Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 494

Wijziging van enkele wetten van het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(Verzamelwet SZW 2021)

Nr. 8

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 29 september 2020
I. ALGEMEEN
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel Wijziging van enkele wetten van het Ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Verzamelwet SZW 2021) (hierna: het
wetsvoorstel) en maken graag gebruik van de mogelijkheid tot het stellen
van enkele vragen.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het wetsvoorstel en hebben daarover nog enkele vragen.
De leden van de SP-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
het wetsvoorstel. Kan de regering aangeven welke wijzigingen van
invloed zijn op de koopkracht van mensen?
Met veel belangstelling heeft de regering kennisgenomen van de vragen
die de leden van de hiervoor genoemde fracties hebben gesteld over dit
wetsvoorstel. In deze nota naar aanleiding van het verslag gaat de
regering in op de vragen en opmerkingen van de leden van de fracties.
Voor de beantwoording van de vragen is de volgorde van het verslag
aangehouden. De oorspronkelijke tekst van het verslag is integraal
opgenomen in deze nota en cursief weergegeven. Daar waar vragen of
opmerkingen zich lenen voor gezamenlijke beantwoording zijn zij
gegroepeerd. Na de passages met de vragen en opmerkingen volgt
telkens de reactie van de regering op de daarvoor weergegeven passages.
1. Klein beleid
1.1. Wijziging Invoeringswet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en
Saba (artikel VI)
De leden van de CDA-fractie lezen dat de positie van Saba wat betreft de
bijzondere onderstand inmiddels duidelijk is, wanneer kan dit voor
Bonaire en Sint Eustatius duidelijk gesteld worden?

kst-35494-8
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 494, 8

1

Deze leden lezen dat meer in den brede, ook wat de andere openbare
lichamen aangaat, de discussie in het kader van de aangekondigde
verduidelijking en herijking van de taakverdeling nog plaatsvindt. Is er al
een concreet tijdspad voor wanneer hier meer duidelijkheid in komt?
De knelpunten en onduidelijkheden in de taakverdeling tussen Rijk en
openbare lichamen, waar de leden van de CDA-fractie naar informeren,
worden op diverse onderdelen reeds nader verkend. Komende maanden
vinden daarover verdere gesprekken plaats met de openbare lichamen. De
verwachting is dat dit begin 2021 tot eerste adviezen zal leiden. De
taakverdeling omtrent de bijzondere onderstand wordt betrokken bij het
voorgenomen werkbezoek van de Staatssecretaris van SZW aan Caribisch
Nederland, dat voor eind november 2020 staat gepland.
1.2. Beëindiging en herleving WW-rechten (artikel VIII)
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering of deze wijziging
nadelige gevolgen kan hebben voor Werkloosheidswet-gerechtigden
(WW). Zo ja, welke? De leden van de SP-fractie vragen eveneens welke
gevolgen deze wijziging heeft voor de WW-uitkeringsgerechtigde.
Het doel van artikel 20, eerste lid, onderdeel d, van de Werkloosheidswet
was om een bepaalde keuzevrijheid toe te voegen. Dit door de
WW-gerechtigde zelf in staat te stellen om – binnen bepaalde
voorwaarden – het moment te kiezen waarop het recht op WW wordt
beëindigd dan wel herleeft. Echter, dit beleid bleek in bepaalde situaties
niet goed uitlegbaar en in sommige gevallen voor de WW-gerechtigde
juist nadelig uit te pakken. De oude situatie kon dus zowel voordeel als
nadeel hebben voor de WW-gerechtigde. Deze wijziging creëert een vaste
maatstaf waarmee die onzekerheid wordt weggenomen. Dit heeft geen
nadelige gevolgen voor de duur van het WW-recht.
1.3. Wijziging van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag
(Wml) (artikel XIII)
De leden van de GroenLinks-fractie hebben enige zorgen over het
voornemen om de Wml te wijzigen. Deze leden vragen of het klopt dat de
Inspectie SZW nu in bepaalde gevallen niet meer hoeft te controleren of
werkgevers niet te veel loon verrekenen. Zo ja, kan dit geen vervelende
gevolgen hebben voor de werknemer/schuldenaar? Hoe vaak komt een
dergelijke situatie voor? Staat het belang van bestaanszekerheid voor de
werknemer/schuldenaar in dit geval niet boven het belang van een
simpeler proces voor de Inspectie SZW?
De beoogde wetswijziging van artikel 13 van de Wml regelt dat de
werkgever geen bedragen met het wettelijk minimumloon mag verrekenen. Door deze wijziging geldt het wettelijk minimumloon als ondergrens voor verrekening en niet langer de beslagvrije voet, indien deze
beslagvrije voet hoger dan het minimumloon ligt. De Inspectie SZW houdt
toezicht op artikel 13 en blijft controleren of de werkgever niet te veel loon
heeft verrekend.
Gelet op het feit dat het voor de Inspectie SZW zeer arbeidsintensief is om
de gegevens ten aanzien van de beslagvrije voet te verifiëren en het feit
dat de controletaak Wml van de Inspectie SZW zich focust op de
handhaving van het wettelijk minimumloon is ervoor gekozen artikel 13
op dat criterium aan te passen. Daarmee wordt de handhaafbaarheid door
de Inspectie SZW van dit artikel vergroot en draagt deze wijziging bij aan
de bescherming van een eerlijke beloning voor werknemers.
Op grond van het Burgerlijk Wetboek blijft het overigens voor de
werkgever verboden om bedragen met het loon te verrekenen onder de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 494, 8

