Raad van de
Europese Unie
Brussel, 25 mei 2021
(OR. EN)
7744/21
Interinstitutioneel dossier:
2021/0083 (NLE)
AVIATION 76
RELEX 298
OC 14

WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN
Betreft:
Overeenkomst inzake luchtvervoer tussen de Europese Unie en haar
lidstaten, enerzijds, en de Staat Qatar, anderzijds

7744/21

JVS/tpg

NL

OVEREENKOMST INZAKE LUCHTVERVOER
TUSSEN DE EUROPESE UNIE EN HAAR LIDSTATEN, ENERZIJDS,
EN DE STAAT QATAR, ANDERZIJDS

EU/QA/nl 1

INHOUDSOPGAVE
ARTIKEL 1: Definities
TITEL I: ECONOMISCHE BEPALINGEN
ARTIKEL 2: Verlening van rechten
ARTIKEL 3: Exploitatievergunning
ARTIKEL 4: Weigering, intrekking, opschorting of beperking van vergunningen
ARTIKEL 5: Liberalisering van eigendoms- en zeggenschapsvereisten
ARTIKEL 6: Naleving van wetten en regels
ARTIKEL 7: Eerlijke mededinging
ARTIKEL 8: Commerciële opportuniteiten
ARTIKEL 9: Douanerechten
ARTIKEL 10: Gebruikersheffingen
ARTIKEL 11: Passagiers- en goederentarieven

EU/QA/nl 2

ARTIKEL 12: Statistieken
TITEL II: SAMENWERKING OP REGELGEVINGSGEBIED
ARTIKEL 13: Veiligheid van de luchtvaart
ARTIKEL 14: Beveiliging van de luchtvaart
ARTIKEL 15: Luchtverkeersbeheer
ARTIKEL 16: Milieu
ARTIKEL 17: Aansprakelijkheid van luchtvaartmaatschappijen
ARTIKEL 18: Consumentenbescherming
ARTIKEL 19: Geautomatiseerde boekingssystemen
ARTIKEL 20: Sociale aspecten
TITEL III: INSTITUTIONELE- EN SLOTBEPALINGEN
ARTIKEL 21: Interpretatie en uitvoering
ARTIKEL 22: gemengd comité
ARTIKEL 23: Geschillenbeslechting en arbitrage
ARTIKEL 24: Verhouding met andere overeenkomsten

EU/QA/nl 3

ARTIKEL 25: Wijzigingen
ARTIKEL 26: Toetreding van nieuwe lidstaten tot de Europese Unie
ARTIKEL 27: Opzegging
ARTIKEL 28: Registratie van de overeenkomst
ARTIKEL 29: Inwerkingtreding, voorlopige toepassing en depositaris
ARTIKEL 30: Authentieke tekst
BIJLAGE 1: Overgangsbepalingen
BIJLAGE 2: Geografisch toepassingsgebied van rechten van de vijfde vrijheid voor vrachtdiensten

EU/QA/nl 4

HET KONINKRIJK BELGIË,
DE REPUBLIEK BULGARIJE,
DE TSJECHISCHE REPUBLIEK,
HET KONINKRIJK DENEMARKEN,
DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND,
DE REPUBLIEK ESTLAND,
IERLAND,
DE HELLEENSE REPUBLIEK,
HET KONINKRIJK SPANJE,
DE FRANSE REPUBLIEK,
DE REPUBLIEK KROATIË,
DE ITALIAANSE REPUBLIEK,
DE REPUBLIEK CYPRUS,
DE REPUBLIEK LETLAND,

EU/QA/nl 5

DE REPUBLIEK LITOUWEN,
HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG,
HONGARIJE,
DE REPUBLIEK MALTA,
HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN,
DE REPUBLIEK OOSTENRIJK,
DE REPUBLIEK POLEN,
DE PORTUGESE REPUBLIEK,
ROEMENIË,
DE REPUBLIEK SLOVENIË,
DE SLOWAAKSE REPUBLIEK,
DE REPUBLIEK FINLAND,
HET KONINKRIJK ZWEDEN,

EU/QA/nl 6

verdragsluitende partijen bij het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende
de werking van de Europese Unie, hierna gezamenlijk "de EU-lidstaten" of afzonderlijk "de
EU-lidstaat" genoemd, en
de EUROPESE UNIE, hierna “Unie” genoemd,
enerzijds; en
DE STAAT QATAR, hierna “Qatar” genoemd,
anderzijds,
hierna gezamenlijk de “partijen” genoemd,

EU/QA/nl 7

De EU-lidstaten en Qatar, als partijen bij het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart,
voor ondertekening opengesteld te Chicago op 7 december 1944, samen met de Unie,
DE WENS UITDRUKKEND hun belangen op het gebied van luchtvervoer te bevorderen als
middel om bij te dragen tot nauwere politieke en economische banden tussen de partijen,
ERKENNENDE dat efficiënte luchtverbindingen belangrijk zijn om handel, toerisme, investeringen
en sociaaleconomische ontwikkeling te bevorderen,
DE WENS UITDRUKKEND de luchtdiensten te verbeteren en een internationaal
luchtvaartsysteem te bevorderen op basis van non-discriminatie en gelijke kansen tot mededinging
voor luchtvaartmaatschappijen,
GELEID DOOR DE WENS het hoogst mogelijke niveau van veiligheid en beveiliging van het
luchtvervoer te garanderen en bevestigend dat zij zich grote zorgen maken over daden of
bedreigingen die gericht zijn tegen luchtvaartuigen en die de veiligheid van personen of goederen in
gevaar brengen, de exploitatie van luchtvaartuigen nadelig beïnvloeden en het vertrouwen van de
reizigers in de veiligheid van de burgerluchtvaart ondermijnen,
NOTA NEMEND van het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart, voor ondertekening
opengesteld te Chicago op 7 december 1944,

EU/QA/nl 8

VASTBERADEN om de potentiële voordelen van regelgevende samenwerking maximaal te
benutten,
ERKENNENDE dat concurrerende luchtdiensten en een levensvatbare luchtvervoerssector
belangrijke voordelen kunnen opleveren,
DE WENS UITDRUKKEND vrije, eerlijke en onverstoorde concurrentie te bevorderen,
erkennende dat bepaalde subsidies een nadelig effect kunnen hebben op de concurrentie en de
basisdoelstellingen van deze overeenkomst in gevaar kunnen brengen, en erkennende dat de
potentiële voordelen mogelijkerwijs niet kunnen worden benut zonder een gelijk speelveld voor
luchtvaartmaatschappijen,
VOORNEMENS voort te bouwen op bestaande overeenkomsten en regelingen tussen hen, teneinde
te zorgen voor de openstelling van de markttoegang en zoveel mogelijk voordelen te creëren voor
de passagiers, expediteurs, luchtvaartmaatschappijen, luchthavens en hun personeelsleden, de
gemeenschap in het algemeen en anderen die daar onrechtstreeks profijt van trekken,
het belang BEVESTIGEND van de bescherming van het milieu bij de ontwikkeling en
tenuitvoerlegging van internationaal luchtvaartbeleid,
BEVESTIGEND dat er behoefte is aan dringende maatregelen tegen de klimaatverandering en aan
een voortzetting van de samenwerking om de broeikasgasemissies in de luchtvaartsector te doen
afnemen, op een wijze die in overeenstemming is met hun internationale verplichtingen op dit
gebied, waaronder die welke zijn vastgesteld in instrumenten van de Internationale
Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO),
het belang BEVESTIGEND van de bescherming van de consumentenbelangen en van
samenwerking om een hoog niveau van consumentenbescherming te bereiken,

EU/QA/nl 9

ERKENNENDE dat de groei aan commerciële mogelijkheden niet mag leiden tot een afzwakking
van hun arbeidsnormen en het belang bevestigend om oog te hebben voor de impact van deze
overeenkomst op de werknemers, de werkgelegenheid en de arbeidsomstandigheden en van de
voordelen die ontstaan wanneer aanzienlijke economische winsten van open en concurrerende
markten gepaard gaan met ambitieuze arbeidsnormen voor werknemers
WIJZEND op de wens om te zoeken naar manieren om de toegang tot kapitaal voor de
luchtvaartsector te faciliteren, teneinde de ontwikkeling van het luchtvervoer voort te zetten,
DE WENS UITDRUKKEND een overeenkomst inzake luchtvervoer te sluiten, ter aanvulling van
het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart,
ZIJN HET VOLGENDE OVEREENGEKOMEN:

EU/QA/nl 10

ARTIKEL 1
Definities
Tenzij anders bepaald, wordt met het oog op de toepassing van deze overeenkomst verstaan onder:
1)

"overeenkomst": de onderhavige overeenkomst, de bijlagen daarbij en de eventuele
wijzigingen daarvan;

2)

"luchtvervoer": het afzonderlijke of gecombineerde vervoer per luchtvaartuig van passagiers,
bagage, goederen en post, tegen vergoeding of betaling van huur, met inbegrip van geregelde
en niet-geregelde luchtdiensten;

3)

"bepaling van nationaliteit": de vaststelling dat een luchtvaartmaatschappij die voorstelt om
luchtdiensten te exploiteren in het kader van deze overeenkomst beantwoordt aan de eisen van
artikel 3 van deze overeenkomst met betrekking tot eigendom, effectieve zeggenschap en
hoofdvestiging;

4)

"bevoegde autoriteiten": de overheidsagentschappen of -entiteiten die verantwoordelijk zijn
voor de administratieve taken uit hoofde van deze overeenkomst;

5)

"geautomatiseerd boekingssysteem" of "CRS": geautomatiseerd systeem dat informatie bevat
over onder meer dienstregelingen, beschikbaarheid en tarieven van meer dan één
luchtvaartmaatschappij, met of zonder de mogelijkheid plaatsen te reserveren of tickets af te
geven, in zoverre bepaalde of alle diensten voor abonnees beschikbaar zijn. Het omvat
eveneens wereldwijde distributiesystemen (GDS’en), voor zover die ook
luchtvervoersproducten omvatten;

EU/QA/nl 11

6)

"verdrag": het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart, voor ondertekening
opengesteld te Chicago op 7 december 1944, en omvattende:
a)

iedere wijziging die krachtens artikel 94, punt a), van het verdrag in werking is getreden
en die door Qatar en de EU-lidstaat of -lidstaten geratificeerd is, voor zover zij ter zake
doet; alsmede

b)

iedere bijlage of iedere wijziging daarvan die is goedgekeurd krachtens artikel 90 van
het verdrag, voor zover deze bijlage of wijziging op een gegeven tijdstip voor zowel
Qatar als de EU-lidstaat of -lidstaten van kracht is en ter zake doet;

7)

"discriminatie": een onderscheid zonder objectieve rechtvaardiging;

8)

“EU-Verdragen”: het Verdrag betrefende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie;

9)

"passagierstarief": de prijs die aan de luchtvaartmaatschappijen of hun agenten of aan andere
ticketverkopers moet worden betaald voor het vervoer van passagiers via luchtdiensten (met
inbegrip van elke andere vervoerswijze die hiermee verband houdt), alsmede de voorwaarden
waaronder deze prijs geldt, met inbegrip van vergoedingen aan agentschappen en andere
ondersteunende diensten;

EU/QA/nl 12

10)

"bepaling van deugdelijkheid": de vaststelling dat een luchtvaartmaatschappij die voorstelt
om luchtdiensten te exploiteren in het kader van deze overeenkomst over voldoende
financiële draagkracht en passende leidinggevende deskundigheid beschikt om dergelijke
diensten te exploiteren, en bereid is de wetten, regels en eisen voor het exploiteren van
dergelijke diensten na te leven;

11)

"volledige kosten": de kosten van de dienstverlening plus een redelijke vergoeding voor vaste
beheerskosten;

12)

"internationaal luchtvervoer": luchtvervoer door het luchtruim boven het grondgebied van
meer dan één staat;

13)

"hoofdvestiging": het hoofdkantoor of het geregistreerde kantoor van een
luchtvaartmaatschappij op het grondgebied van het land van een partij waar de belangrijkste
financiële functies van en de operationele zeggenschap over de luchtvaartmaatschappij, met
inbegrip van het beheer van de blijvende luchtwaardigheid, worden uitgeoefend;

14)

"goederentarief": de prijs die moet worden betaald voor het vervoer van goederen via
luchtdiensten (met inbegrip van elke andere vervoerswijze die hiermee verband houdt),
alsmede de voorwaarden waaronder deze prijs geldt, met inbegrip van vergoedingen aan
agentschappen en andere ondersteunende diensten;

EU/QA/nl 13

15)

"zelfafhandeling": situatie waarbij een gebruiker zichzelf rechtstreeks een of meer categorieën
afhandelingsdiensten verleent en met derden geen enkel contract, hoe ook genaamd, dat de
verlening van dergelijke diensten tot doel heeft, afsluit. Voor de toepassing van deze definitie
worden gebruikers onderling niet als derden beschouwd als:

16)

a)

de ene een meerderheidsbelang heeft in de andere, of

b)

eenzelfde entiteit in elk van beide een meerderheidsbelang heeft;

"ernstige verstoring in de economie ": een uitzonderlijke, tijdelijke (van korte of lange duur)
en ernstige crisis die de economie van een EU-lidstaat of Qatar in haar geheel en niet een
specifieke regio of economische sector raakt;

17)

"landing voor andere dan verkeersdoeleinden": een om een andere reden dan voor het aan
boord nemen of afzetten van passagiers, bagage, lading en of post in het luchtvervoer
gemaakte landing;

18)

"subsidie": alle door de overheid of door een andere overheidsinstantie verleende financiële
bijdragen, met inbegrip van:
a)

de rechtstreekse overdracht van middelen en de mogelijk rechtstreekse overdracht van
middelen of passiva;

b)

de derving of niet-inning van inkomsten die normaal gesproken de overheid toekomen;

EU/QA/nl 14

c)

de levering van goederen en diensten niet zijnde algemene infrastructuur, of de inkoop
van goederen of diensten; of

d)

het doen van betalingen aan een financieringsmechanisme of het feit dat een particuliere
instantie wordt belast met of de uitvoering krijgt opgedragen van één of meer van de in
punten a), b) en c) vermelde functies die de overheid of een andere overheidsinstantie
normaal gesproken zelf zou vervullen en die in werkelijkheid niet afwijken van
praktijken die overheidsinstanties plegen te volgen,

die de jure of de facto wordt beperkt tot bepaalde luchtvaartmaatschappijen en die deze
luchtvaartmaatschappij(en) een voordeel oplevert. Met een financiële bijdrage van een
overheid of een andere overheidsinstantie wordt geacht geen voordeel te zijn verleend indien
een particuliere marktdeelnemer die zich door winstgevendheidsvooruitzichten laat leiden in
dezelfde situatie dezelfde financiële bijdrage had verstrekt;
19)

"grondgebied": voor Qatar , de in artikel 2 van de overeenkomst aan dat begrip toegekende
betekenis; voor de Europese Unie en haar lidstaten betekent het het landgebied, de maritieme
binnenwateren en de territoriale zee van de EU-lidstaten waarop de EU-verdragen van
toepassing zijn, onder de daarin neergelegde voorwaarden, alsmede het bovenliggende
luchtruim;

20)

"gebruikersheffing": een aan luchtvaartmaatschappijen opgelegde heffing voor de levering
van luchthaven-, luchthavenmilieu-, luchtvaartnavigatie- of luchtvaartbeveiligingsfaciliteiten
of -diensten, aanverwante diensten en faciliteiten inbegrepen;

EU/QA/nl 15

TITEL I
ECONOMISCHE BEPALINGEN

ARTIKEL 2
Verlening van rechten
Routeschema
1.

