Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2023–2024

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

918
Vragen van de leden Westerveld en Mohandis (beiden GroenLinks-PvdA) aan
de Ministers voor Langdurige Zorg en Sport en voor Armoedebeleid,
Participatie en Pensioenen over het bericht «Geldproblemen door chronisch
ziek kind: «Ik voel me een schooier»» (ingezonden 18 december 2023).
Antwoord van Minister Helder (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede
namens de Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen en de
Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen 1 februari
2024). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2023–2024, nr. 734.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Geldproblemen door chronisch ziek kind: «Ik
voel me een schooier»» van RTL Nieuws?1
Antwoord 1
Ja. Het is tragisch om te lezen dat het gezin uit dit artikel noodgedwongen
moet verhuizen vanwege de extra kosten die samenhangen met de zorg en
ondersteuning voor hun dochter. Ik realiseer me dat de zorg voor een
chronisch ziek kind zwaar kan zijn en dat ouders zoals genoemd in het artikel
bij het organiseren van passende ondersteuning en zorg soms tegen
knelpunten aanlopen. Naar aanleiding van de berichtgeving in de media is
vanuit mijn ministerie contact opgenomen met het gezin en zijn zij in contact
gebracht met verschillende instanties en belangenorganisaties die ouders
kunnen adviseren en/of ondersteuning kunnen bieden.
Vraag 2
Waarom worden de kosten voor de noodzakelijke aanpassing van een woning
niet volledig vergoed, zoals in het geval van het in het artikel vermelde
situatie? Deelt u de mening dat de weigering om deze noodzakelijke
aanpassingen aan de woning te vergoeden, niet in lijn is met het door
Nederland ondertekende VN-verdrag Handicap bij tenminste artikel 7 (belang
van het kind voorop), artikel 9 (toegankelijkheid) en artikel 10 (recht op
leven)? Zo nee, waarom niet?

1

ah-tk-20232024-918
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2024

RTL Nieuws, 9 december 2023, «Geldproblemen door chronisch ziek kind: ik voel me een
schooier»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Het is voor mij lastig om in te gaan op deze specifieke casus, omdat ik niet
bekend ben met de specifieke context van het gezin, de ondersteuning en
zorg die zij ontvangen en de afwegingen die de gemeente heeft gemaakt bij
het vergoeden van de benodigde woningaanpassing.
Uiteraard onderschrijf ik het belang van het naleven en het implementeren
van VN-verdrag handicap, waaronder de door u genoemde artikelen.2
Gemeenten spelen een belangrijke rol bij het implementeren van dit
VN-verdrag, waaronder bij het zorgen voor passende ondersteuning, zorg en
eventuele woonvoorzieningen. Daarbij hebben gemeenten de vrijheid en
verantwoordelijkheid om deze verdragsverplichtingen in te vullen op een
manier die aansluit bij de specifieke, lokale context.3
Mensen met een ondersteuningsbehoefte kunnen op grond van de Wmo
2015 van de gemeente een woningaanpassing krijgen. Hiervoor geldt de
gebruikelijke Wmo-procedure, waarbij eerst melding gemaakt wordt van de
hulpvraag en de gemeente onderzoek doet naar de ondersteuningsbehoefte
en vervolgens desgevraagd een beschikking opstelt (art. 2.3.5 Wmo 2015).
Tegen de beschikking van de gemeente kan bezwaar worden gemaakt. Er
volgt dan een beslissing op bezwaar van de gemeente. Tegen deze beslissing
op bezwaar van de gemeente kan in beroep worden gegaan bij de bestuursrechter en ten slotte in hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep.
Vraag 3
Bent u bereid om wet- en regelgeving aan te passen zodat tenminste alle
noodzakelijke aanpassingen die nodig zijn voor de zorg en welzijn van
kinderen met een chronische beperking worden vergoed? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 3
Nee, zoals aangegeven in mijn antwoord op vraag 2 kunnen vanuit de Wmo
2015 woningaanpassingen worden vergoed.
Er is een aantal redenen waarom een woningaanpassing niet of niet geheel
wordt vergoed. Voorbeelden hiervan zijn dat een huis niet geschikt is om te
worden aangepast of dat de aanpassing op langere duur niet toereikend is.
Daarnaast mag de gemeente bij de keuze voor ondersteuning de kosten van
verschillende oplossingen betrekken. Het is aan de gemeente om hierin een
passende afweging te maken, die onder andere afhankelijk is van de context
van het gezin. Hierdoor kan bijvoorbeeld ook een verhuisvergoeding in beeld
zijn. Er is een aantal uitspraken van de rechter ten aanzien van de vraag hoe
de gemeente een afweging moet maken rondom woningaanpassingen.
Gemeenten kunnen aanvullend op grond van de Wmo 2015 (artikel 2.1.7.) een
tegemoetkoming verstrekken aan mensen met een beperking of chronische
problemen voor aannemelijke meerkosten die verband houden met deze
beperking of problemen ter bevordering van de zelfredzaamheid en participatie.
Vraag 4
Is bekend hoeveel ouders zorg dragen voor een kind met een chronische
beperking?
Antwoord 4
Deze vraag is niet exact te beantwoorden. Op basis van de Gezondheidsenquête van het CBS is een indicatie te geven van het aantal kinderen met een
chronische beperking. De indicator Global Activity Limitations Indicator (GALI)
uit deze enquête geeft inzicht in het percentage personen dat vanwege
problemen met de gezondheid sinds 6 maanden of langer beperkt is in
activiteiten die mensen gewoonlijk uitvoeren. In de leeftijd van 4 tot 12 jaar
gaat het om 7,9% en 12 tot 18 jaar om 10,8% van het totaal aantal kinderen in
de respectievelijke leeftijdsgroepen.4 Het is met bovenstaande gegevens niet
exact te bepalen hoeveel kinderen een chronische beperking hebben, omdat