2

grens van de beslagvrije voet. Hierdoor blijft de waarborg bestaan dat bij
een verrekening door de werkgever een werknemer kan blijven
beschikken over de voor hem vastgestelde beslagvrije voet. De regering
hecht waarde aan het belang van de bestaanszekerheid voor werknemers
en dit komt door deze beoogde wijziging ook niet in het geding.
De leden van de SP-fractie vragen welke financiële gevolgen deze
wijziging heeft voor mensen die te maken hebben met beslaglegging.
Zoals hiervoor aangegeven wijzigt er in het Burgerlijk Wetboek ten
aanzien van de bepaling dat bedragen niet verrekend mogen worden met
de beslagvrije voet niets, waardoor dit geen financiële gevolgen heeft
voor mensen die te maken hebben met beslaglegging.
1.4. Overig
De leden van de SP-fractie vragen onder I Algemeen de regering of zij kan
aangeven welke wijzigingen van invloed zijn op de koopkracht van
mensen.
Dit wetsvoorstel bevat geen wijzigingen met koopkrachtgevolgen.
II. ARTIKELSGEWIJS
Artikel I Algemene Kinderbijslagwet
Artikel 7a
De leden van de SP-fractie hebben opgemerkt dat de regering stelt dat de
huidige grondslag gelegen in het Besluit uitvoering kinderbijslag met
regelmaat leidt tot discussie. Kan de regering dit toelichten? Wat voor
gevolgen hebben deze «discussies» voor het recht van ouders op een
dubbele kinderbijslag? Hoe staan deze «discussies» in verhouding tot de
explicitering van de wettelijke grondslag? Daarnaast vragen deze leden
wat met wie de Sociale Verzekeringsbank (SVB) de gezondheidsgegevens
straks kan «uitwisselen»?
Ouders kunnen dubbele kinderbijslag ontvangen als zij een inwonend kind
hebben met een intensieve zorgbehoefte. SVB voert deze regeling uit,
Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) adviseert SVB of er sprake is van
intensieve zorg voor een kind. Op dit moment vloeit de grondslag van
SVB voort uit de taak van de SVB: om te kunnen vaststellen of een
persoon recht heeft op dubbele kinderbijslag moet de SVB gezondheidsgegevens verwerken. Door deze impliciete grondslag ontstaat er met
enige regelmaat discussie over de (on)mogelijkheden van gegevensuitwisseling. Dit artikel verschaft duidelijkheid: SVB is bevoegd om gezondheidsgegevens van CIZ te verwerken ten behoeve van de taak die zij heeft
ten aanzien van de dubbele kinderbijslag voor zorgintensieve kinderen.
Deze wijziging heeft verder geen gevolgen voor het recht van ouders op
de dubbele kinderbijslag.
Artikel III Algemene Ouderdomswet
Artikel 16, tweede lid,
De leden van de SP-fractie zijn tevreden om te lezen dat de wetswijziging
in overeenstemming wordt gebracht met de praktijk. Deze leden vragen
wel waarom de Algemene Ouderdomswet-uitkering (AOW) niet automatisch wordt overgemaakt wanneer de AOW-leeftijd wordt bereikt? Wat zijn
de gevolgen van de huidige systematiek voor de uitvoering voor de SVB?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 494, 8

