2
Schaderegeling�Moerdijk
Aan�de�orde�is�het�spoeddebat�over�de�schaderegeling
voor�de�land-�en�tuinbouw�in�de�omgeving�van�Moerdijk.
De�voorzitter:
Ik�heet�staatssecretaris�Bleker�welkom�en�verzoek�hem�tevens�om�plaats�te�nemen�in�vak-K.
Als�eerste�is�het�woord�aan�mevrouw�Jacobi.�De
spreektijd�is�drie�minuten.

Mevrouw�Jacobi�(PvdA):
Voorzitter.�Wij�zijn�in�afwachting�van�een�brief�van�de�regering,�die�voor�eind�januari�beloofd�was,�over�de�wijze
waarop�de�schaderegelingen�voor�de�Moerdijkbrand�en
de�verdere�afhandeling�daarvan�gaat�plaatsvinden.�Er�is
ondertussen�veel�en�vaak�contact�geweest�met�de�boeren�en�tuinders�in�dat�gebied,�die�eerst�wel�mochten�plukken�en�niet�verkopen.�Toen�er�wel�weer�verkocht�mocht
worden,�waren�veel�van�hun�producten�doorgegroeid�en
doorgeschoten.
Via�LTO�Nederland,�zo�heb�ik�begrepen,�worden�op�dit
moment�gegevens�verzameld�om�te�achterhalen�om�welk
type�schade�het�gaat�en�wat�precies�de�punten�zijn�op�basis�waarvan�feitelijk�kan�worden�aangegeven�wat�echt
door�de�brand�is�veroorzaakt.�Probleem�is�dat�er�mensen
zijn�die�niet�bij�LTO�Nederland�zijn�aangesloten.�Ik�leg�er
de�meeste�nadruk�op�dat�minister�Opstelten�in�een�eerder�debat�heeft�gezegd�dat�er�bij�de�Moerdijkbrand�sprake
is�van�een�ramp.�Bij�een�ramp�heeft�de�overheid�een�extra�zorgvuldigheidsplicht�en�in�die�zin�de�coördinatie.�De
ATF-brand�in�Drachten�heeft�laten�zien�dat�het�minstens
twee�jaar�duurt�voordat�schaderegelingen�zijn�afgehandeld;�in�dit�geval�zijn�er�dan�ook�tuinders�en�boeren�die
brodeloos�zijn,�omdat�ze�gerekend�hadden�op�een�goede
prijs�en�een�goede�oogst.
Ik�roep�daarom�de�regering�op�om�een�regeling�te�treffen�– ik�denk�zelf�aan�een�noodfonds,�maar�het�moet�in
ieder�geval�een�regeling�zijn –�waarbij�boeren�en�tuinders�die�direct�schade�hebben�geleden,�tegemoet�kunnen
worden�gekomen�en�waarbij�uiteindelijk�de�hele�zaak�verhaald�wordt�op�Chemie-Pack.�De�overheid�moet�hierbij
echter�wel�haar�verantwoordelijkheid�nemen.
Ik�doe�ook�een�oproep�aan�de�coalitiepartijen,�die�een
eerdere�motie�van�de�ChristenUnie�hieromtrent�hebben
weggestemd.�Ik�zou�graag�willen�dat�dit�vandaag�– er
wordt�een�nieuwe�motie�ingediend –�niet�gaat�gebeuren.
Ik�roep�iedereen�op�deze�mensen�te�gaan�steunen,�want
zoals�ik�al�eerder�heb�gezegd:�zij�kunnen�er�niets�aan�doen
dat�er�een�grote�brand�is�geweest;�de�schade�moet�op�de
veroorzaker�worden�verhaald.

Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
Voorzitter.�Op�13 januari�debatteerden�wij�over�de�brand
in�Moerdijk.�Ik�heb�toen�een�motie�ingediend�met�het�verzoek�om�tot�een�schaderegeling�te�komen�voor�getroffen�boeren.�Op�18 januari�kwam�de�regering�met�de�reactie�dat�het�om�een�complexe�problematiek�gaat,�maar

Tweede�Kamer

Schaderegeling�Moerdijk

dat�wij�voor�het�eind�van�de�maand�geïnformeerd�zouden
worden.�Eind�januari�zijn�wij�over�van�alles�geïnformeerd,
maar�niet�over�een�schaderegeling.�Wel�werden�meetresultaten�en�adviezen�bekendgemaakt;�het�vee�moet�binnenblijven�en�telers�kunnen�de�gewassen�wel�oogsten�en
opslaan,�maar�niet�in�de�handel�brengen.�Met�geen�woord
werd�er�gerept�over�schade.�Ik�ben�hierover�echt�boos.�De
sector�heeft�loyaal�de�adviezen�van�de�nVWA�opgevolgd
in�het�belang�van�de�volksgezondheid;�dat�schept�verplichtingen�bij�de�overheid.�De�schade�betreft�spruiten�en
ook�andere�vollegrondsgroenten�die�op�5 januari�klaargemaakt�in�de�koeling�stonden;�de�schade�betreft�ook�spruiten�die�op�het�land�staan.�Deze�schade�valt�niet�onder�de
normale�bedrijfsrisico’s�van�land-�en�tuinbouw.
Het�gaat�echter�niet�alleen�om�schade�van�spruitentelers�binnen�de�10�kilometergrens,�maar�ook�om�de�schade
ten�gevolge�van�het�niet�afnemen�van�onder�glas�geteelde
sla�en�om�de�schade�bij�de�spruitenteelt�buiten�de�10�kilometergrens;�wat�gras�betreft�is�de�schade�nog�steeds�onbekend;�ook�zijn�er�vragen�over�het�behoud�van�het�Skallabel�voor�biologische�bedrijven�en�zijn�er�kosten�voor
taxatie�en�extra�bemonstering.�Ondertussen�heeft�de�handel�het�vertrouwen�verloren.�ALDI�en�Lidl�hebben�spruiten�uit�het�assortiment�gehaald.�De�oogst�is�opgeschoven
in�tijd�en�door�extra�aanvoer�op�dit�moment�is�er�druk�op
de�prijsvorming.�Kortom,�het�is�zeer�urgent�dat�de�schade�op�zo�kort�mogelijke�termijn�wordt�getaxeerd�en�dat�er
een�schaderegeling�wordt�geopend.�Daarom�wil�ik�direct
in�eerste�termijn�de�motie�van�13 januari�opnieuw�indienen.�Zij�is�enigszins�gewijzigd,�ook�qua�ondertekening.
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�boeren�en�tuinders�in�de�omgeving�van
Chemie-Pack�forse�schade�lijden,�onder�andere�vanwege
de�onverkoopbaarheid�van�hun�producten;
constaterende�dat�deze�boeren�en�tuinders�individuele
claims�moeten�indienen�tegen�Chemie-Pack�om�de�schade�te�kunnen�verhalen;
overwegende�dat�boeren�en�tuinders�acuut�in�financiële
problemen�kunnen�komen,�terwijl�de�afwikkeling�van�de
claims�mogelijk�jaren�kan�duren;
constaterende�dat�bij�de�toenmalige�ATF-brand�te�Drachten�de�schadeafhandeling�zo’n�twee�jaar�heeft�geduurd;
verzoekt�de�regering,�een�noodfonds�op�te�richten�waarmee�aan�reële�claims�van�boeren�en�tuinders�die�direct
schade�hebben�geleden,�tegemoet�gekomen�kan�worden,�waarna�het�schadebedrag�door�de�overheid�verhaald
wordt�op�Chemie-Pack,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
Deze�motie�is�medeondertekend�door�mevrouw�Jacobi,
mevrouw�Van�Tongeren�en�de�heer�Dijkgraaf.
De�voorzitter:
U�doet�iets�ongewoons.�U�dient�in�eerste�termijn�een�motie�in.�Daar�moet�ik�officieel�toestemming�voor�vragen
aan�de�Kamer.�Dat�wil�ik�bij�dezen�doen.�Gaan�de�diverse

