Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 400 C

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
provinciefonds voor het jaar 2013

Nr. 3

VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN
ANTWOORDEN
Vastgesteld 25 oktober 2012
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken, belast met het voorbereidende onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit te
brengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven
antwoorden. Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de
openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Wolbert
Adjunct-griffier van de commissie,
Hendrickx

kst-33400-C-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 C, nr. 3

1

Nr

Vraag

1

Kunt u informatie bij de provincies opvragen over de
wijze waarop de afzonderlijke provincies hun tijdelijk
overtollige middelen uitzetten, en deze gegevens aan de
Kamer zenden?
Antwoord
Inzicht in de wijze waarop provincies hun tijdelijk
overtollige middelen uitzetten is op Rijksniveau niet
voorhanden. Het zogenaamde verticale financiële
toezicht (van Rijk op provincies en van provincies op
gemeenten en waterschappen) is risicogericht en
daarmee verbonden terughoudend, en proportioneel.
Het wordt uitgevoerd op begrotingen en jaarrekeningen
aangevuld met opmerkingen die de accountant maakt
op de jaarrekeningen.
Het uitzetten van overtollige middelen is een verantwoordelijkheid van de desbetreffende decentrale
overheid zelf en het toezicht daarop behoort op dit
moment primair toe aan de zogenaamde horizontale
toezichtketen (provinciale staten).
Kunt u informatie bij de provincies opvragen over de
staatsobligaties van Ierland, Portugal, Spanje, Italië en/of
Griekenland die zij bezitten, en deze gegevens aan de
Kamer zenden ?
Antwoord
Zie het antwoord op vraag 1.
Waarom is gekozen voor verplicht schatkistbankieren
zonder leenfaciliteit?
Antwoord
De Bank Nederlandse Gemeenten en de Nederlandse
Waterschapsbank (de sectorbanken) vervullen een
cruciale kerntaak: het verzorgen van financiering van
decentrale overheden en van de semipublieke sector
(zoals woningbouwcorporaties). Het introduceren van
een leenfaciliteit verhoudt zich slecht tot die kerntaak
van de sectorbanken.

2

3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 C, nr. 3

Blz tot
van
0

0

6

2

Nr

Vraag

4

Kan de zinsnede «Depositotarieven en inleentarieven
worden geharmoniseerd» nader worden toegelicht?
Antwoord
Schatkistbankieren kan worden gezien als een «central
treasury» voor de collectieve sector. Bij een centrale
treasury horen transparante en logische onderlinge
verrekenprijzen. Dit verklaart waarom de depositotarieven gelijk zijn aan de tarieven waartegen de centrale
treasury (in dit geval het Agentschap van het ministerie
van Financiën) op de markt financiering kan aantrekken.
Het binnen de collectieve sector verrekenen van
transacties tegen hogere of lagere tarieven zou als een
vorm van interne subsidiëring in beginsel niet doelmatig
zijn.
Op basis van deze overwegingen krijgen decentrale
overheden bij de schatkist rentes vergoed op hun
deposito’s die gelijk zijn aan de rentetarieven waartegen
de Staat zichzelf financiert op de geld- en kapitaalmarkt.
Voor deposito’s met looptijden tot en met 1 jaar zijn dat
de rentetarieven zoals die in de markt tot stand komen
voor schatkistpapier uitgegeven door de Nederlandse
Staat. Voor deposito’s langer dan 1 jaar zijn dat de
rentetarieven zoals die op de markt tot stand komen
voor obligaties uitgegeven door de Nederlandse Staat.
Op het saldo in rekening-courant zal de interbancaire
daggeldrente (Euro Overnight Index Average, EONIA)
worden vergoed. Voorgesteld is om de rentevergoeding
op middelen die worden aangehouden in de schatkist
niet negatief te laten zijn, hoewel de Nederlandse Staat
zich momenteel op de geldmarkt tegen negatieve rentes
financiert.
Op welke wijze wordt de hoogte van de deposito- en
inleentarieven vastgesteld? Voor hoe lang worden deze
tarieven vastgesteld?
Antwoord
Omdat op de financiële markten gedurende de hele dag
de prijzen en rentetarieven van Nederlands schuldpapier
fluctueren, worden de tarieven die relevant zijn voor het
schatkistbankieren eenmaal per dag vastgesteld. De
tarieven worden vastgesteld door een onafhankelijke
autoriteit en zijn niet te beïnvloeden door de Nederlandse Staat. De depositotarieven zijn gelijk aan de
rentepercentages die dagelijks om 11 uur door een
elektronisch platform waarop Nederlandse schuldtitels
worden verhandeld worden vastgesteld (op dit moment
is dat MTS1). Het EONIA-tarief dat vergoed wordt over
het saldo van de rekening-courant wordt dagelijks
vastgesteld door de European Banking Federation (EBF),
via www.euribor-ebf.eu. De dagelijkse schatkistbankierentarieven zijn te vinden op de website www.schatkistbankieren.nl. Ook de historische tarieven zijn daar te
raadplegen.