2

wetten.nl – Regeling – Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap –
BWBV0004045 (overheid.nl)
3
Art. 2.1.2, derde lid, onderdeel h, van de Wmo 2015
4
https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/85454NED/table?dl=9E534

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

2

er geen gegevens zijn van 0 tot 4 jaar. Ook is niet te bepalen hoeveel ouders
zorg dragen voor een kind met een chronische beperking omdat ouders ook
meerdere kinderen met een beperking kunnen hebben (door bv een erfelijke
aandoening).
Vraag 5
Wat is het effect van de zorg op de financiële positie van deze ouders?
Hoeveel van deze ouders hebben financiële problemen en schulden?
Antwoord 5
Ik kan mij voorstellen dat veel gezinnen met een chronisch ziek kind te maken
hebben met hogere kosten dan gemiddeld. Het type kosten en de hoogte van
de kosten zullen verschillen per gezin. Het gaat om kosten die ook in het
betreffende artikel zijn genoemd, zoals energielasten, aanpassingen in het
huis of vervoer. Het gaat minder vaak om directe zorgkosten. Voor kinderen
(jonger dan 18 jaar) die gebruik maken van zorg op grond van de Wet
langdurige zorg geldt geen eigen bijdrage. Voor zorg uit de Zorgverzekeringswet zijn kinderen gratis meeverzekerd. Voor kinderen hoeven dus geen
premies of eigen risico betaald te worden. Voor bepaalde zorg of hulpmiddelen bestaat wel een eigen bijdrage. Bijvoorbeeld bij brillen, orthopedische
schoenen en bij bepaalde medicijnen. Deze zorgkosten kunnen onderdeel zijn
van de totale kosten van een gezin met een chronisch ziek kind. Voor ouders
met een thuiswonend kind die een intensieve zorgvraag heeft is het mogelijk
om dubbele kinderbijslag te krijgen.5 Dit is mogelijk voor thuiswonende
kinderen tussen de 3 en 18 jaar. Het is mij niet bekend hoeveel ouders met
een chronisch ziek kind financiële problemen hebben en hoeveel van deze
ouders deze financiële problemen hebben door de hogere kosten vanwege
een chronisch ziek kind.
Vraag 6
Is er vaker sprake van een dreigende huisuitzetting in soortgelijke situaties?
Bent u het ermee eens dat dit niet alleen onacceptabel is, maar dat dit ook in
tegenspraak is met zowel het VN-verdrag Handicap als met het Kinderrechtenverdrag?
Antwoord 6
Het gaat in de situatie uit het nieuwsbericht niet over een huisuitzetting. De
familie voelt zich gedwongen om te verhuizen van een koop naar een
huurwoning.
Binnen de Wmo 2015 maakt het niet uit of het bij een ondersteuningsbehoefte om een koop -of huurwoning gaat. Er is een aantal redenen waarom
een woningaanpassing niet of niet geheel wordt vergoed. Voorbeelden
hiervan zijn dat een huis niet geschikt is om te worden aangepast of dat de
aanpassing op langere duur niet toereikend is. Daarnaast mag de gemeente
bij de keuze voor ondersteuning de kosten van verschillende oplossingen
betrekken. Het is aan de gemeente om hierin een passende afweging te
maken, die onder andere afhankelijk is van de context van het gezin. Daarbij
hebben gemeenten een verantwoordelijkheid bij het naleven van het
VN-verdrag handicap. Hoe zij de verdragsverplichtingen naleven is aan de
desbetreffende gemeente.
Vraag 7
Welke landelijke en gemeentelijke financiële regelingen zijn er voor ouders
die zorg dragen voor een ernstig ziek kind? Zijn deze regelingen in de ogen
van u beiden toereikend voor alle ouders? Kunt u (beiden) dat toelichten?
Antwoord 7
Vanuit de Wmo zijn dit regelingen op het gebied van mobiliteitshulpmiddelen, woningaanpassingen en de meerkostenregeling. Daarnaast is er de
landelijke regeling aftrek specifieke zorgkosten en als laatste optie de
bijzondere bijstand.

