Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

36 063

Wijziging van de Wet op de internationale
bijstandsverlening bij de heffing van belastingen
in verband met de implementatie van Richtlijn
(EU) 2021/514 van de Raad van 22 maart 2021
tot wijziging van Richtlijn 2011/16/EU
betreffende de administratieve samenwerking
op het gebied van de belastingen (PbEU 2021,
L 104) (Wet implementatie EU-richtlijn
gegevensuitwisseling digitale
platformeconomie)

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 1 juli 2022
Inhoudsopgave
I.

II.

ALGEMEEN
1.
Inleiding
1.1. Algemeen
1.2. Implementatie richtlijn
2.
OESO Modelregelgeving
3.
Europese regelgeving inzake administratieve samenwerking
3.1. Rapportageverplichting rapporterende platformexploitanten
3.2. Het switch off-mechanisme
3.3. Verkopers en relevante activiteiten
3.4. Verzamel- en verificatievereisten en rapportageverplichtingen
3.5. Bevoegdheden van belastingautoriteiten en
gegevensbescherming
4.
Uitvoeringsaspecten
5.
Handhaving
ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTNG

blz.
1
1
2
3
5
6
7
8
8
10
11
14
16
17

I. ALGEMEEN
1. Inleiding
Het kabinet heeft met interesse kennisgenomen van de vragen en
opmerkingen van de leden van de fracties van de VVD, de PVV, het CDA,
de SP en de ChristenUnie.

kst-36063-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

1

1.1. Algemeen
De leden van de fractie van de PVV vragen wat de voor- en nadelen zijn
van implementatie voor de Nederlandse belastingbetaler. Rapporterende
platformexploitanten1 zijn gehouden om te rapporteren verkopers op de
hoogte te stellen van de inlichtingen die zij ten aanzien van hen
verstrekken aan de belastingautoriteiten. Onder deze inlichtingen bevindt
zich onder andere een overzicht van de totale tegenprestatie die aan de te
rapporteren verkoper is betaald of gecrediteerd, weergegeven per
kwartaal van de rapportageperiode.2 Dit overzicht vergemakkelijkt het
doen van een juiste aangifte voor de verkoper, hetgeen een voordeel is
van Richtlijn (EU) 2021/514. Daarbij kan de Belastingdienst de gegevens
en inlichtingen die zij over verkopers ontvangt, ook zelf betrekken in het
controle- en toezichtproces. Beide effecten kunnen bijdragen aan het
verkleinen van de gemiste belastingopbrengsten en zorgen voor het
verbeteren van het gelijke speelveld. Dit draagt dus bij aan het tegengaan
van concurrentieverstoring.
Voor de Nederlandse belastingbetalers als collectief kan het kabinet als
enige nadeel de extra uitvoeringskosten noemen die samenhangen met
Richtlijn (EU) 2021/514. Voor individuele belastingplichtigen kunnen ook
nadelen bestaan, zoals extra administratieve lasten voor rapporterende
platformexploitanten, respectievelijk te rapporteren verkopers en ook
meer toezicht vanuit de Belastingdienst op activiteiten van te rapporteren
verkopers.
Vanwege de technische aard van het wetsvoorstel hebben de leden van
de fractie van het CDA in zijn algemeenheid behoefte aan extra toelichting
op hoe het wetsvoorstel in de praktijk gaat uitwerken. De praktische
aspecten van dit wetsvoorstel zijn ook in het kader van de Uitvoeringstoets besproken. Hierbij kan men denken aan zaken als de wijze van
indiening, de IT berichtenspecificaties (de XML specificaties), de communicatie vanuit de Belastingdienst rondom Richtlijn (EU) 2021/514 richting
zowel rapporterende platformexploitanten als te rapporteren verkopers,
maar ook het inrichten van de interne processen zoals het oprichten van
een centraal DAC7 team binnen de Belastingdienst voor coördinatie en
vragen uit de maatschappij, verwerking van risicosignalen, internationale
samenwerking, waarborgen van de privacy, etc.
Ik begrijp dat er bij een technisch wetsvoorstel meer behoefte is aan
toelichting. Ik ben graag bereid om een technische briefing te geven aan
de Tweede Kamer als er behoefte is aan meer toelichting.
De leden van de fractie van de SP vragen of een groot deel van de
inkomsten die verkopers via digitale platformen verkrijgen grensoverschrijdend is en wat dit voor gevolgen heeft. Zoals in de memorie van
toelichting is aangegeven, is de digitalisering van de economie de
afgelopen jaren snel toegenomen. De opkomst van digitale platformen,
die veelal grensoverschrijdend opereren, verandert veel bedrijfssectoren.
Via een digitaal platform is een Nederlandse verkoper bijvoorbeeld
gemakkelijk in staat om een goed te verkopen aan een Fransman, of om
1

De rapportageverplichtingen van Richtlijn (EU) 2021/514 gelden, kort gezegd, voor elke
platformexploitant die fiscaal ingezetene is van een EU-lidstaat en voor platformexploitanten
die géén fiscaal ingezetene zijn van een EU-lidstaat, maar die wel voorzien in de facilitering van
de verrichting van een relevante activiteit door te rapporteren verkopers of een relevante
activiteit in verband met de verhuur van onroerende zaken die in een EU-lidstaat zijn gelegen.
Dergelijke platformexploitanten worden aangeduid als rapporterende platformexploitanten. Zie
ook Kamerstukken II 2021/22, 36 063, nr. 3, p. 35 e.v.
2
Zie het voorgestelde artikel 10o WIB, conform bijlage V, deel III, onderdeel A, onder 3, van
Richtlijn 2011/16/EU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

2

zijn vakantiehuis in Spanje te verhuren aan een Griek. Deze transacties
kunnen plaatsvinden via een digitaal platform dat waar dan ook ter wereld
fiscaal ingezetene is. Transparantie over de inkomsten die op deze manier
worden vergaard, werkt voor de belastingheffing alleen bevorderend als
inlichtingen omtrent die inkomsten terechtkomen bij de EU-lidstaten die
deze inkomsten mogen belasten. De automatische uitwisseling van
inlichtingen tussen belastingautoriteiten van EU-lidstaten is daarmee van
wezenlijk belang om belastingautoriteiten de inlichtingen te bezorgen die
zij nodig hebben om de verschuldigde belastingen correct vast te stellen.
1.2. Implementatie richtlijn
De leden van de fractie van de VVD vragen of in het wetsvoorstel
verdergaande maatregelen zijn opgenomen dan dat de richtlijn strikt
voorschrijft en zo ja, welke dat dan zijn. Het voorliggende wetsvoorstel
bevat slechts maatregelen die samenhangen met de implementatie van
Richtlijn (EU) 2021/5143, waardoor sprake is van een zuivere implementatie.
Daarbij dient te worden opgemerkt dat ik voornemens ben om uiterlijk
Prinsjesdag een nota van wijziging in te dienen. De richtlijn verzorgt enkel
het rapporteren en uitwisselen van gegevens over Europese ingezetenen
en vastgoed gelegen in Europa. Door de zuivere implementatie van de
richtlijn is in het huidig wetsvoorstel daarom ook enkel de rapportageplicht en uitwisseling geregeld voor Europese ingezetenen en vastgoed
gelegen in Europa. In deze nota van wijziging wordt de situatie
opgenomen waarbij een platform in Nederland rapporteert over te
rapporteren verkopers gevestigd in een niet-Unierechtsgebied. De richtlijn
is gestoeld op Modelregelgeving opgesteld door de Organisatie voor
Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO Modelregelgeving)4
en verwacht wordt dat niet-Unierechtsgebieden deze modelregelgeving
gaan implementeren in hun nationale regelgeving. De nota van wijziging
is noodzakelijk om ervoor te zorgen dat ook een rapportageplicht ontstaat
voor niet-Europese ingezetenen en uitwisseling van informatie, zowel
door Nederland naar niet-Unierechtsgebieden als andersom, mogelijk is.
De nota van wijziging bevat verder naar verwachting nog een verduidelijking in artikel 10j, eerste lid, die de economische verbinding met
Nederland regelt. Deze wijziging maakt duidelijk dat als een rapporterende
platformexploitant een fiscaal ingezetene is van een andere EU-lidstaat,
men niet meer toekomt aan de rapportageplicht op basis van artikel 10j,
eerste lid, sub a tot en met c.
De nota van wijziging omvat vervolgens naar verwachting nog een derde
wijziging. De richtlijn heeft bepaald dat de rapportageverplichtingen niet
alleen gelden in grensoverschrijdende situaties, maar net zo goed voor
binnenlandse situaties. Er is sprake van een binnenlandse situatie als een
in Nederland gevestigde verkoper door een rapporterende platformexploitant in Nederland gerapporteerd wordt. Voor deze rapportageverplichting wordt een bepaling voorgesteld, omdat de Wet op de internationale bijstandsverlening bij de heffing van belastingen (WIB) alleen ziet
op grensoverschrijdende situaties.

