Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

198
Vragen van het lid Hijink (SP) aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over de schijn van belangenverstrengeling met de totstandkoming
van de Wmo 2015 (ingezonden 27 september 2018).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 9 oktober 2018).
Vraag 1, 4, 5
Kent u de berichtgeving over de schijn van belangenverstrengeling die is
gewekt doordat een VVD-senator in de Eerste Kamer via haar eigen bedrijf –
en in opdracht van het ministerie – heeft meegeschreven aan de totstandkoming van de Wmo 2015?1 Wat is uw reactie daarop?
Wat vindt u ervan dat financiële belangen van een volksvertegenwoordiger
en het maken en controleren van beleid in deze zaak door elkaar lopen? Is
hier sprake van belangenverstrengeling?
Vindt u dat het ministerie destijds juist heeft gehandeld door een bedrijf van
een senator van één van de coalitiepartijen in te schakelen voor betaald
advies voor wetgeving? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 1, 4, 5
Ja, deze berichtgeving ken ik.
Bureau Duthler Associates (Bureau DA) heeft het Ministerie van VWS in de
zomer 2013 geadviseerd in het proces van totstandkoming van de Wmo 2015.
De regering had in deze fase behoefte aan gespecialiseerde kennis op het
terrein van gegevensverwerking en privacyregelgeving. Hieraan vooraf ging
een advies van het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP, tegenwoordig Autoriteit Persoonsgegevens) van 29 juli 20132. Het CBP kon zich nog
«geen volledig beeld vormen van alle afwegingen inzake de bescherming van
persoonsgegevens» omdat het wetsvoorstel en de memorie van toelichting
ten tijde van de advisering nog in bewerking waren. Het CBP adviseerde om
het wetsvoorstel niet aldus in te dienen en achtte aanpassing van het
wetsvoorstel wenselijk. Tevens achtte het CBP een privacy impact assessment
(pia) noodzakelijk «waarmee in kaart wordt gebracht welke gegevens, voor
welk doel, zullen worden verwerkt en welke waarborgen moeten worden

1

Follow the Money, «Senator Duthler (VVD) stemde over wet waar eigen bedrijf aan
meeschreef», 24 september 2018 https://www.ftm.nl/artikelen/duthler-advies-wmo?share=1
2
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-278646

ah-tk-20182019-198
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

getroffen om deze verwerking(en) in overeenstemming te brengen met de
eisen van de Wbp».
Het doen van een pia voor wetsontwerpen waarbij sprake is van een
beperking op het grondrecht van de bescherming van de persoonlijke
levenssfeer was tevens als uitgangspunt opgenomen in het Regeerakkoord
van het vorige kabinet.3
In de zomer 2013 werd gewerkt aan de totstandkoming van de Wmo 2015; er
was tijdsdruk om het wetsvoorstel 2015 op planning te houden en gemeenten
– bij aanvaarding van het wetsvoorstel – de benodigde tijd voor implementatie te kunnen verschaffen. Bureau DA stond bekend als een in de Wet
bescherming persoonsgegevens gespecialiseerd bureau en was in de
gelegenheid in de zomermaanden door te werken aan de pia. Bureau Duthler
is aangezocht om deze pia te doen. De pia heeft bijgedragen aan het
opstellen van een gedegen toelichting op de in het wetsvoorstel gemaakte
keuzes aangaande gegevensverwerking. Het wetsvoorstel Wmo 2015 is
vervolgens, in november 2013, voor advies naar de Raad van State gezonden.
Gedurende het proces van gunning en uitvoering van de opdracht is er geen
contact geweest met mevrouw Duthler; de contacten verliepen via twee
andere medewerkers van het bureau. Voor zover mij bekend en zichtbaar is
mevrouw Duthler zelf niet betrokken geweest bij de uitvoering van de
opdracht.
Ik vind het primair een zaak van senatoren zelf om een afweging te maken of
betrokkenheid bij een opdracht kan leiden tot belangenverstrengeling. Ik heb
begrepen dat de leden van de Eerste Kamer in deze zaak aanleiding hebben
gezien de eigen gedragsregels voor nevenfuncties en belangenverstrengeling
nader tegen het licht te houden. Dat lijkt mij een juiste gang van zaken.
Vraag 2
Wilt u de adviezen die Duthler Associates, het bedrijf van de senator, leverde
in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
aangaande de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Kamer doen
toekomen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Het advies is destijds aan de Kamer toegezonden en integraal, als bijlage bij
de memorie van toelichting op het voorstel van wet Wmo 2015, op 15 januari
2014 gepubliceerd; het is derhalve een openbaar document.4 De memorie van
toelichting verwijst er zelf ook naar: «(...) een privacy impact assessment (PIA)
over mogelijke gegevensverwerking tussen partijen is uitgevoerd (Gegevensuitwisseling en gegevensbescherming rond de Wmo en AWBZ, Duthler
Associates, 2013)».5
Vraag 3
Welke wijzigingen in de Wmo 2015 zijn doorgevoerd op advies van dit
bedrijf? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
Het advies is gegeven in het stadium waarin de wet en de toelichting nog in
de ontwerpfase waren en voorafgaand aan advisering door de Raad van
State. Het advies doet voornamelijk voorstellen voor aanpassing van de
memorie van toelichting. Die voorstellen zijn gedeeltelijk overgenomen.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid
Agema (PVV), ingezonden 27 september 2018 (vraagnummer 2018Z17022).

3

Bruggen Slaan – Regeerakkoord VVD–PvdA, 29 oktober 2012, p. 28. Zie ook EK, vergaderjaar
2012/13, 31 051, F.
4
Gegevensuitwisseling en gegevensbescherming rond de Wmo en AWBZ», Duthler Associates,
23 augustus 2013 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-278647.
5
TK, vergaderjaar 2013–2014, 33 841, nr. 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2