Elke partij verleent luchtvaartmaatschappijen van de andere partij toestemming om vluchten

uit te voeren op de hieronder gespecificeerde routes:
a)

in het geval van luchtvaartmaatschappijen uit Qatar:
alle punten in Qatar – alle tussenliggende punten – alle punten in de Unie – alle verder
gelegen punten;

b)

in het geval van luchtvaartmaatschappijen uit de Unie:
alle punten in de Unie – alle tussenliggende punten – alle punten in Qatar – alle verder
gelegen punten;

EU/QA/nl 16

Voor de toepassing van het bovengenoemde routeschema betekent:
"alle punten": één of meer punten;
"alle punten in de Unie": één of meer punten binnen dezelfde EU-lidstaat of in verschillende
EU-lidstaten, hetzij afzonderlijk, hetzij gecombineerd en in een willekeurige volgorde.
Verkeersrechten
2.

Elke partij verleent de andere partij op niet-discriminerende basis de hierna vermelde rechten

met betrekking tot de exploitatie van internationale luchtvervoeractiviteiten door
luchtvaartmaatschappijen van de andere partij:
a)

het recht over haar grondgebied te vliegen zonder te landen;

b)

het recht om op haar grondgebied te landen voor andere dan verkeersdoeleinden;

c)

het recht om geregelde en niet-geregelde internationale luchtvervoeractiviteiten voor
passagiers, gecombineerde vluchten en vrachtvluchten uit te voeren;
i)

in het geval van luchtvaartmaatschappijen uit Qatar, het recht om internationale
luchtvervoerdiensten uit te voeren tussen alle punten in Qatar en alle punten in de Unie
met
A)

verkeersrechten van de derde en vierde vrijheid zonder beperkingen op het gebied
van routes, capaciteit en/of frequentie; alsmede

EU/QA/nl 17

B)

verkeersrechten van de vijfde vrijheid voor alle vrachtdiensten tussen de Unie en
de in bijlage 2, deel 1, genoemde verder gelegen punten voor zover de frequentie
van de uitgeoefende verkeersrechten van de vijfde vrijheid per EU-lidstaat niet
meer dan zeven vluchten per week bedraagt;

ii)

in het geval van luchtvaartmaatschappijen uit de Unie, het recht om internationale
luchtvervoeractiviteiten uit te voeren tussen alle punten in de Unie en alle punten in
Qatar met:
A)

verkeersrechten van de derde en vierde vrijheid zonder beperkingen op het gebied
van routes, capaciteit en/of frequentie; alsmede

B)

verkeersrechten van de vijfde vrijheid voor alle vrachtdiensten tussen Qatar en de
in bijlage 2, deel 2, genoemde verder gelegen punten voor zover de frequentie van
de uitgeoefende verkeersrechten van de vijfde vrijheid per EU-lidstaat niet meer
dan zeven vluchten per week bedraagt;

De uitoefening van deze verkeersrechten valt onder de overgangsbepalingen in bijlage I bij deze
overeenkomst.
Teneinde elke twijfel uit te sluiten, geldt voor EU-lidstaten die met Qatar bilaterale
luchtvervoersovereenkomsten en regelingen hebben gesloten die per week in zeven vluchten of
minder voorzien op grond van verkeersrechten van de vijfde vrijheid voor vrachtdiensten, dat het
totale aantal beschikbare wekelijkse frequenties voor beide partijen aan het einde van de
overgangsperiode zeven bedraagt.
d)

de overige in deze overeenkomst gespecificeerde rechten.

EU/QA/nl 18

Operationele flexibiliteit
3.

De luchtvaartmaatschappijen van beide partijen mogen bij een vlucht of alle vluchten en naar

keuze op de in lid 1 gespecificeerde routes:
a)

vluchten in één van beide of beide richtingen exploiteren;

b)

verschillende vluchtnummers combineren bij de exploitatie van één luchtvaartuig;

c)

tussenliggende en verder gelegen punten en punten op het grondgebied van de partijen
bedienen, in om het even welke combinatie en volgorde, overeenkomstig lid 2;

d)

landingen op een punt of punten overslaan;

e)

op ieder willekeurig punt verkeer overbrengen van een van hun luchtvaartuigen naar een
ander ("change of gauge");

f)

een tussenlanding maken op iedere punt binnen of buiten het grondgebied van elk van beide
partijen;

g)

transitvluchten verrichten via het grondgebied van de andere partij;

h)

verkeer op hetzelfde luchtvaartuig combineren, ongeacht de herkomst van dit verkeer,
alsmede

EU/QA/nl 19

i)

meer dan één punt bedienen binnen dezelfde EU-lidstaat of, binnen Qatar, met dezelfde vlucht
(co-terminalisering).

De in punten a) tot en met i) van dit lid voorziene operationele flexibiliteit kan worden uitgeoefend
zonder richtings- of geografische beperkingen en zonder verlies van rechten om vervoer te
verrichten dat anderszins toelaatbaar is krachtens deze overeenkomst, voor zover:
—

de diensten van luchtvaartmaatschappijen uit Qatar een punt in Qatar bedienen;

—

de diensten van luchtvaartmaatschappijen uit de Unie een punt in de Unie bedienen.

4.

Elke partij verleent elke luchtvaartmaatschappij van de andere partij het recht om de

frequentie en capaciteit van het door haar aangeboden internationale luchtvervoer te baseren op
commerciële marktgerelateerde overwegingen. Overeenkomstig dit recht mag geen van beide
partijen unilateraal beperkingen opleggen met betrekking tot het verkeersvolume, de frequentie of
de regelmaat van de vluchten, de routes, de herkomst of bestemming van het verkeer of de door de
luchtvaartmaatschappijen van de andere partij gebruikte types luchtvaartuigen, behalve om redenen
die verband houden met douane, techniek, exploitatie, veiligheid van het luchtverkeersbeheer,
milieu of volksgezondheid, of tenzij anders bepaald in deze overeenkomst.
5.

Niets in deze overeenkomst verleent de luchtvaartmaatschappijen van:

a)

Qatar het recht op het grondgebied van een EU-lidstaat tegen betaling passagiers, bagage,
goederen en/of post aan boord te nemen die bestemd zijn voor een ander punt op het
grondgebied van diezelfde EU-lidstaat;

EU/QA/nl 20

b)

de Unie het recht in Qatar tegen betaling passagiers, bagage, goederen en/of post aan boord te
nemen die bestemd zijn voor een ander punt in Qatar.

ARTIKEL 3
Exploitatievergunning
1.

Na ontvangst van een aanvraag voor een exploitatievergunning van een

luchtvaartmaatschappij van een partij verlenen de bevoegde autoriteiten van de andere partij zo
spoedig mogelijk de exploitatievergunningen en passende technische vergunningen, voor zover:
a)

in het geval van een luchtvaartmaatschappij uit Qatar:
i)

de hoofdvestiging van de luchtvaartmaatschappij zich in Qatar bevindt en de
maatschappij houder is van een geldige exploitatievergunning overeenkomstig de
wetgeving van Qatar;

ii)

het regelgevend toezicht op de luchtvaartmaatschappij effectief wordt uitgeoefend en
gehandhaafd door Qatar; en

iii)

de eigendom van de luchtvaartmaatschappij, hetzij rechtstreeks hetzij via een
meerderheidsparticipatie, en de feitelijke zeggenschap over die maatschappij berust bij
Qatar en/of onderdanen van Qatar;

EU/QA/nl 21

b)

in het geval van een luchtvaartmaatschappij uit de Unie:
i)

de luchtvaartmaatschappij, overeenkomstig de EU-Verdragen, op het grondgebied van
de Unie is gevestigd en beschikt over een geldige exploitatievergunning overeenkomstig
de wetgeving van de Unie;

ii)

de EU-lidstaat die verantwoordelijk is voor de afgifte van het Air Operator Certificate
daadwerkelijk regelgevend toezicht houdt op de luchtvaartmaatschappij, en de bevoegde
autoriteit duidelijk is vermeld; en

iii)

de luchtvaartmaatschappij rechtstreeks of door een meerderheidsbelang eigendom is van
een of meer EU-lidstaten of lidstaten van de Europese Vrijhandelsassociatie of van
onderdanen van die lidstaat of lidstaten, en deze lidstaten of onderdanen daadwerkelijk
zeggenschap uitoefenen over de luchtvaartmaatschappij.

c)

artikelen 13 en 14 worden nageleefd; en

d)

de luchtvaartmaatschappij voldoet aan de in wet- en regelgeving voorgeschreven
voorwaarden die gewoonlijk worden toegepast op de exploitatie van internationaal
luchtvervoer door de partij die de aanvraag behandelt.

2.

Wanneer de partijen exploitatievergunningen en technische vergunningen afgeven,

behandelen zij alle luchtvaartmaatschappijen van de andere partij op niet-discriminerende wijze.

EU/QA/nl 22

3.

Als een partij een aanvraag voor een exploitatievergunning ontvangt van een

luchtvaartmaatschappij van de andere partij, erkent zij de door de eerste partij gedane vaststellingen
met betrekking tot de deugdelijkheid en/of nationaliteit van die luchtvaartmaatschappij alsof die
vaststellingen door haar eigen bevoegde autoriteiten zijn gedaan, en voert zij verder geen onderzoek
naar deze kwesties, behalve in de gevallen als bedoeld in artikel 4, lid 2. Teneinde elke twijfel uit te
sluiten, wordt benadrukt dat deze alinea geen betrekking heeft op de erkenning van vaststellingen
die verband houden met veiligheidscertificaten of -vergunningen, beveiligingsregelingen of de
verzekeringsdekking.

ARTIKEL 4
Weigering, intrekking, opschorting of beperking van vergunningen
1.

Elke partij mag de exploitatievergunningen of technische vergunningen weigeren, intrekken,

opschorten, aan voorwaarden onderwerpen of beperken of de activiteiten van een
luchtvaartmaatschappij van de andere partij op een andere wijze weigeren, opschorten, aan
voorwaarden onderwerpen of beperken als:
a)

in het geval van een luchtvaartmaatschappij uit Qatar:
i)

de hoofdvestiging van de luchtvaartmaatschappij zich niet in Qatar bevindt of de
maatschappij niet over een geldige exploitatievergunning overeenkomstig de wetgeving
van Qatar beschikt;

ii)

Qatar er niet daadwerkelijk op toeziet of niet afdwingt dat de luchtvaartmaatschappij de
regelgeving naleeft; of

EU/QA/nl 23

iii)

de eigendom van de luchtvaartmaatschappij, hetzij rechtstreeks hetzij via een
meerderheidsparticipatie, en de feitelijke zeggenschap over die maatschappij niet berust
bij Qatar en/of onderdanen van Qatar;

b)

in het geval van een luchtvaartmaatschappij uit de Unie:
i)

de luchtvaartmaatschappij, overeenkomstig de EU-Verdragen, niet op het grondgebied
van de Unie is gevestigd of niet beschikt over een geldige exploitatievergunning
overeenkomstig de wetgeving van de Unie;

ii)

het regelgevend toezicht op de luchtvaartmaatschappij niet wordt uitgeoefend of
gehandhaafd door de EU-lidstaat die verantwoordelijk is voor de afgifte van het
Air Operator Certificate, of de bevoegde autoriteit niet duidelijk is vermeld; of

iii)

de luchtvaartmaatschappij niet rechtstreeks of door een meerderheidsbelang eigendom
is van een of meer EU-lidstaten of lidstaten van de Europese Vrijhandelsassociatie of
van onderdanen van die lidstaat of lidstaten, of deze lidstaten of onderdanen geen
daadwerkelijke zeggenschap uitoefenen over de luchtvaartmaatschappij.

c)

de luchtvaartmaatschappij de in artikel 6 vermelde wetten en regels en/of de wetten en regels
die normaal worden toegepast op de exploitatie van internationaal luchtvervoer door de partij
die de aanvraag behandelt, niet heeft nageleefd.

2.

Als een partij redelijke gronden heeft om aan te nemen dat een luchtvaartmaatschappij of de

andere partij zich in één van de in lid 1 bedoelde situaties bevindt, kan zij de andere partij
verzoeken overleg te plegen.

EU/QA/nl 24

3.

Dat overleg gaat zo spoedig mogelijk van start en uiterlijk dertig dagen na ontvangst van het

verzoek om overleg. Als de partijen er niet in slagen om een overeenkomst te bereiken binnen
dertig dagen of binnen een afgesproken termijn na het begin van het overleg, of als de afgesproken
corrigerende maatregelen niet worden uitgevoerd, heeft de partij die om overleg heeft gevraagd het
recht om maatregelen te nemen om de exploitatievergunning of de technische vergunning van een
luchtvaartmaatschappij van de andere partij te weigeren, in te trekken, op te schorten, te beperken of
aan voorwaarden te onderwerpen om de naleving van dit artikel te waarborgen.
4.

Onverminderd lid 3, kan een partij met betrekking tot lid 1, punt c), in noodgevallen of om

verdere inbreuken te voorkomen onmiddellijke of dringende maatregelen nemen. Teneinde elke
twijfel uit te sluiten, kan er slechts sprake zijn van verdere inbreuken als over de vermeende inbreuk
voordien reeds overleg is gepleegd tussen de bevoegde autoriteiten van de partijen.