3 februari 2011
TK�48

48-2-2

Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
fracties�ermee�akkoord�dat�in�eerste�termijn�al�een�motie
wordt�ingediend?
De�heer�Koopmans�(CDA):
Het�is�heel�vergaand�als�een�Kamerlid�dat�doet.�Ik�had�het
kunnen�begrijpen�als�was�toegelicht�waarom�het�in�eerste�termijn�moet.�In�het�begin�van�haar�betoog�heeft�mevrouw�Wiegman�bovendien�nog�wat�vragen�gesteld�aan
de�regering.
Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
Ik�geef�graag�een�toelichting.�Volgens�mij�heb�ik�geen�vragen�meer�gesteld.�Ik�heb�een�opsomming�gegeven�van�de
dingen�die�zijn�gebeurd�en�ik�heb�gesteld�dat�de�afspraken�niet�zijn�nagekomen.�Ik�besef�dat�het�vrij�ongewoon�is
om�in�eerste�termijn�een�motie�in�te�dienen,�maar�ik�denk
dat�het�vandaag�wel�passend�is.�De�afspraken�zijn�namelijk�niet�nagekomen.�Ik�herhaal�de�argumenten�en�dien�dezelfde�motie�in.�Dat�lijkt�me�op�dit�moment�zeer�gepast.
De�heer�Leegte�(VVD):
Ook�de�VVD-fractie�vindt�het�een�vrij�ongewone�actie,
vooral�omdat�er�vergelijkbare�moties�in�stemming�zijn
geweest.�Het�lijkt�me�niet�meer�dan�normaal�om�even�af
te�wachten�wat�de�regering�te�vertellen�heeft�voordat�we
met�moties�gaan�zwaaien�in�eerste�termijn.
Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
Daar�zou�ik�ook�graag�procedureel�op�reageren.�De�motie�is�op�13 januari�ingediend.�Op�18 januari�is�er�een�brief
van�de�regering�gekomen�waarin�stond�dat�er�een�reactie�zou�komen�op�deze�motie.�Die�is�echter�nooit�gekomen.�Dat�is�simpelweg�niet�gebeurd!�De�motie�is�weggestemd,�omdat�– zo�begreep�ik�van�de�coalitiepartijen –�er
toezeggingen�zijn,�dus�waarom�zou�er�dan�gestemd�moeten�worden?�Op�zichzelf�is�dat�oké,�maar�vandaag�is�er
alle�reden�om�dezelfde�tekst�en�hetzelfde�verzoek�onder
de�aandacht�te�brengen�van�de�regering.�Het�gaat�er�niet
om�dat�er�nieuwe�ontwikkelingen�en�nieuwe�vragen�zijn.
De�feiten�zijn�nog�steeds�hetzelfde.�Sterker�nog,�er�is�nog
meer�informatie�over�waar�het�precies�om�gaat.
De�voorzitter:
Niemand�betwist�uw�recht�om�een�motie�in�te�dienen.�Het
gaat�nu�alleen�om�de�vraag�waarom�dat�in�eerste�termijn
moet�gebeuren.
Mevrouw�Jacobi�(PvdA):
Heeft�mevrouw�Wiegman�er�bezwaar�tegen�om�deze�motie�in�tweede�termijn�opnieuw�in�te�dienen?
Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
Dat�zou�ik�kunnen�doen,�al�zie�ik�niet�direct�in�waarom.
Wat�mij�betreft,�is�er�namelijk�helemaal�geen�tweede�termijn,�want�de�zaken�zijn�duidelijk.
Mevrouw�Jacobi�(PvdA):
Het�punt�is�gemaakt.�Ik�zou�mevrouw�Wiegman�willen�adviseren�om�in�tweede�termijn,�na�de�reactie�van�de�staatssecretaris,�hetzelfde�punt�te�maken.�Dan�zijn�we�van�dit
gedoe�af.�Ik�wil�graag�weer�terug�naar�de�inhoud.

