Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 145

Goedkeuring van het op 26 september 2008 te
Londen totstandgekomen Verdrag tussen de
Regering van het Koninkrijk der Nederlanden en
de Regering van het Verenigd Koninkrijk van
Groot-Brittanië en Noord-Ierland tot het
vermijden van dubbele belasting en het
voorkomen van het ontgaan van belasting met
betrekking tot belastingen naar het inkomen en
naar vermogenswinsten, met Protocol en
Onderlinge Overeenkomst (Trb. 2008, 201 en
Trb. 2009, 123)

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING

I ALGEMEEN

1. INLEIDING
1

Verdrag tusschen Nederland en GrootBrittannië en Noord-Ierland inzake wederzijdsche vrijstelling van belastingen in
bepaalde gevallen, 6 juni 1935, Stb. 1936,
nr. 95.
2
Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Verenigd Koninkrijk van GrootBrittannië en Noord-Ierland ter vermijding van
dubbele belasting en ter voorkoming van het
ontgaan van belasting met betrekking tot
belastingen van inkomsten, 15 oktober 1948,
Stb. 1950, nr. K 140; en Verdrag tussen de
Regering van het Koninkrijk der Nederlanden
en de Regering van het Verenigd Koninkrijk
van Groot-Brittannië en Noord-Ierland ter
vermijding van dubbele belasting en tot het
voorkomen van het ontgaan van belasting met
betrekking tot belastingen naar het inkomen
en het vermogen, 31 oktober 1967, Trb. 1967,
nr. 176, zoals gewijzigd bij Protocol van
22 maart 1977, Trb. 1977, nr. 73.
3
Overeenkomst tussen de Regering van het
Koninkrijk der Nederlanden en de Regering
van het Verenigd Koninkrijk van GrootBrittannië en Noord-Ierland tot het vermijden
van dubbele belasting met betrekking tot
belastingen naar het inkomen en naar vermogenswinsten, 7 november 1980, Trb. 1980, nr.
205, zoals gewijzigd bij Protocol van 12 juli
1983, Trb. 1983, nr. 128 en nader gewijzigd bij
Protocol van 24 augustus 1989, Trb. 1989,
nr. 128.

KST135233
0910tkkst32145-3
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Van oudsher bestaan er sterke politieke, financiële en economische
betrekkingen tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk (hierna: het
VK). Het VK was dan ook een van de eerste landen waarmee Nederland in
de vorige eeuw een integraal verdrag ter vermijding van dubbele belasting overeenkwam1. Nadien is reeds meermaals een nieuw dan wel een
herzien belastingverdrag overeengekomen2. Het meest recente verdrag
dateert uit 1980 en is tweemaal bij protocol aangevuld, te weten in 1983
en 19893.
De betrekkingen tussen Nederland en het VK ontwikkelen zich voortdurend, mede onder invloed van Europa. Wederzijdse grensoverschrijdende
investeringen door het bedrijfsleven blijven toenemen, alsook de mobiliteit van werknemers uit beide landen. Ook op het gebied van fiscale en
niet-fiscale wetgeving in beide landen hebben de ontwikkelingen niet stil
gestaan. De steeds hechter wordende samenwerking tussen Nederland en
het VK en de intensivering van het kapitaal- en personenverkeer tussen
beide landen, vormden voor Nederland en het VK de aanleiding om het
belastingverdrag uit 1980 te herzien. In eerste instantie bestond de
intentie om een derde aanvullend protocol op te stellen. Tijdens de onderhandelingen is echter bij het VK de voorkeur ontstaan voor een geheel
nieuw verdrag.
Het voorliggende Verdrag tussen de Regering van het Koninkrijk der
Nederlanden en de Regering van het Verenigd Koninkrijk van GrootBrittannië en Noord-Ierland tot het vermijden van dubbele belasting en
het voorkomen van het ontgaan van belasting met betrekking tot belastingen naar het inkomen en naar vermogenswinsten (hierna: «het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

1

Verdrag» of «het voorliggende Verdrag») vervangt dan ook integraal het
belastingverdrag uit 1980, met de bijbehorende protocollen (hierna: het
Verdrag uit 1980). Het voorliggende Verdrag verschilt slechts op een
beperkt aantal punten van het Verdrag uit 1980, daar er voornamelijk
technische aanpassingen zijn gedaan. Deze technische aanpassingen
strekken er toe onduidelijkheden en onvolkomenheden op te heffen die bij
de toepassing van het Verdrag uit 1980 aan het licht zijn gekomen. De
oorzaak van deze onduidelijkheden en onvolkomenheden is terug te
voeren op de ontwikkelingen die zich sinds 1980 in de nationale fiscale
wetgeving en jurisprudentie in Nederland en het VK hebben voorgedaan.
Daarnaast worden onder deze noemer begrepen bepalingen die in het
nieuwe Verdrag zijn opgenomen als gevolg van beleidsontwikkelingen op
het terrein van het internationale fiscale recht. Voor Nederland gold bij de
onderhandelingen de notitie «Uitgangspunten van het beleid op het
terrein van het internationaal fiscaal (verdragen-)recht» (hierna: Notitie
internationaal fiscaal verdragsbeleid) (met name Kamerstukken II 1996/97,
25 087, nrs. 1 en 3 en Kamerstukken II 1997/98, 25 087, nr. 4) als leidraad.
Ook hechten beide landen, zijnde OESO-leden, veel waarde aan het
OESO-modelverdrag.
Onderstaand wordt eerst de aanleiding en het verloop van de onderhandelingen met het VK toegelicht. Daarna wordt een aantal hoofdpunten uit
het Verdrag kort besproken. In aparte paragrafen wordt vervolgens ingegaan op de budgettaire aspecten, de inbreng die van derden is ontvangen
naar aanleiding van de aangekondigde onderhandelingen, de uitvoeringskosten en administratieve lasten en de Koninkrijkspositie.
In het tweede deel van de toelichting worden de verdragsartikelen afzonderlijk toegelicht.

2. AANLEIDING VOOR EN VERLOOP VAN DE
ONDERHANDELINGEN
Zoals in de inleiding aangegeven, dateert het huidige belastingverdrag
tussen Nederland en het VK uit 1980. Dit verdrag is tweemaal bij Protocol
aangevuld: in 1983 met een Protocol betreffende werkzaamheden buitengaats en in 1989 met een Protocol betreffende diverse onderwerpen.
Gedurende de jaren daarna kwam, zoals gezegd, een aantal technische
knelpunten van het Verdrag uit 1980 aan het licht, zowel wat betreft de
uitvoering als wat betreft onderwerpen zoals de «remittance-base» bepaling, anti-misbruikbepalingen voor interest en royalty’s en de verdragsgerechtigdheid van pensioenfondsen en liefdadigheidsinstellingen. Eén
en ander vormde voor beide landen aanleiding om in 1995 opnieuw met
elkaar in onderhandeling te treden, opdat deze knelpunten met een derde
wijzigingsprotocol konden worden opgelost.
De eerste onderhandelingen over dit wijzigingsprotocol vonden plaats in
1995 en 1996. Over een groot aantal punten werd tijdens deze gesprekken
overeenstemming bereikt. Het VK toonde zich echter niet bereid tot het
maken van afspraken inzake bijstand bij invordering. De Britse nationale
wet stond internationale bijstand bij invordering niet toe en het onderwerp was niet politiek bespreekbaar. Gevolg was dat de besprekingen
over een wijzigingsprotocol werden opgeschort.
In juni 1998 werden de onderhandelingen hervat. Tijdens deze besprekingen werd ambtelijke overeenstemming bereikt over een conceptwijzigingsprotocol, doch met uitzondering van een bepaling over wederzijdse bijstand bij invordering, waarmee het VK nog steeds grote moeite
had. Nederland heeft daarop eind 1998 een compromisvoorstel gedaan
aan de Britten. Dit compromis hield in dat geen bepaling over bijstand bij
invordering in het wijzigingsprotocol zou worden opgenomen, maar dat
beide landen een intentieverklaring zouden ondertekenen inhoudende dat
beide landen een positieve houding hadden ten opzichte van bijstand bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

2

invordering en dat een bepaling hieromtrent zou worden overeengekomen zodra de Britse nationale wetgeving internationale bijstand bij
invordering mogelijk zou maken. De reactie van het VK op dit voorstel was
echter terughoudend.

Wijziging Britse standpunt inzake internationale bijstand bij invordering
In 2001 heeft zich een belangrijke ontwikkeling voorgedaan, die voor
Nederland aanleiding vormde de onderhandelingen weer vlot te trekken.
Het VK stemde tijdens de Ecofinraad in 2001 in met een uitbreiding van de
werkingssfeer van de EG-richtlijn inzake de bijstand bij invordering (Richtlijn 2001/44/EG1). Het betrof een uitbreiding van de werkingssfeer tot
belastingen naar inkomen en vermogen en de assurantiebelasting. Het
besluit tot deze uitbreiding diende unaniem te worden genomen. Door
met dit voorstel in te stemmen, gaf het VK in feite alsnog een intentieverklaring om mee te werken aan internationale bijstand bij invordering en
zijn nationale wetgeving aan te passen.
In het voorjaar van 2002 vonden dan ook opnieuw besprekingen tussen
Nederland en het VK plaats over het wijzigingsprotocol, waarbij tevens
voornoemde EG-richtlijn inzake bijstand bij invordering aan de orde
kwam. Tijdens deze gesprekken gaf het VK tevens te kennen graag het
sluiten van een protocol te willen overslaan, ten gunste van een integrale
herziening van het belastingverdrag. Nederland stemde hiermee in.

Onderhandelingen integrale herziening belastingverdrag
De onderhandelingen gericht op de herziening van het Verdrag uit 1980
vonden hun aanvang in juni 2003 en besloegen in totaal vier rondes. In
eerste instantie werden de wederzijdse wensen geïnventariseerd, in
aanvulling op of eventueel in afwijking van het concept-wijzigingsprotocol
uit 1998. Nederland hield hierbij echter de inhoud van dit conceptprotocol
scherp in de gaten, omdat hierin een aantal voor Nederland belangrijke
punten was overeengekomen. In augustus 2008 werd in Den Haag ambtelijke overeenstemming tussen beide landen bereikt over de inhoud van
een integraal belastingverdrag. In onderdeel 3 worden de hoofdpunten
van het voorliggende Verdrag kort toegelicht.
3. Inhoud van het Verdrag
3.1 Inleiding

1

Richtlijn 2001/44/EG van de Raad van 15 juni
2001 tot wijziging van Richtlijn 76/308/EEG
betreffende de wederzijdse bijstand inzake de
invordering van schuldvorderingen die voortvloeien uit verrichtingen die deel uitmaken
van het financieringsstelsel van het Europees
Oriëntatie- en Garantiefonds voor de
Landbouw, alsmede van landbouwheffingen
en douanerechten, evenals van schuldvorderingen uit hoofde van de belasting over de
toegevoegde waarde en van bepaalde
acc?nzen, PbEG L 175 van 28.6.2001,
blz. 17–20.

Zoals opgemerkt, wordt met het nu voorliggende Verdrag het Verdrag uit
1980 integraal vervangen. Naar de mening van de eerste ondertekenaar
weerspiegelen de in het Verdrag neergelegde regelingen een resultaat dat
in het licht van de over en weer naar voren gebrachte wensen als evenwichtig kan worden beschouwd en waarin op bevredigende wijze rekening is gehouden met de belangen van de Nederlandse belastingbetaler.
De volgende hoofdpunten kunnen worden genoemd:
• een bepaling betreffende het inwonerschap van vennootschappen die
deel uitmaken van een zogenoemde «dual listed company arrangement» (artikel 4, vierde lid);
• een bepaling betreffende dividenden uitgekeerd door bepaalde
vastgoedinvesteringsvehikels (artikel 10, tweede lid, subparagraaf ii);
• een bepaling die de heffingsbevoegdheid over zowel private als
publieke pensioenen, alsmede sociale zekerheidsuitkeringen en lijfrentes regelt (artikel 17);
• een bepaling die voorziet in de mogelijkheid tot arbitrage (artikel 25,
vijfde lid).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

3

Deze hoofdpunten worden hierna in onderdeel 3.2 toegelicht. Voor de
overige artikelen zij verwezen naar de artikelsgewijze toelichting.
3.2 Woonplaats

Dubbele woonplaats
Artikel 4 van het Verdrag (woonplaatsartikel) bevat zoals gebruikelijk een
bepaling inzake lichamen met een dubbele woonplaats, ook wel de
«corporate tie breaker»-bepaling genoemd (vierde lid). In het Verdrag uit
1980 wordt een dergelijk lichaam geacht voor toepassing van het verdrag
zijn woonplaats te hebben in het land waar de werkelijke leiding van het
lichaam wordt uitgeoefend. In het voorliggende Verdrag wordt overeengekomen dat de competente autoriteiten in onderling overleg zullen trachten
de woonplaats van een dergelijk lichaam te bepalen. Indien de autoriteiten
niet tot overeenstemming komen, wordt het lichaam voor toepassing van
het Verdrag geacht van Nederland noch van het VK inwoner te zijn,
behalve voor de artikelen inzake de vermijding van dubbele belasting,
non-discriminatie en de onderlinge overlegprocedure. Deze benadering
werd door beide landen opportuun geacht, gezien diverse ervaringen uit
de praktijk. Ook binnen OESO-verband wordt deze benadering onderschreven. Nederland en het VK hebben een overzicht opgesteld van
factoren die die een rol spelen bij het bepalen van de woonplaats. Deze
factoren worden besproken in de artikelsgewijze toelichting bij artikel 4,
alwaar tevens enige voorbeelden worden gegeven van situaties waarin
deze bepaling een rol zou kunnen spelen.

Ondernemingen met een «dubbele structuur»
De nauwe financiële en economische betrekkingen tussen Nederland en
het VK vinden ook hun weerslag in het bedrijfsleven. Een aantal ondernemingen heeft zijn wortels zowel in Nederland als in het VK. Soms zijn deze
wortels zo sterk, dat één onderneming is opgebouwd uit een Britse en een
Nederlandse vennootschap, die elk hun eigen juridische status en beursnotering hebben, maar die hun onderneming of ondernemingen op basis
van één of meerdere samenwerkingsovereenkomsten gezamenlijk exploiteren. Door de grote verwevenheid van de activiteiten en financiën van
deze vennootschappen in Nederland en het VK, zou onduidelijkheid
kunnen ontstaan over de woonplaats van de betrokken vennootschappen.
Om discussie hieromtrent te voorkomen, is in artikel 4 een regeling
getroffen voor dergelijke ondernemingen met een «dubbele structuur».
Voor de zogenoemde «dual listed company arrangements» is in het vijfde
lid van artikel 4 bepaald dat de betrokken vennootschappen geacht
worden hun woonplaats te hebben in het land waar zij zijn opgericht, mits
zij hier hun hoofdnotering hebben. Wat moet worden verstaan onder een
«dual listed company arrangement» is neergelegd in lid 6 van artikel 4. In
de artikelsgewijze toelichting wordt hierop nader ingegaan en wordt een
aantal voorbeelden gegeven.
3.3 Vastgoedinvesteringsvehikels
Het VK kent in beginsel geen bronbelasting op dividenden. Op 1 januari
2007 is in het VK echter de belastingwetgeving inzake bepaalde vastgoedinvesteringsvehikels, de zogenoemde «real estate investment trusts»
(hierna REIT’s), van kracht geworden. Een REIT is, kort gezegd, een in het
VK gevestigde aandelenvennootschap waarvan het inkomen voor
tenminste 75 procent uit inkomsten uit onroerend goed bestaat. Daarnaast
moet aan een aantal andere voorwaarden worden voldaan, onder andere
met betrekking tot het aantal aandeelhouders, alvorens een vennootschap
als REIT kan worden aangemerkt. Het inkomen dat de REIT uit dit onroe-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

4

rend goed behaalt, is vrijgesteld van belasting. Op de dividenden die de
REIT uitkeert, wordt echter onder de Britse nationale wet 20 procent dividendbelasting (tarief 2008) ingehouden.
Het VK achtte het wenselijk om een zekere mate van bronheffing voor
deze REIT’s in het Verdrag te handhaven, om te voorkomen dat door een
REIT behaalde winsten geheel onbelast zullen blijven, nu in het Verdrag
een tarief van 0 procent voor deelnemingsdividenden is geïntroduceerd
(artikel 10, tweede lid, onderdeel b), subparagraaf (i)).
In artikel 10 is daarom een bronheffingstarief van 15 procent opgenomen
voor dividenden die hun oorsprong vinden in de inkomsten uit onroerend
goed en worden uitgedeeld door vastgoedinvesteringsvehikels die vrijgesteld zijn van belasting en (nagenoeg) hun gehele inkomen uitkeren
(tweede lid, onderdeel a), subparagraaf (ii)). Door de algemene formulering van deze bepaling is dit tarief niet alleen van toepassing op REIT’s,
maar ook op bijvoorbeeld fiscale beleggingsinstellingen (FBI’s) als
bedoeld in artikel 28 Wet op de vennootschapsbelasting 1969, indien deze
aan genoemde voorwaarden voldoen. Hiermee is onder het Verdrag een
vergelijkbare positie gecreëerd voor de Britse REIT en de Nederlandse FBI.
3.4 Pensioenen
Het Verdrag bevat, net als het Verdrag uit 1980, een artikel betreffende
werkzaamheden verricht in overheidsdienst (nu artikel 18, voorheen
artikel 19). Onder het Verdrag uit 1980 is dit artikel tevens van toepassing
op overheidspensioenen (artikel 19, tweede lid). Hiermee wordt voor deze
pensioenen een uitzondering gemaakt op de toepassing van het reguliere
pensioenartikel (artikel 18). Gevolg hiervan is dat wanneer een werknemer
zowel in de private als publieke sector pensioen heeft opgebouwd, zijn
pensioenuitkeringen dienen te worden gesplitst in een gedeelte waarop
het reguliere pensioenartikel van toepassing is en een gedeelte dat onder
de reikwijdte van artikel 19 valt. Dergelijke splitsingen blijken in de praktijk
vaak lastig te maken en brengen veel administratieve lasten met zich. Dit
heeft Nederland en het VK doen besluiten in het nu voorliggende Verdrag
een artikel betreffende overheidsdiensten op te nemen zonder hierin een
regeling te treffen voor overheidspensioenen. Alle pensioenuitkeringen
vallen hierdoor onder het reguliere pensioenartikel, ongeacht of deze zijn
opgebouwd in de private of de publieke sector. Een splitsing van
pensioenuitkeringen is niet langer noodzakelijk, hetgeen de uitvoering ten
goede komt. Reeds in 1991 is door de Staatssecretaris van Financiën bij
beantwoording van Kamervragen uit de Eerste Kamer (Handelingen I
1990/91, nr. 26, blz. 53–54.) gewezen op de praktische bezwaren die
optreden bij splitsing tussen particuliere en overheidspensioenen bij
overgang van de private naar de publieke sector en vice versa. Voorliggende aanpassing van de behandeling van overheidspensioenen dient
mede in dit licht te worden bezien.
Beide staten hebben onderkend dat bovengenoemde benadering kan
leiden tot een verschuiving van heffingsrechten over overheidspensioenen. Onder het Verdrag uit 1980 wordt het heffingsrecht over overheidspensioenen in beginsel toegewezen aan het land dat het overheidspensioen betaalt (bronstaat). In het nu voorliggende Verdrag zal het
heffingsrecht echter in beginsel worden toegewezen aan het land waar de
pensioengerechtigde woont (woonstaat). Daar de effectieve belastingdruk,
inclusief sociale zekerheidspremies, over pensioenuitkeringen in Nederland en het VK niet gelijk is, kan het voorgaande leiden tot een verandering van de effectieve lastendruk voor bepaalde groepen van belastingplichtigen. Om eventuele negatieve effecten in de effectieve lastendruk te
mitigeren, zijn partijen overeengekomen dat de regeling van het Verdrag
uit 1980 na inwerkingtreding van het nu voorliggende Verdrag nog van
toepassing kan blijven voor die belastingplichtigen die daar prijs op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

