Risicokapitaal in de
Vroege Fase
Landenfactsheets

Opdrachtgever:
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Amsterdam, 23 februari 2020
Ons kenmerk 20023-016/ene

© KplusV

© KplusV

Risicokapitaal in de
Vroege Fase
Landenfactsheets

Opdrachtgever:
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Amsterdam, 23 februari 2020
Ons kenmerk 20023-016/ene

Contactpersoon:
Hendrik van der Meulen
Deze evaluatie is uitgevoerd door:
Bente Lieftink
Edwin Netjes
Guido Wiersum
Hendrik van der Meulen
Thomas Tichelhoven
Wieke van der Zouwen

© KplusV

Inhoud

1

België

2

Canada

3

Duitsland

4

Denemarken

5

Estland

6

Finland

7

Frankrijk

8

Ierland

9

Israël

10

Portugal

11

Singapore

12

Spanje

13

Verenigd Koninkrijk

14

Verenigde Staten

15

Zweden

16

Zwitserland

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

4

Factsheet vroege fase durfkapitaal

1 België

Algemene feiten economie
•
•
•
•
•
•

99,9% van de bedrijven is een MKB bedrijf. 94,7% heeft <10 werknemers1.
Belangrijke sectoren zijn groot- en detailhandel en bouw2.
Veel startups in de IT en life sciences.
SFPI-FPIM is het federale investeringsvehikel met meer dan € 560 miljoen onder
beheer.
In 2018 is ruim € 1,9 miljard in bedrijven geïnvesteerd via private equity en venture
capital. Hiervan was € 218 miljoen vroege fase durfkapitaal1.
Durfkapitaalinvesteringen bedragen 0,06% van het BBP (Europees gemiddelde:
0,05%)3.
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•

•
•
•

De durfkapitaalmarkt in de vroege fase is met 67% gegroeid ten opzichte van 2017.
Hierbinnen is een lichte daling zichtbaar in investeringen in de seed-fase maar een
sterke groei in de early stage fase.
Voor meer kapitaalintensieve bedrijven is er beperkt aanbod in de fase na business
angels en voor investeringsfondsen4.
Er zijn grote verschillen tussen Wallonië en Vlaanderen. Vlaanderen heeft een groter
aandeel in de durfkapitaalmarkt dan Wallonië.
Impact investeren krijgt een steeds belangrijkere rol in het ecosysteem.
Recente ontwikkelingen

•
•

De durfkapitaalmarkt voor vroege fase is sinds 2015 met gemiddeld 40% per jaar
gegroeid. Voor latere fasen is deze groei minder zichtbaar1.
(Publiek-privaat) Fonds opgezet voor het overbruggen van het gat tussen informal
investors en professionele investeerders.
Awareness/perspectief van de ondernemer

•
•

Investment readiness programma's worden beperkt ondersteund door de overheid.
Sectoren waarin veel ontwikkeling nodig is voordat er omzet gerealiseerd wordt,
zoals life sciences, hebben het moeilijk met het ophalen van durfkapitaal.

1

OECD (2020), “Belgium”, in Financing SMEs and Entrepreneurs 2020: An OECD Scoreboard, OECD Publishing, Paris.
Kerncijfers 2019. Statbel
3 Investing in Europe: Private Equity activity 2019
4 Interview expert
2

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

5

Perspectief van investeerder
•
•

Voor investeerders zijn er voldoende mogelijkheden om geld op te halen.
Waarderingen werden erg hoog gevonden door investeerders. De effecten van
corona zorgen er voor dat dit enigszins terugloopt.
Overheidsingrijpen

•

•
•

Landelijk investeringsfonds dat investeert in bedrijven en in fondsen. Zo wordt op
vroege fase het verstrekken van durfkapitaal gestimuleerd. Vanuit de landelijke
overheid wordt de seed-fase niet gestimuleerd.
Regionale fondsen vervullen tevens een belangrijke rol in het aanjagen van
durfkapitaal in de vroege fase. Zij investeren vaker direct in bedrijven.
Overheid ondersteunt Business Angel Netwerk met een subsidie om informal
investors en ondernemers bij elkaar te krijgen.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

Het federale investeringsfonds SFPI-FPIM zet in op het versterken van de
kapitaalmarkt in sectoren en fases die niet/beperkt door de markt worden
opgepakt. Door te investeren in fondsen gericht op deze sectoren en fases wordt
kapitaal beter beschikbaar en kunnen bedrijven doorgroeien. De durfkapitaalmarkt
in de biotech sector is in de afgelopen jaren sterk gestimuleerd en wordt nu
opgepakt door de markt.

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

6

Factsheet vroege fase durfkapitaal

2 Canada

Algemene feiten economie
•
•
•

•

98,0% van de bedrijven heeft minder dan 100 werknemers. Deze groep zorgt voor
67% van de werkgelegenheid5.
Belangrijkste sectoren voor startups zijn ICT, life sciences en cleantech6.
In 2019 is voor circa € 2,9 miljard geïnvesteerd via venture capital. Vroege fase
investeringen bedroegen € 1,9 miljard hiervan7. De geregistreerde investeringen van
informal investors bedroeg € 210 miljoen6.
Durfkapitaalinvesteringen bedragen 0,15% van het BBP (Europees gemiddelde:
0,05%)8.
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•

•

•

De durfkapitaalmarkt in de vroege fase is met 69% gegroeid ten opzichte van 2018.
Deze groei wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere gemiddelde investering
per bedrijf. Het aantal deals is vrij stabiel7.
Angel investors zijn veelal georganiseerd in groepen en netwerken. Vanuit deze
groepen worden individuele investeerders ondersteund en gefaciliteerd bij hun
investeringen. Investeerders doen met de gehele groep of met delen hiervan
investeringen.
Er zijn grote regionale verschillen, met name tussen stedelijke en minder stedelijke
gebieden. De durfkapitaalmarkt is voornamelijk in de grote steden sterk ontwikkeld.
De regio Central Canada neemt 90% van de investeringen voor haar rekening.
Recente ontwikkelingen

•
•

De overheid heeft speciale programma's voor het stimuleren van vrouwelijk
ondernemerschap. Hier heeft het recentelijk € 1,3 miljard voor vrijgemaakt.
De maatregelen tegen corona hebben voor een versnelling gezorgd op gebied van
digitalisering.
Awareness/perspectief van de ondernemer

•

Canada heeft veel ingezet op het ontwikkelen van ondernemend talent om te
voorkomen dat veel talent naar de Verenigde Staten vertrekt. Universiteiten hebben
een belangrijke rol in het ontwikkelen van dit talent.

5

OECD (2020), “Canada”, in Financing SMEs and Entrepreneurs 2020: An OECD Scoreboard, OECD Publishing, Paris.
NACO Canada, 2018 Report on angel investing in Canada, juni 2019
7 Venture Capital Canadian Market Overview 2019, CVCA
8 Op basis van OECD (2020), "Canada”, in Financing SMEs and Entrepreneurs 2020: An OECD Scoreboard en data
Statistics Canada
6

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

7

Perspectief van investeerder
•

Investeerders weten steeds meer kapitaal aan te trekken voor hun
investeringsfondsen. In 2017 werd er CAD 3,8 miljard aan kapitaal opgehaald. In
2019 is dit gegroeid naar CAD 7,2 miljard9.

Overheidsingrijpen
•

•
•

Groepen van angel investeerders kunnen gebruik maken van financiële
ondersteuning van overheid om het kennisniveau van investeerders te versterken en
te faciliteren bij het sluiten van een deal.
Investeringen van angel investeerders kunnen maximaal een derde van hun
investering als matching vanuit de federale overheid verkrijgen.
In 2012 is het Venture Capital Action Plan gelanceerd om risico investeringen in
vroege fase ondernemingen te stimuleren. Dit initiatief match de helft van private
bijdragen in vroege fase investeringsfondsen.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

9

Informal investeerders kunnen een groep vormen. Indien zij door een
selectieprocedure zijn gekomen komen zij in aanmerking voor ondersteuning per
deal. Dit kan door ondersteuning in het proces tot closing, maar ook door middel van
matching van de investering door de overheid.

Canadian Venture Capital Report 2017 – 2019, CPE analytics, mei 2020

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

8

Factsheet vroege fase durfkapitaal

3 Duitsland

Algemene feiten economie
•
•
•
•
•

Belangrijkste sectoren voor startups zijn ICT, voeding en life sciences10.
In 2019 is in 570 startups en scale ups geïnvesteerd voor een bedrag van circa € 1,7
miljard via venture capital11.
Durfkapitaalinvesteringen bedragen 0,043% van het BBP (Europees gemiddelde:
0,05%)12.
Industrie is een belangrijke pijler van de Duitse economie.
99,6% van de bedrijven heeft minder dan 250 werknemers. Duitsland heeft veel
meer bedrijven met meer dan 10 werknemers dan Europees gemiddelde. In
Duitsland is dit circa 17,5% van alle bedrijven, het Europees gemiddelde is circa 7%13.
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•
•
•
•
•

Een groot deel van de investeringen in Duitse startups en scale ups komt van
buitenlandse investeerders.
Bijna 60% van het geïnvesteerde kapitaal en meer dan een derde (37%) van alle
investeringen in startups wordt gedaan in de regio Berlijn14.
De meeste investeringen worden gedaan in startups gericht op software, health en
e-commerce14.
Tweederde van de investeringen zijn kleiner dan € 500.000. 42% is zelfs kleiner dan €
150.00010.
Uit onderzoek blijkt dat er een mismatch is op de kapitaalmarkt. Startups halen vaak
kapitaal op uit bronnen die zij liever niet zouden aanspreken, zoals bij familie en
vrienden en relatief minder vaak uit andere bronnen zoals angels of VC fondsen10.
Recente ontwikkelingen

•

•

Corona heeft op korte termijn grote impact op het investeringsgedrag doordat
beslissingen meer naar voren worden geschoven. Op lange termijn verwachten
experts dat het weinig effect heeft.
Corporates zijn steeds actiever op het gebied van corporate venturing. Zij investeren
in veelbelovende startups die passen bij de eigen innovatiestrategie.

