag van het nader gehoor worden besloten om de
zaak toch in de AA af te doen.
De al bestaande mogelijkheden om de AA te verlengen en die vermeld staan in
artikel 3.115, tweede lid, Vb gelden ook wanneer de AA+ wordt toegepast. Dat
betekent dat de AA+ ook verlengd kan worden op basis van de daar genoemde
gronden. De procedure duurt dan maximaal 21, 23 of 29 dagen (6 dagen AA, 3
dagen AA+ en 12, 14 of 20 dagen verlenging).
De beslissing om al dan niet de AA+ toe te passen is een procesbeslissing en dus
geen zelfstandig besluit dat de vreemdeling waartegen de vreemdeling een
rechtsmiddel kan aanwenden.
Voor de volledigheid volgt hieronder een overzicht van de mogelijke termijnen in de
AA/AA+:
AA (artikel 3.110, eerste lid, Vb)

•

6 dagen

AA+ (artikel 3.115 lid 3 en 8 Vb)

•

9 dagen

AA met verlenging (artikel 3.115 lid 3 en 9 Vb)
•
AA 6 dagen + verlenging 12 dagen = 18 dagen
•
AA 6 dagen + verlenging 14 dagen = 20 dagen
•
AA 6 dagen + verlenging 20 dagen = 26 dagen
AA+ met verlenging (artikel 3.115 lid 3 en 10 Vb)
•
AA 6 dagen + 3 dagen AA+ + verlenging 12 dagen = 21 dagen
•
AA 6 dagen + 3 dagen AA+ + verlenging 14 dagen = 23 dagen
•
AA 6 dagen + 3 dagen AA+ + verlenging 20 dagen = 29 dagen
5. Uitbreiding spoor 2 en aanpassing spoor 2 aan de huidige praktijk
In artikel 3.109ca, eerste lid, Vb zijn drie extra categorieën toegevoegd die voortaan
in spoor 2 afgedaan kunnen worden:
1. vreemdelingen die al door Nederland in het bezit zijn gesteld van een asielstatus
op grond van artikel 29, eerste lid, Vw;
2. vreemdelingen die door een lidstaat van de EER (niet zijnde tevens lidstaat van
de EU; dat zijn Noorwegen, IJsland en Liechtenstein) of Zwitserland in het bezit zijn
gesteld van een asielstatus;
3. vreemdelingen die onderdaan zijn van een lidstaat van de Europese Unie (NB:
deze categorie werd in de praktijk al in spoor 2 afgedaan).

Pagina 7 van 9

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

Deze categorieën liggen naar hun aard in het verlengde van de al bestaande
doelgroepen en hebben gemeen dat de kans op inwilliging van de asielaanvraag zeer
klein is. Deze aanvragen komen overigens ook weinig voor. Voor de vreemdeling
bedoeld onder 1 geldt dat de aanvraag op grond van artikel 30a, eerste lid, onder e,
Vw niet-ontvankelijk wordt verklaard gelet op een gebrek aan belang (NB: het gaat
hier dus niet om vreemdelingen die al een asielvergunning hebben gekregen op
basis van nareis).
Daarnaast is artikel 3.109ca Vb aangepast aan de bestaande praktijk waarin (al
sinds medio 2016) één dag van de zienswijze is ingeruild voor een dag
voorbereiding door de rechtsbijstandverlener en VWN. In artikel 3.109ca, achtste
lid, Vb is opgenomen dat er één dag is voor het indienen van de zienswijze.
Zie voor meer informatie over de procedure in spoor 2 ook de Werkinstructie Spoor
2.
6. Overgangsrecht
Er is in het Vreemdelingenbesluit specifiek overgangsrecht opgenomen voor
aanvragen die in spoor 4 worden afgedaan.
Aanvraag vóór de datum van inwerkingtreding, EG al plaatsgevonden
Aanvragen waar op de datum van inwerkingtreding al een eerste gehoor heeft
plaatsgevonden, volgen de procedure van vóór inwerkingtreding van de wijziging
van het Vb (de 8-daagse AA).
Aanvraag vóór de datum van inwerkingtreding, nog geen EG plaatsgevonden
Op aanvragen die zijn ingediend vóór de inwerkingtreding van het gewijzigde Vb én
waarin nog geen eerste gehoor heeft plaatsgevonden, kan de nieuwe 6-daagse AA
worden toegepast. Het eerste gehoor kan achterwege gelaten worden en de
procedure start met het nader gehoor. Voorwaarde daarvoor is wel dat er een
gehoor heeft plaatsgevonden dat voldoet aan de eisen in het Vb (in de meeste
gevallen zal het om een uitgebreid aanmeldgehoor gaan). Verder moeten de
gebruikelijke handelingen van de RVT uiteraard plaatsvinden voorafgaand aan de
start van de AA; de voorlichting, voorbereiding en het medisch advies.
Alhoewel het overgangsrecht de mogelijkheid biedt om ook bij aanvragen van vóór
de datum van inwerkingtreding te vragen naar asielmotieven en vervolgens te
kiezen tussen een 6-daagse of 9-daagse asielprocedure, is om logistieke redenen
besloten daarvan geen gebruik te maken als al een aanmeldgehoor heeft
plaatsgevonden. Er wordt in oude zaken dus niet alsnog naar het asielmotief
gevraagd voorafgaand aan de AA.
Wel kan in die zaken op basis van de informatie in het dossier aanleiding zijn om de
AA+ toe te passen. Deze afweging wordt gemaakt door de locaties zelf bij het
plannen van de AA (zie hierboven onder het kopje Mogelijkheid om AA op voorhand
met drie dagen te verlengen (AA+)).
AMV en aanvraag ingediend vóór de datum van inwerkingtreding
Op aanvragen die zijn ingediend vóór de inwerkingtreding van het gewijzigde Vb én
waarin nog geen eerste gehoor heeft plaatsgevonden, kan de nieuwe 6-daagse AA
worden toegepast. Het eerste gehoor kan achterwege gelaten worden en de
procedure start met het nader gehoor. Voorwaarde daarvoor is wel dat er – vóór of
na de datum van inwerkingtreding van het Vb - een gehoor heeft plaatsgevonden
dat voldoet aan de eisen in het Vb. Dit kan zowel een verkort als een uitgebreid
aanmeldgehoor zijn. Verder moeten de gebruikelijke handelingen van de RVT
uiteraard plaatsvinden voorafgaand aan de start van de AA; de voorlichting,
voorbereiding en het medisch advies.

Pagina 8 van 9

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

Ook voor AMV geldt dat wanneer op de datum van inwerkingtreding al een eerste
gehoor heeft plaatsgevonden, de reeds geplande 8-daagse AA afgemaakt wordt.
Spoorwisselingen bij aanvragen die zijn ingediend vóór de datum van
inwerkingtreding
Wanneer een procedure wisselt van spoor 1 naar spoor 4 en de AA is nog niet
gestart op het moment van inwerkingtreding van het Vb, biedt het Vb de
mogelijkheid een aanmeldgehoor te plannen. Dit is echter niet verplicht gesteld (het
Dublingehoor voldoet ook aan de basale vereisten die in het overgangsrecht worden
gesteld voor toepassing van de nieuwe AA). Wanneer geen aanmeldgehoor word
gepland, wordt de vreemdeling na de RVT ingepland voor de nieuwe 6-daagse AA of
de AA+.
Wanneer de procedure wisselt van spoor 2 naar spoor 4 en de AA is nog niet gestart
op het moment van inwerkingtreding, dan kan een 6-daagse AA worden ingepland.
In het gehoor spoor 2 is immers al gevraagd naar bijvoorbeeld identiteit,
nationaliteit en reisroute. Wanneer er desondanks onvoldoende informatie
beschikbaar is, kan alsnog een aanmeldgehoor worden ingepland of kunnen
aanvullende vragen gesteld worden in het nader gehoor. Het Vb biedt die
mogelijkheid.
Uitbreiding spoor 2
Voor spoor 2 is geen specifiek overgangsrecht opgenomen. Daar geldt de algemene
regel bij nieuwe regelgeving: regelgeving heeft onmiddellijk werking op nieuwe
aanvragen. Dit betekent dat de aan spoor 2 toegevoegde categorieën in spoor 2
kunnen worden afgedaan als zij een aanvraag hebben ingediend op of na de datum
van inwerkingtreding.
4. Afstemming

A&B, JZ, I&S

Pagina 9 van 9

Informatiebericht SUA
Van
Auteur
Telefoonnummer

IND / SUA

Nummer & Titel

IB 2021/56 asielverzoeken van bijzonder kwetsbare
statushouders
Asiel
Asiel themapagina´s – Vw 30a Niet ontvankelijk / Vw 30a.1a
Internationale bescherming EU

Hoofdtaak
Informind Thema

Relatie met

IB 2018/40 Afdelingsuitspraken statushouders Italië,
Griekenland en Bulgarije

Geldig vanaf
Geldig tot en met

06-05-2021
06-11-2021

1. Aanleiding
Naar aanleiding van de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie 1, nader
uitgewerkt in Nederlandse rechtspraak 2, zal de IND, bij statushouders die stellen
in de vergunningverlenende lidstaat niet te zijn of worden behandeld
overeenkomstig de eisen die de Kwalificatierichtlijn in hoofdstuk VII stelt, niet
zonder meer kunnen volstaan met een verwijzing naar het interstatelijk
vertrouwensbeginsel. In het uiterste geval zal de vergunningverlenende lidstaat om
individuele garanties moeten worden gevraagd. Gelet op wat openbare bronnen
melden over de positie van statushouders in Griekenland, Bulgarije en Hongarije, zal
het vragen van garanties met name aan de orde kunnen zijn in zaken van bijzonder
kwetsbare statushouders uit die landen.
2. Toelichting
Dit informatiebericht ziet op de behandeling van zaken van statushouders. Meer
specifiek wordt ingegaan op de vraag hoe moet worden omgegaan met zaken van
bijzonder kwetsbare statushouders. Dit IB betreft een aanvulling op IB 2018/40 en
vervangt IB 2019/62.
3. Hoe te handelen
Asielaanvragen van statushouders (minderjarig en meerderjarig) die niet bijzonder
kwetsbaar zijn kunnen in beginsel in spoor 2 niet-ontvankelijk (no) worden
verklaard op grond van artikel 30a, eerste lid, onder a, Vw. 3 In alle zaken van
statushouders geldt dat een geloofwaardigheidsbeoordeling plaatsvindt cf. WI
2014/10 van de leefomstandigheden van de vreemdeling in de lidstaat en dat
informatie uit openbare bronnen en het individuele relaas bij de beslissing worden
betrokken. 4 In het gehoor dient goed doorgevraagd te worden op de volgende
onderwerpen:

Zie het arrest van het EHRM van 30 mei 2017, E.T. en N.T. tegen Zwitserland en Italië,
ECLI:CE:ECHR:2017:0530DEC007948013 en arrest van het Europees Hof voor Justitie van 19
maart 2019, Ibrahim, ECLI:EU:C:2019:219.
2
Zie de uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State (AbRS) van 22 april
2020, 201904529/1 en 201905936/1.
3
Wat verstaan moet worden onder bijzondere kwetsbaarheid komt in paragraaf 4.2 aan bod.
4
Dit betekent dat ook aangevoerde omstandigheden t.a.v. bijzondere kwetsbaarheid, zoals
alleenstaand zijn of trauma, getoetst moeten worden op geloofwaardigheid.
1

Pagina 1 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)















hoe heeft betrokkene zich staande kunnen houden na de
vergunningverlening; welke acties heeft hij ondernomen om in zijn/haar
levensonderhoud te kunnen voorzien;
verblijven er familieleden van betrokkene in de lidstaat; heeft betrokkene
aldaar een sociaal netwerk;
had betrokkene toegang tot voorzieningen (medisch, onderwijs, (begeleide)
huisvesting, arbeid, bijstand en/of financiële ondersteuning). Waarom is
daar geen gebruik van gemaakt of waarom was er hiertoe geen toegang;
documenten (zoals verblijfsvergunning, medisch, aanzegging de opvang te
verlaten, aangiftes) of de reden voor niet overleggen;
heeft betrokkene zijn/haar beklag gedaan over problemen die zich hebben
voorgedaan of aangifte gedaan; om welke reden is dit niet gedaan;
heeft betrokkene gebruik gemaakt van eventuele in de lidstaat aanwezige
integratieprogramma´s tijdens of na de asielprocedure; Wat is de reden dat
hij dit niet heeft gedaan;
Kan betrokkene de taal van de lidstaat spreken en zo niet, hoe heeft hij
gecommuniceerd met instanties;
Heeft betrokkene contact gehad met of is hij op de hoogte van het bestaan
van ngo’s of andere (maatschappelijke) organisaties die asielzoekers en
statushouders in de betreffende lidstaat ondersteunen;
Als betrokkene al voor of kort na de statusverlening is vertrokken uit de
lidstaat, wat was de reden; Waarom heeft hij de beslissing niet afgewacht
of is hij zonder pogingen tot integratie en vestiging te doen, vertrokken?

