Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 1559

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 november 2021
Met deze brief informeer ik u over het afkondigen van fase 2d uit het
Opschalingsplan COVID-19 van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ).
Huidige situatie
Het epidemiologisch beeld is somber. Niet eerder waren de dagelijkse
besmettingscijfers zo hoog als in de laatste weken. Ook het aantal
ziekenhuisopnames is hoog en een kentering is nog niet in zicht. Op dit
moment (stand donderdag 25 november 2021) zijn volgens het Landelijk
Centrum Patiënten Spreiding (LCPS) in totaal 2.545 patiënten met
COVID-19 in de Nederlandse ziekenhuizen opgenomen. Hiervan liggen 530
COVID-19 patiënten op de IC en 2.015 COVID-19 patiënten in de kliniek.
De prognoses van het RIVM en het LCPS laten een grote onzekerheid zien.
Het aantal IC-opnames en het aantal ziekenhuisopnames per dag blijven
aan de bovenkant van de prognoses. Gezien het huidig aantal besmettingen van de afgelopen weken is de verwachting van het LCPS dat ook de
komende week de bezetting doorstijgt. Die verwachting komt overeen met
de prognoses van het RIVM. De druk is ook groot op andere partijen in de
keten, zoals de wijkverpleging, de huisartsen en de Verpleeg- en Verzorgingshuizen en Thuiszorg (VVT). Knelpunten in bijvoorbeeld de wijkverpleging of de VVT, zorgen ervoor dat de uitstroom uit de ziekenhuizen
moeilijker gaat en mensen langer in het ziekenhuis blijven dan nodig.
Fase 2d uit het Opschalingsplan COVID-19
Vanwege het groeiende aantal coronapatiënten en de hiermee verhoogde
druk op de hele zorgketen, hebben de ROAZ-voorzitters in de Algemene

kst-25295-1559
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 25 295, nr. 1559

1

Leden Vergadering van het LNAZ geconstateerd dat fase 2d uit het
geactualiseerde «Opschalingsplan COVID-19»1 van kracht moet worden.
Op 25 november heeft het LNAZ en het Landelijk Coördinatiecentrum
Patiënten Spreiding (LCPS) mij daarom gevraagd om fase 2d af te
kondigen2. Dit is conform de procedure zoals deze in het opschalingsplan
COVID-19 van het LNAZ staat beschreven. Ik heb hierop de toezichthouders gevraagd om de huidige belastbaarheid van de zorg te beoordelen en te bevestigen of de maatregelen zoals genomen dienen te
worden in fase 2d noodzakelijk zijn voor het borgen van de (semi-)acute
en zo veel mogelijk kritiek planbare zorg in Nederland.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa) hebben bevestigd dat de huidige landelijke situatie
past bij fase 2d3. Zo geven zij aan dat op dit moment een derde van de
ziekenhuizen niet meer in staat is om de kritiek planbare zorg volledig
volgens planning en tijdig te leveren en dat alle ziekenhuizen, vanwege de
druk op de (semi-)acute zorg, inmiddels genoodzaakt zijn om een
belangrijk deel van de planbare zorg af te schalen. Op basis van deze
informatie, heb ik gehoor gegeven aan het verzoek om fase 2d af te
kondigen en dit heb ik ook gecommuniceerd richting het LNAZ en het
LCPS. Bijgevoegd doe ik u het verzoek van het LNAZ en LCPS om fase 2d
te bekrachtigen, de bevestiging van de toezichthouders en mijn reactie
aan het LNAZ en LCPS toekomen4.
Maatregelen fase 2d
Met de afkondiging van fase 2d zullen binnen de zorgsector aanvullende
maatregelen worden genomen om landelijk de continuïteit van de
(semi-)acute en kritieke planbare zorg, met de optimale inzet van (schaars)
personeel, zo goed mogelijk te borgen. Samen met het LNAZ, hebben de
toezichthouders alle zorgpartners in een brief (zie bijlage)5 geïnformeerd
over de afkondiging van fase 2d en worden de ROAZ-regio’s opgeroepen
om per direct de volgende maatregelen in hun regio door te voeren:
– Alle ziekenhuizen schalen de reguliere planbare zorg af (FMS-klasse 5
en 4).6
– Alle ziekenhuizen schalen, indien nodig en medisch aanvaardbaar, de
kritiek planbare zorg (FMS-klasse 3) (verder) af.
– Poliklinieken worden afgeschaald als dit personeel oplevert dat ingezet
kan worden voor de continuïteit van de kritiek planbare en de
(semi-)acute zorg (FMS-klasse 3, 2 en 1).
– Landelijk wordt in eerste instantie opgeschaald naar een capaciteit van
1.150 IC-bedden en vervolgens naar 1.350 IC-bedden.
– Landelijk blijft het LCPS COVID-patiënten spreiden en er wordt
maximaal ingezet op internationale samenwerking.
– Zelfstandige behandelcentra (ZBC’s) worden opgedragen om de VVT
niet te belasten met patiënten en waar mogelijk de ziekenhuizen te
ondersteunen.
Met deze maatregelen komt zorgpersoneel beschikbaar ten behoeve van
de continuïteit van de kritiek planbare en (semi)-acute zorg. Daarnaast
zorgt deze afschaling ervoor dat de VVT, de wijkverpleging en de

1

https://www.lnaz.nl/nieuws/opschalingsplan-covid-19-geactualiseerd
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
3
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
4
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
5
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
6
FMS, «Raamwerk voor het behoud van reguliere klinische non-COVID zorg in relatie tot de
pandemische druk», 30 oktober 2020.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 25 295, nr. 1559

2

eerstelijnszorg (zoals huisartsen) niet nog eens extra worden belast met
de uitstroom van patiënten.
Wel moeten we er rekening mee houden dat er ook patiënten door de
uitstel van ziekenhuiszorg vaker een beroep zullen doen op huisartsen of
wijkverpleging. Ook hier zullen moeilijke keuzes gemaakt moeten worden
over welke zorg wel en welke zorg geen doorgang zal hebben.
De toezichthouders, de NZa en de IGJ, zien erop toe dat de maatregelen
behorende bij fase 2d worden uitgevoerd.
Gevolgen voor patiënten
De consequentie van de maatregelen in deze brief is dat een deel van de
patiënten te maken krijgt met uitstel van zijn of haar behandeling. In
sommige gevallen ook niet voor de eerste keer. Het is lastig en verdrietig
dat dit nodig is. Toch is het noodzakelijk om planbare zorg te stoppen,
zodat de meest acute zorgverlening, zoals bijvoorbeeld de geboortezorg
of mensen met een hartinfarct een beroerte, een trauma of luchtwegproblemen, door kan gaan.
Ik vind het heel belangrijk dat patiënten weten waar zij aan toe zijn en wat
zij zelf kunnen doen als hun behandeling wordt uitgesteld. Daarom werk ik
met de NZa en veldpartijen aan geactualiseerd communicatiemateriaal
dat zorgverleners kan helpen in hun communicatie met patiënten. Dat
materiaal wordt begin volgende week breed verspreid.
Sinds het begin van deze pandemie is er ontzettend veel gevraagd van
alle professionals in de gezondheidszorg. Met hart en ziel zetten zij zich
dagelijks in om zowel COVID als non-COVID patiënten goede zorg te
blijven verlenen. Ik realiseer me wat deze fase 2d opnieuw van de zorg
vraagt en spreek mijn dank uit voor de betrokkenheid en ieders inzet.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 25 295, nr. 1559

3