5

stellen. In de inwerkingtredingtredingsbepaling van het Verdrag is hiertoe
een overgangsregeling opgenomen (artikel 30, vierde lid).
3.5 Wederzijdse bijstand en arbitrage

Wederzijdse bijstand
Sinds lange tijd vormen de uitwisseling van inlichtingen en bijstand bij
invordering door verdragspartners voor Nederland belangrijke elementen
van het fiscale verdragsbeleid. Nederland streeft er dan ook naar om in
bilaterale belastingverdragen bepalingen op te nemen die voorzien in
uitwisseling van inlichtingen ten behoeve van de juiste uitvoering van het
verdrag en de nationale wetgeving van de verdragspartners als ook in het
verlenen van bijstand bij het innen van belastingschulden. Niet alleen kan
hiermee dubbele belasting worden voorkomen, ook dragen gegevensuitwisseling, grensoverschrijdende controles en internationale invorderingsmogelijkheden bij aan het voorkomen van het ontgaan belasting en
het tegengaan van fraude en misbruik van het verdrag. Zie ook de Notitie
internationaal fiscaal verdragsbeleid (onderdeel 3.5).
In het voorliggende Verdrag zijn zowel een informatieuitwisselingsbepaling opgenomen als een bepaling inzake bijstand bij invordering. Zoals
opgemerkt in onderdeel 2 was opname van een bepaling inzake bijstand
bij invordering aanvankelijk problematisch voor het VK. De Britse nationale wet stond internationale bijstand bij invordering niet toe. Uiteindelijk
bleek het VK in te kunnen met stemmen met een bijstandsbepaling
conform de bepaling uit het OESO-modelbelastingverdrag 2005 (OESOpublicaties, Parijs, juli 2005, zie ook www.oeso.org; hierna: OESO-modelverdrag 2005)1. Over het al dan niet opnemen van een informatieuitwisselingsartikel bestond geen discussie. Ook deze bepaling komt, op een
enkele toevoeging na, volledig overeen met de bepaling uit het OESOmodelverdrag 2005. Voor een nadere toelichting omtrent beide artikelen
zij verwezen naar de artikelsgewijze toelichting bij artikel 26 en 27.

Arbitrage

1

Inmiddels is door de OESO een nieuw
modelverdrag gepubliceerd: het OESO-modelverdrag 2008. Ten tijde van de onderhandelingen met het VK is echter nog gebruik
gemaakt van de versie uit 2005.

Ook opname van de mogelijkheid van arbitrage in een bilateraal
belastingverdrag maakt deel uit van het Nederlandse verdragsbeleid.
Arbitrage vormt het sluitstuk van de overlegprocedure, die in belastingverdragen wordt opgenomen om de bevoegde autoriteiten de mogelijkheid te geven, al dan niet op verzoek van een belastingplichtige, in wederzijds overleg te treden indien een situatie van dubbele belasting is
ontstaan ondanks de aanwezigheid van het belastingverdrag. Dergelijke
situaties kunnen zich onder andere voordoen als gevolg van een verschillende toepassing of interpretatie van het verdrag. De bevoegde autoriteiten kunnen door middel van een onderlinge overlegprocedure trachten
deze situatie van dubbele belasting alsnog ongedaan te maken. Om te
voorkomen dat een dergelijke overlegprocedure jaren voortduurt en
belastingplichtige in onzekerheid blijft verkeren, streeft Nederland in haar
belastingverdragen naar opname van een arbitragebepaling, inhoudende
dat wanneer de bevoegde autoriteiten niet binnen een termijn van twee
jaar tot een oplossing kunnen komen, het geschil kan worden voorgelegd
aan een arbitragecommissie. Opname van de mogelijkheid tot arbitrage
vormt een aansporing voor verdragspartners om een onderlinge overlegprocedure tijdig tot een oplossing te brengen.
Arbitrage in EU-verband is reeds geruime tijd geformaliseerd in het zogenoemde Arbitrageverdrag (Verdrag ter afschaffing van dubbele belasting
in geval van winstcorrecties tussen verbonden ondernemingen (90/436/
EG), 23 juli 1990, Brussel (Trb. 1990, 173 en Trb. 1997, 260). Dit verdrag is
op 1 januari 1995 in werking getreden en ziet specifiek op dubbele belasting ontstaan als gevolg winstcorrecties tussen verbonden onderne-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

6

mingen. De arbitragebepaling in een bilateraal belastingverdrag ziet niet
alleen op winstcorrecties, maar kan in beginsel worden ingeroepen voor
alle geschilpunten tussen bevoegde autoriteiten over toepassing van het
Verdrag.
De OESO heeft begin 2007 een onderzoeksrapport gepubliceerd inzake de
effectiviteit van de onderlinge overlegprocedure in bilaterale belastingverdragen («Improving the Resolution of Tax Treaty Disputes», Committee
on Fiscal Affairs, OESO, February 2007). In dit rapport is tevens uitgebreid
aandacht besteed aan arbitrage. Onder meer is een arbitragebepaling
voorgesteld die in 2008 is toegevoegd aan het artikel over de overlegprocedure in het OESO-modelverdrag (artikel 25). Ingevolge deze bepaling
kan een belastingplichtige een arbitrageprocedure starten indien de
bevoegde autoriteiten van de betrokken verdragslanden niet binnen een
periode van twee jaar via een onderlinge overlegprocedure tot overeenstemming kunnen komen. Het rapport bevat tevens een model uitvoeringsregeling bij de arbitragebepaling waarin procedurele aspecten van arbitrage worden neergelegd, zoals de samenstelling van de arbitragecommissie, de kostenverdeling, informatieverstrekking en vertrouwelijkheid.
Op voorstel van Nederland is in het voorliggende Verdrag een arbitragebepaling overeengekomen die overeenstemt met de door de OESO opgestelde bepaling zoals hiervoor beschreven. Beide staten achtten het raadzaam direct bij het sluiten van het Verdrag een Onderlinge overeenkomst
(’Mutual Agreement’ hierna: de «Onderlinge overeenkomst») te sluiten
over de toepassing van de arbitragebepaling. Het is de eerste keer dat een
dergelijke overeenkomst over de uitvoering van de arbitrageregeling bij
een verdrag is overeengekomen. De tekst van de overeenkomst is gebaseerd op de genoemde modeluitvoeringsregeling van de OESO. Deze
tekst heeft een aantal uiterlijke kenmerken die lijken te duiden op een
beleidsafspraak of «Memorandum of Understanding (MoU)». Maar inhoudelijk bevat het een aantal voor de burger bindende bepalingen. De
Onderlinge Overeenkomst dient daarom te worden beschouwd als uitvoeringsverdrag, dat hierbij mede ter goedkeuring wordt voorgelegd. Met het
oog daarop is de tekst van deze Onderlinge Overeenkomst bekendgemaakt in het Tractatenblad.
Voor een nadere toelichting omtrent de arbitragebepaling wordt verwezen
naar de artikelsgewijze toelichting op artikel 25.

4. BUDGETTAIRE ASPECTEN
De budgettaire gevolgen van het Verdrag zullen naar verwachting per
saldo neutraal uitpakken. Veel bepalingen zijn slechts op technische
punten aangepast, hetgeen geen budgettaire gevolgen heeft. Voor het
Nederlandse bedrijfsleven zal het Verdrag bij toenemende activiteiten en
investeringen in het VK positief uitwerken. De grenzen van de heffingsbevoegdheden van beide landen zijn duidelijk vastgelegd en er is een
goede grondslag gelegd voor overleg en geschillenbeslechting in die
situaties waarin toepassing van het Verdrag desalniettemin tot problemen
zou kunnen leiden.

5. UITVOERINGSKOSTEN EN ADMINISTRATIEVE LASTEN
De gevolgen voor zowel de uitvoeringskosten voor de Belastingdienst als
de administratieve lasten voor het bedrijfsleven worden neutraal ingeschat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

7

6. INBRENG VAN DERDEN
In een persbericht van 2 februari 1999 (nr. 99-027, Directie Voorlichting)
heeft het Ministerie van Financiën aangekondigd vermoedelijk onderhandelingen aan te zullen gaan met onder andere het VK om tot een algemeen verdrag tot vermijden van dubbele belasting te komen. In de jaren
hierop volgend zijn de lopende onderhandelingen met het VK op gezette
tijden in persberichten onder de aandacht gebracht. Belanghebbenden is
verzocht de voor hen van belang zijnde aangelegenheden betreffende
(dubbele) belasting in de relatie tot het VK kenbaar te maken aan het
Ministerie van Financiën. In de loop der jaren zijn verschillende reacties
ontvangen over de verdragsrelatie tussen Nederland en het VK. Deze
reacties zijn in (de voorbereiding van) de onderhandelingen meegenomen.

7. KONINKRIJKSPOSITIE
Het Verdrag wordt, wat het Koninkrijk der Nederlanden betreft, aangegaan
voor Nederland. In artikel 29 is evenwel bepaald dat het Verdrag onder
voorwaarden kan worden uitgebreid tot de delen van het Koninkrijk der
Nederlanden die niet in Europa zijn gelegen. Met deze formulering is
beoogd reeds nu rekening te houden met de voorziene gewijzigde situatie
na de staatkundige hervormingen van het Koninkrijk.
Indien tot uitbreiding wordt overgegaan, behoeft dit een afzonderlijk
verdrag dat door het Koninkrijk ten behoeve van de Caribische delen van
het Koninkrijk met het VK wordt overgegaan.

II ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
Titel en preambule
Evenals het Verdrag uit 1980 geldt dit Verdrag voor belastingen naar het
inkomen en naar vermogenswinsten, maar niet voor belastingen naar het
vermogen. Het VK kent geen vermogensbelasting en Nederland heeft met
ingang van 1 januari 2001 de Wet op de vermogensbelasting 1964 laten
vervallen. Het VK kent wel een aparte vermogenswinstbelasting.
Hoewel in titel en preambule de regeringen worden genoemd als verdragspartijen, zal het Verdrag uiteraard tussen de beide staten gelden.
Belastingen waarop het Verdrag van toepassing (artikel 2 juncto
artikel I van het Protocol)
In het eerste lid is de materiële werkingssfeer van het Verdrag neergelegd.
Deze bepaling komt vrijwel overeen met het eerste lid van artikel 2 uit het
OESO-modelverdrag 2005, met dien verstande dat in de onderhavige
bepaling geen verwijzing is opgenomen naar belastingen geheven ten
behoeve van staatkundige onderdelen of plaatselijke publiekrechtelijke
lichamen, vanwege het geringe belang hiervan.
De opsomming van de Britse en Nederlandse belastingen in het derde lid
verschilt vrijwel niet van het Verdrag uit 1980. Toegevoegd aan Britse zijde
is de verwijzing naar de «supplementary charge in respect of ring fence
trades». Het betreft hier een aanvullende heffing in de Britse vennootschapsbelasting van 10% over inkomsten uit olie- en gaswinning en uit de verwerving, het genot of de exploitatie van olie- en gasrechten in het VK of op
het Britse continentale plat. De heffing is ingevoerd in 2002. De verwijzing
naar deze heffing is op verzoek van de Britten opgenomen om Nederland
de mogelijkheid te bieden zijn inwoners een voorkoming van dubbele

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

8

belasting te bieden ingevolge artikel 21 van het Verdrag. Dit is verduidelijkt in artikel I van het Protocol.
Algemene begripsbepalingen (artikel 3 juncto artikel III van het
Protocol)
De definitie van de uitdrukking «Nederland» is opgenomen in artikel 3,
eerste lid, onderdeel b, van het Verdrag. De verdragsluitende partijen
hebben beoogd dit Verdrag slechts te laten gelden tussen het Verenigd
Koninkrijk en het in Europa gelegen deel van het Koninkrijk der Nederlanden. De mogelijkheid bestaat dat op grond van artikel 29 het Verdrag
op enig moment wordt uitgebreid tot delen van het Koninkrijk der Nederlanden die niet in Europa zijn gelegen. De gekozen formulering is zodanig
vormgegeven dat de voorgenomen staatkundige hervormingen naar
verwachting geen invloed zullen hebben op het toepassingsbereik van het
Verdrag.
Nederland en het VK wensten een definitie op te nemen van de uitdrukking «pensioenregeling» (tweede lid, onderdeel l). Wat hier in het geval
van Nederland en het VK specifiek onder wordt verstaan, is verduidelijkt
in artikel III van het Protocol. In het geval van Nederland betreft het
pensioenfondsen die zijn opgericht onder en worden gereguleerd door de
Nederlandse wet- en regelgeving. Daarnaast dienen de inkomsten van
deze pensioenfondsen nagenoeg geheel te zijn vrijgesteld van belasting.
Door te verwijzen naar zijn nationale wet heeft Nederland zekergesteld dat
de Nederlandse fondsen die voorzien in invaliditeits-, weduwen- en
wezenpensioenen onder de reikwijdte van de definitie kunnen vallen. Ook
het VK verwijst in zijn definitie naar zijn nationale wet.
Woonplaats (artikel 4 junctis artikel II en III van het Protocol)
Dit artikel bevat een aantal toevoegingen ten opzichte van artikel 4 uit het
Verdrag uit 1980, gericht op opheffing van een aantal onduidelijkheden en
onvolkomenheden welke sinds de inwerkingtreding van het Verdrag uit
1980 aan het licht waren gekomen. Op de eerste plaats worden pensioenregelingen en charitatieve instellingen als verdragsgerechtigd aangemerkt
(tweede lid, onderdeel a en b). Hiermee wordt buiten twijfel gesteld dat
zowel erkende pensioenfondsen als vrijgestelde organisaties die zich
uitsluitend richten op religieuze, liefdadige, wetenschappelijke, culturele
of onderwijs doeleinden aanspraak kunnen maken op de voordelen van
het Verdrag. Opname van deze verduidelijking is in lijn met het commentaar bij artikel 4 van het OESO-modelverdrag 2005 (paragraaf 8.2 en 8.3).
Zoals reeds toegelicht in onderdeel 3.2, is in het vierde lid van dit artikel
neergelegd hoe voor toepassing van het Verdrag de woonplaats van een
lichaam zal worden bepaald, ingeval sprake is van een dubbele woonplaats. Onder het Verdrag uit 1980 wordt een dergelijk lichaam geacht
inwoner te zijn van het land waar de effectieve leiding van het lichaam
werd uitgeoefend. In de praktijk blijkt dit criterium niet altijd tot een bevredigende oplossing te leiden. Nederland en het VK hebben daarom
besloten te trachten een dergelijke situatie op te lossen via wederzijds
overleg. In Nederland kan hiertoe een verzoek worden ingediend bij de
Directie Internationale Fiscale Zaken van het ministerie van Financiën.
Tijdens de onderhandelingen is een overzicht opgesteld van factoren, in
willekeurige volgorde, die bij het bepalen van de woonplaats in aanmerking zullen worden genomen:
(i) de plaats waar het senior management wordt uitgeoefend;
(ii) de plaats waar de bestuursvergaderingen plaatsvinden;
(iii)de plaats waar het hoofdkantoor is gevestigd;
(iv)de mate en aard van economische verbondenheid van het lichaam met
elk van beide staten;
(v) de vraag of het feit dat het lichaam wordt geacht inwoner te zijn van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