5

https://www.svb.nl/nl/kinderbijslag/dubbele-kinderbijslag/dubbele-kinderbijslag-thuiswonendkind-intensieve-zorg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

3

Het is lastig een inschatting te maken of een combinatie van deze regelingen
toereikend is voor àlle ouders met een ernstig ziek kind. In algemene zin geldt
dat het van belang is dat ouders voldoende middelen ter beschikking hebben
en niet door een financiële ondergrens zakken. Zoals ik bij de beantwoording
van vraag 3 heb aangegeven kunnen gemeenten een extra tegemoetkoming
verstrekken aan mensen met een beperking of chronische problemen. Bij de
eigen bijdrage op grond van de Wmo 2015 wordt rekening gehouden met
draagkracht en kan rekening worden gehouden met betalingscapaciteit.
Voorzieningen dienen altijd toegankelijk te zijn voor minima.
Het is een onwenselijke situatie wanneer ouders van chronisch zieke kinderen
door zorgkosten in financiële problemen komen. Daarom hecht ik ook veel
waarde aan de cliëntondersteuning die zowel vanuit de Wmo 2015 als de
Jeugdwet er is om gezinnen te ondersteunen bij het organiseren van
passende ondersteuning en zorg en om de ouders te informeren over
relevante wetten en regelgeving. Het is belangrijk dat gemeenten op de
mogelijkheden van cliëntondersteuning wijzen.
De bijzondere bijstand (artikel 35 Pw) kan verstrekt worden door een
gemeente als een huishouden uit onvoorziene omstandigheden voortkomende noodzakelijke kosten van het bestaan niet kan voldoen. Dit gebeurt op
basis van een individuele beoordeling van de situatie door de gemeente
waarbij de kosten en de draagkracht van het huishouden worden meegewogen. Het is daarbij aan de gemeente om te bepalen welke inkomenseisen
gesteld worden en welke kosten voor vergoeding in aanmerking komen. Er
zijn dus verschillen tussen gemeenten. In de regel zullen gemeenten bij een
inkomen boven 110–130% van het sociaal minimum geen bijzondere bijstand
toekennen. Gemeenten hebben hun beleid veelal vastgelegd in beleidsregels.
Omdat de Participatiewet een vangnetvoorziening is, wordt gekeken of kosten
uit andere voorzieningen betaald kunnen worden. Bijzondere bijstand kan dus
niet verstrekt worden als er een voorliggende voorziening is waarop een
beroep gedaan zou kunnen worden zoals bijvoorbeeld de basisverzekering
(art 15 Pw). Vanuit de bijzondere bijstand worden in individuele situaties wel
tijdelijke tegemoetkomingen voor woonkosten vergoed. Bijvoorbeeld wanneer
bij een plotselinge inkomensterugval de woonkosten niet direct in lijn
gebracht kunnen worden met het gedaalde inkomen.
Vraag 8
Hoe wordt voorkomen dat de toegang tot noodzakelijke vormen van zorg en
hulp afhangt van de gemeente waarin een familie woont?
Antwoord 8
Taken en bevoegdheden zijn op grond van de Wmo 2015 (en de overige
wetten binnen het sociaal domein) neergelegd bij de gemeente (gedecentraliseerd). De gemeente heeft hierin een zekere vrijheid om voorzieningen vorm
