Reflectie op 23 kanttekeningen

De opmerkingen van Kamerlid Van der Steur zijn onderstaand vet gedrukt. Daaronder wordt steeds een
korte toelichting op de opmerking gegeven.
Blz. 1, AS1: ‘Over de uitkomsten van dit onderzoek’
Deze opmerking betrof een tekstsuggestie ter verduidelijking.
Blz. 2, AS2: ‘Pro actief. Vandaag wederom vertrouwelijk ter inzage leggen.’
De opmerking betreft het rapport van Van Brummen dat wordt aangehaald in de brief. Blijkens de brief
had de TK eerder al vertrouwelijk inzage gehad in dit rapport. In de brief staat dat “desgewenst”
opnieuw vertrouwelijk inzage kan worden verleend. Ik stelde voor het rapport pro actief nogmaals voor
de Kamerleden vertrouwelijk ter inzage te leggen.
Blz. 2, AS3: ‘Wanneer dan?’
Deze opmerking zag op de beschikbaarheid van de uitkomsten van een nieuwe zoekslag in de systemen
van het departement en het OM. In de brief staat dat deze uitkomsten “op korte termijn” beschikbaar
zullen zijn.
Blz. 2, AS4: ‘We moeten ermee rekening houden dat dit tot gevolg zal hebben dat er een verzoek komt
tot uitstel van het debat’
Deze opmerking heeft betrekking op de zin dat de Kamer nader geïnformeerd zal worden zodra duidelijk
is of de Rabobank meer duidelijkheid kan krijgen over de transactie aan de hand van de gegevens die
Nieuwsuur heeft gepresenteerd. Het gaat niet om een vraag of tekstsuggestie, maar om een mededeling
van algemene aard, nl. dat als de informatie later komt het debat wellicht ook later zal worden gevoerd.
Blz. 6, AS 5: ‘Weghalen. Nodigt onnodig uit tot discussie’
Deze opmerking betreft de volgende zin: “Overigens zijn mij geen andere schikkingen bekend waarin is
afgesproken de Belastingdienst buiten dergelijke schikkingen te houden en niet te informeren.”
Die zin stond aan het slot van een conceptantwoord op de vraag of het “in die tijd gebruikelijk was om
dergelijke deals te sluiten zonder medeweten van de Belastingdienst en onder strikte geheimhouding?”.
Deze vraag werd al in het concept beantwoord door erop te wijzen dat geen informatie te genereren
was over de vraag of in de jaren 1995 tot en met 2001 vaker ontnemingsschikkingen buiten of met
medeweten van de Belastingdienst zijn getroffen, omdat de systemen van het OM daarop niet waren
ingericht. Hiermee vond ik de vraag volledig beantwoord. De zin waarvan ik voorstelde deze te
verwijderen, voegde aan dit antwoord niets toe. Integendeel, deze riep eerder nieuwe vragen op.
Daarom stelde ik voor deze zin te verwijderen.
Blz. 7, AS6: ‘Dit is zeer riskant. De suggestie word gewekt dat BOOM verkeerde informatie verstrekte
aan het college. Is dit eerder medegedeeld’
Deze opmerking zag op de volgende passage uit de conceptantwoorden op Kamervragen:
“Het BOOM-advies biedt onvoldoende specifieke, onderliggende gegevens om thans te kunnen stellen
dat het daarin genoemde bedrag van 2 miljoen gulden voor onmogelijk moet worden gehouden. Uit het
onderzoek van de heer Van Brummen is gebleken dat het beslag op rekeningen in Luxemburg in 1993
een waarde van ruim 2,9 miljoen gulden vertegenwoordigde. Een sluitende verklaring voor de

verschillen tussen de genoemde bedragen valt echter niet te geven, zo concludeerde ook de heer Van
Brummen in zijn onderzoek.”
Ik vroeg mij af of dit al eerder aan de Kamer was gemeld. Zo niet, dan zou het feit dat BOOM mogelijk
het College verkeerd geïnformeerd zou hebben, riskant zijn en nadere toelichting behoeven.
Blz. 9, AS7: ‘Waarom zo antwoorden? Het gaat niet om 750.000, maar de 4,7 miljoen. Dit levert
gedonder op. Aanpassen’
Ik maakte deze opmerking omdat ik vermoedde dat de vraag betrekking had op de door Nieuwsuur
genoemde 4,7 miljoen gulden en niet op de schikking van 750.000 gulden. Volgens mij was het
antwoord daarom niet volledig.
Blz. 10, AS8: ‘Nu controleren of hierna in de brieven een afwijkend standpunt is ingenomen op de
herinnering van de stas. Deze passage roept veel vragen op. Als er geen beslag lag op de rente,
waarom werd dat dan wel via het OM teruggeboekt?’