9

een van de verdragstaten en niet van de andere verdragsstaat, het
risico met zich brengt dat misbruik wordt gemaakt van het Verdrag dan
wel dat de nationale wet van een van beide verdragstaten onjuist
wordt toegepast.
Bovengenoemde opsomming is niet limitatief en elk geval zal afzonderlijk
worden bekeken. Factor (v) zal met name relevant zijn in misbruiksituaties.
Gedacht kan worden aan het verplaatsen van een lichaam uit Nederland
naar het VK om Nederlandse dividendbelasting te ontgaan, het verplaatsen van een lichaam uit het VK naar Nederland om Britse vermogenswinstbelasting te ontgaan en het verplaatsen van een verliesvennootschap naar
het VK om aldaar gebruik te kunnen maken van de mogelijkheid om
verliezen binnen concern over te dragen. Ook deze voorbeelden zijn niet
limitatief.
Indien Nederland en het VK niet tot overeenstemming kunnen komen over
de woonplaats van het lichaam, zal deze voor toepassing van het Verdrag
van geen van beide staten inwoner zijn. Het lichaam zal dan geen beroep
kunnen doen op de verdragsvoordelen. Artikel 21 inzake de vermijding
van dubbele belasting kan in deze gevallen overigens wel worden toegepast, opdat eventuele dubbele belasting ongedaan kan worden gemaakt.
Ook kan het lichaam een beroep doen op de non-discriminatie bepalingen
uit artikel 24 en verzoeken om een overlegprocedure onder artikel 25.
De bepaling van artikel 4, vierde lid, beoogt een regeling te treffen voor de
bepaling van de woonplaats van lichamen met een dubbele woonplaats.
Deze bepaling vloeit voort uit de wens van beide verdragslanden oneigenlijk gebruik of misbruik van het verdrag te kunnen bestrijden, zoals voornoemde situatie waarin de zetel van een Nederlands lichaam uit Nederland naar het VK wordt verplaatst, om vervolgens vrij van dividendbelasting winstuitkeringen te doen. Het VK kent immers geen dividendbelasting
(met uitzondering van dividenden uitgekeerd door Real Estate Investment
Trusts) en Nederland wel. In een dergelijke situatie is het denkbaar dat de
bevoegde autoriteiten geen overeenstemming bereiken over de vestigingsplaats van het betreffende lichaam. Alsdan wordt het lichaam geacht
van geen van beide landen inwoner te zijn voor toepassing van de
verdragsvoordelen en kunnen beide landen hun nationale wetgeving
onverkort toepassen. Nederland kan dan in voornoemd voorbeeld mogelijk dividendbelasting inhouden op de winstuitkeringen van het lichaam.
Het lichaam zal echter ook in Nederland én in het VK belast kunnen
worden over zijn wereldinkomen. Om deze dubbele belasting alsnog te
kunnen wegnemen, is in artikel 4, vierde lid, van het verdrag bepaald dat
toepassing van o.a. het voorkomingsartikel (artikel 21) mogelijk blijft. Ook
heeft het lichaam toegang tot de overlegprocedures (artikel 25). Hoe in
voorkomende gevallen voorkoming van dubbele belasting wordt gegeven, zal door de bevoegde autoriteiten in gezamenlijk overleg worden
bepaald. De bevoegde autoriteiten zullen op basis van de feiten en
omstandigheden beoordelen welke inkomsten redelijkerwijs toekomen
aan het VK en Nederland. Vervolgens zal volgens de methodiek van artikel
21 de dubbele belasting ongedaan worden gemaakt.
Indien een vennootschap vóór inwerkingtreding van het Verdrag volgens
de nationale wet van de verdragstaten inwoner was van zowel Nederland
als het VK en de vestigingsplaats van deze vennootschap destijds is
bepaald door middel van de «tie breaker» uit artikel 4, derde lid van het
Verdrag uit 1980, zullen de verdragstaten er niet naar streven de vestigingsplaats van deze vennootschap opnieuw te beoordelen, mits de feiten
en omstandigheden ongewijzigd blijven. Wanneer na inwerkingtreding
van het Verdrag een verandering optreedt in de feiten en omstandigheden
en de verdragstaten vaststellen dat de vestigingsplaats is gewijzigd (of dat
de vennootschap niet langer inwoner is voor toepassing van het Verdrag),
zal deze nieuwe vestigingsplaats enkel van toepassing zijn op inkomsten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

10

en vermogenswinsten die opkomen nadat die nieuwe vestigingsplaats (of
het ontbreken daarvan) is bepaald.
Nu in het verdrag een andere methodiek wordt gehanteerd voor het
bepalen van de woonplaats van een lichaam met een dubbele woonplaats
dan in het verdrag uit 1980, zou in voorkomende gevallen een verandering
van woonplaats kunnen optreden. Dit zal zich vermoedelijk echter slechts
incidenteel voordoen. In veel gevallen zal de nieuwe methodiek leiden tot
dezelfde vestigingsplaats als de oude methodiek. Zolang de feiten en
omstandigheden niet zijn gewijzigd, zullen de verdragstaten zoals gemeld
de woonplaats in beginsel niet opnieuw beoordelen. Veranderende feiten
en omstandigheden kunnen wel aanleiding geven de woonplaats opnieuw
vast te stellen. Dit zou echter ook gelden wanneer de woonplaats onder
het nu voorliggende verdrag nog steeds zou worden bepaald op basis van
de plaats van effectieve leiding. Ook dan kunnen gewijzigde feiten en
omstandigheden immers resulteren in een verschuiving van de woonplaats van een lichaam. Er is geen speciale compartimenteringsbepaling
opgenomen, daar de situatie immers niet anders is dan alle andere
gevallen waarin de zetel van een lichaam wordt verplaatst.
De bepalingen betreffende ondernemingen met dubbele structuur, de
«dual listed company arrangements», zijn in onderdeel 3.2 reeds toegelicht (vijfde en zesde lid). In het zesde lid wordt aangegeven wanneer
sprake is van een dergelijke dubbele structuur. Dat lid ziet op situaties
waarbij twee vennootschappen hun wederzijdse belangen, mede gezien
de belangen van hun aandeelhouders, op elkaar afstemmen. De volgende
factoren worden hierbij in aanmerking genomen:

(a) De benoeming van een identieke of nagenoeg identieke raad van
beheer
Beide vennootschappen dienen een vrijwel identieke raad van beheer te
hebben. Dit kan onder meer worden bewerkstelligd door voor beide
vennootschappen statutair vast te leggen dat de aandeelhoudersvergaderingen van die vennootschappen in beginsel een bestuurder slechts
kunnen benoemen als dat voor beide vennootschappen gebeurt.
Door de formulering van onderdeel (a) mist dit onderdeel niet direct
toepassing wanneer de benoeming van identieke besturen wordt belemmerd door gekwalificeerde aandeelhoudersbesluiten. Zolang de ongelijkheid van de besturen slechts incidenteel is en binnen redelijke termijn
wordt hersteld, zal aan het bepaalde in onderdeel (a) zijn voldaan.
Ook kan het voorkomen dat bestuurders slechts bij één van beide vennootschappen – al of niet gedwongen – terugtreden. Ook in een dergelijk geval
mist de bepaling niet direct toepassing, mits de vennootschap een regeling kent om de situatie van identieke besturen binnen een redelijke
termijn te repareren.
Ten slotte zij opgemerkt dat volgens vaste jurisprudentie «nagenoeg
geheel» betekent «voor 90% of meer». In de onderhavige situatie waar het
groepen personen betreft, is een dergelijke cijfermatige toets minder
toepasbaar. De vennootschappen kunnen voor toepassing van deze bepaling geacht worden aan dit criterium te voldoen indien hun besturen – die
vaak uit meer dan tien personen bestaan – identiek zijn op één of twee
leden na, afhankelijk van de omvang van het bestuur. Hierbij speelt ook de
duur van de ongelijkheid tussen beide besturen een rol en de termijn
waarbinnen de ongelijkheid wordt gerepareerd.

(b) Bestuur van de bedrijfsactiviteiten van beide lichamen op een
gemeenschappelijke basis
Aan het gemeenschappelijke bestuur van de activiteiten van beide
vennootschappen ligt veelal een samenstel van samenwerkingsovereenkomsten tussen deze vennootschappen ten grondslag. In deze overeen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

11

komsten kan worden neergelegd dat beide vennootschappen en hun
dochterondernemingen een gemeenschappelijk operationeel beleid
voeren en door het uitwisselen van relevante bedrijfsinformatie een
gemeenschappelijk operationeel platform creëren en handhaven. Ook kan
worden gedacht aan het uitwisselen van het vrije gebruik van patenten en
know-how, handelsmerken en andere commercieel waardevolle informatie. Tevens kunnen beide vennootschappen gezamenlijk optreden op
de markten voor grondstoffen en verpakkingsmaterialen om zo schaal- en
andere voordelen te kunnen behalen.

(c) Aan elkaar gelijkgestelde uitdelingen aan aandeelhouders op basis van
een verdeelsleutel tussen beide lichamen, mede in het geval van liquidatie
van een of beide lichamen (wellicht behoudens valutaresultaten).
Beide vennootschappen dienen regelingen te hanteren gericht op gelijke
economische behandeling van de aandeelhouders van beide vennootschappen. Dit betekent dat de dividenden die beide vennootschappen
uitkeren, aan elkaar gelijk dienen te zijn. Het is aan te bevelen dat de
vennootschappen gelijke boekjaren hebben en dezelfde waarderingsgrondslagen toepassen, waarbij de dividenden op gewone aandelen
worden uitbetaald op basis van een formule die is gerelateerd aan de
nominale waarde van het geplaatste aandelenkapitaal van beide vennootschappen.
Hierbij moet worden opgemerkt dat als gevolg van valutaverschillen
tussen de euro en het Britse pond verschillen kunnen optreden in de
waarde die de aandeelhouders feitelijk ontvangen.
Onder omstandigheden kan sprake zijn van ongelijke dividenduitkeringen
door beide vennootschappen, bijvoorbeeld omdat een van de vennootschappen feitelijk of rechtens niet in staat is een dividend uit te betalen.
De bepaling mist in die gevallen echter geen toepassing als een dergelijke
situatie zich incidenteel voordoet en er een regeling bestaat die een gelijkschakeling van dividenden alsnog zal bewerkstelligen. Een dergelijke
regeling kan bijvoorbeeld voorzien in het creëren van bestemmingsreserves die slechts aan een enkele groep van aandeelhouders kunnen
worden uitbetaald.
Ook andere situaties kunnen door een dergelijke regeling worden gedekt,
zoals het afzien van dividend in een gegeven jaar door de aandeelhouders
van één van beide vennootschappen. Andere voorbeelden zijn het
ontstaan van een aperte en onredelijke ongelijkheid tussen de dividenduitkeringen als gevolg van plotselinge en hevige valutaverschillen of overheidsoptreden waardoor geen gelijke dividendbetalingen kunnen plaatsvinden.
Om ervoor te zorgen dat beide vennootschappen altijd in staat zijn
dividendbetalingen aan hun aandeelhouders te verrichten en aldus de
economische belangen van de aandeelhouders te eerbiedigen, kunnen
regelingen worden opgesteld die voorzien in de overdracht van middelen
en activa tussen beide vennootschappen. Hierdoor ontstaat een evenwicht
tussen de door beide vennootschappen gegenereerde inkomsten en de
economische belangen van hun aandeelhouders.
Wanneer gesproken wordt over dividend zal dit tevens liquidatie-uitkeringen omvatten. Inkopen van eigen aandelen worden hier voor toepassing
van deze bepaling buiten aanmerking gelaten. Hierbij wordt wel opgemerkt dat geen van beide vennootschappen aandelen kan inkopen zonder
toestemming van de andere vennootschap. Overigens dient dit ook te
gelden voor het uitgeven van aandelen. Dergelijke handelingen zullen
immers doorgaans invloed hebben op de uitvoering van bovengenoemde
regelingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

12

(d) Stemming door de aandeelhouders van beide lichamen gewoonlijk in
de praktijk als een enkel besluitvormingsorgaan bij wezenlijke kwesties
die hun gemeenschappelijke belangen betreffen.
Hierbij kan worden gedacht aan regelingen, beleid of de gewoonte op
basis waarvan belangrijke besluiten door de aandeelhouders van beide
vennootschappen dienen te worden goedgekeurd. Dergelijke besluiten
worden door de besturen van beide vennootschappen aan hun aandeelhouders voorgelegd en worden pas van kracht als beide groepen aandeelhouders daaraan hun instemming hebben gegeven. Een dergelijke handelwijze is veelal gebruikelijk bij de benoeming en beloning van bestuurders,
acquisities en verkopen die de goedkeuring van de algemene vergadering
van aandeelhouders behoeven en belangrijke statutenwijzigingen of wijzigingen van de samenwerkingsovereenkomsten.
Overigens zijn ook besluiten denkbaar die niet aan de goedkeuring van
derden – waaronder ook de aandeelhoudersvergadering van de andere
vennootschap – kunnen worden onderworpen, zoals besluiten die genomen worden op basis van bepaalde wettelijke bevoegdheden van de
algemene vergadering van aandeelhouders. Dergelijke besluiten – die
overigens wel voor beide vennootschappen gelijk kunnen luiden – worden
derhalve door de aandeelhouders van beide vennootschappen afzonderlijk genomen. Dit betreft bijvoorbeeld de goedkeuring van de jaarrekening,
de benoeming van de accountants en het ontslag van bestuurders.
Ook kan zich de situatie voordoen dat een besluit slechts in één van beide
vergaderingen van aandeelhouders wordt gebracht, als gevolg van een
wettelijke regeling. Hierbij kan gedacht worden aan de situatie waarin de
wetgever van een van beide landen op enig moment voor bepaalde
beslissingen de goedkeuring van de aandeelhouders voorschrijft. Dergelijke uitzonderlijke gevallen zullen zich slechts incidenteel voordoen en
zullen om die reden niet aan de toepassing van de bepaling in de weg
staan.

(e) Het bestaan van regelingen voor wederzijdse borgstellingen ten
aanzien van, of soortgelijke financiële ondersteuning van, elkaars
materiële verplichtingen of werkzaamheden.
Daarbij kan met name gedacht worden aan een borgstellingsregeling voor
het opnemen en doorlenen van gelden, hetzij door de vennootschap zelf
dan wel door hun middellijke en onmiddellijke, binnen- en buitenlandse
dochterondernemingen, bijvoorbeeld ten behoeve van het aankopen of
het ontwikkelen van nieuwe activiteiten. Krachtens een dergelijke regeling
voor wederzijdse garanties op leningen zal de ene vennootschap, op
verzoek van de andere, de leningen van die andere vennootschap garanderen. Dit geldt ook voor de leningen opgenomen door hun wederzijdse
dochtermaatschappijen. Door een dergelijke regeling kunnen kapitaalverschaffers vertrouwen op de gezamenlijke financiële draagkracht van beide
vennootschappen. Overigens impliceert een dergelijke regeling niet dat
alle leningen wederzijds moeten worden gegarandeerd. Dat zou in voorkomende gevallen op praktische en juridische bezwaren kunnen stuiten.
Ten slotte zij opgemerkt dat zowel de uitvoering van de onder (a) tot en
met (e) genoemde samenwerkingsovereenkomsten en regelingen als de
totstandkoming en de wijziging daarvan kunnen worden geborgd in de
statuten van beide vennootschappen. Op die manier zijn de aandeelhouders van beide vennootschappen beter in staat de bestuurders te verplichten de overeenkomsten uit te voeren en zo hun respectieve economische
belangen te beschermen.
In artikel II van het Protocol is zoals gebruikelijk een bepaling opgenomen
om zeker te stellen dat natuurlijke personen die, naar de feiten en omstandigheden beoordeeld, wonen aan boord van een schip,onder de personen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

13

kunnen vallen op wie het Verdrag van toepassing is. Hiertoe is in artikel II
van het Protocol bepaald dat ook de thuishaven van het desbetreffende
schip in aanmerking zal worden genomen bij het bepalen van de woonplaats van deze persoon.
Vaste inrichting (artikel 5)
Het artikel betreffende de vaste inrichting komt overeen met de bepaling
uit het OESO-modelverdrag 2005 en is in lijn met het Nederlandse
verdragsbeleid zoals beschreven in paragraaf 4.3.1.2 van de Notitie internationaal fiscaal verdragsbeleid.
In het eerste lid is overeenkomstig het OESO-modelverdrag 2005 vastgelegd dat de uitdrukking «vaste inrichting» voor de toepassing van het
verdrag betekent een vaste bedrijfsinrichting met behulp waarvan de
werkzaamheden van een onderneming geheel of gedeeltelijk worden
uitgeoefend. In het tweede lid is vervolgens bepaald dat de uitdrukking
«vaste inrichting» in het bijzonder omvat een plaats waar leiding wordt
gegeven, een filiaal, een kantoor, een fabriek, een werkplaats en een mijn,
olie- of gasbron, steengroeve of enige andere plaats waar natuurlijke
rijkdommen worden gewonnen.
In het derde lid is overeenkomstig het OESO-modelverdrag 2005 bepaald
dat een plaats van uitvoering van een bouwwerk of van constructie- of
installatiewerkzaamheden slechts dan een vaste inrichting vormt indien
de duur daarvan 12 maanden overschrijdt.
In het vierde lid zijn, overeenkomstig het OESO-modelverdrag 2005, zes
situaties omschreven waarin geen «vaste inrichting» aanwezig wordt
geacht. Gemeenschappelijk kenmerk van deze situaties is dat het daarbij
gaat om het aanhouden of gebruiken van een vaste bedrijfsinrichting
waarin uitsluitend activiteiten van voorbereidende aard of met het
karakter van hulpwerkzaamheid worden verricht. Wanneer een voor een
onderneming werkzame persoon, anders dan een onafhankelijke vertegenwoordiger in de zin van het zesde lid, gemachtigd is namens haar in
een verdragsluitende Staat overeenkomsten af te sluiten en dat recht
aldaar gewoonlijk uitoefent, wordt die onderneming volgens het vijfde lid
overeenkomstig het OESO-modelverdrag 2005, geacht in die Staat een
vaste inrichting te hebben voor alle werkzaamheden die deze persoon
voor haar verricht, behoudens indien deze werkzaamheden kwalificeren
als activiteiten van voorbereidende aard of het karakter hebben van hulpwerkzaamheid in de zin van het vierde lid.
In het zesde lid is overeenkomstig het OESO-modelverdrag 2005 bepaald
dat een onderneming niet geacht wordt een vaste inrichting in een
verdragsluitende Staat te bezitten op grond van de enkele omstandigheid
dat zij aldaar zaken doet door middel van een makelaar, een algemeen
commissionair of enige andere onafhankelijke vertegenwoordiger, op
voorwaarde dat deze personen handelen in de normale uitoefening van
hun bedrijf.
Ten slotte bepaalt het zevende lid in overeenstemming met het OESOmodelverdrag 2005, dat de enkele omstandigheid dat een vennootschap
die inwoner is van een verdragsluitende Staat, een dochtervennootschap
of een moedervennootschap heeft die in de andere verdragsluitende Staat
is gevestigd, dan wel in die andere Staat door middel van een vaste
inrichting of anderszins zaken doet, niet meebrengt dat een van deze
vennootschappen een vaste inrichting van de andere vennootschap
vormt.
Inkomsten uit onroerende zaken (artikel 6)
Ook dit artikel volgt het OESO-modelverdrag 2005 en het Nederlandse
verdragsbeleid zoals beschreven in de Notitie internationaal fiscaal
verdragsbeleid. In het eerste lid is overeenkomstig het OESO-modelver-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