te geven en maatwerk te bieden. Zo is ook de bevoegdheid om een tegemoetkoming voor de meerkosten bij een beperking of chronische psychische
of psychosociale problemen te verstrekken, als keuzeoptie voor gemeenten
door de wetgever opgenomen in de Wmo 2015 (artikel 2.1.7). Daarnaast
hebben gemeenten op grond van de Gemeentewet hun eigen regelgevende
bevoegdheid. Lokale democratie kan zorgen voor verschillen tussen
gemeenten; dit is inherent aan de positie van gemeenten en hun bevoegdheden.
Vraag 9
Kunt u per financiële regeling aangeven hoeveel ouders van de verschillende
regelingen gebruik maken? Zijn deze regelingen voldoende vindbaar en
toegankelijk voor ouders die vaak al veel aan hun hoofd hebben?
Antwoord 9
Er is geen zicht op hoeveel ouders gebruik maken van de verschillende
landelijke of gemeentelijke regelingen. Voor ouders met een ernstig ziek kind
zijn de verschillende financiële regelingen mogelijk niet altijd overzichtelijk.
Via de site regelhulp.nl kunnen ouders informatie vinden over deze regelingen. Ook kan het onafhankelijk informatie- en adviespunt Het Juiste Loket
ouders hierin helpen. Daarnaast kan, zoals eerder genoemd in de beantwoording van vraag 7, cliëntondersteuning worden ingezet, die zowel vanuit de
Wmo 2015 als de Jeugdwet er is om gezinnen te ondersteunen bij het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

4

organiseren van passende ondersteuning en zorg en om de ouders te
informeren over relevante wetten en regelgeving. Tevens hebben gemeenten
ook buurtteams waar inwoners naartoe kunnen met vragen over onder
andere zorg, wonen, gezondheid en geld.
Vraag 10
Hoe groot is het aandeel van de kosten voor de zorg van chronische zieke
kinderen dat ouders zelf moeten vergoeden, zoals een woningaanpassing,
noodzakelijke parkeerkosten, speciaal vervoer en niet vergoede medicatie?
Waarom worden deze kosten niet vergoed? Kunnen ouders hiervoor een
beroep doen op de bijzondere bijstand?
Antwoord 10
Er zijn geen gegevens over het aandeel van de kosten voor de zorg van
chronische zieke kinderen dat ouders zelf moeten vergoeden. Ook is het niet
mogelijk om algemene uitspraken te doen waarom bepaalde kosten niet
worden vergoed. Dit hangt af van de specifieke context van de ouders, de
ziekte of beperking van hun kind(eren) en de zorg- en ondersteuningsvraag
die zij hebben. Zoals aangegeven bij mijn eerdere antwoorden is het van
belang dat ouders voldoende middelen ter beschikking hebben en niet door
een financiële ondergrens zakken. Bij de beantwoording van vraag 7 heb ik
een kort overzicht gegeven van relevante landelijke en gemeentelijke
regelingen inclusief de bijzondere bijstand. In de beantwoording van vraag 3
heb ik aangegeven dat gemeenten een extra tegemoetkoming kunnen
verstrekken aan mensen met een beperking of chronische problemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

5