4.1 De algemene situatie van statushouders in de vergunningverlenende lidstaat
In de beslissing die ziet op een statushouder zal in het algemeen moeten worden
geschetst hoe de betreffende lidstaat zowel juridisch als feitelijk uitvoering geeft aan
de eisen die de Kwalificatierichtlijn stelt en met name ten aanzien van de
waarborgen die voortvloeien uit hoofdstuk VII. Rapporten van AIDA kunnen hierbij
de nodige informatie leveren. 5
Het is in beginsel aan de vreemdeling om onder verwijzing naar openbare bronnen
aannemelijk te maken dat in de vergunningverlenende lidstaat sprake is van een
(zeer) slechte situatie van statushouders en dat bij terugkeer een risico op ernstige
schade niet met een enkele verwijzing naar het interstatelijke vertrouwensbeginsel
kan worden uitgesloten. Worden dergelijke bronnen aangehaald, dan kan in de
beslissing niet worden volstaan met de enkele verwijzing naar het interstatelijk
vertrouwensbeginsel of de stelling dat de rapporten niet op de persoon van
betrokkene zien. Er zal een oordeel moeten worden geveld over de aard en de ernst
van de in het algemeen door statushouders ondervonden (juridische en feitelijke)
problemen. Ook de omstandigheid dat de wetgeving van de betreffende lidstaat
voldoet aan de eisen van de relevante Europese asielrichtlijnen is niet voldoende. De
feitelijke positie van statushouders en de daadwerkelijke houding van de autoriteiten
staan voorop.
De drempel wordt bereikt wanneer de onverschilligheid van de autoriteiten van de
betrokken lidstaat ertoe leidt dat iemand die volledig afhankelijk is van
overheidssteun, buiten zijn eigen wil en keuzes om, terechtkomt in een “toestand
van zeer verregaande materiële deprivatie”, waardoor hij niet kan voorzien in zijn
belangrijkste basisbehoeften, zoals wonen, eten en zich wassen, en waardoor zijn
lichamelijke of geestelijke gezondheid zou worden geschaad of zijn
leefomstandigheden mensonwaardig zouden worden. Bij Griekenland, Hongarije en
Bulgarije is deze situatie in beginsel aan de orde. Niet kan worden uitgesloten dat er
nog meer lidstaten zijn waar dit speelt. Indien de vreemdeling openbare bronnen
aanvoert die zien op een slechte situatie van statushouders in andere lidstaten dan

5

Zie https://asylumineurope.org/reports/.
Pagina 2 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

Griekenland, Bulgarije en Hongarije, dan dient informatie over de positie van
statushouders opgevraagd te worden bij TOELT en voorgelegd te worden aan SUA.
Daarbij geldt wel dat grote onzekerheid, ernstige armoede, of een sterke
verslechtering van de leefomstandigheden bij terugkeer op zichzelf onvoldoende zijn
om de drempel te halen. Ook schendingen van de bepalingen van hoofdstuk VII van
de Kwalificatierichtlijn die niet leiden tot een “toestand van zeer verregaande
materiële deprivatie”, maakt niet dat de asielaanvraag van een statushouder uit de
lidstaat waar die schendingen plaatsvinden, ontvankelijk moet worden verklaard en
inhoudelijk beoordeeld. Artikel 3 van het EVRM verplicht in zijn algemeenheid de
lidstaten ook niet te waarborgen dat eenieder binnen de jurisdictie van een lidstaat
onderdak heeft of financiële ondersteuning ontvangt waarmee een bepaalde
levensstandaard kan worden gewaarborgd.
Als een dergelijke situatie zich in een lidstaat voordoet, moet worden beoordeeld of
de statushouder als bijzonder kwetsbaar dient te gelden en daarmee dus (nagenoeg
volledig) afhankelijk is van de vergunningverlenende lidstaat. Voor niet bijzonder
kwetsbare statushouders geldt dat zij, wat er ook zij van de slechte situatie in de
lidstaat, geacht moeten worden zichzelf desondanks staande te kunnen houden. Zij
zijn immers niet geheel afhankelijk van overheidssteun. Dit gaat zeker op voor niet
bijzonder kwetsbare vreemdelingen die al voor of kort na de statusverlening zijn
vertrokken uit de lidstaat. In deze zaken kan tegengeworpen worden dat de
vreemdeling niet heeft gepoogd zich staande te houden en ook al daarmee niet
aannemelijk is gemaakt dat zij zich bij terugkeer niet staande kunnen houden.
4.2 Vaststelling bijzondere kwetsbaarheid
In zaken van statushouders uit lidstaten waar gelet op de algemene situatie een
risico bestaat op ernstige schade, zal daarom vastgesteld moeten worden of sprake
is van bijzondere kwetsbaarheid als bedoeld in het arrest van het Hof van Justitie
van 19 maart 2019 in de zaak Ibrahim. Daarnaast zal gekeken moeten worden of
deze betrokkene vanwege die bijzondere kwetsbaarheid bij terugkeer naar de
lidstaat terecht komt in een toestand van “zeer verregaande materiële deprivatie”.
Als een betrokkene bijzonder kwetsbaar is én aangenomen kan worden dat bij
terugkeer naar de lidstaat een toestand van verregaande materiële deprivatie zal
ontstaan, worden individuele garanties opgevraagd.
Bij de beoordeling of er sprake is van een bijzondere kwetsbaarheid, wordt in de
eerste plaats opgemerkt dat het om bijzondere kwetsbaarheid gaat. Enkel
kwetsbaarheid is dus onvoldoende. Of er sprake is van bijzondere kwetsbaarheid zal
afhangen van de individuele omstandigheden van het geval. Daarbij is
zelfredzaamheid of een gebrek daaraan een essentieel aandachtspunt. De bewijslast
dat er sprake is van een bijzondere kwetsbaarheid ligt bij de vreemdeling. Voor de
uitvoeringspraktijk kan naar de volgende handvatten gekeken worden bij het
bepalen of een betrokkene als bijzonder kwetsbaar kan worden aangemerkt.
4.2.1 Minderjarige vreemdelingen
Alleenstaande minderjarige vreemdelingen die in de vergunningverlenende lidstaat
geen familie hebben, worden aangemerkt als bijzonder kwetsbaar. Voor deze groep
geldt dat moet worden aangenomen dat zij bij terugkeer naar Griekenland,
Hongarije of Bulgarije in een toestand van verregaande materiële deprivatie zullen
belanden, tenzij de betreffende lidstaat individuele garanties afgeeft die dat
voorkomen. Bij andere dan deze drie genoemde lidstaten geldt dat het aan de
vreemdeling is om onder verwijzing naar openbare bronnen aannemelijk te maken
dat zich in de betreffende lidstaat een vergelijkbare situatie voordoet (zie 4.1
hierboven). Verder is voor minderjarige statushouders van belang mee te wegen of
Pagina 3 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

in de lidstaat die de status heeft verleend opvang en voogdij aanwezig is en of
daarvan, voor zover aangeboden, ook daadwerkelijk gebruik is gemaakt.
Uitgangspunt van het Nederlandse asielstelsel is een ex-nunc-toets: het
asielverzoek wordt beoordeeld aan de hand van de situatie en omstandigheden
ten tijde van het nemen van de beslissing op het asielverzoek. De leeftijd ten tijde
van de beslissing van de IND op de asielaanvraag in Nederland is dus bepalend voor
de beoordeling of de statushouder een alleenstaande minderjarige vreemdeling is
Als een AMV-er gedurende de behandeling van de asielaanvraag in Nederland
meerderjarig wordt en er naast de minderjarigheid geen andere redenen zijn om tot
bijzondere kwetsbaarheid te concluderen, is er geen grond meer voor
bijzondere kwetsbaarheid. Hierbij wordt benadrukt dat een snelle besluitvorming in
álle zaken van alleenstaande minderjarigen, dus ook van vreemdelingen die
gedurende de behandeling van de asielaanvraag in Nederland meerderjarig worden,
steeds het uitgangspunt blijft.
Indien sprake is van een lang lopende zaak van een tijdens de procedure
meerderjarig geworden alleenstaande vreemdeling, kan wegens bijzondere
omstandigheden besloten worden de zaak inhoudelijk te beoordelen. Het
uitgangspunt hierbij is een termijn van 3 jaar of langer tussen datum aanvraag en
beslissing. De rol van de vreemdeling bij het verstrijken van deze termijn
(bijvoorbeeld MOB gang tijdens de procedure) moet bij de afweging worden
betrokken.
Indien de alleenstaande minderjarige in Nederland als minderjarig is aangemerkt,
maar in de andere lidstaat als meerderjarig is geregistreerd hoeft er geen verzoek
om individuele garanties m.b.t. voogdijschap en opvang verstuurd te worden. 6 De
lidstaat zal er immers vanuit gaan dat betrokkene geen minderjarige is en zal dus
hoe dan ook geen voogdij en opvang gericht op minderjarigen regelen. De aanvraag
van de minderjarige kan in dat geval in de Nederlandse asielprocedure inhoudelijk
beoordeeld worden met inachtneming van WI 2018/19 en IB 2018/60, tenzij de
minderjarige binnen enkele maanden meerderjarig wordt en de asielaanvraag
dateert van korter dan drie jaar geleden.
Indien een alleenstaande minderjarige bijzonder kwetsbaar is en deze
kwetsbaarheid (ook) te maken heeft met ernstige medische problemen heeft, is BMA
onderzoek noodzakelijk om de ernst en aard van de problemen vast te stellen vast
te stellen en om in het verzoek om individuele garanties aan de autoriteiten te
kunnen verduidelijken van welke aandoening sprake is en welke medische
ondersteuning vereist is.
Een minderjarige statushouder 7 die in Nederland alleenstaand is, maar onderdeel
uitmaakt van een gezin dat nog als statushouder verblijft in de lidstaat die de status
heeft verleend, is over het algemeen niet enkel op basis van zijn minderjarigheid
bijzonder kwetsbaar. Bij terugkeer zal hij immers (opnieuw) onderdeel gaan
uitmaken van het ouderlijk gezin en dus moet de eventuele bijzondere
kwetsbaarheid worden beoordeeld binnen de context van het gezin als geheel, zie
voor toelichting paragraaf 4.2.2 over beoordeling van kwetsbaarheid bij gezinnen.
Of sprake is van bijzondere kwetsbaarheid zal afhangen van het individuele geval;
6

Indien de in Nederland minderjarige vreemdeling die in de lidstaat meerderjarig is, in
Nederland bijna 18 jaar oud is en om andere redenen dan minderjarigheid (bijv. medisch) als
bijzonder kwetsbaar moet worden beschouwd, dient wel om die reden een verzoek om
individuele garanties verzonden te worden.
7
Indien uit onderzoek of verklaringen blijkt dat de amv-er (nog) geen status in de andere
lidstaat heeft en zijn ouders aldaar in procedure zitten of al een status hebben verkregen, moet
er een Dublinprocedure opgestart worden totdat blijkt dat de amv-er in de andere lidstaat een
afgeleide vergunning heeft. Zie IB 2020/141.
Pagina 4 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

bijzondere omstandigheden die van invloed zijn op de zelfredzaamheid van het gezin
in de andere lidstaat moeten in aanmerking genomen worden bij de beoordeling of
de in Nederland verblijvende minderjarige als bijzonder kwetsbaar moet worden
aangemerkt. Het kind wordt met zijn of haar gezin als één geheel bezien. De
beoordeling komt daarmee in wezen overeen met de beoordeling die verricht zou
worden als het gehele gezin naar Nederland zou zijn gekomen.
De beoordeling van bijzondere kwetsbaarheid in het geval dat de familie nog in de
andere lidstaat verblijft, kan bijvoorbeeld aan de hand van de informatie verstrekt
door de minderjarige zelf en/of de voogd. In geval van twijfel is er ook de
mogelijkheid dat de IND aanvullende informatie vraagt aan de Griekse autoriteiten,
bijvoorbeeld of de ouders in Griekenland een geregistreerde vaste woon en
verblijfplaats. Indien sprake is van twijfel inzake de kwetsbaarheid van het gezin als
geheel en het niet mogelijk blijkt voldoende informatie te verkrijgen over de situatie
van de in Griekenland achtergebleven gezinsleden, ligt het in de rede om voordeel
van de twijfel te geven en bijzondere kwetsbaarheid aan te nemen.
4.2.2 Gezin of alleenstaande ouder met (minderjarige) kinderen
Een casus van een gezin met beide ouders of een (alleenstaande) ouder 8 met één of
meer (minderjarige) kinderen is op zichzelf, dus als verder geen sprake is van aan
het gezin verbonden (medische en/of overige) problematiek, onvoldoende om
bijzondere kwetsbaarheid aan te nemen. Deze drempel is in beide gevallen zeer
hoog. Zo zal in beginsel een gezin met beide ouders voldoende zelfredzaam worden
geacht omdat bijvoorbeeld zorgtaken verdeeld kunnen worden, en daarmee de last
om in het levensonderhoud te voorzien. Ook voor alleenstaande ouders zonder
bijkomende problematiek geldt dat van hen verlangd mag worden dat zij zorgtaken
combineren met het voorzien in levensonderhoud, hetzij door tijdens schooltijd te
werken, hetzij door (indien aanwezig) opvangmogelijkheden te benutten of
anderszins. In beginsel wordt verwacht dat men zich indien nodig tot de autoriteiten
wendt om hun rechten als statushouders te effectueren. Uiteraard is daarbij van
belang dat hier in het gehoor aandacht aan is besteed. Tot slot geldt dat niet ter
zake doet dat de situatie in Nederland (de lidstaat waar een nieuw verzoek om
internationale bescherming wordt gedaan) de sociale bescherming en de
levensomstandigheden gunstiger zijn dan in de vergunningverlenende lidstaat.
De aanwezigheid van (minderjarige) kinderen kan onder omstandigheden leiden tot
de conclusie dat sprake is van bijzondere kwetsbaarheid van het gehele gezin. Zo
zullen bijzondere omstandigheden in het gezin in aanmerking genomen moeten
worden bij de beoordeling. Daarbij kan worden gedacht aan onder meer handicaps
of ernstige medische problematiek bij de ouders zelf of bij de kinderen en aan
bijkomende omstandigheden die van invloed zijn op de zelfredzaamheid van het
gezin. Er zal daarom sprake moeten zijn van omstandigheden die maken dat een
gezin als geheel als bijzonder kwetsbaar moet worden aangemerkt. Daarbij kan
worden gedacht aan omstandigheden die maken dat de ouder of beide ouders
bijvoorbeeld vanwege de continu zorgbehoefte van de overige gezinsleden dermate
aan het gezin gebonden zijn dat zij niet kunnen werken om in het levensonderhoud
van het gezin te voorzien, en vanwege hun problematiek, gelet op de algemene
houding van de autoriteiten van de lidstaat ten aanzien van statushouders, ook niet
in staat moeten worden geacht te bewerkstelligen dat toegang tot bepaalde
noodzakelijke medische zorg en voorzieningen (in brede zin), etc. Ook hierbij geldt
dat op deze punten moet worden doorgevraagd in het gehoor.

8
Het aangehaalde arrest Ibrahim heeft betrekking op statushouders met minderjarige
kinderen, waaronder een alleenstaande moeder met kind.

Pagina 5 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

4.2.3 Volwassen vreemdeling
Volwassenen zullen enkel onder bijzondere omstandigheden (medische en/of
overige problematiek) als bijzonder kwetsbaar worden aangemerkt. De
aanwezigheid van medische problematiek leidt echter niet zonder meer tot het
aanmerken van een betrokkene als bijzonder kwetsbaar. In het individuele geval
dient de ernst van de medische problemen gewogen te worden samen met de
noodzaak van het kunnen beschikken over medicatie en de vraag of de medische
problematiek invloed had op de mogelijkheden om zelf rechten te effectueren. 9 Ook
voor medische problematiek geldt dat beoordeeld moet worden in hoeverre
betrokkene zelfstandig – al dan niet met hulp van vangnetten – een bestaan kan
opbouwen en in zijn of haar levensonderhoud kan voorzien. Het is wel van belang
dat de medische problematiek aannemelijk is gemaakt, bijvoorbeeld door het
overleggen van documenten.
Indien de bijzondere kwetsbaarheid van minderjarigen of meerderjarigen (mede)
zou kunnen voortvloeien uit medische omstandigheden van een zekere ernst, is BMA
onderzoek noodzakelijk. Een BMA rapport kan daarbij inzicht verschaffen in de aard
en ernst van medische problematiek. Indien bij uitblijven van een medische
behandeling een noodsituatie zal optreden, zal in de regel sprake zijn van bijzondere
kwetsbaarheid. Bij minder ernstige medische problematiek kan echter ook sprake
zijn van bijzondere kwetsbaarheid, met name wanneer die van zodanige aard is dat
de zelfredzaamheid daardoor in overwegende mate is aangetast. Aan de hand van
het medisch advies kan in het verzoek om individuele garanties aan de aan de
autoriteiten verduidelijkt worden van welke aandoening sprake is en welke medische
ondersteuning vereist is.
4.3 Verregaande materiële deprivatie
Indien een betrokkene als bijzonder kwetsbaar kan worden aangemerkt, dient
vastgesteld te worden of bij terugkeer sprake zal zijn van verregaande materiële
deprivatie. Hieronder dient te worden begrepen dat de vreemdeling basale
voorzieningen zoals eten en onderdak 10 mist. Hierbij geldt dat een grote
onzekerheid over de beschikbaarheid van die basale voorzieningen of een sterke
verslechtering van de levensomstandigheden onvoldoende is om tot de conclusie te
komen dat sprake is van schending van artikel 4 van het Handvest. De lat ligt dus
hoog. Bij bijzonder kwetsbare statushouders uit Griekenland, Hongarije en Bulgarije
zal gelet op wat openbare bronnen melden over de positie van statushouders aldaar
sneller worden aangenomen dat een toestand van verregaande materiële deprivatie
zal kunnen ontstaan, maar niet zonder meer. Dit hangt ook van de omstandigheden
van het individuele geval af. Daarbij is met name van belang of uit het individuele
relaas naar voren komt dat men zich ondanks de bijzondere kwetsbaarheid
gedurende langere periode staande heeft gehouden en of en in hoeverre de
autoriteiten van de lidstaat of de aanwezige organisaties daarbij behulpzaam zijn
geweest. Ook de aanwezigheid van een netwerk of familieleden die bijvoorbeeld
vanuit het land van herkomst of een andere lidstaat (financiële) steun hebben
verleend, kan daarbij relevant zijn. Daarnaast dienen openbare bronnen te worden
geraadpleegd, waarbij vooral de feitelijke situatie van statushouders die in
vergelijkbare omstandigheden verkeren van belang is en niet zozeer de vraag of zij
formeel dezelfde rechten hebben als onderdanen van de lidstaat.
In geval van bijzonder kwetsbaren die de lidstaat voor of kort na statusverlening
hebben verlaten, kan niet aan de hand van het individuele geval vast gesteld
9
Zie ook uitspraak van de Rechtbank Den Haag, 30 november 2020,
ECLI:NL:RBDHA:2020:12260 en de uitspraak van de AbRS, 28 januari 2021,
ECLI:NL:RVS:2021:179.
10
Hiermee is niet gezegd dat dit een eigen huis moet zijn.

