Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

954
Vragen van het lid Van Weyenberg (D66) aan de Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid en de Staatssecretaris van Financiën over de
mogelijkheid van pensioenoverdracht uit het buitenland (ingezonden
11 oktober 2019).
Antwoord van Minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid), mede
namens de Staatssecretaris van Financiën (ontvangen 4 december 2019).
Vraag 1
Klopt het dat mensen die in het buitenland pensioen hebben opgebouwd, een
verzoek kunnen doen bij de Belastingdienst om het buitenlands pensioen
onder Nederlandse wetgeving te brengen?
Antwoord 1
Ja, op de fiscale behandeling van pensioenaanspraken en met name de
waardeoverdracht in internationale verhoudingen wordt ingegaan in het
beleidsbesluit van 9 oktober 2015, nr. DGB2015/7010M. In onderdeel 2 van dit
besluit wordt de situatie behandeld waarbij in het buitenland opgebouwde
pensioenaanspraken onder de Nederlandse wetgeving kunnen worden
gebracht. Het kan daarbij gaan om een buitenlandse werknemer die in
Nederland wordt tewerkgesteld en die de opbouw vanuit Nederland in de
buitenlandse regeling voort wil zetten en de werknemer die vanuit het
buitenland in Nederland komt werken en het in het buitenland opgebouwde
pensioenkapitaal naar een Nederlandse pensioenuitvoerder over wil dragen
en daarmee onder de Nederlandse wetgeving wil brengen. Met de in het
beleidsbesluit beschreven voorwaarden wordt het mogelijk gemaakt om in
aanmerking te komen voor de Nederlandse fiscale faciliteiten.
Vraag 2
Wat zijn de criteria waaraan moet worden voldaan om waardeoverdracht
mogelijk te maken volgens de Belastingdienst? Is er een verschil tussen een
zuivere pensioenregeling en nettopensioen? Maakt het uit of het een
eindloon- of middelloonregeling betreft? Is er een verschil tussen pensioenregelingen van binnen of buiten de EU?
Antwoord 2
Voor Nederland is voor belastingdoeleinden relevant of de waardeoverdracht
naar Nederland plaatsvindt op grond van artikel 91 van de Pensioenwet
(hierna: PW) of een andere grondslag. In het antwoord op vraag 3 wordt

ah-tk-20192020-954
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

nader ingegaan op het onderscheid tussen waardeoverdrachten op grond van
artikel 91 PW en overige waardeoverdrachten.
Als een waardeoverdracht valt onder artikel 91 PW, kunnen de in het
buitenland opgebouwde pensioenaanspraken geheel worden overgedragen
aan een Nederlandse pensioenuitvoerder. Artikel 10a, eerste lid, onderdeel f,
van het Uitvoeringsbesluit loonbelasting 1965 (hierna: UBLB) laat dan
toekenning van de buitenlandse dienstjaren in de Nederlandse regeling toe.
Gaat het om een waardeoverdracht die niet valt onder artikel 91 PW, dan
geldt artikel 10a UBLB niet voor de buitenlandse diensttijd. Daardoor is
mogelijk de hele pensioenaanspraak in strijd met de voorschriften voor
fiscale faciliëring. Dit wordt ongewenst geacht. Om te voorkomen dat door de
waardeoverdracht pensioenaanspraken moeten worden belast, zijn pensioenregelingen van werknemers die pensioenkapitaal vanuit het buitenland laten
overdragen aan de pensioenuitvoerder van hun Nederlandse pensioenregeling onder voorwaarden aangewezen als zuivere pensioenregelingen. Deze
voorwaarden zijn:
a. de buitenlandse pensioenuitvoerder draagt het pensioenkapitaal
rechtstreeks over aan de pensioenverzekeraar 1;
b. de Nederlandse werkgever kent niet meer pensioenaanspraken toe dan
hetgeen overeenkomt met het overgedragen kapitaal;
c.
na de waardeoverdracht blijft de regeling in alle overige opzichten
voldoen aan de van toepassing zijnde bepalingen van de Wet op de
loonbelasting 1964; en
d. de werknemer pleegt in verband met de waardeoverdracht geen enkele
aftrek op enig in Nederland belastbaar inkomen van hem of zijn partner.
Voor de fiscaal gefacilieerde mogelijkheid tot waardeoverdracht maakt het
geen verschil of de aanspraken zijn opgebouwd in een eindloon- middelloonof beschikbare premieregeling.
Waar met nettopensioen wordt gedoeld op een pensioenaanspraak voor
zover die in het buitenland niet fiscaal is gefacilieerd, bevat het beleidsbesluit
van 9 oktober 2015, nr. DGB2015/7010M – ook voor de situatie na waardeoverdracht – een goedkeuring om via de saldomethode een economisch
dubbele belasting te voorkomen (onderdeel 2.4).
Vraag 3
Zijn Nederlandse pensioenuitvoerders verplicht mee te werken aan verzoeken
voor waardeoverdracht uit het buitenland? En bij verzoeken voor waardeoverdracht uit EU-lidstaten?
Antwoord 3
Artikel 91 PW voorziet in de verplichting voor een Nederlandse pensioenuitvoerder om mee te werken aan een (individuele) waardeoverdracht vanuit het
buitenland naar Nederland. Deze verplichting geldt alleen voor zover het een
waardeoverdracht betreft van een pensioeninstelling uit een andere
EU-lidstaat of een verzekeraar met zetel buiten Nederland met een vergunning voor de uitoefening van het bedrijf van levensverzekeraar of schadeverzekeraar in Nederland. Voorts moet zijn voldaan aan de voorwaarden uit
artikel 91 PW. Deze voorwaarden zijn vergelijkbaar met de voorwaarden die
aan een ontvangende pensioenuitvoerder worden gesteld bij het wettelijk
recht op waardeoverdracht binnen Nederland. Concreet gelden als voorwaarden dat:
a. de waardeoverdracht ertoe moet strekken het de verzoekende werknemer mogelijk te maken pensioenaanspraken te verwerven bij de
ontvangende pensioenuitvoerder;
b. de ontvangende pensioenuitvoerder niet in een situatie van onderdekking verkeert;
c.
de buitenlandse pensioeninstelling of verzekeraar aan de ontvangende
pensioenuitvoerder geen voorwaarden in verband met de waardeoverdracht oplegt, die strijdig zijn met het bepaalde in de PW; en

