2020D12046

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond bij
enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te leggen
aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de brief van
10 maart 2020 over het datalek Donorregister (Kamerstuk 32 761, nr. 160).
De voorzitter van de commissie,
Lodders
De adjunct-griffier van de commissie,
Krijger

nds-tk-2020D12046

1

Inhoudsopgave
I
II

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de Minister

blz.
2
6

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
brief «Datalek Donorregister» met als bijlage de brief van het CIBG
«Onvindbare externe gegevensdrager Donorregister» en hebben hierover
enkele vragen.
Ten eerste hebben de leden van de VVD-fractie vragen over het moment
dat het datalek moet hebben plaatsgevonden. In de brief van de Minister
staat dat de vermissing van de harde schijven is ontdekt tijdens het
vernietigen van het papieren archief, een proces dat plaatsvond vanaf
begin 2020. Op 6 maart 2020 jl. is het datalek door het CIBG gemeld bij de
Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Genoemde leden zouden graag willen
weten wanneer de Minister precies op de hoogte is gebracht van de
vermissing van de harde schijven en indien dit eerder was dan 6 maart,
waarom dit niet eerder is gemeld aan de Kamer. Daarnaast vragen deze
leden of een kans bestaat dat de data al langere tijd werden vermist dan
dat de vermissing is opgemerkt door het CIBG. Indien dit het geval is, hoe
lang zijn de harde schijven dan mogelijk al weg? Concluderend zien de
leden van de VVD-fractie graag van de Minister een preciezer tijdpad van
de gebeurtenissen tegemoet.
Voorts hebben de leden van de VVD-fractie vragen over de beveiliging van
de harde schijven. In de bijlage wordt vermeld dat onduidelijkheid bestaat
over de vraag of de harde schijven zijn beveiligd. Genoemde leden vragen
waarom hierover geen uitsluitsel kan worden gegeven. Ook staat vermeld
dat de schijven hoogstwaarschijnlijk niet waren beveiligd. Wat is de reden
dat privacygevoelige informatie die in het Donorregister staat niet is
versleuteld? Daarnaast stelt het CIBG dat de aanwezige beveiligingsprotocollen onvoldoende zijn nageleefd. Deze leden zouden graag willen weten
waarom deze protocollen niet zijn nageleefd, hoe de Minister het
functioneren van het CIBG in dit licht evalueert en of hij voornemens is
maatregelen te nemen die dit soort datalekken in de toekomst voorkomen.
Er is terecht steeds meer aandacht voor de digitale beveiliging van onze
data, maar wordt er daarbij ook nog voldoende aandacht besteed aan de
beveiliging van de fysieke dragers van data? Daarnaast vragen deze leden
op welke manier de Minister voornemens is de bestaande protocollen aan
te scherpen en te herzien.
De leden van de VVD-fractie vragen wat de stelling dat «er geen aanwijzingen zijn dat de schijven op enige wijzen zijn ontvreemd» betekent? Kan
de Minister uitsluiten dat er geen gegevens in handen zijn van derden?
Ook willen genoemde leden graag weten op welke manier de verdere
zoektocht naar de schijven zal geschieden en hoe groot de Minister de
kans acht dat de data alsnog zullen worden teruggevonden.
Daarnaast staat in de bijlage dat de vermiste data bestaan uit «voor- en
achternaam, geslacht, geboortedatum, adresgegevens, donorkeuze,
handtekening en burgerservicenummer of A-nummer van de periode
februari 1998 tot juni 2010». Kan de Minister onderbouwen waarom dit tot
de conclusie leidt dat de kans op identiteitsfraude klein is? Worden de