Pagina 6 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

worden hoe slecht de situatie in de lidstaat is en of zij zich wellicht toch staande
konden houden. In die gevallen kan enkel aan de hand van openbare bronnen een
inschatting gemaakt worden.
Indien een betrokkene zowel als bijzonder kwetsbaar kan worden aangemerkt en
aannemelijk kan worden geacht dat een toestand van materiële deprivatie kan
ontstaan, dienen individuele garanties te worden opgevraagd alvorens een
eigenstandige beoordeling van de zaak volgt.
4.4 Individuele garanties
Als een statushouder bijzonder kwetsbaar is en aannemelijk is gemaakt dat hij bij
terugkeer in een situatie komt van verregaande materiële deprivatie, zal om
individuele garanties gevraagd moeten worden. De beslisser kan de verzoeken om
individuele garanties doorgeven aan unit Dublin via mailbox: ULAD DUBLIN. Hij of
zij dient hierbij aan te geven wat voor zaak het betreft (identiteitsgegevens NL en
de andere lidstaat, documenten) en welke specifieke garanties er dienen te worden
gevraagd. Het uitgangspunt hierbij is maatwerk. Unit Dublin verzendt het verzoek
om individuele garanties in de vorm van een terugnameverzoek op grond van de
Terugkeerrichtlijn naar de autoriteiten van het betreffende land en bewaakt de
termijn.
Indien binnen een redelijke termijn (momenteel wordt een termijn van omstreeks
vier weken aangehouden) toereikende individuele garanties worden ontvangen,
informeert Unit Dublin de medewerker asiel waarna de zaak in principe nietontvankelijk verklaard kan worden ingevolge artikel 30a, eerste lid, onder a, van de
Vw 2000. De DT&V zal vervolgens als de uitzetting daar is onder verwijzing naar de
verkregen garanties in samenspraak met de autoriteiten van het betreffende land
een overdrachtsdatum plannen.
Indien na vier weken geen reactie is ontvangen van de autoriteiten van de
aangeschreven lidstaat, of indien de reactie niet toereikend is, informeert de
medewerker asiel de dossierhouder SUA middels een mail met een korte
situatieschets, de brief waarin om garanties is gevraagd en de eventuele reactie
daarop, waarna SUA ervoor zorgt dat de zaak op hoger niveau bij de lidstaat onder
de aandacht wordt gebracht. Indien er na in totaal drie maanden geen (toereikende)
individuele garanties zijn verkregen, zal het onderzoek in afstemming met SUA in
principe afgesloten worden. De asielaanvraag wordt in de Nederlandse
asielprocedure inhoudelijk beoordeeld binnen de nationale kaders. Het kan zijn dat
de beslismedewerker tot een afwijzing komt (terwijl de vreemdeling in de andere
lidstaat internationale bescherming heeft verkregen).
4.5 Procedurele bijzonderheden
Wanneer tijdens de spoor 2 procedure, op de dag van het gehoor of de dag van
beslissing, vastgesteld wordt dat (mogelijk) sprake is van bijzondere kwetsbaarheid
als bedoeld in het arrest Ibrahim, dan wordt de zaak verder in de AA behandeld. De
medewerker verzendt een brief naar gemachtigde over de spoorwisseling met als
reden dat er nader onderzoek gedaan wordt. Tegelijkertijd kan een BMA onderzoek
worden opgestart als dit nodig is voor de verdere beoordeling. De AA wordt pas
ingepland als de opgestarte onderzoeken zijn afgerond (BMA of het verzoek om
aanvullende garanties). In de AA kan, in gevallen waarin toch geen sprake is van
bijzondere kwetsbaarheid of aanvullende garanties zijn verleend, alsnog nietontvankelijk worden afgedaan op grond van de verleende internationale
bescherming. Wanneer dit niet mogelijk is dan wordt de asielzaak inhoudelijk
behandeld.
Pagina 7 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

Het is overigens mogelijk om aanvullend te horen binnen spoor 2, vooropgesteld dat
het mogelijk is om binnen 8 dagen na het (eerste) gehoor een beslissing te nemen.
Verlenen asielstatus in Nederland aan statushouder
Indien de asielzaak van de statushouder in Nederland inhoudelijk wordt behandeld
en wordt besloten dat (ook) door Nederland internationale bescherming wordt
verleend, zal de lidstaat die de eerdere status heeft verleend moeten worden
verzocht om de markering internationale bescherming in Eurodac in te trekken. De
beslisser kan dit verzoek indienen via
Eurodac Registratie,
IND/ASIEL/UNIT368
. Vermeld daarbij de volgende gegevens: Afdeling: %EDT
Eurodac Registratie, naam, v-nummer, zaaknummer, en datum inwilliging (in
Nederland).
Beslistermijnen
Op het moment dat duidelijk wordt dat in een zaak van een statushouder nader
onderzoek zal moeten worden verricht naar bijzondere kwetsbaarheid en/of bij de
vergunningverlenende lidstaat garanties moeten worden gevraagd, kan het
raadzaam zijn de beslistermijn te verlengen vanwege complexe feitelijke of
juridische kwesties (artikel 42, tweede lid, onder a Vw). Dit met name als
voorzienbaar is dat dit onderzoek zal leiden tot overschrijding van de beslistermijn
van 6 maanden. Daarbij kan in de verlengingsbrief de gemachtigde in algemene zin
worden gemeld welk onderzoek/welke onderzoeken zullen worden verricht en dat we
wat betreft de duur van deze onderzoeken onder meer afhankelijk zijn van de
medewerking van de vreemdeling en diens medische behandelaars aan het
onderzoek (bij BMA) of van de medewerking van de verantwoordelijke autoriteiten
van de vergunningverlenende lidstaat (garanties etc.). Zie daartoe IB 2019/116.
Ook het opvragen van informatie bij lidstaten (niet zijnde derde landen) kan een
verlenging van beslistermijnen rechtvaardigen.
4. Afstemming
Dit informatiebericht is afgestemd met DMB, A&B en JZ.

Pagina 8 van 8

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND / SUA

Nummer & Titel

IB 2021/41 De A in AMV bij nareis

Kenmerk (digijust)
Hoofdtaak
Asiel
InformIND Thema Nareis - Afgeleide verblijfsvergunning
Relatie met
Geldig vanaf
Geldig tot en met

08-04-2021
23-08-2021

1. Aanleiding
Een amv dient daadwerkelijk alleenstaand te zijn om in het kader van nareis voor
gezinshereniging in aanmerking te komen. Minderjarigen die bij een gezinslid
verblijven, vallen onder de hoede van dit gezinslid en kunnen om die reden niet
worden gezien als alleenstaande. Aan de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
zijn, naar aanleiding van enkele signalen uit de praktijk, vragen omtrent deze
kwestie en de wenselijkheid ervan voorgelegd op 31 maart 2021. Dit bood geen
aanleiding om van de huidige werkwijze af te zien. Een kind dat bij een gezinslid
verblijft, is in beginsel niet alleenstaand, en heeft daarmee geen recht op nareis.
2. Verwachting
Dit IB zal worden opgenomen in de nieuwe Handvatten. Daarnaast moet worden
geregistreerd hoeveel amv bij een gezinslid wonen.
3. Inhoud/Toelichting
Indien een amv een verblijfstatus asiel krijgt, en onder de voogdij van Nidos staat,
heeft de amv in beginsel recht op nareis en overkomst van de biologische ouders.
Indien de amv bij een gezinslid in Nederland woont zoals een
oom/oma/meerderjarige broer/nicht, wordt de amv niet langer als alleenstaand
aangemerkt. Het is hierbij niet van belang of het kind eerder bij deze gezinsleden
heeft gewoond, of dat deze gezinsleden wel of niet de voogdij hebben. Nareis is dus
uitgesloten voor deze specifieke groep, de referent is immers niet alleenstaand.
Nareis is wel mogelijk als er bijzondere omstandigheden zijn waardoor er ondanks
het verblijf bij een gezinslid, toch indicaties zijn dat dit gezinslid niet de
daadwerkelijke/feitelijke zorg draagt. Of als er bijvoorbeeld schrijnende
omstandigheden zijn. Denk hierbij aan situaties waarbij het belang van het kind in
het geding is of schrijnende omstandigheden.
Het kind kan nog wel om gezinshereniging vragen in het kader van artikel 8EVRM.
Regulier (art. 3.24a Vb) is geen optie omdat ook hier het kind niet als alleenstaand
wordt aangemerkt.1 Het is aannemelijk dat er snel gezinsleven wordt aangenomen
tussen de biologische ouder en het minderjarige kind. De belangenafweging zal in
deze situatie ook snel in het voordeel van de vreemdeling uitvallen.

1 Het is niet de bedoeling van de wetgever om gelijktijdig nareis & 3.24a Vb in te dienen, in de MvT wordt dit
uitgesloten.
Pagina 1 van 2

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

4. Hoe te handelen
Indien een amv om overkomst vraagt van de biologische ouder, controleer dan of de
amv bij een gezinslid woont. Als het kind bij een gezinslid verblijft, neem dan
contact op met Stichting Nidos/VWN/de gemachtigde. Leg uit dat de referent niet als
alleenstaand kan worden aangemerkt, en vraag of de nareisaanvraag moet worden
doorgezet, of dat ze deze willen omzetten in een artikel 8EVRM aanvraag. Vraag ook
of er bijzondere omstandigheden zijn waaruit blijkt dat de referent wel als
alleenstaande gezien zou moeten worden. Deze bewijslast ligt bij de vreemdeling.
Hierbij kan gedacht worden aan betrokkenheid van de Raad van Kinderbescherming.
Indien het een nareisaanvraag blijft, kun je de aanvraag afwijzen omdat de referent
niet als alleenstaande kan worden aangemerkt, en daarom niet tot de categorie
behoort. Indien er sprake is van bijzondere omstandigheden, leg deze dan voor aan
je senior. Deze zaken kunnen worden besproken in de Kennisgroep/lasna.
Indien het een 8EVRM aanvraag wordt, moeten er leges worden voldaan. Behandel
de aanvraag vervolgens in het 8EVRM kader.
Indien de referent tijdens de procedure verhuist, en niet bij gezinsleden woont, kan
na een onderzoek van de reden van verhuizing, het kind eventueel alsnog als
alleenstaand worden aangemerkt. Uit een Afdelingsuitspraak blijkt immers dat
feitelijk wonen bij een ander (niet zijnde een gezinslid) er toe leidt dat een kind als
alleenstaand kan worden aangemerkt.
Het registreren van amv’s die bij gezinsleden verblijven, wordt later aangevuld.
5. Afstemming

DMB, SUA , JAZ en JZ.

Pagina 2 van 2

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)

IND / SUA

Nummer & Titel

2021/8 Beoordeling veilige derde landen in de asielprocedure bewijslast en landeninformatie

Kenmerk (digijust)
Hoofdtaak
Asiel
InformIND Thema Vw 30a. Niet ontvankelijk / Vw 30a.1c Veilig Derde land / Vw
30a.1c Informatie voor uitvoering
Geldig vanaf
20-1-2021
Geldig tot en met 20-7-2023

1. Aanleiding
Dit informatiebericht gaat over de achtergrond, de bewijslast en de toepassing van
‘Veilig derde land’ in de asielprocedure.
De volgende informatieberichten over de beoordeling van veilige derde landen
komen hiermee te vervallen: IB 2018/36 en IB 2020/32.
2. Inhoud/Toelichting
Op 13 december 2017 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
een drietal uitspraken gedaan over de wijze van toepassen van de
ontvankelijkheidsgrond ‘veilig derde land’ (ECLI:NL:RVS:2017:3381;
ECLI:NL:RVS:2017:3380 en ECLI:NL:RVS:2017:3379). Zoals in het eerdere IB
2018/36 is aangegeven, kan op basis van deze uitspraken worden geconcludeerd
dat er een zwaardere bewijslast bij de IND is komen te liggen waar het gaat om de
rechten die de vreemdeling als asielzoeker of als door de UNHCR erkende vluchteling
heeft in het veilige derde land. Dit is nog steeds van toepassing. Om deze zwaardere
bewijslast in te kunnen vullen, is goede en gedetailleerde landeninformatie nodig
over het betreffende derde land.
Indien een derde land als veilig wordt beschouwd voor de vreemdeling conform Vw
30a. 1c, kan de aanvraag niet-ontvankelijk verklaard worden. Dit is een individuele
beoordeling. De individuele verklaringen zijn derhalve van belang in samenhang met
hetgeen in het algemeen bekend is over de situatie van asielzoekers en
vluchtelingen in het betreffende derde land. De omstandigheid dat een specifiek land
aan een bepaalde asielzoeker is tegengeworpen als veilig derde land, brengt dus niet
met zich dat dit land kan en zal worden tegengeworpen aan alle vreemdelingen die er
banden mee hebben.
Uit de wetgeving en de jurisprudentie van de AbRS volgt dat voor de tegenwerping
van veilig derde land aan een aantal voorwaarden moet zijn voldaan:
De vreemdeling moet een band hebben met het veilig derde land, zodanig dat
-

het voor hem/haar redelijk is om naar dat land te gaan;

Het moet aannemelijk zijn dat de vreemdeling toegang kan verkrijgen tot het
derde land;
In het derde land mag de vreemdeling niet bedreigd worden met refoulement
naar het land van herkomst, vervolging of ernstige
mensenrechtenschendingen;

Pagina 1 van 6

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

-

-

Conform Vb 3.106a dient in het derde land de mogelijkheid te bestaan om de
vluchtelingenstatus te verzoeken en, indien hij als vluchteling wordt erkend,
bescherming te ontvangen overeenkomstig het Vluchtelingenverdrag. Uit de
bovengenoemde uitspraken van de AbRS volgt dat het derde land niet
behoeft te zijn aangesloten bij het Vluchtelingenverdrag om als veilig derde
land te kunnen worden aangemerkt en het land behoeft evenmin middels
nationale wetgeving te voorzien in de toekenning van een asielstatus. Onder
omstandigheden kan het voldoende zijn dat de UNHCR de asielbeoordeling
verricht en dat het derde land de nodige gevolgen verbindt aan deze door de
UNHCR verrichte beoordeling;
Er moet sprake zijn van basisvoorzieningen voor asielzoekers en
vluchtelingen (m.n. huisvesting, onderwijs, gezondheidszorg). Indien
asielzoekers geen aanspraak kunnen maken op bestaansondersteunende
voorzieningen, is van belang of zij toegang hebben tot de arbeidsmarkt en
zich zo staande kunnen houden gedurende de asielprocedure..

