Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1324
Vragen van de leden Van Bommel
(SP) en Peters (GroenLinks) aan de
minister van Buitenlandse Zaken over
mensenrechten in Xinjiang in China.
(Ingezonden 17 december 2009)
1
Herinnert u zich uw toezegging in het
algemeen overleg van 18 juni 2009,
waarin u beloofde de Kamer te
informeren over de reactie van
China op de lijst van
mensenrechtenverdedigers?1 Kunt u
al inzicht geven in de stand van
zaken? Acht u het met ons
noodzakelijk de Chinese autoriteiten
te vragen spoedig met een antwoord
te komen?
2
Wat is de stand van zaken in de
processen tegen ruim 800 personen
die worden vastgehouden in verband
met ongeregeldheden in Xinjiang?
Op welke wijze volgt de Nederlandse
ambassade de procesgang van deze
personen? Wat is het resultaat van
het aandringen door de EU op een
eerlijke en transparante rechtsgang?2
3
Is het waar dat de bevolking van
Xinjiang in China getroffen is door
blokkade van, dan wel censuur op
communicatiemiddelen (met name
internet) met het buitenland? Deelt u

KVR39100
2009Z24834
0910tkkvr1324
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

de mening dat het noodzakelijk is
deze blokkade op te heffen en de
vrijheid van meningsuiting in te
voeren? Bent u bereid daar bilateraal
of in EU-verband bij de Chinese
autoriteiten op aan te dringen? Indien
nee, waarom niet?3
4
Is het waar dat familieleden van
politiek actieve Oeigoeren getroffen
worden door arrestaties en
mishandeling door de Chinese
overheid? Zo ja, bent u bereid de
Chinese autoriteiten er op te wijzen
dat dit in strijd is met de rechten van
de mens?
1

Kamerstuk 31 700 V, nr. 120 en 32 123 V,
nr. 2, blz. 161: De Kamer informeren zodra er
een reactie van Chinese zijde komt op de lijst
van mensenrechtenverdedigers, die is
overhandigd bij de mensenrechtenconsultatie
van januari 2009.
2
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2009–2010, nr. 542.
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2008–2009, nr. 3627, met name antwoord op
vraag 4.
3
Reporters sans Frontières, 29 oktober 2009:
«Survey of blocked Uyghur websites shows
Xinjiang still cut off from the world».
http://www.rsf.org/spip.php?page=article&
id_article=34859 met name «Carried out in
October, the survey examined around 100
Uyghur websites, portals, forums, blogs and
other kinds of online platform. Various factors
were considered, such as the country in which
the site is based, the type of site (such as
forum or blog), the type of content (such as
news, politics, culture or sport), the language,

and the problems encountered when the
attempt was made to visit the site (such as
change of address, overly long delay in
opening or error message).»

Antwoord
Antwoord van minister Verhagen
(Buitenlandse Zaken) (ontvangen
21 januari 2010)
1
Op 20 november, tijdens de EU-China
mensenrechtendialoog, ontving de
EU een schriftelijke reactie van
China op zowel de EU-lijst van
mensenrechtenverdedigers die onder
Tsjechisch voorzitterschap was
opgesteld als op een deel van de lijst
overhandigd tijdens het Zweedse
voorzitterschap. Over 8 van de
12 personen genoemd op de
Nederlandse lijst van
mensenrechtenverdedigers is
zodoende recente informatie
beschikbaar. Uit doorgaans
betrouwbare bronnen is vernomen
dat twee personen over wie van de
Chinese autoriteiten geen nieuwe
informatie is ontvangen, zouden zijn
vrijgelaten. De resterende twee
anderen zijn opgenomen in de meest
recente EU-lijst.
2
Betrouwbare informatie over de
processen is bijzonder moeilijk te
verkrijgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2815

Aan de verdachten zijn advocaten
toegewezen, die geen contacten
onderhouden met ambassades.
Verder hebben buitenlandse
diplomaten geen processen kunnen
bijwonen.
Er bestaat geen goed overzicht van
de stand van zaken ten aanzien van
de processen tegen personen die
worden vastgehouden in verband
met de ongeregeldheden in juli in
Xinjiang. Voorzover bekend is aan 22
personen de doodstraf opgelegd. In 8
gevallen is een «voorwaardelijke»
doodstraf opgelegd, die meestal na
een aantal jaren wordt omgezet in
een levenslange gevangenisstraf.
Voor zover bekend zijn inmiddels 9
doodvonnissen voltrokken. In een
verklaring heeft de EU deze executies
veroordeeld.
Tijdens de EU-China
mensenrechtendialoog op
20 november jl. heeft de EU zorg
uitgesproken over de toepassing van
de doodstraf in China, in het
bijzonder over het hoge aantal
misdaden waarop de doodstraf staat.
In reactie daarop heeft China
gewezen op de grote steun die onder
de bevolking bestaat voor de
doodstraf. Voorts is door de EU zorg
uitgesproken over de rechtsgang ten
aanzien van personen die worden
vastgehouden in verband met
ongeregeldheden in Xinjiang.
Bovendien heeft de EU er bij China
op aangedrongen verdachten hetzij te
berechten, dan wel vrij te laten. China
stelt dat de processen worden
gevoerd conform de wettelijke
procedures.

verband ook specifiek over de situatie
in Xinjiang gesproken.
4
Ik kan dit niet uitsluiten, maar mij zijn
thans geen concrete gevallen bekend
van arrestatie of mishandeling van
Oeigoeren uitsluitend vanwege het
feit dat een van hun familieleden
politiek actief is.

3
Sinds de ongeregeldheden in juli
2009 is internetverkeer in Xinjiang
sterk beperkt. Inmiddels zijn websites
van een aantal regionale bedrijven en
overheden weer te raadplegen,
overige websites blijven voor een
groot deel afgesloten. Verder is het
internationale telefoonverkeer
geblokkeerd en kan men geen sms
boodschappen versturen. De
autoriteiten hebben eind december
2009 aangekondigd dat toegang tot
het internet geleidelijk weer verruimd
zal worden.
De vrijheid van meningsuiting komt
structureel aan de orde tijdens de
EU-China mensenrechtendialogen
en de bilaterale
mensenrechtenconsultaties.
Tijdens de recente EU-China
mensenrechtendialoog is in dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2816