Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport

>

Retouradres

Sociale Verzekeringsbank
t.a.v. mevrouw drs. N. Vermeulen
Voorzitter Raad van Bestuur
Postbus 1100
1180 BH AMSTLVEEN

Directoraat Generaal
langdurige Zorg

Directoraat Generaal
Langdurige Zorg
Directie Langdurige Zorg
Bezoekadres:
Rijnstraat 50
2515 XP Den Haag
T 07034079 11
F 070 340 78 34
www.rijksoverheid.nl
Inlichtingen bij

—

Datum
Betreft

Reactie op roadmap invoering trekkingsrechten pgb

A.G. Pomp
coordinator strategie
langdurige zorg
T 070-3406210
ag.pompminvws.nl
Ken merk

138439-107994-LZ

Geachte mevrouw Vermeulen,

Correspondentie uitsluitend
richten aan het retouradres
met vermelding van de
datum en het kenmerk van
deze brief.

Aanleiding
Op 12 juni jI. heb ik u schriftelijk gevraagd om een plan op te stellen met als
doelstelling om het systeem van trekkingsrechten pgb met ingang van 2014
gestalte te geven. Ik heb gevraagd daarbij in te gaan op alle organisatorische,
juridische, financiële aspecten, alsmede op de ICT. Op 4 juli jI. heeft u aan de
directeur Langdurige Zorg en de directeur Maatschappelijke Ondersteuning het
plan ‘SVB trekkingsrechtensysteem PGB’ (roadmap Invoering per 01-01-2014)
aangeboden. Deze roadmap is gebaseerd op de expertise en ervaring van de SVB
alsmede op overleg tussen onze medewerkers en gesprekken die de SVB heeft
gevoerd met partijen zoals de zorgkantoren, Zorgverzekeraars Nederland en
PerSaldo. Bij de aanbieding van de roadmap heeft u aangegeven graag voor 1
augustus 2013 een reactie van VWS te willen vernemen, zodat de SVB in staat is
tijdig het systeem van trekkingsrechten vorm te geven. Deze brief dient daartoe.
Reactie op de roadmap
Allereerst wil ik u complimenteren met het voortvarend en gedegen opstellen van
de roadmap, op basis waarvan de trekkingsrechten vorm kunnen krijgen.
Aansprekend zijn bijvoorbeeld de mogelijkheden die u noemt om fraude met pgb
tegen te gaan (blz. 5. en 6). U noemt o.a. voorkomen van identiteitsfraude, niet
afdragen van loonbelasting en premies, tegengaan van malafide
zorgaanbieders/bemiddelingsbureaus en fraude met declaraties.
Na ontvangst van de roadmap heeft VWS (deels samen met de SVB) deze
besproken met partijen zoals ZN, CAK, de VNG en het Ministerie van SZW. Ook is
PerSaldo gevraagd om de roadmap te bespreken, maar zij waren niet in de
gelegenheid. Voorts is de roadmap besproken binnen VWS. Onder andere is bezien
welke mogelijkheden er zijn om juridisch een en ander te accommoderen. Mede
naar aanleiding van deze besprekingen wil ik enkele aanpassingen c.q.
nuanceringen op de roadmap aanbrengen. Deze betreffen de
verantwoordelijkheidsverdeling en het invoeringsmodel. Tevens ga ik hierna in op
de governance bij de ontwikkeling van het systeem en later de toepassing van de
trekkingsrechten en de begroting.
Pagina 1 van 4

Verantwoordelijkheidsverdel ing
De huidige verantwoordelijkheidsverdeling is dusdanig dat de zorgkantoren en de
gemeenten verantwoordelijk zijn voor de toekenning van pgb’s en het tegengaan
van fraude. Het is zaak dat ook na de invoering van trekkingsrechten genoemde
partijen deze verantwoordelijkheid behouden en ook de mogelijkheden hebben om
fraude tegen te gaan en indien nodig op te sporen. Om deze redenen ben ik
voornemens in de regelgeving de volgende verantwoordelijkheidsverdeling op te
nemen.

