Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

939
Vragen van het lid Polderman (SP)
aan de staatssecretaris van Verkeer
en Waterstaat over de storting van
staalslakken in de Oosterschelde.
(Ingezonden 18 november 2009)
1
Is het waar dat komende week wordt
gestart met de stort van staalslakken
terwijl er nog een procedure bij de
Raad van State loopt over dit
storten?1
2
Wordt met het storten van de
staalslakken een onherstelbare
situatie geschapen? Zo nee, wat zijn
mogelijkheden van terugname en van
herstel van de schade aan de natuur?
Zo ja, acht u dat wenselijk?
3
Bent u bereid de werkzaamheden op
te schorten totdat de Raad van State
zich hierover heeft uitgesproken? Zo
nee, waarom niet en hoe gaat u de
eventuele maatschappelijke kosten
voor terugname van de staalslakken
en het herstel van schade
voorkomen?
4
Bent u bereid nader onderzoek te
doen naar de effecten van het gebruik
van deze slakken in een
zoutwatermilieu als de
Oosterschelde?

KVR38676
2009Z21928
0910tkkvr939
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

5
Zijn de conclusies uit onderzoeken,
waarnaar in de uitzending van
EénVandaag wordt verwezen, bij u
bekend? Zo ja, hoe beoordeelt u die
en waarom worden ondanks deze
conclusies deze slakken gebruikt in
een kwetsbaar gebied als het
Nationaal Park de Oosterschelde?
1

EénVandaag, 11 november 2009.

Antwoord
Antwoord van staatssecretaris
Huizinga-Heringa (Verkeer en
Waterstaat) (ontvangen 9 december
2009)
1
De aannemer is voornemens om in
week 49 te starten met de
daadwerkelijke dijkverbetering. Het is
echter niet juist dat er over de
toepassing van staalslakken nog een
procedure bij de Raad van State
loopt.
Door Gedeputeerde Staten van de
provincie Zeeland is op 6 februari
2009 een vergunning op grond van
de Natuurbeschermingswet 1998
verleend voor de betreffende
werkzaamheden, waaronder het
toepassen van staalslakken bij de
vooroeverversterkingen op de
locaties Schelphoek, Cauwersinlaag
en Zuidhoek/De Val in de
Oosterschelde. Er is binnen de
wettelijke termijn van 6 weken geen
gebruik gemaakt van de mogelijkheid

om tegen dit besluit bezwaar in te
dienen. De vergunning is daarmee
onherroepelijk geworden.
2
Rijkswaterstaat gebruikt bij haar
werkzaamheden alleen materialen die
voldoen aan de eisen van het Besluit
bodemkwaliteit. Deze eisen zijn
gebaseerd op onderzoek waaruit
blijkt dat ook op lange termijn de
milieuhygiënische effecten tot een
verantwoord niveau zijn beperkt. Uit
een toetsing van deze
werkzaamheden aan de Flora- en
Faunawet blijkt dat het voor de
werkzaamheden in de huidige vorm
niet nodig is een ontheffing aan te
vragen voor verbodsbepalingen uit
deze wet. Ook blijkt uit de passende
beoordeling op grond van de
Natuurbeschermingswet 1998 dat, als
gevolg van deze werkzaamheden, er
geen significante negatieve effecten
zullen optreden in het ecosysteem
van de Oosterschelde.
Lokaal wordt de ecologische
ontwikkeling na toepassing van de
staalslakken onderzocht (zie vraag 4).
Indien blijkt dat lokaal
onaanvaardbare effecten optreden,
zal Rijkswaterstaat
herstelmaatregelen nemen.
3
Er is in casu geen sprake van een
procedure bij de Raad van State (zie
het antwoord op vraag 1).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1999

4
Rijkswaterstaat voert voorafgaand
aan de werkzaamheden steeds een
nulmeting uit op alle locaties.
Hierbij worden de aanwezige
soortendiversiteiten van flora en
fauna bepaald. Daarnaast worden de
aangetroffen soorten onderzocht op
de aanwezigheid van zware metalen
en wordt de zuurgraad van het water
onderzocht. Momenteel stelt
Rijkswaterstaat een
monitoringsprogramma op waarin de
onderzoeken van de komende jaren
worden opgenomen. Rijkswaterstaat
voert op zowel de Oosterschelde als
de Westerschelde structureel
onderzoek uit naar de waterkwaliteit
middels het
bemonsteringsprogramma
Monitoring Waterstaatkundige
Toestand des Lands (MWTL). De
locaties waar Rijkswaterstaat de
onderwateroevers versterkt zullen
eveneens worden opgenomen in dit
programma.

De Rijksoverheid geeft vanuit
duurzaamheidsoverwegingen de
voorkeur aan secundaire bouwstoffen
boven primaire bouwstoffen zoals
breuksteen. Hiermee wil de overheid
tegengaan dat grote hoeveelheden
primaire bouwstoffen uit het
buitenland moeten worden
ingevoerd. De winning en invoer van
primaire bouwstoffen leidt namelijk
tot milieuschade in het land van
oorsprong en CO2-uitstoot als gevolg
van het transport. Tevens wil de
overheid met dit beleid tegengaan
dat jaarlijks grote hoeveelheden
reststoffen moeten worden gestort,
terwijl deze goed en verantwoord
kunnen worden ingezet als
secundaire bouwstof.

5
Ik neem aan dat in de vraagstelling
wordt gedoeld op de, door professor
Reijnders genoemde en bij mij
bekende, gevallen waar de
toepassing van staalslakken in het
verleden tot problemen heeft geleid.
Al deze gevallen hadden betrekking
op grootschalige toepassingen van
staalslakken in kleine waterlichamen
met weinig stroming. Mede naar
aanleiding hiervan is in het Besluit
bodemkwaliteit de plicht opgenomen
om zorgvuldig met bouwstoffen om
te gaan. Zo mogen staalslakken
vanwege verlaging van de zuurgraad
niet worden toegepast in kleine
waterlichamen met weinig stroming.
De Oosterschelde is een groot en snel
stromend waterlichaam waardoor er
hooguit direct na het aanbrengen van
de staalslakken sprake kan zijn van
een verlaging van de zuurgraad, die
zich beperkt tot de directe omgeving
van het materiaal. De staalslakken
hebben geen enkel blijvend effect op
de zuurgraad van de Oosterschelde.
Dit beeld wordt bevestigd door de
structurele monitoring van de
waterkwaliteit op locaties waar
Rijkswaterstaat staalslakken eerder
heeft toegepast. Doordat de
staalslakken voldoen aan de eisen
van het Besluit Bodemkwaliteit is
evenmin te verwachten dat de
uitloging van zware metalen zal
leiden significante negatieve effecten
op het ecosysteem van de
Oosterschelde.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2000