14

drag 2005 bepaald dat inkomsten die een inwoner van een verdragsluitende Staat verkrijgt uit onroerende goederen (inkomsten uit landbouw- of
bosbouwbedrijven daaronder begrepen), die in de andere verdragsluitende Staat zijn gelegen in die andere Staat mogen worden belast.
In het tweede lid is vastgelegd dat de uitdrukking «onroerende goederen»
de betekenis heeft die daaraan wordt toegekend door het recht van de
verdragsluitende Staat waar de desbetreffende goederen zijn gelegen. Het
tweede lid bepaalt verder dat de uitdrukking ook de goederen omvat die
bij de onroerende goederen behoren, levende en dode have van land- en
bosbouwbedrijven, rechten waarop de bepalingen van het privaatrecht
betreffende de grondeigendom van toepassing zijn, vruchtgebruik van
onroerende goederen en rechten op veranderlijke of vaste vergoedingen
ter zake van de exploitatie, of het recht tot exploitatie, van minerale aardlagen, bronnen en andere natuurlijke rijkdommen, maar niet schepen en
vliegtuigen.
Het derde lid bepaalt, in overeenstemming met het OESO-modelverdrag
2005, dat de bepalingen van het eerste lid van toepassing zijn op inkomsten verkregen uit het rechtstreekse genot, het verhuren of verpachten en
elke andere vorm van exploitatie van onroerende goederen.
In het vierde lid is ten slotte, in overeenstemming met het OESO Modelverdrag 2005, bepaald dat de bepalingen van het eerste en derde lid ook
van toepassing zijn op inkomsten uit onroerende goederen van een onderneming.
Winst uit onderneming (artikel 7)
Artikel 7 is tevens in lijn met het Nederlandse verdragsbeleid en het
OESO-modelverdrag 2005. Indien een onderneming van een verdragsluitende Staat haar bedrijf uitoefent door middel van een in de andere
verdragsluitende Staat gevestigde vaste inrichting, mag de winst van die
onderneming, in overeenstemming met het OESO-modelverdrag 2005,
worden belast in die andere Staat voor zover deze winst aan de vaste
inrichting kan worden toegerekend.
In het tweede lid is daartoe bepaald dat deze toerekening dient te
geschieden volgens het zogenoemde «arm’s length»-beginsel. Aan de
vaste inrichting wordt derhalve dat deel van de winst van de onderneming
toegerekend dat zij geacht zou kunnen worden te behalen indien zij een
onafhankelijke onderneming zou zijn die onder dezelfde of soortgelijke
omstandigheden dezelfde of soortgelijke werkzaamheden zou uitoefenen
en geheel onafhankelijk zou handelen van de onderneming waarvan zij
een vaste inrichting is.
In lijn met het «arm’s length»-beginsel regelt het derde lid vervolgens dat
bij het bepalen van de aan de vaste inrichting toe te rekenen winst, de
kosten die ten behoeve van die vaste inrichting zijn gemaakt, daaronder
begrepen kosten van de leiding en algemene beheerskosten, in aftrek
worden toegelaten, ongeacht of deze kosten zijn gemaakt in de verdragsluitende Staat waar de vaste inrichting is gevestigd of elders.
In het vierde lid is in dit verband nog bepaald dat enkel op grond van de
omstandigheid dat een vaste inrichting goederen of koopwaar voor de
onderneming aankoopt geen winst aan de vaste inrichting kan worden
toegerekend.
Het vijfde lid bepaalt dat de aan een vaste inrichting toe te rekenen winst
van jaar tot jaar volgens dezelfde methode dient te geschieden, tenzij er
een goede en genoegzame reden bestaat voor wisseling van methode.
In het zesde lid is ten slotte, in overeenstemming met het OESO-modelverdrag, bepaald dat in de winst begrepen inkomstenbestanddelen die afzonderlijk in andere artikelen van het verdrag worden behandeld, door die
artikelen worden beheerst.
Beide landen onderschrijven het principe dat de winsttoerekening tussen
het «hoofdhuis» en de vaste inrichting ten aanzien van bedrijfsklare

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

15

projecten, de «turn-key»-projecten, dient plaats te vinden met inachtneming van de functies die door de vaste inrichting worden uitgevoerd, de
activa die door de vaste inrichting worden gebruikt en de risico’s die de
vaste inrichting op zich neemt. Bij dergelijke «turn-key» projecten, die
veelal kant-en-klaar worden opgeleverd, wil het nog wel eens voorkomen
dat het land waar het project wordt opgeleverd de volledige contractsom
in de belastingheffing betrekt, ook als een groot deel van de (voorbereidende) werkzaamheden voor de oplevering in het andere land hebben
plaatsgevonden. Zowel Nederland als het VK zijn van mening dat de winst
behoort te worden verdeeld naar de mate waarin, onder andere, de werkzaamheden in beide landen zijn verricht. Zie voor een nadere toelichting
omtrent het Nederlandse standpunt inzake «turn-key»-projecten ook paragraaf 4.3.1.4.2 van de Notitie internationaal fiscaal verdragsbeleid.
In afwijking van het OESO-modelverdrag is in artikel 7 niet uitdrukkelijk
vastgelegd dat de winst die aan de vaste inrichting moet worden toegerekend, onder omstandigheden op praktische wijze kan worden bepaald op
basis van een verdeling van de totale winst van de onderneming met
behulp van een of meer vaste verdeelsleutels. In het OESO-modelverdrag
is dit beginsel neergelegd in het vierde lid van artikel 7. Ook in het Verdrag
uit 1980 was deze bepaling niet opgenomen.
Internationaal vervoer (artikel 8)
De winst behaald met de exploitatie van schepen en vliegtuigen in internationaal verkeer is ter belastingheffing toegewezen aan de verdragsluitende staat waar de onderneming is gevestigd.
Het regime voor scheep- en luchtvaartwinst geldt op Brits verzoek en in
overeenstemming met het commentaar bij artikel 8 van het OESO-modelverdrag 2005 ook voor winst die door de hiervoor bedoelde onderneming
wordt verkregen uit het gebruik, het onderhoud of de verhuur van containers voor het vervoer van goederen, mits deze winst samenhangt met de
winst bedoeld in het eerste lid van artikel 8 (tweede lid).
Overeenkomstig het OESO-modelverdrag 2005 geldt het bepaalde in het
eerste lid van dit artikel tevens voor winst verkregen uit de exploitatie van
schepen en vliegtuigen in internationaal verkeer door middel van participatie in een poolovereenkomst of deelname in een gemeenschappelijk
bedrijf of internationaal opererend agentschap (derde lid). Een dergelijke
bepaling is niet nieuw voor Nederland en is onder andere opgenomen in
de verdragen met Italië (Trb. 1990, 86), Noorwegen (Trb. 1990, 30) en
Albanië (Trb 2004, 281).
Tot slot zij opgemerkt dat de Nederlandse versie van artikel 8, derde lid,
verschilt van de Engelse tekst, nu in de Nederlandse tekst gesproken
wordt over «de deelneming» en in de Engelse tekst over «the participant».
De tekst van dit artikellid is gebaseerd op artikel 8, vierde lid, van het
OESO-modelverdrag 2005 en paragraaf 24 van bijbehorend OESO-commentaar. De OESO spreekt ook over «the participant». Het zou beter zijn
geweest in de Nederlandse tekst de begrippen «de deelnemer» of «de
participant» te hanteren.
Gelieerde ondernemingen (artikel 9 juncto artikel IV van het
Protocol)
Artikel 9 stemt overeen met het Nederlandse verdragsbeleid en het OESOmodelverdrag 2005 en bevat,het zogenoemde «arm’s length»-beginsel
voor grensoverschrijdende transacties tussen verbonden ondernemingen.
Op basis van dit «arm’s length»-beginsel zouden in de transacties tussen
verbonden ondernemingen normaliter geen voorwaarden worden overeengekomen die afwijken van de voorwaarden die onafhankelijke derden
in de gegeven omstandigheden overeengekomen zouden zijn. Bij de
bepaling of dit het geval is, gelden als leidraad de door de OESO opge-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

16

stelde «Transfer pricing guidelines for multinational enterprises and tax
administrations» en de administratieve praktijken van de verdragsluitende
Staten. Het eerst lid bevat in dit verband de bepaling dat ingeval tussen
verbonden ondernemingen in hun handelsbetrekkingen of financiële
betrekkingen voorwaarden worden overeengekomen die afwijken van die
welke tussen onafhankelijke ondernemingen zouden worden overeengekomen, de winst die één van de verbonden ondernemingen zonder deze
voorwaarden zou hebben behaald, maar ten gevolge van die voorwaarden niet heeft behaald, in de winst van die onderneming mag worden
begrepen en dienovereenkomstig mag worden belast.
Voor het geval een transactie tussen verbonden ondernemingen leidt tot
belastingheffing over een winstcorrectie in de zin van het eerste lid, regelt
het tweede lid dat de andere verdragsluitende Staat in beginsel op
passende wijze het bedrag aan belasting dat aldaar over het bedrag van
die winstcorrectie is geheven, zal herzien.
Op verzoek van Nederland is artikel IV van het Protocol opgenomen ter
verduidelijking dat de enkele omstandigheid dat verbonden ondernemingen «cost sharing»-overeenkomsten of algemene dienstverleningsovereenkomsten sluiten voor (de toerekening van) kosten van de algemene leiding, algemene beheerskosten, technische en zakelijke kosten,
kosten voor onderzoek en ontwikkeling en andere soortgelijke kosten, op
zichzelf geen aanleiding vormt om te veronderstellen dat zij in strijd met
het «arm’s length»-beginsel, oftewel onzakelijk zouden handelen. Deze
bepaling laat uiteraard de mogelijkheid onverlet om de in het kader van
de «cost sharing»-overeenkomsten en algemene dienstverleningsovereenkomsten overeengekomen kostenverdeling te toetsen aan het «arm’s
length»-beginsel. Zie ook paragraaf 4.3.1.4.3 en 4.3.1.5.1 van de Notitie
internationaal fiscaal verdragsbeleid.
Dividenden (artikel 10 junctis artikel V en VI van het Protocol)
Ingevolge het eerste lid mogen dividenden die betaald worden door een
vennootschap die inwoner is van een van beide staten aan een inwoner
van de andere staat, in die andere staat worden belast.
Het tweede lid, onderdeel a, voorziet in de mogelijkheid van het heffen
van bronbelasting op dividenden door de staat waarvan de vennootschap
die de dividenden betaalt inwoner is. Dividenden op deelnemingen van
tenminste 10% zijn in beginsel vrijgesteld van bronheffing (tweede lid,
onderdeel b, subparagraaf (i). Deze benadering stemt overeen met het
Nederlandse verdragsbeleid zoals verwoord in de paragrafen 4.3.2.2.2
respectievelijk 4.3.2.2.3 van de Notitie internationaal fiscaal verdragsbeleid. Ook dividenden ontvangen door pensioenfondsen of charitatieve
instellingen zoals beschreven in artikel 4, tweede lid, onderdeel b), van het
Verdrag zijn vrijgesteld van bronheffing (tweede lid, onderdeel b, subparagraaf (ii) en (iii)). Zie hieromtrent ook paragraaf 4.3.2.2.5 van de Notitie
internationaal fiscaal verdragsbeleid.
Een bronheffing van 15% is opgenomen voor dividenden die worden
uitgekeerd door bepaalde vastgoedinvesteringsvehikels, zoals reeds
toegelicht in onderdeel 3.3 (tweede lid, onderdeel a, subparagraaf (ii)).
Deze bronheffing is opgenomen met het oog op de in 2007 in het VK
geïntroduceerde «real estate investment trust» (REIT). Onder de desbetreffende Britse wetgeving kunnen in het VK gevestigde vennootschappen
met in aandelen verdeeld kapitaal kwalificeren als een REIT, mits aan een
aantal voorwaarden wordt voldaan. Zo mogen aandeelhouders maximaal
10% van de aandelen in de vennootschap bezitten en dient een minimum
percentage van het inkomen van de vennootschap uit inkomsten uit
onroerend goed te bestaan (60% tot 75% van het inkomen, afhankelijk van
het type vennootschap). Daarnaast is de vennootschap verplicht ten
minste 90% – in sommige gevallen zelfs 100% – van deze inkomsten als
dividenden uit te keren. Als aan alle voorwaarden wordt voldaan, zijn de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

17

onroerend goed inkomsten van de REIT vrijgesteld van vennootschapsbelasting in het VK. Wel wordt op de uitgekeerde dividenden een bronbelasting van 20% (tarief 2008) ingehouden. Meer informatie over de Britse
REIT is te vinden op de website van het Britse Ministerie van Financiën:
www.hmrc.gov.uk.
In artikel 10, tweede lid, onderdeel a), subparagraaf ii), van het Verdrag is
dit nationale tarief van het VK verlaagd naar 15%. Door de formulering
van dit onderdeel is het 15%-tarief tevens van toepassing op Nederlandse
fiscale beleggingsinstellingen (FBI’s) in de zin van artikel 28 Wet op de
vennootschapsbelasting 1969, mits zij voldoen aan de voorwaarden van
voornoemde subparagraaf ii). Hiermee worden FBI’s en REIT’s onder het
Verdrag op gelijke wijze behandeld. Uiteraard is 15% gelijk aan het
geldende Nederlandse tarief van de dividendbelasting.
In het derde lid is een zogenoemde «main purpose test» opgenomen. Het
verdrag uit 1980 bevat ook een aantal «main purpose» en antimisbruik
tests (artikel 10, zesde lid, artikel 11, zesde lid, artikel 12, vijfde lid)., De
«main purpose tests» in het nu voorliggende Verdrag is anders geformuleerd dan in het verdrag uit 1980, om de effectiviteit van deze bepalingen
te vergroten, Net als bij de totstandkoming van het verdrag uit 1980,
hechtte het VK, hechtte grote waarde aan het opnemen van voldoende
antimisbruikmaatregelen in het Verdrag. Daarom is in afwijking van het
verdrag uit 1980 niet alleen een «main purpose test» opgenomen in artikel
10 (dividend), 11 (interest) en 12 (royalty’s), maar ook in artikel 20 (overige
inkomsten). Daarnaast is echter ook toegevoegd dat de bevoegde autoriteiten van de verdragsstaat die de main purpose test wenst in te roepen,
vóóraf met de bevoegde autoriteiten van de andere verdragsstaat dienen
te overleggen. Een dergelijke test is ook reeds in andere verdragen opgenomen, zoals in het verdrag met Kroatië, Trb. 2000, 64; Egypte, Trb. 1999,
188; en Roemenië, Trb. 1998, 75.
De Britse «tax credit» voor dividendbelasting die was opgenomen in het
derde lid van artikel 10 van het Verdrag uit 1980 is komen te vervallen. Het
besluit betreffende de verrekening van bronbelasting en toepassing van
de dooruitdelingsfaciliteit zal worden ingetrokken (Besluit van
22 december 2006, IFZ 2006/1016M).
Wat onder dividenden moet worden verstaan, is neergelegd in het vierde
lid van artikel 10. Uit het oogpunt van eenvoud en duidelijkheid is een
aantal redactionele aanpassingen opgenomen ten opzichte van de definitie die Nederland gewoon is overeen te komen. Hiermee is geen inhoudelijke wijziging beoogd. Inkomsten die worden genoten bij inkoop van
aandelen of bij liquidatie van een vennootschap, worden voor de toepassing van het Verdrag uitdrukkelijk als dividend aangemerkt en niet als
vermogenswinst (artikel VI van het Protocol).
Artikel VI van het Protocol bepaalt dat inkomsten die worden ontvangen in
verband met (gehele of gedeeltelijke) liquidatie van een lichaam of inkoop
van eigen aandelen door een lichaam, voor de Nederlandse belastingheffing worden behandeld als inkomsten uit aandelen en niet als vermogenswinsten. De wens om deze bepaling op te nemen, is al gedurende lange
tijd Nederlands verdragsbeleid en is mede vanwege het arrest van de
Hoge Raad van 12 december 2003, nr. 38 461, BNB 2004/123, V-N 2004/2.9,
noodzakelijk gebleken. Onder de in die casus geschetste omstandigheden
heeft de Hoge Raad toen geoordeeld dat de inkoop van aandelen van een
natuurlijke persoon aanmerkelijkbelanghouder onder het vermogenswinstartikel viel en niet onder het dividendartikel. Voor de relatie met het
VK is nu door middel van de protocolbepaling vastgelegd dat inkoop voor
de toepassing van dit verdrag geldt als dividend.
In artikel V van het Protocol is een bepaling opgenomen inhoudende dat
een bevoegde vertegenwoordiger van een investeringsfonds een verzoek
kan indienen voor toepassing van de voordelen van artikel 10 en 11. Deze
bepaling is opgenomen opdat niet alle participanten in een investeringsfonds afzonderlijk een dergelijk verzoek hoeven in te dienen, hetgeen de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

18

administratieve lasten vermindert. Beide staten kunnen in gezamenlijk
overleg regelingen treffen om dergelijke verzoeken te faciliteren en nader
te bepalen wie van de participanten recht heeft op de geclaimde voordelen.
Interest (artikel 11 junctis artikel V en VII van het Protocol)
Evenals in het Verdrag uit 1980 is voor interest een uitsluitende woonstaatheffing overeengekomen (eerste lid), hetgeen in lijn is met het Nederlandse verdragsbeleid.
Het tweede lid bevat de omschrijving van de uitdrukking «interest», zoals
deze wordt gehanteerd in artikel 11. Deze omschrijving is gelijk aan de
omschrijving die in artikel 11, derde lid, van het OESO-modelverdrag 2005
wordt gehanteerd, met de toevoeging dat elementen die als dividend
worden aangemerkt in de zin van artikel 10, niet onder het begrip interest
kunnen vallen.
Het vijfde lid bevat een «main purpose test» vergelijkbaar aan die van
artikel 10, derde lid. Het Verdrag uit 1980 kende ook een main purpose test
voor interest (en voor royalty’s). De toelichting bij artikel 10, derde lid, is
mutatis mutandis hier van toepassing.
Artikel VII van het Protocol is opgenomen in verband met de zogenoemde
«triangular cases» waarin Nederlandse ondernemingen rente- en royaltyinkomsten genieten uit het VK die zijn toe te rekenen aan vaste inrichtingen van die Nederlandse ondernemingen in derde landen. In beginsel
hanteert Nederland in verdragsrelaties de vrijstellingsmethode ter voorkoming van dubbele belasting voor inkomen dat is toe te rekenen aan een
vaste inrichting. In het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001 wordt
echter een (forfaitaire) verrekenings gehanteerd voor passieve inkomsten
en beleggingsinkomsten die toekomen aan een vaste inrichting. Om te
voorkomen dat over passieve inkomsten en beleggingsinkomen – als
gevolg van een belastingverdrag met het land waar de vaste inrichting is
gevestigd – (vrijwel) geen belasting wordt geheven, is het Nederlandse
verdragsbeleid gericht op opname van een zogenoemde «zwarte gatenbepaling» in de belastingverdragen. Ingevolge deze zwarte gatenbepaling
hanteert Nederland bij het voorkomen van dubbele belasting over dergelijke inkomsten die zijn toe te rekenen aan een vaste inrichting ook de
verrekeningsmethode in plaats van de vrijstellingsmethode, indien – bij
het ontbreken van een verdragsrelatie – ook op grond van het Besluit
voorkoming dubbele belasting 2001 een dergelijke (n dat geval forfaitaire)
methode toepassing zou vinden bij het voorkomen van dubbele belasting
over dat inkomen. Een dergelijke zwarte gatenbepaling is inmiddels terug
te vinden in diverse belastingverdragen, waaronder het verdrag met
Denemarken, Trb. 1996, 210; Portugal Trb. 1999, 180; Polen, Trb. 2002, 86
en Ghana, Trb. 2008, 109.
Nog niet alle Nederlandse belastingverdragen bevatten echter een zwarte
gatenbepaling. Zonder nadere voorziening zouden in genoemde «triangular cases» tussen Nederland, het VK en een derde verdragsland –
zonder zwarte gaten bepaling in het verdrag tussen dat derde land en
Nederland – de passieve en beleggingsinkomsten die toerekenbaar zijn
aan vaste inrichtingen in die derde landen derhalve (vrijwel) onbelast
kunnen blijven, afhankelijk van het fiscale stelsel in dat derde land.
Teneinde dit te voorkomen, is artikel VII in het Protocol opgenomen,
inhoudende dat de voordelen van artikel 11 en 12 niet van toepassing zijn
indien – kort gezegd – rente- en royaltyinkomsten van een Nederlandse
onderneming die toerekenbaar zijn aan een vaste inrichting van die onderneming in een derde land onvoldoende worden belast. Dit is het geval
indien de desbetreffende vaste inrichting is gevestigd in een land
waarmee Nederland een belastingverdrag heeft waaronder deze inkomsten als onderdeel van de vaste inrichtingswinst in Nederland worden
vrijgesteld van belastingheffing en dat derde land die rente- en royalty-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