ARTIKEL 5
Liberalisering van eigendoms- en zeggenschapsvereisten
De partijen erkennen de potentiële baten van de geleidelijke liberalisering van de eigendom van en
zeggenschap over hun respectieve luchtvaartmaatschappijen. De partijen komen overeen binnen het
gemengd comité te gepasten tijde de opportuniteiten van een wederzijdse liberalisering van de
eigendom van en zeggenschap over luchtvaartmaatschappijen te bekijken. Als resultaat van die
analyse kan het gemengd comité overeenkomstig artikel 25 wijzigingen van deze overeenkomst
voorstellen.

EU/QA/nl 25

ARTIKEL 6
Naleving van wetten en regels
1.

Als luchtvaartmaatschappijen van de ene partij het grondgebied van de andere partij

binnenkomen of verlaten, moeten zij zich houden aan de wetten en regels van die partij inzake
binnenkomst op en vertrek uit het grondgebied door luchtvaartuigen die internationaal luchtvervoer
uitvoeren en inzake de exploitatie van luchtvaartuigen.
2.

Bij binnenkomst in, verblijf op of vertrek uit het grondgebied van een partij moeten de wetten

en voorschriften van die partij met betrekking tot de toelating tot of het vertrek uit dat grondgebied
van passagiers, bemanningen, bagage, goederen en/of post aan boord van het luchtvaartuig
(met inbegrip van de formaliteiten verbonden aan binnenkomst, inklaring, immigratie, paspoorten,
douane en quarantaine of, in het geval van post, postvoorschriften) door of namens deze passagiers,
bemanningen, bagage, goederen en/of post, van de luchtvaartmaatschappijen van de andere partij
worden nageleefd.
3.

De partijen staan op hun grondgebied toe dat de luchtvaartmaatschappij van de andere partij

maatregelen neemt om te garanderen dat alleen personen worden vervoerd die beschikken over de
vereiste reisdocumenten voor binnenkomst op hun grondgebied of voor transit via het grondgebied
van de andere partij.

EU/QA/nl 26

ARTIKEL 7
Eerlijke mededinging
1.

De partijen komen overeen hun luchtvaartmaatschappijen eerlijke en gelijke kansen te bieden

om te concurreren voor de exploitatie van luchtvervoerdiensten.
2.

De partijen:

a)

verbieden of vermijden middels respectieve interne procedures en processen binnen hun
respectieve rechtsgebieden elke vorm van discriminatie of oneerlijke praktijken die nadelige
gevolgen hebben voor de kansen van de luchtvaartmaatschappijen van de andere partij om
eerlijk en op voet van gelijkheid te concurreren in het verlenen van luchtvervoerdiensten;

b)

verlenen geen subsidies aan luchtvaartmaatschappijen als dergelijke subsidies nadelige
gevolgen hebben voor de eerlijke en gelijke kansen van de luchtvaartmaatschappijen van de
andere partij om te concurreren in het verlenen van luchtvervoerdiensten;

EU/QA/nl 27

3.

Onverminderd lid 2, punt b), kan het volgende worden verleend:

a)

steun voor insolvabele of noodlijdende luchtvaartmaatschappijen, op voorwaarde dat:
i)

dergelijke steun wordt gekoppeld aan een geloofwaardig herstructureringsplan op basis
van realistische aannames teneinde het herstel van de levensvatbaarheid van de
insolvabele of noodlijdende luchtvaartmaatschappij binnen een redelijke termijn te
waarborgen; en

ii)

de betrokken luchtvaartmaatschappijen, hun investeerders of aandeelhouders een
aanzienlijk deel van de herstructureringskosten dragen;

b)

tijdelijke liquiditeitssteun aan een noodlijdende luchtvaartmaatschappij in de vorm van
leningen of leninggaranties voor zover het bedrag daarvan niet hoger ligt dan het bedrag dat
nodig is om ervoor te zorgen dat de betrokken maatschappij haar activiteiten kan voortzetten
gedurende de tijd die nodig is om een herstructurings- of liquiditeitsplan op te stellen;

c)

voor zover zij beperkt blijven tot de minimumbedragen die nodig zijn om hun doelstelling te
bereiken en hun impact op het aanbieden van luchtvervoersdiensten tot een minimum wordt
beperkt:
i)

subsidies voor het herstel van door natuurrampen veroorzaakte schade;

ii)

in het geval van Qatar, subsidies om het hoofd te bieden aan een ernstige verstoring in
zijn economie; en in het geval van de EU en haar lidstaten, subsidies om het hoofd te
bieden aan een ernstige verstoring in de economie van één of meer EU-lidstaten;

EU/QA/nl 28

d)

subsidies voor luchtvaartmaatschappijen die belast zijn met duidelijk omschreven
openbaredienstverplichtingen die noodzakelijk zijn om tegemoet te komen aan
vervoersbehoeften van de bevolking die niet alleen door de markt kunnen worden
opgevangen, voor zover die subsidies beperkt blijven tot een redelijke compensatie voor de
levering van de betrokken luchtvervoerdiensten.

4.

De partijen zien erop toe dat alle luchtvaartmaatschappijen die op grond van deze

overeenkomst luchtvervoerdiensten aanbieden minstens jaarlijks een financieel verslag en
begeleidende financiële staten publiceren die worden onderworpen aan een externe audit
overeenkomstig de internationaal erkende normen inzake boekhouding en financiële
bedrijfsinformatie; en dat de eventuele door een partij verleende subsidie afzonderlijk in het
financieel verslag wordt vermeld.
5.

Elke partij verleent de andere partij, op haar verzoek en tenzij anders door de partijen

overeengekomen, binnen een termijn van 30 dagen financiële verslagen en alle andere informatie
over de in lid 4 bedoelde kwesties waar de andere partij redelijkerwijs om kan verzoeken om na te
gaan of de bepalingen van dit artikel worden nageleefd. Als de verstrekte informatie commercieel
gevoelig is, wordt ze door de verzoekende partij vertrouwelijk behandeld.

EU/QA/nl 29

6.

Elke partij neemt middels haar respectieve interne procedures en processen maatregelen die

luchtvaartmaatschappijen daadwerkelijk verbieden en beletten om:
a)

feitelijke gedragingen te vertonen die voortvloeien uit expliciete of impliciete
overeenkomsten of besluiten tussen concurrenten, die tot doel of als gevolg hebben dat de
concurrentie wordt belemmerd, beperkt of verstoord. Dit verbod kan worden opgeheven als
die overeenkomsten, besluiten of feitelijke gedragingen de verlening of verspreiding van de
diensten helpen verbeteren of de technische of economische vooruitgang helpen bevorderen,
waarbij een billijk aandeel in de daaruit voortvloeiende winsten wordt voorbehouden aan de
consumenten, en zonder:
i)

aan de betrokken ondernemingen beperkingen op te leggen welke voor het bereiken van
deze doelstellingen niet onmisbaar zijn; of

ii)

de betrokken ondernemingen de mogelijkheid te geven voor een wezenlijk deel van de
desbetreffende diensten de mededinging uit te schakelen;

b)

misbruik te maken van een dominante positie die gevolgen kan hebben voor de
luchtvervoersdiensten naar/van deze partij, en

c)

concentraties tussen luchtvaartmaatschappijen die de daadwerkelijke mededinging op
significante wijze zouden belemmeren, met name als gevolg van het in leven roepen of
versterken van een machtspositie;

EU/QA/nl 30

7.

Indien een partij van oordeel is dat haar kansen voor een eerlijke en gelijke mededinging

worden geschaad door:
a)

discriminatie of oneerlijke praktijken die verboden zijn op grond van lid 2, punt a);

b)

een subsidie die verboden is op grond van lid 2, punt b), en welke niet is genoemd in lid 3;

c)

de niet-naleving van de transparantieverplichtingen van de leden 4 en 5; of

d)

de niet-naleving van de verplichtingen in lid 6 door de andere partij,

mag zij (“de handelende partij”) handelen overeenkomstig de leden 8, 9 en 10
8.

De handelende partij dient een schriftelijk verzoek om overleg in bij de andere partij en laat

dat vergezeld gaan van een schriftelijk verslag met haar opmerkingen en bewijsstukken. Tenzij
anders door de partijen overeengekomen, start het overleg binnen een termijn van 30 dagen na
ontvangst van het verzoek Een verzoek om overleg kan via het gemengd comité worden ingediend.
9.

Als de partijen over de kwestie geen overeenkomst bereiken binnen 60 dagen na het begin van

het overleg, of een andere door de partijen of het gemengd comité afgesproken termijn, kan de
handelende partij maatregelen nemen tegen luchtvaartmaatschappijen die de gelaakte handelingen
heeft gesteld of voordeel heeft gehaald uit de discriminatie, oneerlijke praktijken of subsidies. De
handelende partij stelt de andere partij minstens 15 dagen voor de uitvoering van eventuele
maatregelen schriftelijk in kennis van de te nemen maatregelen.

EU/QA/nl 31

10.

De overeenkomstig lid 9 genomen maatregelen zijn passend, proportioneel en zijn in omvang

en looptijd beperkt tot hetgeen strikt noodzakelijk is om de schade voor de
luchtvaartmaatschappijen van de handelende partij te beperken en het ongeoorloofde voordeel voor
de luchtvaartmaatschappijen waartegen de maatregelen gericht zijn, weg te werken.
11.

Overeenkomstig lid 9 genomen maatregelen doen geen afbreuk aan het recht van de andere

partij om een beroep te doen op het in artikel 23 vastgestelde geschillenbeslechtingsmechanisme.
12.

Als het bij artikel 23 vastgestelde geschillenbeslechtingsmechanisme wordt geopend voor

kwesties die onder dit artikel vallen, worden de in artikel 23, leden 10, 11 en 12, genoemde
termijnen gehalveerd.
13.

Niets in deze overeenkomst kan de autoriteit en de rechten van de bevoegde

concurrentieautoriteiten en de rechtbanken van de partijen om de besluiten van die autoriteiten te
toetsen, beïnvloeden, beperken of schaden. Alle maatregelen van een partij uit hoofde van lid 9
laten eventuele maatregelen van deze autoriteiten en rechtbanken, waaronder die van de handelende
partij, derhalve onverlet. Besluiten van de rechtbanken ter toetsing van de maatregelen en acties van
de bevoegde autoriteiten worden uitgesloten van het bij artikel 23 vastgestelde mechanisme voor
geschillenbeslechting.

EU/QA/nl 32

ARTIKEL 8
Commerciële opportuniteiten
Zaken doen
1.

De partijen zijn het erover eens dat de voordelen van deze overeenkomst niet kunnen worden

verwezenlijkt wanneer commerciële exploitanten worden gehinderd in hun bedrijfsvoering. De
partijen komen dan ook overeen om dergelijke hinderpalen voor de bedrijfsvoering van de
luchtvaartmaatschappijen van beide partijen, die commerciële activiteiten belemmeren,
concurrentieverstoringen veroorzaken of de totstandbrenging van een gelijk speelveld verhinderen,
effectief en wederzijds uit de weg te ruimen.
2.

Het in artikel 22 bedoelde gemengd comité ontwikkelt een proces van samenwerking met

betrekking tot bedrijfsvoering en commerciële opportuniteiten. Overeenkomstig artikel 22 mag een
partij verzoeken om een vergadering van het gemengd comité teneinde alle vragen met betrekking
tot de toepassing van dit artikel te bespreken.
Vertegenwoordigers van luchtvaartmaatschappijen
3.

De luchtvaartmaatschappijen van beide partijen hebben het recht op het grondgebied van de

andere partij kantoren en faciliteiten te openen voor de verlening van luchtvervoersdiensten en voor
de promotie en verkoop van luchtvervoer en aanverwante activiteiten en hebben het recht zowel hun
eigen tickets en/of luchtvrachtbrieven als die van alle andere luchtvaartmaatschappijen te verkopen
en af te geven.

EU/QA/nl 33

4.

De luchtvaartmaatschappijen van beide partijen hebben het recht om leidinggevend, verkoop-,

technisch, operationeel en ander gespecialiseerd personeel dat nodig is om de
luchtvervoersactiviteiten te ondersteunen, op het grondgebied van de andere partij binnen te
brengen, te laten verblijven en te laten werken, overeenkomstig de wetten en regels van de andere
partij met betrekking tot toegang, verblijf en werk. Beide partijen zorgen voor de gemakkelijke en
snelle verlening van werkvergunningen voor het personeel dat in dienst is bij de in dit artikel
bedoelde kantoren, inclusief het personeel dat tijdelijke taken uitvoert gedurende hoogstens
90 dagen, onverminderd de relevante geldende wetten en regels. Het staat de
luchtvaartmaatschappijen van elke partij vrij op het grondgebied van de andere partij al dan niet een
beroep te doen op een door hen aangewezen algemene verkoopagent.
Grondafhandeling
5.

Elke luchtvaartmaatschappij heeft met betrekking tot grondafhandeling op het grondgebied

van de andere partij het recht:
a)

haar eigen grondafhandeling te verzorgen ("zelfafhandeling"); of

b)

een selectie te maken tussen concurrerende leveranciers van volledige of gedeeltelijke
grondafhandelingsdiensten, met inbegrip van andere luchtvaartmaatschappijen, voor zover
deze leveranciers krachtens de wetten en voorschriften van elke partij toegang hebben tot de
markt en dergelijke leveranciers aanwezig zijn op de markt.

EU/QA/nl 34

Met betrekking tot de in de eerste alinea, punten a) en b), bedoelde rechten gelden uitsluitend
specifieke beperkingen inzake beschikbare ruimte of capaciteit die nodig zijn voor een veilige
exploitatie van de luchthaven. Indien dit tot gevolg heeft dat zelfafhandeling wordt beperkt,
verhinderd of uitgesloten en indien er geen daadwerkelijke mededinging tussen leveranciers van
grondafhandelingsdiensten bestaat, ziet de desbetreffende partij erop toe dat deze diensten op
gelijke en niet-discriminerende basis ter beschikking worden gesteld van alle
luchtvaartmaatschappijen; de prijzen van dergelijke diensten worden vastgesteld op basis van
relevante, objectieve, transparante en niet-discriminerende criteria.
Toewijzing van slots op luchthavens
6.

Elke partij ziet erop toe dat haar procedures, richtsnoeren en regels voor de toewijzing van de

slots op de luchthavens op haar grondgebied op transparante, doeltreffende, niet-discriminerende en
tijdige wijze worden toegepast.
Operationele plannen, programma's en tijdschema's
7.

