Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3251
Vragen van het lid Kooiman (SP) aan de Minister van Veiligheid en Justitie en
de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht dat
de Raad voor de Kinderbescherming 130 tijdelijke mensen aanneemt
(ingezonden 6 juli 2016).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie), mede namens
de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen
17 augustus 2016).
Vraag 1
In hoeverre lost u met tijdelijke middelen het structurele probleem op van de
lange wachttijden bij de Raad voor de Kinderbescherming?1
Antwoord 1
In de afgelopen periode was sprake van een daling van de instroom van het
aantal verzoeken tot beschermingsonderzoeken aan de Raad voor de
Kinderbescherming (de Raad) van circa 10 procent per jaar. De huidige
wachttijden bij de Raad zijn onder meer het gevolg van een toename van de
instroom van zaken in de eerste helft van 2016, waar een verdere daling werd
verwacht. Of deze hogere instroom een structurele ontwikkeling is of een
tijdelijke, is op basis van de gegevens over het eerste half jaar van 2016 niet
met zekerheid te zeggen. Wanneer de stijging in de instroom zich ook in de
tweede helft van 2016 doorzet, zal dit worden ingebracht bij de begrotingsvoorbereiding van de Raad voor het volgend jaar.
Naast het tijdelijk aantrekken van extra mensen, neemt de Raad ook
maatregelen om structureel beter te kunnen inspelen op een fluctuerende
instroom van zaken. Bijvoorbeeld door het flexibeler inzetten van medewerkers in verschillende regio’s en door het ontwikkelen van een methode
gericht op maatwerk in plaats van een standaardaanpak per onderzoek.
Samen met de Raad en in overleg met de ketenpartners onderzoeken wij
daarnaast welke factoren de recente toename kunnen verklaren van het
aantal aanvragen voor een raadsonderzoek vanuit de gemeenten.

1

ah-tk-20152016-3251
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

http://nos.nl/artikel/2112760-lange-wachttijden-kinderbescherming-130-mensen-extra.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 2
Binnen welke termijn moet de wachttijd voor aangemelde kinderen teruggebracht worden tot tien dagen? Welke maatregelen gaat u treffen wanneer dit
niet binnen die termijn lukt?
Antwoord 2
Naar verwachting zijn de extra medewerkers die de Raad op dit moment
werft vanaf september ingestroomd en kunnen zij vanaf november geregistreerd, opgeleid en daarmee operationeel zijn. Mogelijk lopen de wachttijden, in afwachting daarvan, de komende maanden eerst nog verder op
(omdat bestaande wachtlijsten nog weggewerkt worden). De verwachting is
dat de wachttijden zich aan het eind van het jaar weer richting de norm zullen
bewegen. Wij zien geen noodzaak om vooruitlopend hierop andere maatregelen te treffen.
Vraag 3
Wat is het effect van het versneld wegwerken van de wachtlijsten bij de Raad
voor de Kinderbescherming voor de rest van de kinderbeschermingsketen?
Antwoord 3
We zijn over dit vraagstuk in gesprek met de VNG, de Veilig Thuisorganisaties (VT-organisaties), Jeugdzorg Nederland en de Raad. Enerzijds
willen we onderzoeken wat de recente stijging van de instroom kan verklaren
en anderzijds is het gesprek erop gericht om met de ketenpartners in de
beschermingsketen afspraken te maken hoe nu en in de toekomst om te gaan
met fluctuaties in de instroom. In de regio’s waar de wachttijden het langst
zijn, zullen de effecten van de extra inzet van de Raad en gecertificeerde
instellingen het grootst zijn. Ook op regionaal niveau vindt daarom het
gesprek plaats over de gevolgen van de stijgende instroom. Naast de analyse
van de effecten van de stijgende instroom «verderop in de keten», zal de
analyse zich ook richten op de oorzaken van de stijging van het aantal
«verzoeken tot onderzoek» vanuit gemeenten.
Vraag 4
Kunt u inzichtelijk maken wat de huidige wachttijden binnen de beschermingsketen zijn? Zo nee, bent u bereid dit alsnog te onderzoeken? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 4
In de voortgangsrapportage jeugdhulp van 23 juni jl. hebben we u geïnformeerd over de wachttijden bij de Raad.2 Voor de andere organisaties in de
beschermingsketen – en de gecertificeerde instellingen – geldt, dat de
gemeenten afspraken met deze organisaties maken en erop toezien dat deze
organisaties conform de afgesproken termijnen het onderzoek c.q. de
uitvoering van een maatregel starten.
Het Besluit Jeugdwet regelt dat gegevens over de termijnen voor de
gecertificeerde instellingen aangeleverd worden bij het Centraal Bureau voor
de Statistiek (CBS) ten behoeve van de publicatie van beleidsinformatie. Het
CBS heeft echter geconstateerd dat de aangeleverde gegevens nog onvoldoende betrouwbaar zijn. Het CBS is thans bezig met een onderzoek (en waar
mogelijk met verbeteracties) om tot een betrouwbare rapportage te komen.
De verwachting is dat het onderzoek na de zomer gereed zal zijn. Dan zullen
we meer weten over de termijn waarop de gegevens over de wachttijden
voorhanden zijn.
Dankzij het rapport3 van de Inspectie Jeugdzorg en Inspectie voor de
Gezondheidszorg is duidelijk geworden dat de VT-organisaties zich moeten
verbeteren en doorontwikkelen, vooral als het gaat om de aanpak van de
wachtlijsten. De ministeries van VWS en VenJ hebben daarom samen met de
VNG begin januari 2016 de heer Sprokkereef gevraagd om het programma
«Veilig Thuis – de basis op orde» uit te voeren. In dit programma is prioriteit
gegeven aan de aanpak van de wachtlijsten.

