2024D05224

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap over de brief d.d. 1 december 2023 inzake de Voortgangsrapportage Emancipatie 2022–2023 (Kamerstuk 30 420, nr. 386).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Michon-Derkzen
De adjunct-griffier van de commissie,
Bosnjakovic

nds-tk-2024D05224

1

Nr

Vraag

1

Kunt u cijfers geven van het aantal vrouwen dat in Nederland
wordt besneden? Kan dit zowel in absolute als relatieve cijfers?
Kunt u aangeven op welke plekken in Nederland vrouwenbesnijdenis het meest voorkomt?
Kunt u cijfers geven over schooluitval, bij voorkeur uitgesplitst
naar leeftijd, geslacht en seksuele oriëntatie?
Kunt u aangeven hoeveel scholen in Nederland met een zogenaamde «anti-homoverklaring» werken, bij voorkeur uitgesplitst
naar levensbeschouwelijke achtergrond?
Kunt u recente cijfers over de loonkloof tussen mannen en
vrouwen geven? Hoeveel verdient de gemiddelde vrouw ten
opzichte van de gemiddelde man in Nederland? Kunt u dit ook
uitsplitsen naar opleidingsniveau?
Kunt u cijfers geven over de loonkloof tussen mannen en vrouwen
in verschillende sectoren van de arbeidsmarkt?
Kunt u cijfers geven over straatintimidatie jegens vrouwen, bij
voorkeur zowel landelijke als gemeentelijke cijfers?
Kunt u aangeven in hoeveel gemeenten er beleid is tegen
straatintimidatie?
Kunt u landelijke cijfers geven over huwelijkse dwang en achterlating? Is hier een ontwikkeling in te herkennen in de tijd?
Kunt u aangeven in hoeveel gemeenten er beleid is tegen
huwelijkse dwang en achterlating?
Hoe ziet u de relatie tussen financiële onafhankelijkheid en
praktische randvoorwaarden zoals beschikbaarheid van kinderopvang, invoering van een rijke schooldag of ervoor zorgen dat meer
werken meer loont bij het faciliteren van vrouwen richting
financiële onafhankelijkheid? Hoe zijn deze praktische randvoorwaarden, naast aandacht voor rolpatronen, opgenomen in het
emancipatiebeleid?
Hoe is de achtergestelde positie van het vrouwenlichaam in
farmaceutisch en medisch wetenschappelijk onderzoek opgenomen in het emancipatiebeleid?
Hoe is het voorkomen van femicide opgenomen in het
emancipatiebeleid?
Heeft u zicht op en cijfers betreffende het tal benoemingen van
vrouwen in RvB’s1 in verhouding tot het tal benoemingen van
vrouwen in RvC’s2? Kunnen deze met de Kamer gedeeld worden?
Waarin ziet u een oorzaak voor eventuele verschillen?
Kunt u de Kamer periodiek op de hoogte houden van de 30 miljoen
euro die per jaar vrij wordt gemaakt voor burgerschapsprofessionalisering in het onderwijs? Is het niet beter om één breed
professionaliseringsbudget in te stellen waar docenten gebruik van
moeten maken maar daarbinnen wel een vrije keus hebben waarin
zij willen professionaliseren?
Kunt u de definitie van «gender» geven zoals zij bedoeld is in deze
brief?
Waarom wordt in zowel de brief als het rapport overal gesproken
over «gender» in plaats van «sekse»?
Hoe verhoudt zich intersectionaliteit zich tot alle oplossingen in de
brief?
Waarom worden vrouwen in dezelfde categorie geplaatst als
lhbtiq+3 door overal «vrouwen en lhbtiq+» te schrijven?
Welke aanvullende maatregelen heeft het kabinet genomen om de
afname in de acceptatie van lhbti+ personen in Nederland te keren,
sinds uit de emancipatiemonitor 2022 van het SCP4 is gebleken dat
er voor het eerst in vele jaren sprake is van stagnatie bij de
acceptatie van lhbti+ personen in Nederland?