Een partij mag uitsluitend voor informatiedoeleinden verlangen dat kennisgeving wordt

gedaan van operationele plannen, programma's of dienstregelingen betreffende krachtens deze
overeenkomst geëxploiteerde diensten. Wanneer een partij een dergelijke kennisgeving verlangt,
beperkt zij de administratieve last van de kennisgevingsverplichtingen en -procedures voor
tussenpersonen en luchtvaartmaatschappijen van de andere partij tot het minimum.

EU/QA/nl 35

Verkoop, plaatselijke uitgaven en overmaking van fondsen
8.

Elke luchtvaartmaatschappij van elke partij mag luchtvervoersdiensten verkopen op het

grondgebied van de andere partij, hetzij rechtstreeks, hetzij, naar keuze van de
luchtvaartmaatschappij, via verkoopagenten, via andere tussenpersonen die door de
luchtvaartmaatschappij zijn aangesteld, of via het internet of elk ander beschikbaar kanaal. Elke
luchtvaartmaatschappij heeft het recht dergelijk vervoer te verkopen en het staat iedereen vrij
dergelijk vervoer en bijbehorende diensten te kopen, in de munteenheid van dat grondgebied of in
vrij converteerbare valuta.
9.

De luchtvaartmaatschappijen van beide partijen mogen de lokale uitgaven op het grondgebied

van de andere partij, inclusief doch niet uitsluitend, de aankoop van brandstof, in lokale munt
betalen. Het staat de luchtvaartmaatschappijen ook vrij dergelijke uitgaven op het grondgebied van
de andere partij te betalen in vrij converteerbare valuta tegen de geldende wisselkoers.
10.

Elke luchtvaartmaatschappij heeft het recht om, op verzoek, op welk ogenblik en welke wijze

dan ook, lokale inkomsten om te wisselen in om het even welke vrij converteerbare munteenheid en
die inkomsten over te maken vanuit het grondgebied van de andere partij naar het land van haar
keuze. De omwisseling en overmaking dienen onverwijld en zonder beperkingen of belastingen
daarop te worden toegestaan tegen de officiële wisselkoers die geldt voor lopende transacties en
overmakingen op de datum dat de luchtvaartmaatschappij de eerste aanvraag tot overmaking
indient, en worden aan geen enkele heffing onderworpen, met uitzondering van de heffingen die de
banken normaal in rekening brengen voor dergelijke omwisselingen en overmakingen.

EU/QA/nl 36

Samenwerkingsregelingen op het gebied van marketing
11.

Bij het exploiteren of aanbieden van diensten in het kader van deze overeenkomst mag een

luchtvaartmaatschappij van een partij op het gebied van marketing samenwerkingsregelingen, zoals
overeenkomsten inzake voorbehouden capaciteit of codesharingregelingen, sluiten met:
a)

alle luchtvaartmaatschappijen van de partijen;

b)

alle luchtvaartmaatschappijen van een derde land; en/of

c)

een aanbieder van oppervlakte- (land- of zee-)vervoer in een willekeurig land,

voor zover i) de exploiterende luchtvaartmaatschappij houder is van de passende verkeersrechten,
ii) de luchtvaartmaatschappij waarmee de marketingovereenkomst wordt gesloten houder is van de
passende rechten met betrekking tot de onderliggende route en iii) de regeling voldoet aan de
wettelijke eisen die gewoonlijk op dergelijke overeenkomsten van toepassing zijn.
12.

Bij het exploiteren of aanbieden van diensten in het kader van deze overeenkomst mag een

luchtvaartmaatschappij van een partij op het gebied van marketing samenwerkingsregelingen, zoals
overeenkomsten inzake voorbehouden capaciteit of codesharingregelingen, sluiten met een
maatschappij die binnenlandse diensten aanbiedt voor zover i) die diensten onderdeel zijn van een
internationale reis en ii) de regeling voldoet aan de eisen die gewoonlijk op dergelijke regelingen
van toepassing zijn. Voor de toepassing van dit lid betekent het begrip "binnenlandse dienst", in het
geval van een exploiterende luchtvaartmaatschappij van de Unie, een route binnen het grondgebied
van een EU-lidstaat en, in het geval van een exploiterende luchtvaartmaatschappij van Qatar, een
route binnen het grondgebied van Qatar.

EU/QA/nl 37

13.

Wanneer passagiersvervoer met coöperatieve marketingregelingen wordt verkocht, moet in

het verkooppunt of in elk geval bij de check-in of, indien geen check-in vereist is voor een
aansluitende vlucht, alvorens aan boord te gaan aan de koper worden meegedeeld door welke
vervoerder elk deel van de dienst zal worden uitgevoerd.
Intermodale diensten
14.

Wanneer luchtvaartmaatschappijen in eigen naam vervoer van passagiers op de grond

aanbieden, zijn deze diensten niet onderworpen aan de wetten en regels inzake luchtvervoer.
15.

Niettegenstaande enige andere bepaling van deze overeenkomst is het de

luchtvaartmaatschappijen en indirecte aanbieders van vrachtvervoer van de partijen zonder
beperking toegestaan om in verband met internationaal luchtvervoer gebruik te maken van alle
oppervlaktevervoer voor vracht van en naar een willekeurige punt op de grondgebieden van de
partijen of in derde landen, met inbegrip van het vervoer naar en van alle luchthavens met
douanefaciliteiten, en inclusief, indien van toepassing, het recht op douanevervoer van vracht in het
kader van de geldende wetten en voorschriften. Deze vracht heeft, ongeacht of het
oppervlaktevervoer dan wel luchtvervoer betreft, toegang tot de douaneprocedures en -faciliteiten
op de luchthaven. Luchtvaartmaatschappijen kunnen verkiezen hun oppervlaktevervoer zelf te
verzorgen of hiervoor regelingen te treffen met andere aanbieders van oppervlaktevervoer; ze
mogen bijvoorbeeld een beroep doen op andere luchtvaartmaatschappijen die oppervlaktevervoer
aanbieden en op indirecte aanbieders van luchtvrachtvervoer. Dergelijke intermodale
vrachtvervoersdiensten kunnen worden aangeboden tegen een prijs waarin zowel het luchtvervoer
als het oppervlaktevervoer is inbegrepen, voor zover de expediteurs correcte feitelijke informatie
krijgen met betrekking tot dergelijk vervoer.

EU/QA/nl 38

Franchising en branding
16.

De luchtvaartmaatschappijen van elke partij hebben het recht franchising- of

brandingovereenkomsten te sluiten met ondernemingen, met inbegrip van
luchtvaartmaatschappijen, van beide partijen of van derde landen, mits de luchtvaartmaatschappijen
de vereiste vergunning hebben en voldoen aan de voorwaarden die worden gesteld volgens de
wetten en regels die gewoonlijk door de partijen op dergelijke overeenkomsten worden toegepast,
met name die welke de vrijgave vereisen van de identiteit van de luchtvaartmaatschappij die de
dienst exploiteert.
Leasing
17.

De partijen verlenen elkaars luchtvaartmaatschappijen het recht om op grond van deze

overeenkomst diensten te verlenen met:
a)

een door een verhuurder geleaset vliegtuig zonder bemanning;

b)

een van luchtvaartmaatschappijen van dezelfde partij als de huurder geleaset vliegtuig met
bemanning;

c)

een door een luchtvaartmaatschappij uit een land dan de partij van de huurder geleaset
vliegtuig met bemanning, op voorwaarde dat leasing gerechtvaardigd is op grond van
uitzonderlijke behoeften, seizoensgebonden capaciteitsbehoeften of operationele problemen
van de huurder en dat de leasing niet langer duurt dan strikt noodzakelijk is om die behoeften
te vervullen of die problemen op te lossen.

EU/QA/nl 39

De betrokken partijen kunnen verlangen dat de leasingovereenkomsten door hun bevoegde
autoriteiten worden goedgekeurd teneinde na te gaan of de voorwaarden van dit punt en de
toepasselijke veiligheids- en beveiligingseisen worden nageleefd. Als een partij een dergelijke
goedkeuring verlangt, zorgt zij voor een vlot verloop van de goedkeuringsprocedures en beperkt zij
de administratieve last van die procedures voor de luchtvaartmaatschappijen tot een minimum.
Teneinde elke twijfel uit te sluiten, weze eraan herinnerd dat dit lid geen afbreuk doet aan de wetten
en regels van de partij inzake de leasing van vliegtuigen door maatschappijen van die partij.

ARTIKEL 9
Douanerechten
1.

Bij aankomst op het grondgebied van de ene partij worden luchtvaartuigen die door

luchtvaartmaatschappijen van de andere partij worden ingezet voor internationaal luchtvervoer, hun
gebruikelijke apparatuur, brandstof, smeermiddelen, technische verbruiksgoederen,
grondapparatuur, reserveonderdelen (inclusief motoren), boordproviand (inclusief, maar niet
beperkt tot, voedsel, drank, tabak en andere producten die bestemd zijn om tijdens de vlucht in
beperkte hoeveelheden aan passagiers te worden verkocht of door passagiers te worden verbruikt)
en andere voorwerpen die bestemd zijn voor of uitsluitend worden gebruikt in verband met de
exploitatie of het onderhoud van voor internationaal luchtvervoer ingezette luchtvaartuigen, voor
zover zij aan boord van het luchtvaartuig blijven, op basis van wederkerigheid vrijgesteld van alle
invoerbeperkingen, eigendomstaksen en heffingen op activa, douanerechten, accijnzen,
inspectievergoedingen, belasting over de toegevoegde waarde (btw) of andere vergelijkbare
indirecte belastingen en soortgelijke vergoedingen en rechten die:
a)

worden opgelegd door de nationale of lokale autoriteiten of de Unie, en

EU/QA/nl 40

b)

niet gebaseerd zijn op de kosten van de verleende dienst.

2.

Worden eveneens op basis van wederkerigheid vrijgesteld van de belastingen, heffingen,

rechten, kosten en lasten als bedoeld in lid 1, met uitzondering van de lasten die gebaseerd zijn op
de kosten van de dienstverlening:
a)

boordvoorraden die worden ingevoerd in of geleverd op het grondgebied van een partij en
binnen redelijke grenzen aan boord worden genomen voor gebruik op voor internationaal
luchtvervoer gebruikte vertrekkende luchtvaartuigen van een luchtvaartmaatschappij van de
andere partij, zelfs wanneer dergelijke voorraden zullen worden gebruikt gedurende het deel
van de reis over het genoemde grondgebied;

b)

grondapparatuur en reserveonderdelen (inclusief motoren) die op het grondgebied van een
partij worden binnengebracht met het oog op de service, het onderhoud of de herstelling van
een voor internationaal luchtvervoer ingezet luchtvaartuig van de andere partij;

c)

motorbrandstof, smeermiddelen en verbruikbare technische voorraden die worden ingevoerd
of geleverd op het grondgebied van een partij voor gebruik door of in een voor internationaal
luchtvervoer gebruikt luchtvaartuig van een luchtvaartmaatschappij van de andere partij, zelfs
wanneer dergelijke voorraden zullen worden gebruikt gedurende het deel van de reis over het
genoemde grondgebied;

d)

gedrukt materiaal, zoals gedefinieerd in de douanewetgeving van elke partij, dat op het
grondgebied van een partij wordt binnengebracht of wordt geleverd en aan boord genomen
voor gebruik op een voor internationaal luchtvervoer ingezet vertrekkend luchtvaartuig van
een luchtvaartmaatschappij van de andere partij, zelfs als dergelijk materiaal wordt gebruikt
tijdens het gedeelte van de reis dat plaatsvindt boven het genoemde grondgebied; en

EU/QA/nl 41

e)

veiligheids- en beveiligingsapparatuur voor gebruik in luchthavens of goederenterminals.

3.

Niets in deze overeenkomst verhindert een partij om belastingen, heffingen, taksen of

vergoedingen in rekening te brengen voor brandstof die op haar grondgebied op nietdiscriminerende basis wordt geleverd voor gebruik in een luchtvaartuig of door een
luchtvaartmaatschappij die vluchten exploiteert tussen twee punten op haar grondgebied.
4.

De normale boordapparatuur van een luchtvaartuig, alsook de in de leden 1 en 2 vermelde

benodigdheden, voorraden en reserveonderdelen die normaal worden meegenomen aan boord van
een luchtvaartuig dat wordt gebruikt door een luchtvaartmaatschappij van een partij mogen alleen
met toestemming van de douaneautoriteiten van de andere partij op het grondgebied van die andere
partij worden uitgeladen; bovendien kan worden vereist dat ze onder toezicht of controle van de
bevoegde autoriteiten blijven tot ze opnieuw worden uitgevoerd of op een andere wijze worden
verwijderd overeenkomstig de douaneregels.
5.

De in dit artikel vermelde vrijstellingen gelden eveneens wanneer de

luchtvaartmaatschappijen van de ene partij met een andere luchtvaartmaatschappij, die ook
dergelijke vrijstellingen geniet van de andere partij, is overeengekomen de in de leden 1 en 2
gespecificeerde artikelen te lenen of over te dragen naar het grondgebied van de andere partij.
6.

Niets in deze overeenkomst belet een partij om belastingen, heffingen, accijnzen, kosten of

lasten in rekening te brengen bij de verkoop van artikelen voor andere doeleinden dan voor verbruik
aan boord gedurende een deel van een luchtdienst tussen twee zich op haar grondgebied bevindende
punten waar in- of uitstappen is toegestaan.

EU/QA/nl 42

7.

Bagage en vracht in directe transit op het grondgebied van een partij worden vrijgesteld van

belastingen, douaneheffingen, vergoedingen en andere vergelijkbare heffingen die niet op de prijs
van de dienstverlening zijn gebaseerd.
8.

De verplichting mag worden opgelegd om de in de leden 1 en 2 vermelde apparatuur en

benodigdheden onder toezicht of controle van de bevoegde autoriteiten te bewaren.
9.

Deze overeenkomst doet geen afbreuk aan de bepalingen van de respectieve overeenkomsten

die tussen de EU-lidstaten en Qatar van kracht zijn ter vermijding van dubbele belasting op
inkomsten en kapitaal.

ARTIKEL 10
Gebruikersheffingen
1.

Elke partij ziet erop toe dat gebruikersheffingen die door haar bevoegde heffingsautoriteiten

of -organen aan de luchtvaartmaatschappijen van de andere partij worden opgelegd voor het gebruik
van luchtvaartnavigatie en luchtverkeersleiding kostengerelateerd en niet-discriminerend zijn. In
ieder geval moeten dergelijke gebruikersheffingen aan de luchtvaartmaatschappijen van de andere
partij worden opgelegd volgens voorwaarden die niet minder gunstig zijn als de gunstigste
voorwaarden die iedere andere luchtvaartmaatschappij kan verkrijgen.