3

Hoe vaak komt het voor dat er géén AOW wordt aangevraagd terwijl men
daar wel recht op heeft? Wat zijn de redenen hiervoor?
De reden waarom de AOW-uitkering niet automatisch wordt overgemaakt
wanneer de AOW-leeftijd bereikt wordt, maar op aanvraag toegekend
wordt, is tweeledig. Het is een extra waarborg dat de AOW op basis van
de actuele informatie wordt toegekend, zodat fouten en daarmee
samenhangende terugvorderingen voorkomen kunnen worden. En met
het indienen van een aanvraag geven betrokkenen aan dat zij het recht op
AOW willen uitoefenen en zich daarmee ook verbinden aan de verplichtingen die daarbij horen, zoals het tijdig informeren van de SVB over
wijzigen in hun situatie. Waar de aanvraag ruim na het bereiken van de
AOW-leeftijd wordt ingediend kan de SVB de AOW met terugwerkende
kracht tot maximaal een jaar toekennen. Daarbij wordt de standaardregel
toegepast dat met terugwerkende kracht wordt toegekend tot en met de
eerste van de maand. Naar de letter van de wet zou dat in de weinig
voorkomende gevallen met de terugwerkende krachtverlening van een
jaar tot aan de exacte datum van het bereiken van de AOW-gerechtigde
leeftijd moeten zijn, maar in de praktijk wordt dan ook de standaardregel
toegepast. Met dit wetsvoorstel wordt de wet aangepast aan deze praktijk
en heeft dat verder geen gevolgen voor de uitvoering voor de SVB. Het
komt in de praktijk overigens niet vaak voor dat er geen AOW wordt
aangevraagd terwijl men daar wel recht op heeft. In 2018 was het
niet-gebruik circa 0,04% (zie Kamerstukken II, 29 389, nr.97). In het kader
van het bevorderen van een tijdige AOW-aanvraag treedt de SVB namelijk
vroegtijdig in contact met mogelijk rechthebbenden en benadert hen ook
wanneer zij geen AOW-aanvraag hebben ingediend. Redenen voor
niet-gebruik kunnen liggen aan een gebrek aan informatie over (het
aanvragen van) AOW, het geen beroep willen doen op AOW (bijvoorbeeld
als het om een kleine aanspraak gaat) en soms komt het voor dat mensen
niet bereikbaar zijn wanneer zij zich bijvoorbeeld op een onbekend adres
in het buitenland hebben gevestigd. Door de extra inspanningen van de
SVB om potentieel rechthebbenden sinds 2018 en 2019 ook na de
AOW-leeftijd persoonlijk te benaderen als zij geen AOW-aanvraag hebben
ingediend is het niet-gebruik van de AOW naar verwachting verder
afgenomen.
Artikel IV Arbeidswet 2000 BES
Artikel 17a Arbeid in de nacht
Artikel 17b Arbeid in periode rond de bevalling
Artikel 17c Recht op voed- en kolfverlof
De leden van de SP-fractie vragen of de wijzigingen in de arbeidswet voor
zwangere en bevallen werkneemsters in de BES hen gelijkstelt aan
zwangere en bevallen werkneemsters in de andere Nederlandse gebieden.
De vraag van de leden van de SP-fractie of met de wijzigingen in de
Arbeidswet gelijkstelling plaatsvindt aan zwangere en bevallen
werkneemsters in Europees Nederland kan bevestigend worden beantwoord. Er is slechts sprake van ondergeschikte verschillen die samenhangen met de systematiek die in de Arbeidswet 2000 BES wordt
gehanteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 494, 8