2
3
4

5

6
7
8
9
10
11

12

13
14

15

16
17
18
19
20

2

21

22
23
24
25
26

27
28
29
30

31

32

33

34

35
36

37

Welke maatregelen treft het kabinet ter bevordering van de
emancipatie van aseksuele personen nu uit een inventarisatie van
kenniscentrum Movisie5 blijkt dat ruim 82 procent van de
aseksuele personen te maken krijgt met seksueel geweld, en dat
deze groep ook andere vormen van geweld en discriminatie
ondervindt?
Kunt u de definitie van «genderdiversiteit» geven zoals zij bedoeld
is in deze brief?
Kunt u aangeven waarom er aandacht moet komen voor
«genderdiversiteit»?
Kunt u aangeven wat «desinformatie» precies is, of heeft u hier
voorbeelden van?
Wie bepaalt binnen een ministerie wat desinformatie is als het gaat
over emancipatie als onderwerp?
Vindt u gelijkheid en veiligheid van mannen ook niet een kernwaarde op basis van ook het later genoemde artikel 1 van de
Grondwet als deze ook als kernwaarde gelden voor «vrouwen en
lhbtiq+ personen»?
Kunt u de definitie van «gendergelijkheid» geven zoals zij bedoeld
is in deze brief?
Kunt u de definitie van «intersectioneel» geven zoals zij bedoeld is
in deze brief?
Is in dit rapport ook onderzocht welk percentage van de vrouwen
in Nederland fulltime wil werken?
Is er in het rapport onderzocht welk percentage van de werkende
vrouwen in Nederland fulltime werkt omdat zij om financiële
redenen niet anders kunnen, maar dit niet zouden willen?
Welke maatregelen zijn getroffen om de ontwikkeling te keren, nu
uit recent onderzoek6 blijkt dat online haat tegen lhbti+ personen
de afgelopen vijf jaar met een factor drie tot vijf is toegenomen?
Heeft het onderzoek er ook rekening mee gehouden dat de
interesses van mannen en vrouwen niet altijd hetzelfde zijn, en dat
ook dit mee kan wegen in een verschil in participatie in bepaalde
beroepen en vakken als het gaat over de stimulering van representatie en participatie van vrouwen in verscheidene velden,
waaronder de politiek?
Op welke termijn zal het aantal discriminatierechercheurs bij de
politie worden uitgebreid tot ten minste veertig, nu blijkt dat circa
zeven op de tien lhbti+ personen in hun leven te maken krijgen met
fysiek of verbaal geweld om wie ze zijn, jaarlijks zo’n 2600 mensen
melding of aangifte doen en er toch jaarlijks minder dan vijf daders
voor lhbti+ discriminatie worden veroordeeld terwijl de politie nu
slechts over vier discriminatierechercheurs beschikt voor de
aanpak van alle vormen van discriminatie?
Is het waar dat een nieuwe faciliteitenregeling bij de politie inhoudt
dat er per politie-eenheid ongeveer één medewerker voor één dag
in de week vrijgemaakt kan worden voor activiteiten voor
netwerken als Roze in Blauw? Zo nee, wat houdt de regeling wel
in? Op welke wijze kunnen deze faciliteiten verder worden
uitgebreid zodat politienetwerken als Roze in Blauw hun werk
optimaal kunnen uitvoeren?
Hoeveel personen worden er op dit moment jaarlijks vervolgd voor
online discriminatie?
Is het kabinet voornemens om elementen uit de «Duitse aanpak»
van online haat en discriminatie over te nemen, waarbij mensen
een reëel risico lopen om vervolgd te worden voor online
discriminatie en haatzaaien? Zo ja, welke elementen?
Kunt u onderbouwen dat jongeren op dit moment in Nederland bij
hun studiekeuze worden gehinderd door gendernormen?