10 Deutscher Startup Monitor 2019
11 BVK Statistics 2019 Newsitem 06-03-2020
12 Investing in Europe: Private Equity activity 2019
13 2019 SBA Fact Sheet Germany, European Commission
14 EY Startup Barometer, januari 2020

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

9

Awareness/perspectief van de ondernemer
•

•

Het landelijke programma EXIST is gericht op het stimuleren van het startupklimaat
bij universiteiten en onderzoeksinstellingen. Onderzoekers en (alumni)studenten van
universiteiten komen in aanmerking voor financiële ondersteuning in het eerste jaar
dat ze een bedrijf starten.
Startups weten steeds beter hoe ze financiering kunnen aantrekken. Er is groeiende
aandacht hiervoor vanuit universiteiten en ondersteuningsprogramma's.

Perspectief van investeerder
•

Investeerders hebben vaak niet de kennis om de technologische complexiteit van
disruptieve technologie te doorzien. Hierdoor hebben deze bedrijven moeite met het
ophalen van seed kapitaal.
Overheidsingrijpen

•

•

•

De overheid heeft met diverse instrumenten een belangrijke rol in de vroege fase
durfkapitaalmarkt. KfW heeft een belangrijke aanjagende functie als fund-of-fund
investeerder.
High-tech Gründerfonds (HTGF)is een van de grootste seed investeerders in Europa
met zo'n € 900 miljoen aan fondsvermogen en de belangrijkste investeerder in de
seed-fase in Duitsland. HTGF wordt door de staat, KfW en corporates gefinancierd.
HTGF richt zich met name op technologische startups.
Coparion is het landelijke groeifonds met een fondsvermogen van € 270 miljoen dat
de fase na HTGF kan financieren. Coparion kan tot € 15 miljoen per bedrijf
investeren.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

INVEST is een programma om het interessanter te maken voor angel investeerders
om in bedrijven te investeren. Zij kunnen bij investering in een bedrijf tot 20%
'subsidie' krijgen op het geïnvesteerde bedrag. Daarnaast kunnen zij ook 25%
subsidie krijgen bij een exit, wat ongeveer gelijk staat aan het belastingpercentage
wat anders betaald zou worden over deze inkomsten. Investeerders kunnen
maximaal €500.000 per jaar aan subsidie krijgen15.

15 OECD (2020), “Germany”, in Financing SMEs and Entrepreneurs 2020: An OECD Scoreboard, OECD Publishing, Paris

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

10

Factsheet vroege fase durfkapitaal

4 Denemarken

Algemene feiten economie
•

•
•
•

Durfkapitaalinvesteringen in Denemarken bedragen 0,131% van het BBP (Europees
gemiddelde: 0,05%). Denemarken heeft na Luxemburg het hoogste percentage
durfkapitaalinvesteringen ten opzichte van het BBP in Europa. In tegenstelling tot alle
andere landen is het aandeel in Denemarken gedaald ten opzichte van het 5-jarig
gemiddelde16.
99,7% van de bedrijven in Denemarken heeft minder dan 250 werknemers17. Deze
bedrijven verzorgen 64% van de werkgelegenheid.
Belangrijke sectoren voor startups zijn fintech, life sciences en onderwijs/opleiden en
zet sterk in op de ontwikkeling van de cleantech sector.
In 2018 is € 604 miljoen geïnvesteerd door middel van durfkapitaal. Dit is een groei
van bijna 300% ten opzichte van vijf jaar geleden18.
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•
•

In de vroege fase zijn (semi-)overheidsinstrumenten de belangrijkste bron van
kapitaal. Daarnaast hebben angel investeerders een belangrijke rol.
Private vroege fase fondsen zijn vaak onderdeel van corporate venturing fondsen.
Recente ontwikkelingen

•

•

•

De laatste jaren is de houding van overheid met betrekking tot pre-seed investments
naar een meer commerciële houding veranderd waarbij de investeringen minstens
terugbetaald moeten worden.
In de afgelopen vijf jaar is er veel aandacht gekomen voor het stimuleren en
bevorderen van ondernemerschap. Dit heeft onder andere geresulteerd in een
sterke groei van het aantal accelerators en incubators.
Het versterkte ecosysteem levert ook meer succesvolle ondernemers op, die op hun
beurt vaak weer bijdragen aan het ecosysteem.
Awareness/perspectief van de ondernemer

•
•
•

De toename van de initiatieven voor stimulering van ondernemerschap heeft ervoor
gezorgd dat ondernemers beter in staat zijn om financiering aan te trekken.
De balans tussen vraag en aanbod van durfkapitaal is goed in de vroege fase. In
latere fasen (vanaf serie B) is er weinig aanbod van durfkapitaal.
Vanuit investeerders is er groeiende aandacht voor het team waarbij met name
gezocht wordt naar ondernemende personen naast een financieel en technisch
persoon.

16 Investing in Europe: Private Equity activity 2019
17 2019 SBA Fact Sheet Denmark, European Commission
18 OECD (2020), “Denmark”, in Financing SMEs and Entrepreneurs 2020: An OECD Scoreboard, OECD Publishing, Paris

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

11

Perspectief van investeerder
•

•

In afgelopen jaren veel energie gestoken in het ontwikkelen van de angel investing
markt door succesvolle ondernemers en angels ervaringen te laten delen. Hierdoor
nog veel nieuwe angel investeerders die nog relatief weinig kennis hebben van
investeren.
Groot deel van vroege fase investeringsfondsen worden deels vanuit publieke
bronnen gefinancierd. Institutionele investeerders investeren weinig in deze
fondsen.
Overheidsingrijpen

•

Het Deense Vaekstfonden (groeifonds) is een volledig publiek instrument gericht op
het stimuleren van innovatie bedrijvigheid. Het fonds heeft drie pijlers. De eerste
pijler is het doen van directe investeringen in bedrijven. Hiervoor heeft het drie
fondsen, een pre-seedfonds die investeringen tot € 400.000 doet, een fonds dat
investeringen tot € 6 miljoen en een groeifonds die grotere tickets investeert. De
tweede pijler is gericht op fund-of-funds investeringen en de derde pijler op vreemd
vermogen verschaffing. Het fonds is een aantal jaren geleden gecentraliseerd. Dit
heeft geleid tot betere resultaten van met name het pre-seedfonds.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

Individuele angel investeerders kunnen door Vaekstfonden gecertificeerd worden als
zij voldoende ervaring en vaardigheden hebben als investeerder. Door deze
certificatie kunnen zij aanspraak maken op matching van hun investeringsbedrag
door Vaekstfonden.

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

12

Factsheet vroege fase durfkapitaal

5 Estland

Algemene feiten economie
•

•
•

99,8% van alle bedrijven in Estland heeft minder dan 250 werknemers. Dit is gelijk
aan het Europees gemiddelde. Het belang van Estse mkb is groot. Deze bedrijven
verzorgen 79,2% van de werkgelegenheid (Europees gemiddelde: 66,6%) en 76,7%
van de toegevoegde waarde (Europees gemiddelde: 56,4%)19.
Durfkapitaalinvesteringen bedragen 0,192% van het BBP (Europees gemiddelde:
0,05%)20. Dit is exclusief een aantal mega-investeringen van meer dan € 50 miljoen.
Onder het Estse fiscale systeem zijn herinvesteerde winsten belastingvrij. Hierdoor is
de totale behoefte naar financiering relatief laag in Estland21.
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•

•

•

•
•
•

De durfkapitaalmarkt in Estland is zeer sterk gegroeid in de afgelopen tien jaren. In
2009 werd circa € 5 miljoen durfkapitaal aangetrokken. In 2019 was dit gegroeid tot
€ 329 miljoen. Drie investeringen verklaren echter € 250 miljoen van dit totaal. Ook
zonder deze investeringen is het totaal geïnvesteerde kapitaal sterk gegroeid.
Estse bedrijven halen voornamelijk geld op bij buitenlandse investeerders. Slechts €
13 miljoen van de € 329 miljoen komt van Estse investeerders22. Het internationale
deel komt voornamelijk uit Verenigde Staten en Verenigd Koninkrijk.
Business angels hebben een kleine rol in Estland. Zij hebben in 2019 voor € 9,3
miljoen geïnvesteerd in 240 bedrijven23. Het gemiddelde investeringsbedrag bedroeg
€ 38.750.
Estland heeft een relatief groot aantal unicorns voortgebracht in de afgelopen jaren,
waarvan Skype de bekendste is.
De durfkapitaalmarkt bestaat in feite pas sinds 1991, toen het onafhankelijk werd na
de Sovjet Unie.
Eén van de belangrijkste bronnen voor inzicht in het financieringslandschap is een
crowdsource database die door founders kan worden bijgewerkt.
Recente ontwikkelingen

•
•

Het aantal business angels dat is aangesloten bij de branchevereniging ESTBAN groeit
met 10-15% per jaar[ESTBAN].
Het succes van Unicorns zoals Skype hebben voor een enorme boost van het Estse
ecosysteem gezorgd. Het zorgde ervoor dat er meer interesse vanuit buitenlandse
investeerders kwam.