Dit zijn cumulatieve voorwaarden. Slechts indien aan alle voorwaarden is voldaan,
kan een land als veilig derde land worden tegengeworpen. Indien het duidelijk is dat
aan één of meer voorwaarden niet wordt voldaan, kan verder onderzoek achterwege
blijven.
3. Toepassing veilig derde land
Toepassing van deze n.o. grond slechts bij potentiële inwilligingen
Deze ontvankelijkheidsgrond is een niet-dwingende (namelijk ‘kan’) bepaling.
Derhalve bestaat de ruimte voor een pragmatische werkwijze en is gekozen om deze
ontvankelijkheidsgrond in het algemeen slechts tegen te werpen indien een
inhoudelijke beoordeling van de aanvraag zou kunnen leiden tot een inwilliging. In
zaken waarin geconcludeerd wordt dat bij een inhoudelijke beoordeling van
de asielaanvraag kan worden afgewezen en deze beslissing redelijk
eenvoudig te motiveren is, kan deze ontvankelijkheidsgrond dus buiten
beschouwing blijven.
Er bestaat echter in afwijking van het vorenstaande geen beletsel om de aanvraag
niet-ontvankelijk te verklaren in plaats van een afwijzing op inhoudelijke gronden,
als duidelijk is dat een (gedwongen) uitzetting naar het veilig derde land sneller en
op eenvoudiger wijze kan worden bewerkstelligd dan een uitzetting naar het land
van herkomst. Hiervan zal echter niet snel sprake zijn.
Horen
Bij de vraag of een derde land voor de individuele vreemdeling als veilig moet
worden beschouwd, vormt het relaas van de vreemdeling het eerste uitgangspunt.
De IND en de vreemdeling hebben een gedeelde bewijslast voor wat betreft de
vraag of een derde land als veilig kan worden aangemerkt, namelijk:
• de vreemdeling moet onderbouwen dat het derde land waarmee de vreemdeling
een band heeft voor hem niet als veilig kan worden aangemerkt; en
• de IND onderzoekt of het derde land waarmee de vreemdeling een band heeft
voor hem als veilig kan worden aangemerkt, waarbij de verklaringen van betrokkene
en de algemene landeninformatie worden betrokken.
Gelet op de gedeelde bewijslast is het van belang om in de asielprocedure door te
vragen over banden met het derde land, de status van betrokkene in het derde land,
toegangs- en verblijfsmogelijkheden aldaar, de reden van vertrek uit het derde land
en de bestaansmogelijkheden van betrokkene aldaar. Als betrokkene stelt in het
derde land te vrezen hebben voor problemen, moeten ook daar vragen over worden
Pagina 2 van 6

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

gesteld.

Band met derde land
Bij de beoordeling of sprake is van een band, worden alle relevante feiten en
omstandigheden betrokken, waaronder begrepen de aard, duur en omstandigheden
van het eerdere verblijf.
Uit Vc C2/6.3 volgt dat in ieder geval aangenomen wordt dat de vreemdeling een
band heeft met een derde land als:
- de echtgenoot of de partner van de vreemdeling de nationaliteit heeft van dat
land;
- in dat land eerstelijns of directe familie woonachtig is van de vreemdeling,
waarmee nog contact is; of
- de vreemdeling voor een langere periode eerder in dat land heeft verbleven.
Bij de beoordeling gaat het om het samenstel van deze factoren. De enkele doorreis
door het derde land is in het algemeen onvoldoende om een band aan te nemen,
tenzij sprake is van andere factoren op grond waarvan die band kan worden
aangenomen. Indien geen sprake is van andere factoren op grond waarvan een
band kan worden aangenomen, zal eerder verblijf in het derde land in het algemeen
tenminste een half jaar dienen te zijn geweest, waarbij tevens de omstandigheden
waaronder betrokkene in het derde land heeft verbleven moeten worden
meegewogen.
Dit is geen limitatieve opsomming, andere omstandigheden die leiden tot het
aannemen van een band zijn dus denkbaar. Doen zich dergelijke situaties voor, dan
zal individueel moeten worden gemotiveerd dat deze rechtvaardigen dat een band
wordt aangenomen.
Ter illustratie enkele casusposities:
a. De vreemdeling heeft zelf een reguliere verblijfsvergunning in het derde land;
Dit is ‘an sich’ niet voldoende. Deze verblijfsstatus zou betrokkenne immers kunnen
kwijtraken en dan moet er bij wijze van terugvaloptie een deugdelijke
asielprocedure zijn die kan voorkomen dat refoulement en uitzetting naar het land
van herkomst plaatsvindt. Op basis van de landeninformatie van TOELT wordt de
beoordeling gemaakt of het derde land een deugdelijke asielprocedure kent. Dit is
dus ook relevant indien de vreemdeling een verblijfsvergunning regulier heeft.
b. De vreemdeling heeft zelf geen verblijfsvergunning in het derde land maar er
verblijven wel gezinsleden (bijvoorbeeld op basis van een vergunning of de
nationaliteit van het land);
Dit is ‘an sich’ niet voldoende. Ook indien aangenomen kan worden dat de
vreemdeling er (al dan niet eenvoudig) een reguliere verblijfsstatus kan verkrijgen,
moet er bij wijze van terugvaloptie een deugdelijke asielprocedure zijn die kan
voorkomen dat refoulement en uitzetting naar het land van herkomst plaatsvindt.
Op basis van de landeninformatie van TOELT wordt deze beoordeling gemaakt.
c. Er kan aangenomen worden dat de vreemdeling al dan niet eenvoudig de
nationaliteit van het derde land kan verkrijgen;
Dit is ‘an sich’ niet voldoende. Zelfs indien aangenomen kan worden dat de
vreemdeling (eenvoudig) de nationaliteit kan verkrijgen, geldt de eis dat er een
deugdelijke asielprocedure moet zijn. Zie uitspraak ECLI:NL:RVS:2020:2356
Op basis van de landeninformatie van TOELT dient een beoordeling gemaakt te
worden of het derde land een deugdelijke asielprocedure kent.
Pagina 3 van 6

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

d. De vreemdeling heeft een verblijfsvergunning asiel in het derde land;
In dat geval is geen sprake van een veilig derde land, maar wordt het derde land
tegengeworpen als land van eerste asiel (30a, eerste lid onder b Vw).
e. De vreemdeling is genaturaliseerd en heeft daardoor de nationaliteit van het
derde land;
In deze situatie is geen sprake van een veilig derde land, maar van een land van
herkomst/land waarvan betrokkene de nationaliteit bezit.
Toegang tot derde land
Uit het beleid volgt niet dat op voorhand vast hoeft te staan dat de vreemdeling
toegang tot het derde land zal krijgen. Uit artikel 38, vierde lid van de
Procedurerichtlijn, dat per 20 juli 2015 is geïmplementeerd, vloeit voort dat eerst
nadat is komen vast te staan dat het derde land de vreemdeling niet toelaat, alsnog
een gewone inhoudelijke asielprocedure moet worden gevoerd.
Beoordeeld moet worden of er redenen zijn om aan te nemen dat de vreemdeling
(weer) toegang zal krijgen tot dat derde land. De Afdeling legt dit aldus uit, dat het
aan de IND is om die toegang aannemelijk te maken (de Staatsecretaris moet
redenen aandragen waarom toegang in beginsel mogelijk moet zijn). Dat kan volgen
uit verklaringen van vreemdeling, waarbij kan worden gedacht aan het eerder
hebben kunnen verkrijgen van toegang op een moment dat de omstandigheden min
of meer gelijk waren aan de huidige situatie. Indien sprake is van legaal verblijf van
gezinsleden in het derde land, kan worden gewezen op de migratiewetgeving van
het derde land voor zover daaruit volgt dat er bijvoorbeeld een
gezinsherenigingsprocedure bestaat. Vervolgens is het aan de vreemdeling om het
tegendeel aan te tonen. Wat betreft het verkrijgen van toegang tot het veilig derde
land: de vreemdeling zal daartoe - na de niet-ontvankelijkverklaring van zijn
asielaanvraag - aantoonbaar serieuze pogingen moeten doen. Dit vertoont
overeenkomsten met een beroep op het ‘buiten schuld’ beleid.
Toetsing veilig derde land, rol TOELT/SUA
Zoals hierboven uiteengezet, is ten aanzien van de vraag of het derde land als veilig
kan worden aangemerkt van belang om informatie te hebben over de situatie voor
asielzoekers en vluchtelingen in het betreffende derde land, de bescherming die zij
krijgen tegen refoulement, de mogelijkheden om asiel aan te vragen en de
bestaansmogelijkheden en voorzieningen voor asielzoekers en vluchtelingen (werk,
gezondheidszorg, onderwijs, huisvesting).
Indien er sprake is van een band met een derde land, de toegang daartoe
aannemelijk is en er nog geen specifiek Informatiebericht over dit land als veilig
derde land of een factsheet door TOELT is verschenen, vraagt de beslisser bij TOELT
informatie op over het desbetreffende land. De standaard-vragen aan TOELT luiden
als volgt:
• Bij welke relevante mensenrechtenverdragen voor vluchtelingen en refoulement is
x aangesloten?
• Kent x op nationaal niveau een verbod op refoulement? Zo ja, in welke
wetgeving, lagere regelgeving of anderszins?
• Hoe wordt in * in de praktijk omgegaan met het non-refoulement beginsel? Is er
in dat opzicht nog specifieke informatie met betrekking tot personen uit x?
• Is er in zijn algemeenheid informatie over gedwongen terugsturen door de
autoriteiten van land x van vreemdelingen direct aan de grens dan wel over
gedwongen uitzettingen door de autoriteiten van land x van vreemdelingen die al
Pagina 4 van 6

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

langer in land x verblijven waarbij mogelijk sprake kan zijn van refoulement? Zo ja,
hoe is daar op gereageerd door UNHCR en/of mensenrechtenorganisaties?
• Kent x een nationale procedure die voorziet in de mogelijkheid om asiel aan te
vragen bij de autoriteiten van x? Zo ja, is er een nationale instantie verantwoordelijk
voor de statusdeterminatie?
• Indien de asielbeoordeling niet door de autoriteiten van * wordt verricht: is de
UNHCR actief in x en beoordeelt de UNHCR asielaanvragen? Werkt de UNHCR
daarbij samen met de autoriteiten van x en zo ja, hoe ziet die samenwerking er in
de praktijk uit?
• Wat is de verblijfsstatus van asielzoekers en erkende vluchtelingen? Of worden zij
gedoogd en, zo ja, worden zij dan geregistreerd? Krijgen zij een bewijs van
registratie?
• Welke rechten heeft een vreemdeling die asiel heeft aangevraagd of die de status
van vluchteling heeft, verleend door een nationale instantie van x dan wel door de
UNHCR, met name op het gebied van huisvesting, onderwijs en gezondheidszorg?
Mag hij (betaalde) werkzaamheden verrichten?
• Kan in het kort worden omschreven onder welke levensomstandigheden
asielzoekers en vluchtelingen in de praktijk in het algemeen in x verblijven?
Let op: De standaardvragen kunnen worden uitgebreid, denk daarbij aan vragen
over de situatie voor LHBTI of leden van de Turkse Gülen-beweging in het
betreffende derde land.
Beleidsconsequenties in landgebonden IB
Als de informatie van TOELT middels een factsheet is verschenen, maakt SUA
vervolgens op basis van de informatie van TOELT in afstemming met de directie JZ
en DMB een beoordeling van de vraag of het derde land als veilig derde land kan
worden aangemerkt. Deze interne algemene beoordeling zal middels een
Informatiebericht op Informind gedeeld worden.
In een Informatiebericht over een specifiek derde land zijn verschillende conclusies
mogelijk. Soms kan een land in het geheel niet als veilig derde land worden
aangemerkt, in andere gevallen is denkbaar dat een derde land voor bepaalde
categorieën vreemdelingen (denk aan een specifieke nationaliteit) wel veilig kan
worden geacht omdat zij in de nationale asielprocedure een voorkeursbehandeling
krijgen. In uitzonderlijke gevallen kan, indien een derde land in het algemeen als
niet-veilig is aangemerkt, toch aanleiding zijn het betreffende land voor betrokkene
als veilig derde land aan te merken. In zo’n geval kan de zaak worden voorgelegd
aan SUA/JZ. Er dienen in dat geval concrete aanknopingspunten te zijn dat de
vreemdeling, in weerwil van algemene negatieve berichtgeving over het betreffende
derde land, aldaar wel een deugdelijke asielprocedure kan krijgen, beschermd is
tegen refoulement en ook anderszins het derde land in zijn/haar geval als veilig
derde land is aan te merken. Ter illustratie: als het probleem niet zozeer zit in de
asielprocedure maar in de voorzieningen waarop iemand aanspraak kan maken
(huisvesting, gezondheidszorg etc.), dan kan een individuele relevante
omstandigheid zijn dat iemand in het derde land een verblijfspositie heeft die maakt
dat hij zich ook zonder die door de autoriteiten/UNHCR/ngo’s verstrekte
voorzieningen goed staande kan houden. De vraag of betrokkene eigen vermogen
heeft of in het derde land een echtgeno(o)t(e) heeft wonen met de nationaliteit van
het betreffende derde land, kan daarbij een rol spelen. Uiteraard mag nimmer
sprake zijn van een risico op refoulement.
Nadert de beslistermijn in de zaak?