1

In de Wet op de loonbelasting 1964 worden onder het begrip «pensioenverzekeraar» alle toegestane pensioenuitvoerders verstaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

d.

voor zover het verzoek tot waardeoverdracht partnerpensioen betreft, de
partner die begunstigde is voor het partnerpensioen met de waardeoverdracht instemt.
Als het gaat om een waardeoverdracht vanuit een andere buitenlandse
instelling -niet zijnde een pensioeninstelling uit een andere EU-lidstaat of
verzekeraar met zetel buiten Nederland – geldt er géén verplichting om mee
te werken aan een waardeoverdracht. Een Nederlandse pensioenuitvoerder is
wel bevoegd om in dat geval als ontvangende pensioenuitvoerder op te
treden, mits voldaan is aan de in artikel 92 PW vastgestelde voorwaarden. Dit
zijn dezelfde voorwaarden als vastgelegd in artikel 91 PW, zoals hiervoor
omschreven.
Vraag 4
Is het mogelijk om, indien een pensioenuitvoerder van een nieuwe werkgever
hier in Nederland niet bereid is om mee te werken, de waardeoverdracht te
laten plaatsvinden naar een andere pensioenuitvoerder dan die van de
nieuwe werkgever?
Antwoord 4
Vooropgesteld zij dat de pensioenuitvoerder van de nieuwe werkgever – voor
zover het gaat om een waardeoverdracht vanaf een pensioeninstelling uit een
andere EU-lidstaat of een verzekeraar met zetel buiten Nederland die op
grond van de Wet op het financieel toezicht in Nederland het bedrijf van
levensverzekeraar of schadeverzekeraar mag uitoefenen – enkel de mogelijkheid heeft om een waardeoverdracht te weigeren, als niet wordt voldaan aan
de in artikel 91 PW gestelde voorwaarden (zie antwoord 3).
Indien niet is voldaan aan de voorwaarden uit artikel 91 PW, is een waardeoverdracht naar Nederland (op dat moment) niet mogelijk. Artikel 91 PW heeft
namelijk enkel betrekking op een inkomende waardeoverdracht naar de
pensioenuitvoerder van de (nieuwe) werkgever.2 Een waardeoverdracht naar
een andere pensioenuitvoerder dan die van de nieuwe werkgever is niet
mogelijk. Het staat een pensioenuitvoerder niet vrij om de pensioenuitvoering
te verzorgen voor een persoon die niet onder de werkingssfeer van een
dergelijke pensioenregeling valt of die niet in dienst is van de betreffende
werkgever en derhalve geen pensioenovereenkomst met de werkgever heeft
gesloten.
Ook een waardoverdracht vanuit een andere buitenlandse instelling (artikel 92
PW) is enkel mogelijk naar de pensioenuitvoerder van de (nieuwe) werkgever.
De voornoemde mogelijkheden tot een individuele waardeoverdracht vanuit
het buitenland, zijn vergelijkbaar met de mogelijkheden voor een individuele
waardeoverdracht binnen Nederland.
Vraag 5
Zijn er pensioenregelingen bij werkgevers uit andere EU-lidstaten die kunnen
worden uitgevoerd buiten de EU? Onder welke voorwaarden kan bij deze
regelingen waardeoverdracht plaatsvinden naar Nederlandse pensioenuitvoerders?
Antwoord 5
Op grond van de Nederlandse wet- en regelgeving kan een Nederlandse
pensioenregeling slechts worden uitgevoerd buiten de EU, voor zover het
gaat om een verzekeraar met een zetel buiten Nederland die op grond van de
Wet op het financieel toezicht in Nederland het bedrijf van levensverzekeraar
of schadeverzekeraar mag uitoefenen. De vraag of een pensioenregeling van
een werkgever uit een andere EU-lidstaat kan worden uitgevoerd door een
instelling uit een land dat geen lidstaat van de EU is, is afhankelijk van het
recht van de betreffende EU-lidstaat.
Of een waardeoverdracht van een buitenlandse instelling (niet zijnde een
pensioeninstelling uit een andere EU-lidstaat of een verzekeraar met zetel
buiten Nederland) naar een Nederlandse pensioenuitvoerder kan plaatsvinden, is allereerst afhankelijk van de vraag of het land waarin de instelling is
gevestigd een waardeoverdracht toestaat. Indien dat het geval is, is een
Nederlandse pensioenuitvoerder bevoegd als ontvangende pensioenuitvoer2

Kamerstuk 30 143, nr. 3 p. 239.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

der op te treden mits is voldaan aan de voorwaarden die zijn opgenomen in
artikel 92 PW. Indien het verzoek tot waardeoverdracht afkomstig is van een
verzekeraar met zetel buiten Nederland, is een Nederlandse pensioenuitvoerder verplicht als ontvangende pensioenuitvoerder op te treden mits is
voldaan aan de voorwaarden die zijn opgenomen in artikel 91 PW. Zie in dit
kader het antwoord op vraag 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4