3

Richtlijn (EU) 2021/514 van de Raad van 22 maart 2021 tot wijziging van Richtlijn 2011/16/EU
betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen (PbEU 2021,
L 104/1).
4
OESO (2020), Model Rules for Reporting by Platform Operators with respect to Sellers in the
Sharing and Gig Economy.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

3

De leden van de fractie van de SP vragen of een uniforme rapportageverplichting nu de oplossing is voor belastingontduiking in de Europese
Unie. Zij vragen ook of dit systeem nu waterdicht is, en zo niet, hoe dit
dan te verbeteren. Vanwege het internationale karakter van digitale
platformen en de exponentiële groei van inkomen, gegenereerd via die
platformen, is het essentieel dat een uniforme rapportageverplichting
wordt ingevoerd die overal in de interne markt geldt. Door de invoering
van Richtlijn (EU) 2021/514 beschikken alle belastingautoriteiten binnen de
Europese Unie (en belastingautoriteiten van gekwalificeerde
niet-Unierechtsgebieden) over voldoende inlichtingen om de verschuldigde belastingen correct vast te stellen. De uniforme rapportageverplichting zorgt er ook voor dat de administratieve lasten van platformexploitanten beter beheersbaar worden, omdat ze niet meer aan lokale
verplichtingen hoeven te voldoen of moeten reageren op ad hoc
verzoeken om informatie.
Het wetsvoorstel helpt naast de platformen ook de Belastingdienst. Door
het rapporteren in één EU-lidstaat, samen met de internationale uitwisseling, is het toezicht houden op platformen overzichtelijker voor de
Belastingdienst. Daarnaast zorgen de drempels voor grote en kleine
verkopers ervoor dat de Belastingdienst efficiënter toezicht kan houden.
Ook voor te rapporteren verkopers die gebruik maken van een platform
gevestigd buiten de Europese Unie is voorzien in een rapportage, hetzij
door registratie van het platform in de Europese Unie, hetzij door
rapportage in het desbetreffende land buiten de Europese Unie en
vervolgens uitwisseling van de gerapporteerde gegevens aan de
EU-lidstaat. Het systeem is dus waterdicht, in de zin dat er een gelijk
speelveld gecreëerd wordt voor zowel platformen gevestigd in een
EU-lidstaat als in een niet-Unierechtsgebied. In beide situaties zal aan
(vrijwel) identieke rapportageverplichtingen moeten worden voldaan.
Omdat er kleine verschillen bestaan tussen de verplichtingen uit de OESO
Modelregels en de verplichtingen uit Richtlijn (EU) 2021/514, zullen de
rapportageverlichtingen niet altijd identiek zijn. In de OESO Modelregels
zijn verzamel- en verificatievereisten beperkt anders. Verwacht wordt wel
dat de Europese Commissie de onder de OESO overeenkomst uitgewisselde informatie als gelijkwaardig zal beschouwen, waardoor het voor de
praktijk niet tot problemen zal leiden.
Belastingontduiking kan ook plaatsvinden wanneer te rapporteren
verkopers opzettelijk deze inkomsten niet opgeven in hun belastingaangifte. Door de uniforme rapportageverplichting heeft de Belastingdienst
informatie voorhanden om, eventueel na contact met desbetreffende
verkopers na te vorderen of na te heffen (afhankelijk van de van
toepassing zijnde belasting). Daarnaast gaat een preventieve werking uit
van het feit dat te rapporteren verkopers nu weten dat informatie over hen
gerapporteerd en uitgewisseld wordt. Dit wetsvoorstel en de onderliggende Richtlijn (EU) 2021/514 en de de «Multilateral Competent Authority
Agreement on Automatic Exchange of Information on Income Derived
through Digital Platforms» (OESO Uitwisselingsovereenkomst) dragen
dus bij aan het tegengaan van belastingontwijking, respectievelijk
belastingontduiking. Belangrijk is nogmaals te benadrukken dat de meeste
fouten die verkopers maken omtrent hun fiscale verplichtingen niet uit
onwil of opzet, maar uit onkunde of onwetendheid komen. Bij deze
verkopers is in het geheel geen sprake van belastingontduiking.
De leden van de fractie van het CDA vragen bovendien hoe er wordt
gehandhaafd als buitenlandse platformexploitanten niet aan deze
verplichting voldoen. Ingevolge het onderhavige wetsvoorstel wordt de
huidige sanctiebepaling in de WIB uitgebreid. Zodoende kan het opzet-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

4

telijk of grofschuldig niet-nakomen van de in het onderhavige
wetsvoorstel opgenomen verplichtingen door rapporterende platformexploitanten worden bestraft met een bestuurlijke boete van ten hoogste het
bedrag van de zesde categorie5 en kan er tot strafrechtelijke vervolging
worden overgegaan. Van belang is dat een boete in elk concreet geval
proportioneel dient te zijn.6 Wat een proportionele boete is, hangt af van
alle relevante feiten en omstandigheden van het concrete geval. Zowel
strafverminderende als strafverzwarende omstandigheden dienen bij de
straftoemeting te worden betrokken.7 Het Besluit Bestuurlijke Boeten
Belastingdienst is hierbij van toepassing.8 Richtlijn (EU) 2021/514 vereist
dat de EU-lidstaten voorzien in een sanctie die doeltreffend, evenredig en
afschrikwekkend is. Een schending van de verplichtingen die met het
onderhavige wetsvoorstel worden geïntroduceerd, kan immers (internationaal) gevolgen hebben voor de uitwisseling van gegevens met
betrekking tot te rapporteren verkopers en daarmee voor het tegengaan
van belastingontwijking. Bovendien kan er sprake zijn van concurrentie
met traditionele bedrijven of andere platformen.
Deze sancties zijn ook van toepassing op rapporterende platformexploitanten gevestigd in niet-Unierechtsgebieden. Ten aanzien van deze
rapporterende platformexploitanten streven EU-lidstaten ernaar om hun
acties voor het handhaven van de naleving van de registratie te coördineren. Hierbij wordt in het uiterste geval voorkomen dat de rapporterende
platformexploitant binnen de Europese Unie kan opereren.
2. OESO Modelregelgeving
De leden van de fractie van de PVV merken op dat niet alleen binnen de
EU-rapportageverplichtingen voor platformexploitanten zijn geïntroduceerd, maar ook in OESO-verband. De leden van de fractie van de PVV
willen weten welke meerwaarde de rapportageverplichtingen voor
platformexploitanten binnen de Europese Unie hebben ten opzichte de
rapportageverplichtingen in OESO-verband en of het kabinet tevens
rapportageverplichtingen in OESO-verband zal implementeren (en zo ja,
welke?). De leden van de fractie van de SP vragen of de OESO Modelregelgeving niet dwingend moeten worden overgenomen om effectief te
zijn.
Invoering van de OESO Modelregelgeving en ondertekening van de OESO
Uitwisselingsovereenkomst is inderdaad niet verplicht. Echter,
niet-Unierechtsgebieden die de OESO Modelregelgeving invoeren en de
OESO Uitwisselingsovereenkomst ondertekenen zullen naar verwachting
als een gekwalificeerd niet-Unierechtsgebied aangemerkt worden.9, 10
Hierdoor hoeven rapporterende platformexploitanten die gevestigd zijn in
dat niet-Unierechtsgebied zich niet te registreren in de Europese Unie en
kunnen zij in het niet-Unierechtsgebied rapporteren. Het
niet-Unierechtsgebied zal vervolgens de ontvangen rapportage uitwisselen met andere landen onder de OESO Uitwisselingsovereenkomst.
Platformexploitanten gevestigd in niet-Unierechtsgebieden die niet als
gekwalificeerd niet-Unierechtsgebied aangemerkt kunnen worden, zullen
zich in de Europese Unie moeten registreren en in een EU-lidstaat aan de
5