19 2019 SBA Fact Sheet Estonia, European Commission
20 Investing in Europe: Private Equity activity 2019, InvestEU
21 OECD (2020), “Estonia”, in Financing SMEs and Entrepreneurs 2020: An OECD Scoreboard, OECD Publishing, Paris
22 OECD (2020), “Estonia”, in Financing SMEs and Entrepreneurs 2020: An OECD Scoreboard, OECD Publishing, Paris
23 ESTBAN, Annual review 2019

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

13

•

Het aantal investeringen is sinds 2018 toegenomen. Sinds 2013 was dit stabiel rond
40 deals per jaar. In 2019 waren dit er 74 en in 2020 zijn tot en met juli 37 investeringen gedaan. Het aandeel van Estse investeerders blijft beperkt tot € 5-20 miljoen
in de laatste jaren24.
Awareness/perspectief van de ondernemer

•

•

•

Veel ondernemers doen ervaring op in een van de grote scaleups/unicorns in
Estland. Hier leren zij ondernemend denken en doen waarna zij zelf ondernemer
worden. Op scholen wordt weinig aandacht aan ondernemerschap geschonken.
Ondernemers weten voldoende de weg naar kapitaal te vinden. Het startup
ecosysteem is relatief klein en overzichtelijk. Ondernemers en investeerders weten
elkaar daardoor goed te vinden.
Voor de software sector is veel financiering beschikbaar. Andere sectoren zijn minder
goed bediend. Met name meer kapitaalintensieve initiatieven hebben behoefte aan
meer financiering in de vroege fase. Daarnaast is ook voor proof of conceptfase meer
behoefte aan financiering.
Perspectief van investeerder

Er is weinig institutioneel geld beschikbaar voor investeringsfondsen waardoor het
ophalen van financiering als moeilijk wordt ervaren.
• De Estse markt is klein en daardoor moeten startups snel internationaliseren om te
kunnen blijven groeien.
Overheidsingrijpen
•

•
•

De overheid heeft een grote rol gehad in het opbouwen van de durfkapitaalmarkt.
De focus heeft in eerste instantie met name gelegen op het beschikbaar stellen van
kapitaal. Hiervoor is het nationale fonds Smartcap voor opgericht. In eerste instantie
heeft dit fonds directe investeringen in bedrijven gedaan. Sinds een aantal jaren is de
markt voldoende ontwikkeld dat het overgestapt is naar investeringen in fondsen.
Hiernaast wordt veel samengewerkt met het EIF voor het beschikbaar stellen van
kapitaal.
Naast een zeer sterk ontwikkelde software sector ligt de nadruk van
overheidsingrijpen met name op het stimuleren van andere sectoren.
Vanuit StartupEstonia wordt gewerkt aan de 'softe' voorwaarden zoals training van
investeerders en startups en het verbinden van het ecosysteem.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

•

Estonian Founders Society brengt ondernemers bij elkaar. Vanuit dit programma
krijgen ondernemers een aantal cursussen en delen zij met elkaar successen en
leermomenten. Het programma is uitgegroeid tot een sterk netwerk met de meest
succesvolle ondernemers uit Estland.
Digitale technologie is een van de speerpunten van de overheid. Sinds jaren leren
kinderen al vanaf de basisschool programmeren. Hierdoor zijn digitale kennis en
vaardigheden zeer goed ontwikkeld in Estland.

24 Estonian Startup funding spreadsheet, per 17-08-2020 geraadpleegd.

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

14

Factsheet vroege fase durfkapitaal

6 Finland

Algemene feiten economie
•
•
•

•
•

99,7% van alle bedrijven in Finland is mkb. Zij bieden werkgelegenheid voor 65,2%
van de bevolking en zijn goed voor 59,6% van de toegevoegde waarde25.
De durfkapitaalmarkt groeit al jaren gestaag, zowel in aantallen als in bedragen. In
2019 is € 462 miljoen geïnvesteerd. Dit is meer dan twee keer zoveel dan in 201526.
De beschikbaarheid van buitenlands durfkapitaal is sinds 2016 met € 140 miljoen
gestegen. Daarnaast zijn investeringen door business angels na een terugval in 2017
weer terug op het niveau van 20162626 hierboven.
Meer dan 650 business angels zijn aangesloten bij de landelijke organisatie.
Daarnaast zijn 35 fondsen aangesloten bij de Finse VC associatie26.
De helft van de investeringen worden gedaan in ICT (gerelateerde) bedrijven.
Daarnaast hebben life sciences, biotech en zakelijke diensten een groot aandeel.
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•
•

•
•

•

In 2019 hebben angels €54 miljoen geïnvesteerd, Finse VC's hebben € 113 miljoen
geïnvesteerd en buitenlandse investeerders € 295 miljoen.
Seed en vroege fase financieringen maken ruim tweederde uit van de investeringen
van Finse investeerders. Ook internationale investeerders hebben een belangrijke rol
in de seed en vroege fase, maar investeren 55% in latere fase venture capital. [FCVA]
In totaal wordt circa € 110 miljoen in de vroege fase geïnvesteerd27.
Het aandeel van publieke investeerders is sterk gedaald in de afgelopen jaren. In
2013 werden nog meer bedrijven uit publieke bronnen gefinancierd dan vanuit
private fondsen (103 om 79). In 2019 werden slechts 13 bedrijven vanuit publieke
bronnen gefinancierd en 205 door private investeerders[FVCA].
Business angels hebben een belangrijke rol in het Finse ecosysteem. Finland kent één
van de grootste en meest actieve business angel netwerken ter wereld28.
Recente ontwikkelingen

•

•

Angst dat internationale investeerders, en daarmee een groot deel van de
financiering, zich als gevolg van corona (deels) terugtrekken uit Finland. Ook na de
crisis in 2008 was dit het geval.
Publieke fondsen maken een transitie van directe investeringen naar indirecte
investeringen door investeringen in fondsen en het beschikbaar stellen van
garanties.

25 2019 SBA Fact Sheet Estonia, European Commission
26 Finnish VC Association
27 OECD (2020), “Finland”, in Financing SMEs and Entrepreneurs 2020: An OECD Scoreboard, OECD Publishing, Paris
28 FiBAN

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

15

•

•

De mediane investeringsbedragen van business angels zijn gelijk gebleven, op €
20.000 per investering. De mediane investeringsronde waar angels bij betrokken
waren bedroeg 240.000. De waardering van startups is sterk gestegen. In 2018 werd
tegen een mediane waardering van € 900.000 geïnvesteerd, in 2019 was dat € 1,5
miljoen29.
Een belangrijke driver van het startupecosysteem is de gaming industrie30.
Awareness/perspectief van de ondernemer

•
•

Ondernemers weten steeds beter financiering te krijgen. Voor ondernemers bestaan
veel mogelijkheden om aan investment readiness te werken.
In de laatste jaren is veel moeite gedaan om het ecosysteem te ontwikkelen en
transparanter te maken. De regio 'Greater Helsinki' staat in de top 10 van beste
ecosystemen op het gebied van funding en onderlinge verbindingen31.
Perspectief van investeerder

•

Het ophalen van financiering voor fondsen wordt beperkt door een beperkt aanbod
van geld van private en institutionele instellingen. Dit heeft als gevolg dat veel
fondsen relatief klein blijven en daardoor vervolgrondes niet meer mee kunnen.
Overheidsingrijpen

•

•

Het nationale fonds Tesi heeft € 1,3 miljard onder beheer waarvan ongeveer een
derde door private partijen is ingebracht. Het fonds richt zich tegenwoordig met
name op fonds in fonds investeringen. Zoals beschreven was het eerder actiever met
directe investeringen. Het fonds bestaat sinds 1995.
Naast Tesi heeft Finland nog een nationaal fonds gericht op de vroege ontwikkelfase.
Ook dit fonds richt zich op fonds in fonds investeringen. In totaal heeft het in elf
fondsen geïnvesteerd voor een totaal bedrag van € 50 miljoen. Door de elf fondsen is
in totaal € 130 miljoen opgehaald.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

De nationale fondsen richten zich naast het verschaffen van kapitaal ook op het
mobiliseren van nieuw kapitaal uit de markt. Ze spelen een belangrijke rol in het
betrekken van nieuwe private partijen om te investeren in venture capital. Daarnaast
moedigen de fondsen het ook aan om te investeren in fondsen gemanaged door
nieuwe fondsmanagers.