19

inkomsten belast naar een tarief van minder dan 60 % van het in Nederland voor ondernemingswinst geldende tarief.
Indien de voordelen van artikel 11 en 12 niet van toepassing zijn, zullen de
nationale belastingwetten van Nederland en het VK herleven. Dit zal overigens in beginsel slechts betekenis hebben voor het VK, daar Nederland
geen bronbelasting op interest en royalty’s kent.
Vergelijkbare bepalingen zijn opgenomen in artikel 12, achtste lid, en
artikel 13, zesde lid, van het belastingverdrag met de Verenigde Staten
(Trb. 1993, 77 en Trb. 2004, 166).
Royalty’s (artikel 12 juncto artikel VII van het Protocol)
Ook voor royalty’s is een uitsluitende woonstaatheffing overeengekomen,
gelijk het Verdrag uit 1980. Het artikel bevat tevens een «main purpose
test» (vijfde lid), welke mutatis mutandis reeds is toegelicht bij artikel 10.
Zoals opgemerkt bevat het Verdrag uit 1980 ook een main purpose test
voor royalty’s.
Artikel VII van het Protocol is ook van toepassing op het royalty artikel.
Voor een toelichting bij deze protocolbepaling zij verwezen naar artikel 11.
Op de website van het Ministerie van Financiën van het VK zijn formulieren te vinden voor teruggaaf van te veel ingehouden bronbelasting
(www.hmrc.gov.uk/cnr).
Vermogenswinsten (artikel 13 junctis artikel III en VI van het
Protocol)
Met betrekking tot zogeheten «onroerend goedvennootschappen» is op
voorstel van het VK in het vierde lid bepaald dat vermogenswinsten
behaald met de verkoop van aandelen in deze vennootschappen door een
inwoner van één van de verdragsluitende staten, ter heffing zijn toegewezen aan de staat waarin het onroerend goed is gelegen (de «situsstaat»). Opname van een dergelijke bepaling maakt geen deel uit van het
Nederlandse verdragsbeleid. Desondanks is Nederland al eerder een
dergelijke bepaling overeengekomen in andere belastingverdragen (o.a.
Albanië, Trb. 2004, 281; Canada, Trb. 1986, 65 en Slovenië, Trb. 2004, 252).
Ook het OESO-modelverdrag kent sinds 2003 een dergelijke bepaling.
Nederland wenste slechts in te stemmen met opname van een dergelijk
bepaling in het verdrag, indien een aantal extra voorwaarden voor toepassing van de bepaling werd opgenomen. Doel van deze voorwaarden is de
reikwijdte van de bepaling in te perken, om zo de werkbaarheid van de
bepaling te vergroten.
Op de eerste plaats is de bepaling slechts van toepassing op aandelenbelangen van ten minste 50%. Tevens is bepaald dat pas sprake is van een
onroerend goedvennootschap indien ten minste 75% van de waarde van
de aandelen wordt bepaald door het onderliggende onroerend goed,
waarbij het onroerend goed waarin de aandeelhouder zijn onderneming
uitoefent buiten beschouwing wordt gelaten. Beursgenoteerde vennootschappen en pensioenfondsen zijn op verzoek van Nederland uitgesloten
van de werkingssfeer van dit artikel. De werkingssfeer van deze bepaling
is verder beperkt door overeen te komen dat deze niet van toepassing is
indien de aandelen worden verkocht in het kader van een reorganisatie,
fusie of splitsing.
In het zesde lid is op verzoek van Nederland een bepaling voor de
aanmerkelijkbelanghouders opgenomen. Op basis van deze bepaling
kunnen voormalige inwoners van Nederland (natuurlijke personen) tot en
met 10 jaar na hun emigratie naar het VK in Nederland worden belast
voor de winst door hen behaald met de vervreemding van aandelen in
een lichaam dat in Nederland is gevestigd. Ten aanzien van de belastingplichtige aan wie bij gelegenheid van zijn emigratie uit Nederland een
conserverende aanslag met betrekking tot inkomen uit aanmerkelijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

20

belang is opgelegd, wordt deze heffing slechts geëffectueerd met betrekking tot dat deel van de conserverende aanslag dat op het moment van
daadwerkelijke vervreemding van het aanmerkelijke belang nog openstaat. Op verzoek van het VK is de drempel voor toepassing van het zesde
lid gesteld op een percentage van 20 van het geplaatste kapitaal van een
bepaalde soort aandelen. Zoals ook toegelicht in paragraaf 4.3.3 van de
Notitie internationaal fiscaal verdragsbeleid, wordt met deze bepaling een
uitzondering gemaakt op de hoofdregel dat voor vermogenswinsten een
woonstaafheffing geldt. Opname van deze bepaling wordt door Nederland
wenselijk bevonden uit het oogpunt van het bestrijden van misbruik en
oneigenlijk gebruik. Dit blijkt onder meer uit het feit dat de verdragsbepaling alleen toepassing vindt voor een beperkte periode na emigratie van
de aanmerkelijkbelanghouder uit Nederland. Voor buitenlandse belastingplichtigen met een Nederlands aanmerkelijk belang die niet in Nederland
hebben gewoond, claimt Nederland in verdragsrelaties doorgaans geen
heffingsrechten over aanmerkelijkbelangwinsten. De achterliggende
gedachte daarbij is het streven van Nederland – als land waar geïnvesteerd wordt – om te bewerkstelligen dat de buitenlandse investeerder met
betrekking tot zijn investering in Nederland niet anders behandeld wordt
dan wanneer hij in zijn eigen woonstaat zou investeren.
De oorspronkelijke achtergrond van de Nederlandse aanmerkelijk belangbepaling is dat een emigrant pas na verloop van een aantal jaren na
datum van emigratie uit Nederland zijn banden met Nederland volledig
heeft verbroken. Pas na verloop van die termijn zou duidelijk zijn dat
emigratie niet is ingegeven door doel zijn aanmerkelijkbelangclaim relatief
snel af te schudden. Echter, wanneer de Nederlandse nationale heffingsrechten onder het huidige aanmerkelijkbelangregime reeds op het
moment van emigratie worden veiliggesteld (door middel van afrekening
in de vorm van een conserverende heffing die na verloop van 10 jaar
vervalt), kan het gevreesde oneigenlijke gebruik zich in wezen niet meer
voordoen. Desondanks blijft opname in de door Nederland te sluiten
belastingverdragen van een aanmerkelijkbelangbepaling van belang. Deze
bepaling bevestigt nog eens dat ook in verdragsrelaties het heffingsrecht
over de vermogenswinsten, gerealiseerd bij vervreemding van een
aanmerkelijkbelangpakket, binnen een bepaalde periode na emigratie
wordt toegewezen aan de vroegere woonstaat. Overigens wordt in de
door Nederland op dit terrein voorgestelde verdragsbepaling, analoog
aan de 10-jaarstermijn in de nationale wetgeving betreffende de aanmerkelijkbelangregeling, gestreefd naar een termijn van 10 jaar.
Bovendien voorkomt een aanmerkelijkbelangbepaling dat belastingplichtige bij vervreemding van zijn aanmerkelijkbelangpakket binnen 10 jaar na
emigratie wordt geconfronteerd met een situatie van dubbele belasting.
Belastingplichtige is immers reeds bij emigratie uit Nederland geconfronteerd met een afrekening over zijn aanmerkelijk belang. Zonder nadere
regelgeving is het niet uitgesloten dat een belastingplichtige daarnaast,
op het moment van de daadwerkelijke vervreemding van zijn aanmerkelijk
belang, ook in zijn nieuwe woonstaat wordt geconfronteerd met een
heffing over de door hem met betrekking tot dat aanmerkelijkbelangpakket gerealiseerde vermogenswinsten. Wanneer hij ingevolge de fiscale
wetgeving van zijn nieuwe woonstaat aldaar geen opstap krijgt voor de
waardeaangroei van zijn aanmerkelijkbelangpakket die is toe te rekenen
aan de periode dat hij in Nederland woonachtig was, wordt hij voor dat
deel van de door hem gerealiseerde vermogenswinsten geconfronteerd
met een situatie van dubbele belasting. Opname van een aanmerkelijkbelangbepaling die de heffingsrechten over de vermogenswinsten gerealiseerd bij de vervreemding van een aanmerkelijkbelangpakket gedurende
een bepaalde periode na emigratie toewijst aan de vroegere woonstaat
voorkomt een dergelijke situatie van dubbele belastingheffing.
Op verzoek van het VK is een bepaling opgenomen betreffende vermogenswinsten behaald door personen die binnen een periode van zes jaar weer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

21

terugkeren naar de verdragstaat waaruit zij waren geëmigreerd.
Vermogenswinsten behaald gedurende deze zes jaar, mogen worden
belast in de woonstaat (zevende lid). Het VK heeft ingevolge artikel 13,
vijfde lid, reeds het heffingsrecht over vermogenswinsten behaald door
een inwoner van het VK, met uitzondering van de vermogenswinsten die
vallen onder het eerste tot en met het vierde lid. Met het zevende lid
beoogt het VK zijn nationale heffingsmogelijkheden ten aanzien van
vermogenswinsten behaald door zogenoemde «temporary non-residents»
te sauveren. Doel is te voorkomen dat personen uit het VK emigreren om
een vermogensbestanddeel vrij van Britse vermogenswinstbelasting te
vervreemden en vervolgens weer terugkeren naar het VK. Volgens het VK
zijn dergelijke situaties met name denkbaar bij trusts, daar een trust
volgens Brits recht inwoner is van het land waar de trustees van de trusts
zijn gevestigd. Een trust kan derhalve betrekkelijk eenvoudig emigreren.
Indien een «temporary non-resident» binnen zes jaar na emigratie terugkeert naar het VK, worden alle vermogenswinsten, die behaald tijdens de
Nederlandse periode, in het VK in aanmerking genomen in het jaar van
terugkeer. Als de vermogenswinsten in Nederland in die periode ook in de
heffing zijn betrokken, zal het VK voorkoming van dubbele belasting
geven voor deze Nederlandse belasting. Dit volgt uit artikel 21, zevende
lid, onderdeel a, van het verdrag. Laatstgenoemde bepaling is opgenomen om te voorkomen dat onduidelijkheid zou ontstaan over de vraag
welke verdragsstaat voorkoming van dubbele belasting zou moeten
geven. In artikel 21, zevende lid, onderdeel b, van het verdrag wordt zekerheidshalve bevestigd dat voor de andere leden van artikel 13 de reguliere
methodiek ter voorkoming van dubbele belasting geldt.
De bepaling uit het zevende lid van artikel 13, refereert aan «personen» in
het algemeen en niet specifiek aan inwoners van het VK. Deze bepaling
kan in beginsel dus ook van toepassing zijn op inwoners van Nederland
die uit Nederland emigreren en binnen zes jaar weer terugkeren. De
Nederlandse belastingwetten kennen momenteel echter geen specifieke
regels zoals het VK die heeft op basis waarvan belastingheffing naar
aanleiding van remigratie plaatsvindt. Voor inwoners van Nederland zal
deze bepaling dan ook niet veel effect sorteren.
Inkomsten uit dienstbetrekking (artikel 14)
Het derde lid wijkt af van het bepaalde in het OESO-modelverdrag 2005.
Op verzoek van het VK is een woonstaatheffing opgenomen voor werknemers aan boord van een schip of vliegtuig in internationaal verkeer. Het
OESO-modelverdrag 2005 gaat uit van belastingheffing in de staat waar
de onderneming is gevestigd. Het bepaalde in het derde lid kan leiden tot
een verschuiving van het heffingsrecht voor een aantal werknemers in
internationaal verkeer, daar in het Verdrag uit 1980 een andere regeling
was opgenomen. Nederland heeft daarom aangedrongen op overgangsrecht, op basis waarvan werknemers in internationaal verkeer die reeds
vóór inwerkingtreding van het voorliggende Verdrag inkomsten uit werkzaamheden aan boord van een schip of vliegtuig genoten gedurende een
periode van drie jaar na inwerkingtreding van het Verdrag nog een beroep
mogen doen op het bepaalde in artikel 15, derde lid, van het Verdrag uit
1980. Dit overgangsrecht is opgenomen in het inwerkingtredingsartikel
(artikel 30, derde lid).
Directeursbeloningen (artikel 15 juncto artikel VIII van het
Protocol)
Deze bepaling stemt overeen met het Nederlandse verdragsbeleid ter
zake. Ingevolge deze bepaling kunnen alle door een bestuurder in zijn
hoedanigheid van lid van de raad van bestuur genoten beloningen
worden belast in de staat waar het lichaam is gevestigd waarvan hij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

22

bestuurder is, indien en voor zover deze beloningen toerekenbaar zijn aan
de activiteiten die verricht zijn in die staat. Laatstgenoemde voorwaarde is
op verzoek van het VK toegevoegd. Indien de bestuurder de desbetreffende activiteiten in een derde staat verricht, komt het heffingsrecht over
de met deze activiteiten samenhangende beloningen toe aan de woonstaat van de bestuurder.
In artikel VIII van het Protocol wordt toegelicht wat dient te worden
verstaan onder bestuurders en commissarissen van in Nederland gevestigde lichamen.
Artiesten en sportbeoefenaars (artikel 16)
De belastingheffing van inkomsten van artiesten en sportbeoefenaars is in
beginsel, net als in het OESO-modelverdrag 2005 en in vrijwel alle Nederlandse belastingverdragen, toegewezen aan de staat waar deze sporters
en artiesten hun activiteiten ontplooien. Op deze werkstaatheffing is zoals
gebruikelijk in het derde lid een uitzondering gemaakt: inkomsten van een
artiest of sporter zijn ter heffing aan de woonstaat van de artiest of sportbeoefenaar toegewezen als diens bezoek aan het andere land geheel of
grotendeels wordt gefinancierd uit overheidsfondsen van de woonstaat of
als de activiteiten plaatsvinden in het kader van een cultureel of sportief
uitwisselingsprogramma tussen de regeringen van beide staten (derde
lid). Een dergelijke bepaling komt voor in tal van Nederlandse belastingverdragen, zoals met Argentinië (Trb. 1997, 63); Macedonië (Trb. 1998,
238); Turkije (Trb. 1986, 67), Letland (Trb. 1994, 83 en 166) en vele andere
Oost-Europese landen.
Pensioenen (artikel 17 juncto artikel IX van het Protocol)
Voor pensioenen, lijfrenten en uitkeringen betaald krachtens de bepalingen van een sociaalzekerheidsstelsel van een verdragsluitende staat
geldt in het Verdrag in beginsel een woonstaatheffing (eerste lid). Het VK
kon instemmen met het door Nederland voorgestelde tweede lid. In dit lid
is overeenkomstig het Nederlandse verdragsbeleid het beginsel van
woonstaatheffing aangevuld met de mogelijkheid om onder omstandigheden ook een bronstaatheffing met betrekking tot deze inkomsten toe te
passen. Alvorens de bronstaat echter tot heffing kan overgaan, moet
cumulatief voldaan zijn aan een drietal voorwaarden. Als eerste voorwaarde geldt dat de aanspraak op het pensioen of de lijfrente in de bronstaat was vrijgesteld of dat de daarvoor betaalde premies in de opbouwfase van de aanspraak fiscaal aftrekbaar waren bij de berekening van het
belastbaar inkomen in de bronstaat.
Ten tweede geldt als voorwaarde dat in de woonstaat van de genieter de
pensioen- of lijfrentetermijnen of socialezekerheidsuitkeringen niet belast
worden tegen het normale tarief voor inkomsten uit niet-zelfstandige
arbeid of minder dan 90% van de pensioen- of lijfrentetermijnen in de
belastingheffing wordt betrokken. Bij toepassing van deze 90%-toets
worden op verzoek van het VK reguliere tegemoetkomingen, zoals de
belastingvrije som, buiten beschouwing gelaten.
Als derde voorwaarde voor een bronstaatheffing geldt dat het gezamenlijke bedrag van door de belastingplichtige in een kalenderjaar genoten
pensioen- en lijfrente termijnen of uitkeringen ingevolge het socialezekerheidsstelsel van een van de landen meer bedraagt dan 25 000 euro.
Voor kleinere pensioenen, lijfrenten en uitkeringen geldt dus uitsluitend
de hoofdregel van woonstaatheffing.
Afkoopsommen ontvangen bij de afkoop van nog niet ingegane pensioenen mogen worden belast in de bronstaat (derde lid), hetgeen in overeenstemming is met het Nederlandse verdragsbeleid. Vindt de afkoop echter
plaats op of rond ingangsdatum van het pensioen, dan is het heffingsrecht exclusief toegewezen aan de bronstaat. In het VK kan 25% van een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

