Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

31 793

Internationale klimaatafspraken

32 813

Kabinetsaanpak Klimaatbeleid

Nr. 240

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR KLIMAAT EN ENERGIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 april 2023
Hierbij bied ik uw Kamer de samenvatting voor beleidsmakers (summary
for policymakers, SPM) van het IPCC AR6 Synthese Rapport aan. Dit
rapport is het sluitstuk van de 6e assessment cyclus (AR6, 2015–2023) van
het Intergouvernementeel Panel voor Klimaatverandering van de
Verenigde Naties (IPCC).
De samenvatting voor beleidsmakers is door alle lidstaten van de
Verenigde Naties vastgesteld tijdens de 58e bijeenkomst van de IPCC in
Interlaken, Zwitserland (13-19 maart jl.), samen met de aanname van het
onderliggende syntheserapport. Hoewel het geen nieuwe wetenschappelijke inzichten omvat, bevestigt het rapport de belangrijke hoofdboodschappen van de eerdere rapporten uit AR6, zowel van Werkgroep I
(natuurkundige staat van het klimaatsysteem), Werkgroep II (impacts,
adaptatie & kwetsbaarheden) en Werkgroep III (mitigatie), als van de drie
Special Reports over de 1,5 gradengrens, klimaatverandering & land en
oceanen & ijs. Over deze rapporten heeft u eerder een uitgebreide
kabinetsappreciatie ontvangen.1
Hoofdboodschappen rapport
Het syntheserapport benadrukt de urgentie van de aanpak van klimaatverandering, zowel wat betreft de benodigde uitstootreductie als de
aanpassing aan de gevolgen van de opwarming. Deze worden steeds
merkbaarder in de hele wereld. Vooral in landen die al extra kwetsbaar
zijn, maar ook in Nederland en onze buurlanden. We zien nu de effecten
van een mondiale temperatuurstijging van 1,1 graden Celsius ten opzichte
1

kst-31793-240
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Kabinetsappreciatie IPCC Special Report 1,5 gradengrens: Kamerstukken 32 813, nr. 222
Kabinetsappreciatie IPCC Special Reports klimaatverandering & land en oceanen & ijs:
Kamerstuk 32 813 en 31 793, nr. 407 Kabinetsappreciatie IPCC-rapport Werkgroep I natuurkundige staat van het klimaatsysteem: Kamerstukken 31 793 en 32 813, nr. 200 Kabinetsappreciatie IPCC-rapporten Werkgroep II impacts, adaptatie & kwetsbaarheden en Werkgroep III
mitigatie: Kamerstukken 31 793 en 32 813, nr. 207.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 793, nr. 240

1

van het pre-industrieel niveau en de verwachting is dat de 1,5 gradengrens in het volgende decennium wordt bereikt. Sommige gevolgen zijn
al onomkeerbaar, zoals verlies van ijsmassa en zeespiegelstijging. Het
IPCC geeft aan dat bij elke fractie van een graad verdere temperatuurstijging die gevolgen ernstiger zullen worden. Daarom geeft het rapport
aan dat het noodzaak is om alle zeilen bij te zetten om verdere temperatuurstijging zoveel mogelijk te beperken en ons tegelijkertijd aan te
passen aan deze nieuwe realiteit. Het IPCC concludeert dat voor het
beperken van de temperatuurstijging tot 1,5 graad een uitfasering van
uitstoot van fossiele brandstoffen (zonder afvang van CO2) nodig is. Ook
benoemt het rapport de hiervoor noodzakelijke reductiepercentages van
de mondiale broeikasgasuitstoot ten opzichte van 2019, namelijk 43% in
2030, 60% in 2035 en 69% in 2040.
VN-klimaatconferentie COP28
Het is volgens het IPCC noodzakelijk om de (nog steeds stijgende)
mondiale broeikasgasemissies vóór 2025 te laten pieken en al in 2030 tot
een flinke reductie ten opzichte van het huidige uitstootniveau te komen
om het temperatuurdoel in zicht te houden. Daartoe dienen de bestaande
toezeggingen van landen onder de Overeenkomst van Parijs te worden
aangescherpt. Zo’n aanscherping van huidige en nieuwe NDC’s zal naar
alle waarschijnlijkheid ook een van de conclusies zijn van de eerste
vijfjaarlijkse algemene inventarisatie (global stocktake) van ambities onder
Parijs. De global stocktake vindt dit jaar plaats tijdens COP28 eind dit jaar
in Dubai. Hierin wordt de balans opgemaakt of de wereld op koers ligt
voor het behalen van de afgesproken Parijs-doelen, waaronder het zo
mogelijk beperken van de opwarming tot 1,5 graad. De IPCC-rapporten
van de 6e assessment cyclus, met het Synthese Rapport als sluitstuk,
vormen daarbij de belangrijkste wetenschappelijke input.
Extra klimaatbeleid noodzakelijk
Het IPCC-rapport bevestigt nogmaals het belang om klimaatambitie
wereldwijd aan te scherpen en hier bijpassend beleid voor op te stellen.
Hiervoor zijn volgens het IPCC voldoende betaalbare beleidsopties
beschikbaar om in lijn te komen met het doel van 1,5 graden temperatuurstijging maximaal. We moeten daarvoor in eerste instantie ons eigen huis
op orde brengen. De Europese Unie en Nederland nemen daarom het
voortouw bij het reduceren van de eigen emissies. In Europa leggen we
de laatste hand aan het Fit-for-55-pakket, dat bij volledige implementatie
netto 57% emissiereductie oplevert in 2030 ten opzichte van 1990.
Nationaal geldt dat, volgens de ramingen van het Planbureau voor de
Leefomgeving (PBL), voor het doelbereik in 2030 de afstand tussen het
ambitieniveau van het kabinet (tenminste 55% reductie, met beleid gericht
op 60%) en het geschatte uitstootniveau nog groot is.2 Het PBL raamt dit
op 41–52% ten opzichte van 1990. Daarom neemt het kabinet dit voorjaar
een integraal besluit over aanvullende klimaatmaatregelen om tenminste
55% reductie te realiseren. Daarbij wordt zowel gekeken naar normering,
beprijzing als subsidiëring, bijvoorbeeld via het Klimaatfonds.
Het kabinet neemt hierbij ook de resultaten van het Interdepartementaal
Beleidsonderzoek Klimaat en het WRR-advies met betrekking tot klimaatrechtvaardigheid mee.
De Minister voor Klimaat en Energie,
R.A.A. Jetten
2

Zie hiervoor de Klimaat en Energieverkenning 2022 van het PBL.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 793, nr. 240

2