29 FiBAN Statistics 2019
30 Startup Genome
31 Startup Genome, The Global Startup Ecosystem Report 2020

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

16

Factsheet vroege fase durfkapitaal

7 Frankrijk

Algemene feiten economie
•

•

•

99,9% van alle bedrijven in Frankrijk is mkb. Microbedrijven zijn erg belangrijk voor
Frankrijk, zowel in werkgelegenheid als in toegevoegde waarde. Van alle bedrijven is
95,5% (EU gemiddelde: 93,0%) een bedrijf met minder dan 10 werknemers. Zij
verzorgen 31,5% (EU gemiddelde: 29,7%) van de werkgelegenheid en 24,1% (EU
gemiddelde: 20,8%) van de toegevoegde waarde32.
Sinds 2014 is een sterke groei in geïnvesteerd kapitaal zichtbaar. Sindsdien is de
durfkapitaalmarkt gestegen van € 700 miljoen tot circa € 5 miljard in 201933. Dit is
een gemiddelde stijging van bijna 50% per jaar.
Belangrijke sectoren zijn voornamelijk technologische sectoren gericht op agri, food
en educatie. Daarnaast is Deeptech/ AI een belangrijke opkomende sector met een
zeer sterke groei in aantal deals en geïnvesteerd kapitaal34.
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•
•

•

•

De sterke groei in de durfkapitaalmarkt heeft met name plaatsgevonden in de vroege
fase. Latere fase investeringen groeien sinds 2018 ook meer.
Corporate venturing heeft een relatief grote rol in Frankrijk. Zij zijn bij circa 12% van
alle deals betrokken als investeerder35. Corporate ventures hebben tevens een
belangrijke rol in de vroege fase.
Business angels investeren voornamelijk via fondsen en weinig direct in bedrijven.
Dit heeft te maken met het recent afschaffen van fiscale voordelen voor directe
investeringen van angels.
Meer dan een kwart van alle investeringen wordt in de regio Parijs gedaan. Hiermee
is het veruit de belangrijkste regio in de durfkapitaalmarkt.
Recente ontwikkelingen

•

•

Het nationale fonds BPI France is opgericht om een gat in de markt te vullen in de
vroege fase. Deze wordt inmiddels steeds beter ingevuld door de markt en richt BPI
France zich op specifieke sectoren waar nog onvoldoende match is tussen vraag en
aanbod.
Naast de groei in omvang van het geïnvesteerde kapitaal is ook het aantal bedrijven
in de vroege fase dat een investering weet aan te trekken verdubbeld sinds 2014.

32 2019 SBA Fact Sheet France, European Commission
33 La French Tech
34 2019 Venture Capital Landscape, White Star Capital & La French Tech
35 Diving into France’s 2019 Venture Capital landscape, White Star Capital

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

17

Awareness/perspectief van de ondernemer
•

•

Vanuit onderwijsinstellingen is relatief weinig aandacht voor ondernemerschap. De
vaardigheden van ondernemers om kapitaal aan te trekken is nog voor verbetering
vatbaar.
Het aantal accelerators en programma's die ondernemers helpen met
investeringsgereed worden groeit snel.
Perspectief van investeerder

•

•

Kapitaal voor fondsen is relatief goed beschikbaar. Met name voor fondsen met een
track record in deze fase is het relatief eenvoudig om geld aan te trekken. Voor
nieuwe fondsen is het moeilijker om financiering te vinden.
Fondsen zijn niet altijd tevreden met de hoeveelheid en de kwaliteit van dealflow.
Een aantal grotere fondsen investeert daarom ook veel in buitenlandse bedrijven om
hun kapitaal uit te kunnen zetten.
Overheidsingrijpen

•

•
•

BPI France is de 'national promotional bank' van Frankrijk. Zij beheren de nationale
financieringsinstrumenten. BPI France heeft circa € 19 miljard onder beheer wat zij
op verschillende manieren inzetten ter ondersteuning van de vroege fase
durfkapitaalmarkt. BPI France hanteert een gecombineerde strategie van directe
investeringen via een aantal fondsen en fonds in fonds investeringen. Onderdelen
van BPI France zijn het Innovation & Industry Fund van € 10 miljard en het Large
Venture Fund van €1 miljard. Hiernaast heeft het ook vreemd vermogen oplossingen
en een ondernemerschapsprogramma. BPI France speelt een belangrijke rol in de
vroege fase. Meer dan de helft van de vroege fase fondsen is voor een deel
gefinancierd door BPI France.
Naast de bestaande instrumenten is een nieuw fonds gelanceerd dat zich volledig
richt op sleuteltechnologieën. Voor dit fonds wordt jaarlijks €10 miljard vrijgemaakt.
Naast interventies op nationaal gebied worden door verschillende regio's ook
financieringsinstrumenten aangeboden. Deze instrumenten kennen een grote
variëteit in bedragen, fase en vorm van financiering36.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

Frankrijk heeft sterk ingezet op het versterken van het ondernemerschapsklimaat.
Dat hebben ze gedaan door het beter beschikbaar maken van kapitaal. Daarnaast zijn
een aantal andere maatregelen genomen die ondernemerschap versterken. De
overheid heeft het bijvoorbeeld makkelijker gemaakt om opties te verstrekken aan
medewerkers van startups om zo talent te kunnen binden.

36 2019 Venture Capital Landscape, White Star Capital & La French Tech

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

18

Factsheet vroege fase durfkapitaal

8 Ierland

Algemene feiten economie
•

•

•

Ierse mkb bedrijven zijn belangrijk voor de werkgelegenheid. Zij zijn goed voor 70,1%
(EU gemiddelde: 66,6%). Deze bedrijven voegen relatief echter weinig waarde toe
ten opzichte van de andere landen in de EU. Ierse mkb bedrijven hebben een
aandeel van 41,5% ten opzichte van 56,4% gemiddeld in de EU37.
De software & ICT sector is goed voor circa 40% van de investeringen in Ierland. Life
sciences bedraagt 20% van de investeringen. De derde belangrijke sector is
cybersecurity38.
De Ierse economie was tussen 2013 en 2018 de snelst groeiende economie van de
EU. Gemiddeld groeide de economie met 9% per jaar39. Daarnaast heeft het na
Luxemburg en Zwitserland het hoogste BBP per hoofd van de bevolking in Europa40.
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•

•

•

•

De durfkapitaalmarkt is sterk gegroeid sinds 2014. Hiervoor was de totale omvang al
jaren stabiel rond de € 250-300 miljoen per jaar. Sinds 2014 is de markt gegroeid
naar circa € 900 miljoen per jaar. Hiervan is circa € 325 miljoen geïnvesteerd in
bedrijven in investeringsrondes tot maximaal € 5 miljoen38.
De mediane investering door business angels is beduidend hoger dan het Europees
gemiddelde. De mediane investering van Ierse angels bedraagt € 120.000 terwijl het
Europees gemiddelde circa € 20.000 bedraagt. Ook het gemiddelde ligt ver boven het
Europees gemiddelde (circa € 220.000 respectievelijk circa € 65.000)41.
Vanuit de Irish Venture Capital Association is veel data beschikbaar over
investeringen. Ieder kwartaal wordt een update over de durfkapitaalmarkt
gepubliceerd met bedrijven die investering hebben aangetrokken en de betrokken
investeerders en adviseurs.
Internationale investeerders, met name vanuit de VS en VK, zorgen voor circa 50%
van de durfkapitaalinvesteringen in Ierland. Vaak is bij deze deals een Ierse
investeerder als lead investor betrokken.

37 2019 SBA Fact Sheet Ireland, European Commission
38 IVCA Venture Pulse 2019, IVCA
39 Europese Meetlat 2019, CBS
40 Eurostat, GDP
41 HBAN 2019 – A Year In Review, HBAN

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

19

Recente ontwikkelingen
•

•

•

Dublin wordt genoemd als snel ontwikkelend startup ecosysteem in het onderzoek
van Startup Genome. Het scoort met name goed op de verbinding tussen
verschillende partijen in het ecosysteem42.
In 2017 werd een recordbedrag geïnvesteerd in bedrijven door middel van
durfkapitaal. In 2018 werd ruim 25% minder durfkapitaal gefinancierd. Deze daling
was voornamelijk toe te schrijven aan het uitblijven van grotere investeringen. Ook
in algemene zin daalt het aantal investeringen. In 2019 is deze daling weer enigszins
goedgemaakt.
Business angels hebben een groeiende rol in Ierland. Vanuit nationaal initiatief wordt
gewerkt aan het laten groeien van het aantal angels en angel netwerken43.
Awareness/perspectief van de ondernemer

•
•

Toegang tot kapitaal is een belangrijk knelpunt voor Ierse ondernemers.
Aandacht voor ondernemerschap kan nog verder ontwikkelen. Er zijn niet veel
incubators / accelerators die ondernemers helpen met
ondernemerschapsvaardigheden.
Perspectief van investeerder

•

•

•

Het is voor business angels moeilijk om tot een exit te komen. Slechts 24% van de
business angels aangesloten bij het nationale business angel netwerk heeft
tenminste één succesvolle exit gerealiseerd41.
Ondernemers geven aan dat belastingstructuren niet voordelig zijn voor hen. Zij
betalen veel belasting over vermogen waardoor het voor hen lastiger wordt om te
investeren in bedrijven.
Venture capitalfondsen weten voldoende kapitaal aan te trekken.
Overheidsingrijpen

•

•

•

De overheid heeft een groot aanbod van instrumenten. Deze worden vanuit
Entreprise Ireland gecoördineert. Het is 25 jaar geleden gestart met het Seed &
Venture Capital Scheme. Vanuit dit instrument worden directe investeringen gedaan
in bedrijven die moeilijk kapitaal uit de markt kunnen verkrijgen.
Hiernaast heeft de overheid een fonds voor commercialisatie van onderzoek die
onderzoekers in staat stelt om financiering aan te trekken om een marktonderzoek
te doen.
Vanuit het Irish Strategic Investment Fund (ISIF) worden investeringen gedaan in
venture capitalfondsen en bedrijven met strategisch belang voor Ierland.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

Vanuit Entreprise Ireland wordt een programma aangeboden voor High Potential
Startups, die binnen drie jaar in staat zijn € 1 miljoen omzet en 10 werknemers
weten te behalen. Binnen dit programma zijn voor iedere fase verschillende
mogelijkheden, zowel op het gebied van financiering als op ondersteuning van de
ondernemers.