23

pensioen, in geval van afkoop op of rond pensioendatum, belastingvrij
worden afgekocht. Deze faciliteit geldt zowel voor inwoners van het VK als
inwoners van Nederland, indien zij pensioen uit het VK ontvangen. Het VK
beoogt met deze faciliteit personen te stimuleren voor hun pensioen te
sparen en hecht daarom veel waarde aan een exclusieve bronstaatheffing
voor deze afkoopsommen. Dit betekent dat de woonstaat van de pensioengerechtigde voor deze inkomsten voorkoming van dubbele belasting dient
te verlenen door middel van een belastingvrijstelling, waarbij op verzoek
van het VK de woonstaat deze inkomsten zelfs niet in aanmerking mag
nemen om het progressievoorbehoud toe te passen bij bepaling van het
vrij te stellen bedrag. Hoewel Nederland geen voorstander is van het
geheel onbelast laten van afkoopsommen, heeft Nederland uiteindelijk in
het licht van een totaalcompromis met de wens van het VK ingestemd.
Een pensioen of lijfrente wordt geacht afkomstig te zijn uit de staat waar
de premies voor het pensioen of de lijfrente voor belastingvermindering
in aanmerking zijn genomen. Indien pensioenaanspraken worden overgedragen van een pensioenfonds of verzekerings-maatschappij in de ene
staat naar een pensioenfonds of verzekeringsmaatschappij in de andere
staat worden in dit verband de heffingsrechten van de oorspronkelijke
bronstaat in generlei opzicht beperkt (vierde lid). De bevoegde autoriteiten
van de staten kunnen in onderling overleg de toepassing van de in het
tweede lid bedoelde bronstaatheffing nader bepalen (vijfde lid).
In afwijking van het OESO-modelverdrag 2005 maar in overeenstemming
met het Nederlandse verdragsbeleid bevat dit artikel in het zesde en
zevende lid een bepaling voor een non-discriminatoire aftrek in de werkstaat van pensioenpremies die natuurlijke personen betalen bij een voortgezette deelname aan een fiscaal erkende pensioenregeling in de andere
staat. Op voorstel van het VK is toegevoegd dat de werkstaat alleen een
aftrek van pensioenpremies behoeft te verlenen voor zover deze aftrek
niet reeds in de oorspronkelijke woonstaat is verleend. Daarnaast zijn
enige redactionele wijzigingen aangebracht ten opzichte van de tekst die
Nederland gewoon is te gebruiken. Ter verduidelijking is in het achtste lid
bepaald wat voor de toepassing van het zesde en zevende lid wordt
verstaan onder pensioenregelingen. Deze bepaling betreffende de
non-discriminatoire aftrek van pensioenpremies wordt in de regel opgenomen in het non-discriminatie artikel. Hoewel de bepaling niet in het
OESO-modelverdrag 2005 is opgenomen, wijst het OESO-commentaar bij
artikel 18 (pensioenen) wel op de mogelijkheid om een dergelijke bepaling
op te nemen.
Artikel IX is in het protocol opgenomen op verzoek van het VK om zeker te
stellen dat oorlogs- en invaliditeitspensioenen uit het VK in beide verdragstaten onbelast blijven. Onder het Verdrag uit 1980 vielen deze pensioenen onder het artikel betreffende overheidsdiensten (artikel 19) alwaar een
bronstaatheffing was opgenomen. Nu overheidspensioenen in het voorliggende Verdrag onder het reguliere pensioenartikel vallen, geldt voor
oorlogs- en invaliditeitspensioenen in beginsel een woonstaatheffing.
Dergelijke pensioenen worden in het VK niet belast. Om te voorkomen dat
deze pensioenen uit het VK wel in Nederland worden belast heeft het VK
een algehele vrijstelling voorgesteld.
Overheidsfuncties (artikel 18 juncto artikel XI van het Protocol)
Het bepaalde in artikel 18 is in lijn met het Nederlandse verdragsbeleid en
het OESO-modelverdrag 2005. Nieuw is dat dit artikel niet ziet op overheidspensioenen (artikel 19, tweede lid, OESO-modelverdrag 2005). Uit praktische overwegingen hebben de verdragsluitende staten besloten overheidspensioenen onder de reikwijdte van het reguliere pensioenartikel te
brengen. Hiermee wordt voorkomen dat bij sfeerovergangen tussen de
private en de publieke sector de pensioenuitkeringen moeten worden
gesplitst en belastingplichtige een deel van de pensioenuitkeringen in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

24

woonstaat en een deel in de bronstaat moet aangeven. Voor een nadere
toelichting omtrent deze bepaling zij verwezen naar onderdeel 3.4 van
deze memorie van toelichting.
Overige inkomsten (artikel 20)
In lijn met het OESO-modelverdrag 2005 is in het eerste lid bepaald dat
het heffingsrecht over inkomensbestanddelen, ongeacht de afkomst
ervan, die niet in de artikelen 6 tot en met 19 van het Verdrag worden
behandeld, exclusief toekomt aan de woonstaat van de uiteindelijke
gerechtigde. Het VK hanteert in zijn nationale wet echter een beperkter
ondernemingswinstbegrip dan Nederland. Volgens het VK zullen inkomsten daarom vaker onder artikel 20 vallen dan volgens de Nederlandse
fiscale regels (en het OESO-commentaar) het geval zou zijn. Het VK drong
daarom aan op opname van anti-misbruikbepalingen in dit artikel (derde
en vierde lid).
Op de eerste plaats is toepassing van dit artikel uitgesloten voor inkomsten betaald uit trusts of bij de afwikkeling van nalatenschappen van overleden personen. Net als in het Verdrag uit 1980 is deze beperking opgenomen om te voorkomen dat belasting wordt ontgaan door inkomsten te
transformeren. Zo is het naar Brits recht mogelijk inkomsten van aard te
doen veranderen door deze via trusts te leiden. Op deze manier zouden
bijvoorbeeld opbrengsten van onroerend goed gelegen in het VK, waarover het heffingsrecht volgens het Verdrag aan het VK toekomt (artikel 6),
getransformeerd kunnen worden tot inkomsten die niet uitdrukkelijk in de
overeenkomst zijn behandeld. Op grond van het eerste lid van dit artikel
zou in dat geval het VK niet bevoegd zijn tot belastingheffing over deze
inkomsten. Ter voorkoming van dergelijke manipulaties worden inkomsten verkregen uit trusts en bij de afwikkeling van nalatenschappen uitgezonderd van de werking van het Verdrag. Het bepaalde in artikel 20, eerste
lid, van het Verdrag is vergelijkbaar met het bepaalde in artikel 21, eerste
lid, van het verdrag uit 1980. Bij de eerste ondertekenaar zijn geen
gevallen bekend waarin laatstgenoemde bepaling per saldo onredelijk
uitwerkt. Mocht de bepaling uit het nu voorliggende Verdrag onverhoopt
toch tot dubbele belastingheffing leiden, dan kan van geval tot geval
worden bezien of deze dubbele heffing kan worden weggenomen. Hierbij
kan in het bijzonder artikel 25 uitkomst bieden.
De voorgenomen wijziging van de regelingen ten aanzien van afgescheiden vermogens (doelvermogens) voor de Wet inkomstenbelasting
2001, die zijn opgenomen in het voorstel van wet tot Wijziging van de
Successiewet 1956 en enige andere belastingwetten (Kamerstukken II
2008/09, 27 789, nr. 17, blz. 6–7) (hierna: het wetsvoorstel) waren ten tijde
van het sluiten van het Verdrag nog onvoldoende uitgekristalliseerd om
eventuele gevolgen van deze wijzigingen voor toepassing van het verdrag
te kunnen duiden. Bij het wetsvoorstel worden vanzelfsprekend ook de
internationale gevolgen bij de te maken keuzes meegewogen. In dit
verband zij verwezen naar de brief van de eerste ondertekenaar aan de
Tweede Kamer van 29 april 2009, nr. IFZ2009/281 M (Kamerstukken II
2008/09, 27 789, nr. 19), inzake de successieverdragen die Nederland heeft
gesloten en de vraag hoe het wetsvoorstel tot wijziging van de Successiewet 1956 in de internationale context moet worden bezien.
Voor de inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting waar het Verdrag
op ziet is met name van belang dat volgens het wetsvoorstel bezittingen
en schulden alsmede inkomsten en uitgaven van een zogenoemd afgezonderd particulier vermogen (waaronder trusts kunnen vallen) worden
toegerekend aan de inbrenger van het vermogen in dat afgezonderd particulier vermogen of, na diens overlijden, aan zijn erfgenamen. Mede in het
licht van de uitzondering over trusts die is opgenomen in artikel 20 van
het Verdrag, bestaan een kleine kans dat zich in een specifiek geval enige
dubbele heffing voordoet. Voor die gevallen kan een onderlinge overleg-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

25

procedure op grond van artikel 25 uitkomst bieden. Overigens dient te
worden bedacht dat in de praktijk de trust-constructies waartegen het
wetsvoorstel een dam opwerpt, doorgaans niet zien op trusts in het VK,
doch veeleer op trusts in «belastingparadijs»-achtige locaties. Voor de
volledigheid zij opgemerkt dat tot de belastingen waarop dit Verdrag ziet,
niet de belasting behoort op grond van de Successiewet.
In het derde lid is op verzoek van het VK en in overeenstemming met het
OESO-commentaar een bepaling opgenomen, vergelijkbaar aan het
bepaalde in artikel 11, derde lid, en artikel 12, vierde lid. Ingevolge dit lid
zijn de bepalingen van artikel 20 slechts van toepassing voor zover het
bedrag van de betreffende inkomsten overeenkomt met het bedrag dat
tussen onafhankelijke partijen overeengekomen zou zijn. Het bovenmatige
gedeelte van de inkomsten blijft in voorkomend geval belastbaar overeenkomstig de nationale wetgeving van ieder van de verdragsluitende staten,
rekening houdende met de overige bepalingen van het Verdrag.
Tot slot bevat het vierde lid een «main purpose test» zoals opgenomen in
artikel 10, derde lid, artikel 11, vijfde lid, en artikel 12, vijfde lid. Verwezen
zij naar de toelichting bij artikel 10.
Vermijding van dubbele belasting (artikel 21 juncto artikel XII van
het Protocol)
Nederland verleent ter vermijding van dubbele belasting ten aanzien van
de inkomsten die in het VK mogen worden belast in beginsel belastingvermindering volgens de vrijstellingsmethode met progressievoorbehoud
(eerste en tweede lid). Voor bepaalde inkomensbestanddelen verleent
Nederland echter een vermindering ter vermijding van dubbele belasting
volgens de verrekeningsmethode met evenredigheidslimiet (derde lid).
In overeenstemming met het Nederlandse verdragsbeleid hanteert Nederland bij het voorkomen van dubbele belasting over passief inkomen dat is
toe te rekenen aan een vaste inrichting de verrekeningsmethode in plaats
van de vrijstellingsmethode, indien – bij het ontbreken van een verdragsrelatie – ook op grond van het Besluit voorkoming dubbele belasting 2001
die methode toepassing zou vinden bij het voorkomen van dubbele belasting over dat inkomen (vierde lid). Dit is de zogenoemde «zwarte gatenbepaling» welke in de toelichting bij artikel 11 ook reeds ter sprake is
gekomen.
Het VK hanteert in beginsel de verrekeningsmethode ter vermijding van
dubbele belasting ten aanzien van inkomen dat in Nederland mag worden
belast (vijfde lid, subparagraaf a). Het VK verleent bovendien een indirecte
verrekening («underlying credit») ten aanzien van dividenden uitgedeeld
door Nederlandse vennootschappen aan Britse vennootschappen op
deelnemingen van 10% of meer. Doel van deze indirecte verrekening is in
deze gevallen cumulatie van vennootschapsbelasting op dividenden te
voorkomen. Hiertoe is bepaald dat het VK de Nederlandse belasting verrekent die is geheven van de uitdelende vennootschap met betrekking tot de
winsten waaruit de dividenden zijn betaald (vijfde lid, subparagraaf b).
Het zesde lid maakt deel uit van het Britse verdragsbeleid en is zekerheidshalve opgenomen, omdat het VK op grond van zijn nationale wet slechts
een verrekening van in het buitenland betaalde belasting kan geven indien
de betreffende inkomsten afkomstig zijn uit een buitenlandse bron. Met
deze bepaling wordt zeker gesteld dat aan deze voorwaarde is voldaan.
Het zevende lid ziet op vermogenswinsten behaald door inwoners van een
verdragsluitende staat die tijdelijk zijn geëmigreerd en binnen zes jaar na
emigratie weer zijn teruggekeerd naar die staat (artikel 13, zevende lid).
Het zevende lid, subparagraaf a), van artikel 21 schrijft voor dat wanneer
de bronstaat in deze gevallen op basis van artikel 13, zevende lid, het
heffingsrecht krijgt over deze vermogenswinsten, niet de woonstaat maar
de bronstaat een verrekening dient te verlenen ter vermijding van dubbele
belasting. Volledigheidshalve wenste het VK in onderdeel b) van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

26

zevende lid de gebruikelijke voorkomingsbepaling ten aanzien van reguliere vermogenswinsten op te nemen.
In artikel XII van het Protocol is bepaald dat wanneer het VK het heffingsrecht krijgt over inkomsten die zijn toe te rekenen aan een pijpleiding
tussen Nederland en het VK, Nederland voorkoming van dubbele belasting zal geven door middel van de vrijstellingsmethode zoals neergelegd
in artikel 21, tweede lid. Indien het VK zijn heffingsrecht niet effectueert,
zal Nederland geen voorkoming van dubbele belasting hoeven te geven.
Op deze manier wordt een dubbele vrijstelling voor deze inkomsten voorkomen.
Diverse bepalingen (artikel 22)

Remittance-principe
Krachtens Britse wetgeving worden inkomsten en vermogenswinsten
onder omstandigheden alleen in het VK in de belastingheffing betrokken
indien zij zijn overgemaakt naar, of zijn ontvangen in het VK. Dit is het
zogeheten «remittance»-principe. Om te voorkomen dat dergelijke inkomsten en vermogenswinsten in voorkomende gevallen op grond van het
Verdrag ook in Nederland bij de belastingheffing buiten aanmerking
zouden blijven, is overeengekomen dat Nederland slechts gehele of
gedeeltelijke vermindering van belasting hoeft te verlenen voor dat deel
van de inkomsten of vermogenswinsten dat feitelijk naar het VK is overgemaakt of aldaar is ontvangen en slechts voor zover de inkomsten of
vermogenswinsten zijn belast in het VK (eerste lid). Een en ander houdt in
dat Nederland teruggaaf van de volgens het Verdrag te veel geheven
belasting zal verlenen, wanneer de onderhavige inkomsten of vermogenswinsten nadien alsnog naar het VK worden overgemaakt. Een vergelijkbare bepaling was opgenomen in het Verdrag uit 1980 en is tevens terug
te vinden in de verdragen met Japan (Trb. 1970, 67); Singapore (Trb. 1971,
95); Israel (Trb. 1974, 39); Maleisië (Trb. 1988, 27) en Ghana.

Hybride entiteiten
Artikel 3 van het Verdrag bevat omschrijvingen voor uitdrukkingen die in
het Verdrag voorkomen. In het eerste lid, onderdeel e, van dat artikel is de
uitdrukking «lichaam» omschreven. Daaronder wordt verstaan, tenzij de
context van het Verdrag anders zou vereisen, elke rechtspersoon of elke
eenheid die voor de belastingheffing als een rechtspersoon wordt behandeld. Het tweede lid van artikel 3 bevat een algemene regel voor de uitleg
van uitdrukkingen die niet in het Verdrag voorkomen: daaraan wordt de
betekenis toegekend, die deze uitdrukkingen hebben volgens de belastingwetgeving van de staat die het Verdrag toepast, tenzij de context van het
Verdrag anders vereist. Mede gezien de bepaling van het tweede lid van
artikel 3 kan het voorkomen dat een lichaam in de ene staat volgens zijn
nationale recht wordt aangemerkt als een rechtspersoon, maar volgens
het nationale recht van de andere staat als transparant. Deze andere staat
kijkt dan voor de belastingheffing door het lichaam heen naar de achterliggende partners/deelnemers: niet het lichaam is belastingplichtig, maar
de achterliggende personen zijn belastingplichtig voor inkomsten van dat
lichaam. Men spreekt in dit verband wel van hybride entiteiten. Een dergelijk verschil in kwalificatie van lichamen kan leiden tot dubbele vrijstelling
of dubbele belasting en roept vragen op over de verdragsgerechtigdheid
(wie is verdragsgerechtigd: de entiteit zelf of de achterliggende partners/
deelnemers?).
Het OESO-rapport «The Application of the OECD Model Tax Convention to
Partnerships» (Issues in International Taxation nr. 6, OECD Publications,
Paris, 1999) (hierna: het OESO-rapport) bevat aanwijzingen voor het
oplossen van de problematiek van kwalificatieverschillen van lichamen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

27

1

Padmore vs Commissioners of Inland
Revenue, Court of Appeal, 19 mei 1989, S.T.C.
493.