2

mensen wier gegevens nu mogelijk op straat liggen geïnformeerd? Zo ja,
wat wordt hen verteld?
Tot slot hebben de leden van de VVD-fractie vragen over dit incident in
relatie tot de inwerkingtreding van de nieuwe Donorwet in juli 2020. De
Minister erkent dat met dit incident het vertrouwen van burgers in het
donorregistratiesysteem mogelijk is geschaad. Ziet de Minister de
noodzaak om dit vertrouwen te herstellen? Zo ja, op welke manier is hij
voornemens om dit te doen?
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie maken graag van de gelegenheid gebruik
enkele aanvullende vragen te stellen naar aanleiding van het datalek bij
het Donorregister.
De leden van de CDA-fractie lezen in de bijlage, de brief van het CIBG, dat
de twee verdwenen externe harde schijven hoogstwaarschijnlijk niet
waren beveiligd. Genoemde leden vragen aan de Minister waarom deze
niet beveiligd waren. Kan de Minister tevens aangeven wie binnen het
CIBG toegang had tot deze gegevens? Zijn hiervan log- of registratiegegevens beschikbaar over wie toegang tot de kluis hadden? Indien dat niet
het geval is, vragen deze leden waarom deze gegevens niet bijgehouden
zijn.
De leden van de CDA-fractie vragen aan de Minister of hij bij het CIBG kan
nagaan wanneer de twee externe harde schijven voor het laatst geraadpleegd zijn en wanneer deze voor het laatst gezien zijn.
Genoemde leden maken zich zorgen over de mogelijke verspreiding van
de gegevens die op deze twee externe harde schijven staan. Kan de
Minister aangeven wat de risico’s en gevolgen zijn als deze gegevens in
verkeerde handen vallen?
De leden van de CDA-fractie lezen dat het kabinet voornemens is een
register ontstaansgeschiedenis (ROG) in te richten, van belang in verband
met draagmoederschap, donorschap en adoptie.1 Hier worden zeer
gevoelige gegevens in opgenomen waar alleen kinderen toegang toe
moeten hebben. Gelet op de behoefte aan beveiliging en toegankelijkheid
vragen de leden van de CDA-fractie hoe er aan de voorkant voor wordt
gezorgd dat dit register geen kwetsbaarheden heeft?
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met teleurstelling kennisgenomen
van de brief van de Minister en de brief van het CIBG aan de Minister.2
Gezien de korte tijd tot de nieuwe Donorwet in werking treedt, kan dit het
vertrouwen dat men heeft in het Donorregister ernstig schaden. Deze
leden horen dan ook allereerst graag van de Minister welke stappen hij en
het CIBG gaan zetten om het geschade vertrouwen in het Donorregister
en de zorgvuldige omgang met persoonlijke gegevens van mensen te
herstellen, aanvullend aan de stappen die reeds in de brief staan. Over de
vraag hoe dit datalek precies heeft kunnen ontstaan, hebben deze leden
ook nog enkele vragen.

1
2

Kamerstuk 33 836, nr. 45
Kamerstuk 32 761, nr. 160. Bijlage Brief van het agentschap CIBG «Onvindbare externe
gegevensdrager Donorregister», 9 maart 2020