Pagina 5 van 6

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

Zo nodig kan op grond van artikel 42, vierde lid, onder a, Vw de beslistermijn
worden verlengd met 9 maanden op grond van de omstandigheid dat er ‘complexe
feitelijke of juridische kwesties’ aan de orde zijn.
Is de beslistermijn in de zaak verlopen, kan er niet meer verlengd worden
en is er een ingebrekestelling ingediend?
Het uitgangspunt is dat de benodigde landeninformatie binnen drie weken wordt
aangeleverd door TOELT. In deze zaken beoordeelt de beslismedewerker of kan
worden gewacht met beslissen totdat de landeninformatie is opgevraagd en
beoordeeld, ook al wordt in voorkomende gevallen een wettelijke dwangsom
verbeurd.
Mocht een tijdige beoordeling niet mogelijk zijn, dan dient alsnog inhoudelijk op de
aanvraag beslist te worden. In de beschikking waarin de inhoudelijke beslissing
wordt genomen, dient wel aangegeven te worden dat het onderzoek naar de vraag
of het derde land kan worden aangemerkt als een veilig derde land niet kon worden
afgewacht en dat om die reden niet op deze ontvankelijkheidsgrond kon worden
ingegaan. Hiermee wordt precedentwerking naar andere soortgelijke zaken
voorkomen.
3 Afstemming
Dit bericht is afgestemd met A&B, TOELT, JZ en DMB.

Pagina 6 van 6

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

nemen. De Kimlik is hierbij een zwaarwegend document. Indien er geen Kimlik is,
omdat de gezinsleden zich bijvoorbeeld niet in Turkije bevinden, moet per
individuele zaken worden bekeken of er sprake is van substantieel indicatief bewijs.
De combinatie van de vastgestelde identiteit van de ouders, de vastgestelde
familierechtelijke relatie maakt dat de indicatieve identificerende documenten voor
kinderen onder de 15 jaar als substantieel kunnen worden aangemerkt, en daardoor
de identiteit van de minderjarige kinderen wordt aangenomen.
Let op voor contra-indicaties:
•
Bij signalen van Bdoc dat documenten niet kloppen, zoals bij individuele
uittreksels of Syrische paspoorten met afwijkingen, kan dit IB niet worden
toegepast.
•
Bij signalen over NV bij de gezinsleden, kan dit IB niet worden toegepast.
•
Dit IB geldt niet voor kinderen van 15 jaar of ouder.
•
Dit IB geldt niet voor stief/pleeg/voorkinderen.
5. Afstemming

Dit IB is afgestemd met SUA, A&B, JZ en NV.

Pagina 2 van 2

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND / SUA

Nummer & Titel

IB 2020/172 Beoordeling veilig derde land - Bahrein

Kenmerk (digijust)
Hoofdtaak
Asiel
InformIND Thema Vw 30a. Niet ontvankelijk / Vw 30a.1c Veilig Derde land / Vw
30a.1c Informatie voor uitvoering
Relatie met
IB 2018/36 Beoordelen veilige derde landen in de
asielprocedure/ Informatie ter beoordeling veilig derde land Bahrein
Geldig vanaf
10-12-2020
Geldig tot en met 10-06-2023

1. Aanleiding
Dit informatiebericht gaat over de beoordeling van Bahrein als veilig derde land.
Zie voor algemene informatie aangaande de toepassing van ‘Veilig derde land’
Informatiebericht nummer 2018/36.
2. Inhoud/Toelichting
Voor elk land dat als veilig derde land wordt aangemerkt geeft de IND een algemene
beoordeling waar het gaat om:
•
de mogelijkheid om asiel aan te vragen;
•
de vraag of er gedwongen terugkeer naar het land van herkomst van
asielzoekers en erkende vluchtelingen plaatsvindt; en
•
de behandeling van asielzoekers en erkende vluchtelingen in het betreffende
derde land.
Hiervoor is goede landeninformatie nodig. Voor Bahrein heeft TOELT op november
2020 factsheet gepubliceerd. Op basis hiervan heeft de IND beoordeeld of Bahrein in
het algemeen als veilig derde land kan worden aangemerkt voor asielzoekers en
vluchtelingen afkomstig uit andere landen.
Beoordeling van Bahrein als veilig derde land:
Bahrein is partij bij het antifolterverdrag en het internationaal verdrag inzake
burgerrechten en politieke rechten. Bahrein is geen partij bij het
Vluchtelingenverdrag en het aanvullend protocol daarbij. Het verbod op refoulement
is opgenomen in de grondwet.
Bahrein kent geen asielwetgeving en er bestaat geen nationale instantie die
asielaanvragen in behandeling neemt. Het is dus in de praktijk niet mogelijk om
asiel/bescherming aan te vragen.
Het U.S. Department of State schrijft in 2020 als volgt over refoulement in Bahrein:
‘The government at times provided protection against the expulsion or return of
refugees to countries where their lives or freedom would be threatened on account
of their race, religion, nationality, membership in a particular social group, or
political opinion; however, protection was mostly limited to those who had been able
to obtain and maintain employment in the country. Such individuals generally had
access to health care and education services while employed but were at risk of
Pagina 1 van 2

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

deportation if they became unemployed or if their country of origin revoked their
passports’.
De mensenrechtenorganisatie Advocates of Silenced Turkey (AST) schrijft in 2020
op de eigen website dat onder andere Bahrein meewerkt aan de deportatie van
Gülenisten naar Turkije, ofwel zou Bahrein de geheime dienst van Turkije faciliteren
bij het arresteren van Gülenisten in Bahrein.
Bahrein valt onder de verantwoordelijkheid van het UNHCR veldkantoor in Riyad,
Saoedi Arabië. De UNHCR heeft geen vluchtelingenprogramma’s lopen in Bahrein
maar UNHCR en Bahrein hebben in oktober 2020 een overeenkomst getekend
waarbij beide partijen afspraken om hulp en steun te bieden aan vluchtelingen in de
regio.
In de meeste landen van het Arabisch schiereiland, inclusief Bahrein, geldt het
sponsorshipsysteem (kafalasysteem). Om verblijf te krijgen heeft een persoon een
sponsor nodig. Dit kan een werkgever of familielid zijn.
Conclusie:
Gelet op het vorenstaande merkt de IND Bahrein in zijn algemeenheid niet aan als
veilig derde land vanwege:
•
geen partij bij het Vluchtelingenverdrag;
•
geen nationale asielprocedure en dus geen verblijfsstatus, bewijs van
registratie of recht op basisvoorzieningen.
5. Afstemming
Dit bericht is afgestemd met JZ en DMB.

Pagina 2 van 2

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND / SUA

Nummer & Titel

IB 2020/153 Beoordeling veilig derde land – Saoedi-Arabië

Kenmerk (digijust)
Hoofdtaak
Asiel
InformIND Thema Vw 30a. Niet ontvankelijk / Vw 30a.1c Veilig Derde land / Vw
30a.1c Informatie voor uitvoering
Relatie met
IB 2018/36 Beoordelen veilige derde landen in de
asielprocedure/ Saoedi-Arabië: Informatie ter beoordeling van
'veilig derde land'
Geldig vanaf
24-11-2020
Geldig tot en met 24-05-2023

1. Aanleiding
Dit informatiebericht gaat over de beoordeling van Saoedi-Arabië als veilig derde
land.
Zie voor algemene informatie aangaande de toepassing van ‘Veilig derde land’
Informatiebericht nummer 2018/36.
2. Inhoud/Toelichting
Voor elk land dat als veilig derde land wordt aangemerkt geeft de IND een algemene
beoordeling waar het gaat om:
•
de mogelijkheid om asiel aan te vragen;
•
de vraag of er gedwongen terugkeer naar het land van herkomst van
asielzoekers en erkende vluchtelingen plaatsvindt; en
•
de behandeling van asielzoekers en erkende vluchtelingen in het betreffende
derde land.
Hiervoor is goede landeninformatie nodig. Voor Saoedi-Arabië heeft TOELT op 8
september 2020 een factsheet gepubliceerd. Op basis hiervan heeft de IND
beoordeeld of Saoedi-Arabië in het algemeen als veilig derde land kan worden
aangemerkt voor asielzoekers en vluchtelingen afkomstig uit andere landen.
Beoordeling van Saoedi-Arabië als veilig derde land:
Saoedi-Arabië is niet aangesloten bij alle relevante mensenrechtenverdragen op het
gebied van vluchtelingen en refoulement. Daarnaast kent de nationale wetgeving
geen duidelijk verbod op refoulement en zou Saoedi-Arabië zich ook in praktijk
schuldig maken aan refoulement, dat schrijven onder meer IOM en HRW. In 2017
was er ook specifieke berichtgeving over Turkse families die banden zouden hebben
met de Gulenbeweging en gedeporteerd zijn naar Turkije. De banden tussen Turkije
en Saoedi-Arabië zijn anno 2020 gespannen.
Het is niet mogelijk bescherming te vragen van VN-organisaties.
Voor Jemenieten en Syriërs kent Saoedi-Arabië het zogenaamde Kafalasysteem. Er
is sprake van een soort gedoogsituatie voor Syriërs en Jemenieten door het verlenen
van tijdelijke visa, maar voor levensonderhoud zijn zij aangewezen op familie of
netwerk.
Pagina 1 van 2

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

Conclusie:
Gelet op het vorenstaande merkt de IND Saoedi-Arabië in zijn algemeenheid niet
aan als veilig derde land vanwege:
•
het niet bestaan van een asielprocedure die kan leiden tot verblijfsrecht;
•
geen partij bij de relevante internationale verdragen voor vluchtelingen en
refoulement;
•
het niet respecteren van het non-refoulement beginsel.

5. Afstemming
Dit bericht is afgestemd met JZ en DMB.

Pagina 2 van 2

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND / SUA

Nummer & Titel

IB 2020/152 Beoordeling veilig derde land - Qatar

Kenmerk (digijust)
Hoofdtaak
Asiel
InformIND Thema Vw 30a. Niet ontvankelijk / Vw 30a.1c Veilig Derde land / Vw
30a.1c Informatie voor uitvoering
Relatie met
IB 2018/36 Beoordelen veilige derde landen in de
asielprocedure/Qatar: Informatie ter beoordeling van 'veilig
derde land'
Geldig vanaf
24-11-2020
Geldig tot en met 24-05-2023

1. Aanleiding
Dit informatiebericht gaat over de beoordeling van Qatar als veilig derde land.
Zie voor algemene informatie aangaande de toepassing van ‘Veilig derde land’
Informatiebericht nummer 2018/36.
2. Inhoud/Toelichting
Voor elk land dat als veilig derde land wordt aangemerkt geeft de IND een algemene
beoordeling waar het gaat om:
•
de mogelijkheid om asiel aan te vragen;
•
de vraag of er gedwongen terugkeer naar het land van herkomst van
asielzoekers en erkende vluchtelingen plaatsvindt; en
•
de behandeling van asielzoekers en erkende vluchtelingen in het betreffende
derde land.
Hiervoor is goede landeninformatie nodig. Voor Qatar heeft TOELT op 20 september
2020 een factsheet gepubliceerd. Op basis hiervan heeft de IND beoordeeld of Qatar
in het algemeen als veilig derde land kan worden aangemerkt voor asielzoekers en
vluchtelingen afkomstig uit andere landen.
Beoordeling van Qatar als veilig derde land:
Qatar is geen partij bij het Vluchtelingenverdrag, wel bij het Antifolterverdrag (CAT)
en Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (ICCPR).
In de grondwet staat het beginsel van non-refoulement opgenomen en sinds 2018
heeft Qatar stappen gemaakt in vernieuwing van de asielwetgeving. Hoewel het een
verbetering is, zie je in de wetgeving dat belangrijke mensenrechten, als vrijheid
van meningsuiting en bewegingsvrijheid ingeperkt wordt voor erkende
vluchtelingen. In 2019 en 2020 verschenen er berichten dat Qatar de asielwetgeving
weliswaar heeft aangenomen, maar er twijfel is of deze wetgeving daadwerkelijk is
geïmplementeerd nu asielzoekers nog steeds met uitzetting worden bedreigd en er
nog steeds geen eerste asielvergunning is verstrekt.
Het US State Department maakte geen meldingen van refoulement schendingen in
2018 of 2019. Wel werd er geschreven over de afhandeling van een asielaanvraag
van een Jemeniet wiens claim niet bekeken werd en waar met deportatie werd
gedreigd.
Pagina 1 van 2

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

In 2017 zijn er, volgens pro-Gülen media, 45 Gülenisten gedeporteerd naar Turkije.
De banden tussen Turkije en Qatar zijn goed.
Het US Department of State schreef over de situatie voor Syriërs: …approximately
60,000 Syrians were living in Doha, of whom approximately 20,000 came to Doha
after the start of the civil war and have been granted repeated extensions to their
residency status to allow them to remain in country. The government provided
housing and education to these de facto refugees.
Met deze verblijfsstatus valt deze groep onder het zogenaamde Kafalasysteem en
worden ze dus niet erkend als vluchteling.
De UNHCR is actief in Qatar. Qatar doneert veel geld aan UNHCR zodat deze
organisatie vluchtelingen, in andere landen zoals bijvoorbeeld Jemen, kan helpen. Er
is geen verdere informatie gevonden over de positie van Jemenieten en of zij
evenals Syriërs verblijfsvergunningen krijgen of andere ondersteuning zoals
huisvesting en scholing voor de kinderen.
Conclusie:
Gelet op het vorenstaande merkt de IND Qatar in zijn algemeenheid niet aan als
veilig derde land vanwege:
•
Sinds de aanpassing van nationale wetgeving is het sinds 2018 in theorie
mogelijk om een asielaanvraag in te dienen. In de praktijk blijkt echter dat
er sinds deze wet is aangenomen nog geen asielvergunningen verstrekt zijn.
5. Afstemming
Dit bericht is afgestemd met JZ en DMB.

Pagina 2 van 2

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND / SUA

Nummer & Titel

IB 2020/138 aanpassing B8/4 Vc (buitenschuldbeleid)

Kenmerk (digijust) 3042100
Hoofdtaak
Asiel / Regulier
InformIND Thema
Relatie met
Geldig vanaf
Geldig tot en met

1 oktober 2020
1 oktober 2021

1. Aanleiding
Met het verzamel-WBV van 1 oktober 2020 is paragraaf B8/4 Vc ‘Vreemdelingen die
buiten hun schuld niet uit Nederland kunnen vertrekken’ aangepast. In dit
informatiebericht wordt deze aanpassing toegelicht.
2. Verwachting
Met de aanpassing van de Vc is slechts beoogd het geldende beleid helderder te
verwoorden. Er is geen sprake van een beleidswijziging. Er zijn daarom geen
gevolgen voor de uitvoering voorzien.
3. Inhoud/Toelichting
Zoals in de toelichting op het WBV verwoord is paragraaf B8/4 Vc verduidelijkt. In
de nieuwe tekst is de strekking van het beleid – de vaststelling van een
buitenschuldsituatie als uitkomst van een vertrekprocedure – kernachtig
weergegeven in vier voorwaarden.
De eerste voorwaarde uit het buitenschuldbeleid zoals dat voorheen was
geformuleerd, namelijk dat de vreemdeling zelfstandig heeft geprobeerd zijn vertrek
te realiseren, is nu vervat in de tweede voorwaarde. Daarin is opgenomen dat de
vreemdeling de DT&V om bemiddeling heeft gevraagd en deze bemiddeling niet het
gewenste resultaat heeft gehad.
De voormalige vierde voorwaarde, nu de derde, is toegespitst op de inbreng van de
vreemdeling in de bemiddelingsprocedure en de daarover met de DT&V gemaakte
afspraken.
De voorwaarden dat er geen redelijke twijfel mag bestaan over de identiteit en
nationaliteit van de vreemdeling en dat er op het moment van beslissen geen sprake
mag zijn van een lopende procedure, zijn nu respectievelijk opgenomen als eerste
en vierde voorwaarde.
De uitvoerige opsommingen van (voorbeelden van) situaties waarin wel en niet
wordt aangenomen dat sprake is van een buitenschuldsituatie, zijn geschrapt.
4. Hoe te handelen
Er zijn in verband met de wijziging van de Vc geen veranderingen voorzien in de
rolverdeling tussen DT&V en IND en in de wijze van toetsing door de IND.
Bij elke aanvraag voor een buitenschuldvergunning is het van belang om tijdig
contact op te nemen met DT&V, zodat kan worden achterhaald of er al een
bemiddeling loopt en hoe ver deze eventueel is gevorderd. Naar aanleiding van de
Pagina 1 van 2

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

bemiddeling stelt DT&V een zwaarwegend advies op, op basis waarvan de IND
beslist op de aanvraag.
5. Afstemming
Dit bericht is afgestemd met A&B, JZ en DT&V.