Nederland, dat evenals het VK de uitgangspunten van het OESO-rapport
in beginsel onderschrijft, heeft in de onderdelen 20–24 van bijlage II bij het
rapport een voorbehoud gemaakt, omdat het rapport geen alomvattende
oplossing voor de problematiek biedt en Nederland het nodig vindt de
kwestie van de kwalificatieconflicten afzonderlijk in verdragen te regelen.
In het voorliggende verdrag is dit gedaan in de leden 2 tot en met 5 van
artikel 22.
Het tweede lid van artikel 22 is opgenomen op voorstel van het VK om
zeker te stellen dat een verdragsluitende staat belasting kan heffen van de
deelnemers in de hybride entiteit, ook als deze entiteit volgens de andere
staat een belastbare entiteit is. Sinds het Britse gerechtshof de zogeheten
«Padmore Case»1 heeft gewezen, maakt deze bepaling deel uit van het
Britse verdragsbeleid.
Het bepaalde in lid 3 tot en met 5 van artikel 22 komt overeen met hetgeen
in het belastingverdrag met de Verenigde Staten is bepaald ten aanzien
van hybride entiteiten (artikel 24, vierde lid, juncto artikel XIV van het
Memorandum van overeenstemming 2004) (Trb. 1993, 77 en Trb. 2004,
166). Zoals ook is toegelicht in de Memorie van Toelichting bij het
Nederlands-Amerikaanse belastingverdrag (Kamerstukken II 2003/04,
29 632, nr. 3, blz. 29–32), zien de bepalingen uitsluitend op de verdragstoepassing van een inkomensbestanddeel dat van het ene land naar het
andere land vloeit via een entiteit die door de twee betrokken landen
anders wordt gekwalificeerd. De bepalingen zien niet op een verschil in
kwalificatie van het inkomensbestanddeel.
De in artikel 22, derde lid, opgenomen bepaling komt inhoudelijk overeen
met de uitgangspunten die in het genoemde OESO-rapport zijn opgenomen. Kern van dit lid is dat bij hybride entiteiten de verdragsvoordelen
worden toegekend aan de entiteit of aan de achterliggende deelnemers
van de entiteit die in het andere land wonen of zijn gevestigd, indien in
dat andere land hetzij de entiteit voor het desbetreffende inkomensbestanddeel volledig in de belastingheffing wordt betrokken hetzij de
deelnemers in die entiteit. Het bronland volgt in beginsel dus de kwalificatie van het woonland. De nationale heffingsrechten van beide landen
worden door de regeling echter niet aangetast. Het derde lid bepaalt
concreet dat indien een bestanddeel van het inkomen, de winst of een
voordeel wordt verkregen via een entiteit die fiscaal transparant is krachtens het recht van een van beide Staten, dit bestanddeel wordt aangemerkt als verkregen door een inwoner van een Staat voorzover dat
bestanddeel voor de toepassing van het belastingrecht van die Staat
wordt behandeld als het inkomen, de winst of het voordeel van een
inwoner. Hierbij kunnen de zes volgende situaties worden onderscheiden:
Eerste situatie: Er is sprake van een inkomensbestanddeel dat afkomstig is
uit een van de landen en toevloeit aan een entiteit die in het andere land is
gevestigd. Volgens de nationale wetgeving van het andere land wordt de
entiteit als fiscaal transparant aangemerkt (d.w.z de entiteit wordt zelf niet
in de belastingheffing betrokken). Het inkomensbestanddeel wordt gezien
als inkomen van de participanten van de entiteit. Indien de deelnemers in
de entiteit inwoner zijn van het andere land en voor dat inkomen in dat
land in de belastingheffing worden betrokken, dient het bronland het
verdrag toe te passen als ware het bestanddeel rechtstreeks aan de deelnemer in de entiteit uitgekeerd. Daarbij is niet van belang hoe het bronland de entiteit kwalificeert. Ook al zou de entiteit volgens de nationale
wetgeving van het bronland als niet-fiscaal transparant worden aangemerkt, dan dient het bronland uit te gaan van de verdragsgerechtigdheid
van de deelnemers.
Voorbeeld: Natuurlijk persoon Z woont in het VK. Z is participant in entiteit
Y welke is opgericht en gevestigd in het VK. Via de entiteit verkrijgt Z
dividenden uit Nederland van BV X. Volgens de fiscale wetgeving van het
VK is Y fiscaal transparant, maar volgens de fiscale wetgeving van Nederland is Y niet fiscaal transparant. Z wordt in het VK voor zijn wereld-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

28

inkomen in de belastingheffing betrokken. Voor verdragsdoeleinden is Z
inwoner van het VK. Y is immers niet «aan belasting onderworpen» in de
zin van artikel 4 van het verdrag. Zonder het derde lid, zou echter verschil
van mening kunnen bestaan of Z wel genieter is van de inkomsten. Het
derde lid leidt ertoe dat de natuurlijke persoon Z als de ontvanger van de
dividenden wordt aangemerkt. Nederland mag over de dividenduitkering
door BV X een bronheffing inhouden van 10 percent. Het VK mag als
woonland van Z de dividenden eveneens in de belastingheffing betrekken
maar moet verrekening geven voor de in Nederland betaalde belasting. In
dit voorbeeld volgt dus Nederland als bronland de kwalificatie van de
entiteit door het VK bij het vaststellen van de verdragsgerechtigdheid.
Tweede situatie: Er is sprake van een inkomensbestanddeel dat afkomstig
is uit een van de landen en toevloeit aan een entiteit die in het andere land
is gevestigd. Volgens de nationale wetgeving van het andere land wordt
de entiteit als niet fiscaal transparant aangemerkt (de entiteit wordt zelf in
de belastingheffing betrokken). Volgens de nationale wetgeving van het
bronland is de entiteit fiscaal transparant. In dit geval kan door de entiteit
zelf een beroep worden gedaan op verdragstoepassing omdat de entiteit
in het andere land op de normale wijze in de belastingheffing wordt
betrokken en er dus sprake is van een inwoner als bedoeld in artikel 4.
Ook hier is de kwalificatie van de entiteit door het bronland niet van
belang, behalve dan dat voor het bronland niet de entiteit maar de participanten belastingplichtig zijn voor de eigen heffingsrechten.
Voorbeeld: Als voorbeeld 1 maar in dit geval is entiteit Y volgens de nationale wetgeving van het VK niet fiscaal transparant en is Y volgens de
nationale wetgeving van Nederland wel fiscaal transparant. De entiteit Y
wordt voor het wereldinkomen in de Britse winstbelasting betrokken. Y
wordt aangemerkt als inwoner van het VK en Y is de uiteindelijke gerechtigde van het dividend, zodat Nederland het verdragsartikel voor dividenden moet toepassen. Het VK zal voor de (eventuele) Nederlandse
dividendbelasting verrekening kunnen geven. Ook in dit voorbeeld volgt
dus Nederland als bronland de kwalificatie van de entiteit door het VK bij
het vaststellen van de verdragsgerechtigdheid.
Derde situatie: Er is sprake van een inkomensbestanddeel dat afkomstig is
uit een van de verdragslanden en toevloeit aan een entiteit die in een
derde land is gevestigd. Volgens de nationale wetgeving van het andere
verdragsland wordt de entiteit als fiscaal transparant aangemerkt (de
entiteit wordt niet zelf in de belastingheffing betrokken). Het inkomensbestanddeel wordt gezien als inkomen van de participanten van de entiteit. Indien de participanten in de entiteit inwoner zijn van het andere land
en voor dat inkomen in dat land in de belastingheffing worden betrokken,
dient het bronland het verdrag toe te passen als ware het bestanddeel
rechtstreeks aan de participant in de entiteit uitgekeerd. Daarbij is niet van
belang hoe het bronland de entiteit in het derde land kwalificeert.
Voorbeeld: Natuurlijk persoon Z woont in het VK. Z is participant in entiteit
Y welke is opgericht en gevestigd in een derde land. Via de entiteit
verkrijgt Z dividenden uit Nederland van BV X . Volgens de fiscale wetgeving van het VK is Y fiscaal transparant, evenals volgens de fiscale wetgeving van Nederland. Z wordt in het VK voor zijn wereldinkomen in de
belastingheffing betrokken. Voor verdragsdoeleinden is Z inwoner van het
VK. Met of zonder de voorgestelde bepaling (er is namelijk geen kwalificatieconflict) wordt de natuurlijke persoon Z als de ontvanger van de
dividenden aangemerkt. Volgens het belastingverdrag tussen Nederland
en het VK mag Nederland ter zake van de dividenduitkering door BV X een
bronheffing inhouden van 10 percent. Het VK mag als woonland van Z de
dividenden eveneens in de belastingheffing betrekken maar moet verrekening geven voor de in Nederland betaalde belasting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

29

Vierde situatie: Er is sprake van een inkomensbestanddeel dat afkomstig
is uit een van de verdragslanden en toevloeit aan een entiteit die in een
derde land is gevestigd. Volgens de nationale wetgeving van het andere
verdragsland wordt de entiteit als niet fiscaal transparant aangemerkt (de
entiteit wordt zelf in de belastingheffing betrokken). Op het inkomensbestanddeel hoeft het belastingverdrag niet te worden toegepast.
Voorbeeld: Natuurlijk persoon Z woont in het VK. Z is participant in entiteit
Y welke is opgericht en gevestigd in een derde land. Via de entiteit
verkrijgt Z dividenden uit Nederland van BV X. Volgens de fiscale wetgeving van het VK is Y niet fiscaal transparant; volgens de Nederlandse
fiscale wetgeving wel. Het dividend dat afkomstig is uit Nederland wordt
bij de natuurlijke persoon Z in het VK niet in de belastingheffing betrokken. Ook de entiteit wordt niet in het VK voor de dividenden in de heffing
betrokken omdat de entiteit naar het recht van het VK niet in het VK is
gevestigd. Z noch de entiteit zijn met andere woorden inwoner in de zin
van het belastingverdrag. Er is geen sprake van inkomen dat aan een
inwoner van het VK kan worden toegerekend, zodat dit inkomen fiscaal
niet geacht wordt in het VK te zijn ontvangen. Nederland hoeft als gevolg
van de overeengekomen bepaling geen vermindering van zijn dividendbelasting te verlenen.
Vijfde situatie: Er is sprake van een inkomensbestanddeel dat afkomstig is
uit een van de landen en toevloeit aan een entiteit die in dat land is gevestigd. Volgens de nationale wetgeving van dit land wordt de entiteit als niet
fiscaal transparant aangemerkt. Volgens de wetgeving van het andere
land (waarin de participanten in de entiteit woonachtig of gevestigd zijn)
is de entiteit fiscaal transparant. Onverkorte toepassing van de voorgestelde bepaling zou betekenen dat het bronland de kwalificatie moet overnemen van het land waarin de participanten woonachtig zijn of zijn gevestigd. De entiteit zou dus fiscaal als transparant moeten worden aangemerkt. Het is echter niet de bedoeling van het derde lid om alle heffingsrechten aan het bronland te ontzeggen. Daarom is in het vierde lid aangegeven dat het bepaalde in het derde lid onverlet laat de belastingheffing in
beide landen ter zake van dat inkomensbestanddeel bij de persoon die
geacht wordt dit inkomen te hebben ontvangen.
Voorbeeld: Natuurlijk persoon Z is inwoner van het VK. Z is enig aandeelhouder van X, een in Nederland gevestigde BV. BV X bezit alle aandelen
van de in Nederland gevestigde entiteit Y. Voor de Nederlandse wetgeving
zijn BV X en entiteit Y fiscaal niet transparant. Stel dat voor de Britse
wetgeving X wel fiscaal transparant is. Op 1 mei keert Y dividend uit aan
X. Op 1 oktober wordt dit dividend door X dooruitgedeeld aan Z. Voor de
Britse wetgeving wordt de dividenduitdeling van Y aan X geacht te zijn
genoten door natuurlijk persoon Z. De voorgestelde bepalingen leiden er
niet toe dat Nederland zijn nationale wetgeving niet meer mag toepassen.
In het onderhavige geval is op de dividenduitkering van Y aan X op 1 mei
de Nederlandse nationale wetgeving van toepassing. Bij de uitkering van
X aan Z past Nederland op dat moment (1 oktober) het verdragstarief van
10 percent toe voor de heffing van dividendbelasting.
Zesde situatie: Er is sprake van een inkomensbestanddeel dat afkomstig is
van een van de landen en toevloeit aan een entiteit die in dat land is
gevestigd. Volgens de nationale wetgeving van het bronland is de ontvangende entiteit fiscaal transparant. In het andere land wordt de entiteit
fiscaal niet aangemerkt als een transparante entiteit. Verdragstoepassing
komt niet aan de orde met betrekking tot de participanten in de entiteit die
zijn gevestigd in het andere land. Deze participanten zijn namelijk niet
«liable to tax» voor de desbetreffende inkomsten. Deze uitwerking van de
voorgestelde bepaling kan in bijzondere situaties tot «overkill» leiden
(voor deelnemers in het andere land die aldaar vrijgesteld zijn van belastingheffing). Daarom is in het vijfde lid van artikel 22 opgenomen dat de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

30

bevoegde autoriteiten toch verdragsvoordelen kunnen geven ook al wordt
het inkomensbestanddeel in dat land fiscaal niet behandeld als een
inkomensbestanddeel dat door een inwoner is verkregen. Voorwaarde
daarbij is wel dat bij rechtstreekse verkrijging de achterliggende participant in het vestigingsland van belasting zou zijn vrijgesteld. Het vijfde lid
van artikel 22 is dus geschreven voor pensioenregelingen in de zin van
artikel 3, eerste lid, onderdeel l, van het belastingverdrag.
Voorbeeld: Z is een pensioenregeling als bedoeld in artikel 3, eerste lid,
onderdeel l, van het belastingverdrag en is voor de toepassing van het
belastingverdrag inwoner van Nederland. Z is participant in de Britse
entiteit Y die voor de toepassing van de Britse (belasting)wetgeving wordt
aangemerkt als transparante entiteit. Gezien de kenmerken van de entiteit,
kwalificeert Nederland Y als fiscaal niet transparant. Y bezit aandelen in
een in het VK gevestigde vennootschap en verstrekt een lening aan die
vennootschap. De voorgestelde bepaling zou ertoe leiden dat Z niet
gerechtigd is tot de voordelen van artikel 11 op de interest ontvangen van
de Britse vennootschap via Y, omdat de interest in Nederland niet geacht
wordt te zijn ontvangen door Z maar door Y. Het VK hoeft daardoor niet
het verdrag op deze uitkering toe te passen. Om te voorkomen dat in het
bijzonder pensioenregelingen worden belemmerd in het beleggen van
vermogen via dergelijke entiteiten, is in het vijfde lid van artikel 22 neergelegd dat (in dit geval) de bevoegde autoriteiten van het VK kunnen
bepalen dat Z gerechtigd is tot de verdragsvoordelen.
Werkzaamheden buitengaats (artikel 23)
Voor een algemene toelichting op deze intussen gebruikelijke bepaling
wordt verwezen naar de schriftelijke beantwoording van technische
vragen naar aanleiding van de Notitie internationaal fiscaal (verdrags)beleid (Kamerstukken II 1996/97, 25 087, nr. 3, blz. 5–6) en paragraaf
4.3.1.4.4. van de eerder vermelde Notitie internationaal fiscaal verdragsbeleid.
Op suggestie van het VK is een aantal redactionele aanpassingen opgenomen in het Nederlandse tekstvoorstel. Deze aanpassingen zijn gedaan
om redenen van duidelijkheid en deels om aan te sluiten bij de tekst van
artikel 22A, lid 4, onderdeel a), van het Verdrag uit 1980. Met de aanpassingen is geen inhoudelijke wijziging beoogd. Onder meer is in het
tweede lid, onderdeel a), de gebruikelijke tekst «als onderdeel van
hetzelfde project» vervangen door «in wezen gelijksoortige» en is in het
zesde lid de tekst van het achtste lid van artikel 22A uit het Verdrag 1980
gebruikt.
Voor het overige stemt de bepaling overeen met de tekst die Nederland
gewoon is te gebruiken. In het eerste lid is neergelegd dat de bepalingen
van artikel 23 toepassing vinden niettegenstaande enigerlei andere bepaling van het Verdrag. Dit moet niet worden opgevat in de zin dat de
andere bepalingen van het Verdrag hun zin en betekenis zouden verliezen
indien het gaat om de belastingheffing ter zake van werkzaamheden
buitengaats. Voor zover die andere bepalingen niet in strijd zijn met
hetgeen in artikel 23 is bepaald, blijven zij onverkort van kracht; artikel 23
heeft derhalve in zoverre slechts een aanvullende betekenis.
Het tweede lid bevat de definitie van de uitdrukking «werkzaamheden
buitengaats». Daaronder worden verstaan alle werkzaamheden die buitengaats worden verricht in verband met de exploratie en exploitatie van het
continentale plat waarover het VK respectievelijk Nederland jurisdictie
heeft alsmede van hun natuurlijke rijkdommen.
In het derde lid is bepaald dat de werkzaamheden buitengaats die een
onderneming op het continentale plat van de andere verdragsluitende
Staat verricht, geacht worden te geschieden met behulp van een in die
andere Staat gevestigde vaste inrichting, zodat de daarmee behaalde
winst volgens de bepalingen van artikel 7 aldaar mag worden belast. Op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

31

praktische gronden wordt echter geen vaste inrichting aanwezig geacht
indien die werkzaamheden in een tijdvak van 12 maanden al dan niet
aansluitend niet meer dan 30 dagen duren.
Ingevolge het vierde lid wordt de uitdrukking «werkzaamheden buitengaats» voor de toepassing van derde lid geacht niet te omvatten: (a) (een
combinatie) van hulp- en nevenwerkzaamheden als bedoeld in het vierde
lid van artikel 5, (b) werkzaamheden die worden verricht met schepen die
primair zijn ontworpen voor het verrichten van sleep- of ankerwerkzaamheden, en (c) het vervoer van voorraden en personeel door schepen of
luchtvaartuigen in internationaal verkeer. Deze uitzonderingen, die zijn
ontleend aan het Nederlands-Zweedse belastingverdrag (Trb. 1991, 108 en
Trb. 1992, 20), dienen aldus te worden verstaan dat geen vaste inrichting
op de voet van het derde lid aanwezig wordt geacht indien uitsluitend
buitengaats dergelijke werkzaamheden worden verricht. Worden dergelijke werkzaamheden door de onderneming of, in gelieerde verhoudingen,
door de verbonden vennootschappen verricht naast de «hoofdwerkzaamheden», dan worden zij in die hoofdwerkzaamheden «meebetrokken».
Voorts laat het vierde lid, net als het eerste lid, de toepassing van de
andere bepalingen van het verdrag onverlet.
Op grond van het vijfde lid mogen voordelen verkregen door een inwoner
van een van de Staten uit de vervreemding van activa die verband houden
met de exploratie of exploitatie van de onder de jurisdictie van de andere
Staat vallende zeebodem, de ondergrond daarvan en hun natuurlijke
rijkdommen, in die andere Staat worden belast. Deze bepaling beoogt met
name een regeling te geven voor die gevallen waarin personen, die niet
persoonlijk zijn betrokken bij de exploratie of de exploitatie van bodemrijkdommen op het continentale plat, maar wel op enigerlei wijze gerechtigd zijn tot de met de exploitatie behaalde winsten, hun aandeel daarin
vervreemden. De bepaling strekt echter niet zo ver dat daarmee ook in een
later bewerkings- of verwerkingsstadium met de vervreemding van olieof gasprodukten verkregen winsten in de belastingheffing van de bronstaat zouden kunnen worden betrokken.
De door een inwoner van de ene Staat verkregen opbrengst van de dienstbetrekking uitgeoefend op het continentale plat van de andere Staat mag,
ingevolge het zesde lid, onderdeel a, in de laatstgenoemde Staat worden
belast. Deze regeling stemt overeen met de voor dienstbetrekkingen
geldende hoofdregel, zoals neergelegd in artikel 14, eerste lid, van het
Verdrag. De in artikel 14, tweede lid, van dit Verdrag neergelegde uitzonderingsbepaling ontbreekt echter in artikel 23. Reden is dat met name het
183-dagen criterium dat gehanteerd wordt in artikel 14, tweede lid, onder
a, in de praktijk zeer moeilijk te controleren is bij werkzaamheden op het
continentale plat. Opbrengsten uit een aan boord van een schip of luchtvaartuig uitgeoefende dienstbetrekking zijn ingevolge onderdeel b van het
zesde lid slechts belastbaar in de Staat waarvan de werknemer inwoner is.
Dit komt overeen met de hoofdregel die in het Verdrag terzake van een
aan boord van een schip of luchtvaartuig uitgeoefende dienstbetrekking is
neergelegd (artikel 14, derde lid).
Krachtens het bepaalde in lid 7 verleent Nederland voorkoming van
dubbele belasting aan zijn inwoners volgens de in artikel 21, tweede lid,
omschreven vrijstellingsmethode met progressievoorbehoud voor
winsten en inkomsten die op grond van artikel 23 in de andere verdragsluitende Staat mogen worden belast. In het zevende lid wordt niet langer
gerefereerd aan bewijsstukken. Hiermee is echter niet beoogd deze eis te
laten vervallen. Zowel Nederland als het VK acht opname van deze eis in
het Verdrag zelf niet langer noodzakelijk, omdat deze eis reeds is neergelegd in de nationale uitvoeringsregels van beide staten.
Het Verenigd Koninkrijk verrekent de belasting, die door Nederland
geheven is terzake van op zijn continentale plat uitgeoefende werkzaamheden, overeenkomstig de algemene regel van artikel 21, vijfde lid, van
het Verdrag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