3

Allereerst hebben de leden van de D66-fractie enkele vragen over de
precieze data betreffende dit datalek. Op welke datum (of data) is een
back-up gemaakt van de twee externe harde schijven? Vervolgens zijn
deze externe harde schijven in een kluis gelegd, zo maken deze leden op
uit de brief. Op welke datum zijn deze documenten precies in de kluis
gelegd? Vervolgens lezen genoemde leden dat er twee verhuizingen van
het Donorregister hebben plaatsvonden. Graag vernemen deze leden de
precieze data van deze verhuizingen. Ook vernemen zij graag of de
desbetreffende kluis tijdens beide verhuizingen direct is mee verhuisd.
Kan de Minister daarnaast bevestigen dat voorafgaand aan en na afloop
van beide verhuizingen, de inhoud van de kluis is gecontroleerd en men
derhalve na beide verhuizingen wist dat de externe harde schijven nog in
de kluis lagen? Kan de Minister toelichten op welke datum precies werd
begonnen met de vernietiging van het papieren archief van het Donorregister als gevolg van het Vervangingsbesluit Donor archief 1998–2010
CIBG?3 Op welke datum werd ontdekt dat twee externe harde schijven
niet meer in de kluis lagen? Is er toen eerst een zoekactie begonnen en zo
ja, tot welke datum heeft die geduurd? Op welke datum heeft de privacy
officer van het CIBG de vermissing van de back-up aangemerkt als een
datalek? Klopt het dat de AP op 6 maart op de hoogte is gesteld van het
datalek? Klopt het dat de Minister op 9 maart op de hoogte is gesteld van
het datalek, of is de Minister hierover al eerder (informeel) geïnformeerd?
Ten tweede hebben de leden van de D66-fractie enkele vragen over de
beveiliging van de externe harde schijven. Deze leden lezen dat de externe
harde schijven «hoogstwaarschijnlijk niet zijn beveiligd». Deze leden
hebben zich verbaasd over deze passage uit de brief. Kan de Minister
toelichten wat precies bedoeld wordt met deze passage? Waarom is het
niet bekend of deze externe harde schijven beveiligd zijn? Op welke wijze
zouden dergelijke externe harde schijven met persoonsgegevens volgens
de AP en de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)
beveiligd moeten zijn? Indien de harde schijven wel beveiligd waren,
hetgeen dus hoogstwaarschijnlijk niet het geval was, voldeed de
beveiliging aan de eisen van de AP en de AVG?
De leden van de D66-fractie vernemen graag meer informatie over de
kluis waar deze twee externe harde schijven in opgeslagen lagen.
Genoemde leden vragen of er ook andere documenten of harde schijven
opgeslagen lagen in deze kluis. Zo ja, zijn deze nog wel allemaal in het
bezit van het CIBG? Kan de Minister daarnaast toelichten of de kluis zelf
ook enige vorm van beveiliging had en hoeveel personen toegang hadden
tot deze kluis? Moest voor toegang tot de kluis een bepaald document
getekend worden of kon een ieder (die de eventuele toegangscode voor
deze kluis had) deze gewoon openen?
Ten aanzien van de gelekte persoonsgegevens vernemen de leden van de
D66-fractie graag of precies bekend is welke persoonsgegevens gelekt
zijn. Van hoeveel unieke personen zijn nu persoonsgegevens gelekt?
Worden deze mensen hierover (actief of passief) geïnformeerd? Ondanks
dat in de brief staat dat het risico op identiteitsfraude in alle redelijkheid
als laag aan te merken valt, kan identiteitsfraude niet (geheel) worden
uitgesloten. Graag vernemen deze leden op welke wijze wordt gemonitord
of identiteitsfraude met de gelekte persoonsgegevens plaats vindt. Indien
identiteitsfraude plaatsvindt, waar kunnen gedupeerden terecht en hoe
weten zij dat? Tot slot over dit onderwerp, kan de Minister toelichten wat
wordt bedoeld met de zin in de brief dat hij «geen signaal heeft ontvangen
van onbevoegde kennisname van de gegevens op de externe harde