4

Artikel VIII Werkloosheidswet
Artikel 20, eerste lid, onderdeel d
Artikel 21, eerste lid
De vraag van de leden van de SP-fractie welke gevolgen de wijzigingen
van de artikelen 20, eerste lid en 21, eerste lid, hebben voor de
WW-uitkeringsgerechtigde is aan de orde gekomen in paragraaf 1.2 Klein
beleid. Voor het antwoord kan naar die paragraaf worden verwezen.
Artikel XVIII Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
De leden van de CDA-fractie stellen dat mensen in financiële nood en
onder het bestaansminimum terecht kunnen komen door het hanteren
van een te lage beslagvrije voet. Deze leden merken op dat het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) naar aanleiding van een
kritisch rapport van de Nationale ombudsman (Invorderen vanuit het
burgerperspectief, uit februari 2019) op dit gebied beterschap heeft
beloofd door af te stappen van de laagste beslagvrije voet bij meerdere
beslagleggers. Deze leden zijn hier blij mee, maar zij zijn er niet gerust op
dat deze belofte ook daadwerkelijk wordt ingelost. Zeker niet nu het UWV
in haar commentaar op de wijziging van de Wet vereenvoudiging
beslagvrije voet, aangeeft dat zij hier nog niet de impact van kan bepalen.
Kan de regering hier nader op ingaan en kan de regering garanderen dat
het UWV zich aan de beslagvrije voet gaat houden zoals geformuleerd in
het wetsvoorstel, zodat mensen niet langer onder het bestaansminimum
terecht komen?
De leden van de CDA-fractie vragen aan de regering of zij voornemens zijn
te besluiten om een beslag leggende partij uitstel van implementatie te
verlenen. Zo ja, welke risico’s brengt dit dan met zich mee voor het UWV?
Deze leden vragen aan de regering of het klopt dat het mogelijk is dat er
verschillende momenten zijn waarop partijen de wet gaan implementeren.
Betekent dit dan ook dat het UWV met een verscheidenheid aan afspraken
met diverse partijen rekening moet houden? Deze leden vragen of
hierdoor niet een onnodig risico ontstaat doordat niet duidelijk is welke
partij wél en welke partij niet over is naar de nieuwe werkwijze, onrechtmatige gegevenslevering plaatsvindt.
De leden van de CDA-fractie vragen aan de regering indien partijen zoals
gemeenten per 1 januari 2021 nog niet gereed zijn, burgers problemen
kunnen ondervinden bij de vaststelling van de vereenvoudigde beslagvrije
voet. Klopt het dat burgers die aanvullende gegevens aan willen leveren,
dit wel kunnen doen bij de betreffende partijen en deze partijen kunnen dit
verwerken, maar dat andere beslag leggende organisaties hiervan geen
kennis kunnen nemen? Zo ja, kan de regering aangeven hoe dit probleem
opgelost kan worden?
Vooraf kan worden opgemerkt dat de door de leden van het CDA gestelde
vragen zich toespitsen op de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet. De
antwoorden zijn daarom ook gericht op de in het wetsvoorstel opgenomen wijziging van de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet in het kader
van de geïntroduceerde overgangstermijn (Artikel XVIIa).
De eerste vraag die de leden stellen ziet op de situatie dat de derde
beslagene (de partij die uitvoering geeft aan het beslag, denk aan een
werkgever of uitkeringsinstantie, hier meer specifiek het UWV) wordt
geconfronteerd met meerdere beslagen bij dezelfde persoon waarbij de
beslagleggende partijen van elkaar afwijkende beslagvrije voeten
hanteren. Het huidig recht schrijft niet dwingend voor hoe een derde
beslagene met deze situatie moet omgaan. Hij is daarbij wel aansprakelijk
indien te weinig wordt afgedragen. In dat licht is bij UWV de door de
Nationale ombudsman gewraakte praktijk ontstaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 494, 8

