Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

32 852

Grondstoffenvoorzieningszekerheid

32 847

Integrale visie op de woningmarkt

Nr. 94

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 oktober 2019
In het Algemeen Overleg van 11 april jl. over circulaire economie is door
de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat aan Uw Kamer een
brief toegezegd over circulair bouwen en hoe dit verder te bevorderen en
knelpunten weg te nemen.1 Circulair bouwen is een van de onderdelen
van het uitvoeringsprogramma Circulaire economie 2019–2023 (UPCE).2
Doel is te komen tot een volledige circulaire economie in de bouw in 2050.
Naar aanleiding van het Algemeen Overleg op 25 april jl. (Handelingen II
2018/19, nr. 80, item 19) heeft uw Kamer twee moties aangenomen met
betrekking tot circulair bouwen.3 Met deze brief licht ik als verantwoordelijk Minister voor circulair bouwen, mede namens de Staatssecretaris
van Infrastructuur en Waterstaat toe hoe ik deze toezegging en de moties
uit zal voeren.
Daarnaast heb ik het afgelopen jaar overleg gevoerd met betrokken
partijen uit de bouw om te inventariseren wat hun behoeften en verwachtingen zijn. Partijen geven aan met name behoefte te hebben aan een
uniforme methode om circulariteit van gebouwen te kunnen berekenen en
aan de ontwikkeling van een minimum wettelijk basisniveau voor de
circulariteit van gebouwen.
Met de in deze brief beschreven maatregelen vul ik deze behoefte in.
Maatregelen bouwregelgeving
Mijn beleid op het gebied van de bouwregelgeving heeft drie hoofdlijnen:
1. Een uniforme berekening van circulaire maatregelen in de milieuprestatie voor gebouwen;

1

Kamerstukken 32 852 en 33 043, nr. 92. Ik heb deze toezegging later zelf bevestigd: Kamerstuk
32 847, nr. 547.
Kamerstuk 32 852, nr. 76
3
Kamerstuk 32 852, nrs. 86 en 91.
2

kst-32852-94
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 852, nr. 94

1

2.

Een strengere milieuprestatie-eis in 2021 en verdere aanscherping
hiervan richting 2030;
3. De uitbreiding van het toepassingsgebied van de milieuprestatie.
Hierna geef ik een toelichting op deze maatregelen. Met deze maatregelen
heb ik ook motie met Kamerstuk 32 852, nr. 86 uitgevoerd.4
Uniforme berekening van circulaire prestaties in de milieuprestatie voor
gebouwen
Het kabinet heeft eerder uitgesproken dat de wettelijke milieuprestatie-eis
in de bouwregelgeving een goed instrument is om circulair bouwen te
bevorderen.5 Met de Milieuprestatie van gebouwen en GWW-werken
(MPG) kunnen de milieueffecten van gebouwen worden berekend en
zichtbaar worden gemaakt. Deze methode wordt gedragen door de
belanghebbende partijen in de bouw en zorgt voor uniformiteit in de
berekening van de milieuprestatie. Door deze methode uit te breiden met
circulaire prestaties realiseer ik de behoefte van partijen in de bouw aan
een uniforme meetmethode voor circulariteit. Ook kan ik op deze manier
eisen stellen aan de circulariteit van gebouwen, zowel wettelijk via de
bouwregelgeving als via aanbesteding van overheidsopdrachten.
In de huidige versie van de MPG wordt het effect van gebruik van
hernieuwbare en secundaire grondstoffen en producten al berekend. Zo
resulteert een gebouw met secundaire grondstoffen in een betere (lagere)
MPG-score dan een gebouw waarbij het materiaal volledig met primaire
grondstoffen is gemaakt. De komende periode zal ik de ontwikkeling van
aanvullende indicatoren voor hoogwaardig hergebruik en recycling voor
de MPG stimuleren en ondersteunen, zodat maatregelen die leiden tot
hoogwaardig hergebruik en recycling kunnen worden meegerekend in de
milieuprestatie van een gebouw. Ik zal uw Kamer in de eerste helft van
2020 over de uitkomst hiervan informeren.
Ontwikkeling milieuprestatie-eis tot 2030 en strengere eis per 1 januari
2021
Sinds 1 januari 2018 is er als basisniveau een minimum
milieuprestatie-eis opgenomen in de bouwregelgeving. De minimumeis
dwingt partijen om stappen te zetten om milieuvriendelijker en meer
circulair te bouwen. De eis zorgt tevens voor een gelijk speelveld op dit
terrein.
Mijn doel is om de eis tot 2030 stapsgewijs scherper te stellen, te
beginnen in 2021, en uiterlijk in 2030 te halveren. In de eerste helft van dit
jaar heb ik met partijen uit de bouw verkennende gesprekken gevoerd
over het mogelijke niveau van de milieuprestatie-eis in 2030. De partijen
gaven aan dat zij mijn ambitie van halvering van de huidige eis uiterlijk in
2030 op hoofdlijnen ondersteunen. Ik zal de uitwerking van deze ambitie
in een plan van aanpak de eerste helft van 2020 aan u aanbieden.
Als eerste stap naar 2030 laat ik nu onderzoek uitvoeren hoeveel ik de
milieuprestatie-eis per 1 januari 2021 strenger kan stellen. Ik zal hiervoor
een voorstel opnemen in een wijziging van de bouwregelgeving die naar
verwachting begin 2020 bij uw Kamer wordt voorgehangen.