EU/QA/nl 43

2.

Elke partij ziet erop toe dat gebruikersheffingen die door haar bevoegde heffingsautoriteiten

of -organen aan de luchtvaartmaatschappijen van de andere partij kunnen worden opgelegd voor het
gebruik van luchthavendiensten en -infrastructuur, luchtvaartbeveiliging en bijbehorende
infrastructuur en diensten, met uitzondering van de rechten die worden opgelegd voor de levering
van de in artikel 8, lid 5, bedoelde diensten, niet ten onechte discriminerend zijn en billijk gespreid
zijn over de categorieën gebruikers. Dergelijke gebruikersheffingen moeten in verhouding staan tot
de volledige kosten die de bevoegde heffingsautoriteiten of -organen maken voor het verlenen van
de passende luchthaven- en luchtvaartbeveilingsvoorzieningen en -diensten op die luchthaven of op
de luchthavens waarop een gemeenschappelijke heffingsregeling van toepassing is, maar mogen
deze niet overschrijden. Dergelijke gebruikersheffingen mogen een redelijke winst na afschrijving
omvatten. De voorzieningen en diensten waarover gebruikersheffingen worden geheven, moeten op
efficiënte en economische wijze worden verleend. In ieder geval worden dergelijke heffingen aan
de luchtvaartmaatschappijen van de andere partij opgelegd volgens voorwaarden die minstens even
gunstig zijn dan de gunstigste voorwaarden die iedere andere luchtvaartmaatschappij kan verkrijgen
op het tijdstip dat de heffingen worden opgelegd.
3.

Elke partij eist dat de bevoegde heffingsautoriteiten of -organen op haar grondgebied en de

luchtvaartmaatschappijen die gebruik maken van de diensten en installaties overleg plegen en de
informatie uitwisselen die nodig is om nauwkeurig te kunnen nagaan of de gebruikersheffingen
redelijk zijn, overeenkomstig de beginselen van leden 1 en 2. De bevoegde heffingsautoriteiten of organen stellen de gebruikers binnen een redelijke termijn in kennis van ieder voorstel tot wijziging
van de gebruikersheffingen, zodat de gebruikers hun mening en opmerkingen kunnen geven
alvorens wijzigingen worden doorgevoerd.

EU/QA/nl 44

ARTIKEL 11
Passagiers- en goederentarieven
1.

De partijen staan toe dat de luchtvaartmaatschappijen hun passagiers- en goederentarieven vrij

vaststellen op basis van vrije en eerlijke mededinging.
2.

Elke partij mag op niet-discriminerende basiseisen dat de luchtvaartmaatschappijen van beide

partijen hun bevoegde autoriteiten, op vereenvoudigde wijze en uitsluitend voor
informatiedoeleinden, in kennis stellen van de passagiers- en goederentarieven voor diensten die op
haar grondgebied vertrekken. Deze kennisgeving mag ten vroegste van de luchtvaartmaatschappijen
worden gevraagd op het ogenblik dat het passagiers- of goederentarief voor het eerst wordt
aangeboden.

ARTIKEL 12
Statistieken
1.

De partijen werken samen binnen het gemengd comité om de uitwisseling van statistische

informatie betreffende het luchtvervoer op grond van deze overeenkomst te faciliteren.
2.

Op verzoek verstrekt elke partij de andere partij op niet-discriminerende basis de beschikbare

niet-vertrouwelijke en niet commercieel gevoelige statistieken over luchtdiensten die in het kader
van deze overeenkomst worden geëxploiteerd, zoals vereist uit hoofde van de wet- en regelgeving
van de twee partijen, en die redelijkerwijze kan worden gevraagd.

EU/QA/nl 45

TITEL II
SAMENWERKING OP REGELGEVINGSGEBIED

ARTIKEL 13
Veiligheid van de luchtvaart
1.

De partijen bevestigen opnieuw het belang van nauwe samenwerking op het gebied van de

veiligheid van de luchtvaart. In die context zetten de partijen, in voorkomend geval, een nauwere
samenwerking op met betrekking tot onderzoek naar ongevallen, de ontwikkeling van de
regelgeving, de uitwisseling van veiligheidsinformatie, de mogelijke deelname aan elkaars
toezichtsactiviteiten of de uitvoering van gezamenlijke toezichtsactiviteiten en de ontwikkeling van
gezamenlijke projecten en initiatieven.
2.

Bewijzen van luchtwaardigheid, bevoegdheidsbewijzen en vergunningen die door een partij

zijn afgegeven of geldig verklaard en die nog steeds van kracht zijn, worden door de andere partij
en haar luchtvaartautoriteiten erkend als geldig voor de exploitatie van luchtdiensten, mits deze
certificaten, bewijzen of vergunningen zijn afgegeven of geldig zijn verklaard op grond van en in
overeenstemming met, ten minste, de relevante internationale normen en aanbevolen praktijken en
procedures voor luchtvaartnavigatiediensten die in het kader van het Verdrag zijn vastgesteld.

EU/QA/nl 46

3.

Elke partij mag op elk ogenblik om overleg vragen over de door de andere partij

gehandhaafde en toegepaste veiligheidsnormen en –voorschriften in verband met
luchtvaartfaciliteiten, cockpitbemanningen, luchtvaartuigen en de exploitatie van luchtvaartuigen.
Dergelijk overleg vindt plaats binnen 30 dagen na het verzoek.
4.

Indien de verzoekende partij na dit overleg vaststelt dat de door de andere partij

daadwerkelijk gehandhaafde en toegepaste veiligheidsnormen en -voorschriften op de in lid 3
bedoelde gebieden, tenzij anders wordt besloten, niet ten minste gelijkwaardig zijn aan de
overeenkomstig het Verdrag vastgestelde minimumnormen, wordt de andere partij in kennis gesteld
van deze bevindingen.
De andere partij dient binnen 30 dagen een plan met corrigerende maatregelen in, dat een
tijdschema voor de uitvoering bevat. Het plan met corrigerende maatregelen en het bijbehorende
tijdschema worden door de partijen overeengekomen voordat zij worden uitgevoerd.
Indien de andere partij nalaat binnen een redelijke termijn passende corrigerende maatregelen te
nemen, is dit een reden voor de verzoekende partij om de exploitatievergunningen of technische
machtigingen te weigeren, in te trekken, op te schorten, aan voorwaarden te onderwerpen of de
activiteiten van een luchtvaartmaatschappij die onder het veiligheidstoezicht van de andere partij
staat op een andere wijze te weigeren, in te trekken, op te schorten of aan voorwaarden te
onderwerpen.

EU/QA/nl 47

5.

Elke partij aanvaardt dat alle luchtvaartuigen die door of namens een luchtvaartmaatschappij

van de ene partij worden geëxploiteerd, door de bevoegde autoriteiten van de andere partij mogen
worden onderzocht wanneer zij zich op het grondgebied van die partij bevinden (platforminspectie),
teneinde de geldigheid van de relevante documenten van het luchtvaartuig en van de bemanning en
de zichtbare staat van het luchtvaartuig en zijn apparatuur te controleren, voor zover een dergelijke
controle geen onredelijke vertraging in de exploitatie van het luchtvaartuig veroorzaakt.
6.

Indien een partij na uitvoering van een platforminspectie tot de bevinding komt dat een

luchtvaartuig of de exploitatie van een luchtvaartuig niet voldoet aan de minimumnormen en procedures voor overeenkomstig het Verdrag verleende luchtvaartnavigatiediensten, stelt die partij
de exploitant van het luchtvaartuig in kennis van de tekortkomingen en verzoekt zij de exploitant
van het luchtvaartuig om passende corrigerende maatregelen te nemen. In voorkomend geval
kunnen de bevoegde autoriteiten van de andere partij die belast zijn met het veiligheidstoezicht op
de luchtvaartmaatschappij die het luchtvaartuig exploiteert, worden verzocht hun goedkeuring te
geven voor de corrigerende maatregelen die door de exploitant van het luchtvaartuig worden
genomen. Desalniettemin verleent elke partij toegang tot de resultaten van platforminspecties van
vliegtuigexploitanten die onder het veiligheidstoezicht van de andere partij staan.
7.

Elke partij heeft het recht onmiddellijk maatregelen te treffen, waaronder het recht om

exploitatievergunningen of technische machtigingen in te trekken, te schorsen of te beperken, of de
activiteiten van een luchtvaartmaatschappij van de andere partij op een andere wijze te schorsen of
te beperken, indien zij concludeert dat dit noodzakelijk is vanwege een onmiddellijke bedreiging
van de luchtvaartveiligheid. De partij die dergelijke maatregelen neemt, stelt de andere partij daar
onverwijld van in kennis, met opgave van de redenen voor die maatregelen.
8.

Alle door een partij overeenkomstig de leden 4, 6 of 7 genomen maatregelen zijn

noodzakelijk en evenredig om een veiligheidsbevinding aan te pakken en worden stopgezet zodra
de aanleiding voor die maatregelen wegvalt.

EU/QA/nl 48

ARTIKEL 14
Beveiliging van de luchtvaart
1.

De partijen benadrukken hun streven om de hoogste niveaus van normen voor de beveiliging

van de luchtvaart te bereiken en kunnen op dit gebied, desgevallend, verdere dialoog en
samenwerking aangaan.
2.

Beide partijen bevestigen dat hun verplichtingen tegenover elkaar ook de beveiliging van de

burgerluchtvaart tegen wederrechtelijke daden omvatten, met name hun verplichtingen uit hoofde
van het Verdrag, het Verdrag inzake strafbare feiten en bepaalde andere handelingen begaan aan
boord van luchtvaartuigen, ondertekend in Tokio op 14 september 1963, het Verdrag tot bestrijding
van het wederrechtelijk in zijn macht brengen van luchtvaartuigen, ondertekend in Den Haag op
16 december 1970, het Verdrag tot bestrijding van wederrechtelijke gedragingen gericht tegen de
veiligheid van de burgerluchtvaart, ondertekend in Montreal op 23 september 1971, het Protocol tot
bestrijding van wederrechtelijke daden van geweld op luchthavens voor de internationale
burgerluchtvaart, ondertekend te Montreal op 24 februari 1988, en het Verdrag inzake het merken
van kneedspringstoffen ten behoeve van de opsporing ervan, ondertekend te Montreal op 1 maart
1991, voor zover de partijen ook partij zijn bij deze verdragen, en alle andere verdragen en
protocollen inzake de beveiliging van de burgerluchtvaart waartoe de partijen zijn toegetreden.
3.

Op verzoek verlenen de partijen elkaar alle nodige bijstand om iedere bedreiging van de

veiligheid van de burgerluchtvaart het hoofd te bieden, waaronder het voorkomen van
wederrechtelijk de macht verwerven over burgerluchtvaartuigen en andere wederrechtelijke daden
tegen de veiligheid van dergelijke luchtvaartuigen, hun passagiers en bemanning, luchthavens en
luchtvaartnavigatiefaciliteiten, en alle andere dreigingen tegen de beveiliging van de
burgerluchtvaart.

EU/QA/nl 49

4.

De partijen handelen in hun wederzijdse betrekkingen overeenkomstig de internationale

normen voor de beveiliging van de luchtvaart en de passende aanbevolen praktijken van de ICAO.
Zij eisen dat exploitanten van luchtvaartuigen die in hun register zijn opgenomen, exploitanten van
luchtvaartuigen die hun hoofdkantoor of permanente verblijfplaats op hun grondgebied hebben
gevestigd en exploitanten van luchthavens op hun grondgebied ten minste handelen overeenkomstig
deze normen voor de beveiliging van de luchtvaart.
5.

Elke partij ziet erop toe dat op haar grondgebied effectieve maatregelen worden genomen om

de burgerluchtvaart te beschermen tegen wederrechtelijke daden, inclusief, maar niet beperkt tot,
screening van passagiers en hun handbagage, screening van ruimbagage, screening en
beveiligingscontroles van andere personen dan passagiers, daaronder begrepen bemanningsleden,
en de voorwerpen die zij bij zich dragen, screening en beveiligingscontroles van goederen, post,
boordbenodigdheden en luchthavenbenodigdheden en controles van de toegang tot de luchtzijde en
tot om beveiligingsredenen beperkt toegankelijke zones. Deze maatregelen worden aangepast aan
een eventuele toename van de dreiging tegen de beveiliging van de burgerluchtvaart. Elke partij
stemt ermee in dat veiligheidsvoorschriften van de andere partij inzake binnenkomst op en vertrek
uit het grondgebied door luchtvaartuigen in acht moeten worden genomen.

EU/QA/nl 50

6.

Met volle achting en wederzijds respect voor elkaars soevereiniteit kunnen de partijen

beveiligingsmaatregelen treffen met betrekking tot de binnenkomst op hun grondgebied, alsook
noodmaatregelen om het hoofd te bieden aan een specifieke bedreiging van de beveiliging; deze
maatregelen moeten onverwijld aan de andere partij worden meegedeeld. Iedere partij geeft ook
gunstig gevolg aan elk verzoek van de andere partij om bijzondere doch redelijke
beveiligingsmaatregelen te nemen, en de eerste partij houdt rekening met de reeds door de andere
partij toegepaste beveiligingsmaatregelen, met het door die partij uitgedrukte standpunt en met de
mogelijke nadelige gevolgen op het luchtvervoer tussen de partijen. Elke partij stelt de andere partij
van tevoren in kennis van de bijzondere beveiligingsmaatregelen die zij wenst in te voeren en die
aanzienlijke financiële of operationele gevolgen kunnen hebben voor de luchtvervoersdiensten die
uit hoofde van deze overeenkomst worden verleend, tenzij dit in noodgevallen redelijkerwijs niet
mogelijk is. Bovendien mag elke partij verzoeken om een, desgevallend dringende, vergadering van
het bij artikel 22 ingestelde gemengd comité om dergelijke beveiligingsmaatregelen te bespreken.
7.

Elke partij erkent echter dat niets in dit artikel een beperking vormt van de bevoegdheid van

een partij om een vlucht of vluchten die zij als een bedreiging voor haar veiligheid beschouwt de
toegang tot haar grondgebied te ontzeggen.
8.

