Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1494

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 oktober 2012
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij vier fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche 1: Mededeling Blauwe groei (Kamerstuk 22 112, nr. 1491)
Fiche 2: Wijziging verordening langetermijnplan voor kabeljauwbestanden
(Kamerstuk 22 112, nr. 1492)
Fiche 3: Verordening Statuut en financiering Europese politieke partijen
(Kamerstuk 22 112, nr. 1493)
Fiche 4: Mededeling onderzoek en innovatie voor toekomstige mobiliteit
in
Europa
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

kst-22112-1494
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1494

1

Fiche: Mededeling onderzoek en innovatie voor toekomstige
mobiliteit in Europa
1. Algemene gegevens
Titel voorstel
Mededeling van de Commissie over onderzoek en innovatie voor de
toekomstige mobiliteit in Europa: Ontwikkeling van een Europese
vervoerstechnologiestrategie
Datum Commissiedocument
13 september 2012
Nr. Commissiedocument
COM 2012 (501)
Pre-lex
http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=201928
Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board
N.v.t.
Behandelingstraject Raad
Transportraad
Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Infrastructuur en Milieu
2. Essentie voorstel
De mededeling is het startpunt voor een nog op te stellen Europees
Strategisch Vervoerstechnologieplan. Het doel van dat plan, aangekondigd in het Witboek Vervoer in 2011, is een coherente benadering voor
onderzoek en innovatie met ingang van 2014. De Commissie stelt in deze
mededeling dat het wenselijk is de programmering van onderzoek en
innovatie meer in dienst te stellen van de beleidsdoelstellingen op het
gebied van groei en banen alsmede specifieke transportdoelstellingen,
onder meer op het gebied van klimaat en energie (zoals vermindering van
CO2-uitstoot) en congestiebestrijding. Kern van de mededeling wordt
gevormd door de conclusies dat onderzoek en innovatie sterker in het
vervoersbeleid moeten worden verankerd en dat de inspanningen van de
verschillende sectoren en marktdeelnemers beter op elkaar moeten
worden afgestemd. De bijzondere kenmerken van innovatie in de
vervoerssector leiden de Commissie tot de conclusie dat gezamenlijke of
gecoördineerde inspanningen van alle sectoren en actoren meer effect
sorteren. De mededeling bevat een aantal vragen, die betrekking hebben
op de te volgen aanpak in het Europees Strategisch Vervoerstechnologieplan, maar bevat geen concrete voorstellen tot gezamenlijke actie of
regelgeving.
3. Wat is de Nederlandse grondhouding ten aanzien van de
bevoegdheidsvaststelling, subsidiariteit en proportionaliteit van
deze mededeling en de eventueel daarin aangekondigde concrete
wet- en regelgeving? Hoe schat Nederland de financiële gevolgen
in, alsmede de gevolgen op het gebied van regeldruk en administratieve lasten?
De EU heeft, met inachtneming van bijzondere aspecten van het vervoer,
een gedeelde bevoegdheid op basis van artikel 91 VWEU. De subsidiariteit
en proportionaliteit worden positief beoordeeld. Het onderwerp Europese

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1494

2

afstemming van onderzoeks- en innovatie-inspanningen is geëigend voor
discussie op EU-niveau en een mededeling is in deze fase van de
beleidsvorming een geschikt instrument. Er is op dit moment geen zicht
op eventuele financiële gevolgen. Voor zover in de toekomst aan de orde
is Nederland van mening dat de financiële middelen gevonden dienen te
worden binnen de bestaande financiële kaders van de EU-begroting.
4. Nederlandse positie over de mededeling
Nederland verwelkomt de zorgvuldige benadering van de Commissie bij
de totstandkoming van een Europees Strategisch Vervoerstechnologieplan. De bevindingen rond de versnippering van huidige onderzoeksen innovatieactiviteiten op het gebied van vervoerstechnologie op
Europees niveau worden herkend, in de erkenning dat dit niet noodzakelijk ook geldt binnen iedere lidstaat. Bovendien erkent Nederland dat
EU- onderzoeks- en innovatieactivititeiten op dit terrein zich tot op heden
vooral beperken tot onderzoek en zich niet of nauwelijks richten op
demonstratie, marktintroductie en volledige toepassing van nieuwe
oplossingen.
Nederland merkt verder op dat er een sterke samenhang is met het
actieplan dat hoort bij de Richtlijn Intelligente Transport Systemen (ITS;
2010/40/EU) omdat voor veel elementen in de mededeling ITS een
belangrijke rol spelen. Dan gaat het onder meer om het toepassen van
communicatie tussen voertuigen onderling en met de verkeerscentrale en
om multimodale reisinformatie.
Nederland steunt de intentie van de Commissie om innovatie en
onderzoek in het vervoer beter af te stemmen op de beleidsdoelstellingen
van vervoersbeleid. De focus moet liggen op marktintroductie van nieuwe
groene, slimme, veilige en efficiënte vervoersoplossingen die de Europese
concurrentiekracht versterken en tegelijkertijd bijdragen aan het bereiken
van milieu- en klimaatdoelen.
• Nederland vindt dat bij vervoer prioriteit bij innovatie en onderzoek
moet liggen bij innovaties die toegevoegde waarde bieden op
economisch en maatschappelijk vlak en die dus door bedrijven relatief
snel kunnen worden opgepakt vanwege de efficiëntere bedrijfsvoering
die deze innovaties mogelijk maken. In die gevallen zal daar eerder
schaalvergroting kunnen plaatsvinden, zoals bij ITS en multimodale
overslag die dikkere goederenstromen mogelijk maken of het gebruik
van efficiëntere (grotere) voertuigen. Een dergelijke aanpak wordt ook
gevolgd binnen de Topsector Logistiek. Nederland steunt verder het
doorbreken van «technologische lock-in» (het ontstaan van een
monopolie door technologische ontwikkeling) door versterking van het
functioneren van de interne markt. Nederland wil bevorderen dat door
een proces van onderop in de Europese markt van vervoersdiensten
en -producten een slimme specialisatie van landen en regio’s tot stand
komt, zonder dat er Europese industriële kampioenen worden
aangewezen.
• Deze mededeling biedt kansen om het vervoer te verduurzamen. De
langere termijn doelen van de EU op het gebied van energie en klimaat
impliceren dat er grote veranderingen noodzakelijk zijn in het vervoer,
die door onderzoek en innovatie zullen moeten worden ondersteund.
Investeringen in nationaal en EU-breed onderzoek zijn hiervoor nodig.
Hiervoor biedt de mededeling veel aanknopingspunten, met name op
het gebied van alternatieve aandrijfsystemen (elektrisch vervoer) en
alternatieve brandstoffen (waterstof, LNG). In het bijzonder ondersteunt Nederland het idee om een EU-breed netwerk aan te leggen van
alternatieve (tank)infrastructuur, zoals voor LNG in de scheepvaart,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1494

3

hetgeen zowel harmonisatie op dat terrein vereist als een programmatische aanpak via een roadmap.
Nederland mist overigens in de mededeling de expliciete erkenning dat
regelgeving een belangrijke rol kan spelen bij innovaties, zoals succesvol
is gebleken op het gebied van alternatieve aandrijfsystemen door
Europese normen. In het uiteindelijke Europees Strategisch Vervoerstechnologieplan zou dit instrument deel moeten zijn van een integrale aanpak.
Nederland is tenslotte voorstander van goede verbindingen tussen de
voor vervoersinnovaties relevante programma’s binnen het Meerjarige
Financieel Kader, in het bijzonder Horizon 2020, COSME, de Connecting
Europe Faciliteit en de Structuurfondsen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1494

4