Tweede�Kamer

Schaderegeling�Moerdijk

De�voorzitter:
Ik�sluit�me�daar�graag�bij�aan.�Ik�proef�namelijk�ook�geen
meerderheid�onder�de�Kamerleden�om�toestemming�te
geven�om�dit�in�eerste�termijn�te�doen.�Die�toestemming
is�wel�nodig�gezien�artikel�66�van�het�Reglement�van�Orde.
De�heer�Koopmans�(CDA):
Vanwege�de�slotopmerking�van�mevrouw�Wiegman�moet
me�nog�wel�iets�van�het�hart.�Alles�is�haar�duidelijk�en�zij
is�niet�geïnteresseerd�in�het�antwoord�van�de�regering.�Ik
vind�het�geen�goed�idee�om�deze�procedure�vaker�toe�te
passen�in�de�Kamer.�Dat�moeten�we�niet�doen.�Mevrouw
Wiegman�moet�de�motie�gewoon�straks�in�tweede�termijn
indienen.
Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
Ik�heb�respect�voor�het�punt�van�orde.�Daar�onderwerp�ik
mij�volledig�aan,�maar�ik�wil�wel�even�iets�rechtzetten.�Ik
denk�dat�de�heer�Koopmans�mij�verkeerd�begrepen�heeft.
Ik�ben�blij�met�het�debat.�Ik�ben�blij�dat�er�uitleg�komt,
juist�gezien�het�feit�dat�toezeggingen�niet�zijn�nagekomen.
Het�is�niet�zo�dat�ik�niet�geïnteresseerd�ben�in�de�antwoorden.�Ik�had�er�echter�wel�behoefte�aan�om�in�eerste�termijn�heel�duidelijk�te�wijzen�op�de�motie�die�13 januari�is
ingediend�en�waarop�bepaalde�toezeggingen�zijn�gedaan.
De�voorzitter:
De�motie�wordt�in�tweede�termijn�ingediend.
Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Als�de�motie�in�tweede�termijn�wordt�ingediend�en�mevrouw�Wiegman�dat�op�prijs�stelt,�mag�mijn�naam�er�ook
onder.�Mijn�naam�stond�ook�onder�de�eerste�motie.
Ik�heb�een�vraag.�Ik�heb�de�eerste�motie�van�mevrouw
Wiegman�van�harte�medeondertekend�en�ondersteund.
Ik�vind�namelijk�dat�individuele�ondernemers�die�op�geen
enkele�manier�schuld�dragen�aan�wat�hier�gebeurd�is,
niet�met�jarenlange�procedures�en�gedoe�mogen�worden�geconfronteerd.�Ik�begrijp�de�initiatieven�van�de
ChristenUnie�ook�zo.�Wat�is�het�verschil�met�de�situatie
bij�de�Q-koorts?�Toen�zijn�personen�slachtoffer�geworden
van�een�dierziekte.�Zij�kunnen�daar�niets�aan�doen.�Zij�zijn
chronisch�ziek�en�hebben�jarenlang�gedoe.
De�voorzitter:
Wat�is�uw�vraag?
Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Toen�heeft�de�ChristenUnie�het�voorstel�om�een�noodfonds�op�te�richten�om�de�schade�te�vergoeden,�niet�gesteund.�Wat�is�dan�het�verschil�tussen�wat�mevrouw
Wiegman�nu�voorstelt,�waarvan�ik�een�groot�voorstander
ben,�en�de�situatie�bij�de�Q-koorts�en�andere�zoönosen?
Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
Over�deze�vraag�heb�ik�in�het�debat�over�de�Q-koorts�ook
met�collega�Thieme�van�gedachten�gewisseld.�Volgens
mij�is�hier�wel�een�verschil.�Voor�mensen�die�ziek�zijn,
hebben�wij�gelukkig�goede�verzekeringen�in�Nederland,
waarmee�mensen�toegang�kunnen�krijgen�tot�gezondheidszorg.�Dat�staat.�Hier�gaat�het�echter�om�schades�die
niet�verzekerd�zijn.�Dat�is�voor�mij�de�reden�om�hier�op
deze�wijze�aandacht�voor�te�vragen.�Ik�wijs�wel�graag�op

3 februari 2011
TK�48

48-2-3

Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
de�andere�zaken�die�wij�in�het�debat�over�de�Q-koorts�naar
voren�hebben�gebracht.�Wij�hebben�toen�bijvoorbeeld�de
moties�gesteund�om�absoluut�aandacht�te�vragen�voor�de
getroffen�mensen�en�de�ontstane�situatie.
Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Ik�begrijp�het�nog�steeds�niet.�Er�zijn�natuurlijk�verzekeringen�voor�je�gezondheid.�De�directe�schade�die�op�dag
één�optreedt,�is�gedekt.�De�ChristenUnie�kan�echter�niet
om�mensen�heen�die�chronisch�ziek�of�arbeidsongeschikt
worden�en�jarenlang�last�daarvan�hebben.�Dit�is�schade
die�je�misschien�niet�in�de�eerste�minuut�ziet,�maar�zeker
wel�vanaf�een�halfjaar.�Daar�zou�de�overheid�ook�iets�mee
moeten�willen.�Ik�snap�het�gewoon�niet.
Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
Ook�voor�de�gevolgen�van�de�ziekte�en�de�schade�die
mensen�naar�aanleiding�daarvan�kunnen�ondervinden,
zijn�er�verzekeringen�en�regelingen�in�Nederland.�Als�je
getroffen�wordt�door�een�ziekte�en�dit�de�gevolgen�zijn,
geeft�dat�een�heel�wrang�gevoel.�Dat�is�absoluut�zo.�Daarom�heb�ik�tijdens�het�debat�ook�duidelijk�medeleven�uitgesproken.�Ik�wijs�wel�op�de�regelingen�en�mogelijkheden
die�er�nu�al�zijn�voor�mensen�die�getroffen�zijn�door�de�Qkoorts.