3

38
39

40

41

42

43

44
45

46

47

48

49

50
51

Kunt u uitleggen wat er precies wordt bedoeld met een «cultuurverandering» in de context van deze brief?
Wat zijn de kosten van de vier nieuwe discriminatierechercheurs
die zijn aangesteld en de diversiteitsnetwerken die bij de politie
worden versterkt?
Wat zijn de aantoonbare effecten van de vier nieuwe discriminatierechercheurs die zijn aangesteld en de diversiteitsnetwerken die bij
de politie worden versterkt?
In de brief wordt gesproken over de rol van het onderwijs en wordt
er aangegeven dat er op scholen aandacht moet zijn voor seksuele
vorming en seksuele diversiteit; kunt u uitleggen waarom dit een
taak is die scholen op zich dienen te nemen?
Heeft u maatregelen getroffen om docenten op de universitaire
lerarenopleidingen en eerste graadsopleiding beter toe te rusten
zodat die optimaal kunnen bevorderen dat lhbti+ en andere
jongeren zich op school veilig voelen en zichzelf kunnen zijn,
terwijl «homo» op school nog altijd een van de meest gebruikte
scheldwoorden is, lhbti+ jongeren tot vier keer vaker dan gemiddeld worden gepest en suïcidecijfers daardoor bijna vijf keer hoger
dan gemiddeld liggen7?
Kunt u meetbaar aantonen dat aandacht aan kerndoelen rond
seksuele vorming en seksuele diversiteit bijdragen aan het feit dat
elke leerling en student zich veilig en geaccepteerd weet op
school?
Kunt u nader toelichten waarom in vergelijking met het buitenland
de beroepssegregatie in Nederland hoog is?
Onderzoek heeft uitgewezen dat een belangrijke reden voor het
gebrek aan vrouwen in de techniek is omdat vrouwen geen
rolmodellen hebben; welke mogelijkheden ziet u op dit vlak om het
aantal vrouwen in bèta-technische opleidingen toe te laten nemen?
Er wordt gesproken over weerstand van een kleine groep bij meer
aandacht besteden aan kerndoelen rond seksuele vorming en
seksuele diversiteit; kunt u aangeven hoe groot deze groep is?
Er wordt gesproken over weerstand van een kleine groep bij meer
aandacht besteden aan kerndoelen rond seksuele vorming en
seksuele diversiteit; kunt u uitleggen wie, of wat voor soort
mensen zich in deze groep bevinden?
Kunt u nader toelichten welke onderdelen in welke mate worden
afgenomen van het professionaliseringsaanbod van het Expertisecentrum Burgerschap, waar jaarlijks 30 miljoen euro (tussen
2024–2027) aan wordt besteed?
Bestaat er – mede in het licht van de tussen de 1000 en 2000 daken thuisloze lhbti+jongeren die Nederland volgens kenniscentrum
Movisie kent8, die bijvoorbeeld door hun ouders op straat zijn
gezet, – voor dak- en thuisloze lhbti+ jongeren onder de 18 jaar
inmiddels een dekkend netwerk van veilige, specifieke opvang?
Welke maatregelen neemt het kabinet om de hoge suïcidecijfers
onder lhbti+ personen tegen te gaan?
Kunnen mannen die seks hebben met mannen, transgender
personen en andere risicogroepen inmiddels weer in heel
Nederland binnen enkele dagen terecht voor een soa9-test en
soa-zorg bij de GGD10»en de CSG11 opdat verdere verspreiding
van soa’s wordt voorkomen, nu uit onderzoek blijkt dat het
Ministerie van VWS12 liet verrichten door AEF13 dat de afgelopen
jaren slechts ongeveer 50 procent van de mensen die als risicogroep zijn aangemerkt geholpen worden met soa-zorg?