Pagina 2 van 2

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND / SUA

Nummer & Titel

IB 2020/82 Beoordeling veilig derde land - Rwanda

Kenmerk (digijust)
Hoofdtaak
Asiel
InformIND Thema Vw 30a. Niet ontvankelijk / Vw 30a.1c Veilig Derde land / Vw
30a.1c Informatie voor uitvoering
Relatie met
IB 2018/36 Beoordelen veilige derde landen in de
asielprocedure/ Rwanda: Informatie ter beoordeling van 'veilig
derde land'
Geldig vanaf
18-06-2020
Geldig tot en met 17-06-2023

1. Aanleiding
Dit informatiebericht gaat over de beoordeling van Rwanda als veilig derde land.
Zie voor algemene informatie aangaande de toepassing van ‘Veilig derde land’
Informatiebericht nummer 2018/36.
2. Inhoud/Toelichting
Voor elk land dat als veilig derde land wordt aangemerkt geeft de IND een algemene
beoordeling waar het gaat om:
•
de mogelijkheid om asiel aan te vragen;
•
de vraag of er gedwongen terugkeer naar het land van herkomst van
asielzoekers en erkende vluchtelingen plaatsvindt; en
•
de behandeling van asielzoekers en erkende vluchtelingen in het betreffende
derde land.
Hiervoor is goede landeninformatie nodig. Voor Rwanda heeft TOELT op 2 juni 2020
een factsheet gepubliceerd. Op basis hiervan heeft de IND beoordeeld of Rwanda in
het algemeen als veilig derde land kan worden aangemerkt voor asielzoekers en
vluchtelingen afkomstig uit andere landen.
Beoordeling van Rwanda als veilig derde land:
Rwanda is partij bij de belangrijkste vluchtelingenverdragen, ook heeft Rwanda het
principe van non-refoulement vastgelegd in zijn eigen vluchtelingen wetgeving. Er
zijn geen recente signalen dat Rwanda dit non-refoulement principe schendt.
Rwanda kent een moderne vluchtelingenprocedure met onderscheid tussen
asielzoekers en erkende vluchtelingen. Voor de registratie van asielzoekers wordt
samengewerkt met de UNHCR. Een aanvraag wordt in Rwanda beoordeeld door het
Refugee Determination Committee, en het is mogelijk om tegen de beslissing van dit
comité in beroep te gaan. Burundezen krijgen een prima facie vluchtelingenstatus in
Rwanda.
Asielzoekers, en erkende vluchtelingen, hebben toegang tot alle belangrijke
voorzieningen inclusief het recht op vrije vestiging en bewegingsvrijheid. In de
praktijk wonen veel mensen nog in het vluchtelingenkamp en maken zij daar
gebruik van onderwijs en gezondheidszorg.

Pagina 1 van 2

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

LHBT
Rwanda kent geen strafwetartikelen gericht tegen homoseksualiteit of homoseksuele
handelingen. Desalniettemin zijn er wel signalen van discriminatie door de
samenleving. Rwanda heeft als een van de weinige Afrikaanse landen de VN
verklaring gericht tegen geweld tegen de LHBT gemeenschap ondertekend.
Er zijn verschillende LHBT organisaties in Rwanda die contacten hebben binnen
delen van de politie en justitie, deze organisaties kunnen LHBT’ers die problemen of
discriminatie ondervonden hebben, helpen met het inroepen van de bescherming
van de autoriteiten.
Conclusie:
Gelet op het vorenstaande merkt de IND, Rwanda in zijn algemeenheid wel aan als
veilig derde land vanwege:
•
de asielprocedure die toegankelijk is in de praktijk;
•
het refoulementsverbod wordt nageleefd; en
•
er toegang is tot de basisvoorzieningen.
Bovenstaande geldt ook als er sprake is van een geloofwaardige LHBT afkomstig uit
een derde land. Of Rwanda in een specifieke zaak kan worden tegengeworpen is nog
altijd afhankelijk van de individuele merites van de zaak. Zoals altijd is het van
belang om te vragen naar eventuele problemen die de vreemdeling in het derde
land heeft ondervonden. Juist voor LHBT’s waarin Rwanda als veilg derde land wordt
tegengeworpen is het van belang om goed door te vragen.

5. Afstemming
Dit bericht is afgestemd met JZ en DMB.

Pagina 2 van 2

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND / SUA

Nummer & Titel

IB 2020/60 Werkwijze Afghaanse tolken Asiel & Dublin

Kenmerk (digijust)
Hoofdtaak
Asiel
InformIND Thema Asiel landenpagina’s, Afghanistan, VW 30 Dublin,
Relatie met
Geldig vanaf
Geldig tot en met

WI 2020/1: Handelwijze bij politiek- en/of mediagevoelige zaken
20-04-2020
20-10-2021

1. Aanleiding
Op 18 december 2019 is een brief uitgegaan aan de Tweede Kamer waarin is
aangegeven dat het kabinet heeft besloten systematische vervolging aan te nemen
voor tolken die hebben gewerkt voor internationale militaire missies in Afghanistan.
Hiermee geeft het kabinet gehoor aan de motie Belhaj, die op 12 november 2019 is
aangenomen door de Tweede Kamer. Deze beleidswijziging geldt zowel voor
Afghaanse tolken die voor Nederland als die voor andere landen hebben gewerkt.
Dit informatiebericht ziet toe op de gevolgen van eerdergenoemde motie en bevat
een werkwijze voor de behandeling van asielverzoeken van Afghaanse tolken.
2. Inhoud/Toelichting
Met de eerdergenoemde motie heeft de staatssecretaris besloten om voor Afghaanse
tolken die voor internationale militaire missies hebben gewerkt, geen geringe
indicaties meer te verlangen om aannemelijk te maken dat zij te vrezen hebben
voor vervolging, maar om systematische vervolging aan te nemen. Dat betekent dat
personen die tot deze categorie behoren voor bescherming in Nederland in
aanmerking komen, ongeacht of zij voor Nederland of voor een ander land hebben
getolkt, tenzij het asielverzoek kan worden afgewezen op basis van contraindicaties, bijvoorbeeld omdat er verboden gedragingen zijn gepleegd als bedoeld in
artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag, een andere lidstaat verantwoordelijk is op
grond van de Dublinverordening, of er sprake is van een veilig derde land.
Indien een andere lidstaat verantwoordelijk is op grond van de Dublinverordening,
wordt er geen claim gelegd indien betrokkene voor Nederland heeft gewerkt, tevens
zal bij een tolk die voor Nederland heeft gewerkt een veilig derde land niet worden
tegengeworpen.
Ten aanzien van de categorie tolken die een asielaanvraag heeft in gediend, maar
die niet voor de Nederlandse militaire missie hebben gewerkt, heeft de
staatssecretaris aangegeven dat contact moet worden gelegd met de autoriteiten
van het land waarvoor zij actief zijn geweest om te bezien of zij de asielaanvraag
kunnen overnemen. Daarnaast dient te worden bekeken of het gewijzigde beleid tot
meer asielaanvragen leidt.

Pagina 1 van 3

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

3. Hoe te handelen
In ‘WI 2020/01: Handelwijze bij politiek- en/of mediagevoelige zaken’ wordt
beschreven welke stappen moeten worden genomen indien een zaak (potentieel)
media- en/of politiek gevoelig is.
Eén van de categorieën die daar worden beschreven is ‘Personen die voor Nederland
hebben gewerkt in het buitenland of personen die in Nederland hebben gewerkt voor
het land van herkomst.’
In deze WI staat aangegeven dat indien een medewerker te maken krijgt met een
dergelijke zaak, contact opgenomen dient te worden met de operationeel manager
en eventueel met de staf van de eigen directie.
Indien een zaak van een Afghaanse tolk zich voordoet, zal de procedure tijdelijk
afwijken van de procedure zoals aangegeven in de werkinstructie. Er dient in dat
geval contact opgenomen te worden met Unit Speciale Zaken (USZ) via
@ind.nl. Reden hiervoor is dat USZ (indien aan de orde) bij Defensie
checkt of de tolk voor de Nederlandse missie heeft gewerkt en tevens omdat USZ
monitort of er naar aanleiding van het nieuwe beleid vaker een beroep wordt gedaan
op dit beleid.
Het e-mailbericht aan USZ bevat in ieder geval:
Naam en v-nummer;
De aard en stand van de procedure;
Informatie over de (gestelde) werkzaamheden;
Aard en duur van de (gestelde) werkzaamheden.
Dit geldt voor alle zaken waarin sprake is van een Afghaanse tolk.
Dublin en veilig derde land
Indien een andere lidstaat verantwoordelijk is voor de aanvraag op grond van de
Dublinverordering, wordt er geen claim gelegd indien de vreemdeling voor
Nederland heeft gewerkt. Ook een veilig derde land wordt in dit geval niet
tegengeworpen. Reden hiervoor is de speciale verantwoordelijkheid die door de
Nederlandse autoriteiten is uitgesproken voor deze groep.
Indien de vreemdeling voor een ander land heeft gewerkt, wordt de normale
Dublinprocedure gevolgd.
Werkwijze Afghaanse tolken die voor andere mogendheden hebben
gewerkt
Veel landen voelen, net als Nederland, een speciale verantwoordelijkheid voor tolken
die in internationale missies zijn ingezet. Indien er sprake is van een zaak waarin
een Afghaanse tolk voor een andere mogendheid heeft gewerkt en niet voor
Nederland, zal er dan ook bekeken moeten worden of dat andere land mogelijk
bescherming kan bieden.
Voor een aantal landen, zoals de VS, Canada en een aantal EU-landen, is bekend dat
daar een beschermingsprogramma bestaat. USZ houdt bij in welke landen sprake is
van een (effectief) beschermingsprogramma waar de vreemdeling een beroep op
kan doen.
Niet voor elk land is echter bekend of zij een (effectief) beschermingsprogramma
hebben. Indien er nog geen informatie beschikbaar is over een mogelijk
beschermingsprogramma, dient contact opgenomen te worden met de
desbetreffende ambassade. In overleg met USZ en mogelijk SUA zal er per
individuele zaak bekeken worden wat de juiste weg is voor het opvragen van de
informatie.
Pagina 2 van 3

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

Het volgende dient te worden nagevraagd door de beslisser bij de desbetreffende
ambassade:

-

Is er sprake van een beschermingsprogramma voor tolken die in Afghanistan
hebben gewerkt?
Wat houdt dit beschermingsprogramma in?
Hoe ziet de procedure er uit?
Hoe lang duurt een dergelijke procedure in de praktijk?

De overkoepelende coördinatie voor het bijhouden van mogelijke
beschermingsprogramma’s ligt bij USZ, maar de verantwoordelijkheid voor het
verkrijgen van de informatie en de verdere beslisstappen ligt bij de beslisser.
Indien er binnen twee maanden geen reactie is van de ambassade, mag er zonder
deze informatie op de aanvraag worden beslist.
5. Afstemming

SUA A&B, USZ.

Pagina 3 van 3

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND / SUA

Nummer & Titel

IB 2019/81 Ambtshalve toets schrijnende situatie

Kenmerk (digijust)
Hoofdtaak
InformIND Thema

2581022
Asiel / Regulier
afschaffen discretionaire bevoegdheid / ambtshalve toets
schrijnendheid / artikel 3.6ba Vb

Relatie met
Geldig vanaf
Geldig tot en met

31 juli 2019
30 januari 2022

1. Aanleiding
In de Kamerbrief van 29 januari 2019 heeft de Staatssecretaris aangeven dat de
discretionaire bevoegdheid komt te vervallen. In plaats daarvan wordt HIND
gemandateerd met de bevoegdheid om tijdens de eerste aanvraagprocedure
ambtshalve een verblijfsvergunning regulier op schrijnende omstandigheden te
verlenen. Dit is vastgelegd in artikel 3.6ba, eerste lid, Vb. In dit informatiebericht
wordt uitgelegd hoe moet worden omgegaan met deze nieuwe bevoegdheid.
Daarnaast zijn er een aantal categorieën gecreëerd voor groepen die op grond van
artikel 3.4, vierde lid, Vb 3.48, derde lid, onder b, Vb en 3.51, derde lid, Vb een
verblijfsvergunning op (niet-) tijdelijk humanitaire gronden kunnen krijgen. Zie
hiervoor respectievelijk artikel 3.16a VV en artikel 3.24aa, eerste en tweede lid, VV.
2. Verwachting
SUA zal dit IB voor het eind van het jaar vervangen door een openbare
Werkinstructie.
3. Inhoud/Toelichting
3.1 Juridisch kader
In artikel 3.6ba, eerste lid, Vb staat:
Tot het moment waarop de beslissing op een eerste in Nederland ingediende aanvraag tot het
verlenen van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd of een eerste in Nederland
ingediende aanvraag tot het verlenen van een verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd
onherroepelijk is geworden, kan ambtshalve een verblijfsvergunning regulier voor bepaalde tijd
worden verleend onder een andere beperking dan voorzien in artikel 3.4, eerste lid, indien
sprake is van een schrijnende situatie die gelegen is in een samenstel van bijzondere
omstandigheden die de vreemdeling betreffen.

