Noodspoor implementatie EU btw
e-commerce per 1 juli 2021

ingrijpend / middelgroot / beperkt

Gevolgen:

Interactie burgers/bedrijven

x

Maakbaarheid systemen

x

Handhaafbaarheid

x

Fraudebestendigheid

nvt
x

Complexiteitsgevolgen
Risico procesverstoringen:

groot / gemiddeld / klein

Uitvoeringskosten

incidenteel

structureel

 Dienstverlening

€

0

€

 Handhaving/toezicht

€ 52,3 mln.

€

0

 Automatisering

€

€

0

3,3 mln.
450

Personele gevolgen:

0

Beslag portfolio:
Eindoordeel:



De (aan)meldingen van Nederlandse ondernemers,
van ondernemers uit andere lidstaten en niet-EU
ondernemers worden zoveel mogelijk
geautomatiseerd ontvangen met beperkte
geautomatiseerde voorzieningen.



De afhandeling en doorgeleiding van (aan)meldingen
en betalingen door de Belastingdienst wordt
vervolgens in belangrijke mate handmatig
uitgevoerd.

0

fte incidenteel
(met bandbreedte; zie
toelichting
personele
gevolgen)
fte structureel

01 – 07 - 2021

Invoering is voorzien voor:

Beschrijving voorstel/regeling
Het wetsvoorstel gericht op implementatie van de btwrichtlijnen elektronische handel (EU btw e-commerce)
moet in de gehele EU per 1 juli 2021 zijn
geïmplementeerd. Uit de bij het wetsvoorstel opgestelde
uitvoeringstoets is gebleken dat, met diverse tijdelijke
voorzieningen, een invoeringsdatum mogelijk zou zijn
van 1 januari 2022 (1e fase, met voor een deel tijdelijke
voorzieningen) en 1 januari 2023 (2e fase, met volledig
structurele voorzieningen). Dit is nu het hoofdspoor.
Verder uitstel van de inwerkingtreding is niet mogelijk
gebleken. Om te zorgen dat er voor bedrijven per 1 juli
2021 een faciliteit voor e-commerce beschikbaar is,
heeft de Belastingdienst een zogenoemd noodspoor met
inherent tijdelijke noodvoorzieningen uitgewerkt gericht
op inwerkingtreding van het wetsvoorstel per 1 juli
2021. Dit behelst het volgende.

groot
Gegeven de tijdsdruk wordt de
maatregel uitgevoerd in een noodspoor
met beperkte IV-voorzieningen en veel
handmatige processen. Dit noodspoor
levert inherent een lagere
dienstverlening aan bedrijven op in
vergelijking met een reguliere
implementatie. Er zijn serieuze risico’s
en onzekerheden in het uitvoeringsproces. Met een gematigd aantal
deelnemers lijkt het uitvoeringsproces
nog redelijk beheerst uitvoerbaar. Bij
grotere aantallen nemen de risico’s en
onzekerheden toe.

Bij het niet invoeren van het noodspoor zullen
Nederlandse bedrijven zich bij een buitenlandse
belastingdienst moeten registreren.
De tijdige implementatie aan de zijde van de Douane
wordt hierdoor niet beïnvloed. De database voor de
validatie van zogenaamde iOSS btw-nummers door de
Douane zal tijdig beschikbaar zijn.
Interactie burgers/bedrijven
Door de introductie van het noodspoor kunnen
Nederlandse bedrijven zich vanaf 1 april 2021 met
behulp van een basisfunctie laten registreren voor de
vrijwillige regeling. Vanaf 1 augustus 2021 kunnen de
geregistreerde bedrijven daardoor meldingen
(aangiften) doen bij de Nederlandse Belastingdienst. De
dienstverlening naar bedrijven zal in ieder geval op een
lager niveau zijn dan met een reguliere implementatie
met permanente voorzieningen en er zal meer werk bij
de bedrijven zijn. Daarnaast kan een ordentelijke