Zoals bedoeld in artikel 23 lid 4 Wetboek van Strafrecht.
Zie ook bijvoorbeeld artikel 5:46 Awb en artikel 49, derde lid, Handvest.
7
Zie ook paragraaf 7 en 8 van het Besluit Bestuurlijke Boeten Belastingdienst (BBBB).
8
Daaronder begrepen de voorschriften inzake straftoemeting (paragraaf 6, 7 en 8 BBBB).
Overigens zal in paragraaf 28f BBBB tevens invulling worden gegeven aan het voorgestelde
artikel 11, tweede lid, WIB.
9
Zie overweging 16 RICHTLIJN (EU) 2021/514.
10
Zie bijlage V, deel I, onderdeel A, onder 6, van Richtlijn 2011/16/EU.
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

5

rapportageverplichtingen van Richtlijn (EU) 2021/514 moeten voldoen.
Omdat de EU-lidstaten dus altijd een rapportage zullen ontvangen, is het
niet noodzakelijk dat de OESO Modelregelgeving dwingend is. Niet
EU-lidstaten die de MCAA DPI tekenen zullen de OESO Modelregels wel
moeten implementeren, omdat zij nog geen wetgeving hebben die is
gebaseerd op Richtlijn (EU) 2021/514. De meerwaarde die de rapportageverplichtingen voor platformexploitanten binnen de Europese Unie
hebben ten opzichte de rapportageverplichtingen in OESO-verband is dus
vanuit het perspectief van de wetgever vooral dat het een gesloten
systeem is.
De leden van de fractie van de VVD vragen of het kabinet kan bevestigen
dat Nederland zich op Europees niveau zal inzetten om ervoor te zorgen
dat de uitleg van de OESO ten aanzien van de verplichtingen die door
middel van het onderliggende wetsvoorstel worden opgenomen in de
WIB zal worden aangehouden door de Europese Unie om zo excessieve
administratieve lasten voor ondernemingen te voorkomen. Zoals
aangegeven in de memorie van toelichting, is de OESO Modelregelgeving
reeds van belang voor de interpretatie van de definities die in Richtlijn
(EU) 2021/514 worden gebruikt, in de zin dat deze worden uitgelegd
conform de OESO-standaard. Hiermee wordt beoogd om een gelijk
speelveld ontwikkeld. Nederland zal zowel de huidige als de toekomstige
uitleg van de OESO volgen ten aanzien van de verplichtingen die door
middel van het wetsvoorstel worden opgenomen in de WIB, tenzij deze
uitdrukkelijk niet overeenkomen met de bepalingen uit of de bedoeling
van Richtlijn (EU) 2021/514.11
Op dit moment wordt binnen de OESO gewerkt aan nadere uitleg van de
OESO Modelregelgeving. De Europese Commissie is ook deelnemer aan
de OESO meetings waar gesproken wordt over de uitleg van de OESO
Modelregelgeving.12 Nederland zal zich bij de Europese Commissie
(blijven) inzetten om voor de uitleg van Richtlijn (EU) 2021/514 aan te
sluiten bij zowel de huidige als toekomstige uitleg van de OESO.
3. Europese regelgeving inzake administratieve samenwerking
De leden van de fractie van de VVD vragen of de regering kan bevestigen
dat Nederland op eenvoudige wijze rapporterende platformexploitanten
kan laten doorgeven of zij in een andere EU-lidstaat aan hun rapportageverplichtingen zullen voldoen, en zo ja, hoe zal dit dan worden vormgegeven? Ook vragen deze leden of het kabinet kan bevestigen dat
Nederland zich zal inzetten in EU-verband om de praktische uitvoering van
deze verplichting om de andere belastingdiensten te informeren niet
onnodig belastend te maken. De leden van de fractie van het CDA lezen in
de toelichting dat een rapporterende platformexploitant kan kiezen in
welke EU-lidstaat hij aan zijn rapportageverplichtingen voldoet, als zo’n
platformexploitant gehouden is gegevens en inlichtingen aan de
belastingautoriteiten van meer dan een EU-lidstaat te rapporteren,
bijvoorbeeld omdat die platformexploitant fiscaal ingezetene is van
meerdere EU-lidstaten. Naar aanleiding hiervan vragen deze leden of de
verwachting is dat veel van dergelijke rapporterende platformexploitanten
zullen kiezen voor Nederland en of dit invloed heeft op de uitvoeringslasten voor de Belastingdienst.
Als een rapporterende platformexploitant gehouden is inlichtingen aan de
belastingautoriteiten van meer dan een EU-lidstaat te rapporteren,
bijvoorbeeld omdat die rapporterende platformexploitant fiscaal
11
12

Kamerstukken II 2021/22, 36 063, nr. 3, p. 6.
https://www.oecd.org/legal/europeancommissionstatus.htm.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

6

ingezetene is van meerdere EU-lidstaten, kiest die rapporterende
platformexploitant in welke van die EU-lidstaten hij aan zijn rapportageverplichtingen voldoet. De rapporterende platformexploitant dient op
basis van Richtlijn (EU) 2021/514 de belastingautoriteiten van alle
betrokken EU-lidstaten in kennis te stellen van zijn keuze. In Nederland zal
een te downloaden (e-)formulier moeten worden ingevuld. Deze notificatie maakt vervolgens onderdeel uit van de administratie van het
platform. De Belastingdienst werkt op dit moment het hiervoor
beschreven proces zo praktisch en efficiënt uit, zodat tijdig genotificeerd
kan worden in Nederland.
Het is lastig in te schatten hoeveel platformexploitanten een keuzemogelijkheid hebben en wanneer een platformexploitant een keuze heeft, of die
keuze op Nederland zou vallen. Het is daardoor onduidelijk of de
keuzemogelijkheid tot meer rapportages in Nederland zal leiden.
Desondanks wordt verwacht dat deze keuze niet vaak zal leiden tot meer
rapportages in Nederland dan door het aantal bedrijven waarvan het
hoofdkantoor zich hier al bevindt, omdat de locatie van het hoofdkantoor
van een platformexploitant vaak bepalend zal zijn voor in welk land het
platform rapporteert. Voor zover het rapporterende platformexploitanten
betreft die gevestigd zijn buiten de Europese Unie, kan sowieso al vrij
worden gekozen in welke EU-lidstaat de rapporterende platformexploitant
zich registreert voor rapportage. Mochten er toch substantieel meer
platformexploitanten in Nederland rapporteren dan verwacht, dan heeft
dat in de uitvoering tot gevolg dat meer druk komt op de ICT-systemen,
dataverwerking en vervolgprocessen in de verwerkingsketen en dat voor
de personele inzet op handhaving en toezicht scherpere keuzes gemaakt
moeten worden.
3.1. Rapportageverplichting rapporterende platformexploitanten
De leden van de fractie van de SP vragen hoe het EU-systeem van
gegevensuitwisseling goed kan functioneren, terwijl een gelijk speelveld
creëren en oneerlijke concurrentie tegengaan een onmogelijke exercitie is.
De leden van de fractie van de PVV merken allereerst op dat de rapportageverplichting ook van toepassing kan zijn op digitale platformen die geen
fiscaal ingezetene zijn van een EU-lidstaat maar wel binnen de Europese
Unie opereren. De leden van de PVV-fractie willen weten in welke gevallen
er alsnog sprake kan zijn van een ongelijk speelveld en oneerlijke
concurrentie. Hoe zal dit zoveel mogelijk worden voorkomen? De leden
van de fractie van de SP vragen of het switch off-mechanisme niet een
bewuste maas in de wet is voor platformbedrijven. Deze leden vragen de
regering dit toe te lichten.
Platformexploitanten gevestigd in gekwalificeerde
niet-Unierechtsgebieden zullen aldaar aan (vrijwel) identieke rapportageverplichtingen moeten voldoen, die vervolgens uitgewisseld worden met
Nederland. Als daar geen sprake van is zullen deze platformexploitanten
zich in de Europese Unie moeten registreren en in een EU-lidstaat aan de
rapportageverplichtingen van Richtlijn (EU) 2021/514 moeten voldoen. Het
is een gesloten systeem van rapporteren, waardoor het switch
off-mechanisme dus juist een slot op de deur is in plaats van een maas in
de wet. Het gesloten systeem zorgt verder dat het gelijke speelveld wordt
gewaarborgd tussen platformexploitanten die gevestigd zijn binnen de
Europese Unie en die buiten de Europese Unie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

