Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

25 847

Evaluatie Wet voorzieningen gehandicapten

Nr. 99

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 november 2011
Inleiding
Ik heb u in mijn brief van 7 juli 20111 toegezegd de afgeronde verkenning
te doen toekomen, alsmede mijn standpunt ten aanzien van de toekomstige vormgeving en positionering van deze voorziening van het sociaalrecreatief, bovenregionaal vervoer voor mensen met een mobiliteitsbeperking (bekend onder de merknaam Valys en hierna afgekort tot BRV).
Met deze brief doe ik deze toezegging gestand.
De resultaten van deze verkenning vormen de basis waarop ik het besluit
heb genomen over hoe BRV in de toekomst het beste kan bijdragen aan
de maatschappelijke participatie van mensen met een mobiliteitsbeperking.
De afgelopen maanden is in goed overleg met belanghebbenden2 gewerkt
aan een toekomstverkenning op hoofdlijnen. In deel 1 is de beleidshistorie
van Valys geschetst, zijn relevante ontwikkelingen en knelpunten in kaart
gebracht en zijn aandachtspunten voor de toekomst beschreven. Dit deel
heb ik met mijn brief van 7 juli 2011 naar de Kamer verzonden. De
aandachtspunten uit deel 1 zijn betrokken bij het tweede deel van de
verkenning, waarin drie scenario’s voor de organisatie en positionering
van het BRV na 1 april 2013 op hoofdlijnen zijn beschreven. Deel 2 van de
toekomstverkenning is bij deze brief gevoegd.3
Afweging

1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011,
25 847, nr. 98.
2
CG-raad, CSO, ANBO, Viziris, I&M, VNG, IPO,
SKVV.
3
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-25847-99
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Op 1 april 2013 eindigt de privaatrechtelijke overeenkomst die ik met
Connexxion Taxi Services heb gesloten voor de uitvoering van het BRV. Ik
kan deze overeenkomst niet meer verlengen. Ik vind het belangrijk dat de
mensen die deze voorziening echt nodig hebben ook vanaf 1 april 2013
gebruik kunnen maken van een zo goed mogelijke voorziening. De tijd die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 847, nr. 99

1

het kost om deze nieuwe voorziening te realiseren weegt dan ook zwaar
mee in mijn conclusie.
Ik heb drie toekomstscenario’s verkend: decentralisatie naar gemeenten,
decentralisatie naar provincies of een centrale vormgeving. Bij het
afwegen van deze scenario’s ben ik tot de conclusie gekomen dat
decentralisatie naar gemeenten de meeste mogelijkheden biedt om
tegemoet te komen aan de aandachtspunten zoals die aan de orde zijn
gekomen in mijn brief van 7 juli en door de Tweede Kamer zijn benoemd
tijdens het Algemeen Overleg van 19 mei 2011.
Zo hebben gemeenten veel mogelijkheden om een brede, over verschillende levensdomeinen uitstrekkende vervoersoplossing te organiseren én
vormen ze daarbij een herkenbaar loket voor mensen. Ook hebben
gemeenten de meeste mogelijkheden om aansluiting te zoeken met
andere participatiebevorderende voorzieningen. Een decentralisatie naar
provincies biedt minder mogelijkheden daarvoor, omdat zij geen ervaring
hebben met een participatiebevorderende taak op dit gebied, verder van
de burger af staan dan gemeenten en zodoende minder samenhang
kunnen brengen in het aanbod van andere participatiebevorderende
voorzieningen.
Uit de toekomstverkenning blijkt wel dat een aantal voorwaarden relevant
is bij het realiseren van een decentralisatie naar gemeenten, zoals:
– Gebruik van toegankelijk OV. Gemeenten kunnen hun ervaring met de
uitvoering van de Wmo beter benutten als zij het gebruik van
toegankelijk OV kunnen stimuleren. Om het gebruik effectief te
stimuleren is de volgende informatie zeer relevant:
• Landelijk inzicht in toegankelijkheid OV.
• Landelijke coördinatie om «ketenritten» mogelijk te maken.
Ketenritten zijn ritten waarbij de reiziger zoveel mogelijk gebruik
maakt van toegankelijk OV en zo weinig mogelijk van een specifieke
voorziening. Dit acht ik noodzakelijk om te voorkomen dat
gemeenten een van deur tot deur-voorziening zullen organiseren.
De gemeenten zullen een rechtspersoon moeten (doen) aanwijzen
of creëren om dit mogelijk te maken.
– Inzicht in de kenmerken van de huidige pashouders. Gemeenten zullen
inzicht moeten krijgen in de kenmerken van de pashouders die nu
gebruik maken van BRV. Zij zullen hen opnieuw moeten beoordelen.
Ik vind het belangrijk dat er een goede voorziening is voor mensen op
1 april 2013. Dit vereist een zorgvuldig traject waarin nauwe samenwerking met belanghebbenden zoals de Vereniging Nederlandse
Gemeenten nodig is. Op dit moment lijkt, gelet op de bovengenoemde
voorwaarden, een zorgvuldige decentralisatie naar gemeenten meer
voorbereidingstijd te vergen dan nu op basis van de einddatum van het
huidige contract (1 april 2013) beschikbaar is. Daarbij komt dat gemeenten
zich ook moeten richten op implementatie van de functie begeleiding en
de jeugdzorg. Ik heb nu onvoldoende zekerheid dat er op 1 april 2013 een
gemeentelijk georganiseerde voorziening is voor de mensen die dit echt
nodig zullen hebben.
Nieuwe aanbesteding
Gelet op bovenstaande afweging kies ik voor het opnieuw meerjarig
aanbesteden van deze voorziening. Dit scenario kent minder risico’s ten
aanzien van de continuïteit van het vervoer na 1 april 2013, maar kent wel
een aantal beperkingen die voortkomen uit het feit dat het huidige
financiële kader de bovengrens is van wat deze voorziening mag kosten
en het feit dat de Rijksoverheid minder mogelijkheden heeft dan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 847, nr. 99

2

gemeenten om het bieden van BRV in samenhang te bezien en te brengen
met andere participatiebevorderende voorzieningen voor de doelgroep.
Ik zal de voorziening nu en in de toekomst betaalbaar moeten houden. Ik
heb daarom in de begroting van 2012 een ingrijpende maatregel
aangekondigd. Ik ben genoodzaakt om de standaard persoonlijk kilometerbudgetten (pkb’s) in 2012 van 750 kilometer naar 450 kilometer te
verlagen. Dit geldt voor alle pashouders met een standaard pkb. De
hoogte van het hoog pkb blijft ongewijzigd (2250 kilometer per jaar). Deze
maatregel is op de korte termijn het enige instrument dat ik tot mijn
beschikking heb om deze voorziening in 2012 betaalbaar te houden.
Ook na het aflopen van de huidige overeenkomst zal de nieuwe
voorziening gerealiseerd moeten worden binnen het huidige financiële
kader. Uiteraard zal ik mij inspannen om met de nieuwe aanbesteding
zoveel mogelijk recht te doen aan de aandachtspunten die via de
toekomstverkenning en overleggen met uw Kamer aan de orde zijn
gekomen. Daarnaast wil ik de toekomstverkenning een vervolg geven
door in overleg met de VNG te verkennen hoe en op welke termijn een
decentralisatie naar gemeenten gerealiseerd zou kunnen worden. In de
loop van 2012 informeer ik u over de uitkomsten van deze nadere
verkenning.
De voorbereidingen op een nieuwe aanbesteding zullen op korte termijn
worden gestart.
De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M. L. L. E. Veldhuijzen van Zanten-Hyllner

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 25 847, nr. 99

3