Mevrouw�Gerbrands�(PVV):
Voorzitter.�Ik�kan�mevrouw�Wiegman�nu�al�vertellen�dat
wij�ook�deze�motie�niet�zullen�ondersteunen.�Wij�vinden
dit�spoeddebat�ook�heel�erg�prematuur.�Wij�wachten�namelijk�nog�op�een�brief�van�de�staatssecretaris.�Er�wordt
immers�nog�van�alles�verder�uitgezocht.�Er�is�heel�veel
onduidelijkheid�over�welke�schade�er�is�en�over�de�hoeveelheid�schade.�Verschillende�groepen�spreken�elkaar
tegen.�Daarom�wachten�wij�het�liefst�datgene�af�waar�de
staatssecretaris�mee�komt.�Boven�alles�staat�voor�ons
wel�dat�de�overheid�nooit�voor�de�schade�moet�opdraaien,�maar�dat�de�schade�gewoon�verhaald�moet�worden
op�het�bedrijf�dat�de�brand�heeft�veroorzaakt,�direct�of�indirect,�namelijk�Chemie-Pack.�Wanneer�denkt�de�staatssecretaris�met�de�complete�cijfers�te�komen?�Om�hoeveel�betrokkenen�gaat�het?�Wat�is�de�totale�schadepost
precies?�Wat�mijn�fractie�betreft,�komt�er�op�dit�moment
geen�noodfonds�voor�de�boeren�en�wachten�wij�de�verdere�onderzoeken�af.

De�andere�eisers�zullen�zeker�met�minstens�net�zo�hoge
bedragen�komen.�Wie�moet�daarvoor�opdraaien?�De�overheid�ergo�de�belastingbetaler.�Een�van�de�lessen�is�dat
Chemie-Pack�zich�beter�had�moeten�verzekeren�voor�calamiteiten.�Hoe�zit�dat�bij�die�andere�400�Brzo-bedrijven
(Besluit�risico�zware�ongevallen)?�Hoe�zijn�die�verzekerd
en�welke�mogelijkheden�zijn�er�om�de�kosten�te�verhalen?�Kan�een�soort�minimumbedrag�voor�de�aansprakelijkheidsverzekering�voor�dergelijke�risicobedrijven�verplicht�worden�gesteld?
Ik�krijg�de�indruk�dat�door�commentatoren�aan�de�zijlijn�nogal�paniekvoetbal�is�gespeeld.�Het�ene�na�het�andere�bericht�verscheen�in�de�media,�bijvoorbeeld�over�koeien�op�stal�die�aan�de�diarree�raken.�Koeien�op�stal�hebben
normaliter�al�diarree,�want�alleen�in�de�natuur�leggen�ze
drollen,�maar�goed.�Welk�onderzoeksinstituut�moet�nu�leidend�zijn�bij�het�beoordelen�van�de�risico’s?�Het�is�ontzettend�belangrijk�dat�de�status�van�die�instanties�onweersproken�is�en�dat�er�bij�zo’n�calamiteit�een�helder�baken�is
wat�er�moet�gebeuren.
De�verwerking�van�het�bluswater�en�de�vervuilde�grond
wordt�nu�aanbesteed,�maar�daarmee�lopen�de�kosten�met
honderdduizenden�euro’s�per�dag�op,�als�ik�het�goed�heb
begrepen.�Als�je�het�direct�aanbesteedt�of�als�ATM�direct
begint�met�die�verwerking,�kun�je�heel�veel�geld�besparen.�Kan�de�verwerking�niet�direct�gegund�worden?�ATM
ligt�om�de�hoek�en�het�is�er�toch�voor.
Wat�gebeurt�er�met�de�mensen�die�blijvende�gezondheidsschade�hebben�opgelopen?�Dat�kunnen�hulpverleners�zijn,�brandweerlieden�en�ook�burgers�in�de�omgeving.�Ik�zou�graag�zien�dat�ook�zij�worden�gecompenseerd.�Wij�hebben�daarvoor�een�motie�klaarliggen.�Wat
voor�de�boeren�geldt,�terecht,�zou�ook�voor�burgers�moeten�gelden.
De�voorzitter:
Ik�begrijp�dat�u�die�motie�niet�nu�wilt�indienen.
De�heer�Van�Gerven�(SP):
Tenzij�daar�behoefte�aan�is,�maar�ik�wil�de�staatssecretaris
de�ruimte�geven�om�te�antwoorden.
De�voorzitter:
Goed,�we�leren�met�z’n�allen.

De�heer�Van�Gerven�(SP):
Voorzitter.�Wij�zijn�op�5 januari�door�het�oog�van�de�naald
gekropen.�De�ramp�heeft�gelukkig�geen�mensenlevens�gekost.�Tot�nu�toe�betreft�het�alleen�materiële�schade�aan
gebouwen,�de�bodem,�het�water�en�de�gewassen.�Nu
staat�de�schade�voor�de�agrariërs�ter�discussie.�Het�is�overigens�volledig�terecht�dat�de�agrariërs�een�vergoeding
krijgen�voor�de�door�Chemie-Pack�veroorzaakte�schade.�Ik
wil�echter�markeren�dat�dit�pas�het�begin�is.�Waterschap
Brabantse�Delta�begint�namelijk�ook�aan�de�deur�te�kloppen.�Dit�waterschap�maakt�ook�flinke�kosten.�De�bodemsanering�moet�nog�beginnen,�maar�die�kosten�zullen�ook
verhaald�moeten�worden.
Chemie-Pack�was�zwaar�onderverzekerd.�De�boeren�eisen�nu�al�meer�dan�waarvoor�Chemie-Pack�is�verzekerd.

Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Voorzitter.�Zoals�ik�in�het�eerste�debat�over�Moerdijk�zei:
een�ramp�is�niet�altijd�te�voorkomen,�maar�de�overheid
kan�wel�zorgen�voor�goede�communicatie�en�voor�goede�nazorg.�Helaas�moet�ik�constateren�dat�goede�en�tijdige�communicatie�direct�na�de�brand�niet�gelukt�is�en�in
de�weken�daarna�niet�en�dat�ook�de�nazorg�grote�gaten
vertoont.�Late�en�matige�informatie�doet�de�schade�oplopen�zoals�mijn�collega’s�al�hebben�gezegd,�zowel�voor�de
boeren�en�tuinders�alsook�bij�het�saneren�van�de�grond.
Ik�heb�grote�boosheid�mogen�constateren�bij�de�boeren,
ook�bij�de�biologische�boeren,�omdat�zij�hun�informatie
voornamelijk�uit�de�media�moesten�halen.�Er�waren�twee
kaartjes�in�omloop�met�die�10�kilometergrens.�Zij�hoorden
het�van�LTO�en�daarna�pas�een�keer�officieel�van�de�overheid.
Wij�hebben�het�nu�over�deze�concrete�schaderegeling.
Zoals�een�goed�landelijk�gezegde�normaal�zegt:�wij�dempen�de�put�nadat�het�kalf�verdronken�is.�In�dit�geval�lijkt