7

3.2. Het switch off-mechanisme
De leden van de fractie van de VVD constateren dat de memorie van
toelichting voor wat betreft het switch off-mechanisme verwijst naar een
door de Europese Commissie aangesteld comité. Zij vragen om welk
comité het hier gaat, wie hierin zitting hebben en hoe de lidstaten controle
kunnen uitoefenen op deze aan de Europese Commissie gedelegeerde
bevoegdheid. De leden van de fracties van de VVD en de PVV vragen in
relatie tot het switch off-mechanisme wanneer sprake is van «gelijkwaardige informatie». De leden van de fractie van de PVV vragen hoe dit
zal worden beoordeeld. Kan het kabinet het door de Europese Commissie
opgestelde beoordelingskader delen met de Kamer?
Het hier bedoeld uitvoerend comité is een uitvoerend orgaan van de
Europese Commissie, namelijk het Committee on Administrative
Cooperation for Taxation. In dit uitvoerend comité hebben alle
EU-lidstaten zitting. Nederland heeft vanuit de Belastingdienst en het
Ministerie van Financiën ook afgevaardigden in dit comité. Hierdoor zal
het Nederlands belang worden gewaarborgd.
Er is sprake van gelijkwaardige informatie als tussen het
niet-Unierechtsgebied en één (of meerdere) EU-lidstaat (of EU-lidstaten)
dezelfde informatie wordt uitgewisseld. In EU-lidstaten en in niet
EU-lidstaten dient dus (vrijwel) dezelfde informatie aan de belastingautoriteiten te worden gerapporteerd. Gelijkwaardige informatie is nodig om
het gelijke speelveld te bewaken; het moet niet «makkelijker» zijn om in
een niet-Unierechtsgebied te rapporteren dan in een EU-lidstaat. Het
uitvoerend comité is verantwoordelijk voor het oordeel of sprake is van
gelijkwaardige inlichtingen. Bij de beoordeling hiervan zijn de verplichtingen van de richtlijn de basis.13
De verdere uitwerking van het door de Europese Commissie opgestelde
beoordelingskader waarmee kan worden vastgesteld of er sprake is van
gelijkwaardige inlichtingen, zal naar verwachting in de tweede helft van
dit jaar aangenomen worden. Hierbij zal ook aandacht worden besteed
aan de mogelijkheid om de «switch off» toe te passen door platformexploitanten gevestigd in niet-Unierechtsgebieden die wel de intentie
hebben om de OESO Modelregelgeving te implementeren, maar dat niet
vóór 2023 kunnen doen.
Overigens geeft Richtlijn 2021/514 zelf al aan dat niet-Unierechtsgebieden
die de OESO Modelregelgeving invoeren en de OESO Uitwisselingsovereenkomst ondertekenen naar verwachting als een gekwalificeerd
niet-Unierechtsgebied aangemerkt kunnen worden.14, 15
3.3. Verkopers en relevante activiteiten
De leden van de fractie van de VVD vragen of kan worden aangegeven
hoe de intentie om de administratieve lasten laag te houden zich verhoudt
met het moeten bijhouden van het aantal relevante activiteiten verricht
door een verkoper en het totaal daarmee gemoeide bedrag. Zij vragen of
voor deze uitzondering moet worden gekeken naar het voorgaande jaar,
of dat een platformexploitant die in de loop van het jaar verwacht dat een
kleine verkoper de hiervoor genoemde drempels overstijgt, alsnog
informatie van deze kleine verkoper moet opvragen.
13

Zie voor het beoordelingskader van de Europese Commissie Richtlijn 2021/514, artikel 8 bis
quater lid 7.
14
Zie overweging 16 RICHTLIJN (EU) 2021/514.
15
Zie bijlage V, deel I, onderdeel A, onder 6, van Richtlijn 2011/16/EU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

8

Het door een platformexploitant bijhouden, en vervolgens rapporteren
aan belastingdiensten, van het aantal relevante activiteiten dat verkopers
verrichten en de inkomsten die zij daarmee halen is de kern van Richtlijn
(EU) 2021/514. Dat rapporterende platformexploitanten voor het verzamelen van deze gegevens kosten maken is niet te voorkomen.
Zoals in de memorie van toelichting opgemerkt zijn er verschillende
maatregelen genomen om de toename van administratieve lasten zo
beperkt mogelijk te houden. Zo kunnen rapporterende platformexploitanten in één enkele EU-lidstaat aan hun rapportageverplichting voldoen.
Daarnaast zijn in het onderhavige wetsvoorstel verschillende bepalingen
opgenomen ter voorkoming van dubbele rapportage. Hiermee worden de
administratieve lasten voor platformexploitanten zoveel mogelijk beperkt.
Daarnaast zijn ook twee drempels opgenomen, waardoor de rapportageverplichting niet van toepassing is ten aanzien van zogenoemde kleine
verkopers en grote touroperators of hotelketens.16 De drempels gelden
voor relevante activiteiten die tijdens de rapportageperiode verricht zijn.
De «rapportageperiode» is gedefinieerd als: «het kalenderjaar waarvoor
de rapportage wordt afgesloten op grond van deel III».17 Dit is dus het
lopende kalenderjaar en niet het voorgaande jaar.
De leden van de fractie van het CDA vragen om nader in te gaan op het
begrip «relevante activiteit». Zij lezen dat «onder een relevante activiteit
wordt verstaan de verhuur van onroerende zaken, de verrichting van
persoonlijke diensten, de verkoop van goederen en de verhuur van
transportmiddelen» en vragen om toe te lichten waarom het wetsvoorstel
ziet op deze vier categorieën en of er bijvoorbeeld categorieën zijn die niet
onder het wetsvoorstel vallen. Het begrip «relevante activiteit» heeft in de
Richtlijn (EU) 2021/514 een uitputtende definitie gekregen. Een relevante
activiteit is een activiteit die wordt verricht voor een tegenprestatie, waar
de activiteit onder een van de volgende categorieën valt:
– de verhuur van onroerende zaken;
– de verrichting van persoonlijke diensten;
– de verkoop van goederen; of
– de verhuur van transportmiddelen.
De leden van de fractie van het CDA refereren aan de passage «Cruciaal is
dat de relevante activiteit wordt verricht voor een tegenprestatie, waarvan
het bedrag bij de platformexploitant gekend is of redelijkerwijs gekend
kan worden.» Zij vragen hierbij of kan worden toegelicht wat dit in de
praktijk betekent en of enkele voorbeelden kunnen worden gegeven van
situaties waarin de platformexploitant het bedrag van de tegenprestatie
wél redelijkerwijs gekend kan hebben en wanneer niét. Zij vragen ook of
dit onderscheid in de praktijk duidelijk genoeg is voor platformexploitanten en hoe platformexploitanten hierover worden geïnformeerd. De
leden van de fractie van het CDA vragen ook of het kabinet kan bevestigen
dat de verplichtingen van het wetsvoorstel niet gelden als het bedrag van
de tegenprestatie voor de relevante activiteit niet gekend is of redelijkerwijs gekend kan worden door de platformexploitant.
De definitie van een tegenprestatie vereist dat het bedrag door de
platformexploitant gekend is of redelijkerwijs gekend kan worden.
Wanneer de platformexploitant het bedrag niet kent of redelijkerwijs kan
kennen, is voor Richtlijn (EU) 2021/514 geen sprake van een tegenprestatie. Wanneer geen sprake is van een tegenprestatie, heeft dit als gevolg
dat geen sprake zal zijn van een relevante activiteit en mogelijk ook geen
sprake zal zijn van een platform als bedoeld in Richtlijn (EU) 2021/514. Het
16
17