Directoraat Generaal
Iangdurige Zorg
Directoraat Generaal
Langdurige Zorg
Directie Langdurige Zorg

Als uitvoerder van de trekkingsrechten heeft de SVB de verantwoordelijkheid voor
voorbereidingen van het toetsen van de zorgcontracten en de op grond van die
contracten te verrichten betalingen. De verantwoordelijkheid voor de toetsing op
de rechtmatigheid blijft bij de zorgkantoren en straks de gemeenten. Genoemden
kunnen deze taak desgewenst mandateren aan de SVB, waarbij zij de SVB ook
toetsingscriteria kunnen meegeven. Uiteraard zal een en ander nader specifiek in
overleg met ZN en VNG ingevuld worden.
Overigens ligt het ook bij deze verantwoordelijkheidsverdeling voor de hand dat
de SVB de door budgethouders voorgestelde zorgcontracten, zorgverleners of
betalingen in mandaat van de zorgkantoren c.q. gemeenten toetst aan een toet
singskader.
Aangezien de zorgkantoren en later ook de gemeenten verantwoordelijk blijven
voor de uitvoering van het pgb, zullen zij ook het recht behouden om indien pas
na een uitbetaling door de SVB blijkt dat toch sprake was van fraude, het uitbe
taalde bedrag terug te (laten) vorderen. Anders dan u in uw roadmap voorstelt,
ben ik er nog niet van overtuigd dat er geen enkele vorm van verantwoording
door de budgethouder meer nodig zal zijn. Hierover zal nog nader van gedachten
moeten worden gewisseld.
Voor wat betreft de feitelijke geldstroom ligt het voor de hand dat zorgkantoren en
gemeenten het bedrag samenhangend met de toegekende pgb’s ter beschikking
stellen aan de SVB, die op basis daarvan betalingen in opdracht van de
budgethouders kan uitvoeren.
Juridische aspecten
Onder de kop juridische aspecten merkt u op dat er voor de voorziene
uitwisseling van persoonsgegevens waarschijnlijk wetswijziging nodig is. Indien
dat het geval is dit zal de komende tijd worden nagegaan is het, anders dan u
voorstelt, niet mogelijk dat ik de SVB toestemming verleen om voorafgaande aan
die wetswijziging alvast persoonsgegevens uit te wisselen. Dit zou in strijd komen
met de privacyregelgeving.
-

-

Invoeringsmodel
In de roadmap heeft u twee invoeringsscenario’s geschetst, namelijk een versneld
scenario en een geleidelijk scenario. Mede op basis van de gevoerde gesprekken
met partijen, ligt een geleidelijk scenario voor de hand zoals hierna wordt
toegelicht.
Fase 1: 2013: start op basis van vrijwilligheid bij zowel zorgkantoren als
gemeenten (en budgethouders)
VWS spreekt met enkele zorgkantoren af dat zij vrijwillig meedoen aan
trekkingsrechten. Budgethouders c.q. nieuwe clienten die dat willen in deze
zorgkantoor regio’s wordt het aanbod gedaan om over te gaan naar
trekkingsrechten. Van diverse budgethouders is bekend dat zij voor een pgb
hebben gekozen omdat zij geen goede zorg in natura hebben kunnen ‘krijgen’ en
het pgb administratief ingewikkeld vinden. Deze groep zal waarschijnlijk kiezen
voor meer service en lagere administratieve lasten.
Pagina 2 van 4

Indien mogelijk wordt dit al in 2013 vormgegeven door een aanpassing van de
pgb subsidieregeling 2013. Hierdoor krijgen de trekkingsrechten een vliegende
start en worden al snel leerervaringen opgedaan. De SVB voert reeds een
trekkingsrechten pilot met 11 gemeenten. Bezien zou kunnen worden om deze
pilot te laten aansluiten bij de trekkingsrechten AWBZ. Daarnaast zou het aantal
gemeenten dat (vrijwillig) mee doet aan de pilot fors kunnen worden opgeschaald.