Tweede�Kamer

3 februari 2011
TK�48

Schaderegeling�Moerdijk

48-2-4

Van�Tongeren
de�put�nog�wagenwijd�open�te�staan.�GroenLinks�heeft
een�motie�ingediend�die�Kamerbreed�is�aangenomen,
maar�het�lijkt�alsof�de�media�hier�het�werk�van�de�overheid�uitvoeren.�Zij�brengen�namelijk�in�kaart�welke�enorm
gevaarlijke�bedrijven�zonder�bijbehorende�rampen-,�crisis-�en�veiligheidsplannen�er�zijn.�Gisteravond�was�Dow
Chemicals�op�NOS�Nieuws.�BN�DeStem�meldt�dat�het�in
Oosterhout�nog�veel�erger�is.�De�burgemeester�zegt�dat
zij�zelfs�geen�rampenplannen�kunnen�maken,�omdat�er
geen�veiligheidsplan�vastgesteld�kan�worden�omdat�er
zo’n�tien�jaar�niet�geïnspecteerd�is�door�de�VROM-Inspectie.�Wij�hebben�het�nu�over�acute�schade,�maar�ik�zou
graag�willen�weten�of�de�overheid�een�beetje�opschiet
met�het�voorkomen�van�schade.�Anders�staan�wij�over
twee�weken�weer�hier�met�Moerdijk�2,�3�en�4.
De�heer�Koopmans�(CDA):
Als�mevrouw�Van�Tongeren�dat�constateert,�zou�het�dan
niet�passend�zijn�om�gewoon�aan�de�regering�te�vragen
wanneer�dat�gebeurt?�Anders�staan�wij�hier�inderdaad
weer.�Zij�merkt�het�alleen�op�en�dat�geldt�ook�voor�die
burgemeester�daar.�Die�moet�ervoor�zorgen�dat�het�gebeurt�in�plaats�van�op�het�journaal�te�zeggen�dat�het�niet
gebeurt.�Dat�werkt�toch�zo�niet?
Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Dit�is�een�van�de�voorbeelden�die�GroenLinks�heeft�aangehaald�bij�de�170�bedrijven�in�Nederland�die�niet�op�orde
zijn.�Dat�is�al�sinds�2007�bekend�bij�de�VROM-Inspectie.
Daarom�is�Kamerbreed�een�motie�aangenomen.�Ik�wil�van
de�regering�horen�of�het�al�een�beetje�opschiet�met�het
uitvoeren�van�deze�Kamerbreed�aangenomen�motie.�Of
doen�alleen�de�media�hun�werk?�Dat�ondersteunt�volgens
mij�de�woorden�van�de�heer�Koopmans.�Wij�moeten�hiermee�aan�de�gang.�Ik�wil�gewoon�van�de�regering�weten�of
het�al�een�beetje�opschiet.�Pakt�zij�bijvoorbeeld�de�25�ernstigste�gevallen�eruit�om�het�binnen�een�maand�echt�op
orde�te�hebben?
Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Ik�geef�mijn�collega�van�GroenLinks�een�suggestie�mee.
Tijdens�de�regeling�van�werkzaamheden�zal�ik�straks
een�brief�en�een�debat�vragen�over�de�situatie�bij�Dow
Chemicals�en�de�inspectie.�Uit�de�woorden�van�de�heer
Koopmans�begrijp�ik�dat�wij�daarbij�ook�mogen�rekenen
op�steun�van�het�CDA,�dus�dat�wordt�mooi.
Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Ik�voeg�daar�het�bedrijf�bij�Oosterhout�aan�toe.
GroenLinks�steunt�een�regeling,�een�lening,�een�voorschot.�De�vorm�maakt�ons�niet�uit,�als�er�maar�voor�gezorgd�wordt�dat�deze�mensen�niet�eerst�failliet�gaan�en
dan�twee,�drie�jaar�mogen�procederen�om�de�kosten�terug�te�halen�op�een�bedrijf�dat�mogelijkerwijs�tegen�die
tijd�failliet�is.
Ik�roep�de�staatssecretaris�op�om�met�de�geïnteresseerde�boeren�en�tuinders�in�de�regio�te�overleggen.�Er�zijn
metingen�van�de�overheid,�maar�ook�een�hele�set�andere�metingen.�De�NOS�heeft�metingen�verricht.�Sommige
boeren�hebben�zelf�gemeten.�Met�experts�moet�de�overheid�beschikbaar�zijn�voor�overleg�daar.�Er�mag�niet�alleen�vanuit�de�ivoren�toren�worden�gemeld�dat�er�geen
gevaar�is�voor�de�volksgezondheid.