Kamerstukken II 2021/22, 36 063, nr. 3, p. 22.
Zie bijlage V, deel I, onderdeel C, onder 6, van Richtlijn 2011/16/EU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

9

kabinet kan dus bevestigen dat dit betekent dat als de tegenprestatie niet
gekend is of niet redelijkerwijs gekend kan zijn bij de rapporterende
platformexploitant, die platformexploitant voor die transactie niet onder
de verplichtingen van deze wet zal vallen.
Bij de beoordeling of de platformexploitant de tegenprestatie kent of
redelijkerwijs behoort te kennen, is ook van belang dat de kennis van alle
andere betrokken dienstverleners en andere platformexploitanten van het
desbetreffende platform meegenomen wordt.18
Er is sprake van een bekende – of redelijkerwijs te kennen – tegenprestatie
rapporterende platformexploitant een honorarium in rekening brengt op
grond van de afname, sprake van een relevante activiteit.19 Dit geldt ook
wanneer de rapporterende platformexploitant op enige wijze een
terugkoppeling ontvangt over de uiteindelijk betaalde of gecrediteerde
tegenprestatie.
De leden van de fractie van de SP vragen waarom overheidsinstanties en
verkopers die een entiteit zijn waarvan de aandelen regelmatig worden
verhandeld op een erkende effectenbeurs of een gelieerde entiteit hiervan,
niet vallen onder de rapportageverplichting. Het ligt in de lijn der
verwachtingen dat weinig overheidsinstanties relevante activiteiten
verrichten voor Richtlijn (EU) 2021/514. Entiteiten waarvan de aandelen
regelmatig worden verhandeld op een erkende effectenbeurs zijn
uitgezonderd, omdat zij al onder toezicht staan van de overheid en
transparantie over hun jaarcijfers al is gewaarborgd via andere
wegen.20, 21
3.4. Verzamel- en verificatievereisten en rapportageverplichtingen
De leden van de fractie van de VVD vragen of nader kan worden toegelicht
wat in de algemene maatregel van bestuur over de eisen aan gegevens
die over verkopers moeten worden bijgehouden, zal worden opgenomen.
Zij vragen in dit kader of nader kan worden gespecificeerd wat er wordt
bedoeld met «voor de hand liggende gegevens»? De leden van de fractie
van de PVV vragen om alsnog een inschatting te maken van de administratieve lasten voor de te rapporteren verkopers. De «voor de hand
liggende gegevens» zien op de verzamelvereisten van gegevens over te
rapporteren verkopers die in een algemene maatregel van bestuur (AMvB)
verder uitgewerkt zullen worden.22 Met «voor de hand liggende
gegevens» wordt bedoeld dat het voor de verkoper redelijk eenvoudige
gegevens zijn zoals voor- en achternaam, geboortedatum, adres en het
Burgerservicenummer (BSN) of Rechtspersonen en samenwerkingsverbanden Informatienummer (RSIN). Daardoor ligt het niet in de lijn der
verwachtingen dat het verzamelen en verstrekken van deze gegevens voor
verkopers extra administratieve lasten oplevert.
De informatie over de verkopers die op grond van de AMvB zal moeten
worden gerapporteerd, is overeenkomstig Richtlijn (EU) 2021/514. In de
AMvB wordt extra invulling gegeven aan wat wordt verstaan onder een
uitgesloten verkoper, welke inlichtingen over verhuurd onroerend goed
moeten worden verzameld, hoe de verificatie van de inlichtingen van de
18

Artikel 53bis AWR.
Zie ook Commentary op de OESO Model Rules for Reporting by Platform Operators with
respect to Sellers in the Sharing and Gig Economy, paragraaf A, onder 40.
20
Zie ook Commentary op de OESO Model Rules for Reporting by Platform Operators with
respect to Sellers in the Sharing and Gig Economy, paragraaf A, onder 48.
21
RICHTLIJN 2004/109/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 15 december
2004; Transparantie Richtlijn.
22
Uitvoeringsbesluit verzameling- en verificatievereisten rapporterende platformexploitanten.
19

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

10

verkoper moet verlopen en wat het tijdschema zal worden voor de
verzamel- en verificatievereisten.
3.5. Bevoegdheden van belastingautoriteiten en gegevensbescherming
De leden van de fractie van de PVV vragen in hoeverre andere belastingautoriteiten, anders dan de Nederlandse Belastingdienst, bevoegdheden
krijgen om op eigen initiatief in te grijpen bij Nederlandse burgers. Hierbij
willen de leden van de fractie van de PVV tevens weten hoe wordt
gewaarborgd dat er geen sprake zal zijn van machtsmisbruik door andere
landen. Tevens vragen de leden van de fractie van de PVV hoe er wordt
gewaarborgd dat de gegevens niet met derden, anders dan belastingautoriteiten, gedeeld worden. De leden van de fractie van de PVV vragen ook
in hoeverre de Nederlandse fiscale soevereiniteit wordt ondermijnd met
de implementatie van deze richtlijn.
Wanneer Nederlandse burgers in het buitenland relevante activiteiten
verrichten, zouden zij naar de belastingwetten van deze staten belastingplichtig kunnen zijn in die desbetreffende staat. Belastingautoriteiten in
andere EU-lidstaten kunnen de gegevens die worden verzameld en
uitgewisseld gebruiken om te bepalen of natuurlijke personen of entiteiten
met relevante activiteiten in hun land belastingplichtig zijn, en zo ja voor
welk bedrag. Verder regelt Richtlijn (EU) 2021/514 alleen de uitwisseling
van informatie. De richtlijn creëert geen heffingsrechten en verschuift
deze ook niet tussen EU-lidstaten. De fiscale soevereiniteit van Nederland
wordt derhalve niet ondermijnd door de implementatie van deze richtlijn.
Voor EU-lidstaten geldt dat de gegevens en inlichtingen onder de
geheimhoudingsplicht vallen en de bescherming genieten waarin het
nationale recht van de ontvangende EU-lidstaat met betrekking tot
soortgelijke inlichtingen voorziet.23. Hierdoor is gewaarborgd dat de
belastingautoriteiten van EU-lidstaten op een juiste manier omgaan met
de gegevens van Nederlandse belastingplichtigen. In de Algemene wet
inzake rijksbelastingen (AWR) is de geheimhoudingsplicht van de
inspecteur geregeld.24 In de WIB is de geheimhoudingsplicht uit de AWR
van overeenkomstige toepassing verklaard op inlichtingen die in het kader
van wederzijdse bijstand van een andere bevoegde autoriteit zijn
verkregen,25 of verstrekt worden aan een bevoegde autoriteit.26 Voor de
rapportages die zien op binnenlandse situaties geldt ook de geheimhoudingsplicht van artikel 67 AWR.27 In het geval van een gegevensinbreuk bij
een EU-lidstaat kan Nederland onmiddellijk de uitwisseling van informatie
schorsen.28
Verstrekken van gegevens aan derden is niet toegestaan onder de WIB en
onder Richtlijn 2011/16/EU, met uitzondering van doorlevering aan een
bevoegde autoriteit van een andere staat, maar alleen na toestemming
van de verzendende staat.29
In het geval dat informatie wordt uitgewisseld met een
niet-Unierechtsgebied, dan verloopt de uitwisseling van informatie via de
OESO Uitwisselingsovereenkomst in combinatie met het Verdrag inzake
23