4

In motie met Kamerstuk 32 852, nr. 86, ingediend door de leden Agnes Mulder, Ziengs, Van Eijs
en Dik-Faber vraagt u de regering om in overleg te gaan met de bouwsector en de recyclebranche om te onderzoeken op welke wijze bij bouwen en renoveren van gebouwen maximaal
kan worden ingezet op recyclebaar bouwen.
5
Kamerstukken 32 852 en 33 043, nr. 59.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 852, nr. 94

2

In mijn brief van 11 juni jongstleden over bijna energieneutrale
nieuwbouw (BENG) heb ik toegezegd dat ik nader in zou gaan op de
relatie tussen BENG en circulair bouwen.6 Ik heb uw wens als volgt
ingevuld. Bij het onderzoek naar het mogelijke niveau van de strengere
milieuprestatie-eis in 2021 neem ik de uitgangspunten en het verwachte
niveau van BENG als basis voor de berekeningen. Op deze manier is mijn
voorstel voor de verdere ontwikkeling van de milieuprestatie-eis in lijn
met BENG. Daarnaast loopt er op dit moment onderzoek naar een
integrale benadering van de energieprestatie en milieuprestatie, waar ik
een financiële bijdrage aan lever. De verwachting is dat de resultaten van
dat onderzoek aan het einde van dit jaar beschikbaar zijn. Ik zal u na de
afronding van het onderzoek over de resultaten informeren.
Uitbreiden toepassingsgebied milieuprestatie-eis
De milieuprestatie-eis geldt nu alleen voor nieuwe woningen en kantoren
(groter dan 100 m2). Hiermee wordt een groot deel van de bouwproductie
gedekt, maar er ligt ook nog een groot potentieel open. Ik zal uw Kamer in
de eerste helft van 2020 informeren over de mogelijkheden voor de
uitbreiding van de toepassing van de milieuprestatie-eis voor de
nieuwbouw van andere gebruiksfuncties, zoals onderwijs, zorg, sport,
winkels, horeca en bedrijfshallen en voor verbouw en transformatie.
Circulair bouwen en klimaatbeleid
In het voornoemde Algemeen Overleg over circulaire economie heeft uw
Kamer aandacht gevraagd voor de samenhang tussen maatregelen voor
het klimaatbeleid en circulair bouwen. Samen met de Staatssecretaris van
Infrastructuur en Waterstaat zie ik in navolging van het standpunt van uw
Kamer mogelijkheden om deze twee transities met elkaar te verbinden en
elkaar te laten versterken. Mede daarom is in het Klimaatakkoord voor de
gebouwde omgeving een afspraak opgenomen over de waardering van
circulaire maatregelen in de milieuprestatie-eis. Daarnaast neem ik
circulair bouwen waar mogelijk mee in de uitvoering van het Klimaatakkoord. In het Programma Aardgasvrije Wijken bijvoorbeeld zal in de
tweede uitvraag voor proeftuinen aandacht worden besteed aan de relatie
met circulair bouwen.7
Overig beleid voor de bevordering van circulair bouwen
In motie met Kamerstuk 32 852, nr. 91 van de leden Van Eijs en Agnes
Mulder vraagt u de regering om te onderzoeken hoe ook kleine innovatieve startende bouwbedrijven die actief zijn op het terrein van circulair
bouwen, in staat kunnen worden gesteld om deel te nemen aan
waarborg- en garantieregelingen zoals Woningborg en Bouwgarant. Dit is
een private aangelegenheid tussen de betreffende bouwbedrijven en de
waarborginstellingen. De regering speelt hierin geen rol en ambieert die
ook niet. Ik ben wel bereid om dit punt aan de orde te stellen in mijn
reguliere gesprekken met betreffende partijen.
Naast de bouwregelgeving heb ik nog andere maatregelen tot mijn
beschikking, zoals de voorbeeldrol van het Rijksvastgoedbedrijf, Rijkswaterstaat en ProRail als opdrachtgever, ondersteuning van kennisontwikkeling en kennisoverdracht, (financiële) middelen en het maken van
afspraken met marktpartijen, zoals het Betonakkoord. Deze maatregelen
zijn samen met medeoverheden, de wetenschap en markpartijen
uitgewerkt in het UPCE en door de Staatssecretaris van Infrastructuur en
6
7

Kamerstuk 30 196, nr. 651.
Kamerstuk 30 196, nr. 675

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 852, nr. 94

3

Waterstaat in februari 2019 aangeboden aan uw Kamer.8 Daarin is ook
aangegeven wat andere betrokkenen dan het Rijk aan acties en instrumenten in kunnen zetten. Het kabinet zal de over de uitvoering van het
UPCE jaarlijks rapporteren. Tot slot worden in het kader van de uitvoering
van het Urgenda-vonnis via de MIA/Vamil middelen beschikbaar gesteld
voor financiële ondersteuning voor circulaire innovatie die uiterlijk 2020
CO2-reductie opleveren.9 Ondernemingen die maatregelen voor circulair
bouwen nemen, kunnen hiervan ook gebruik maken.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

8
9

Kamerstuk 32 852, nr. 76.
Deze middelen zijn opgenomen in de regelingen milieu-investeringsaftrek (MIA) en de
Willekeurige afschrijving milieu-investeringen (Vamil). Voor meer informatie zie www.rvo.nl/
miavamil.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 852, nr. 94

4