4

52

53
54
55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

Om te voorkomen dat niet-medisch noodzakelijke en nonconsensuele behandelingen van intersekse kinderen plaatsvinden,
wordt onderzocht hoe dit kan worden voorkomen; welke rol
kunnen goede begeleiding van ouders en goede informatie voor
ouders hierin spelen?
Kunt u aangeven wat de correlatie is tussen «gendergelijkheid» en
«klimaatverandering»?
Kunt u aangeven wat klimaatverandering en klimaatbeleid te
maken hebben met «genderongelijkheid»?
Welke projecten zijn er de afgelopen tien jaar gefinancierd vanuit
het programma gender en gezondheid bij ZonMW14 en hoeveel
hiervan betrof onderzoek naar vrouwspecifieke aandoeningen?
Op welke wijze hangt het onderzoek naar genderspecifieke
aandoeningen in Nederland samen met de The Gender Equality
Strategy 2020–2025 van de Europese Commissie? Welke samenwerkingen vinden op dit onderwerp plaats in de Europese context?
Welke verplichtingen hebben farmaceuten om in hun onderzoek
naar nieuwe medicijnen rekening te houden met genderverschillen?
Op welke wijze worden geneesmiddelenproducten gestimuleerd
om onderzoek te doen naar medicijnen voor genderspecifieke
aandoeningen?
In het gehele rapport wordt niet gesproken over mannen,
gelijkheid voor mannen en over gelijkheid tussen mannen en
vrouwen; waarom worden mannen volledig buiten beschouwing
gelaten?
Hoe groot is het deel precies in Nederland dat positief staat
tegenover lhbtiq+ personen? Kan dit deel worden afgezet tegen de
aantallen van afgelopen jaren? Is er sprake van een stijging of juist
een daling?
Is er ook onderzoek gedaan naar negatieve houdingen tegenover
lhbtiq+ personen in Nederland? Hoe uiten deze negatieve
houdingen zich in Nederland richting de lhbtiq+ gemeenschap? Is
er meer bekend over de achtergrond van deze negatieve
houdingen?
Hoe staat het met de uitvoering van de motie van het lid Van der
Woude inzake landelijk onderzoek naar daderprofielen voor
straatintimidatie en seksueel grensoverschrijdend gedrag in de
openbare ruimte15?
Hoe staat het met de houdingen tegenover de positie van vrouwen
in Nederland en dan specifiek tegenover de gelijkwaardigheid,
vrijheid en veiligheid van vrouwen? Hoe zet dit sentiment zich af
tegen dat van voorgaande jaren?
Is er ook onderzoek gedaan naar negatieve houdingen tegenover
vrouwen in Nederland? Hoe uiten deze negatieve houdingen zich
in Nederland? Is er meer bekend over de achtergrond van deze
negatieve houdingen?
Welke organisaties en instellingen zijn betrokken bij de opgezette
dialoog? Op basis waarvan zijn deze organisaties en instellingen
gekozen?
Met welke allianties van organisaties zijn partnerschappen
gesloten? Kan uiteen worden gezet hoeveel subsidies worden
verstrekt en welke concrete doelen deze organisaties moeten zien
te behalen met deze gelden?