procesbeheersing niet worden gegarandeerd gezien de
beperkte IV-ondersteuning. Het aantal bedrijven dat
gebruik gaat maken van de regeling is bij dat laatste
van grote invloed. Door het handmatig proces bij de
Belastingdienst zullen bedrijven te maken hebben met
langere doorlooptijden en neemt de kans op fouten toe.
Ook zullen bedrijven niet of minder gemakkelijk kunnen
worden geholpen bij de Belastingtelefoon (bijvoorbeeld
omdat geen of weinig statusinformatie voorhanden is).
Conform de communicatiestrategie werkt de
Belastingdienst aan het attenderen en informeren en
waar gepast aan het instrueren van de diverse
doelgroepen vóór de invoeringsdatum van 1 juli 2021.
Hierbij gebruikt de Belastingdienst eigen en externe
kanalen. Gedacht kan worden aan de website, aan de
kanalen naar intermediairs zoals intermediairdagen en
forum Intermediairs en aan informatiepakketten voor
KvK en relevante brancheverenigingen om hun
achterban te informeren. Daarnaast worden reguliere
overlegstructuren en het accountmanagement met
softwareleveranciers en intermediairs benut om
informatie te delen. Communicatie wordt ingezet daar
waar dat kan bijdragen aan het beperken van risico’s,
zowel voorafgaand aan als na de invoering.
Maakbaarheid systemen
De IV-ondersteuning bestaat voor een deel uit
voorzieningen die al voor het hoofdspoor worden
gemaakt, zoals aangegeven is in de uitvoeringstoets bij
het implementatiewetsvoorstel; een ander deel bestaat
uit tijdelijke noodvoorzieningen.


Er wordt een basisfunctie registratie ingericht voor
het noodspoor voor EU-ondernemers via het portaal
MijnBelastingdienstZakelijk en voor niet-EU
ondernemers via een specifieke website met
interactieve registratieformulieren. Er zullen minder
mogelijkheden zijn voor bijvoorbeeld
geautomatiseerde bevestiging van registratie en
invoercontrole, en voor geautomatiseerde
aanpassing van geregistreerde gegevens.



De vormgeving van het meldingenproces is gelijk
aan het registratieproces. Aan de voorkant wordt
gebruik gemaakt van de twee hiervoor genoemde
kanalen voor interactie. De berichten worden
vervolgens (grotendeels) handmatig verwerkt,
ondersteund door minimaal noodzakelijke IVvoorzieningen.



Het ontvangen- en betaalproces wordt (grotendeels)
ingeregeld zoals voorzien in het hoofdspoor.



De verwerking van de meldingen (aangiften) voor
Nederland als lidstaat van consumptie en het
aansluitende heffingsproces is hoofdzakelijk
handmatig ingericht, ondersteund door minimaal
noodzakelijke IV-voorzieningen.

Doordat een deel van de IV-capaciteit van het
hoofdspoor ingezet zal worden op het noodspoor, zal
het hoofdspoor niet op 1 januari 2022 beschikbaar zijn
(1e fase) en 1 januari 2023 (2e fase). Naar verwachting
is de 1e fase van het hoofdspoor op zijn vroegst op
1 april 2022 gereed. Het volledige hoofdspoor is op zijn
vroegst in april 2023 gereed.
Het noodspoor leidt ook tot verdringingsrisico’s bij de
implementatie van andere (wetgevings-)trajecten, in
het bijzonder waar herprioritering plaatsvindt van
capaciteit in de domeinen interactie en tijdelijke
voorzieningen. Deze risico’s zullen nauwgezet worden
gemonitord. Zou zo’n risico zich manifesteren, dan zal
de implementatie van het desbetreffende traject moeten
worden herijkt.
Handhaafbaarheid
Gedurende de periode van het noodspoor richt het
toezicht zich primair op voorlichting, communicatie en
accountcontact om de betrokken ondernemers te
ondersteunen bij hun verplichtingen. Zowel binnen de
processen voor Nederland als lidstaat van registratie als
lidstaat van verbruik worden alleen de noodzakelijke
toezichtshandelingen uitgevoerd. De niet direct
noodzakelijke toezichtshandelingen worden zoveel als
mogelijk later in de tijd gepland om op korte termijn
zoveel als mogelijk tijd beschikbaar te maken voor de
uitvoering van het noodspoor. Hierdoor kan de situatie
ontstaan dat er in geval van mismatches tussen de
maandelijkse aangiften bij de Belastingdienst en de data
van de invoeraangiften bij de Douane onvoldoende
middelen (medewerkers en IT) voorhanden zijn om
deze mismatches adequaat op te kunnen lossen. Zeker
bij aanvang van een nieuwe regeling is dit risicovol.

Kamerstukken II, 2020-2021, 35527, nr. 11, Notitie
Stuurgroep noodspoor
1

Fraudebestendigheid
Niet van toepassing.
Complexiteitsgevolgen
Het laten ingaan van de regelgeving voordat het
hoofdspoor voor implementatie gereed is, leidt tot extra
complexiteit in de uitvoering. Deze complexiteit komt
tot uiting in het grote aandeel handmatige handelingen
en de onontkoombaar serieuze risico’s die het
noodspoor met zich meebrengt.
Risico procesverstoringen
Het risico op procesverstoringen is groot. Aan de
implementatie per 1 juli 2021 zijn onontkoombaar
serieuze risico’s en onzekerheden verbonden.


