Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

24 587

Justitiële Inrichtingen

Nr. 449

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 december 2011
Tijdens de regeling van werkzaamheden van 29 november jl. heeft het lid
Bouwmeester (PvdA), mede namens het lid Gesthuizen (SP), mij om een
reactie gevraagd bij het artikel in De Telegraaf over de penitentiair
psychiatrische centra (ppc’s) in het gevangeniswezen. Hierbij voldoe ik
aan dit verzoek. In de eerste plaats ga ik in op de zorgverlening binnen de
ppc’s en de hiervoor relevante ontwikkelingen uit de afgelopen periode.
Vervolgens reageer ik op een aantal onderwerpen die in het artikel aan de
orde worden gesteld.
Reactie artikel over de ppc’s
Sinds 2009 beschikt het gevangeniswezen over vijf ppc’s waarbinnen
psychiatrische zorg wordt verleend aan gedetineerden. Met de oprichting
van de ppc’s is tegemoet gekomen aan een aanbeveling van de parlementaire onderzoekscommissie Visser. Naar aanleiding van de bevindingen
van deze commissie zijn belangrijke wijzigingen doorgevoerd in de
zorgverlening binnen het gevangeniswezen, in het bijzonder de concentratie van zorgplaatsen in het gevangeniswezen door de oprichting van de
ppc’s. Een groot deel van de detentiepopulatie heeft immers te kampen
met meervoudige psychiatrische- en verslavingsproblematiek, al dan niet
in combinatie met een verstandelijke beperking.
Kwalitatief goed psychiatrisch zorgaanbod is noodzakelijk, om ook voor
deze zeer complexe doelgroep, meer recidivereductie te bewerkstelligen
en overlast in de samenleving te verminderen. De zorg in de ppc’s is
persoonsgericht, wat betekent dat voor iedere gedetineerde specifiek
wordt bekeken welke interventies en activiteiten tijdens detentie, alsmede
aansluitend op detentie in het kader van continuïteit van zorg, een
bijdrage kunnen leveren aan het verminderen van recidive. Het verlenen
van kwalitatief hoogwaardige geestelijke gezondheidszorg is hier een
essentieel onderdeel van. De ppc’s vervullen hierbij een belangrijke rol. De
Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft in 2011 de vijf ppc’s

kst-24587-449
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 24 587, nr. 449

1

tweemaal bezocht. In het inspectierapport, dat ik op 24 augustus jl. met
mijn beleidsreactie aan uw Kamer heb aangeboden, geeft de IGZ aan dat
de ppc’s voldoen aan de normen van verantwoorde zorg1. Op
14 september heb ik tijdens het Algemeen Overleg (AO) gevangeniswezen
met uw Kamer over dit rapport gesproken. Zoals ik tijdens dit AO aangaf
ben ik tevreden over de ontwikkeling die de ppc’s doormaken.
Het artikel uit De Telegraaf bevat een aantal beweringen waar ik graag op
wil reageren.
In het artikel wordt de indruk gewekt dat slecht gedrag binnen een
penitentiaire inrichting loont, omdat dan eerder plaatsing in een ppc
plaatsvindt. Dit is onjuist. Ik licht dit nader toe. Plaatsing in een ppc
gebeurt op basis van de psychiatrische problematiek van de gedetineerde,
niet op basis van beheersproblematiek. Om passende zorg te realiseren
wordt iedere gedetineerde bij binnenkomst in de penitentiaire inrichting
(pi) gescreend. Indien er vermoedens van psychiatrische-of verslavingsproblematiek of een verstandelijke beperking bestaan wordt de gedetineerde in het psychomedisch overleg (PMO) besproken. Het PMO is een
multidisciplinair overleg met daarin onder andere een psychiater en een
psycholoog. Het PMO stelt vervolgens door middel van de zogenaamde
indicatiestelling de zorgbehoefte vast. Hierbij zijn uiteenlopende modaliteiten denkbaar zoals klinische zorg in een ppc of de GGz, maar ook
ambulante geestelijke gezondheidszorg die verleend wordt binnen de pi.
Ik herken mij dus niet in het beeld dat in het artikel geschetst wordt. Ook
uit het IGZ-rapport blijkt een dergelijk beeld allerminst. Er wordt juist
geconstateerd dat de in de ppc’s veel voorkomende ziektebeelden tot de
meest complexe en chronische psychiatrische aandoeningen behoren.
In de tweede plaats wordt in het artikel gesteld dat ten aanzien van
urinecontroles en celinspecties andere regels gelden dan in de reguliere
pi’s, en dat hierdoor de veiligheid in het geding is. Dat is niet het geval: op
ppc’s zijn dezelfde regels van toepassing. Deze zijn opgenomen in de
penitentiaire beginselenwet. Aldus geldt in de ppc’s een gelijk regime als
overigens in de pi’s. Celinspecties, urinecontroles en controles van
luchtplaatsen worden binnen het gevangeniswezen dus overal op
dezelfde manier uitgevoerd. De Inspectie voor de Sanctietoepassing
oefent op de uitvoering hiervan toezicht uit bij de ppc’s bij deze aspecten.
In de derde plaats gaat het artikel in op de kosten van de ppc’s. In de
begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie, waarover ik op 1
en 2 november jl. met uw Kamer heb gesproken, is voor 2012 een bedrag
94,8 miljoen euro opgenomen voor de ppc’s. Het gaat hier om 700 plekken
met een dagprijs van 371 euro. Deels wordt deze prijs bepaald door het
hoge beveiligingsniveau dat de ppc’s kenmerkt. Maar verder is deze
dagprijs nodig om de intensieve en kwalitatief hoogwaardige zorg te
kunnen bieden die het leveren van passende zorg tijdens detentie en het
terugdringen van recidive bij deze doelgroep vergt. Er werkt dan ook meer
en bovendien hoger geschoold psychiatrisch en verplegend personeel op
een ppc-afdeling dan op een reguliere detentieafdeling, in overeenstemming met de kwaliteitseisen die in het kader van verantwoorde zorg
door de IGZ aan het gevangeniswezen worden gesteld. Van een overschot
aan zorgpersoneel, zoals in het artikel wordt gesuggereerd, is echter
geenszins sprake.

1
Kamerstukken II, vergaderjaar 2010–2011,
24 587, nr. 434

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 24 587, nr. 449

2

Conclusie
Zoals reeds aangegeven in reactie op het inspectierapport van de IGZ en
tijdens het Algemeen Overleg van 14 september jl. ben ik tevreden over
de wijze waarop de ppc’s zich de afgelopen jaren ontwikkeld hebben. Ik
herken mij niet in het beeld dat in het artikel wordt geschetst.
De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 24 587, nr. 449

3