5

Met de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet wordt de coördinerende
deurwaarder (CDW) geïntroduceerd. De CDW is het aanspreekpunt voor
zowel de schuldenaar als de derde beslagene als het gaat om de
beslagvrije voet en het is dus ook de door de CDW gecommuniceerde
beslagvrije voet die bij de uitvoering van het beslag moet worden
gehanteerd. Met de overgangstermijn wordt de mogelijkheid gecreëerd
dat een door Onze Minister aangewezen beslagleggende partij nog
kortstondig de beslagvrije voet op basis van het oude recht berekent. De
regels rond de coördinerende deurwaarder worden hierdoor niet geraakt
en treden onverkort in werking.
De leden van de CDA-fractie vragen aan de regering of zij voornemens zijn
te besluiten om een beslag leggende partij uitstel van implementatie te
verlenen. Zo ja, welke risico’s brengt dit dan met zich mee voor het UWV?
Zoals in de brief van 29 mei 2020 inzake voortgang implementatie
vereenvoudiging beslagvrije voet en verbreding beslagregister al
aangegeven speelt bij een aantal partijen dat aansluiting in het laatste
kwartaal van 2020 op de centrale voorziening onwenselijke risico’s met
zich meebrengt. De overgangstermijn biedt deze partijen de mogelijkheid
om aansluiting binnen een verantwoord tijdsbestek te realiseren, zonder
dat de inwerkingtreding voor de gehele keten moet worden uitgesteld.
Voor UWV blijft onverkort gelden – zoals hiervoor geschetst – dat zij vanaf
datum inwerkingtreding de beslagvrije voet van de CDW dient te
hanteren. De CDW is daarbij de partij waaraan zij afdraagt. Krijgt zij een
verzoek tot wijziging van de afdrachtrichting dan zal dit worden gecombineerd met een mededeling van de vanaf dan te hanteren beslagvrije voet.
Aan UWV is in deze enkel om te controleren of de wijziging van de
afdracht in lijn is met de wet.
Deze leden vragen aan de regering of het klopt dat het mogelijk is dat er
verschillende momenten zijn waarop partijen de wet gaan implementeren.
Betekent dit dan ook dat het UWV met een verscheidenheid aan afspraken
met diverse partijen rekening moet houden?
Indien partijen gebruikmaken van de overgangstermijn krijgen zij daarmee
de bevoegdheid om bij de vaststelling van de beslagvrije voet nog een
beperkte termijn de «oude» regels te gebruiken. Daarmee ontstaat een
situatie waarbij een beperkt aantal partijen een deel van de wet pas op
een ander moment implementeert. Daarbij zij opgemerkt dat 2021 zonder
meer een overgangsjaar vormt, nu voor vóór inwerkingtreding gelegde
beslagen geldt dat zij binnen 12 maanden in lijn met de nieuwe regelgeving dienen te worden gebracht. Niet voorkomen kan worden dat
schuldenaren daarom in 2021 nog deels met op basis van oude wetgeving
vastgestelde beslagvrije voeten te maken hebben.
De derde beslagene speelt verder geen rol bij de vaststelling van de
beslagvrije voet. Zoals aangegeven, is deze derde (waaronder UWV)
gehouden aan de door de CDW gehanteerde beslagvrije voet. Hij is
daardoor geen partij in afspraken die ervoor moeten zorgen dat de burger
daar waar mogelijk met een op basis van de nieuwe wet vastgestelde
beslagvrije voet te maken krijgt.
Deze leden vragen of hierdoor niet een onnodig risico ontstaat doordat
niet duidelijk is welke partij wél en welke partij niet over is naar de nieuwe
werkwijze, onrechtmatige gegevenslevering plaatsvindt.
Partijen, die gebruik maken van de overgangstermijn, zullen bij besluit
van Onze Minister worden aangewezen. Dit besluit is openbaar te
raadplegen.
De leden van de CDA-fractie vragen aan de regering indien partijen zoals
gemeenten per 1 januari 2021 nog niet gereed zijn, burgers problemen
kunnen ondervinden bij de vaststelling van de vereenvoudigde beslagvrije
voet. Klopt het dat burgers die aanvullende gegevens aan willen leveren,
dit wel kunnen doen bij de betreffende partijen en deze partijen kunnen dit
verwerken, maar dat andere beslag leggende organisaties hiervan geen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 494, 8

6

kennis kunnen nemen? Zo ja, kan de regering aangeven hoe dit probleem
opgelost kan worden?
De informatievoorziening over de beslagvrije voet loopt via de CDW. De
CDW is het aanspreekpunt voor de schuldenaar als het om de hoogte van
zijn beslagvrije voet gaat en andere partijen dienen de schuldenaar ook
naar de CDW te verwijzen. Extra informatie vanuit de schuldenaar die de
CDW gebruikt bij de vaststelling van de beslagvrije voet kunnen die
andere beslagleggende partijen (ex. artikel 475i, vijfde lid, Rv) dan weer
opvragen bij de CDW. Bovengeschetst probleem speelt dus niet.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
W. Koolmees

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 494, 8

7