Wanneer zich een geval van wederrechtelijk in zijn macht brengen van burgerluchtvaartuigen

of een andere wederrechtelijke daad tegen de veiligheid van luchtvaartuigen, hun passagiers en
bemanning, luchthavens en luchtvaartnavigatiefaciliteiten voordoet of dreigt voor te doen, staan de
partijen elkaar bij door de communicatie te vergemakkelijken en andere passende maatregelen te
nemen om snel en veilig een eind te maken aan het incident of de dreiging.

EU/QA/nl 51

9.

Elke partij neemt alle maatregelen die zij praktisch haalbaar acht om te garanderen dat een

luchtvaartuig dat zich op haar grondgebied op de grond bevindt en waartegen een daad van
wederrechtelijk in zijn macht brengen of een andere wederrechtelijke daad is gesteld, aan de grond
wordt gehouden, tenzij het vertrek van het luchtvaartuig noodzakelijk is om mensenlevens te
beschermen. Dergelijke maatregelen worden zoveel mogelijk op basis van wederzijds overleg
genomen.
10.

Wanneer een partij aannemelijke redenen heeft om te geloven dat de andere partij afwijkt van

de in dit artikel vastgestelde voorschriften, mag zij onmiddellijk om overleg met de andere partij
vragen. Dit overleg begint binnen 30 dagen na de datum van ontvangst van een dergelijk verzoek of
op een afgesproken later tijdstip. Als de partijen er niet in slagen om een overeenkomst te bereiken
binnen 30 dagen na de aanvangsdatum van dit overleg of binnen een overeengekomen langere
termijn, heeft de partij die om overleg heeft gevraagd het recht om maatregelen te nemen om de
exploitatievergunning en technische vergunning van een luchtvaartmaatschappij van de andere
partij te weigeren, in te trekken, op te schorten, te beperken of aan voorwaarden te onderwerpen om
de naleving van dit artikel te waarborgen. Indien vereist in geval van een noodsituatie, of om
verdere niet-naleving van de bepalingen van dit artikel te voorkomen, kan een partij onmiddellijk
voorlopige maatregelen nemen.
11.

Elke overeenkomstig dit artikel genomen maatregel is noodzakelijk en evenredig om een

bedreiging van de veiligheid aan te pakken, en wordt opgeheven zodra de andere partij de
bepalingen van dit artikel naleeft of zodra een dergelijke maatregel niet langer noodzakelijk is.

EU/QA/nl 52

ARTIKEL 15
Luchtverkeersbeheer
1.

De partijen werken samen op het gebied van regelgeving met betrekking tot

luchtvaartnavigatiediensten, met inbegrip van het toezicht op dergelijke diensten. Zij behandelen
alle beleidskwesties in verband met de prestaties van het luchtverkeersbeheer, teneinde de algemene
vluchtefficiëntie te optimaliseren, de kosten te drukken, de milieu-impact tot een minimum te
beperken en de veiligheid en de capaciteit van de systemen te vergroten.
2.

De partijen moedigen hun bevoegde autoriteiten en verleners van luchtvaartnavigatiediensten

om aan samen te werken op het gebied van interoperabiliteitskwesties teneinde de systemen van
beide partijen zoveel mogelijk verder te integreren, de milieu-impact van de luchtvaart te
verminderen en de nodige informatie uit te wisselen.
3.

De partijen bevorderen de samenwerking tussen hun verleners van

luchtvaartnavigatiediensten om vluchtgegevens uit te wisselen en de verkeersstromen te
coördineren teneinde de vluchtefficiëntie te optimaliseren, het gebruik van de beschikbare middelen
te verbeteren en een betrouwbare, stipte en continue dienstverlening tot stand te brengen.
4.

De partijen komen overeen samen te werken op het gebied van moderniseringsprogramma’s,

met inbegrip van de ontwikkeling, uitrol en beste praktijken voor economische efficiëntie,
luchtverkeersbeheer en relevante aspecten van luchtvaartterreinen, en de wederzijdse deelname aan
validerings- en demonstratie-activiteiten aan te moedigen.

EU/QA/nl 53

ARTIKEL 16
Milieu
1.

De partijen ondersteunen de noodzaak aan milieubescherming door de duurzame

ontwikkeling van de luchtvaart te bevorderen. De partijen nemen zich voor samen te werken om na
te gaan welke gevolgen de luchtvaart heeft voor het milieu.
2.

De partijen erkennen dat het belangrijk is samen te werken om de gevolgen van de luchtvaart

voor het milieu te bestuderen en tot een minimum te beperken op een wijze die in overeenstemming
is met de doelstellingen van deze overeenkomst.
3.

De partijen erkennen het belang van de aanpak van de klimaatverandering en derhalve van het

beperken of verminderen van de uitstoot van broeikasgassen (BKG) door de binnenlandse en
internationale luchtvaart. Zij komen overeen op deze gebieden samen te werken, met het oog op de
ontwikkeling en uitvoering van instrumenten, waaronder uitvoeringsvoorschriften voor de
ontwikkeling van het Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation CORSA)
en alle andere aspecten die van bijzonder belang zijn om de broeikasgasemissies in de
luchtvaartsector aan te pakken.
4.

De partijen verbinden zich ertoe informatie uit te wisselen en regelmatig overleg te houden

tussen deskundigen teneinde beter samen te werken met het oog op de beperking van de gevolgen
van de luchtvaart voor het milieu; dit heeft onder meer betrekking op:
a)

onderzoek naar en ontwikkeling met betrekking tot milieuvriendelijke luchtvaarttechnologie;

EU/QA/nl 54

b)

innovatie in het luchtverkeersbeheer, teneinde de gevolgen van de luchtvaart voor het milieu
te beperken;

c)

onderzoek naar en ontwikkeling van duurzame alternatieve brandstoffen voor de luchtvaart;

d)

kwesties die verband houden met de gevolgen van de luchtvaart voor het milieu en de
beperking van de emissies van de luchtvaart die gevolgen hebben voor het klimaat; en

e)

de beperking van en het toezicht op geluidsoverlast, teneinde de impact van de luchtvaart op
het milieu te beperken.

5.

Overeenkomstig hun multilaterale milieurechten en -plichten zullen de partijen ook de

samenwerking verbeteren, ook op financieel en technologisch gebied, met betrekking tot
maatregelen die tot doel hebben de broeikasgasemissies van de internationale luchtvaart aan te
pakken.
6.

De partijen erkennen dat het noodzakelijk is passende maatregelen te nemen om de gevolgen

van de luchtvaart voor het milieu te voorkomen of te beperken, voor zover deze maatregelen
volledig verenigbaar zijn met hun rechten en plichten uit hoofde van het internationaal recht.

EU/QA/nl 55

ARTIKEL 17
Aansprakelijkheid van luchtvaartmaatschappijen
De partijen bevestigen hun verplichtingen uit hoofde van het Verdrag tot het brengen van eenheid in
enige bepalingen inzake het internationale luchtvervoer, dat op 28 mei 1999 in Montreal is
opgesteld (het Verdrag van Montreal).

ARTIKEL 18
Consumentenbescherming
De partijen werken samen om de belangen van de consumenten in de luchtvaart te beschermen. Het
doel van die samenwerking is een hoog niveau van consumentenbescherming te bereiken. Daartoe
plegen de partijen in het Gemengd Comité overleg over aangelegenheden die van belang zijn voor
de consument, met inbegrip van voorgenomen maatregelen, teneinde een zo groot mogelijke
convergentie en compatibiliteit van de regelgeving te bevorderen.

EU/QA/nl 56

ARTIKEL 19
Geautomatiseerde boekingssystemen
1.

Op het grondgebied van een partij opererende verkopers van geautomatiseerde

boekingssystemen (“CRS’en”) zijn gerechtigd om hun CRS’en in te voeren, in stand te houden en
vrij ter beschikking te stellen van reisbureaus of touroperators wier belangrijkste activiteit bestaat in
de distributie van reisproducten op het grondgebied van de andere partij, mits het CRS voldoet aan
alle desbetreffende wettelijke voorschriften van de andere partij.
2.

De partijen schrappen alle bestaande eisen die de vrije toegang van de CRS’en van een partij

tot de markt van de andere partij beperken of op een andere wijze de concurrentie belemmeren. De
partijen weerhouden zich ervan dergelijke eisen in de toekomst vast te stellen.
3.

Geen enkele partij mag op haar grondgebied aan de verkopers van CRS’en andere eisen met

betrekking tot de schermen van die CRS’en opleggen, of toestemming geven om andere eisen op te
leggen dan die welke aan haar eigen verkopers of andere op haar markt gebruikte CRS’en worden
opgelegd. Geen enkele partij mag verhinderen dat tussen verkopers van CRS’en, dienstverleners die
gebruik maken van deze CRS’en en abonnees daarvan, overeenkomsten worden gesloten met
betrekking tot de uitwisseling van informatie over reisdiensten, voor zover die overeenkomsten het
gemakkelijker maken om uitgebreide en neutrale informatie te verstrekken aan de consumenten of
te voldoen aan regelgevende voorschriften inzake neutrale schermen.

EU/QA/nl 57

4.

Eigenaars en exploitanten van CRS’en van een partij die voldoet aan de relevante

regelgevende voorschriften van de andere partij moeten dezelfde mogelijkheden krijgen om
eigenaar te worden van CRS’en op het grondgebied van de andere partij als de eigenaars en
exploitanten van andere CRS’en hebben op de markt van die partij.

ARTIKEL 20
Sociale aspecten
1.

De partijen erkennen dat het belangrijk is rekening te houden met het effect van deze

overeenkomst op de werkgelegenheid en de arbeidsomstandigheden. De partijen komen overeen
samen te werken met betrekking tot arbeidskwesties die onder het toepassingsgebied van deze
overeenkomst vallen, onder meer wat betreft de gevolgen voor de werkgelegenheid, de
fundamentele rechten op de werkplek, de arbeidsomstandigheden, de sociale bescherming en de
sociale dialoog.
2.

De partijen erkennen het recht van elke partij om haar eigen niveau van binnenlandse

arbeidsbescherming vast te stellen wanneer zij dit passend acht, en om haar relevante wetgeving en
beleid op een wijze die in overeenkomstig is met haar internationale verplichtingen vast te stellen of
dienovereenkomstig te wijzigen. De partijen zien erop toe dat de rechten en beginselen in hun
respectieve wet- en regelgeving niet worden ondermijnd, maar daadwerkelijk worden gehandhaafd.

EU/QA/nl 58

3.

Elke partij blijft haar wetgeving en beleidslijnen verbeteren op een wijze die in

overeenkomstig is met haar internationale verplichtingen en levert inspanningen om een hoog
niveau van arbeidsbescherming in de luchtvaartsector te bieden en aan te moedigen. De partijen
erkennen dat de schending van de fundamentele principes en rechten met betrekking tot werk niet
als legitiem relatief voordeel mag worden ingeroepen of op andere wijze als zodanig mag worden
gebruikt, en dat de arbeidsnormen niet voor protectionistische doeleinden mogen worden gebruikt.
4.

De partijen herbevestigen hun verbintenis, overeenkomstig hun verplichtingen die

voortvloeien uit hun lidmaatschap van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) en de Verklaring
betreffende de fundamentele principes en rechten op het werk en de follow-up daarvan, die de
Internationale Arbeidsconferentie tijdens haar 86e zitting in 1998 heeft aangenomen, om de
fundamentele rechten en principes op het werk te eerbiedigen, te bevorderen en op doeltreffende
wijze ten uitvoer te leggen en toe te passen.
5.

De partijen promoten de doelstellingen die zijn opgenomen in de Agenda voor waardig werk

van de IAO en de verklaring van de IAO van 2008 over sociale gerechtigheid voor een eerlijke
mondialisering, die de Internationale Arbeidsconferentie tijdens haar 97e zitting heeft aangenomen.
6.

Elke partij verbindt zich ertoe om alles in het werk te stellen om, voor zover dat nog niet

gebeurd is, de fundamentele IAO-verdragen te ratificeren. De partijen zullen ook de ratificatie van
andere IAO-verdragen en derhalve de daadwerkelijke toepassing van de voor de overeenkomstige
voor de burgerluchtvaart relevante internationale sociale en arbeidsnormen in overweging nemen,
rekening houdend met de binnenlandse omstandigheden.
7.

Elke partij mag vragen dat het gemengd comité bijeenkomt om de door die partij belangrijk

geachte arbeidskwesties te bespreken.

EU/QA/nl 59

TITEL III
INSTITUTIONELE EN SLOTBEPALINGEN

ARTIKEL 21
Interpretatie en uitvoering
1.

De partijen verlenen elkaar de in deze overeenkomst vastgestelde rechten. Elke verwijzing in

deze overeenkomst naar rechten die aan de luchtvaartmaatschappijen van een partij worden
toegekend, wordt uitsluitend beschouwd als een verwijzing naar de aan die partij verleende rechten.
Geen enkele bepaling in deze overeenkomst mag zodanig worden uitgelegd dat zij rechten toekent
of verplichtingen oplegt die door onderdanen van de ene partij rechtstreeks kunnen worden
ingeroepen voor de rechterlijke instanties van de andere partij.
2.

De partijen treffen alle algemene of bijzondere maatregelen welke geschikt zijn om de

nakoming van de uit deze overeenkomst voortvloeiende verplichtingen te verzekeren.
3.

Bij de uitoefening van hun rechten uit hoofde van deze overeenkomst nemen de partijen

maatregelen die passend en evenredig zijn ten opzichte van de doelstellingen van die maatregelen.
4.

De partijen onthouden zich van alle maatregelen die de verwezenlijking van de doelstellingen

van deze overeenkomst in gevaar kunnen brengen.

EU/QA/nl 60

5.

Elke partij is op haar eigen grondgebied verantwoordelijk voor de handhaving van deze

overeenkomst.
6.

Wanneer een van de partijen zich zorgen maakt over mogelijke inbreuken op deze

overeenkomst, kan zij de andere partij om informatie en bijstand verzoeken. Na ontvangst van een
dergelijk verzoek verstrekt de andere partij alle nodige informatie en bijstand, overeenkomstig haar
toepasselijke wet- en regelgeving.
7.

Deze overeenkomst belet de verantwoordelijke autoriteiten van de partijen niet om buiten het

gemengd comité samen te werken, overleg te plegen en besprekingen te voeren, onder meer op het
gebied van de ontwikkeling van de luchtvaart, beveiliging, veiligheid, milieu, sociaal beleid,
luchtverkeersbeheer, luchtvaartinfrastructuur, mededingingskwesties en consumentenbescherming.
De partijen houden het gemengd comité op de hoogte van de resultaten van overleg en
besprekingen die een effect kunnen hebben op de interpretatie of toepassing van deze verordening.
8.

