Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2023–2024

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

471
Vragen van het lid Van Haga (Groep Van Haga) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over Wob/Woo-documentatie over de gang van zaken
rondom «Het Grootste Coronaspreekuur» (ingezonden 4 september 2023).
Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede
namens de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (ontvangen
27 november 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2023–2024,
nr. 88.
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van de berichtgeving rondom vrijgegeven Wet
openbaarheid van bestuur (Wob)-documentatie met betrekking tot de
totstandkoming en financiering van de tweede editie van het SBStelevisieprogramma «Het Grootste Coronaspreekuur»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt de beschrijving van de gang van zaken zoals deze wordt gesteld in het
hierboven aangehaalde artikel? Zo nee, kunt u dan gedetailleerd uiteenzetten
wat niet klopt, op welke manier de context in het artikel eventueel verkeerd is
en welke feitelijke informatie uit de gepubliceerde Wob-documenten niet juist
zijn en/of anders geïnterpreteerd zouden moeten worden?
Antwoord 2
De informatie uit de Wob/Woo-documenten geeft de gang van zaken goed
weer. Het artikel laat ik voor rekening van de auteur.
Vraag 3
Bent u van mening dat het decreet uit 2008 met betrekking tot de Aanwijzingen inzake coproducties en andere omroepprogramma’s in het geval van
«Het Grootste Coronaspreekuur» is geschonden? Zo nee, kunt u dan

1

ah-tk-20232024-471
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Bomen & Bos Substack, 1 september 2023, «VWS betaalde SBS6 140.000 Euro voor 1,5 uur
durende CBG-reclamespot over vaccins.» (https://bomenenbos.substack.com/p/vws-betaaldesbs6-140000-euro-voor).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

1

verklaren op welke manier gerechtvaardigd kan worden dat het Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en daarmee de Nederlandse overheid
op een dergelijke manier betrokken waren bij het vormgeven van dit
programma?
Antwoord 3
Het Vaststellingsbesluit aanwijzingen inzake coproducties en andere
omroepprogramma’s, waarnaar wordt verwezen, is op 23 juli 2008 komen te
vervallen. Hiervoor in de plaats heeft elk ministerie een beleidsregel
opgesteld waarin is bepaald dat er geen financiële bijdragen kunnen worden
geleverd aan omroepprogramma’s.2 Agentschappen, zoals het College ter
Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) vallen onder de reikwijdte van deze
beleidsregel. Op grond van de Algemene wet bestuursrecht is het mogelijk
om van het eigen beleid af te wijken, mits daarvoor een gegronde reden is.
Gezien de epidemiologische situatie, het starten met vaccineren tegen
COVID-19 en de grote hoeveelheid publieksvragen hierover werd er veel
waarde gehecht aan het beantwoorden van deze vragen en het correct
informeren van mensen over vaccinatie. «Het Grootste Coronaspreekuur» kon
hier een bijdrage aan leveren. Uiteindelijk is, alle voor- en nadelen afwegend,
besloten – gezien de uitzonderlijke situatie – de productie voort te zetten. De
betreffende productie is op initiatief van het CBG tot stand gekomen zonder
enige vorm van inhoudelijke bemoeienis vanuit het CBG en/of het kerndepartement. De invulling van het programma is mede mogelijk gemaakt door het
CBG door onder andere het aandragen van feitelijke informatie en beantwoording van vragen die door kijkers zijn ingestuurd. De betrokkenheid van
het CBG is voor alle kijkers duidelijk gemaakt, conform de uitgangspunten
voor overheidscommunicatie.
Vraag 4
Op welke manier waren het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
en de Staatssecretaris van Cultuur en Media betrokken bij de totstandkoming
van en/of advisering over dit televisieprogramma en de rol van de overheid
hierbij? Zo ja, op welk moment is het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap hierbij betrokken en welke bewindspersoon of bewindspersonen
waren hiervan op de hoogte? Is er door dit departement bezwaar gemaakt
tegen de gang van zaken zoals deze wordt beschreven in de Wobdocumenten, of heeft het departement de totstandkoming van het programma wellicht juist op enige manier gefaciliteerd? Zo nee, waarom is het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hierbij niet betrokken
geweest en bent u van mening dat het departement hierover geconsulteerd
had moeten worden?
Antwoord 4
In de voorbereiding van het programma is er alleen contact geweest tussen
het CBG, het Ministerie van VWS en het Ministerie van Algemene Zaken (AZ).
Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) is niet betrokken
geweest bij de totstandkoming van het programma. Het consulteren van het
Ministerie van OCW was ook niet noodzakelijk.
Vraag 5
Kunt u reflecteren op de onafhankelijkheid en objectiviteit van deze journalistieke tv-productie waarbij de overheid duidelijk nauw betrokken was en grote
inhoudelijke invloed op had? Hoe verhoudt zich dit met de bepalingen in de
Mediawet, die voorschrijft dat de pers autonoom moet zijn, zelf gaat over de
inhoud van haar programma’s en die de overheid verbiedt daarop invloed uit
te oefenen?3
Antwoord 5
De betreffende productie is tot stand gekomen zonder enige vorm van
inhoudelijke bemoeienis. De invulling van het programma is mede mogelijk
gemaakt door het CBG door onder andere het aandragen van feitelijke

