Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2944
Vragen van het lid Van Bommel (SP) aan de ministers van Buitenlandse Zaken
en van Defensie over de afwijzing van het herzieningsverzoek dienstweigeraars
Nederlands-Indië (ingezonden 27 juni 2013).
Antwoord van minister Hennis-Plasschaert (Defensie) (ontvangen
9 augustus 2013)
Vraag 1
Bent u ermee bekend dat de Hoge Raad het herzieningsverzoek van twee
militairen, die in de jaren vijftig werden veroordeeld wegens het weigeren
van dienst in Nederlands-Indië, heeft afgewezen?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u er verder mee bekend dat de Hoge Raad stelt dat, als de samenleving
vindt dat de gevolgen van een dergelijke veroordeling moeten worden
rechtgezet, het niet aan de herzieningsrechter maar aan de politiek is om
daaraan al dan niet gevolg te geven?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3 en 5
Deelt u de opvatting dat gewijzigde maatschappelijke opvattingen over de
strafwaardigheid van gedragingen van de veroordeelde militairen ertoe
zouden moeten leiden dat er vanuit de politiek wel tegemoet wordt gekomen
aan het herzieningsverzoek van de twee militairen? Indien neen, waarom
niet? Kunt u uw antwoord toelichten?
Bent u bereid over te gaan tot het opstellen van een rehabilitatiewet voor
militairen die weigerden te vechten in Nederlands-Indië? Indien neen,
waarom niet?

1

ah-tk-20122013-2944
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Hoge Raad wijst herzieningsverzoek dienstweigeraars Nederlands-Indië af, http://
www.rechtspraak.nl/Organisatie/Hoge-Raad/Nieuws/Pages/Hoge-Raad-wijstherzieningsverzoek-dienstweigeraars-Nederlands-Indi%C3%AB-af.aspx, 25 juni 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Antwoord 3 en 5
Neen. Zoals uiteengezet in de beantwoording van schriftelijke vragen van
17 september 2012 (Handelingen TK 2011–2012, nr. 3479) hebben rechters
destijds het gedrag van personen getoetst aan de toenmalige normen en
wetten. Dit heeft in sommige gevallen geleid tot het opleggen van een
sanctie. Ik acht het niet zorgvuldig de toetsing van het gedrag van individuele
personen te herbeoordelen aan de hand van hedendaagse normen en met de
wetenschap van nu. Daarmee is rehabilitatiewetgeving dan ook niet aan de
orde. De Hoge Raad wijst er overigens op dat de wet destijds voorzag in een
uitputtende regeling voor gewetensbezwaarden.
Vraag 4
Kunt u aangeven hoeveel militairen zijn veroordeeld voor het weigeren van
dienst in Nederlands-Indië?
Antwoord 4
Zoals vermeld in de beantwoording van schriftelijke vragen van 17 september
2012 (Handelingen TK 2011–2012, nr. 3479) zijn in de periode van 1945 tot
1950 4.025 militairen gedeserteerd voorafgaand aan de uitzending naar
Nederlands-Indië. Van hen zijn 2.565 militairen uiteindelijke berecht. Tijdens
de politionele acties zijn twee militairen gedeserteerd. Omdat de archieven
van de militaire strafrechtspraak uit die tijd niet meer volledig zijn, is het
aantal gevallen van dienstweigering door militairen tijdens de politionele
acties niet meer vast te stellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2