Op grond van het WABB-verdrag en Artikel 16, eerste lid, van Richtlijn 2011/16/EU.
Artikel 67 AWR.
Zoals bedoeld in artikel 28 WIB.
26
Zoals bedoeld in artikel 16 WIB.
27
De delegatiebepaling voor de AmVB zal in de AWR opgenomen. De AWR is een belastingwet
ex artikel 2 lid 1 sub a AWR en de geheimhoudingsverplichting van artikel 67 AWR is van
toepassing op elke belastingwet.
28
Artikel 25, zesde lid, van Richtlijn 2011/16/EU.
29
Zoals bedoeld in artikelen 17 lid 6 en 31 lid 2 WIB.
24
25

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

11

wederzijdse administratieve bijstand in belastingzaken («WABB-verdrag»),
waar Nederland ook ondertekenaar van is, evenals alle andere deelnemende landen.30 De OESO Uitwisselingsovereenkomst is gebaseerd op
artikel 6 van het WABB-verdrag. Als Nederland, zoals verwacht, de OESO
Uitwisselingsovereenkomst ondertekent, dan gelden de in de OESO
Uitwisselingsovereenkomst en in het WABB-verdrag opgenomen
geheimhoudingsverplichtingen en verboden op doorlevering.31 Deze zijn
vergelijkbaar met de in de WIB en Richtlijn 2011/16/EU opgenomen
geheimhoudingsverplichtingen en verboden op doorlevering. Dus alleen
aan autoriteiten die betrokken zijn bij de heffing of inning van belastingen
en alleen te gebruiken voor andere doeleinden als in het verstrekkende
land de informatie ook kan worden gebruikt voor dat andere doeleinde en
toestemming is verleend voor dat gebruik. Doorlevering van gegevens
aan derden is beperkt mogelijk, maar alleen voor zover de door te leveren
gegevens niet herleidbaar zijn naar individuele belastingplichtigen en
voor zover de bevoegde autoriteiten van het verzendende en ontvangende
land samen geconcludeerd hebben dat het delen van de gegevens geen
impact heeft op de werkzaamheden van beide belastingdiensten.
De leden van de fractie van de PVV vragen waaruit de Europese specificaties bestaan en welke gegevens er worden verzameld. Zoals is
aangegeven in de memorie van toelichting heeft de OESO Modelregelgeving ontwikkeld die platformexploitanten verplicht om informatie te
verzamelen en aan te leveren bij belastingdiensten. De OESO en de
Europese Commissie hebben samen gewerkt aan een gestandaardiseerd
IT-format om ervoor te zorgen dat dit IT-format bruikbaar is voor de
rapportage en uitwisseling van informatie op grond van zowel Richtlijn
(EU) 2021/514 als de OESO modelregels.
Op 29 maart 2022 heeft de OESO het gestandaardiseerde IT-format (een
XML-schema en een gebruikershandleiding) gepubliceerd ter ondersteuning van de elektronische rapportage en automatische uitwisseling
van informatie, verzameld onder de OESO Modelregelgeving en de
optionele module.
Het gestandaardiseerde IT-format voor uitwisselingen is onderverdeeld in
secties en geeft informatie over specifieke gegevenselementen zoals
identificatiegegevens (naam, adres, registratienummer, bankgegevens
etc.), gegevens over het platform, verkopers, objectgegevens, omzetgegevens etc.32
De leden van de fractie van de SP vragen of er sprake is van privacy
schending en in welke mate. Ook vragen deze leden hoe dit is tegen te
gaan. De gegevens en inlichtingen die rapporterende platformexploitanten ingevolge het onderhavige wetsvoorstel dienen te verzamelen,
verifiëren en rapporteren aan de Belastingdienst, kunnen ook persoonsgegevens bevatten.

30

De systematiek rondom de gegevensverstrekking aan dergelijke verkopers is uiteengezet in de
memorie van toelichting bij het wetsvoorstel Wet implementatie EU-richtlijn gegevensuitwisseling digitale platformeconomie. Kamerstukken II 2021/22, 36 063, nr. 3, p. 55 e.v.
31
Artikel 22 en 26 WABB-verdrag.
32
https://www.oecd.org/tax/exchange-of-tax-information/model-rules-for-reporting-by-platformoperators-with-respect-to-sellers-in-the-sharing-and-gig-economy.htm.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

12

Onder persoonsgegeven wordt verstaan elk gegeven betreffende een
geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon.33 Op de
verwerking van persoonsgegevens is de Algemene verordening
gegevensbescherming («AVG») van toepassing. Het onderhavige
wetsvoorstel voorziet niet in de verwerking van persoonsgegevens anders
dan de verwerking van persoonsgegevens die strikt samenhangen met de
verwezenlijking van het doel dat met Richtlijn (EU) 2021/514 wordt
nagestreefd. Ook is de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming geraadpleegd overeenkomstig artikel 42 van Verordening (EU)
2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad.34 Bovendien heeft
voor het onderhavig wetsvoorstel de Autoriteit Persoonsgegevens een
blanco advies gegeven, dat betekent dat zij geen opmerkingen had.
De leden van de fractie van de VVD constateren dat uit de paragraaf
inzake de administratieve lasten voor rapporterende platformexploitanten
blijkt dat de Nederlandse incidentele administratieve lasten € 44 miljoen
bedragen en de structurele kosten € 5 miljoen. Zij vragen of kan worden
aangegeven wat de verwachte opbrengsten zijn van dit wetsvoorstel, en
of een appreciatie kan worden geven van hoe de kosten (in ruime zin, dus
ook de kosten voor de te rapporteren verkoper en de uitvoeringskosten)
zich verhouden tot de verwachte opbrengst.
Op dit moment is het erg lastig om een globale inschatting te maken van
de budgettaire opbrengst. Het impact assessment opgesteld door de
Europese Commissie en behorende bij Richtlijn (EU) 2021/514 geeft aan
dat het voor belastingdiensten lastig is om inkomen gegenereerd via een
platform te traceren als gevolg van het gedigitaliseerde en wereldwijde
bedrijfsmodel en schat het niet aangegeven inkomen in de EU-lidstaten in
2018 tussen de € 2,7 miljard (ondergrens) en € 7,1 miljard (bovengrens).
Dit komt overeen met 5%, respectievelijk 13% van de waarde van de totale
transacties door digitale platformen. In het impact assessment dat is
opgesteld door de Europese Commissie wordt ingeschat dat de omvang
van de transacties door digitale platformen zullen verdrievoudigen in de
periode tot en met 2025.35 Wat de totale omvang van waarde van de
transacties van Nederlandse verkopers is, is lastig in te schatten. De
afgelopen jaren is een aantal onderzoeken gedaan naar de platformeconomie, bijvoorbeeld door de SER, TNO en SEO. De wijze van onderzoek
en de scope van dergelijke onderzoeken verschillen, waardoor het lastig is
om een vergelijking te maken van deze onderzoeken. Uit de onderzoeken
komt naar voren dat ook instanties als de SER zoekende zijn naar een
wijze van afbakening, en dat ook de uitkomsten van dergelijke onderzoeken telkens een inschatting en een momentopname betreffen.36
Openbaar toegankelijke informatie, bijvoorbeeld informatie die platform33

Zie artikel 4, eerste lid, van de Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de
Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met
de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot
intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming).
34
Overweging 35 Richtlijn (EU) 2021/514.
35
SWD(2020) 131 final, COMMISSION STAFF WORKING DOCUMENT IMPACT ASSESSMENT
Tax fraud and evasion – better cooperation between national tax authorities on exchanging
information, pag 10 en 11 (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/
?uri=SWD%3A2020%3A131%3AFIN).
36
De SER zegt hierover: «Hoeveel platforms zijn er en wat is hun economische waarde? Hier is
geen betrouwbaar antwoord op te geven, om de volgende redenen: De grote variëteit aan
platforms; Soms gaat het over het hele bedrijf, soms over een of meerdere onderdelen
daarvan; Een gebrek aan uniforme afbakening, bijvoorbeeld niet te herleiden tot een sectorafbakening of een verdere detaillering, in SBI-codes; Een gebrek aan betrouwbare gegevens;
Veel platforms bieden (een deel van de) diensten gratis aan; Snelle ontwikkelingen: succesvolle platforms worden overgenomen, minder succesvolle platforms verdwijnen weer of
worden inactief. Hierdoor is een inschatting al snel gedateerd.» SER (2020), SEO, Meting
kluseconomie datum 31 januari 2020. Pag. 35.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