Tweede�Kamer

Schaderegeling�Moerdijk

Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Voorzitter.�Ook�de�Partij�voor�de�Dieren�maakt�zich�ernstig�zorgen�over�de�hoeveelheid�chemische�bedrijven�in
ons�land�waarvan�wij�het�bange�vermoeden�hebben�dat
de�inspecties�niet�op�orde�zijn�en�dat�er�niet�voldoende
wordt�opgetreden�als�er�zaken�niet�door�de�beugel�kunnen.�Ik�onderdruk�de�neiging�om�het�debat�dat�wij�nu�voeren,�daarover�te�laten�gaan.�Zoals�aangekondigd,�zal�ik�bij
de�regeling�vragen�om�een�brief.�Ik�vind�dat�wij�hierover
spoedig�een�plenair�debat�moeten�voeren.
Het�gaat�nu�over�de�situatie�van�de�land-�en�tuinbouwers�in�de�omgeving�van�Moerdijk.�De�brand�bij�Chemie-Pack�heeft�daar�voor�schade�gezorgd.�Ik�verbaas�mij
over�de�weerstand�bij�de�coalitiepartijen�en�de�gedoogpartij�tegen�het�oprichten�van�zo’n�noodfonds.�Volgens
mij�is�het�niet�zo�moeilijk�voor�de�overheid.�Voor�de�ondernemers�is�het�wel�moeilijk.�Ik�voorzie�het�volgende.
Er�komen�schadeclaims�bij�Chemie-Pack.�Het�bedrijf�gaat
zeggen:�ja�maar�de�overheid,�ja�maar�ik�voldeed�wel�aan
de�regels�want�er�is�niet�ingegrepen.�Dat�wordt�een�proces�van�jaren.�Ik�voorzie�dat�Chemie-Pack�een�punt�zal
hebben�als�het�bedrijf�zegt�dat�het�niet�allemaal�aan�hem
te�wijten�is.�Er�is�namelijk�nogal�wat�te�doen�over�de�communicatiestrategie�van�de�autoriteiten�en�de�beeldvorming�die�dat�heeft�opgeleverd.�Er�is�een�negatief�imago
ontstaan�rond�de�boeren�en�hun�producten,�die�je�wel�of
niet�kunt�eten.�Dat�wordt�een�enorm�gevecht.
De�oplossing�is�simpel:�de�overheid�richt�nu�een�schadefonds�op�en�gaat�zelf�het�gevecht�met�Chemie-Pack
aan.�Individuele�boeren,�die�geen�enkele�schuld�dragen
voor�die�chemische�brand�en�de�gevolgen�daarvan,�hoeven�daar�niet�voor�op�te�draaien.�Wij�vergoeden�de�schade�en�wij�voeren�het�juridische�gevecht�met�Chemie-Pack.
Wij�zullen�dan�wel�zien�wie�er�wat�moet�betalen.�Wat�ons
betreft�hoeft�dat�niet�automatisch�de�overheid�te�zijn,
maar�als�de�overheid�iets�te�verwijten�valt,�dan�zullen�de
verantwoordelijke�bewindspersonen�daarvoor�de�verantwoordelijkheid�moeten�dragen�en�dan�zal�de�staatskas
daarvoor�open�moeten.
Het�debat�over�de�communicatiestrategie�gaan�wij�nog
voeren,�maar�het�nu�instellen�van�een�noodfonds�is�wel
het�minste�wat�deze�staatssecretaris�kan�doen.�Nogmaals,
ik�begrijp�echt�de�weerstand�van�VVD,�CDA�en�PVV�niet.
Het�zijn�partijen�die�bij�hoog�en�bij�laag�volhouden�dat�het
een�grote�schande�is�dat�agrarische�ondernemers�in�onzekerheid�blijven�zitten.�Ik�begrijp�er�niets�van�dat�zij�niet
thuis�geven�op�het�moment�dat�zij�iets�kunnen�doen.
De�voorzitter:
De�heer�Koopmans�is�de�volgende�spreker.�Wij�zullen�zien
of�hij�het�wél�begrijpt.

De�heer�Koopmans�(CDA):
Voorzitter.�Het�gebied�rondom�Moerdijk�heeft�te�maken
met�fikse�schade,�dat�moge�duidelijk�zijn.�Een�ding�is�zeker:�de�spruitjestelers,�de�vollegrondstelers�zelf�hebben
part�noch�deel�aan�het�ontstaan�van�die�schade.�Maar�het
gaat�om�de�vraag�wie�verantwoordelijk�is�voor�het�betalen�van�die�schade.�Allereerst�vindt�de�CDA-fractie�dat�het
niet�anders�kan�zijn�dan�dat�dat�Chemie-Pack�en�zijn�verzekeraar�zijn.�Zij�zijn�verantwoordelijk�voor�het�betalen
van�de�schade.

3 februari 2011
TK�48

48-2-5

Koopmans
In�deze�Kamer�is�in�1998�een�wet�aangenomen�die�zijn
grondslag�vond�in�de�aardbeving�in�de�jaren�tachtig,�en
de�hoogwaters�in�1993�en�1995,�waarna�veel�is�gesproken
over�de�vraag�hoe�je�omgaat�met�schade�en�schaderegelingen.�Het�is�namelijk�vrij�gemakkelijk�om�hier�te�zeggen�dat�er�bij�schade�maar�moet�worden�betaald,�maar
namens�de�bond�van�belastingbetalers�kan�ik�zeggen�dat
dat�een�houding�is�waarover�telkens�moet�worden�nagedacht�of�je�dat�wilt,�of�dat�verstandig�is�en�of�dat�voldoet�aan�Europese�regelgeving.�Dat�is�de�reden�waarom
de�CDA-fractie�niet�vanaf�dag�één�al�te�gemakkelijk�roept:
ja,�die�schade�moet�maar�worden�vergoed�door�de�overheid.�Nee,�dat�zeggen�wij�niet.�De�wet�die�nu�aan�de�orde
is�– de�Wet�tegemoetkoming�schade�bij�rampen�en�zware
ongevallen –�formuleert�wanneer�sprake�is�van�een�ramp
en�wanneer�niet,�en�wanneer�sprake�is�van�schadetoekenning.
Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Niemand�heeft�gezegd�dat�de�overheid�al�die�schade�moet
gaan�betalen.�Het�gaat�om�een�garantstelling.�Wat�een
overheid�namelijk�wel�aankan�– ze�heeft�juristen�in�dienst,
en�ze�heeft�een�lange�adem –�is�een�waarschijnlijk�jarenlang�durend�proces.�De�individuele�boeren�kunnen�dat
niet�aan.�Waar�staat�u�nou,�als�boerenpartij?
De�heer�Koopmans�(CDA):
Dank�voor�het�laatste�compliment.�Inderdaad,�wij�zijn�een
boerenpartij�die�graag�en�vaak�staat�voor�de�boeren�...
Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Daar�blijkt�niets�van,�hoor!
De�heer�Koopmans�(CDA):
Mevrouw,�u�hebt�mijn�totale�bijdrage�nog�niet�gehoord!
Omdat�ik�alle�bijdragen,�nu�en�in�eerdere�debatten,�heb
gehoord�gaat�het�mij�erom�dat�in�mijn�ogen�veel�te�gemakkelijk�mensen�hier�vinden�dat�de�overheid�alles�maar
moet�regelen.�Ik�vind�dat�gewoon�te�gemakkelijk.�Ik�zet
dat�in�het�perspectief�van�de�door�Tweede�Kamer�en�Eerste�Kamer�aangenomen�vigerende�wet,�overigens�nog
door�niemand�genoemd,�wat�ik�ook�heel�bijzonder�vind.
Die�wet�is�het�kader�waarbinnen�kan�worden�gewerkt.
Als�je�daarbuiten�wilt�werken,�zul�je�dat�heel�goed�moeten�motiveren.�Ik�kom�er�straks�op�dat�de�regering�op�dat
punt�nogal�wat�heeft�uit�te�leggen,�en�misschien�iets�zou
moeten�doen.�Maar�de�uiteindelijke�conclusie�trek�ik�in
tweede�termijn,�als�de�regering�antwoord�heeft�gegeven
op�een�aantal�vragen.
Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Een�conclusie:�het�CDA�laat�de�boeren�lelijk�in�de�steek.
Twee:�ik�ga�het�onthouden�dat�het�CDA�vindt�dat�er�veel
te�gemakkelijk�wordt�geroepen�dat�de�overheid�het�maar
moet�regelen.�Die�krijgt�u�terug,�hoor!
Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Even�over�die�wet�en�het�woordje�"ramp".�Ik�heb�uitdrukkelijk�aan�Opstelten�gevraagd,�nadat�hij�die�term�gebruikte,�of�hij�dat�ook�echt�serieus�gemeend�had�en�bedoelde.�Daarna�heeft�minister�Opstelten,�de�coördinerend�minister�voor�deze�ramp,�nadrukkelijk�gezegd�dat�hij�dat�bewust�had�gedaan.�Ik�ben�er�daarom�van�uitgegaan�dat�dat
geheel�volgens�de�definitie�van�de�wet�is.�Een�minister
kan�niet�aan�de�ene�kant�zeggen�dat�een�ramp�een�ramp