Wanneer in deze overeenkomst wordt verwezen naar samenwerking tussen de partijen, met

inbegrip van maar niet beperkt tot de aspecten commerciële perspectieven, beveiliging, veiligheid,
milieu, luchtverkeersbeheer en consumentenbescherming, streven de partijen naar overeenstemming
voor gezamenlijke actie om deze overeenkomst verder te ontwikkelen en/of de werking ervan op de
betrokken gebieden te verbeteren, op basis van wederzijdse instemming.

EU/QA/nl 61

ARTIKEL 22
Gemengd comité
1.

Een gemengd comité van vertegenwoordigers van de partijen wordt belast met het toezicht op

het beheer van deze overeenkomst en moet de correcte uitvoering daarvan waarborgen.
2.

Het gemengd comité stelt zijn reglement van orde vast.

3.

Het gemengd comité komt bijeen wanneer dat nodig is, doch minstens eenmaal per jaar. Elke

partij kan te allen tijde een verzoek indienen om een vergadering van het gemengd comité te
beleggen. Een dergelijke vergadering wordt zo snel mogelijk belegd, uiterlijk twee maanden na de
datum waarop het verzoek is ontvangen, tenzij de partijen anders zijn overeengekomen.
4.

Met het oog op de correcte uitvoering van deze overeenkomst zal het gemengd comité:

a)

informatie uitwisselen, onder meer over wijzigingen van de wet- en regelgeving en van het
beleid van de partijen die een impact kunnen hebben op de luchtdiensten, alsmede statistische
informatie met betrekking tot het luchtvervoer;

b)

aanbevelingen doen en besluiten nemen indien de overeenkomst daar uitdrukkelijk in
voorziet;

c)

samenwerking ontwikkelen, onder meer op het gebied van regelgeving;

EU/QA/nl 62

d)

overleg organiseren over alle kwesties in verband met de toepassing of interpretatie van deze
overeenkomst en, voor zover nodig, over luchtvervoerskwesties die worden behandeld in
internationale organisaties, in het kader van betrekkingen met derde landen en in multilaterale
regelingen. In dit verband wordt ook een gezamenlijke aanpak in overweging genomen;

e)

mogelijke gebieden voor verdere uitbreiding van deze overeenkomst onderzoeken, met
inbegrip van aanbevelingen voor wijzigingen van de overeenkomst voor de toetreding van
derde landen tot de overeenkomst.

5.

De aanbevelingen en beslissingen van het Gemengd Comité worden door de partijen bij

consensus aangenomen. De besluiten van het gemengd comité zijn bindend voor de partijen.

ARTIKEL 23
Geschillenbeslechting en arbitrage
1.

Onverminderd artikel 4 kunnen de partijen voor elk geschil in verband met de toepassing of

interpretatie van deze overeenkomst een beroep doen op het in dit artikel bedoelde
geschillenbeslechtingsmechanisme.

EU/QA/nl 63

2.

Onverminderd voorafgaand overleg tussen de partijen in het kader van deze overeenkomst

stelt een partij die een beroep wenst te doen op het in dit artikel bedoelde
geschillenbeslechtingsmechanisme de andere partij schriftelijk in kennis van haar voornemen en
vraagt zij het gemengd comité om een overleg te organiseren.
3.

Indien de vergadering van het gemengd comité niet plaatsvindt binnen twee maanden na

ontvangst van het in lid 2 bedoelde verzoek of binnen de door de partijen overeengekomen termijn,
of, indien het geschil niet binnen zes maanden na het verzoek door het gemengd comité wordt
opgelost, kan het geschil in overleg tussen de partijen worden voorgelegd aan een persoon of
orgaan. Indien de partijen niet tot overeenstemming kunnen komen om het geschil voor te leggen
aan een persoon of orgaan, wordt het geschil op verzoek van een van de partijen aan arbitrage
onderworpen.
4.

Niettegenstaande lid 2 kan het geschil, indien een partij maatregelen neemt om de

exploitatievergunning of technische vergunning van een luchtvaartmaatschappij van de andere partij
te weigeren, in te trekken, te schorsen, aan voorwaarden te onderwerpen, onmiddellijk ter beslissing
aan een persoon of orgaan worden voorgelegd of aan arbitrage worden onderworpen.
5.

Het verzoek om arbitrage wordt schriftelijk gedaan door een partij ("de initiatiefnemer") aan

de andere partij ("antwoordende partij"). In zijn verzoek legt de initiatiefnemer de te regelen
kwesties voor, beschrijft hij de maatregel en licht hij toe waarom hij van oordeel is dat die
maatregel strijdig is met de bepalingen van deze overeenkomst.

EU/QA/nl 64

6.

Tenzij de initiatiefnemer en de antwoordende partij anders overeenkomen, wordt de arbitrage

uitgevoerd door een als volgt samen te stellen scheidsgerecht van drie scheidsrechters:
a)

binnen 60 dagen na de ontvangst van een verzoek om arbitrage wijzen de initiatiefnemer en
de antwoordende partij één scheidsrechter aan. Binnen 30 dagen na de benoeming van die
twee scheidsrechters wijzen de initiatiefnemer en de antwoordende partij samen een derde
scheidsrechter aan, die als voorzitter van het scheidsgerecht zal optreden;

b)

Indien de initiatiefnemer of de antwoordende partij verzuimt een scheidsrechter aan te stellen,
of indien de derde scheidsrechter niet wordt aangesteld overeenkomstig punt a), kan de
initiatiefnemer of de antwoordende partij de voorzitter van de ICAO-Raad verzoeken de
vereiste scheidsrechter(s) aan te stellen binnen 30 dagen na ontvangst van dat verzoek. Als de
voorzitter van de ICAO-Raad een onderdaan is van Qatar of van een EU-lidstaat wordt de
oudste vicevoorzitter van de ICAO-Raad die geen onderdaan is van Qatar of van een
EU-lidstaat, gevraagd de vereiste scheidsrechter(s) aan te stellen.

7.

Het scheidsgerecht wordt opgericht op de datum waarop de laatste van de drie scheidsrechters

zijn aanstelling aanvaardt.
8.

De procedure wordt gevoerd overeenkomstig het reglement van orde dat het gemengd comité

zo spoedig mogelijk vaststelt met inachtneming van dit artikel en overeenkomstig artikel 22, lid 4,
punt b), en artikel 22, lid 5. Totdat het gemengd comité het reglement van orde heeft vastgesteld,
stelt het scheidsgerecht zijn eigen reglement van orde vast.

EU/QA/nl 65

9.

Op verzoek van de initiatiefnemer kan het scheidsgerecht in afwachting van zijn definitieve

uitspraak de initiatiefnemer machtigen voorlopige verzachtende maatregelen te nemen of de
antwoordende partij verzoeken dergelijke maatregelen te nemen.
10.

Uiterlijk 90 dagen na de datum van oprichting stelt het scheidsgerecht de initiatiefnemer en de

antwoordende partij in kennis van een tussentijds verslag waarin de resultaten van het
feitenonderzoek, de toepasselijkheid van de desbetreffende bepalingen alsmede de aan zijn
bevindingen en aanbevelingen ten grondslag liggende beweegredenen zijn uiteengezet. Wanneer het
scheidsgerecht van oordeel is dat deze termijn niet kan worden gehaald, stelt de voorzitter van het
scheidsgerecht de initiatiefnemer en de antwoordende partij hiervan schriftelijk in kennis, met
opgave van de redenen voor de vertraging en de datum waarop het scheidsgerecht zijn tussentijds
verslag naar verwachting zal kunnen voorstellen. Het scheidsgerecht deelt zijn tussentijds verslag
uiterlijk 120 dagen na de datum van instelling van het scheidsgerecht mee.
11.

De initiatiefnemer of de antwoordende partij kan binnen 14 dagen na de mededeling van het

verslag het scheidsgerecht schriftelijk verzoeken bepaalde aspecten van het tussentijds verslag te
herbekijken. Het scheidsgerecht kan het tussentijds verslag naar aanleiding van schriftelijke
opmerkingen van de initiatiefnemer en de antwoordende partij wijzigen, en wanneer het dat zinvol
acht, de zaak nader onderzoeken. In de definitieve uitspraak van het scheidsgerecht worden de in de
tussentijdse fase naar voren gebrachte argumenten afdoende besproken en wordt duidelijk ingegaan
op de vragen en opmerkingen van de initiatiefnemer en de antwoordende partij.

EU/QA/nl 66

12.

Het scheidsgerecht stelt de initiatiefnemer en de antwoordende partij uiterlijk 120 dagen na de

datum waarop het is ingesteld in kennis van zijn definitieve beslissing. Wanneer het scheidsgerecht
van oordeel is dat deze termijn niet kan worden gehaald, stelt de voorzitter van het scheidsgerecht
de initiatiefnemer en de antwoordende partij hiervan schriftelijk in kennis, met opgave van de
redenen voor de vertraging en de datum waarop het scheidsgerecht plant een besluit te nemen. Het
scheidsgerecht maakt zijn besluit uiterlijk 150 dagen na de datum waarop het is ingesteld bekend.
13.

Indien een partij maatregelen heeft genomen om de exploitatievergunning of technische

vergunning van een luchtvaartmaatschappij van de andere partij te weigeren, in te trekken, te
schorsen, aan voorwaarden te onderwerpen of te beperken, of indien het scheidsgerecht, op verzoek
van de initiatiefnemer of de antwoordende partij, van oordeel is dat de zaak spoedeisend is, worden
de respectieve in de leden 10, 11 en 12 vastgestelde termijnen gehalveerd.
14.

De initiatiefnemer en de antwoordende partij kunnen binnen 10 dagen nadat het

scheidsgerecht een besluit heeft genomen, om toelichting verzoeken; toelichtingen worden binnen
15 dagen na het verzoek gegeven.
15.

Als het scheidsgerecht een schending van deze overeenkomst vaststelt en de

verantwoordelijke partij zich niet aan de definitieve beslissing van het scheidsgerecht houdt of niet
binnen 60 dagen na de kennisgeving van de definitieve beslissing van het scheidsgerecht met de
andere partij overeenstemming bereikt over een voor beide partijen aanvaardbare oplossing, dan
kan de andere partij de toepassing van vergelijkbare uit deze overeenkomst voortvloeiende rechten
opschorten tot de verantwoordelijke partij voldoet aan de definitieve beslissing van het
scheidsgerecht of tot de initiatiefnemer en de antwoordende partij overeenstemming hebben bereikt
over een voor beide partijen aanvaardbare oplossing.

EU/QA/nl 67

16.

Elke partij draagt de kosten van de door haar aangewezen scheidsrechter. De overige kosten

van het scheidsgerecht worden gelijk verdeeld over de partijen.

ARTIKEL 24
Verhouding met andere overeenkomsten
1.

Deze overeenkomst schorst eerdere overeenkomsten en regelingen over hetzelfde onderwerp

tussen de partijen waarop de leden 2 en 7 van toepassing zijn, tenzij deze overeenkomst wordt
opgezegd.
2.

Bepalingen in een eerdere overeenkomst of regeling betreffende luchtdiensten tussen een

EU-lidstaat en Qatar met betrekking tot de kwesties die onder de artikelen 2, 3, 8 en 11 van deze
overeenkomst vallen, blijven als onderdeel van deze overeenkomst van toepassing wanneer zij voor
de betrokken luchtvaartmaatschappijen gunstiger en/of flexibeler zijn. Alle rechten en voordelen die
luchtvaartmaatschappijen van de betrokken EU-lidstaat overeenkomstig die bepalingen genieten,
gelden voor alle luchtvaartmaatschappijen van de Unie.
3.

Voor de toepassing van lid 2 wordt voor de beslechting van geschillen tussen partijen over de

vraag of bepalingen of behandelingen uit hoofde van eerdere overeenkomsten of regelingen tussen
de partijen gunstiger en/of flexibeler zijn, een beroep gedaan op het
geschillenbeslechtingsmechanisme waarin artikel 23 voorziet.

EU/QA/nl 68

4.

Eventuele aanvullende verkeersrechten die na de inwerkingtreding van deze overeenkomst

aan een EU-lidstaat kunnen worden toegekend, of vice versa, zijn onderworpen aan deze
overeenkomst en mogen niet leiden tot discriminatie tussen luchtvaartmaatschappijen uit de Unie.
Het gemengd comité wordt onverwijld in kennis gesteld van dergelijke regelingen.
5.

Het gemengd comité stelt een informatieve lijst op van de in de leden 2 en 4 bedoelde

bepalingen en regelingen inzake verkeersrechten, en zorgt ervoor dat die lijst actueel blijft.
6.

Indien de partijen toetreden tot een multilaterale overeenkomst of overgaan tot de

bekrachtiging van een besluit van de ICAO op het gebied van luchtvaart dat betrekking heeft op
aangelegenheden die onder deze overeenkomst vallen, plegen zij overleg in het gemengd comité,
om te bepalen of deze overeenkomst naar aanleiding van die ontwikkelingen moet worden herzien.
7.

Niets in deze overeenkomst doet afbreuk aan de geldigheid en de toepassing van bestaande en

toekomstige overeenkomsten tussen de EU-lidstaten en Qatar wat betreft grondgebieden die onder
hun respectieve soevereiniteit vallen waarop de definitie van "grondgebied" in artikel 1 van deze
overeenkomst niet van toepassing is.

EU/QA/nl 69

ARTIKEL 25
Wijzigingen
Alle wijzigingen van deze overeenkomst kunnen door de partijen worden overeengekomen na
overleg overeenkomstig artikel 22. De wijzigingen worden van kracht overeenkomstig de
bepalingen van artikel 29.

ARTIKEL 26
Toetreding van nieuwe lidstaten tot de Unie
1.

Deze overeenkomst staat open voor toetreding door staten die EU-lidstaten zijn geworden na

de datum van ondertekening van deze overeenkomst.
2.

In dat geval gebeurt de toetreding van die lidstaat van de Unie tot deze overeenkomst door

middel van het neerleggen van een akte van toetreding bij de secretaris-generaal van de Raad van de
Europese Unie, die Qatar in kennis stelt van de neerlegging van de akte van toetreding en de datum
daarvan. De toetreding van deze lidstaat van de Unie treedt in werking op de 30e dag volgende op
de datum van neerlegging van de akte van toetreding.