Hier wordt voor het eerst de herinnering van de staatssecretaris vermeld. Dat riep bij mij de vraag op of
er ook afwijkend over is geschreven en ik stelde technische vragen over de eerdere berichtgeving aan de
Kamer en de rente. Ik ging er van uit dat deze bedragen openbaar zouden worden gemaakt.
Blz. 11, AS9: ‘Ook al is het korte termijn, het werkt sowieso vertragend en maakt dus extra kwetsbaar’
Deze passage betrof de zin: “De Rabobank beziet thans of met de door Nieuwsuur gepresenteerde
betalingsgegevens alsnog meer duidelijkheid kan worden verkregen over de transactie. Vanzelfsprekend
zal ik uw Kamer hierover informeren.”
Mijn opmerking was niet inhoudelijk van aard maar betrof de voortgang van het proces.
Blz. 12, AS10: ‘Niet vergeten weg te halen’
Deze opmerking is niet inhoudelijk van aard. In het desbetreffende conceptantwoord stonden tussen
haken de woorden CHECK OM. Deze maakten geen deel uit van de beantwoording.
Blz. 12, AS11: ‘Betaling vond toch plaats in 2001?’
In de conceptbeantwoording stond dat in 2000 uitvoering was gegeven aan de schikking, terwijl dit
volgens mij in 2001 was.
Blz. 12, AS12: ‘Kan het nog wel als niet-rechterlijke autoriteit? Dit antwoord houdt de mogelijkheid
open dat op een andere manier nog wel informatie kan worden opgevraagd. Maakt dus onnodig
kwetsbaar. Die mogelijkheid moet worden uitgesloten’
Deze opmerking betreft de volgende zin in de conceptbeantwoording: “Dit betekent dat het OM niet
meer als rechterlijke autoriteit vorderingen kan richten tot een buitenlandse autoriteit teneinde
bepaalde informatie op te vragen”.
Voor mij was onvoldoende duidelijk wat hiermee werd bedoeld. Het was wat mij betreft zaak om in de
beantwoording voor de Kamer duidelijk tot uitdrukking te brengen dat de desbetreffende informatie op
geen enkele wijze meer te verkrijgen was, zodat hierover geen onduidelijkheid zou blijven bestaan.
Blz. 12, AS13: ‘Niet zinvol of zijn er geen mogelijkheden? In het laatste geval, dat zeggen. Nu neigt het
naar onwil. Zo niet zeggen’.
Deze opmerking werd gemaakt naar aanleiding van de volgende passage in de conceptbeantwoording:
“Gelet hierop en mede in het licht van de voor banken geldende geheimhoudingsplicht is er in het kader
van het onderzoek van de heer Van Brummen geen contact geweest met Luxemburg en acht ik het niet
zinvol om de Luxemburgse autoriteiten op vrijwillige basis zaken te stellen.”

Met name het tweede deel van deze passage vond ik onduidelijk, omdat nu in het midden werd gelaten
of het niet zinvol was om de Luxemburgse autoriteiten te benaderen of dat hiertoe in deze zaak geen
mogelijkheden werden gezien. Het antwoord moest niet ten onrechte de suggestie wekken dat van de
zijde van het ministerie niet alles in het werk was gesteld om de desbetreffende informatie uit
Luxemburg boven water te krijgen, terwijl er in werkelijkheid geen mogelijkheden meer waren.
Blz. 13, AS14: ‘Als eerder, ter inzage leggen’
Evenals bij de opmerking op blz. 2 stelde ik voor het rapport uit eigen beweging opnieuw vertrouwelijk
ter inzage te leggen.
Blz. 13, AS15: ‘Vraag was of Van Brummen dat gedaan heeft. Niet onnodig naar de minister trekken’.
Deze opmerking betreft de volgende zin uit de conceptbeantwoording: “Het past mij in het licht van het
beroep op het beroepsgeheim niet bij hem nader door te vragen naar de verblijfplaats van Cees. H. of
anderszins te proberen invloed uit te oefenen op de door hem en zijn cliënt ingenomen positie.”
Met die beantwoording werd onvoldoende antwoord gegeven op de gestelde vraag. Die luidde immers
of “in het onderzoek naar de financiële afwikkeling van de schikking” (dat wil zeggen: het onderzoek van
Van Brummen) nog navraag was gedaan bij de advocaat van Cees H. naar diens verblijfplaats. In het
conceptantwoord werd ten onrechte slechts weergegeven dat alleen de toenmalige minister geen
navraag had gedaan, maar werd niet ingegaan op de vraag of Van Brummen contact had gezocht met de
advocaat van Cees H. om informatie te verkrijgen over diens verblijfplaats. De conceptbeantwoording
was dus onvoldoende duidelijk en riep zodoende vragen op.