3

Idem

4

schijven». Op welke wijze zou de Minister hiervan signalen hebben
ontvangen? Hoe kan de Minister uitsluiten dat dit wel of niet gebeurd is?
Over de beveiligingsprotocollen en (werk)instructies hebben de leden van
de D66-fractie ook nog enkele vragen. Zo lezen zij in de brief dat «de
aanwezige beveiligingsprotocollen en (werk)instructies onvoldoende zijn
nageleefd». Later in de brief staat dat «de bestaande beveiligingsprotocollen en werkinstructies (inclusief inventarislijsten) worden geëvalueerd
en waar nodig herzien en aangescherpt.» De eerste passage roept de
vraag op of het datalek ook had plaatsgevonden, indien de aanwezige
beveiligingsprotocollen en (werk)instructies wel nageleefd waren.
Genoemde leden ontvangen hierover graag een reactie. Daar in de
tweede passage wordt besproken over herziening en aanscherping, wordt
de verwachting gewekt dat deze protocollen en instructies aan herziening
en aanscherping toe zijn. Wederom ontvangen deze leden hierover graag
een reactie. Deze leden vernemen daarnaast graag hoeveel beveiligingsprotocollen en werkinstructies, die relevant zijn voor het datalek, er
precies zijn? Hoe wordt toegezien op de naleving van deze instructies en
protocollen? Zijn deze protocollen en instructies herzien met de inwerkingtreding van de AVG? Kan de Minister per relevant protocol en
relevante instructie aangeven wanneer deze voor het laatst geëvalueerd
zijn en welk proces is ingericht om de instructies en protocollen bijgewerkt te houden? Tenslotte vragen deze leden wanneer de evaluatie van
deze protocollen gereed is en of de Minister de Kamer kan informeren tot
welke herzieningen en aanscherpingen dit zal leiden.
Over de vervolgstappen hebben de leden van de D66-fractie ook enkele
vragen. Zo lezen genoemde leden in de brief van de Minister dat de
directeur van het CIBG de Audit Dienst Rijk (ADR) heeft verzocht een
onafhankelijk onderzoek te verrichten binnen het hele CIBG naar zijn
handelen in relatie tot de veiligheid van externe gegevensdragers. Deze
leden vernemen graag de precieze onderzoeksvraag die aan de ADR is
meegegeven voor zijn onderzoek. Daarnaast vernemen deze leden graag
waarom de zinsnede «in relatie tot de veiligheid van externe gegevensdragers» expliciet in de brief staat. Deelt de Minister de mening, gezien de
bredere expertise van de ADR, dat het eerder gewenst zou zijn de gehele
informatiebeveiliging en privacybescherming te onderzoeken en hierbij
dus geen beperkingen aangaande externe gegevensdragers opgenomen
dienen te worden? Zo ja, is hij bereid de ADR dit te verzoeken? Zo nee,
waarom is de Minister van mening dat enkel aanbevelingen en/of
adviezen aangaande de veiligheid van de externe gegevensdragers van
belang zouden kunnen zijn?
Tevens lezen de leden van de D66-fractie dat «de zoektocht naar de
externe schijven wordt voortgezet». Kan de Minister nader toelichten wat
hiermee bedoeld wordt? Wie voert deze zoektocht uit en op basis van
welke informatie wordt gezocht? Is aangifte gedaan bij de politie en is de
politie ook betrokken bij de zoektocht? Deze leden lezen in de brief dat «Er
geen aanwijzingen zijn dat de schijven of gegevens op enige wijze zijn
ontvreemd.» Waarom wordt hier plots ook gesproken over «gegevens»?
Deze leden vinden dit verwarrend. Kan de Minister toelichten wat er nou
precies mist op dit moment en indien het enkel om gegevens zou gaan en
de harde schijven derhalve nog in het bezit van het CIBG zouden zijn, hoe
weet hij dat? Indien de schijven naar alle waarschijnlijkheid niet zijn
ontvreemd, dan vragen deze leden hoe het datalek dan precies heeft
plaats kunnenvinden. Deze leden missen bij de maatregelen die aangekondigd worden in de brief een maatregel over een onderzoek naar de
vraag hoe dit precies heeft kunnen gebeuren. Graag ontvangen deze
leden de bevestiging dat ook hiernaar gekeken wordt en dat de Kamer
hierover wordt geïnformeerd.

5

Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief van
Minister met als bijlage de brief van het CIBG. Deze leden hebben naar
aanleiding van de brieven de onderstaande vragen.
De leden van de SP-fractie vinden de conclusie van het CIBG dat het
beheer van de nu vermiste externe harde schijven nalatig is geweest
ernstig. Het gaat immers om de persoonlijke gegevens van 6.9 miljoen
mensen op donorkeuzeformulieren die nu mogelijk op straat liggen. Deze
leden vinden het echter goed dat er openbaarheid is gegeven aan deze
bevinding en zij vinden het belangrijk dat de ADR hier onderzoek naar
gaat doen. De leden van de SP-fractie vragen wel hoe het kan dat zoveel
data op losse schijven kunnen rondzwerven en hoe een dergelijke situatie
in de toekomst voorkomen kan worden. Genoemde leden vragen of het
onderzoek door de ADR reeds is gestart, wanneer de resultaten te
verwachten zijn en wat de precieze onderzoeksvragen zijn. Deze leden
nemen hierbij aan dat de betekenis voor de personen wier gegevens het
betreft expliciet onderdeel is van dit onderzoek. Deze leden gaan er tevens
vanuit dat alles op alles gezet wordt om de vermiste harde schijven terug
te vinden. Daarnaast vragen deze leden de bevestiging dat uitgesloten is
dat de vermissing van de harde schijven zorgt voor verkeerde informatie
in het nieuwe Donorregister dat binnenkort in werking treedt.
II. Reactie van de Minister

6