42 THE GLOBAL STARTUP ECOSYSTEM REPORT 2020, Startup Genome
43 OECD (2020), “Ireland”, in Financing SMEs and Entrepreneurs 2020: An OECD Scoreboard, OECD Publishing, Paris

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

20

Factsheet vroege fase durfkapitaal

9 Israël

Algemene feiten economie
•

•

•

Ondernemerschap is erg belangrijk in Israël. Veel personen komen hier vroeg mee in
aanraking als zij hun dienstplicht vervullen. Vanuit defensie wordt veel geïnvesteerd
in technologische innovatie.
Israël kent relatief het grootste aanbod van vroege fase durfkapitaal van de
onderzochte landen. Durfkapitaalinvesteringen bedragen 0,512% van het BBP
(Europees gemiddelde: 0,05%)44.
Israël besteedt circa 4,5% van haar BBP aan innovatie en R&D. Dit is veel hoger dan
Nederland (ca. 1,8%) en het gemiddelde van OESO landen (ca. 2,4%).
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•
•

•

•

Israël kent veel investeerders. Volgens gegevens van IVC (Israel Venture Capital) zijn
meer dan 2.300 investeerders actief.
Ook buitenlandse investeerders hebben een grote rol in Israël. Deze investeerders
zijn voornamelijk afkomstig uit de Verenigde Staten. Buitenlandse investeerders
nemen circa 80-90% van de durfkapitaalmarkt voor hun rekening en dit aandeel
groeit45.
Het grootste deel van durfkapitaalinvesteringen wordt gedaan in hightech en
software bedrijven. Er is groeiende belangstelling voor bedrijven op het gebied van
AI, cybersecurity en fintech.
Business angels vormen een belangrijke bron van vroege fase financiering voor
bedrijven in Israël. Door het grote aantal succesvolle bedrijven is een levendige
business angel markt ontstaan.
Recente ontwikkelingen

•

•

•
•

De Israëlische durfkapitaalmarkt is de afgelopen jaren sterk gegroeid. In 10 jaar is de
markt van circa $ 2 miljard per jaar naar ruim € 8 miljard gegroeid en is het aantal
gefinancierde bedrijven gestegen van circa 300 naar zo'n 500 bedrijven per jaar. Dit
bedrag is inclusief latere fase investeringen46.
De vroege fase markt bedraagt circa $ 1,6 miljard per jaar. Ook deze markt is sterk
gegroeid in de afgelopen jaren. In 2010 was dit nog circa $ 200 miljoen. Deze stijging
is voornamelijk te wijden aan de groei van Series A investeringen. Seed investeringen
blijven al jaren gelijk en dalen zelfs in aantallen investeringen46.
Corporate venturing heeft een grote rol in het durfkapitaal landschap. Deze rol wordt
steeds groter en beweegt zich ook steeds meer richting vroege fases47.
Israël presenteert zich wereldwijd als Startup Nation. Zij willen dit ombuigen naar
Impact Nation. Er wordt ruim ingezet op de transitie naar een economie die impact
maakt op de ESG's.

44 OECD & IMF
45 OECD (2020), “Israel”, in Financing SMEs and Entrepreneurs 2020: An OECD Scoreboard, OECD Publishing, Paris
46 The Israeli high-tech ecosystem at a glance, 2010-2019, IVC
47 Pitchbook 2019 Venture Ecosystem Factbook: Israel

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

21

Awareness/perspectief van de ondernemer
•

•

De kennis en vaardigheden van ondernemers om kapitaal te verwerven is goed
ontwikkeld. Er zijn veel initiatieven die ondernemers ondersteunen hierbij. Israël
kent bijvoorbeeld een groot aanbod van incubators en accelerators.
Toegang tot kapitaal is in Israël geen probleem voor ondernemers. In iedere fase is
voldoende kapitaal beschikbaar.
Perspectief van investeerder

•
•

Het exit-klimaat in Israël is goed voor investeerders. In 2018 is voor $ 15 miljard aan
exitwaarde gecreëerd via IPO's en overnames.
Investeerders hebben weinig problemen met het aantrekken van financiering. Deze
financiering komt veelal uit het buitenland. Lokale institutionele partijen zijn nog
onvoldoende betrokken.
Overheidsingrijpen

•

•

•

Vanuit het landelijke platform Startup Nation Central wordt een database
bijgehouden met investeerders in verschillende fases en ondernemers. Op deze wijze
wordt de kapitaalmarkt toegankelijk gemaakt voor ondernemers en investeerders.
Kapitaalfondsen vanuit de Israëlische overheid hebben een beperkte
rendementsverwachting. Er wordt vanuit gegaan dat investeringen bij succesvolle
bedrijven voldoende in de vorm van belastingen terugvloeit, bijvoorbeeld bij een
exit.
Israëlische overheid heeft een relatief kleine rol in de kapitaalmarkt. De markt pakt
een groot deel hiervan op. In de vroege fase stimuleert de overheid specifieke
sectoren door instrumenten in te richten voor investeringsfondsen.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

De markt voor 'secondary transactions' is in Israël vrij sterk ontwikkeld. Hierbij
worden aandelen van investeerders doorverkocht aan derde partijen waardoor
sneller een exit gerealiseerd kan worden. Geschat wordt dat deze in 2019 goed was
voor $ 1 miljard met 12 actieve fondsen46.

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

22

Factsheet vroege fase durfkapitaal

10 Portugal

Algemene feiten economie
•

•

•

Mkb bedrijven hebben een grote rol in Portugal. Met name het aandeel bedrijven
met minder dan 10 werknemers is groot en is goed voor ruim 40% van de totale
werkgelegenheid (EU gemiddelde: 29,7%). Het totale mkb zorgt voor circa 68% van
de toegevoegde waarde. Dat is veel hoger dan het EU gemiddelde van 56%48.
Portugal heeft een relatief klein aanbod van vroege fase durfkapitaal.
Durfkapitaalinvesteringen bedragen 0,012% van het BBP (Europees gemiddelde:
0,05%)49. Hiermee scoort het het laagst van de onderzochte landen.
Belangrijke sectoren zijn life sciences en digitale technologie. Het grootste deel van
investeringen wordt in deze sectoren gedaan, zowel in aantallen als in bedragen.
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•

•

•
•

De durfkapitaalmarkt fluctueerde in de afgelopen jaren sterk. Jaren met een hoog
niveau van investeringen worden opgevolgd door jaren waarin investeringen lager
zijn. Sinds 2017 is een sterke groei ingezet. In 2017 werd voor € 70 miljoen
gefinancierd. 2019 was goed voor circa € 480 miljoen aan durfinvesteringen.
Business angels hebben een belangrijke bijdrage in de vroege fase. Zij doen bijna 50%
van de durfkapitaalinvesteringen in de (pre-)seed-fase. Ook accelerators zijn een
belangrijke bron van (pre-)seed financiering.
Corporate VC's zijn actief in zowel hele vroege fase als in latere fases. Daartussenin
zijn zij beperkt actief50.
Data is zeer beperkt beschikbaar. Er is een privé initiatief die informatie over vroege
fase investeringen in Portugal verzameld en publiceert.
Recente ontwikkelingen

•
•

Publieke financieringsbronnen worden gecombineerd om zo efficiëntie te
verbeteren.
Internationale investeerders krijgen een steeds grotere rol in Portugal. In de latere
fase zijn internationale investeerders de grootste partij. Zij investeren circa de helft
van alle latere fase investeringen.

48 2019 SBA Fact Sheet Portugal, European Commission
49 Investing in Europe: Private Equity activity 2019, InvestEU
50 Portugal Startup, Venture Capital And Business Angel Activity Report, Pedro Almeida

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

23

Awareness/perspectief van de ondernemer
•

•
•

Investeringsbedragen zijn vrij laag. Bijna tweederde van de investeringen bedraagt
een bedrag kleiner dan € 500.000. Voor grotere rondes zijn er relatief weinig
mogelijkheden voor ondernemers.
Kennis en vaardigheden van ondernemers bij het verwerven van kapitaal is de laatste
jaren sterk gegroeid. Vanuit meerdere bronnen is hier meer aandacht voor.
Portugese ondernemers stonden altijd vrij negatief tegenover externe
aandeelhouders. Er werd voornamelijk gebruik gemaakt van financiering via vreemd
vermogen. Pas sinds een aantal jaren is dit meer gebruikelijk.
Perspectief van investeerder

•

Aantrekken van kapitaal voor investeerders is een uitdaging. De durfkapitaalmarkt is
nog vrij nieuw en daardoor is het moeilijk om LP's te vinden die financiering willen
verstrekken. Toch is ook deze markt sterk in ontwikkeling. In 2019 is meer geld
opgehaald door seedfondsen dan in de vijf jaren hiervoor51.
Overheidsingrijpen

•

•

•

De overheid heeft een sterke rol in de vroege fase door middel van een aantal
financieringsinstrumenten. Capitalizar is het overkoepelende nationale programma
om mkb'ers te ondersteunen. Onderdeel hiervan zijn verschillende fondsen gericht
op de seed-fase. Ook is een matchingsfaciliteit opgericht voor business angels.
Portugal Ventures is het vroege fase investeringsfonds die investeert de seed-fase
met bedragen tussen € 50k en € 1,5 miljoen. Het richt zicht op de belangrijke
sectoren in Portugal: digitale technologie, life sciences en toerisme.
Startup Portugal is in 2016 opgericht om het nationale durfkapitaal ecosysteem te
creëren en te versterken en internationale investeerders aan te trekken. Onderdeel
hiervan is een startup voucher voor 400 ondernemers per jaar die worden
ondersteund bij het opstarten van innovatieve bedrijven. Daarnaast zijn veel andere
programma's op het gebied van investeringsgereedheid gelanceerd.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

Het 200M fonds is opgericht om op dealbasis cofinanciering te leveren. Het fonds is
voornamelijk opgericht om internationale investeerders en internationale
ondernemers naar Portugal te trekken.