De nadere uitwerking vind je terug in paragraaf B11/2.5 van de
Vreemdelingencirculaire.
3.2 In welke aanvragen ambtshalve toetsen aan een schrijnende situatie?
Alleen bij eerste in Nederland ingediende aanvragen toetst de IND aan een
schrijnende situatie in de zin van artikel 3.6ba Vb. In een tweede of opvolgende
aanvraag kan een vreemdeling derhalve nooit meer in aanmerking komen voor een
verblijfsvergunning op grond van schrijnende omstandigheden.
Pagina 1 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

De IND toetst niet ambtshalve aan een schrijnende situatie in de zin van artikel
3.6ba Vb bij:
o Tweede/opvolgende aanvragen;
o Als het niet een aanvraag voor bepaalde tijd betreft;
o MVV/TEV aanvragen voor een vreemdeling die in het buitenland verblijft;
o Verlengingen en intrekkingen;
o Als de aanvraag buiten behandeling wordt gesteld;
o Vreemdelingen op wie de Dublinverordening van toepassing is (zie 4.3.1);
o Indien er sprake is van NV of OO signalen (zie 3.2.1);
o Als je de aanvraag inwilligt op basis van het gevraagde doel of een resttoets.
Zie hiervoor ook het stroomschema in de bijlage.
Indien er in de eerste in Nederland ingediende aanvraag niet ambtshalve aan een
schrijnende situatie wordt getoetst (bijvoorbeeld bij Dublin), en de vreemdeling
dient vervolgens een nieuwe aanvraag in (voor een verblijfsdoel waarbij normaliter
wel ambtshalve aan artikel 3.6ba Vb wordt getoetst), dan wordt deze nieuwe
aanvraag aangemerkt als een tweede aanvraag waarin we niet ambtshalve toetsen
aan een schrijnende situatie.
Dus ongeacht of we bij een eerste in Nederland ingediende aanvraag wel of niet
ambtshalve toetsen, deze aanvraag blijft aangemerkt als eerste aanvraag. Het
gevolg is dat in een aantal situaties bij een vreemdeling dus nimmer getoetst zal
worden of sprake is van een schrijnende situatie in de zin van art. 3.6 ba Vb.
Casus A:
Een vreemdeling heeft een ambtshalve afgeleide asielvergunning (na mvv) in het
kader van nareis. Verlenging van de vva-bep wordt afgewezen, zonder toets aan
schrijnende omstandigheden. Vervolgens vraagt de vreemdeling medisch aan. De
aanvraag medisch wordt aangemerkt als de eerste in Nederland ingediende
aanvraag. Bij deze aanvraag toets je ambtshalve aan schrijnende omstandigheden.
Casus B:
Een vreemdeling heeft een verblijfsvergunning regulier in het kader van
gezinshereniging (na mvv). Na 5 jaar vraagt zij een sterker verblijfsdoel voor
bepaalde tijd aan. Tijdens deze wijziging beperking, toets je ambtshalve aan
schrijnende omstandigheden. Let op: als de vreemdeling niet mvv-plichtig is en een
vvr-aanvraag heeft ingediend, wordt die aanvraag gezien als eerste aanvraag.
Casus C:
Een vreemdeling heeft in 2018 een asielaanvraag ingediend die is afgewezen.
Hiertegen is geen beroep aangetekend. Vervolgens dient de vreemdeling na 1 mei
2019 een aanvraag medisch in, en vult zijn aanvraag aan met bijzondere
omstandigheden. Omdat dit geen eerste aanvraag is, worden de bijzondere
omstandigheden niet ambtshalve getoetst. De vreemdeling komt niet in aanmerking
voor een verblijfsvergunning op grond van 3.6ba Vb.
Casus D:
Een vreemdeling dient in mei 2019 een asielaanvraag in. Tijdens het nader gehoor
komen er schrijnende omstandigheden naar voren waardoor de vreemdeling in
aanmerking zou kunnen komen voor een verblijfsvergunning conform 3.6ba Vb. Uit
het asielrelaas blijkt dat de vreemdeling ook een inwilliging kan krijgen op grond van
zijn asielaanvraag. De vreemdeling krijgt dan een inwilliging op asiel, en niet op
artikel 3.6ba Vb.
Pagina 2 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

3.2.1 Nationale veiligheid, ongewenstverklaring en inreisverbod
Zoals ook in de paragraaf B11/2.5 van de Vc staat, worden aanvragen van
vreemdelingen die een gevaar vormen voor de nationale veiligheid, niet ambtshalve
getoetst aan schrijnende omstandigheden. Indien er een ongewenstverklaring is
opgelegd, of een inreisverbod ligt, wordt er ook niet ambtshalve getoetst aan
schrijnende omstandigheden.
3.3. Welke bijzondere omstandigheden kunnen worden meegewogen?
3.3.1 Omstandigheden die zich hebben voorgedaan in Nederland
Omstandigheden die zich in het land van herkomst, of onderweg tijdens de reis naar
Nederland hebben voorgedaan, worden in beginsel niet meegewogen in de beslissing
of er sprake is van schrijnende omstandigheden. De toets is dus niet te vergelijken
met bijvoorbeeld de asieltoets. Eventuele gevolgen die voortvloeien uit situaties die
zich buiten Nederland hebben voorgedaan, worden wel meegewogen in de toets.
Denk hierbij ook aan psychische problematiek door wat de vreemdeling heeft
meegemaakt gedurende zijn verblijf buiten Nederland.
Casus E:
Een vreemdeling breekt in Syrië zijn been, eenmaal in Nederland gaat het tijdens de
asielprocedure ontsteken. Hoewel het been reeds gebroken was in het land van
herkomst, is de ontsteking wel een omstandigheid die wordt meegewogen in de
beslissing.
3.3.2 Omstandigheden die zich hebben voorgedaan buiten Nederland
Indien iemand een regulier verblijfsdoel aanvraagt, en louter bijzondere
omstandigheden aandraagt die met het land van herkomst te maken hebben, kun je
de vreemdeling doorverwijzen naar asiel. Daar worden deze omstandigheden
immers getoetst.
In uitzonderlijke gevallen kan er echter reden zijn om de ogen niet geheel te sluiten
voor de omstandigheden in het land van herkomst, of die zich zullen voordoen als
betrokkene moet terugkeren naar zijn land van herkomst. Die zijn dan niet als
zodanig beslissend, maar kunnen soms wel net de doorslag geven in de weging van
de schrijnende situatie. Hierbij kun je denken aan gehandicapte kinderen die in het
land van herkomst niet de juiste hulp kunnen ontvangen. De situatie in het land van
herkomst kan dus relevant zijn. In zulke zaken, waarin er veel bijzondere
omstandigheden spelen, kun je snel opschalen naar het MDT. Op die manier kan er
ook het nodige advies worden ingewonnen.
3.3.3 Voorbeelden bijzondere omstandigheden
Hieronder worden een aantal omstandigheden genoemd die meegewogen kunnen
worden. Let op, dit is geen uitputtende lijst. Of er sprake is van een schrijnende
situatie als bedoeld in artikel 3.6ba Vb hangt af van de individuele omstandigheden
van de casus.
Ernstige medische problemen
Medische omstandigheden worden betrokken bij de vraag of iemand zich in een
schrijnende situatie bevindt. Hierbij is allereerst van belang hoe ernstig de
medische problematiek is. Dat wil niet zeggen dat minder ernstige medische
problematiek niet mee wordt genomen. Ook een element dat van belang kan zijn is
het feit dat meerdere gezinsleden te maken hebben met medische problematiek.
Medische problematiek kan, samen met andere bijzondere omstandigheden leiden
tot een schrijnende situatie. De praktijk leert dat deze omstandigheden regelmatig
Pagina 3 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

worden aangedragen. Indien nodig, kan er een BMA-advies worden aangevraagd op
advies van het MDT SZ.
Overlijden in Nederland van een gezinslid van de betrokken vreemdeling
Indien gedurende het verblijf in Nederland een gezinslid komt te overlijden, is dit
een relevante omstandigheid bij de beoordeling van een schrijnende situatie. Zeker
als het gezinslid in Nederland is begraven. De zwaarte van deze omstandigheid
hangt ook hierbij wederom af van de individuele omstandigheden van het geval.
Tevens is van belang wat de oorzaak is van het overlijden. Indien sprake is van een
ongeval waarbij ook nog sprake is van enige rol van Nederlandse overheid
(bijvoorbeeld een ongeval op een COA locatie) weegt de omstandigheid dat er een
familielid in Nederland is overleden, nog zwaarder in het voordeel van betrokkene
mee.
Gender-gerelateerde aspecten
Bij gender-gerelateerde aspecten kun je denken aan eerwraak of huiselijk geweld.
Deze omstandigheden kunnen tot een schrijnende situatie leiden. Onderzoek hierbij
de ernst van de situatie. Indien dit de enige omstandigheid is die wordt
aangedragen, komt de vreemdeling niet in aanmerking voor een verblijfsvergunning
op schrijnende omstandigheden. Je kunt de vreemdeling erop wijzen dat hij/zij een
reguliere aanvraag voor gender-gerelateerde aspecten kan indienen.
Traumatiserende ervaringen die in Nederland hebben plaatsgevonden
Bij traumatiserende ervaringen die in Nederland hebben plaatsgevonden kan je
denken aan rampen of heftige gebeurtenissen. Deze omstandigheden kunnen
worden meegenomen bij de beoordeling of er sprake is van een schrijnende situatie.
Een voorbeeld hiervan kan een terroristische aanslag zijn.
Langdurig rechtmatig verblijf in Nederland
In tegenstelling tot het beperkt meenemen van omstandigheden die zich voordoen
tijdens onrechtmatig verblijf bij de toets aan een schrijnende situatie, kan langdurig
rechtmatig verblijf wel in het voordeel van de vreemdeling meewegen. Denk hierbij
bijvoorbeeld aan een vreemdeling die jaren op grond van een geldige vvr bij zijn
partner heeft verbleven. Indien zich in die periode schrijnende omstandigheden
hebben voorgedaan, moet dit worden meegenomen in de beslissing.
3.3.4 Voorbeelden
Hieronder worden twee casussen besproken:
Casus F:
Iemand uit Ethiopië wordt tijdens de reis naar Nederland in Libië verkracht. Zij raakt
hierdoor zwanger. In Nederland verliest zij het kind tijdens de rust- en
voorbereidingstijd door een onveilige trap op een COA-locatie. Daarnaast heeft ze te
kampen met psychische problemen door de gebeurtenissen in Libië. Ze vraagt hier
asiel aan.
Omdat dit haar eerste aanvraag is, toetsen we aan bijzondere schrijnende
omstandigheden. De gebeurtenissen in Libië wegen niet mee in deze toets. Deze
hebben immers buiten Nederland plaatsgevonden. De psychische stoornissen die
hieruit voortvloeien, wegen we wel mee als bijzondere omstandigheid. Het
overlijden van het gezinslid is ook een bijzondere omstandigheid. Hierbij kan nog
onderzocht worden of het kind in Nederland is begraven, en het graf wordt bezocht.
Door het samenstel van deze bijzondere individuele omstandigheden kan deze zaak
in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning op grond van artikel 3.6ba Vb.
Casus G:
Pagina 4 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

Een ernstig ziek minderjarig kind wordt in Nederland achtergelaten zonder
documenten of verblijf. De ouders zijn mob, en het kind staat onder toezicht van
Nidos. De pleegouder vraagt op grond van artikel 8 EVRM verblijf aan voor het kind.
Omdat er echter geen documenten zijn, en geen toestemming van de ouders, komt
het kind niet in aanmerking voor een verblijfsvergunning op grond van dit reguliere
verblijfsdoel. Omdat dit de eerste aanvraag is, toetsen we ook aan schrijnende
omstandigheden. Het achterlaten van dit kind is een bijzondere omstandigheid. Het
is onwenselijk dat dit kind zonder verblijfsrecht in Nederland verblijft. Daarbij wordt
in aanmerking genomen dat er geen zicht is op terugkeer. De RvK moet bij deze
beslissing worden betrokken. Deze situatie kan leiden tot het verlenen van een
verblijfsvergunning op grond van artikel 3.6ba Vb.

3.4 Toetsing schrijnende situatie
Of de bijzondere omstandigheden leiden tot een ‘schrijnende situatie’ in de zin van
artikel 3.6ba Vb hangt af van het een samenstel van deze bijzondere, individuele
omstandigheden.
Alle aangedragen omstandigheden moeten aan een aantal vereisten voldoen. Zo
moeten ze niet passen in het reguliere beleid. Als een vreemdeling omstandigheden
aandraagt die toezien op een omstandigheid waar al een regulier verblijfsdoel voor
bestaat (zoals bijvoorbeeld medisch), dan kun je de vreemdeling wijzen op dit
reguliere kader.
Daarnaast moet het een samenstel van bijzondere omstandigheden betreffen.
Hierbij geldt het adagium: één omstandigheid is geen omstandigheid. De combinatie
van deze bijzondere omstandigheden moeten leiden tot een schrijnende,
onvoorziene, individuele situatie. Bijvoorbeeld: het enkele feit dat iemand een
gezinslid heeft verloren in Nederland is onvoldoende.
De term bijzonder moet zo worden geïnterpreteerd dat het niet-alledaagse
omstandigheden betreffen. Als iemand bijvoorbeeld een vinger heeft gebroken
tijdens een rugbywedstrijd, dan is dit niet bijzonder.
3.4.1 Contra-indicaties
Bij de beoordeling of sprake is van een schrijnende situatie als bedoeld in artikel
3.6ba Vb, moeten altijd de volgende contra-indicaties worden meegewogen:
o
o

o

Gevaar voor de openbare orde;
Identiteitsfraude of twijfel aan de identiteit van de vreemdeling;
Niet rechtmatig verblijf in de zin van artikel 8 Vw.

Bij openbare orde wordt aangesloten bij het kader van regulier. Zie hiervoor artikel
3.77 Vb, 3.78 Vb en B1/4.4 Vc. Indien er 1F signalen zijn, moet je deze
signaleringen onderzoeken. Bijzondere omstandigheden die zich voordoen tijdens
onrechtmatig verblijf, worden beperkt meegenomen. Let op, de contra-indicaties
hoeven niet te betekenen dat iemand niet in aanmerking kan komen voor een
verblijfsvergunning op grond van artikel 3.6ba Vb. Dit wordt per casus individueel
beoordeeld.