EU/QA/nl 70

3.

Artikel 24, leden 1, 2, 3 en 7, van deze overeenkomst zijn mutatis mutandis van toepassing op

de overeenkomsten en regelingen die reeds bestaan op het ogenblik waarop een EU-lidstaat tot de
overeenkomst toetreedt.

ARTIKEL 27
Opzegging
Een partij kan te allen tijde de andere partij langs diplomatieke kanalen schriftelijk meedelen dat zij
besloten heeft deze overeenkomst te beëindigen. Deze kennisgeving wordt tegelijk ook naar de
ICAO en het secretariaat van de Verenigde Naties gestuurd. Deze overeenkomst houdt op te bestaan
om middernacht GMT aan het einde van het verkeersseizoen van de Internationale
Burgerluchtvaartorganisatie dat één jaar na de datum van schriftelijke mededeling van de
beëindiging van kracht is, tenzij de mededeling in onderlinge overeenstemming tussen de partijen
wordt ingetrokken voordat deze termijn is verstreken.

ARTIKEL 28
Registratie van de overeenkomst
Deze overeenkomst en alle wijzigingen daarvan worden geregistreerd bij de ICAO, overeenkomstig
artikel 83 van het ICAO-verdrag, en bij het secretariaat van de Verenigde Naties, overeenkomstig
artikel 102 van het Handvest van de Verenigde Naties.

EU/QA/nl 71

ARTIKEL 29
Inwerkingtreding, voorlopige toepassing en depositaris
1.

Deze overeenkomst treedt in werking op de eerste dag van de tweede maand volgende op de

maand waarin de partijen elkaar in kennis hebben gesteld van de voltooiing van hun respectieve
interne procedures die nodig zijn voor de inwerktreding van deze overeenkomst.
2.

Voor de toepassing van lid 1 bezorgt Qatar zijn kennisgeving aan de secretaris-generaal van

de Raad van de Europese Unie en bezorgt de secretaris-generaal van de Raad van de Europese Unie
via diplomatieke kanalen de kennisgeving van de Unie en de lidstaten aan Qatar.
3.

Onverminderd lid 1 passen de partijen deze overeenkomst voorlopig toe vanaf de datum van

ondertekening, overeenkomstig hun toepasselijke interne procedures en/of binnenlandse wetgeving.
4.

Het secretariaat-generaal van de Raad van de Europese Unie treedt op als depositaris van deze

overeenkomst.

EU/QA/nl 72

ARTIKEL 30
Authentieke teksten
Deze overeenkomst is in tweevoud opgesteld in de Bulgaarse, de Deense, de Duitse, de Engelse,
de Estse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Hongaarse, de Ierse, de Italiaanse, de Kroatische,
de Letse, de Litouwse, de Maltese, de Nederlandse, de Poolse, de Portugese, de Roemeense,
de Sloveense, de Slowaakse, de Spaanse, de Tsjechische, de Zweedse en de Arabische taal, waabij
alle teksten gelijkelijk authentiek zijn.
Wanneer er verschillen zijn tussen de taalversies beslist het gemengd comité over de te gebruiken
taalversie.
TEN BLIJKE WAARVAN de ondergetekende gevolmachtigden, daartoe naar behoren gemachtigd,
deze overeenkomst hebben ondertekend.
Gedaan te …, de … dag van … in het jaar …,

Voor het Koninkrijk België,
Voor de Republiek Bulgarije,
Voor de Tsjechische Republiek,

EU/QA/nl 73

Voor het Koninkrijk Denemarken,
Voor de Bondsrepubliek Duitsland,
Voor de Republiek Estland,
Voor Ierland,
Voor de Helleense Republiek,
Voor het Koninkrijk Spanje,
Voor de Franse Republiek,
Voor de Republiek Kroatië,
Voor de Italiaanse Republiek,
Voor de Republiek Cyprus,
Voor de Republiek Letland,
Voor de Republiek Litouwen,
Voor het Groothertogdom Luxemburg,
Voor Hongarije,

EU/QA/nl 74

Voor de Republiek Malta,
Voor het Koninkrijk der Nederlanden,
Voor de Republiek Oostenrijk,
Voor de Republiek Polen,
Voor de Portugese Republiek,
Voor Roemenië,
Voor de Republiek Slovenië,
Voor de Slowaakse Republiek,
Voor de Republiek Finland,
Voor het Koninkrijk Zweden.
Voor de Europese Unie

Voor de Staat Qatar

EU/QA/nl 75

BIJLAGE 1

OVERGANGSBEPALINGEN
1.

Niettegenstaande artikel 2, lid 2, van deze overeenkomst is de uitoefening van
verkeersrechten van de derde en vierde vrijheid voor passagiers-, gecombineerde en
vrachtdiensten en van verkeersrechten van de vijfde vrijheid voor vrachtdiensten op de
gespecificeerde routes onderworpen aan de overgangsbepalingen van deze bijlage.

2.

De verkeersrechten van de derde en vierde vrijheid tussen punten in Qatar en punten in
België, Duitsland, Frankrijk, Italië en Nederland worden geleidelijk geliberaliseerd
overeenkomstig de punten 4 tot en met 8.

3.

De verkeersrechten van de vijfde vrijheid voor vrachtdiensten worden overeenkomstig punt 9
geleidelijk verhoogd om aan het einde van de overgangsperiode de overeengekomen
toegestane frequentie van zeven diensten per week te bereiken.

4.

Voor diensten van/naar de in lid 2 bedoelde EU-lidstaten hebben luchtvaartmaatschappijen
van de partijen vanaf de datum van ondertekening van deze overeenkomst het recht om
verkeersrechten van de derde en vierde vrijheid uit te oefenen overeenkomstig de toegestane
wekelijkse frequenties en de betrokken routes die in de tabellen in de leden 7 en 8 als
basisscenario zijn opgenomen.

EU/QA/Bijlage 1/nl 1

5.

Op de toegestane frequenties voor diensten van/naar EU-lidstaten als bedoeld in lid 2 zijn de
in de tabellen in de punten 7 en 8 beschreven stappen van toepassing. Stap 1 wordt van kracht
op de eerste dag van het IATA-winterseizoen 2020/2021, de stappen 2 tot 5 vervolgens op de
respectieve eerste dag van de IATA-winterseizoenen 2021/2022, 2022/2023, 2023/2024 en
2024/2025.

6.

Vanaf de eerste dag van het IATA-winterseizoen 2024/2025 (Stap 5) hebben de
luchtvaartmaatschappijen van elke partij het recht de in artikel 2, lid 2, punt c), van deze
overeenkomst verleende verkeersrechten van de derde en vierde vrijheid uit te oefenen zonder
beperkingen op het gebied van routes, capaciteit en/of frequentie tussen punten in Qatar en
punten in alle EU-lidstaten.

7.

Voor passagiers- en combinaties van luchtdiensten van de derde en vierde vrijheid, hebben de
luchtvaartmaatschappijen van de partijen het recht de volgende aantallen diensten per week te
exploiteren:
a)

Tussen punten in Qatar en punten in België en vice versa

Routes

Basis

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Stap 4

Stap 5

Van/naar
alle punten

14

19

24

29

34

Geen beperking

EU/QA/Bijlage 1/nl 2

b)

c)

Tussen punten in Qatar en punten in Duitsland en vice versa

Routes

Basis

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Stap 4

Stap 5

Naar/van alle
punten in Qatar en
Frankfurt

14

18

21

24

28

Geen
beperking

Naar/van alle
punten in Qatar en
München

14

18

21

24

28

Geen
beperking

Naar/van alle
andere punten

7

11

14

17

21

Geen
beperking

Tussen punten in Qatar en punten in Frankrijk en vice versa

Routes

Basis

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Stap 4

Stap 5

Naar/van alle
punten in Qatar en
Parijs

21

24

27

30

33

Geen
beperking

Naar/van alle
punten in Qatar en
Nice

7

10

14

17

21

Geen
beperking

Naar/van alle
punten in Qatar en
Lyon

7

10

14

17

21

Geen
beperking

Naar/van alle
andere punten

7

10

14

17

21

Geen
beperking

EU/QA/Bijlage 1/nl 3

d)

e)

8.

Tussen punten in Qatar en punten in Italië en vice versa

Routes

Basis

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Stap 4

Stap 5

Van/naar alle
punten

81

84

84

89

92

Geen
beperking

Tussen punten in Qatar en punten in Nederland en vice versa

Routes

Basis

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Stap 4

Stap 5

Naar/van alle
punten in Qatar en
Amsterdam

10

12

14

14

17

Geen
beperking

Naar/van alle
andere punten

7

7

14

17

21

Geen
beperking

Voor vrachtdiensten en diensten van de vierde vrijheid hebben de luchtvaartmaatschappijen
van de partijen het recht de volgende aantallen diensten per week te exploiteren:
a)

Tussen punten in Qatar en punten in België en vice versa

Routes

Basis

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Stap 4

Stap 5

Van/naar alle
punten

35

39

42

45

49

Geen
beperking

EU/QA/Bijlage 1/nl 4

b)

c)

Tussen punten in Qatar en punten in Duitsland en vice versa

Routes

Basis

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Stap 4

Stap 5

Van/naar alle
punten

10

14

14

17

21

Geen
beperking

Tussen punten in Qatar en punten in Frankrijk en vice versa

Routes
Van/naar alle
punten
d)

e)

Basis

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Stap 4

Stap 5

7

10

14

17

21

Geen
beperking

Tussen punten in Qatar en punten in Italië en vice versa

Routes

Basis

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Stap 4

Stap 5

Van/naar alle
punten

19

21

21

24

28

Geen
beperking

Tussen punten in Qatar en punten in Nederland en vice versa

Routes

Basis

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Stap 4

Stap 5

Van/naar alle
punten

10

14

14

17

21

Geen
beperking

EU/QA/Bijlage 1/nl 5

9.

Voor vrachtdiensten van de vijfde vrijheid hebben de luchtvaartmaatschappijen van de
partijen vanaf de datum van ondertekening van deze overeenkomst de in artikel 2, lid 2,
punt c), van deze overeenkomst gespecificeerde rechten voor drie wekelijkse frequenties
("basis") tussen elke EU-lidstaat en Qatar. Voor de toegestane frequenties gelden de in de
onderstaande tabel beschreven stappen op weg naar een toegestaan eindtotaal van zeven
diensten/week. Stap 1 wordt van kracht op de eerste dag van het IATA-winterseizoen
2020/2021, de stappen 2 tot 4 vervolgens op de respectieve eerste dag van de
IATA-winterseizoenen 2021/2022, 2022/2023 en 2023/2024.

10.

Basis

Stap 1

Stap 2

Stap 3

Stap 4

3

4

5

6

7

Overeenkomstig artikel 24, lid 2, van deze overeenkomst mag het geografisch
toepassingsgebied van verkeersrechten van de vijfde vrijheid voor vrachtdiensten die vóór de
ondertekening van de overeenkomst zijn verleend en waarvan het geografisch
toepassingsgebied verschilt van het in artikel 2, lid 2, punt c), van deze overeenkomst
bepaalde gebied, voor de vóór de ondertekening van deze overeenkomst toegestane
frequenties verder worden gebruikt in plaats van het in artikel 2, lid 2, punt c), van deze
overeenkomst vastgestelde geografisch toepassingsgebied.

________________

EU/QA/Bijlage 1/nl 6

BIJLAGE 2

GEOGRAFISCH TOEPASSINGSGEBIED VOOR VERKEERSRECHTEN
VAN DE VIJFDE VRIJHEID VOOR VRACHTDIENSTEN

AFDELING 1
Het geografisch toepassingsgebied voor de toepassing van artikel 2, lid 2, punt c), i), B), van deze
overeenkomst omvat het volledige Noord- en Zuid-Amerikaanse continent en de eilanden die aan
dat gebied grenzen, Bermuda, een deel van de eilanden van de Caribische Zee en de Hawaiaanse
eilanden (met inbegrip van Midway en Palmyra). Op het tijdstip van ondertekening van deze
overeenkomst omvat dit:
Noord-Amerika
Canada, Verenigde Staten, Mexico;
Caribische eilanden en Bermuda
Anguilla, Antigua en Barbuda, Bahama’s, Barbados, Bermuda, Kaaimaneilanden, Cuba, Dominica,
Dominicaanse Republiek, Grenada, Haïti, Jamaica, Montserrat, Saint Kitts en Nevis, Saint Lucia,
St. Vincent en de Grenadines, Trinidad en Tobago, Turks- en Caicoseilanden, Britse
Maagdeneilanden;

EU/QA/Bijlage 2/nl 1

Centraal-Amerika
Belize, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua en Panama;
Zuid-Amerika
Argentinië, Bolivia, Brazilië, Chili, Colombia, Ecuador, Guyana, Paraguay, Peru, Suriname,
Uruguay, Venezuela.

AFDELING 2
Het geografisch toepassingsgebied voor de toepassing van artikel 2, lid 2, punt c), ii), B, van deze
overeenkomst omvat alle delen van Azië ten oosten van Iran, met inbegrip van Iran, de eilanden die
daaraan grenzen, Australië, Nieuw-Zeeland en de eilanden die daaraan grenzen, en een deel van de
eilanden in de Stille Oceaan. Op het tijdstip van ondertekening van deze overeenkomst omvat dit:
Zuid-Azië
Afghanistan, Bangladesh, Bhutan, India (waaronder de Andamaneilanden), de Malediven, Nepal,
Pakistan, Sri Lanka;

EU/QA/Bijlage 2/nl 2

Centraal-Azië
Kazachstan, Kirgizië, Mongolië, Rusland, Tadzjikistan, Turkmenistan, Oezbekistan;
Oost-Azië
China, SAR Hongkong, Japan, Noord-Korea, Zuid-Korea, SAR Macao, Taiwan;
Zuidoost-Azië
Brunei Darussalam, Cambodja, Indonesië, Laos, Maleisië, Myanmar/Birma, Papoea-Nieuw-Guinea,
de Filipijnen, Singapore, Thailand, Vietnam;
Azië, Stille Oceaan
Amerikaans-Samoa, Australië, Christmaseiland, de Cocoseilanden, de Cookeilanden, Fiji, Guam,
Kiribati, de Marshalleilanden, Micronesië, Nauru, Nieuw-Zeeland, Niue, Norfolk, de Noordelijke
Marianen, Palau, Samoa, de Salomonseilanden, Tonga, Tuvalu, Vanuatu

________________

EU/QA/Bijlage 2/nl 3