Tweede�Kamer

Schaderegeling�Moerdijk

is,�waarna�de�juristen�verklaren�dat�het�eigenlijk�geen
ramp�is.�Bij�dezen�is�die�wet�gewoon�van�toepassing.
De�heer�Koopmans�(CDA):
De�wet�is�natuurlijk�altijd�van�toepassing.�Maar�de�vraag
is�of�in�dit�geval�wat�daarin�staat,�ook�door�de�regering
wordt�toegepast.�In�dit�geval�is�dat�door�de�regering�tot
op�heden�niet�gebeurd.�Door�het�noemen�van�het�woord
"ramp"�treedt�niet�automatisch�in�werking�wat�in�de�wet
staat.�In�de�wet�staat�namelijk�precies�omschreven�wat
een�ramp�is.�Er�staat�niet�in�dat�iets�een�ramp�is�omdat�de
minister�dat�zegt.�Zo�staat�het�niet�in�de�wet.
Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Dat�lijkt�me�de�omgekeerde�wereld!�De�verantwoordelijke
minister,�van�wie�je�ervan�uitgaat�dat�hij�fatsoenlijk�is�geadviseerd�en�goed�op�de�hoogte�is,�bezigt�die�term.�Ik�heb
hem�daarna�nog�uitdrukkelijk,�ook�via�de�media�gevraagd
of�hij�dat�woord�precies�bedoelde,�met�daarachter�de�gedachte�dat�daarmee�in�dit�specifieke�geval�deze�specifieke
wet�van�toepassing�is.�Ik�ben�ook�heel�benieuwd�naar�wat
staatssecretaris�Bleker�daarover�gaat�zeggen.�Om�nu�met
terugwerkende�kracht�het�toch�maar�weer�geen�ramp�te
noemen�omdat�er�in�het�specifieke�geval�een�wet�in�werking�moet�treden,�daarvan�zeg�ik�dat�ik�mij�niet�kan�voorstellen�dat�het�CDA�op�deze�selectieve�wijze�wil�gaan�winkelen�in�de�kleine�lettertjes.
De�heer�Koopmans�(CDA):
Dit�is�geen�selectief�winkelen�in�kleine�lettertjes.�Dit�is�gewoon�kijken�of�hetgeen�is�bepaald�in�de�wet�van�toepassing�is�of�niet.�Ik�geef�u�in�overweging�om�de�wet�te�lezen
en�daarna�nog�eens�even�terug�te�komen,�want�wat�u�allemaal�beweert,�is�volstrekt�in�strijd�met�datgene�wat�in�de
wet�staat.�Het�roepen�door�een�minister�dat�het�een�ramp
is,�betekent�niet�onmiddellijk�dat�het�een�ramp�is�conform
hetgeen�in�de�wet�en�de�besluitvorming�is�bepaald.�Zo�zit
de�wet�niet�in�elkaar.
Voor�de�telers�zelf�is�het�overigens�wel�een�ramp,�een
financiële�ramp.�Zeker�in�dit�specifieke�geval,�omdat�je
spruitjes�maar�een�keer�per�jaar�kunt�telen,�is�het�voor
hen�ramp.�Daar�moeten�wij�het�dan�ook�over�hebben,
maar�ik�vind�ook�dat�je�hier�in�de�Kamer�moet�spreken
over�de�juiste�toepassing�van�wetten�die�wij�met�elkaar
hebben�vastgesteld.�Dat�moet�dus�niet�al�te�gemakzuchtig
gebeuren.�En�dat�gevoel�heb�ik�nu�wel�een�beetje.
Mevrouw�Jacobi�(PvdA):
Het�is�wel�een�novum�dat�de�heer�Koopmans�hier�binnenbrengt.�Ik�heb�een�twaalftal�jaren�gewerkt�in�het�kader�van�de�Wet�geneeskundige�hulpverlening�bij�ongevallen�en�rampen,�die�deel�uitmaakt�van�de�gehele�rampenwetgeving.�Het�was�altijd�zo�dat�als�de�burgemeester�zei
dat�sprake�was�van�een�ramp,�de�gehele�wet-�en�regelgeving�ter�zake�in�werking�trad.�Het�zou�dan�vreemd�zijn�dat
wanneer�de�heer�Opstelten�zegt�dat�er�sprake�is�van�een
ramp,�de�hele�wet-�en�regelgeving�niet�in�werking�zou�treden.�Ik�hoor�daarop�graag�een�reactie�van�de�staatssecretaris.�Ik�heb�overigens�nog�een�ander�punt�...
De�heer�Koopmans�(CDA):
Ik�zou�hierop�dan�toch�nog�graag�een�reactie�op�willen�geven.�Mevrouw�Jacobi�vergist�zich�als�zij�dat�zegt,�want�het
was�slechts�aan�de�orde�indien�de�burgemeester�op�dat
moment�een�noodverordening�tekende.