5

67

68

69

70
71

72

73
74
75

76

77
78
79

80
81

82

83
84

85
86

Is er ook onderzoek gedaan naar de arbeidsparticipatie van
vrouwen op de arbeidsmarkt en hun financiële onafhankelijkheid
binnen meer gesloten (religieuze) gemeenschappen? Hoe staat het
met arbeidsparticipatie van vrouwen binnen deze groepen ten
opzichte van de algemene arbeidsparticipatie van vrouwen in
Nederland? Kunnen deze cijfers worden afgezet tegen die van
voorgaande jaren?
Hoeveel geweldsincidenten richting lhbtiq+ personen hebben zich
in 2023 voorgedaan? Kunnen deze cijfers worden afgezet tegen die
van 2022, 2021 en 2020? Hoe ziet de geografische spreiding van
deze geweldsincidenten er uit?
Hoeveel geweldsincidenten richting vrouwen hebben zich in 2023
voorgedaan? Kunnen deze cijfers worden afgezet tegen die van
2022, 2021 en 2020? Hoe ziet de geografische spreiding van deze
geweldsincidenten er uit?
Wordt het partnership «Financieel Sterk door Werk» geëvalueerd?
Zijn hier al concrete cijfers uit voortgekomen?
Kan er een overzicht worden gegeven van de financiële afhankelijkheid van vrouwen uitgesplitst naar achtergrondkenmerken zoals
opleidingsniveau, woonplaats en nationaliteit?
Wordt er meer gebruik gemaakt van het betaald ouderschapsverlof
na de verhoging van 50 procent naar 70 procent? Zo ja, kan dit
overzicht met de Kamer worden gedeeld? Kan het ook worden
uitgesplitst naar de verdeling man/vrouw?
Wordt er voor het informatiepakket ook samengewerkt met
partners door het Ministerie van SZW16?
Wie zijn de doelgroepen van de dialoog «Samenspraak»? Hoe is
gekomen tot deze specifieke doelgroepen?
In de voortgangsrapportage staat: «Om een cultuurverandering te
bereiken waarbij de hele maatschappij betrokken is»; Worden bij
deze cultuurverandering specifieke doelgroepen getarget?
Wat zijn concrete acties vanuit het kabinet die tot gevolg hebben
dat lhbtiq+ personen en vrouwen ook daadwerkelijk kunnen
merken dat hun veiligheid wordt vergroot?
Met welke maatschappelijke organisaties wordt samengewerkt om
tot cultuurverandering te komen?
Zijn er al signalen bekend dat het programma «Ons Voetbal»
acceptatie en veiligheid van lhbtiq+ personen bevordert?
Wat zijn concrete acties die worden ondernomen vanuit het
programma «Veilige Steden» om de veiligheid van vrouwen en
meisjes te versterken? Zijn er specifieke groepen vrouwen en
meisjes het doel? Zijn er specifieke steden/plekken waar meer voor
is binnen dit programma?
Zijn er cijfers bekend wat het effect is van Roze in Blauw op geweld
en agressie tegen vrouwen en lhbtiq+ personen?
Is er een samenwerkingsverband tussen ministeries om femicide
te bestrijden? Zo ja, hoe ziet dit samenwerkingsverband eruit? Zo
nee, waarom niet?
Wordt er voor het integraal plan tegen femicide samengewerkt met
meerdere ministeries? Zo ja, welke ministeries? Zo niet, waarom
niet?
Op welke manier heeft het kabinet invloed wat er op scholen wordt
gedaan tegen discriminatie van lhbtiq+ personen?
Wordt er tijdens de inspectie op scholen gelet op hoe scholen
omgaan met mogelijke discriminatie richting lhbtiq+ personen? Zo
ja, koppelt de Inspectie van het Onderwijs hier consequenties aan?
Hoe kunnen mbo17-scholen aanspraak maken op een bijdrage
vanuit de pot van 30 miljoen euro?
Zijn er cijfers bekend van de suïcidaliteit problematiek bij transgender personen?