Directoraat Generaal
Langdurige Zorg
Directoraat Generaal
Langdurige Zorg
Directie Langdurige Zorg

Fase 2: 2014: geleidelijke opschaling naar risico groepen
Het CIZ is met ingang van 2013 gestart met face-to-face gesprekken met nieuwe
cliënten die een voorkeur voor pgb hebben. Hierdoor wordt de kans op fraudeurs
kleiner (immers, fraudeurs krijgen bij voorkeur via sec administratieve processen
een indicatie en later een pgb). In de pgb regeling zal 2014 opgenomen moeten
worden dat met name de risicogroepen voor fraude (klein pgb met vooral
begeleiding of verzorging) deel moeten nemen aan trekkingsrechten. De
zorgkantoren vermelden dit aan de betrokken clienten die toetreden tot de
trekkingsrechten. Dit is een geleidelijk proces (bv 10.000 budgethouders per
maand) te beginnen met de risico-groepen. Ook zouden de budgethouders die
vrijwillig kiezen voor trekkingsrechten prioriteit kunnen krijgen. Dit wordt de
komende periode nader uitgewerkt.
Belangrijk om te beseffen is dat de trekkingsrechten met ingang van 2015 ook
betrekking hebben op de WMO-pgb’s, hetgeen nu reeds om aanzienlijke aantallen
gaat in het kader van de huishoudelijke hulp.
Fase 3: volledige invoering trekkingsrechten miv 2015
Met ingang van 2015 zouden de trekkingsrechten geheel ingevoerd moeten
kunnen worden, en geaccomodeerd in de kern-AWBZ en de WMO.
Gaandeweg zullen in de trekkingsrechten meer elementen ter vergroting van de
fraudebestendigheid ingevoerd moeten kunnen worden. Hiertoe zal VWS nader
overleg met o.a. ISZW, FIOD, Belastingdienst, ZN, UWV, CIZ, VNG e.d.
organiseren.
Governance
De ontwikkeling van het systeem van trekkingsrechten maakt onderdeel uit van de
uitvoering van het plan intensivering pgb fraude zoals dat in december vorig jaar
naar de kamer is gestuurd. Ten behoeve van de regievoering over dit plan, is een
regiegroep vormgegeven. Aangezien de vormgeving van het systeem van
trekkingsrechten onderdeel vormt van dit plan, maakt de besturing van de
uitvoering onderdeel daarvan uit. De besturing is in het navolgende schema
uitgewerkt.

Pagina 3 van 4

Directoraat Generaal
Langdurige Zorg
Directoraat Generaal
Langdurige Zorg
Directie Langdurige Zorg

Pgb regiegroep
fraude (1)

Stuurgroep
trekkingsrechten (2)
Expertgroep fraude
(4)

VWS groep
trekkingsrechten (S)

Werkgroep
trekkirigsrechten (3)

1. Regiegroep: DLZ (vz), CVZ, PerSaldo, Zn, vng, NZa, ISWZ, CIZ, PerSaldo.
Komt eens per 2 maanden bij elkaar.
2. Stuurgroep systeem van trekkingsrechten: hSFI (vz), PerSaldo, cak, zn, vng,
svb, cvz, cio. Komt in elk geval eens per 4 weken bij elkaar.
3. Werkgroep: (projectleider, vz) persaldo, svb, zn, vng en cak en evt cvz en cio.
Komt maandelijks bij elkaar.
4. Expertgroep, fiod, belastingdienst, iszw, zorgkantoren, cvz e.a. over de moge
lijkheden om fraude tegen te gaan. Komt periodiek bij elkaar, op basis inhou
delijke wenselijkheid.
5. Interne vws werkgroep: dlz, z, cz, dmo en wjz, cio. Komt maandelijks bij el
kaar.
Daarenboven ligt het voor de hand om een extern klankbord toe te voegen met
enkele verzekeraars/zorgkantoren en gemeenten en een groep met
budgethouders voor de cliëntentoetsing.
Begroting
Het is zaak dat onze medewerkers zo spoedig mogelijk de begroting voor de
investeringen en de te verwachten exploitatiekosten bespreken. Dit is een
voorwaarde voor definitieve goedkeuring.
Resumerend
De roadmap die u op 4 juli ji. aan VWS heeft toegezonden heeft een uitstekende
basis geboden voor besprekingen met diverse partijen. Uit afstemming van deze
brief met uw medewerkers is gebleken dat hetgeen hiervoor is aangegeven goed
valt te verwerken in deze roadmap. Op basis hiervan wil ik u vragen het hiervoor
gestelde in de roadmap te verwerken, en de uitvoering ter hand te nemen binnen
de aangegeven governance. Ik verheug mij op de samenwerking met de SVB en
de gezamenlijke aanpak van de fraude met pgb’s.
Hoogachtend,
de staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,
namens deze,
de directeur-generaal Langdurige Zorg,

drs. M.J.

Pagina 4 van 4