Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 352

Uitvoering en evaluatie Participatiewet

Nr. 20

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 juli 2016
Tijdens het algemeen overleg over de Participatiewet van 29 juni heb ik u
toegezegd u schriftelijk te informeren over de ondersteuning aan mensen
met een visuele beperking in relatie met het Verdrag inzake de rechten
van personen met een handicap (Trb. 2007, nr. 169). Met deze brief doe ik
mijn toezegging gestand.
Ondersteuning aan mensen met een visuele beperking
Vrijwel alle Kamerfracties hebben naar aanleiding van een gesprek met de
Oogvereniging vragen gesteld over de positie van mensen met een
visuele beperking in relatie tot de ondersteuning van deze mensen na
invoering van de Participatiewet en de Wet banenafspraak en quotum
arbeidsbeperkten.
Wat dit betreft kan ik melden dat UWV (voor de doelgroep WIA en
Wajong) en gemeenten (voor de doelgroep Participatiewet) ondersteuning
kunnen bieden in de vorm van voorzieningen voor visueel beperkten.
UWV en gemeenten kunnen binnen de wettelijke kaders en het eigen
(gemeentelijk) beleid mensen met een visuele beperking die dat nodig
hebben ondersteunen bij hun arbeidsdeelname. Voorzieningen zijn
toegankelijk voor een ieder met een arbeidshandicap. Dit staat los van de
banenafspraak. Gemeenten hebben met de Participatiewet de wettelijke
taak mensen zo nodig te ondersteunen naar werk. Zij hebben beleidsvrijheid om zelf de ondersteuning in te vullen voor hun doelgroep en zo
maatwerk te leveren afgestemd op de persoonlijk situatie. De rechten en
plichten voor de UWV doelgroep zijn vastgelegd in de Wajong en de WIA
en verder uitgewerkt in het Re-integratiebesluit.
Zoals ik in mijn brief van 24 juni (Kamerstuk 34 352, nr. 19) jongstleden
over diverse onderwerpen in de Participatiewet heb aangegeven is verder
het volgende van belang. Voor het borgen van opgebouwde expertise in
de begeleiding van mensen met een visuele beperking naar betaald werk

kst-34352-20
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 352, nr. 20

1

in de toekomst is een landelijke aanpak nodig. Centraal staat de vraag hoe
de kennis over de doelgroep enerzijds, en de specifieke methoden voor
re-integratie anderzijds ter beschikking kunnen komen van de gemeenten
en de arbeidsmarktregio’s. SW-bedrijf Proson heeft samen met Stichting
Bartiméus een maatschappelijke kosten-batenanalyse gemaakt en een
plan ontwikkeld. Dit plan voorziet in een pilot in drie arbeidsmarktregio’s
in samenwerking met SBCM (A&O-fonds van de Sw sector) en kent vanaf
de start (najaar) een tijdpad van twee jaar. Doel van de pilot is de
werkwijze die bij Proson is ontwikkeld overdraagbaar te maken voor
gebruik door gemeenten.
Voorzien is dan ook in bundeling en verspreiding van de kennis en
ervaring uit deze pilot naar de gemeenten en arbeidsmarktregio’s.
Relatie met het VN-Verdrag
Met name door leden van de fracties van GL en van de SP is verder
gevraagd naar de relatie met het Verdrag inzake de rechten van personen
met een handicap. Eerder ben ik, naar aanleiding van de motie van de
leden Voortman en Karabulut, reeds ingegaan op de toetsing van de
Participatiewet aan genoemd Verdrag1. Inmiddels is ratificatie van het
VN-Verdrag door het parlement goedgekeurd.
Het VN-verdrag heeft tot doel «het volledige genot door alle personen met
een handicap van alle mensenrechten en fundamentele vrijheden op voet
van gelijkheid te bevorderen, beschermen en waarborgen en ook de
eerbiediging van hun inherente waardigheid te bevorderen»2.
Het VN-verdrag geeft specifiek voor mensen met een handicap, waaronder ook mensen met een visuele beperking, een nadere invulling van
bestaande mensenrechten. Daarbij gaat het vooral om gelijke behandeling
en participatie in de samenleving.
Doel van de Participatiewet is om mensen die nu (nog) moeilijk aan het
werk komen meer kansen op werk, bij voorkeur bij een reguliere
werkgever, te bieden. De Participatiewet, daarbij ondersteund door de
banenafspraak en de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten,
levert daarmee een bijdrage aan de versterking van gelijke kansen voor
mensen met een beperking en sluit aan bij de doelstelling van het
VN-verdrag en meer specifiek artikel 27 daarvan3.
De Participatiewet biedt gemeenten kaders voor de invulling van de
opdracht om deelname aan de arbeidsmarkt van mensen met een
arbeidsbeperking te bevorderen. De gemeenteraad moet bij verordening
beleid vaststellen voor het aanbieden van re-integratievoorzieningen,
zoals de uitwerking van het instrument loonkostensubsidie en de
voorziening beschut werk en werkvoorzieningen. Ook de gemeenten
dienen het bepaalde in het VN-verdrag in acht te nemen. Gemeenten
kunnen de werkgever (financieel) ondersteunen bij het realiseren van
noodzakelijke aanpassingen van de werkplek voor een werknemer met
een arbeidsbeperking.
Zoals ik in genoemde brief reeds aangaf, ligt er met de Participatiewet een
goede en heldere set regels, die in lijn is met de doelstelling van het
VN-verdrag. Gemeenten kunnen binnen de wettelijke kaders beleid op
1

Kamerstuk 33 161, nr. 190
Tractatenblad van het Koninkrijk der Nederlanden, Trb. 2007, nr. 169.
3
In dit artikel wordt bepaald dat staten die partij bij het verdrag zijn het recht van personen met
een handicap erkennen op werk, op voet van gelijkheid met anderen.
De verwezenlijking van dit recht moet worden gewaarborgd en bevorderd door het nemen van
passende maatregelen.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 352, nr. 20

2

maat voeren dat is afgestemd op de persoonlijke situatie van cliënten, ook
mensen met visuele beperkingen. Ook de voorzieningen zoals vastgelegd
in de Wajong en WIA voldoen door het maatwerk per individueel geval
aan de eisen uit het VN-verdrag.
Tot slot herhaal ik mijn toezegging in het AO dat ik met UWV en VNG zal
overleggen over het door de Kamer genoemde knelpunt met betrekking
tot de voorfinanciering van voorzieningen door werkgevers en de
tijdigheid van
beslissingen op aanvragen voor voorzieningen. In dit kader zal ik bij UWV
en VNG ook aandacht vragen voor een passende ondersteuning van
mensen met een visuele beperking.
De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. Klijnsma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 352, nr. 20

3