13

exploitanten zelf op internet plaatsen is niet altijd vergelijkbaar, volledig
en/of up to date. Daarnaast zullen sommige platformexploitanten geen of
niet alle informatie over hun aanbieders of verkopers openbaar maken
omdat deze informatie concurrentiegevoelig kan zijn.
Het wetsvoorstel bevat bovendien bepaalde drempels voor uitgesloten
verkopers, die het lastig maken in te schatten hoeveel verkopers uitgesloten zullen worden. Ook hoeven platformexploitanten verkopers en
transacties alleen te rapporteren als de tegenprestatie gekend is of
redelijkerwijs gekend kan worden. In welke gevallen daaraan wordt
voldaan, valt op dit moment moeilijk in te schatten. Ten slotte, over
werknemers van platformen hoeft niet gerapporteerd te worden.
De leden van de fractie van de SP vragen waarom de regering zich zorgen
maakt om platformexploitanten die aanzienlijke administratieve- en
nalevingskosten hebben. Het wetsvoorstel is van toepassing op rapporterende platformexploitanten. Een platformexploitant kan zowel een groot
als klein bedrijf zijn (qua omzet en transactievolume). Zeker voor kleinere
platformexploitanten kan het inrichten van procedures ter nakoming van
de verplichtingen die voortvloeien uit Richtlijn (EU) 2021/514 een relatief
zware last zijn. Om het ondernemingsklimaat en het innovatieve karakter
van platformen niet onnodig te beperken, streeft het kabinet naar
verlaging van de administratieve lasten en nalevingskosten. Daarnaast
moet op basis van het subsidiariteitsbeginsel de minst ingrijpende
maatregel worden genomen om het doel te bereiken. Hierbij hoort ook het
beperken van de administratieve lasten en nalevingskosten.
Op dit moment hebben verschillende EU-lidstaten eenzijdige rapportageverplichtingen ingevoerd voor platformexploitanten. Daarnaast hebben
verschillende belastingautoriteiten van EU-lidstaten de afgelopen jaren
platformexploitanten op ad -hoc basis verzocht om inlichtingen. Deze
combinatie vergroot de kosten bij platformexploitanten, vanwege de vele
verschillende regels waaraan voldaan moet worden en de ad -hoc
informatievergaring. De uniforme rapportageverplichting van Richtlijn
(EU) 2021/514 voorkomt en beperkt deze problematiek.
4. Uitvoeringsaspecten
De leden van de fractie van de PVV merken op dat de Belastingdienst
constateert dat er sprake is van een complex traject waarbij er een
aanzienlijk beslag wordt gelegd op ICT-capaciteit. Zij willen weten of de
Belastingdienst in staat is een nieuw ICT-traject te implementeren en
vooral als het gaat om een complex traject. De leden van de fractie van de
VVD zijn geschrokken over de uitvoeringstoets die bij het wetsvoorstel is
ingediend. Het eindoordeel geeft aan dat het uitvoerbaar is maar het zeer
complex is en een zeer groot beslag zal leggen op de al schaarse
IV-capaciteit. Zij vragen hoe hiermee wordt omgegaan gezien alle andere
prioriteiten bij de Belastingdienst. Ook vragen zij waaraan voorrang wordt
gegeven indien dit nodig zal zijn. De leden van de fractie van het CDA
constateren dat het voorliggende wetsvoorstel, en specifiek het gedeelte
ten aanzien van de gegevensuitwisseling in de digitale platformeconomie,
omvangrijke en complexe wijzigingen vergt voor de automatisering en
uitvoering binnen de Belastingdienst en dat sprake is van een deels
tijdkritisch traject. Zij maken zich hierover zorgen, aangezien de ICT van de
Belastingdienst al geruime tijd zwaar onder druk staat en de opgave groot
is. Zij vragen daarom of de Belastingdienst deze wijziging nu aankan en,
zo ja, van welke andere prioriteiten deze implementatie ten koste gaat. De
leden van de fractie van de ChristenUnie verzoeken nader toe te lichten in
welke mate de voorgenomen gegevensuitwisseling tussen Europese
belastingautoriteiten beslag legt op de ICT-capaciteit van de Belasting-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

14

dienst. Verder vragen de leden de regering in hoeverre het mogelijk is dat
de tijdige implementatie in het gedrang komt door mogelijke complexiteit
rond de vereiste implementering in de ICT-systemen van de Belastingdienst.
Zoals ook is aangegeven in de Uitvoeringstoets, die als bijlage bij het
wetsvoorstel aan uw Kamer is toegestuurd, is het wetsvoorstel
uitvoerbaar, maar zijn de IV-aanpassingen complex en dienen zij in een
beperkte tijd uitgevoerd te worden. De Belastingdienst is daarbij afhankelijk van het moment dat de berichtenspecificaties vanuit de Europese
Commissie beschikbaar worden gesteld. Al met al legt dit wetsvoorstel
een fors beslag op de toch al schaarse IV-capaciteit. Geaccepteerd moet
worden dat er, gegeven de onzekerheid over het aantal platformen en
verkopers, ook de nodige onzekerheid is over de benodigde (toezicht)inzet
voor de uitvoering van de richtlijn.37
Naast prioritering en positionering op het IV-portfolio zijn beperkingen in
capaciteit, geld, technologie en voldoende gekwalificeerd personeel ook
onderkende risico’s. Door extra te investeren in mensen (door werving en
opleiding) en technologie worden mogelijke risico’s zo veel mogelijk
ondervangen. De implementatie verloopt op dit moment, ondanks de
hierboven beschreven beperkingen, volgens schema en de implementatie
heeft een hoge prioriteit.
De leden van de fractie van de VVD constateren dat voor de uitvoering
van deze wet structureel 92 fte structureel nodig zal zijn. Zij vragen hoe
het staat met de werving van deze werknemers? Ook stellen zij dat het
gezien de krapte op de huidige arbeidsmarkt mogelijk is dat niet alle
vacatures worden gevuld. Zij vragen hoe hiermee wordt omgegaan. De
leden van de fractie van het CDA vragen verder of er voldoende
(personele) capaciteit beschikbaar is voor de handhaving van het
wetsvoorstel en hoe gemonitord wordt of alle platformen in beeld zijn en
of zij aan hun verplichtingen voldoen. Met de werving van nieuwe
medewerkers is al gestart en een deel van de medewerkers is al
geworven. Daarnaast blijft de Belastingdienst de komende periode actief
werven op alle niveaus. Het is de Belastingdienst tot nu toe steeds gelukt
om, ondanks de krappe arbeidsmarkt, een groot aantal collega’s te
werven. De verwachting op dit moment is dat de benodigde aantallen
medewerkers voor de start van de uitvoering van Richtlijn (EU) 2021/514
beschikbaar zijn.
Indien dit onverhoopt niet in voldoende mate lukt, dan moeten keuzes
gemaakt worden over hoe de beschikbare capaciteit ingezet gaat worden.
De leden van de fractie van het CDA vragen of het kabinet kan bevestigen
dat is gewaarborgd dat de verschillende deadlines in het implementatietraject gehaald zullen worden. Bovendien vragen deze leden welke
stappen worden genomen als er verstoringen in het implementatieproces
optreden.
De belangrijkste deadlines in het implementatietraject zijn de volgende:
• Op 1 juli 2022 worden de specificaties gepubliceerd en raadpleegbaar
voor externe stakeholders;

37

Kamerbrief van 23 maart 2022, Nader rapport inzake het voorstel van wet tot wijziging van de
Wet op de internationale bijstandsverlening bij de heffing van belastingen in verband met de
implementatie van Richtlijn (EU) 2021/514 van de Raad van 22 maart 2021 tot wijziging van
Richtlijn 2011/16/EU betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de
belastingen (PbEU 2021, L 104) (Wet implementatie EU-richtlijn gegevensuitwisseling digitale
platformeconomie) met kenmerk 2022-0000091644.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

15

•
•

Op 1 januari 2023 is de IT-ondersteuning gereed en zijn de faciliteiten
beschikbaar voor het registreren van niet-EU platformen; en
Per begin 2024 kunnen rapporterende platformexploitanten rapporteren over verslagjaar 2023.