3.4.2 Identiteit
De vreemdeling moet zijn of haar identiteit aantonen. Twijfel aan identiteit is een
contra-indicatie. Denk hierbij aan identiteitsfraude, meerdere aliassen, valse
Pagina 5 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

identificerende documenten, onjuiste HIS beantwoording, etc. Dit is een contraindicatie die moet worden meegewogen.
3.5 Belangen van het kind
Bij het nemen van de beslissing waarbij de situatie van een kind meespeelt, dient
gewicht te worden toegekend aan het belang van het kind. Bij het nemen van de
beslissing kunnen ook andere belangen doorslaggevend zijn, maar dan is het
belangrijk dat wordt uitgelegd waarom andere belangen prevaleerden boven het
belang van het kind. Het belang van het kind is overigens in eerste instantie al
onderdeel van de (rest)toets of sprake is dat verblijf kan worden verleend in het
kader van artikel 8 EVRM. Als een vreemdeling in aanmerking komt voor verblijf op
grond van artikel 8 EVRM wordt niet getoetst aan artikel 3.6ba Vb. Om de belangen
van het kind te waarborgen kan de Raad voor de Kinderbescherming deelnemen aan
het MDT Schrijnende Zaken. (zie hiervoor ook 4.3)
4. Hoe te handelen (procedurele aspecten)
4.1 Wanneer Herstel verzuim bieden
Er bestaat geen overgangsrecht. Daarom zal de vreemdeling bij lopende aanvragen
nog niet altijd zijn gevraagd naar bijzondere, schrijnende omstandigheden. Ook bij
nieuwe aanvragen kan de vreemdeling een verouderd aanvraagformulier hebben
ingediend. Dat laat echter onveranderd, dat het aan de vreemdeling is om zijn
bijzondere omstandigheden aan te dragen, de bewijslast ligt immers bij de
vreemdeling. In lopende zaken, is het niet de bedoeling om speciaal herstel verzuim
te bieden om te vragen naar bijzondere omstandigheden.
Indien je een incomplete zaak hebt waarin je nog herstel verzuim moet bieden en er
is op het aanvraagformulier nog nooit gevraagd naar bijzondere omstandigheden,
dan moet je in deze brief de vreemdeling in de gelegenheid stellen zijn of haar
bijzondere schrijnende omstandigheden aan te dragen. Gebruik hiervoor de nieuwe
bouwstenen. Hetzelfde geldt als je een gehoor afneemt met de vreemdeling. Stel
dan ook een vraag of er sprake is van een schrijnende situatie die is gelegen in een
samenstel van bijzondere omstandigheden.
4.2 Zaken voorleggen aan het MDT SZ
Indien je meent dat een vreemdeling in aanmerking komt voor een
verblijfsvergunning op grond van schrijnende omstandigheden, moet je deze zaak
voorleggen aan het Multi Disciplinair Team Schrijnende Zaken (MDT SZ). Het MDT
SZ bestaat uit de IND en, naar gelang de zaak, andere ketenpartners (zoals de Raad
voor Kinderbescherming indien er minderjarige kinderen bij de casus betrokken
zijn). Neem voordat je een zaak voorlegt aan het MDT SZ, altijd contact op met je
senioren. Het MDT SZ adviseert HIND over de zaak. HIND neemt uiteindelijk de
beslissing.
Een zaak voorleggen aan het MDT SZ kan gevolgen hebben voor je beslistermijn.
Het voorleggen kan een reden zijn om een asielzaak VA te sturen. Bij reguliere
verblijfsdoelen kun je contact opnemen met de vreemdeling/gemachtigde om tot
een nieuwe termijnbelofte te komen. Leg deze afspraken altijd vast in INDiGO.
Je kunt een zaak voorleggen aan het MDT SZ door te mailen naar
%MDTSchrijnendeZaken
4.2.1 Advies
Het MDT SZ kan beslissen dat er nader onderzoek nodig is om een zaak zorgvuldig
te kunnen beoordelen. Hiervoor kan er deskundigenadvies worden ingewonnen bij
Pagina 6 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

instanties die we ook in de vreemdelingenketen gebruiken. Denk hierbij aan het
BMA, NIFP en de RvK.
4.3 Bijzondere procedures
4.3.1 Dublin
Als op een vreemdeling de Dublinverordening van toepassing is, is paragraaf 3.2 van
toepassing en wordt er niet ambtshalve getoetst aan artikel 3.6ba Vb. Dit geldt dus
zowel voor asielzoekers wiens aanvraag in de Dublinprocedure wordt afgedaan als
voor reguliere procedures van vreemdelingen op wie de Dublinverordening van
toepassing is (zie de toelichting bij B11/2.5 zoals gewijzigd per 1 augustus 2019,
WBV 2019/10). Indien de afwijzing in de Dublinprocedure nog niet onherroepelijk is
geworden maar er is besloten de Dublin procedure voortijdig te beëindigen en de
asielaanvraag van de vreemdeling alsnog te behandelen in de nationale
asielprocedure, stroomt de vreemdeling in de AA/VA waarin er wel getoetst wordt
aan schrijnende omstandigheden.
4.3.2 Slachtoffers mensenhandel (humanitair-tijdelijk)
Voor aanvragen tot het verlenen van een verblijfsvergunning humanitair tijdelijk op
grond van het beleid in B8/3 Vc geldt een afwijkende aanvraagprocedure. De
kennisgeving van de aangifte mensenhandel wordt ambtshalve aangemerkt als
aanvraag (er is dus geen aanvraagformulier) en er wordt binnen een streeftermijn
van 24 uur beslist op de aanvraag. De aanvraag wordt in de meeste gevallen
ingewilligd, tenzij sprake is van contra-indicaties zoals openbare orde. Mocht er
sprake zijn van een afwijzing, dan toets je in deze gevallen wel ambtshalve aan
artikel 3.6ba Vb.
4.3.3 Slachtoffers mensenhandel op wie de Dublinverordening van toepassing is
Voor vreemdelingen op wie de Dublinverordening van toepassing is, geldt met
ingang van 1 augustus een aanvullende voorwaarde: er wordt enkel een
verblijfsvergunning verstrekt wanneer het OM aangeeft dat de aanwezigheid van de
vreemdeling noodzakelijk is in Nederland.
Wanneer het OM aangeeft dat de aanwezigheid van de vreemdeling in Nederland
niet noodzakelijk is, wordt de aanvraag afgewezen. In het afwijzende besluit hoeft
niet aan artikel 3.6ba Vb getoetst te worden. Immers, er is ofwel sprake van een
tweede aanvraag (wanneer de vreemdeling eerder een asielaanvraag heeft
ingediend) ofwel de vreemdeling valt onder de uitzondering opgenomen in B11/2.5
Vc (op de vreemdeling is de Dublinverordening van toepassing).
4.3.4 Aanvragen via erkende referenten
De aanvraagformulieren van aanvragen die via een erkende referent worden
ingediend, zijn niet aangepast op de wijziging. Indien een vreemdeling via de
erkende referentenprocedure een eerste aanvraag in Nederland doet, en deze
aanvraag niet in aanmerking komt voor een inwilliging, moet de vreemdeling in de
gelegenheid gesteld worden om bijzondere omstandigheden aan te dragen door
bijvoorbeeld herstel verzuim te bieden.
4.4 Toetsingsvolgorde
Ambtshalve toetsen aan bijzondere schrijnende omstandigheden is in beginsel de
laatste toets die je meeneemt in je beslissing, alleen de toets aan artikel 64 Vw
komt later. Als iemand in aanmerking komt voor verblijf op grond van een andere
resttoets, komt diegene niet voor een verblijfsvergunning op grond van artikel 3.6ba
Vb in aanmerking.
Pagina 7 van 8

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

5. Afstemming
Dit informatiebericht is afgestemd met A&B, RVN, JZ en DMB.

Pagina 8 van 8

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)
Telefoonnummers
Nummer & Titel
Kenmerk (digijust)
Hoofdtaak
InformIND Thema
Geldig vanaf
Geldig tot en met

IND / SUA

IB 2019/30 Beoordeling aanvragen asielzoekers uit Bahrein
Asiel
Asiel landenpagina’s / informatie overige landen
22-03-2019
22-03-2022

1. Aanleiding
Naar aanleiding van een individuele asielzaak van een afgewezen asielzoeker uit
Bahrein die in oktober 2018 naar Bahrein is verwijderd en vervolgens is
gearresteerd en veroordeeld, is er recent veel publiciteit ontstaan. De
Staatssecretaris heeft overigens benadrukt dat geen conclusies kunnen worden
getrokken over de causaliteit tussen betrokkene’s arrestatie en veroordeling in
Bahrein en hetgeen hij in Nederland in de asielprocedure naar voren heeft gebracht.
Deze zaak staat thans ook volop in de aandacht van de Tweede Kamer.
2. Inhoud
Voor Bahrein geldt dat uit verschillende bronnen blijkt dat de mensenrechtensituatie
in de laatste jaren verslechterd is. Dit geldt met name voor kritische geluiden vanuit
de oppositie op het bewind, mensenrechtenactivisten en journalisten en de vrijheid
van meningsuiting, vereniging en vergadering.
Gelet hierop en in het licht van de gebeurtenissen rond de bovenvermelde
individuele zaak, is het wenselijk extra aandacht te hebben voor de behandeling van
Bahreinse asielaanvragen.
3. Instructie:
Voordat een beslissing wordt genomen in een Bahreinse asielzaak, dient contact te
worden opgenomen met de dossierhouders binnen JZ
) en SUA (
).
4. Afstemming
Dit bericht is afgestemd met directie A&B en JZ.

Pagina 1 van 1

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND - SUA/A&B en SUA/RVN
(A&B)
(RVN)
/

Nummer & Titel

IB 2019/8 Handelwijze Turkse zaken en Koerdische zaken

Hoofdtaak
Asiel / Nederlanderschap / Regulier
InformIND Thema Asiel landenpagina’s/Turkije, B1/4.2, B1/4.4, art. 9 lid 1a RWN
Relatie met
Geldig vanaf
Geldig tot en met

WI 2018/14 Politiek- en mediagevoelige zaken
4-2-2019
15-11-2021

Inleiding
Met dit informatiebericht wordt het informatiebericht Handelwijze Turkse zaken van 26
januari 2018 (IB 2018/4) aangepast. De aanpassing ziet in de mededeling dat er geen
melding meer hoeft te worden gemaakt bij de unit Speciale Zaken gelet op de situatie in
Turkije. Bovendien worden - Koerdische zaken waarbij (toegedichte) terrorisme wordt
aangevoerd, thans ook gemeld bij de contactpersonen Turkse zaken.
1. Melding Turkse zaken
Asiel
In Turkse asielzaken waarin een (toegedichte) link is met de Gülen-beweging of/en een
relatie is met de couppoging van 15 juli 2016, wordt een melding gemaakt bij de
contactpersonen Turkse Zaken van je locatie. Het vorenstaande geldt ook voor zaken
waarin door Koerden wordt aangevoerd dat zij onterecht in verband worden gebracht
met de PKK dan wel met
(toegedichte) terrorisme. Deze melding hoeft niet meer te worden doorgestuurd aan de
unit Speciale Zaken.
Let op: zaken waarin Koerden stellen dat zij behoren tot de PKK, worden nog steeds bij
de unit 1F aangemeld, tenzij er nationale veiligheidsaspecten aan zitten, dan wordt de

zaak doorgestuurd naar de unit Speciale Zaken.

Regulier
Turkse reguliere zaken waarin een relatie is met de couppoging, hoeven niet meer te
worden gemeld bij de unit Speciale Zaken.
N.B.: Indien er sprake is van een mogelijk politiek en/of mediagevoelige zaak, wordt
verwezen naar Werkinstructie 2018/14, Handelwijze bij politiek- en/of mediagevoelige
zaken.
2. Afdoening van asielaanvragen
Een aanvraag asiel voor bepaalde tijd wordt gemeld bij de contactpersonen Turkse
Zaken, als een Turkse vreemdeling een beroep doet op:
•
de couppoging van 15 juli 2016;
•
het bestaan van een associatie met de Gülen-beweging;
•
vermeend of toegedicht terrorisme vanwege zijn Koerdische afkomst
Dit geldt ook voor opvolgende asielaanvragen.

3. Gesignaleerde documenten
Pagina 1 van 2

Informatiebericht Strategie en Uitvoeringsadvies (SUA)

Naar aanleiding van de couppoging van 15 juli 2016 zijn er in de media berichten
verschenen dat Turkije een groot aantal identiteitsdocumenten heeft ingetrokken. Een
deel van deze ingetrokken identiteitsdocumenten staat gesignaleerd in het Nationaal
Documenten Systeem. In alle zaken waarin een gesignaleerd document wordt
aangetroffen dient melding te worden gemaakt bij de
handhavingscoördinatoren van je locatie. Hieronder treft u een aanvullende
instructie per proces aan hoe moet worden gehandeld indien een dergelijk gesignaleerd
document wordt aangetroffen.
Grens
Indien door de Kmar aan de grens een gesignaleerd document wordt aangetroffen wordt
door hen contact opgenomen met het IND Grenskantoor voor nadere instructies.
Proces asiel
Wanneer door de Kmar of AVIM bij de IND wordt gemeld dat is vastgesteld dat
betrokkene in het bezit is van een gesignaleerd document, dient betrokkene daarvan
op de hoogte te worden gebracht en in de gelegenheid te worden gesteld om hier
tijdens het nader gehoor op te reageren. Indien aan de grens een dergelijk document
wordt aangetroffen en betrokkene asiel aanvraagt, kan de gewone grensprocedure
worden gevolgd waarbij betrokkene tijdens het nader gehoor in de gelegenheid wordt
gesteld om te reageren. In alle gevallen dient de zaak gemeld te worden middels de
hierboven beschreven werkwijze.
Een gesignaleerd document is in ieder geval aanleiding om de zaak niet in de AA af te
doen.
Processen regulier verblijf, naturalisatie en visa
Wanneer bij een aanvraag regulier, visum of een verzoek om naturalisatie blijkt dat
betrokkene in het bezit is van een gesignaleerd paspoort dat is ingetrokken, wordt
volgens staand beleid de aanvraag/naturalisatieverzoek afgewezen omdat betrokkene
dan niet beschikt over een geldig reisdocument.
Indien van een persoon die in het bezit is van een geldige verblijfsvergunning bekend is
dat het paspoort is gesignaleerd, wordt diens vergunning niet ingetrokken, als deze
signalering het enige feit is dat gewijzigd is.
Bij de openbare ordetoets regulier plus naturalisatie krijgt de beslismedewerker vanzelf
een notificatie als er een hit is vanuit (N)SIS. Indien blijkt dat deze hit een gesignaleerd
paspoort betreft van een vreemdeling met de Turkse nationaliteit, dan dient het Vnummer gemeld te worden op de hierboven beschreven werkwijze.
Visumvrijstelling geldt alleen voor houders van een diplomatiek paspoort, special
passports en dienstenpaspoort. Indien echter blijkt dat een dergelijk document is
ingetrokken, geldt de visumvrijstelling niet meer en kan er op het betreffende document
niet meer gereisd worden.
4. Afstemming
Dit informatiebericht is afgestemd met de directies A&B, RVN en JZ.

Pagina 2 van 2

Informatiebericht SUA
Van
Auteur(s)
Telefoonnummer

IND / SUA

Nummer & Titel
Hoofdtaak
InformIND Thema
Relatie met
Geldig vanaf
Geldig tot en met

IB 2018/25 voorleggen aan SUA bij 8 EVRM en polygamie
Regulier/Asiel
werkinstructie 2018/6 ‘richtlijnen voor toepassing 8 EVRM’
24-05-2018
24-11-2021

1. Aanleiding
Bij brief van 21 maart 2018 aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der StatenGeneraal heeft de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid de schriftelijke vragen
beantwoord die zijn gesteld door het lid Azmani (VVD) over het bericht “Asielzoeker
mag tweede vrouw uit Syrië halen in belang van kinderen”. In deze brief geeft de
Staatssecretaris aan dat een polygaam huwelijk in strijd is met de openbare orde.
Het beleid voorziet om die reden niet in de mogelijkheden voor gezinshereniging in
polygame situaties.
Mede naar aanleiding van de beantwoording van de kamervragen is werkinstructie
2015/4 (‘richtlijnen voor de toepassing van artikel 8 EVRM’) aangepast. In de
aangepaste werkinstructie – met nummer 2018/6 – is een passage opgenomen over
de wijze waarop een polygame situatie moet worden gewogen in het kader van de
toetsing aan artikel 8 EVRM.
2. Hoe te handelen
In de aangepaste werkinstructie 2018/6 staat dat de Nederlandse staat in het kader
van de belangenafweging van artikel 8 EVRM een zwaarwegend belang heeft om het
faciliteren van polygame situaties in Nederland tegen te gaan. Als zich een zaak
voordoet waarin ondanks de polygame situatie toch het voornemen bestaat om te
berusten in het verblijf moet van tevoren contact worden opgenomen met SUA.
Zonder contact te hebben gehad met SUA mag niet worden berust in het verblijf.

Pagina 1 van 1