51 The Rise Of Seed Venture Capital In Portugal, Pedro Almeida

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

24

Factsheet vroege fase durfkapitaal

11 Singapore

Algemene feiten economie
•
•
•
•

Mkb is relatief weinig vertegenwoordigd in Singapore. Het levert minder
toegevoegde waarde en werkgelegenheid dan gemiddeld in de EU.
Singapore heeft een relatief kleine binnenlandse markt en is daarom afhankelijk van
buitenlandse markten.
Singapore staat tweede op de 'Ease of doing business' index van de Wereldbank52.
Digital health en fintech zijn sectoren waar Singapore erg sterk in is. Deep tech en
duurzaamheid hebben een groeiende rol53.
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•
•
•
•

Singapore is de grootste markt voor durfkapitaal in Zuidoost Azië. Ongeveer 75% van
alle investeringen in Zuidoost Azië wordt in Singapore gerealiseerd54.
De durfkapitaalmarkt in Singapore is sterk ontwikkeld. Er is een groot aanbod van
durfkapitaal, zowel in de vroege fase als in latere fases55.
Singapore geldt als een hub voor veel bedrijven om financiering op te halen en door
te groeien in Zuidoost Azië.
Vanuit landelijk initiatief wordt het ecosysteem van startups en investeerders actief
bij elkaar gebracht, via een online en offline platform. Er wordt een uitgebreide
database bijgehouden van startups, investeerders en partijen die ondersteuning
kunnen bieden.
Recente ontwikkelingen

•

•
•

De rol van de overheid verandert van subsidiegericht naar meer resultaatgerichte
instrumenten. Voorheen waren veel subsidies beschikbaar voor ondernemers in de
eerste drie jaar na start van het bedrijf. Er werd gesproken van 'grantrepreneurs' die
na het wegvallen van subsidie ophielden te bestaan.
Vroege fase investeringen zijn in 2019 verdubbeld ten opzichte van 2018 tot circa €
750 miljoen.
Gemiddelde bedragen van seed en series A investeringen zijn in de afgelopen 5 jaren
sterk gestegen. Seed investeringen zijn van circa € 500k naar € 800k gestegen en
series A van € 4,5 miljoen naar meer dan € 6 miljoen54.

52 Doing Business 2020, Wereldbank
53 SVCA
54 Southeast Asia PE & VC: Investment Activity, SVCA
55 Startup Genome

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

25

Awareness/perspectief van de ondernemer
•

•

Financiering voor de vroege fase is niet altijd eenvoudig in te vullen voor
ondernemers, ondanks dat er veel kapitaal beschikbaar is. Bedrijven met een langer
ontwikkeltraject vinden beperkt financiering.
Vanuit overheid wordt veel aandacht besteed aan de professionalisering van
ondernemers door verschillende programma's aan te bieden. Het doel hiervan is om
meer 'home grown' bedrijven te krijgen.
Perspectief van investeerder

•
•

Het risico voor investeerders in de vroege fase is vrij groot omdat de markt in
Singapore vrij klein is. Er is dus snel behoefte aan opschaling naar andere landen.
Fundraising voor investeerders levert geen problemen op. Er zijn voldoende
institutionele investeerders om deze financiering te leveren.
Overheidsingrijpen

•

•
•

•

De overheid in Singapore heeft diverse instrumenten om de durfkapitaalmarkt te
stimuleren. Deze zijn met name gericht op de vroegste fases (proof of concept /
proof of value). De overheid neemt hiermee het grootste risico uit handen van
private investeerders.
Het instrument Startup SG Equity richt zich specifiek op de deeptech sector. Het
investeert direct in bedrijven of in fondsen die zich op deze sector richten.
Business angels konden voor een periode van 10 jaar, tot begin 2020, tot 50% van
hun investeringen aftrekken van de belasting. Hieraan waren een aantal
voorwaarden van toepassing: De business angel is gekwalificeerd, alleen
investeringen hoger dan 100.000 Singaporese dollar komen in aanmerking, met een
maximum van 250.000 Singaporese dollar per jaar. Alleen investeringen die langer
dan twee jaar zijn aangehouden komen in aanmerking.
De overheid in Singapore heeft een investeringsvehikels die veel kapitaal beheren,
onder andere voor fund in fund investeringen.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

Om in aanmerking te komen voor steun vanuit de overheid moet een bedrijf
minimaal voor 30% in handen zijn van lokale aandeelhouders en tevens relevant zijn
voor Singapore. Initiatieven worden getoetst door een panel met experts. Zo wordt
gewaarborgd dat de onderneming bijdraagt aan de doelstellingen van Singapore.

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

26

Factsheet vroege fase durfkapitaal

12 Spanje

Algemene feiten economie
•

•
•

Het mkb is een belangrijke werkgever in Spanje. Bijna 72% van de werkgelegenheid
wordt door mkb bedrijven gerealiseerd. Met name microbedrijven hebben een grote
rol, met 38,7% van de werkgelegenheid (EU gemiddelde: 29,7%).
De sterkste sectoren zijn transport & mobiliteit, live sciences en fintech. Daarnaast
heeft ook energie en duurzaamheid een belangrijke rol.
Spanje heeft een relatief klein aanbod van vroege fase durfkapitaal.
Durfkapitaalinvesteringen bedragen 0,025% van het BBP (Europees gemiddelde:
0,05%)56. Hiermee heeft het het op één laagste aanbod van de onderzochte landen.

Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt
•
•
•
•

•
•
•

Circa 60% van alle financieringsrondes bedraagt minder dan € 1 miljoen57.
Het aantal deals is vrij stabiel. Het totale investeringsbedrag neemt toe, voornamelijk
door groei van grote rondes57.
Circa 75% van de investeringsrondes vindt plaats in de regio's Madrid en Catalonië.
Met betrekking tot opgehaald kapitaal vindt tot wel 85% in deze regio's plaats57.
Internationale investeerders hebben een grote rol in de durfkapitaalmarkt, met
name in de latere fase. Zij nemen meer dan 71% van het geïnvesteerd vermogen
voor hun rekening, maar zijn betrokken bij circa 15% van de investeringsrondes58.
Spaanse business angels hebben een vrij grote rol in de durfkapitaalmarkt59. In de
vroege fase waar ze opereren zijn weinig alternatieven beschikbaar.
Corporate venturing speelt slechts een kleine rol in Spanje, groei hierin wordt
voorzien voor zowel de vroege fase als latere fases.
Vanuit de nationale venture capital vereniging is veel informatie beschikbaar over
leden met betrekking tot voorkeur van investeren in fase, sector, regio, bedrag, etc.
Recente ontwikkelingen

•
•

De Spaanse durfkapitaalmarkt is in de afgelopen jaren gestaag gegroeid tot circa €
1,3 miljard in 201960.
Grote verschillen ontstaan tussen ondernemingen. Bedrijven die zich beperkt met
technologie en digitalisering bezighouden krijgen het door corona erg moeilijk.
De binnenlandse private durfkapitaalmarkt is voornamelijk actief in de vroege fase
waar buitenlandse partijen een steeds grotere rol in latere fases krijgen. Deze markt
is in de laatste jaren gegroeid van circa € 100 miljoen in 2014 naar € 250 miljoen in
201958.

56 Investing in Europe: Private Equity activity 2019, InvestEU
57 The evolution of the Spanish VC ecosystem, 2019
58 ASCRI Yearbook 2020
59 EBAN Statistics Compendium 2018
60 OECD (2020), “Spain”, in Financing SMEs and Entrepreneurs 2020: An OECD Scoreboard, OECD Publishing, Paris

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

27

Awareness/perspectief van de ondernemer
•
•

Kapitaal aantrekken was tot begin 2020 vrij goed te realiseren. Er heerst angst dat
door corona een sterke terugval gaat komen in het aantrekken van kapitaal.
Vanuit veel verschillende partijen wordt in groeiende mate aandacht besteedt aan
ondernemerschap en het bieden van ondersteuning aan ondernemers bij het
aantrekken van financiering.
Perspectief van investeerder

•

•

Ondanks dat business angels een grote rol hebben wordt de kennis en ervaring van
veel investeerders als onvoldoende beoordeeld. Dit wordt ook bevestigd vanuit de
business angels zelf, 91% van hen geeft aan dat zij gebaat zouden zijn bij training61.
Spaanse fondsen hebben momenteel weinig moeite met het vinden van financiering
voor nieuwe fondsen. Eigen Spaanse fondsen blijven in omvang achter bij de
internationale fondsen en spelen derhalve een kleinere rol in de latere fases.
Overheidsingrijpen

•

•

Spanje kent drie belangrijke instrumenten die aanvullend zijn aan elkaar.
− ENISA richt zich op de seed-fase met participatieve leningen tussen € 25.000 en €
1,5 miljoen die direct aan ondernemingen worden verstrekt.
− AXIS is een instrument vanuit de publieke bank ICO gericht op venture
capitalfondsen en startups in de groeifase.
− CDTI richt zich specifiek op R&D en technologische spin-offs.
Vanuit diverse initiatieven wordt gericht op investeringsgereedheid van
ondernemers. Private partijen hebben eveneens een belangrijke rol op dit gebied.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

•

Om het vertrek van belangrijke technologieën naar het buitenland te voorkomen
moeten investeringen boven de € 5 miljoen in bepaalde sectoren goedgekeurd
worden door het ministerie.
De participatieve leningen van ENISA hebben een flinke boost voor seed
investeringen veroorzaakt. Doordat met de investeringen cofinanciering wordt
gevraagd zijn veel extra investeringen uitgelokt. Gemiddeld is in de afgelopen 15 jaar
zo'n € 100 miljoen per jaar aan seed investeringen gedaan door ENISA die dus door
private investeerder gematcht wordt.

