Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1370
Vragen van het lid Michon-Derkzen (VVD) aan de Minister van Justitie en
Veiligheid over het bericht: OM worstelt met namen Schiphol-betogers: «Ze
hadden geen id bij zich» (ingezonden 14 december 2022).
Antwoord van Minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
26 januari 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023,
nr. 1203.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «OM worstelt met namen Schiphol-betogers:
«Ze hadden geen id bij zich»»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoeveel aanhoudingen zijn er bij de demonstraties op de airside van
Schiphol begin november verricht? Hoeveel van de demonstranten die
aangehouden zijn, zitten er op dit moment nog vast?
Antwoord 2
Er zijn circa 400 personen aangehouden en er zit niemand op dit moment nog
vast.
Vraag 3
Klopt het dat de identiteit van een groot deel van de demonstranten nog niet
bekend is? Klopt het voorts dat dit het geval is omdat de aangehouden
activisten geen identiteitsbewijs bij zich hadden of zich weigerden te
identificeren? Om hoeveel mensen gaat het hier?
Antwoord 3
Van een deel van de demonstranten was ter plekke de identiteit inderdaad
niet vast te stellen. Zij wilden hun personalia niet geven, hadden geen
ID-bewijs bij zich en hadden hun vingertoppen bewerkt zodat er geen

1

ah-tk-20222023-1370
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Telegraaf, 12 december 2022, OM worstelt met namen Schiphol-betogers: «Ze hadden geen id
bij zich» (https://www.telegraaf.nl/nieuws/646472456/om-worstelt-met-namen-schipholbetogers-ze-hadden-geen-id-bij-zich).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

vingerafdrukken konden worden afgenomen. Dit betekent uiteraard niet dat zij
hier zomaar mee wegkomen. Het OM doet onderzoek naar de identiteit van
deze personen. In het kader van het opsporingsbelang kan ik op dit moment
niet aangeven hoe groot deze groep is of op welke wijze het onderzoek wordt
gedaan.
Vraag 4
Hebben de activisten die zich niet konden of wilden identificeren een sanctie
opgelegd gekregen wegens het overtreden van de Wet op de identificatieplicht? Wat zijn overwegingen van het OM bij het besluit om wel of geen
sanctie op te leggen aan iemand die de Wet op de identificatieplicht heeft
overtreden? Waarom wordt niet bij alle geconstateerde overtredingen een
boete opgelegd?
Antwoord 4
Zoals blijkt uit het antwoord op vraag 3 laat het OM de personen die zich niet
wilden laten identificeren niet zomaar met strafbare feiten wegkomen. Het
OM doet onderzoek naar de identiteit van deze personen. Na afronding van
het onderzoek zal de beslissing worden genomen of er sancties worden
opgelegd en zo ja aan wie.
Vraag 5
In welke gevallen kan de politie na een aanhouding mensen dwingen hun
identiteitsbewijs te overleggen, bijvoorbeeld door het inschakelen van familie
of vrienden om het document te brengen? Hoe lang mag de politie mensen
vasthouden totdat zij zich kunnen identificeren met een document?
Antwoord 5
Het is een verplichting om een ID-bewijs te tonen als de politie hier om
vraagt. Het niet kunnen tonen van een geldig legitimatiebewijs kan leiden tot
een boete. Op grond van wet, regelgeving en jurisprudentie zijn er geen
mogelijkheden om iemand te dwingen om zijn of haar identiteit prijs te
geven. Arrestanten kunnen wel gedwongen worden om mee te werken aan
het maken van een gelaatsfoto of het afnemen van vingerafdrukken. De
politie, in dit geval de Koninklijke Marechaussee, kan iemand in het belang
van het onderzoek maximaal 15 uur voor verhoor vasthouden. Deze periode
kan in het belang van het onderzoek worden verlengd met maximaal
6 dagen.
Vraag 6
Is het bij alle aangehouden personen gelukt om een foto te maken en
vingerafdrukken af te nemen? Waarom niet? Wat gebeurt er als mensen dit
weigeren? Wat is in dat geval het wettelijk kader?
Antwoord 6
Het is gelukt om van de aangehouden demonstranten een gelaatsfoto te
maken. Het is niet gelukt om van al deze personen een vingerafdruk te
maken, omdat een deel van de aangehouden personen de vingertoppen had
bewerkt. Zoals uit de antwoorden hiervoor blijkt, loopt het onderzoek nog
naar de identiteit van deze personen. Zodra de identiteit bekend is, beslist het
OM over afdoening. Voorts is een kleine groep demonstranten vrijwillig
vertrokken nadat de Koninklijke Marechaussee dat heeft verzocht. Van de
kleine groep demonstranten die vrijwillig vertrok, is geen gelaatsfoto gemaakt
of vingerafdrukken genomen.
Vraag 7
Welke mogelijkheden hebben OM en politie om de identiteit van mensen
achteraf te achterhalen?
Antwoord 7
Zie antwoord op vraag 5. Het kan niet zo zijn dat het loont om te proberen je
identiteit voor politie en OM verborgen te houden. Het OM voert een
strafrechtelijk onderzoek uit en op basis hiervan bepaalt het OM de wijze
waarop de zaken worden afgedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 8 en 9
Wat is het juridisch kader ten aanzien van het vervolgen van (bestuurders
van) organisaties die demonstranten oproepen tot het plegen van strafbare
feiten?
In hoeverre kunnen het OM en de politie optreden tegen het aanbieden van
trainingen en cursussen die erop zijn gericht mensen te trainen om strafbare
feiten te plegen zoals het overtreden van artikel 461 van het Wetboek van
Strafrecht (Sr) of artikel 162 Sr? En kunt u in gesprek gaan met het OM en de
politie om te bezien of de huidige mogelijkheden om op te treden tegen
aanbieders van dergelijke cursussen en trainingen nog toereikend zijn?
Antwoord 8 en 9
Het mogelijk juridisch relevante kader omvat opruiing, oftewel het oproepen
tot het plegen van strafbare feiten of tot gewelddadig optreden. Dit is
strafbaar gesteld in artikel 131 van het Wetboek van Strafrecht. In de Richtlijn
voor strafvordering opruiing zijn algemene aanwijzingen opgenomen inzake
de sanctietoepassing en het transactie- en rekwireerbeleid. Het zou kunnen
dat bij het trainen van activisten sprake is van opruiing. Of daar sprake van is,
is uiteraard sterk afhankelijk van de concrete omstandigheden van het geval.
Het is aan het Openbaar Ministerie om te beoordelen in welke gevallen
strafrechtelijke vervolging opportuun is.
Er is op dit moment geen aanleiding om te bezien of de huidige mogelijkheden om op te treden toereikend zijn. Mocht deze aanleiding er wel zijn dan
zal ik niet aarzelen om hierover het gesprek aan te gaan met politie en OM.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3