2

wetten.nl – Regeling – Beleidsregel VWS niet verstrekken bijdragen omroepprogramma’s –
BWBR0025505 (overheid.nl)
3
Wetten.nl, «Mediawet 2008» (https://wetten.overheid.nl/BWBR0025028/2020-04-01).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

2

informatie en beantwoording van vragen die door kijkers zijn ingestuurd. Het
CBG streeft hierbij naar objectiviteit en heeft zich gebaseerd op feiten uit de
wetenschappelijke literatuur en productinformatie/bijsluiters.
Vraag 6
Kunt u uitleggen waarom het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport en de voormalig Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
bewust hebben gekozen om waarschijnlijk de letter, maar in ieder geval de
geest van de Mediawet niet te respecteren, terwijl door ambtenaren van de
ministerie en andere betrokkenen gedurende de totstandkoming van «Het
Grootste Coronaspreekuur» herhaaldelijk is gewezen op het feit dat de
bemoeienis van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op zijn
minst discutabel was?
Antwoord 6
Er was, zoals valt te lezen in de openbaar gemaakte documenten, op 8 januari
2021 op ambtelijk niveau een principeakkoord gegeven en het CBG was reeds
van start gegaan met de voorbereidingen voor «Het Grootste Coronaspreekuur». Zie verder het antwoord op vraag 3.
Vraag 7
Welke Ministers, aangezien uit de Wob-documentatie blijkt dat dat er
meerdere waren, waren allemaal op de hoogte van de gang van zaken
rondom de totstandkoming en financiering van «Het Grootste Coronaspreekuur»? Op welk moment werden deze bewindspersonen aangehaakt en welke
rol hebben zij gespeeld? Kunt u een gedetailleerde beschrijving geven van de
rol en invloed van deze personen en op welke manier zij welke besluiten
(mede) hebben genomen?
Antwoord 7
Zoals u in de vrijgegeven documenten kunt zien, is de toenmalig Minister van
VWS geïnformeerd over de financiering. Op 20 januari 2021 heeft hij
gereageerd op een memo hierover en op 24 januari 2021 heeft hij toestemming gegeven voor een financiële bijdrage aan het CBG. In het vrijgegeven
document van 19 januari 2021 13:45 uur wordt onder «medewerkers van
VWS met wie wij contact hebben gehad» twee keer het woord Minister
genoemd. Het betreft hier niet verschillende Ministers maar twee ondersteunde ambtenaren van de Minister waarvan de functienaam op basis van
artikel 5.1.2.e van de Woo is gelakt.
Vraag 8
Kunt u de financiering van «Het Grootste Coronaspreekuur» gespecificeerd
inzichtelijk maken, aangezien dit programma uiteindelijk (indirect) gefinancierd is met gelden vanuit het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport? Zo nee, waarom kunt u deze specificatie niet overleggen? Wat is de
rechtmatigheid van het wegschrijven van deze kosten als «onvoorzien» op
het implementatiebudget? Waarom staan deze kosten niet nader gespecificeerd?
Antwoord 8
Voor de financiering is een bedrag van 144.980 euro beschikbaar gesteld aan
het CBG. Zie verdere specificatie in onderstaande tabel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