61 Business angels 2019 report, AEBAN

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

28

Factsheet vroege fase durfkapitaal

13 V.K.

Algemene feiten economie
•

•
•

•

Het Verenigd Koninkrijk heeft veel mkb bedrijven, 99,9% van de bedrijven heeft
minder dan 250 werknemers. Deze groep levert echter relatief weinig toegevoegde
waarde en werkgelegenheid vergeleken met het Europees gemiddelde62.
Het grootste deel van de bedrijven is gevestigd in Engeland. 88% van de mkb
bedrijven is hier gevestigd.
Het Verenigd Koninkrijk heeft een relatief groot aanbod van vroege fase durfkapitaal.
Durfkapitaalinvesteringen bedragen 0,107% van het BBP (Europees gemiddelde:
0,05%)63.
Belangrijkste sectoren voor durfkapitaal zijn ICT, biotech en fintech. Met name de rol
van biotech en fintech is in de afgelopen jaren sterk gegroeid64.
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•

•
•
•

Seed en startup investeringen bedragen circa 1,1 miljard pond. Dit is drie keer zoveel
als in 201465. Ook het aantal investeringen in de vroege fase is sterk toegenomen van
crica 275 in 2016 tot ruim 700 in 201964.
Venture capitalfondsen uit Verenigd Koninkrijk hebben in 2019 ruim 600 miljoen
pond geïnvesteerd in buitenlandse bedrijven64.
Londen is de belangrijkste regio qua durfkapitaal. De regio is goed voor circa 37% van
de investeringen. In de vroege fase heeft Londen een nog groter aandeel64.
Het Verenigd Koninkrijk is de grootste business angel markt van Europa66.
Recente ontwikkelingen

•
•

•
•

Door de sterke aanwezigheid van venture capital groeit ook het aantal zeer
succesvolle founders, die vaak weer actief worden als business angel.
Onduidelijk is wat de precieze gevolgen van Brexit gaat zijn. De verwachting is dat dit
voornamelijk effect heeft op de investeringen die vanuit continentaal Europa gedaan
worden.
Corporate venturing speelt een vrij grote rol in het Verenigd Koninkrijk.
Jaarlijks wordt voor circa 2,4 miljard aan financiering aangetrokken door nieuwe
vroege fase investeringsfondsen.

62 Business Statistics, House of Commons, juli 2020
63 OECD & IMF
64 BVCA, Report on investment activity 2019
65 OECD (2020), “United Kingdom”, in Financing SMEs and Entrepreneurs 2020: An OECD Scoreboard, OECD Publishing,

Paris
66 BAN Statistics Compendium, 2018

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

29

Awareness/perspectief van de ondernemer
•

•
•

Vanuit universiteiten is veel aandacht voor ondernemerschap. Er zijn veel
mogelijkheden om technologieën door te ontwikkelen. Daarnaast hebben de grote
universiteiten eigen investeringsfondsen om dit mogelijk te maken.
Vanuit Angelsaksische cultuur meer aandacht voor ondernemerschap en
risicobereidheid. Ondernemerschap is daarom sterk ontwikkeld in het VK.
Ondernemers weten goed de weg naar kapitaal te vinden.
Perspectief van investeerder

•

•

Voor investeerders is voldoende kapitaal beschikbaar. Opvallend is dat dit uit een
zeer brede en gebalanceerde groep van partijen komt. Belangrijkste bronnen zijn
privé personen en institutionele beleggers zoals pensioenfondsen en verzekeraars.
Op een aantal sectoren is er forse concurrentie voor de venture capital fondsen.
Overheidsingrijpen

•

•

•

British Patient Capital richt zich op het beter beschikbaar maken van kapitaal met
een lange looptijd. Het is er op gericht bedrijven niet te snel te verkopen, maar echt
waarde te kunnen laten creëren. Het fonds van 2,5 miljard pond richt zich op venture
capitalfondsen.
Britse angels kunnen gebruik maken van een fiscale regeling waardoor het voor hen
aantrekkelijk wordt om te investeren in bedrijven in het Verenigd Koninkrijk. Tevens
komt hierdoor veel data beschikbaar over de business angel markt.
Overheid is verantwoordelijk voor het opzetten van instrumenten. Zodra deze actief
zijn worden deze overgedragen aan uitvoeringsorganisaties. De overheid ziet voor
zichzelf vooral een rol van het initieren van deze instrumenten, niet in de uitvoering.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

Via het Scale up Institute worden de verschillende ondersteuningsmogelijkheden per
regio, sector en vraagstuk in kaart gebracht. Ondernemers kunnen zich via dit
platform oriënteren op ondersteuning. Het draagt zo bij aan meer inzichtelijkheid in
de markt en een lagere drempel voor meer professionalisering van startups.

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

30

Factsheet vroege fase durfkapitaal

14 V.S.

Algemene feiten economie
•
•

•

Mkb bedrijven in de Verenigde Staten dragen ongeveer voor twee derde bij aan de
werkgelegenheid in het land67.
De Verenigde Staten hebben een relatief groot aanbod van vroege fase durfkapitaal.
Durfkapitaalinvesteringen bedragen 0,26% van het BBP (Europees gemiddelde:
0,05%)68.
Software is veruit de belangrijkste sector, met circa 38% van de bedrijven waarin
geïnvesteerd wordt. Daarnaast zijn health en cybersecurity belangrijke sectoren.
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•

•

•
•
•

De durfkapitaalmarkt in de Verenigde Staten is de grootste en meerst ontwikkelde
ter wereld met circa $ 136 miljard aan investeringen in 2019. De vroege fase maakt
ongeveer $ 51 miljard dollar hiervan uit69.
De durfkapitaalmarkt in de Verenigde Staten groeit sterk in omvang. Echter
stabiliseert het aantal investeringen sinds 2014 en er is zelfs een kleine daling in
aantallen investeringen te zien69.
De mediane investering in de seed-fase bedraagt circa $ 1 miljoen.
De business angel markt is sterk ontwikkeld. Geschat wordt dat zij circa $ 25 miljard
bijdragen aan de vroege fase investeringen.
Het zwaartepunt van de investeringen ligt aan de Westkust en Noordoostkust van de
VS. 75% van de investeringsomvang wordt in deze regio's gerealiseerd op 60% van
het aantal bedrijven waarin geïnvesteerd wordt.
Recente ontwikkelingen

•
•

•

Waarderingen stijgen enorm, ook in het vroege fase segment. Gemiddelde
waarderingen in seed-fase zijn $ 8 miljoen en in de vroege fase $ 29 miljoen69.
Steeds meer grote venture capital fondsen richten zich op de seed-fase. Deze fase
ontwikkelt zich sterk op gebied van professionaliteit en qua omvang van
investeringsbedragen en waarderingen om het voor deze partijen interessant te
maken.
Corporate venturing heeft een grote, maar nog groeiende rol in het ecosysteem. Bij
circa 25% van de deals zijn corporate venturing partijen betrokken69.

67 US Government
68 OECD & IMF
69 Pitchbook-NVCA Venture Monitor

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

31

Awareness/perspectief van de ondernemer
•

•

Het niveau van ondernemers in de Verenigde Staten is hoog. Dit is deels te verklaren
door de cultuur, waar ondernemerschap en risicobereidheid hoog in het vaandel
staan. Daarnaast hebben ondernemers veel toegang tot
ondersteuningsmogelijkheden zoals incubators.
De uitgebreide kapitaalmarkt, in combinatie met bovenstaande punt leidt ertoe dat
veel startups goed aan kapitaal komen.
Perspectief van investeerder

•

•

Omdat de durfkapitaalmarkt zo sterk ontwikkeld is zijn er veel partijen actief op
hetzelfde gebied. Dit leidt tot concurrentie en daarmee stijgende waarderingen van
bedrijven.
Investeerders weten voldoende kapitaal uit de markt te halen. Al jaren op rij groeit
het opgehaalde vermogen door fondsen.
Overheidsingrijpen

•

•
•

De federale overheid heeft een beperkte rol in het stimuleren van de
durfkapitaalmarkt. Zij richten zich niet op kapitaalinterventies maar op
randvoorwaarden zoals wetenschappelijke technologische ontwikkeling. Momenteel
ligt een voorstel in het parlement voor een uitgebreid steunprogramma ($ 2 miljard)
voor venture capitalfondsen in regio's die veel minder goed bediend worden.
Op regionaal niveau worden meer kapitaalinterventies gedaan, afhankelijk van de
regio.
De overheid heeft het altijd makkelijk gemaakt voor innovatieve bedrijven om talent
aan te trekken vanuit de hele wereld.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

De federale onderzoeksstructuur is de basis voor baanbrekend onderzoek en geeft
een impuls aan de vermarkting daarvan. De overheid rekent daarbij op bijdragen van
bedrijven. De overheid investeert voornamelijk in de ontwikkeling van nieuwe
technologieën zoals AI en quantum die nog beperkt door de markt worden
aangepakt. De grote kracht van de VS is het vertalen van dit onderzoek naar
commerciële toepassingen.