2
3

Kamerstuk 31 839, nr. 524.
De kwaliteit van Veilig Thuis. Stap 1. Landelijk beeld, Utrecht februari 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

In de komende voortgangsrapportage geweld in afhankelijkheidsrelaties, die
voorafgaand aan het Algemeen Overleg van 15 september 2016 aan uw
Kamer wordt gestuurd, ontvangt u de rapportage van het bovengenoemde
programma. Daarin wordt ook nader ingegaan op de aard en omvang van de
wachtlijsten bij de VT-organisaties.
Vraag 5
Bent u bereid om bij te houden wat de ontwikkeling van deze wachttijden is
naar aanleiding van de extra investering die nu plaatsvindt? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 5
Uiteraard zullen wij de effecten van de tijdelijke investering op de wachttijden
bij de Raad nauwgezet volgen. De gemeenten zullen de effecten op de
wachttijden bij de overige instellingen volgen en samen met deze instellingen
afspraken maken om de cliënten conform de wettelijke termijnen te kunnen
helpen. Het is van belang dat zowel op landelijk als op regionaal niveau
gesprekken plaatsvinden als in de uitvoering blijkt dat kinderen te lang
moeten wachten. Deze gesprekken zijn bedoeld om ketenbreed de ontwikkelingen te volgen en te analyseren, om daar ketenafspraken over te maken en
om waar mogelijk te anticiperen op toekomstige schommelingen in de
instroom. Zodat, ook bij onvoorziene stijging van de instroom, kinderen die in
hun ontwikkeling worden bedreigd, op tijd de juiste hulp en bescherming
krijgen. De beleidsinformatie kan (naast instroomgegevens) ondersteunend
zijn voor deze gesprekken op landelijk en regionaal niveau.
Vraag 6, 8
Bent u voornemens om, wanneer duidelijk wordt dat de wachttijden oplopen,
ook extra geld uit te trekken voor de rest van de beschermingsketen? Kunt u
uw antwoord uitgebreid toelichten?
Gaat u tenslotte, in navolging van deze investering, ook middelen vrijmaken
om de wachtlijsten in andere sectoren van de jeugdhulp terug te dringen? Zo
nee, kunt u toelichten waarom u hierin niet consequent beleid voert?
Antwoord 6, 8
Binnen de beschermingsketen is het Ministerie van VenJ verantwoordelijk
voor de financiering van de Raad. Financiering van deze organisatie vindt
plaats op basis van de jaarlijkse prognose volgens het Prognosemodel
Justitiële Ketens (PMJ). Omdat het in dit geval een onvoorziene stijging van
de instroom betreft (het PMJ voorspelde een daling), zag het ministerie zich
genoodzaakt tijdelijke maatregelen te treffen. Als de stijging de rest van dit
jaar doorzet, zal dat zijn vertaling krijgen in de prognoses voor komende jaren
en zal de financiering daarop worden aangepast.
Voor de overige organisaties in de beschermingsketen, waaronder de
VT-organisaties, de gecertificeerde instellingen en de jeugdhulpaanbieders,
geldt dat de gemeenten daarvoor verantwoordelijk zijn. Het is dus aan
gemeenten om in hun financiering van deze organisaties rekening te houden
met fluctuaties in de instroom van beschermingszaken. De ontwikkeling van
de instroom in de jeugdbeschermingsketen is bovendien mede afhankelijk
van keuzes die gemeenten maken.
Vraag 7
Welk effect heeft het aantrekken van 130 mensen voor vacatures bij de
Gecertificeerde Instellingen, aangezien zij vacatures hebben met vergelijkbare
functie-eisen?
Antwoord 7
Er is geen zicht op het aantal vacatures bij de gecertificeerde instellingen en
op het effect dat het aantrekken van de 130 fte bij de Raad heeft op deze
vacatures. We delen de constatering dat het om vergelijkbare functie-eisen
gaat. We zien ook dat er onder de nieuwe medewerkers van de Raad
oud-medewerkers van de gecertificeerde instellingen zijn, alsmede van
andere jeugdhulporganisaties. Van professionals in de jeugdbescherming
wordt veel gevraagd, zij werken in complexe gezinssituaties, waarbij zij
ingrijpende beslissingen moeten nemen. Het werken in het gedwongen kader
stelt hoge eisen aan de professionaliteit. Het is een gezamenlijke uitdaging

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3

voor alle organisaties in de keten om de komende jaren vitaal en gekwalificeerd personeel in de gehele jeugdbeschermingsketen te houden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

4