6

87
88

89

90

91

92

93

94

95

96
97

Hoe wordt op scholen aandacht gegeven om jonge kinderen te
leren dat iedereen gelijk is en iedereen er mag zijn?
Hoe kan in het beleid meer samenhang worden bereikt tussen het
bestrijden van seksueel grensoverschrijdend gedrag en het
bestrijden van uitbuiting van vrouwen in de prostitutie? Hoe is de
inzet op het destigmatiseren van sekswerk te verenigen met de
inzet voor de waardigheid van de vrouw?
Waarom gebruikt u de aanduiding sekswerk terwijl de motie van
het lid Bisschop18 spreekt van uitbuiting van vrouwen in de
prostitutie? Wordt het thema prostitutie in de volgende voortgangsrapportages uitgebouwd tot een zelfstandig thema, zoals de
motie vraagt?
Kunt u bevestigen dat de grenzen van artikel 23 van de Grondwet
bepalend zijn voor de burgerschapsopdracht? Hoe is dit te
verenigen met de gedachte in de genoemde kabinetsreactie dat de
burgerschapsopdracht zou bepalen hoe artikel 23 gelezen moet
worden?
Welke nieuwe maatregelen trof het kabinet in 2023 om te bevorderen dat de aanpak van discriminatie een afzonderlijk, herkenbaar
en verplicht onderdeel wordt van het curriculum op politieopleidingen?
Wordt het partnerschap «Politica» geëvalueerd? Zo ja, op welke
manier en kan dit worden gedeeld met de Kamer? Zo niet, waarom
niet? Zijn er concrete doelen of streefcijfers meegegeven aan de
alliantie?
Wat is de stand van zaken rond de door het kabinet toezegde steunpunten19 voor slachtoffers van conversiehandelingen nu uit
onderzoek, dat het kabinet liet verrichten, is gebleken dat er in
Nederland nog zeker vijftien aanbieders zijn van zogenaamde
conversiehandelingen en dat deze vruchteloze pogingen tot het
wijzigen van de seksuele of genderidentiteit van mensen vaak
leiden tot ernstige gezondheidsschade?
Welke maatregelen treft het kabinet om discriminerende spreekkoren tegen Joodse, lhbti+ en andere minderheden in de sport aan te
pakken?
Wanneer stuurt het kabinet een voorstel voor een verbod op de
zogenaamde (identiteits-) verklaringen die bepaalde scholen
hanteren om de toelating van kinderen afhankelijk te maken van
een verklaring waarin ouders ervoor moeten tekenen dat ze lhbti+
personen afwijzen, naar de Kamer, zoals de regering ook herhaaldelijk heeft toegezegd?
Op welke wijze levert de overheid momenteel een bijdrage aan het
stimuleren van onderzoek naar genderspecifieke aandoeningen?
Wanneer wordt het wetsvoorstel ingediend dat groepsbelediging
(artikel 137 c Wetboek van Strafrecht) van onder andere vrouwen,
transgender en intersekse personen strafbaar stelt, zoals de
regering in het vierde kwartaal van 2023 heeft toegezegd? Welke
wetgeving en beleid is er volgens u nog nodig om beter te scoren
op de Rainbow Europe Index20, nu Nederland momenteel blijft
steken op de veertiende plaats van landen waar de mensenrechten
van lhbti+ personen goed geregeld zijn?

7

98

Wat is de stand van zaken bij het opstellen van een plan voor
emancipatiebeleid voor Caribisch Nederland?

1

RvB: Raad van Bestuur
RvC: Raad van Commissarissen
3
Lhbtiq+ is een afkorting voor lesbische, homoseksuele, biseksuele, transgender, intersekse en
queer personen.
4
SCP: Sociaal en Cultureel Planbureau
5
«10x Vraag en antwoord over aseksualiteit», Movisie 2022
6
De Groene Amsterdammer, d.d. 6 september 2023, «Tijd voor geweld tegen deze lui»; De
toenemende online lhbti+-haat, www.groene.nl/artikel/tijd-voor-geweld-tegen-deze-lui
7
«Jongeren en seksuele oriëntatie», SCP 2015
8
«Driedubbel kwetsbaar; Verkenning van de situatie van dak- en thuisloze LHBTI-jongeren in
Nederland», Movisie 2020
9
soa: seksueel overdraagbare aandoeningen
10
GGD: Gemeentelijke Gezondheidsdienst
11
CSG: Centra Seksuele Gezondheid
12
VWS: Volksgezondheid, Welzijn en Sport
13
AEF: Andersson Elffers Felix
14
ZonMW: ZorgOnderzoek Nederland / Medische Wetenschappen
15
Kamerstuk 36 200 VIII, nr. 153
16
SZW: Sociale Zaken en Werkgelegenheid
17
mbo: middelbaar beroepsonderwijs
18
Kamerstuk: 36 200 VIII, nr. 149
19
Kamerstuk 30 420, nr. 358
20
https://rainbow-europe.org/country-ranking
2

8