32

Non-discriminatie (artikel 24)
Dit artikel bevat een groot deel van de gebruikelijke, aan het OESOmodelverdrag 2005 ontleende non-discriminatieregels. Op enkele punten
wijkt het artikel af van het Nederlandse verdragsbeleid, hetgeen echter
veelal in lijn is met het Verdrag uit 1980. Zo is in het eerste lid wederom
geen verwijzing opgenomen naar inwoners van derde landen, omdat het
VK in haar belastingverdagen geen regeling wenst op te nemen die ziet op
inwoners van andere staten dan de verdragsluitende staten. Daarnaast
bevat dit artikel ook geen non-discriminatieregeling voor staatlozen.
Het derde lid bevat het gebruikelijke verbod van discriminatie in de aftrek
van interest, royalty’s en andere betalingen op grond van de woonplaats
van de crediteur van deze betalingen. De non-discriminatiebepaling van
het derde lid geldt echter niet als in gelieerde verhoudingen tussen
vennootschappen voorwaarden zijn overeengekomen, die niet zouden zijn
overeengekomen tussen ongelieerde vennootschappen. Indien hierdoor
bovenmatige betalingen tussen deze vennootschappen plaatsvinden, is
artikel 24, derde lid, alleen van toepassing op het zakelijke gedeelte van de
betalingen. Dit volgt uit de verwijzing naar artikel 9, eerste lid, artikel 11,
vierde lid, artikel 12, vierde lid, en artikel 20, derde lid.
Op het verzoek van het VK is in het derde lid tevens een verwijzing opgenomen naar de «main purpose tests» neergelegd in artikel 11, vijfde lid,
artikel 12, vijfde lid en artikel 20, vierde lid. Het VK heeft onder zijn nationale wet de mogelijkheid om de aftrek van rente-, royalty- of overige
betalingen te weigeren indien bronheffingen op deze betalingen niet
worden verlaagd als gevolg van toepassing van een main purpose test.
Het VK benadrukt dat deze nationale anti-misbruikregels in internationaal
verband niet vaak worden toegepast, maar wenst desondanks de mogelijkheid van toepassing van deze regels onder het Verdrag zeker te stellen.
Nederland is terughoudend over opname in een belastingverdrag van
verwijzingen naar nationale anti-misbruikregels. Uiteindelijk heeft Nederland in het licht van de totaalovereenkomst ingestemd met de wens van
het VK, onder voorwaarde dat dergelijke anti-misbruikregels slechts door
een van beide verdragsluitende staten kunnen worden ingeroepen nadat
de andere staat hierover is geraadpleegd.
Lid 5 tot en met 8 bepalen, kort gezegd, dat natuurlijke personen die
inwoner zijn van Nederland of het VK in het andere land dezelfde persoonlijke aftrekken, tegemoetkomingen en belastingverminderingen genieten
als dat land aan zijn eigen inwoners verleent. Deze bepalingen waren ook
reeds opgenomen in het Verdrag uit 1980, maar waren verspreid over
verschillende artikelen. Uit het oogpunt van duidelijkheid zijn de bepalingen bij elkaar gevoegd. Hiermee is geen wijziging beoogd ten opzichte
van het Verdrag uit 1980.
Regeling voor onderling overleg (artikel 25)
Dit artikel stemt grotendeels overeen met het bepaalde in het OESO-modelverdrag 2005. Voor een algemene toelichting op deze bepaling wordt
verwezen naar paragraaf 3.4 van de eerder vermelde Notitie internationaal
fiscaal verdragsbeleid.
Op enkele punten is de tekst aangepast. Naast de gebruikelijke driejaarsprocedure voor indiening van een verzoek tot onderling overleg, is in het
eerste lid een periode genoemd van zes jaar na afloop van het belastingtijdvak waarin de gewraakte belastingheffing heeft plaatsgevonden. Als
uiterste indieningsdatum voor het verzoek zal gelden de laatste van de
data waarop deze twee periodes aflopen. Het Verdrag uit 1980 kende
dezelfde benadering.
Op basis van het derde lid kunnen de bevoegde autoriteiten, net als in het
Verdrag uit 1980, met elkaar overleg plegen teneinde maatregelen te
overwegen om oneigenlijk gebruik van de verdragsbepalingen tegen te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

33

gaan. Oneigenlijk gebruik van de verdragsbepalingen is niet in het
Verdrag, noch in de Nederlandse wetgeving gedefinieerd en de vraag of
sprake is van oneigenlijk gebruik kan verschillend worden geduid.
Hiermee wordt het immer aanwezige spanningsveld aangesneden tussen
rechtszekerheid voor belastingplichtigen en doeltreffendheid van maatregelen om oneigenlijk gebruik van het Verdrag tegen te gaan. Dit spanningsveld vindt vooral zijn oorzaak in het feit dat het moeilijk is om te
spreken over «het» oneigenlijk gebruik als een eenduidig begrip. Er
kunnen zich vele vormen van oneigenlijk gebruik voordoen, die zich moeilijk met één bepaling laten bestrijden. Daarbij is vanzelfsprekend toekomstig misbruik, in al zijn varianten, niet op voorhand geheel te voorzien.
In een aantal verdragsbepalingen zijn maatregelen getroffen om oneigenlijk gebruik van die specifieke verdragsbepalingen te bestrijden, zoals in
artikel artikel 10, derde lid, 11, vijfde lid, artikel 12, vijfde lid, en artikel 20,
vierde lid. Het is echter niet ondenkbaar dat zich oneigenlijk gebruik van
verdragsbepalingen voordoet dat niet door voornoemde maatregelen
wordt bestreken. Het VK wenste derhalve de mogelijkheid te handhaven
dat de bevoegde autoriteiten van de verdragsluitende staten met elkaar in
overleg kunnen treden indien dergelijk oneigenlijk gebruik zich voordoet.
In het derde lid wordt gesproken over maatregelen die de bevoegde autoriteiten van de Verdragsluitende Staten kunnen overwegen om oneigenlijk
gebruik van de bepalingen van het Verdrag tegen te gaan. De terminologie «maatregelen te overwegen» die wordt gehanteerd in het derde lid,
is het resultaat van de vertaling van de bepaling uit het Engels naar het
Nederlands («to consider measures»). Volledigheidshalve zij opgemerkt
dat het enkele overwegen van maatregelen op zich geen betekenis heeft
voor toepassing van het Verdrag. Uiteindelijk zal een dergelijke gezamenlijke overweging moeten leiden tot het al dan niet treffen van maatregelen
om oneigenlijk gebruik te bestrijden. Hoe deze eventuele maatregelen in
voorkomende gevallen zullen worden vormgegeven, valt op dit ogenblik
niet te zeggen. Wel zal de rechtszekerheid van belastingplichtigen hierbij
vanzelfsprekend een belangrijke rol spelen. Uiteindelijke eventueel in te
voeren maatregelen zullen vervolgens altijd in een concreet geval hun
weerslag vinden in een aanslag of beschikking waartegen voor een
belanghebbende de reguliere rechtsmiddelen (bezwaar en beroep) open
zullen staan.
In het vijfde lid is op Nederlands verzoek de mogelijkheid geschapen om
geschillen over de toepassing of interpretatie van het Verdrag, die niet
binnen een tijdvak van twee jaar in onderling overleg kunnen worden
opgelost, te beslechten via een arbitrageprocedure. Zie ook onderdeel 3.5
van de algemene toelichting.
De mogelijkheid tot arbitrage is al in diverse andere verdragen terug te
vinden (bijvoorbeeld Albanië Trb. 2004, 281; Slovenië Trb. 2004, 252 en
Koeweit, Trb. 2001, 126) en vormt inmiddels een vast onderdeel van het
Nederlandse verdragsbeleid. De arbitragebepaling die in voornoemde
verdragen is overeengekomen, is echter niet bindend, daar deze bepaling
alleen de mogelijkheid creëert om tot arbitrage over te gaan, maar niet de
verplichting. Op voorstel van Nederland is daarom in het voorliggende
Verdrag een arbitragebepaling opgenomen in lijn met eerder genoemd
OESO rapport uit 2007 (zie eerder genoemd rapport «Improving the Resolution of Tax Treaty Disputes», Committee on Fiscal Affairs, OESO,
februari 2007) en inmiddels ook het OESO-model verdrag.
De nieuwe OESO-bepaling geeft een belastingplichtige die op basis van
het eerste lid van dit artikel een verzoek tot onderling overleg heeft ingediend, de mogelijkheid om een arbitrageprocedure te starten indien de
competente autoriteiten niet binnen een periode van twee jaar in onderling overleg tot een oplossing komen. Door het initiatief tot arbitrage bij
belastingplichtige te leggen, is een stimulans gecreëerd voor de betrokken
staten om binnen twee jaar de overlegprocedure tot een goed einde te
brengen, zoals al eerder is aangegeven. De uitkomst van de arbitrage-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

34

procedure is bindend voor de verdragssluitende staten, tenzij de beslissing door de betrokken persoon wordt verworpen.
In het zesde lid is de mogelijkheid om tot arbitrage over te gaan uitgesloten voor vennootschappen met een dubbele woonplaats. Om redenen
van doelmatigheid achten beide staten het opportuun deze zaken van
arbitrage uit te sluiten. Op basis van de «corporate tie breaker» van artikel
4, vierde lid, zullen de staten naar verwachting in onderling overleg in de
meeste gevallen aan de hand van de feiten de woonplaats van de
vennootschap kunnen bepalen.
Uitwisseling van inlichtingen (artikel 26)
Deze bepaling stemt overeen met de informatieuitwisselingsbepaling in
het OESO-modelverdrag 2005 en is in lijn met het Nederlandse verdragsbeleid. De bepaling ziet niet alleen op de belastingen waarop het Verdrag
van toepassing is, maar ook op nationale belastingen van elke soort of
benaming (eerste lid, laatste volzin). Op verzoek van het VK is aan het
eerste lid toegevoegd dat de uitwisseling van informatie onder dit artikel
met name dient ter voorkoming van fraude en bevordering van maatregelen tegen belastingontwijking. Het betreft een verduidelijking die geen
wijziging aanbrengt in de werkingssfeer van het artikel.
Het tweede lid van dit artikel regelt hoe de staat die inlichtingen ontvangt
van de andere staat met deze inlichtingen om dient te gaan en regelt dus
de geheimhoudingsverplichting. De algemene grenzen van de verplichting tot de uitwisseling van inlichtingen (de weigeringsgronden) zijn neergelegd in het derde lid.
Het vierde lid bepaalt dat de verdragsstaat waaraan inlichtingen worden
gevraagd, daarvoor maatregelen treft, ook al heeft die staat die inlichtingen niet zelf nodig. Wel blijven de gronden voor weigering van inlichtingen, zoals vermeld in het derde lid, van toepassing.
In het vijfde lid is bepaald dat het enkele feit dat informatie in het bezit is
van bijvoorbeeld een bank, een financiële instelling of een zaakwaarnemer, geen reden mag zijn voor een verdragsluitende staat om de informatie niet te verstrekken aan de staat die om de informatie heeft verzocht.
Een protocolbepaling in verband met informatieverstrekking aan de arbitragecommissie werd door beide staten niet nodig geacht, nu dit wordt
geregeld in eerder genoemde Onderlinge overeenkomst bij artikel 25,
vijfde lid.
Bijstand bij invordering van belastingen (artikel 27)
In onderdeel 3.5 van de algemene toelichting is reeds ingegaan op wederzijdse bijstand bij invordering. Het VK onderschrijft inmiddels het belang
van dergelijke wederzijdse bijstand. De regeling die in artikel 27 is opgenomen stemt overeen met het bepaalde in het OESO-modelverdrag 2005.
In lijn met het Nederlandse verdragsbeleid is een aantal kleine aanpassingen gedaan. Zo is net als in het voorgaande artikel de verwijzing naar
staatkundige onderdelen of plaatselijke publiekrechtelijke organen verwijderd (tweede lid). Daarnaast is in het vijfde lid zoals gebruikelijk toegevoegd dat invordering niet kan worden geëffectueerd door middel van
gijzeling. Tot slot is op verzoek van Nederland onderdeel e toegevoegd
aan het achtste lid, inhoudende dat geen bijstand behoeft te worden
verleend indien de aangezochte staat van mening is dat de belastingen in
verband waarmee bijstand wordt gevraagd, worden geheven in strijd met
de algemeen aanvaarde belastingbeginselen. De mogelijkheid om dit
onderdeel toe te voegen aan het achtste lid is tevens genoemd in het
commentaar bij artikel 27 van het OESO-modelverdrag 2005 (paragraaf
37).
Zie voor een algemene toelichting ook de Notitie internationaal fiscaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

35

verdragsbeleid (met name paragraaf 3.5 en Kamerstukken II 1996/97,
25 087, nr. 1, paragraaf 3.6).
Inwerkingtreding (artikel 30 juncto artikel XIII van het Protocol)
Het Verdrag treedt in werking vijf dagen na de laatste der data waarop de
Nederlandse en de Britse regering elkaar schriftelijk hebben medegedeeld
dat de in hun onderscheiden staten (grond)wettelijk vereiste formaliteiten
zijn vervuld.
Voor Nederland vindt het Verdrag met betrekking tot bronbelastingen
toepassing op bedragen die zijn betaald op of na 1 januari van het kalenderjaar dat volgt op het kalenderjaar waarin het Verdrag in werking is
getreden.
Met betrekking tot andere belastingen vindt het Verdrag voor Nederland
toepassing op belastingjaren en -tijdvakken die aanvangen op of na
1 januari van het kalenderjaar dat volgt op het kalenderjaar waarin het
Verdrag in werking is getreden.
Voor het VK vindt het Verdrag, voor de inkomstenbelasting en de vermogenswinstbelasting, toepassing op belastingjaren die aanvangen op of na
6 april van het kalenderjaar dat volgt op het kalenderjaar waarin het
Verdrag in werking is getreden.
Voor de vennootschapsbelasting vindt het Verdrag voor het VK toepassing
op belastingjaren beginnend op of na 1 april van het kalenderjaar volgend
op het kalenderjaar waarin het Verdrag in werking is getreden.
Het tweede lid bepaalt dat het Verdrag uit 1980, met bijbehorende protocollen, voor een belasting ophoudt van toepassing te zijn vanaf het
moment dat het voorliggende Verdrag ingevolge het eerste lid van
toepassing is geworden op die belasting.
In het derde en vierde lid zijn overgangsregelingen opgenomen voor
inkomsten in verband met werkzaamheden aan boord van een schip of
vliegtuig respectievelijk overheidspensioenen. Zie voor een nadere
toelichting de opmerkingen bij artikelen 14, 17 en 18 en onderdeel 3.4 van
deze memorie van toelichting.
Voor toepassing van het Verdrag uit 1980 is in het Besluit van 18 juli 2008,
CPP2007/664M, goedgekeurd dat Nederland de vrijstellingsmethode
hanteert voor inkomsten genoten door in Nederland wonende bemanningsleden van Britse veerboten indien deze inkomsten in het VK mogen
worden belast. Nu deze bemanningsleden op basis van artikel 30, derde
lid, van het Verdrag nog gedurende een periode van drie jaar een beroep
kunnen doen op artikel 15, derde lid, van het Verdrag uit 1980, is in artikel
XIII van het Protocol overeenkomstig voornoemde goedkeuring bepaald
dat Nederland in deze gevallen de vrijstellingsmethode zal toepassen.
Beëindiging (artikel 31)
Het Verdrag wordt in beginsel voor onbepaalde tijd aangegaan. Na
verloop van een periode van vijf jaar na de datum van inwerkingtreding
van het Verdrag kan het echter door elk van beide staten, langs diplomatieke weg, worden beëindigd met inachtneming van een opzegtermijn van
ten minste zes maanden vóór het verstrijken van een kalenderjaar.
In dat geval houdt het Verdrag voor Nederland met betrekking tot bronbelastingen op van toepassing te zijn voor bedragen die zijn betaald op of na
1 januari van het kalenderjaar dat volgt op het kalenderjaar waarin de
kennisgeving van beëindiging is gedaan. Met betrekking tot andere belastingen houdt het Verdrag voor Nederland op van toepassing te zijn voor
belastingjaren entijdvakken die aanvangen op of na 1 januari van het
kalenderjaar dat volgt op het kalenderjaar waarin de kennisgeving van
beëindiging is gedaan.
Voor het VK houdt het Verdrag, voor de inkomstenbelasting en de vermogenswinstbelasting, op van toepassing te zijn voor belastingjaren die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

36

aanvangen op of na 6 april van het kalenderjaar dat volgt op het kalenderjaar waarin de kennisgeving van beëindiging is gedaan. Voor de vennootschapsbelasting houdt het Verdrag voor het VK op van toepassing te zijn
voor belastingjaren beginnend op of na 1 april van het kalenderjaar
volgend op het kalenderjaar waarin de kennisgeving van beëindiging is
gedaan.
Opmerkt zij dat met het begrip «belastingjaar» in artikel 30, eerste lid,
onderdeel a, onder ii, van het Verdrag hetzelfde wordt bedoeld als met het
begrip «financial year» artikel 31, onderdeel a, van het Verdrag.
De staatssecretaris van Financiën,
J. C. de Jager
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 3

37