3

Wat

Specificatie

Totaal

Projectleiding CBG

Aansturing productiebedrijf; afstemming inhoud
van het Spreekuur met het Netwerk
Patiënteninformatie
Inhoudelijke kennis over de werking en
beoordeling van de COVID-19-vaccins
Ontwikkeling van de inhoud en productie van
het Spreekuur
Regie en vormgeving van de instarts en het
Spreekuur
Camera, licht en verbindingen
Studio, catering en presentatie
Onder de aandacht brengen van het Spreekuur
op onder andere radio en televisie
Beveiliging en verzekering

€ 5.000

Inhoudsdeskundigen CBG
Redactie
Regie/vormgeving
Techniek
Locatie
PR en advertenties
Bijkomende kosten
Totaal bedrag

€ 7.500
€ 34.100
€ 9.350
€ 48.580
€ 17.850
€ 20.000
€ 2.600
€ 144.980

Vraag 9
Aangezien de voormalig Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
akkoord heeft gegeven voor de productie van «Het Grootste Coronaspreekuur», heeft hij dan ook het akkoord gegeven/de handtekening gezet voor de
140.000 euro vanuit het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
waarmee dit programma is gemaakt? Zo nee, wie heeft dan getekend voor
deze financiering vanuit het ministerie en met welke mandaat?
Antwoord 9
De Minister van VWS is akkoord gegaan met de financiering van het CBG
voor de productie. Daarna heeft de directeur van de programmadirectie
COVID-19 (PDC-19) namens de Minister van VWS het daadwerkelijke akkoord
gegeven voor de financiering.
Vraag 10
Welke personen van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
waren actief binnen de Denktank Desinformatie en op welke manier en vanuit
welke expertise waren zij betrokken bij het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, het coronabeleid en de vaccinatiecampagne?
Antwoord 10
Zoals beschreven in de beantwoording van de Kamervragen van 29 augustus
20224, worden de namen en functies van de individuele deelnemers van de
Denktank niet openbaar gemaakt in verband met de bescherming van de
persoonlijke levenssfeer van de deelnemers.
Vraag 11
Klopt het dat de kijkersvragen in «Het Grootste Coronaspreekuur» waren
gebaseerd op bevindingen van de Coronagedragsunit? Zo ja, kunt u dan
uitleggen waarom op deze manier is gestuurd op bepaalde beeldvorming
richting het publiek en wederom op welke manier dat gerechtvaardigd en in
lijn is met de Mediawet?
Antwoord 11
Het klopt niet dat de kijkersvragen zijn gebaseerd op de bevindingen van de
Coronagedragsunit. Voorafgaand aan de uitzending is herhaaldelijk via
sociale media (onder de #coronaspreekuur) en via de website van het CBG
gevraagd om vragen in te sturen.5 Daarnaast is de oproep van het CBG om
vragen te stellen door andere media en websites van patiëntenverenigingen
overgenomen. In het door u in vraag 1 aangehaalde artikel wordt vermeld dat
de beantwoording van de vragen voorbereid was. Dat klopt. Maar waar het
artikel aan voorbij gaat is dat de vragen eerst via diverse sociale mediabronnen bij burgers zijn verzameld. Het ging dus over echte vragen die op dat
moment in de samenleving leefden en mensen zorgen baarden.

4
5

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 3802
Zie: https://www.cbg-meb.nl/onderwerpen/over-cbg-het-grootste-coronaspreekuur/stel-uwvraag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

4

Vraag 12
Hoe wordt de integriteit en de objectiviteit van organisaties zoals het CBG, de
Reclame Code Commissie (RCC), het Lareb, etc. gewaarborgd als zij op een
dergelijke manier betrokken zijn bij gremia zoals de Denktank Desinformatie,
die direct in dienst staan van de rijksoverheid en sterk inhoudelijk betrokken
zijn bij het maken en uitdragen van overheids- en kabinetsbeleid? Wat gaat u
doen om de onafhankelijkheid van dit soort organisaties te herstellen en
daarmee de veiligheid van en betrouwbaarheid voor de burger te verzekeren?
Antwoord 12
De Denktank Desinformatie verbindt personen met verschillende expertises
om te bespreken hoe om te gaan met circulerende desinformatie over
vaccinaties. De Denktank maakt een eigen afweging of zij reageren op
meldingen van desinformatie en wat deze reactie inhoudt. Daarin heeft de
Denktank een onafhankelijke positie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

5