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

32

Factsheet vroege fase durfkapitaal

15 Zweden

Algemene feiten economie
•

•
•

Mkb bedrijven in Zweden dragen relatief meer bij aan de toegevoegde waarde dan
het Europees gemiddelde, maar biedt minder werkgelegenheid. ongeveer voor twee
derde bij aan de werkgelegenheid in het land70.
Durfkapitaalinvesteringen in Zweden bedragen 0,072% van het BBP (Europees
gemiddelde: 0,05%)71.
Belangrijkste sectoren in de durfkapitaalmarkt zijn software en life sciences.
Daarnaast komen muziek en gaming in de laatste jaren sterk op.
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•
•
•
•
•

De durfkapitaalmarkt is een aantal jaren vrij stabiel geweest tussen € 200-300
miljoen. In 2018 is dit gegroeid naar circa € 400 miljoen72.
Met betrekking tot het aantal deals is Zweden de vierde grootste van Europa, na
Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk73.
Angel investeerders spelen een grote rol in de vroege fase markt.
Corporate venturing is nog beperkt ontwikkeld in Zweden.
Beschikbaarheid van data over de durfkapitaalmarkt is beperkt. Er is geen
gestructureerde aanpak. Vanuit privaat initiatief wordt wat bijgehouden over
startups die financiering aantrekken.
Recente ontwikkelingen

•

•
•

Business angels hebben een belangrijke rol in de seed-fase, waar zij meer dan een
derde van alle investeringen doen voor een totaalbedrag van circa € 25 miljoen74.
Het aantal business angels, en de gemiddelde investeringen die zij doen groeit.
Venture capitalfondsen bieden steeds meer aan dan alleen kapitaal. Zij bieden
tevens zichzelf aan als service platform voor hun portfolio bedrijven.
Er wordt verwacht dat er vertraging is in het ontstaan van nieuwe fondsen omdat het
aantrekken van nieuwe financiering voor fondsen moeilijker is door de problemen
rondom het coronavirus.

70 2019 SBA Fact Sheet Sweden, European Commission
71 Investing in Europe: Private Equity activity 2019, InvestEU
72 OECD (2020), “Sweden”, in Financing SMEs and Entrepreneurs 2020: An OECD Scoreboard, OECD Publishing, Paris
73 European Venture Report, Crunchbase
74 EBAN Statistics Compendium 2018

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

33

Awareness/perspectief van de ondernemer
•

•

Het niveau van investeringsgereedheid van ondernemers is relatief laag. Met name
de vaardigheden en kennis om financiering aan te trekken is beperkt. Hierdoor lopen
veel deals vast.
Ondernemers weten vaak niet waar ze moeten zijn voor financiering. Met name
buiten de regio Stockholm is dit een probleem omdat het durfkapitaallandschap hier
veel minder sterk ontwikkeld is, vrijwel alle investeerders zijn in Stockholm gevestigd.
Perspectief van investeerder

•

Er was voor de corona pandemie een goed klimaat om financiering aan te trekken
voor investeerders. Voor nieuwe fondsen was dit moeilijker, fondsen met een track
record hadden vaak geen moeite om het fonds gevuld te krijgen.
Overheidsingrijpen

•

•
•

Vanuit de nationale overheid is het nationale fonds Almi opgezet. Dit programma
kent twee pijlers. Het zorgt enerzijds voor regionale investeringsfondsen waarbij zij
samen met regionale overheid aandeelhouder zijn. Daarnaast heeft het een eigen
investeringstak voor vroege fase investeringen tot € 1 miljoen. Daarnaast is een
specifiek 'greentech' fonds opgestart die grotere tickets doet.
Vanuit overheid zijn er programma's opgestart die actief business angels koppelen
aan bedrijven passend bij hun profiel.
Vanuit overheidsinitiatieven wordt veel gewerkt aan het versterken van de kennis en
vaardigheden van ondernemers.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

•

Om meer aandacht te genereren voor ondernemerschap is vanuit Startup Sweden en
het ministerie een docuserie over ondernemerschap gelanceerd waarbij
succesverhalen worden gedeeld. Zo wordt (als onderdeel van groter geheel)
geprobeerd meer mensen te bewegen naar ondernemerschap.

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

34

Factsheet vroege fase durfkapitaal

16 Zwitserland

Algemene feiten economie
•
•

99,2% van de Zwitserse bedrijven is mkb. Dit is iets lager dan het Europees
gemiddelde van 99,8%75.
Belangrijkste sectoren zijn ICT en biotech/farma. Zij zijn goed voor ongeveer de helft
van alle investeringen76.

•
•
•

eventuele belangrijke ontwikkelingen
cijfers van verschillende soorten beschikbaar kapitaal (o.a. hoeveel is er beschikbaar
en hoeveel actieve partijen)
Belangrijkste constateringen durfkapitaalmarkt

•

•
•

•

Investeringen in de vroege fase bedragen circa € 650 miljoen, waarvan circa € 100
miljoen in de seed-fase. De mediaan van investeringsbedragen in deze fase blijft vrij
stabiel rond € 2,5 miljoen76.
Corporate venturing is sterk ontwikkeld in Zwitserland, zowel in vroege fase als in
latere fases.
Er is veel privaat geld aanwezig in Zwitserland, zowel bij particulieren als bij
professionele investeerders. Dit heeft zich vertaalt naar een sterk ontwikkelde
durfkapitaalmarkt.
Regio's spelen een belangrijke rol in de durfkapitaalmarkt. Echter zijn er ook grote
verschillen. Het kanton Zürich groeit sterk en meer dan 50% van de
durfkapitaalinvesteringen vindt hier plaats. Daarnaast is sterke specialisatie van de
regio's zichtbaar. Zürich is de koploper op gebied van ICT en fintech, in de regio's
Bazel en Vaud is Biotech de grootste sector76.
Recente ontwikkelingen

•

•

Het aantal investeringen groeit al jaren gestaag door. In 2019 werden circa 265 deals
gerealiseerd, ten opzichte van 230 in 2018 en 90 in 2014. Een groot deel van deze
stijging is te verklaren door een sterk stijgende seed investeringen76.
Het aantal megarondes (> € 100 miljoen) is sterk gegroeid in de laatste jaren76. Voor
deze rondes is men vaak wel afhankelijk van internationale financiers.

75 OECD (2020), “Sweden”, in Financing SMEs and Entrepreneurs 2020: An OECD Scoreboard, OECD Publishing, Paris
76 VC Report 2020, Startupticker CH

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

35

Awareness/perspectief van de ondernemer
•

•

Vanuit universiteiten wordt relatief weinig aandacht besteed aan ondernemerschap.
Focust ligt met name op ontwikkeling van nieuwe technologie. Het aanbod van
programma's dat onderzoekers helpt om technologie te commercialiseren groeit.
Ondernemers weten steeds beter de weg te vinden naar investeerders. Dit blijkt ook
uit de groeiende aantallen investeringen en investeringsbedragen.
Perspectief van investeerder

•

Investeerders hebben relatief weinig moeite met het ophalen van kapitaal voor hun
fondsen. Mede door de sterke financiële sector in Zwitserland is er veel kapitaal
beschikbaar. Daarnaast ontwikkeld de durfkapitaalmarkt zich steeds meer en worden
goede trackrecords opgebouwd door investeerders.
Overheidsingrijpen

•

•

•

De Zwitserse federale overheid stimuleert de durfkapitaalmarkt niet door
kapitaalinterventies te doen. Vanuit de overheid wordt met name gefocust op
technologieontwikkeling. Universiteiten krijgen daarom veel geld voor de
ontwikkeling technologie en vertaling hiervan naar de markt via startups.
Vanuit het programma Innosuisse worden veel ondersteuningsmogelijkheden
aangeboden voor ondernemers om de investeringsgereedheid in verschillende fasen
te vergroten.
Kapitaalinterventies worden door regio's ondernomen en zijn zodoende meer
afgestemd op regionale speerpunten en kenmerken.
Goede praktijken en andere interessante ontwikkelingen

Onderzoekers die een technologie hebben ontwikkeld en dit willen commercialiseren
kunnen aanspraak maken op een uitgebreid programma van de overheid om de stap te
maken naar ondernemerschap. Dit programma bestaat uit trainingen, mentoren,
ondersteuning door experts en toegang tot netwerk. Als het volledige programma goed
is doorlopen krijgen de bedrijven een certificering. Dit wordt in de markt gezien als
kwaliteitslabel waardoor bedrijven meer kans maken op de durfkapitaalmarkt.

23 februari 2020. Ons kenmerk 20023-016/ene

36

Onze contactgegevens
KplusV
Vestiging Arnhem
Postbus 60055
6800 JB Arnhem
Westervoortsedijk 73
6827 AV Arnhem
T +31 (0)26 355 13 55

Vestiging Amsterdam
Postbus 74744
1070 BS Amsterdam
Science Park 402
1098 XH Amsterdam
T +31 (0)20 669 90 66

E info@kplusv.nl
I www.kplusv.nl

Thema's

37