5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 C, nr. 3

Blz tot
van
6

6

3

Nr

Vraag

6

Op welke wijze wordt gemonitord of de beschikbare
financiële middelen zodanig over provincies worden
verdeeld dat elk van de provincies in staat is om hun
inwoners een gelijkwaardig voorzieningpakket tegen
globaal gelijke lastendruk te leveren?
Antwoord
De totstandkoming van het nieuwe verdeelmodel per
1 januari 2012 en de herverdeeleffecten die hiermee
samenhangen hebben de vraag opgeroepen of er
behoefte is aan een onderhoudssysteem, waarmee
wordt gemonitord of de beschikbare financiële middelen
zodanig over provincies worden verdeeld dat elk van de
provincies in staat is om hun inwoners een gelijkwaardig
voorzieningpakket tegen globaal gelijke lastendruk te
leveren. De fondsbeheerders hebben een gezamenlijke
werkgroep met IPO/provincies ingesteld om de behoefte
hieraan en de vormgeving ervan verder te verkennen en
uit te werken. Bij onderhoud kan een onderscheid
gemaakt worden tussen onderwerpen die de komende
jaren van belang zijn voor het provinciefonds vanuit
veranderingen in het takenpakket of wijzigingen van de
verdeelmaatstaven. Bij een onderhoudsinstrument kan
ook worden gedacht aan een signaleringsfunctie op
basis waarvan besluitvorming kan plaatsvinden over het
al dan niet uitvoeren van nader onderhoud. Uiteindelijk
kan dit leiden tot een aanpassing van het verdeelstelsel.
Het doel van de signaleringsfunctie is om te voorkomen
dat er in de toekomst grote schoksgewijze aanpassingen
in de verdeling noodzakelijk zijn. De Tweede kamer
wordt in de Ontwerpbegroting 2014 nader geïnformeerd
over het nieuwe onderhoudssysteem.
Kunt u een overzicht verschaffen van de lastendruk per
provincie en hierbij gedetailleerd ingaan op geconstateerde verschillende tussen de provincies?
Antwoord
Behoudens de opbrengsten MRB (zie overzicht bij vraag
11) wordt er geen overzicht bijgehouden van de
lastendruk per provincie.

7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 C, nr. 3

Blz tot
van
6

6

4

Nr

Vraag

8

Leven er op dit moment vragen bij de regering over de
prioriteiten van provincies als collectiviteit, en zo ja,
welke?
Antwoord
In het regeerakkoord van het vorige kabinet was
opgenomen dat Rijk, provincies, gemeenten en
waterschappen zich tot hun kerntaken beperken.
Daaraan was toegevoegd dat de kerntaken van de
provincies liggen op de gebieden ruimte, economie en
natuur. Om aan dit voornemen invulling te geven,
hebben Rijk en medeoverheden in de bestuursafspraken
2011–2015 hun profielen nader uitgewerkt. De profielen
vormden de basis voor de overdracht van een groot
aantal taken naar provincies, gemeenten en waterschappen. Voor de provincies betekende dit dat zij taken en
verantwoordelijkheden gedecentraliseerd kregen op de
genoemde terreinen ruimte, economie en natuur. Deze
decentralisaties zijn nagenoeg gerealiseerd. Ook
maakten Rijk, provincies en gemeenten afspraken over
de overheveling van de Jeugdzorgtaken van provincies
naar gemeenten. Aan de voorbereiding van de nieuwe
wet op de Jeugdzorg wordt hard gewerkt. Gelet op deze
stand van zaken leven er bij de regering op dit moment
geen vragen over de prioriteiten van provincies als
collectiviteit.
Wat beschouwt u als «succesfactoren van beleid»?
Antwoord
«Succesfactoren van beleid» heeft te maken met het feit
dat ondanks dat de gelden uit het provinciefonds voor
de provincie vrij besteedbaar zijn van tijd tot tijd vragen
kunnen opkomen of de provincies als collectiviteit geen
andere prioriteiten zouden moeten stellen, bijvoorbeeld
ter ondersteuning van gezamenlijk onderschreven
prioriteiten van het Rijk. In een dergelijk geval kunnen
het Rijk en de provincies bestuurlijke afspraken maken
over de accenten in de bestedingsrichting van de
provincies. De desbetreffende vakministers spelen hier
naast de fondsbeheerders een belangrijke rol. De
uiteindelijke verantwoordelijkheid voor het «succes van
het beleid» blijft bij de provincies.