Het doel is om medio 2024 de van rapporterende platformexploitanten
ontvangen rapportages beschikbaar te stellen voor toezicht.
Het wetsvoorstel heeft impact op verschillende groepen belastingplichtigen, waardoor de verschillende directies van de Belastingdienst ieder
een eigen primaire verantwoordelijkheid hebben om de relevante
onderdelen zelf te implementeren. Door veelvuldig overleg tussen de
betrokken directies wordt de voortgang ten opzichte van de eerdergenoemde deadlines bewaakt. Het recent opgerichte DAC7- team speelt nu
binnen de Belastingdienst een centrale rol in het implementatieproces en
kan, bij het opmerken van een (mogelijke) verstoring, met de verantwoordelijke directies kijken hoe de verstoring kan worden opgelost.
5. Handhaving
De leden van de fractie SP vragen hoe het kan dat er risico bestaat dat het
inkomen van EU-inwoners die inkomsten vergaren via digitale platformen
niet volledig wordt aangegeven. en of dit niet specifiek met het belastingklimaat van Nederland te maken heeft. Meer specifiek vragen deze leden
hoe het komt dat niet duidelijk is dat verkopers aangifte moeten doen.
Verder hebben de leden van de fractie van het CDA de indruk dat de
handhaafbaarheid van het wetsvoorstel ingewikkeld is. Zij vragen daarom
toe te lichten op welke wijze er vooraf zo goed mogelijk wordt gecommuniceerd met platformen en verkopers over de nieuwe geldende verplichtingen.
De kans bestaat dat een deel van de gebruikers van deze digitale
platformen de verworven inkomsten niet, onjuist of onvolledig aangeeft.
Dat kan samenhangen met het soms incidentele karakter van de
inkomsten en de onbekendheid van de nationale en internationale fiscale
wet- en regelgeving bij belastingplichtigen, veelal particulieren en kleine
ondernemers, die belast worden tegen het progressieve box 1 tarief.38
Bovendien kan nog onduidelijkheid bestaan welke bron, namelijk winst uit
een onderneming, resultaat uit overige werkzaamheden, rendement uit
vermogen of loon, van toepassing is.
Beoordeling daarvan kan lastig zijn en is bovendien afhankelijk van de
feiten en omstandigheden. Verder kunnen aangifteverplichtingen zien op
andere belastingen, zoals de vennootschapsbelasting en de omzetbelasting.
De Belastingdienst neemt meerdere maatregelen om burgers en
ondernemers te helpen en hen duidelijk te maken wat hun fiscale
verplichtingen zijn. Op de website van de Belastingdienst is ten eerste een
zogenaamde «ondernemerscheck» beschikbaar: https://
www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/ondernemers/content/
hulpmiddel-checken-of-ik-ondernemer-ben-voor-de-inkomstenbelasting.

38

Voor de verhuur van een onroerend goed is de wijze van belastbaarheid afhankelijk van een
aantal factoren, waardoor sprake kan zijn van heffing in box 1 als winst uit onderneming of
resultaat uit overige werkzaamheid, heffing in box 3, of heffing onder de regeling van tijdelijke
verhuur (artikel 3.113 Wet Inkomstenbelasting 2001). In Nederland gevestigde rechtspersonen
die als te rapporteren verkoper kwalificeren zullen over hun winst normaliter vennootschapsbelasting moeten betalen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

16

Ten tweede informeert de Belastingdienst in een brede communicatiestrategie interne en externe stakeholders over de verplichtingen die voortvloeien uit het wetsvoorstel, bijvoorbeeld door middel van presentaties,
animaties, informatie op de website en via sociale media en webinars.
Ten derde kunnen verkopers die actief zijn op digitale platformen en
vragen hebben over hun belastingaangifte, terecht bij de Belastingtelefoon. De Belastingdienst heeft met digitale platformen en intermediairs
contact over het wetsvoorstel en voor hen een centrale mailpostbus
ingericht.
Ten vierde zijn rapporterende platformexploitanten ingevolge deze
richtlijn en het wetsvoorstel gehouden om de inlichtingen die zij rapporteren aan de belastingautoriteiten van een EU-lidstaat ook te verstrekken
aan de verkopers waarop die inlichtingen betrekkingen hebben. Op deze
manier is de te rapporteren verkoper ervan op de hoogte welke inlichtingen ten aanzien van hem of haar aan de belastingautoriteit zijn
doorgegeven.
Tot slot valt op voorhand ook niet uit te sluiten dat er situaties zijn dat
bewust inkomsten verkregen via platformen, niet in de belastingaangifte
zijn opgenomen. Voor belastingplichtigen die deze inkomsten bewust niet
opgeven in hun belastingaangifte, geldt het reguliere boete- en strafrecht.
De leden van de fractie van het CDA vragen of er voldoende (personele)
capaciteit beschikbaar is voor de handhaving van het wetsvoorstel en hoe
gemonitord wordt of alle platformen in beeld zijn en of zij aan hun
verplichtingen voldoen. In de Uitvoeringstoets is een eerste inschatting
gegeven van de uitvoeringsconsequenties van het wetsvoorstel ter
implementatie van Richtlijn (EU) 2021/514. Die inschatting betrof extra
personele capaciteit van 55 FTE incidenteel en 92 FTE structureel. Door
ook de komende periode actief te blijven werven, zal op alle niveaus
gepoogd worden nieuwe medewerkers aan te trekken bij de Belastingdienst. Indien dit onverhoopt niet in voldoende mate zou lukken dan
zullen scherpe keuzes gemaakt moeten worden over hoe de beschikbare
capaciteit ingezet gaat worden.
II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTNG
De leden van de fractie van het CDA lezen in de artikelsgewijze toelichting
dat onder het begrip platform niet wordt verstaan software die uitsluitend
gebruikt wordt voor het aanbieden of adverteren van relevante activiteiten. In dit kader vragen zij in hoeverre platformexploitanten zijn
uitgesloten van de werkingssfeer van dit wetsvoorstel voor het deel van
hun bedrijfsactiviteiten dat gebruikers alleen in staat stelt om een
relevante activiteit aan te bieden of te adverteren. Onder het begrip
platform wordt niet verstaan software die uitsluitend het aanbieden of
adverteren van een relevante activiteit van gebruikers mogelijk maakt.
Elke software die door gebruikers wordt gebruikt om relevante activiteiten
uitsluitend aan te bieden of te adverteren maar waarbij die software
verder niet intervenieert, wordt niet als zodanig aangemerkt als platform.
Dit betekent dat dit deel van hun bedrijfsactiviteiten niet kwalificeert als
een platform en daardoor niet onder de werking van deze wet valt.
Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan websites waarop aanbiedingen of advertenties worden weergeven die onder de categorie
relevante activiteiten zijn te scharen, maar waarbij de software verder
geen enkele betrokkenheid heeft bij de afwikkeling van deze relevante
activiteiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

17

De leden van de fractie van de VVD constateren dat de invoering mogelijk
is per 1 januari 2024, maar de wettelijke invoering per 1 januari 2023
plaatsvindt, en of deze discrepantie kan worden toegelicht. De maatregelen ten aanzien van de gezamenlijke audits en waarborgen in het geval
van een gegevensinbreuk worden per 1 januari 2024 van kracht, conform
Richtlijn (EU) 2021/514. De maatregelen ten aanzien van de digitale
platformen worden per 1 januari 2023 van kracht. Dat betekent dat de
platformen op die datum beginnen met het verzamelen van informatie
over te rapporteren verkopers. Die informatie dienen zij vervolgens
uiterlijk op 31 januari 2024 te rapporteren aan de Belastingdienst.
De Staatssecretaris van Financiën,
M.L.A. van Rij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 063, nr. 6

18