Blz. 13, AS16: ‘Mogen de gevraagde stukken nu wel of niet worden ingezien door de Kamer? Indien
niet, lijkt deze zin de vraag op te roepen waarom niet, als er toch geen relevante informatie in staat.
Zijn er dan nog meer stukken van deze zaak? Hoe rijmt dat met de eerdere mededelingen dat er juist
geen stukken zijn?”
Deze opmerking ziet op de volgende passage: “Ik ben dan ook bereid inhoudelijke vragen over dit
dossier te beantwoorden en waar mogelijk stukken vertrouwelijk aan uw Kamer ter inzage te stellen. In
deze stukken bevinden zich echter geen documenten die een ander licht werpen op de financiële
afwikkeling van de schikking.”
Volgens mij was deze passage onvoldoende. Onvoldoende toegelicht werd of er nog meer stukken
waren, of de aangetroffen stukken door de Kamer konden worden ingezien, en zo nee waarom dan
niet?
Blz. 14, AS17: ‘Ik zou in dit antwoord refereren aan de eerdere opmerkingen van de minister hierover’.
Deze opmerking betreft de zin “Ik acht het geenszins onmogelijk dat 4,7 miljoen gulden is overgemaakt,
maar helaas heb ik daar zelf geen documenten van.” Dat antwoord kon nader worden verduidelijkt door
te verwijzen naar eerdere opmerkingen over dit onderwerp Zo heeft mijn ambtsvoorganger in de
brieven van 3 juni 2014, 9 juli 2014 en 17 december 2014 aan uw Kamer laten weten dat hij (op dat
moment) geen onderbouwde uitspraken kon doen over wat aan Cees H. bij de financiële afwikkeling van
de schikking feitelijk is overgemaakt, dat hij met het onderzoek van het OM in het voorjaar van 2014
alles in het werk had gesteld om de gang van zaken van destijds te achterhalen, maar dat hij moest
accepteren dat hij de ultieme duidelijkheid niet kon verschaffen.
Blz. 14, AS18: ‘Waar zijn de vragen 29 en 30 gebleven’?
Dit betreft een informerende vraag naar een onduidelijkheid in de nummering van de Kamervragen.

Blz. 14, AS19: ‘Niet bevestigen of kan de inhoud ervan niet worden geverifieerd nu de eventuele
bronnen zich niet openbaren?’
Deze opmerking betreft de volgende passage in de conceptbeantwoording: “De suggestie die wordt
gewekt, namelijk dat dergelijke gegevens binnen mijn departement aanwezig zouden zijn en vervolgens
aan de media zouden zijn verstrekt, kan ik daarmee niet bevestigen.”
Die passage riep vragen op. In het midden bleef of het verstrekken van informatie aan de media an sich
niet kon worden bevestigd, of dat de inhoud van de verstrekte informatie niet bekend was.
Blz. 17, AS20: ‘OK. Dit is dus het antwoord op vraag 25. Zo vermelden. Heeft Van Brummen dit
ingezien?’
De opmerking ziet op de volgende passage: “Zie ook het antwoord op vraag 25 van de CDA-fractie. Het
dossier met dat parketnummer is bewaard gebleven conform het BSD rechterlijke macht. Ook het
ontnemingsdossier is bewaard gebleven maar de hoogte van het bedrag dat aan Cees H. is overgemaakt
is daaruit niet af te leiden.”
Deze passage riep de vraag op of Van Brummen dit dossier ook had ingezien. Die vraag werd in de tekst
niet beantwoord.
Blz. 18, AS21: ‘Zeer kwetsbaar. Als dit de herinnering van de stas is waarom is dat dan niet eerder
gemeld?’
Evenals opmerking AS8 op blz. 10, betreft deze opmerking de passage over de herinneringen van de
toenmalig staatssecretaris aan het bedrag waarop beslag was gelegd. Ik stelde niet voor deze passage te
schrappen. Ik vroeg mij af waarom de hier genoemde bedragen niet eerder aan de Kamer waren
gemeld. Dat achtte ik zeer kwetsbaar. Ik ging ervan uit dat deze bedragen openbaar zouden worden
gemaakt.
Blz. 19, AS22: ‘Dit kan verder uitgewerkt worden: toestemming OM, Advies BOOM en toestemming
PG’s”
Met deze opmerking heb ik kenbaar gemaakt dat het gegeven antwoord wat mij betreft te beknopt was
en nader aangevuld kon worden door te verwijzen naar een aantal al bekende documenten.
Blz. 19, AS23: ‘Grotendeels geen antwoord op de vraag maar misschien nodig om de toekomst veilig te
stellen’
Met deze opmerking heb ik tot uitdrukking gebracht dat het antwoord naar mijn mening inhoudelijk
tekortschoot.