9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 C, nr. 3

Blz tot
van
7

7

5

Nr

Vraag

10

Kunt u de onderhoudsagenda nader specificeren?
Antwoord
In de onderhoudsagenda wordt bijgehouden welke
onderwerpen (zoals veranderingen in het takkenpakket
van decentrale overheden of in de verdeelmaatstaven),
de komende jaren van belang zijn voor het provinciefonds. Bij elk onderwerp wordt aangegeven in welke
fase van het onderhoud het zich bevindt: signalering,
aanpassing of onderzoek. «Signalering» betekent dat het
onderwerp door de fondsbeheerders wordt gevolgd met
het oog op de vraag of nader onderzoek nodig is;
«Onderzoek» betekent dat er nader onderzoek naar dit
onderwerp plaatsvindt en «Aanpassing» houdt in dat
daadwerkelijke aanpassingen in de financiële verhouding aan de orde zijn. Indien relevant wordt aangegeven
op welk uitgavencluster van het provinciefonds het
onderwerp betrekking heeft. Bij elk onderwerp wordt
tevens aangegeven wanneer de Tweede Kamer zal
worden geïnformeerd.
Kunt u de opbrengsten van provinciale opcenten
motorrijtuigenbelasting per provincie weergegeven?
Antwoord
Onderstaand een overzicht van de opbrengsten MRB
2012 per provincie (bedragen x € 1 miljoen).

11

1

Blz tot
van
9

Zie www.mtsdata.com/content/data/public/nld/fixing/fixing_nld.html

Provincie

Opcenten MRB 2012

Drenthe
Flevoland
Fryslân
Gelderland
Groningen
Limburg
Noord-Brabant
Noord-Holland
Overijssel
Utrecht
Zeeland
Zuid-Holland
Totaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 C, nr. 3

48,5
46,4
61,0
181,5
49,3
95,7
217,0
194,8
98,4
108,7
34,7
320,9
1 456,9

6

12

Kunt u de mutatie «Nieuw Handelsregister» toelichten? 19
Antwoord
De mutatie «Nieuw Handelsregister» is opgenomen in
de Voorjaarsnota 2012 (Tweede Kamer, 2011–2012, 33
280 C, nrs. 1 en 2). Het Nieuw Handelsregister van de
Kamers van Koophandel is één van de basisregistraties
binnen de overheid, waarvoor budgetfinanciering als
meest doelmatige financieringswijze is afgesproken. In
overleg met alle deelnemers heeft het Ministerie van
EL&I in de gebruikersraad Handelsregister van 13 maart
2011 hiertoe een voorstel uitgewerkt en bij brief
van 29 november 2011 «Budgetfinanciering Nieuw
Handelsregister» (EL&I/FEZ/11166197) is een definitief
voorstel gedaan. De overheveling betreft de bijdrage van
de provincies aan Budgetfinanciering Nieuw Handelsregister, dat per 1 januari 2012 van start gaat voor de
periode van twee jaar. Hiermee vervalt facturatie van
elektronische producten en diensten uit het Handelsregister. De bijdrage van € 73 000 per jaar is gebaseerd op
het gebruik 2010 en zal in 2014 wordt herijkt op basis
van het werkelijke gebruik over 2012 en 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 400 C, nr. 3

7