Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1054
Vragen van de leden Kuiken en Nijboer (beiden PvdA) aan de Minister van
Justitie en Veiligheid over georganiseerde criminaliteit in de Noordelijke
zeehavens (ingezonden 12 oktober 2020).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
27 november 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021,
nr. 633.
Vraag 1
Kent u het onderzoek «Zoektocht naar georganiseerde criminaliteit in de
Noordelijke zeehavens»1 en het bericht «Aanpak misdaad zeehavens»2?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u verrast door de uitkomst van het onderzoek dat ook de Noordelijke
zeehavens van Nederland aantrekkelijk lijken voor de georganiseerde
criminaliteit? Zo ja, hoe komt dat? Zo nee, waarom niet en over welke
informatie ten aanzien van deze criminaliteit via de Noordelijke zeehavens
beschikt u?
Antwoord 2
Nee, ik ben niet verrast. De Eenheid Noord-Nederland van de Nationale
Politie heeft opdracht gegeven tot het onderzoek naar georganiseerde
criminaliteit in de Noordelijke zeehavens van Politie en Wetenschap. Het
onderzoeksdoel was de integrale informatiepositie van de verschillende
overheidsdiensten en private organisaties (politie, maar ook van KMAR,
Douane en de havenbedrijven) nader in beeld te brengen en te versterken. De
opdracht tot dit onderzoek was mede ingegeven vanuit de omgevingsanalyses die het RIEC Noord-Nederland heeft gemaakt en waarin de zeehavens zijn
genoemd als potentieel risico voor ondermijnende criminaliteit. Het onderzoek heeft het vermoeden dat de informatiepositie ontoereikend is, bevestigd
en mogelijkheden tot verbetering aangewezen.

1

https://www.politieenwetenschap.nl/publicatie/politiekunde/2020/onderwereld-bovenwater-358/
2
Dagblad van het Noorden, 7 oktober 2020

ah-tk-20202021-1054
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 3
Acht u het mogelijk dat vanwege het beperkte toezicht en de gebrekkige
informatiepositie van politie en andere handhavingsdiensten de georganiseerde criminaliteit activiteiten naar de Noordelijke zeehavens verlegt? Zo ja,
waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Het onderzoek heeft uitgewezen dat de mate waarin georganiseerde,
ondermijnende criminaliteit in de Noordelijke zeehavens voorkomt nog
onvoldoende duidelijk is. Daarmee bestaat ook geen zicht op een eventuele
verplaatsing van georganiseerde criminele activiteiten naar de Noordelijke
zeehavens.
Vraag 4
Hoe verhoudt de aard en omvang van de aanwezigheid van politie en andere
handhavingsdiensten in de Noordelijke zeehavens zich tot die van de havens
van Rotterdam en Amsterdam?
Antwoord 4
De zeehavens in Noord-Nederland hebben een ander karakter dan de havens
van Rotterdam en Amsterdam. Daar waar laatstgenoemde havens vrijwel
geheel voor het publiek zijn afgesloten, kennen de Noordelijke zeehavens een
open karakter met veelal gemengde functies (goederen, maar ook visserij en
toerisme). De havens zijn grotendeels toegankelijk voor publiek en zijn vaak
ook toeristische trekpleisters. Een aantal bedrijven dat actief is in de havens,
maakt gebruik van bedrijfsbeveiliging. De Landelijke Eenheid van de politie
werkt nauw samen met de basisteams. Daarbij brengt de Landelijke Eenheid
haar expertise in op het terrein van infrastructuur en afwijkingen in verkeersstromen, en start zij waar mogelijk opsporingsonderzoeken. De basisteams
voorzien de Landelijke Eenheid in de hiervoor benodigde informatiepositie.
Daarnaast is in het noorden een aantal wijkagenten specifiek belast met taken
in de havengebieden.
Vraag 5
Wat moet er gebeuren om de informatiepositie en het toezicht van politie en
andere handhavingsorganisaties met betrekking tot de Noordelijke zeehavens
te verbeteren zodat er wel een gestructureerd en onderbouwd beeld van de
aard en omvang van georganiseerde criminaliteit in die zeehavens ontstaat?
Hoe gaat u hiervoor zorgen?
Antwoord 5
De politie heeft naar aanleiding van het door Politie en Wetenschap uitgevoerde onderzoek een aantal initiatieven genomen, waarbij wordt voortgebouwd op de reeds aanwezige kennis ten aanzien van verkeersstromen. Door
de hoofden informatievoorziening van KMAR, douane en politie zijn
afspraken gemaakt om, elk vanuit hun eigen verantwoordelijkheden,
informatie te delen. Verder krijgen de Noordelijke zeehavens nadrukkelijker
aandacht van de basispolitiezorg. De eenheid heeft een functionaris aangesteld om de basispolitiezorgmedewerkers te trainen hoe zij georganiseerde
criminaliteit beter kunnen herkennen. Hiernaast blijft vanzelfsprekend de
zogeheten «nodale oriëntatie» gehandhaafd, waarin het politiewerk wordt
georganiseerd op basis van verkeersstromen. Tot slot gaat de politie speciale
opsporingsteams inzetten om ondermijning tegen te gaan. Die teams zullen
zich ook richten op de zeehavens.
Onlangs heeft uw Kamer een motie van de leden Van Toorenburg en
Yeşilgöz-Zegerius aangenomen, waarin de regering wordt opgeroepen ten
behoeve van de versterking van de beveiliging van onze toegangspoorten
een integraal plan te presenteren gericht op lucht-, zee- en landtransport, en
de Kamer begin 2021 daarover te informeren. Met uw Kamer wil ik meer
synergie aanbrengen in de aanpak van ondermijning in de mainports.
Daartoe zal ik in ieder geval inzetten op het bevorderen van samenhang in de
aanpak van ondermijnende criminaliteit in de mainports en een brede inzet
van effectief gebleken werkwijzen en maatregelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2