Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 2576

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 december 2022
Hierbij bied ik u het verslag aan van de Raad Buitenlandse Zaken Handel
van 25 november 2022.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.N.A.J. Schreinemacher

kst-21501-02-2576
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-02, nr. 2576

1

VERSLAG VAN DE RAAD BUITENLANDSE ZAKEN HANDEL VAN
25 NOVEMBER 2022
Inleiding
Op 25 november jl. vond in Brussel de Raad Buitenlandse Zaken Handel
plaats, met op de agenda de onderwerpen WTO(-hervormingen), de
EU-VS handelsrelaties, handelsmaatregelen ter ondersteuning van
Oekraïne en een stand van zaken van de lopende onderhandelingen over
EU-handelsakkoorden. Over de Nederlandse inzet voor deze Raad werd
uw Kamer geïnformeerd via de Geannoteerde Agenda d.d. 18 november
2022.1
WTO-hervormingen en voorbereidingen MC13
De Europese Commissie schetste de stand van zaken wat betreft
WTO-hervormingen en de voorbereidingen richting de 13e Ministeriële
Conferentie van de WTO, die naar verwachting eind 2023 of begin 2024
plaats zal vinden. Er was brede steun onder de lidstaten voor voortzetting
van de Europese inzet t.a.v. hervorming van de WTO. Duidelijk is dat de
lidstaten hierin een voortrekkersrol voor de EU zien, en betrokken willen
blijven bij de discussie.
Een groot aantal lidstaten, waaronder Nederland, noemde herstel en
hervorming van het geschillenbeslechtingsmechanisme voor eind 2024
als belangrijke prioriteit. De Commissie zal hierop blijven inzetten. Ze is in
contact met de VS over mogelijke oplossingen, en nauw betrokken bij het
door de VS geleide proces tot hervorming van geschillenbeslechting.
Nederland sprak zich, samen met een aantal andere EU-lidstaten, uit voor
voortgang op nieuwe regels voor een mondiaal gelijk speelveld. De
Commissie gaf aan dit mee te zullen nemen voor de inzet richting MC13.
Nederland stelde dat de WTO een grotere rol dient te spelen op het
gebied van milieu en handel. De Commissie deelde in dit kader mee te
werken aan een coalitie van gelijkgezinde handelsministers voor klimaat2.
Ook sprak Nederland zich samen met een aantal andere lidstaten uit voor
snelle ratificatie en implementatie van het deelakkoord ten aanzien van
visserijsubsidies, en het uitbreiden van deze afspraken naar een volledig
akkoord over visserijsubsidies.
Nederland sprak zich, samen met een groot aantal andere lidstaten, uit
voor plurilaterale samenwerking in de WTO, waaronder voor een
plurilateraal akkoord aangaande e-commerce. Ook voor de Commissie
betreft dit een prioriteit.
EU-VS relaties
Vervolgens stond de Raad stil bij de EU-VS handelsrelatie. Een belangrijk
deel van deze discussie betrof de Inflation Reduction Act (IRA) van de VS.
In de analyse van de Europese Commissie heeft de IRA wetgeving een
negatief effect op de trans-Atlantische handelsrelatie en op de Europese
economie. De inzet van de Commissie richt zich op het verkrijgen van een
behandeling van EU bedrijven en producten op de Amerikaanse markt die
gelijk is aan Amerikaanse bedrijven en producten. Met dit doel voert de
Commissie momenteel gesprekken met de VS in de EU-VS IRA Taskforce.
1
2

Kamerstuk 21 501-02, nr. 2552, d.d. 18 november 2022.
European Commission – EU Sustainable Investment Summit 2021 – Rethinking investment for
a greener world (europa.eu).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-02, nr. 2576

