2011D21933

Inbreng verslag van een schriftelijk overleg
Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen over de beleidsreactie van de minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap op het rapport «De kwaliteit van het onderwijs in cluster 1»
van de Inspectie van het Onderwijs (Kamerstuk 31 497, nr. 55).
Vragen zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van Bochove
Adjunct-griffier van de commissie,
Janssen

nds-tk-2011D21933

1

I. Vragen en opmerkingen uit de fracties
Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de beleidsreactie
van de minister op het rapport «De kwaliteit van het onderwijs in cluster
1» van de Inspectie van het Onderwijs. De leden van deze fractie zien
aanleiding tot het stellen van enkele vragen.
De Inspectie van het Onderwijs geeft in haar rapport aan dat zij de
kwaliteit van het onderwijs aan cluster 1-leerlingen uit het middelbaar
beroepsonderwijs niet kan beoordelen wegens het ontbreken van
voldoende bruikbare documenten. Graag vernemen de leden of de voor
de inspectie noodzakelijke informatie niet beschikbaar is en/of niet wordt
verzameld.
De Inspectie van het Onderwijs constateert in haar rapport dat de
kwaliteitszorg, het leerstofaanbod, het pedagogisch handelen en de
veiligheid in cluster 1 beter zijn ontwikkeld dan in andere clusters. Welke
lessen trekt de minister uit deze constatering, zo vragen de leden. Voorts
vernemen de leden graag hoe deze lessen te implementeren zijn om het
onderwijs in de overige clusters op een hoger niveau te brengen.
De leden van de SP-fractie willen weten wat volgens de minister het
resultaat zal zijn van de bezuinigingen op cluster 1. Hoe verhoudt deze
bezuiniging zich tot het gegeven dat cluster 1 een stabiele populatie heeft?
Bovendien geldt voor cluster 1 al budgetfinanciering, zo stellen de leden.
Zij spreken hun vrees uit dat de bezuiniging ten koste gaat van de
kwaliteit. Wat zijn de inhoudelijke motieven voor de bezuiniging, zo
vragen de leden. Het heeft er de schijn van dat het hier gaat om een
zuivere bezuinigingsmaatregel. De leden betreuren het dan ook dat er op
deze groep kwetsbare leerlingen wordt bezuinigd.
Zwakke en zeer zwakke scholen
De leden van de VVD-fractie stellen dat de inspectie in het rapport
concludeert dat de kwaliteit van scholen voor leerlingen met een visuele
beperking over het algemeen voldoende is. Eén vijfde van de scholen
ontving echter in 2009 het predicaat «zwak». Bij herhaald onderzoek door
de Inspectie van het Onderwijs in 2010 kregen ook de zwak bevonden
scholen een basisarrangement, hetgeen betekent dat er in cluster 1 geen
zwakke of zeer zwakke scholen meer zijn. Graag vernemen de leden welke
factoren aanleiding waren voor de inspectie om deze scholen het
predicaat «zwak» te geven? Voorts vernemen de leden graag of een
verbeterplan is opgesteld door de zwakke scholen en vooral op welke
wijze de geconstateerde problemen binnen een jaar zijn opgelost.
De leden van de CDA-fractie stellen dat in 2009 twee van de scholen voor
leerlingen met een visuele beperking bij onderzoek het predicaat «zwak»
kregen. Geen enkele kreeg het predicaat «zeer zwak». Bij herhaald
onderzoek in 2010 bleken ook deze scholen geen aangepast arrangement
meer nodig te hebben en dus niet meer het predicaat «zwak» hadden. Kan
de minister aangeven wat precies het probleem was en hoe dat in een jaar
tijd opgelost kon worden, zo vragen de leden.
Handelingsplan en ontwikkelingsperspectief
De leden van de VVD-fractie stellen dat de inspectie constateert dat de
wettelijk verplichte handelingsplannen voor de dagelijkse lespraktijk
onvoldoende informatie blijken te bevatten om de leerkrachten onder-

2

steuning te geven bij het aanpassen van hun onderwijs aan de leerling
met een visuele beperking. Niet alleen als sturingsdocument hebben deze
handelingsplannen een heel beperkte waarde, ook de verantwoording van
middelen en materialen en de inzet van interne en externe deskundigen is
in het merendeel van de plannen onvoldoende beschreven. Graag
vernemen de leden of de genoemde documenten wel bedoeld zijn als
sturings- en verantwoordingsinstrument. De Inspectie van het Onderwijs
stelt klaarblijkelijk dat de scholen voor cluster 1 onvoldoende verantwoording afleggen. Kan de minister deze zienswijze bevestigen, zo vragen
de leden. Voorts vernemen de leden graag hoe de scholen voor cluster 1
wél verantwoording afleggen over de besteding van middelen en de inzet
van interne en externe deskundigen. De ouders dienen hun handtekening
onder handelingsplannen te zetten als blijk van overeenstemming. Dit
gebeurt in de helft van de gevallen niet. Graag vernemen de leden
waarom dit niet plaatsvindt én op welke wijze de ouders dan wel
betrokken worden bij het opstellen van het handelingsplan. Wat is de rol
van de ouders bij het opstellen van het begeleidingsplan, zo vragen de
leden. De Inspectie van het Onderwijs constateert dat als er al een
begeleidingsplan is, een deel van de informatie die het bevat eigenlijk in
het handelingsplan thuishoort. Er zijn ook handelingsplannen die zeer
onvolledig worden ingevuld. Graag vernemen de leden of het begeleidingsplan volgens de minister niet te veel administratieve druk legt op
docenten en begeleiders, terwijl de bruikbaarheid van het plan te wensen
overlaat en volgens de Inspectie van het Onderwijs «een vrij betekenisarm
document» is. En indien de minister dit met de Inspectie van het
Onderwijs eens is, waarom wordt bedoeld document dan niet terstond
afgeschaft, zo vragen zij.
De leden van de CDA-fractie constateren dat er wordt gesteld dat de
handelings- en begeleidingsplannen als sturings- en verantwoordingsinstrument een beperkte waarde hebben. Maar ze zijn toch ook niet als
zodanig opgesteld of bedoeld? Kan de minister aangeven of het in andere
clusters wel zo is dat handelings- en begeleidingsplannen gebruikt
worden voor verantwoording?
De leden zijn het met de minister eens dat het ontwikkelingsperspectief
betere informatie zou moeten kunnen opleveren voor sturing en verantwoording. Maar waarin ligt nu precies het verschil, zo vragen zij. Is dat
alleen de termijn, namelijk lang in plaats van kort? Naar de mening van de
leden is dat alleen onvoldoende om te voorkomen dat ook dit instrument
een papieren tijger wordt. Hoe kan dat, naar de mening van de minister,
voorkomen worden, zo vragen zij. Voorts vragen de leden wie het
ontwikkelingsplan opstelt, worden ook ouders hierbij betrokken? Tenslotte
vragen de leden van de eerder genoemde fractie wat het bijhouden van
dit ontwikkelingsplan betekent in termen van administratieve druk voor de
docenten.
De leden van de SP-fractie constateren dat de Inspectie van het Onderwijs
kritisch is op de wijze waarop wordt omgegaan met de handelingsplannen
binnen cluster 1. Hoe voorkomt de minister dat door de bezuinigingen de
kwaliteit van de handelingsplannen nog verder achteruit gaat, zo vragen
de leden.
II. Reactie van de minister

3