De dienstverlening aan bedrijven is op een lager
niveau en er is meer werk bij de Belastingdienst met
een minder beheerste procesuitvoering en een
grotere foutenkans.



Er is onzekerheid over de hoeveelheid registraties en
meldingen. Bij meer dan 30.000 aanmeldingen is
het in elk geval niet mogelijk alle meldingen via de
noodvoorzieningen goed en tijdig af te handelen.
Doorlooptijden voor bedrijven zullen toenemen
evenals de foutenkans.



Ook is er een risico dat de uitwisseling van gegevens
met de lidstaten niet tijdig goed functioneert.
Gegevens en betalingen die Nederland ontvangt
voor andere lidstaten kunnen dan niet goed worden
doorgezet naar die lidstaten. Andersom is het
mogelijk dat van andere lidstaten ontvangen
meldingen en ontvangsten niet goed kunnen worden
verwerkt.



Een ander risico is dat het noodspoor zeer
arbeidsintensief werk vergt dat wordt verricht met
grotendeels nieuwe onervaren mensen die moeten
worden geworven en in een nieuwe tijdelijke
organisatie die moet worden ingericht. Dat brengt
bedrijfsvoeringrisico’s met zich mee.



Voor de begeleiding en het opleiden van de
uitzendkrachten moet een beroep worden gedaan op
personeel dat thans op andere processen werkzaam
is. Het verschuiven van dit personeel kan een

negatieve invloed hebben op dienstverlening en de
(Awb) termijnen bij overige btw-processen.


Ten slotte bestaat het risico dat het noodspoor leidt
tot risico’s op vertraging in meer IV-trajecten bij de
Belastingdienst.

Waar mogelijk neemt de Belastingdienst
beheersingsmaatregelen om deze risico’s te
ondervangen.


Er wordt een tijdelijke organisatie ingericht om de
noodspoorwerkzaamheden uit te voeren waarbij
meerdere betrokken directies bij elkaar zijn gebracht
om effectiviteit, efficiëntie en kwaliteit van het werk
te bevorderen.



Naast de programmatische aanpak van de
implementatie van de nieuwe regels voor btwheffing bij e-commerce, is de bestuurlijke
governance verstevigd zodat indien noodzakelijk
sneller kan worden besloten en bijgestuurd.



Operationele risico’s worden gedetailleerd, strak en
volledig gemanaged via risicomanagement waarbij
per risico mitigerende maatregelen worden
getroffen, die actief worden gemonitord op hun
impact. Zo wordt erin voorzien dat capaciteit in
personeel, werkplekken en huisvesting flexibel open afgeschaald kan worden, om het
arbeidsintensieve (herstel)werk uit te voeren.

Uitvoeringskosten
De verwachte uitvoeringskosten zijn mede afhankelijk
van keuzes door marktpartijen. Deze uitvoeringstoets is
grotendeels gebaseerd op schattingen van het aantal
deelnemers. Schattingen zijn dusdanig zacht dat
afgesproken is om deze aantallen te blijven monitoren,
zodat er tijdig op- of afschaling kan worden
gerealiseerd. De incidentele uitvoeringskosten bedragen
naar schatting € 55,6 mln.
Personele gevolgen
In deze uitvoeringstoets wordt voor de personele
gevolgen uitgegaan van scenario midden uit de notitie
beslissing noodspoor EU btw e-commerce1. In dat
scenario wordt uitgegaan van een personele inzet van
ca 450 fte. Zoals in de notitie beschreven, zijn de

uiteindelijke personele gevolgen sterk afhankelijk van
keuzes door marktpartijen, omdat deze keuzes
medebepalend zijn voor het feitelijke personele beslag.
Zoals in de notitie is geschetst, kan dat in de praktijk
dan ook zowel hoger als lager uitvallen ten opzichte van
het scenario midden. De personele capaciteit moet dus
flexibel kunnen worden op- en afgeschaald. Het betreft
met name de tijdelijke inzet van uitzendkrachten. Een
verdere toelichting is opgenomen in de genoemde
notitie.
Invoeringsmoment
Invoering is voorzien voor: 1 juli 2021.
Eindoordeel
Gegeven de tijdsdruk wordt de maatregel uitgevoerd in
een noodspoor met beperkte IV-voorzieningen en veel
handmatige processen. Dit noodspoor levert inherent
een lagere dienstverlening aan bedrijven op in
vergelijking met een reguliere implementatie. Er zijn
serieuze risico’s en onzekerheden in het
uitvoeringsproces. Met een gematigd aantal deelnemers
lijkt het uitvoeringsproces nog redelijk beheerst
uitvoerbaar. Bij grotere aantallen nemen de risico’s en
onzekerheden toe.