2

De nadruk ligt op het vinden van oplossingen in de implementatie van de
IRA. Tegelijkertijd moet de EU zich bezinnen op verdere opties om de
interne markt te verdedigen, aldus de Europese Commissie. Het dupliceren van de IRA is in de ogen van de Commissie geen goede optie,
aangezien dit slechts zal leiden tot een race to the bottom.
Nederland en andere lidstaten deelden de zorgen over de IRA en gaven
aan de inzet van de Commissie te steunen om via gesprekken tot een
bevredigende oplossing te komen. Verschillende lidstaten gaven daarbij
aan dat dialoog geen doel op zich is; bij het uitblijven van een bevredigende uitkomst van de gesprekken met de VS moeten andere opties
worden overwogen. Verder riep Nederland op om als Europa eensgezind
te blijven. Dit werd door de Commissie en andere lidstaten gedeeld.
Vervolgens stond de Commissie stil bij de Trade and Technology Council
(TTC) die op 5 december op politiek niveau zal samenkomen. Nederland
en andere lidstaten steunen de TTC als platform voor het verdiepen van
de samenwerking met de VS. Mogelijke uitkomsten voor de bijeenkomst
van 5 december a.s. liggen onder meer op het terrein van vergroening van
de economie, handel en duurzaamheid, en economische dwang. Ook zal
in de TTC gesproken worden over de Russische inval in Oekraïne.
Tot slot stond de Commissie kort stil bij de staal- en aluminium sector. De
EU en de VS hebben op 31 oktober 2021 in het Global Arrangement on
Sustainable Steel and Aluminium afgesproken om samen te werken aan
verduurzaming van deze industrie. Lidstaten onderstreepten het belang
van concrete afspraken in dit kader. Gesprekken hierover zijn gaande maar
hebben nog geen een uitkomsten voortgebracht.
Handelsmaatregelen ter ondersteuning van Oekraïne
De Commissie en de lidstaten spraken tijdens de Raad ook over handelsmaatregelen ter ondersteuning van Oekraïne. De conclusies van de
Europese Raad van 21 en 22 oktober jl. roepen de Commissie onder
andere op om het potentieel van het EU-Oekraïne Deep and Comprehensive Free Trade Agreement (DCFTA) ten volle te benutten om de
toegang van Oekraïne tot de interne markt te vergemakkelijken. De
Commissie werkt momenteel aan bevordering van de implementatie van
het DCFTA en is voornemens om volgend jaar met een nieuw actieplan te
komen waarin in overleg met Oekraïne prioriteiten voor de verdere
implementatie van het DCFTA worden geschetst.
Voortbouwend op de afspraken in het DCFTA, is op 4 juni jl. de tijdelijke
opschorting van resterende importheffingen op Oekraïense producten in
werking getreden. Op verzoek van Oekraïne komt de Commissie
binnenkort met een voorstel om deze autonome maatregelen te verlengen
tot eind 2024.
Een groot aantal lidstaten, waaronder Nederland, verwelkomde de
voorgestelde verlenging. Tegelijkertijd riepen Nederland en enkele
lidstaten de Commissie op om de invoer van gevoelige producten
nauwgezet te monitoren en de effecten daarvan op de interne markt
nauwlettend in de gaten te houden. De Commissie concludeerde dat er
brede steun is voor een verlenging en gaf aan zich bewust te zijn van de
toegenomen invoer van gevoelige producten uit Oekraïne. De Commissie
stelde oog te hebben voor de effecten van deze toename op de interne
markt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-02, nr. 2576

3

Lunch – update handelsakkoorden
Tijdens de lunch presenteerde de Commissie een tour de horizon van de
lopende onderhandelingen over een aantal mogelijke nieuwe handelsakkoorden. De Commissie hoopt de onderhandelingen met Chili voor het
einde van dit jaar af te ronden. De Commissie streeft ernaar dat de
concept overeenkomsten met Mexico en Nieuw Zeeland in het begin van
2023 ter besluitvorming aan de Raad worden voorgelegd.
Verder zijn de onderhandelingen met Australië in een vergevorderd
stadium, aldus de Commissie. Streven is om in de loop van 2023 tot een
onderhandelaarsakkoord te komen. Met India zijn de onderhandelingen
nieuw leven ingeblazen sinds in mei 2021 van beide kanten de wens werd
uitgesproken om deze te hervatten. De laatste ronde vond plaats van
28 november tot en met 2 december jl. in New Delhi. De volgende
onderhandelingsronde met Indonesië staat gepland van 6 tot en met
12 december aanstaande.
Overig – Associatieakkoord EU – Midden-Amerika
Tot slot maakt het kabinet van deze gelegenheid gebruik om uw Kamer te
informeren over de publicatie – in september 2022 – van de ex-post
evaluatie van het handelsdeel van het associatieakkoord tussen de EU en
de zes landen van de Midden-Amerika regio (Costa Rica, El Salvador,
Guatemala, Honduras, Nicaragua en Panama).3 Uit de evaluatie blijkt dat
het akkoord positieve sociaaleconomische effecten laat zien voor deze zes
landen. De duurzaamheidseffecten laten een gemengd beeld zien, met
zowel licht positieve als licht negatieve effecten. Uw Kamer verzocht
eerder om een afschrift van de Nederlandse reactie, mocht die er komen,
op de raadpleging ten behoeve van deze evaluatie.4 Nederland heeft niet
separaat op de raadpleging ten behoeve van deze evaluatie gereageerd.

3
4

Ex-post evaluations (europa.eu).
Verzoek van 17 september 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 21 501-02, nr. 2576

4