3 februari 2011
TK�48

48-2-6

Koopmans
Mevrouw�Jacobi�(PvdA):
De�heer�Koopmans�kan�zich�ook�weleens�vergissen.�Ik
denk�dat�hij�mij�niet�kan�evenaren�als�het�gaat�om�de�ervaringen�die�ik�heb�met�wet-�en�regelgeving�over�rampen.
Als�de�burgemeester�zei�dat�er�sprake�was�van�een�ramp,
was�er�soms�sprake�van�een�noodverordening�maar�dan
traden�in�ieder�geval�alle�scenario’s�met�betrekking�tot
rampenbestrijding�in�werking.
Verder�zegt�de�heer�Koopmans�dat�degene�die�echt
verantwoordelijk�voor�de�schade�is,�Chemie-Pack�is.�Dat
standpunt�deel�ik,�maar�indachtig�de�grote�effecten�van
deze�ramp�voor�al�die�mensen�die�er�individueel�schade
van�hebben�ondervonden,�vind�ik�dat�er�door�de�overheid
alles�aan�gedaan�moet�worden�om�te�voorkomen�dat�ze
van�het�kastje�naar�de�muur�worden�gestuurd.�Hoe�ver
moet�naar�de�mening�van�het�CDA�de�overheid�gaan�om
te�garanderen�dat�Chemie-Pack�de�schade�gaat�betalen?
Anders�zijn�het�allemaal�loze�woorden.
De�heer�Koopmans�(CDA):
Het�is�terecht�dat�u�die�vraag�stelt.�Er�is�één�punt�ten�aanzien�waarvan�er�juridische�twijfel�is�of�Chemie-Pack�verantwoordelijk�is�of�niet.�Dat�is�namelijk�het�punt�waarbij
de�overheid�om�redenen�van�volksgezondheid�en�consumentenvertrouwen�een�bepaalde�maatregel�heeft�genomen�– terecht�dat�de�overheid�dat�gedaan�heeft –�waarbij�de�vraag�is�of�de�schade�die�daardoor�is�ontstaan�al
dan�niet�ten�laste�gebracht�kan�worden�van�Chemie-Pack.
Dat�is�de�vraag.�Om�die�reden�vind�ik�dat�de�overheid�een
verantwoordelijkheid�heeft�omdat�zij�degene�is�geweest
die�heeft�gezegd:�u�moet�de�spullen�voorlopig�binnenhouden.�Dat�levert�inkomstenderving�op.�Ik�vind�dat�de
overheid�daarin�wel�een�rol�heeft.�Die�rol�zou�kunnen�zijn
een�noodfonds,�die�zou�kunnen�zijn�dat�zij�de�procedures�doorloopt,�die�zou�kunnen�zijn�om�met�het�bedrijf�en
de�verzekeraars�in�gesprek�te�gaan.�Dat�zou�allemaal�kunnen�maar�ik�vind�niet�dat�we�zomaar�te�werk�mogen�gaan,
zonder�de�wet�erbij�te�pakken,�bij�deze�specifieke�ramp�en
morgen�bij�een�volgende�ramp�en�overmorgen�bij�weer
een�andere�ramp.�Waarom�praten�wij�niet�over�de�schade
als�gevolg�van�een�tanker�die�in�de�Rijn�ligt,�waarachter
nogal�wat�binnenvaartschippers�zitten�te�koekeloeren�en
denken:�wat�heb�ik�nou�weer?�Dat�kost�hopen�geld;�moeten�wij�ook�daar�de�burgers�bij�betrekken?�Ik�vind�dat�wij
daar�als�volksvertegenwoordigers�en�Kamerleden�preciezer�in�moeten�zijn�en�ook�moeten�kijken�naar�mogelijke
precedenten.�Wij�moeten�ook�nagaan�– dat�is�een�vraag
aan�de�regering –�hoe�de�Europese�Commissie�hiernaar
kijkt.�Bij�alle�schaderegelingen�die�aan�de�orde�zijn�– die
zijn�in�de�afgelopen�tien�à�vijftien�jaar�verschillende�keren
aan�de�orde�geweest –�moet�je�ook�dat�aspect�betrekken.
Als�je�dat�niet�doet,�loop�je�het�risico�dat�je�telers�die�nu
zitten�te�luisteren,�een�fopspeen�voorhoudt.
De�voorzitter:
Mevrouw�Jacobi,�nog�even�heel�kort.
Mevrouw�Jacobi�(PvdA):
Voor�deze�heel�lange�preken�kopen�mensen�helemaal
niets.�Waar�ligt�voor�het�CDA�de�grens?�In�dit�concrete
voorbeeld�hebben�waterschappen�getracht�om�de�schade
te�verhalen�bij�Chemie-Pack,�maar�krijgen�zij�nul�op�het�rekest.�Waar�ligt�voor�u�de�grens?�Maar�graag�niet�een�lang
verhaal!

Tweede�Kamer

Schaderegeling�Moerdijk

De�heer�Koopmans�(CDA):
Ik�houd�van�zorgvuldigheid.�Mevrouw�Jacobi�zegt�dat�waterschappen�hebben�geprobeerd�om�geld�te�krijgen�en
dat�niet�krijgen.�Het�gaat�in�dit�bijzondere�geval�om�15
mln.;�dat�hebben�wij�kunnen�lezen,�al�weet�ik�niet�of�dat
waar�is.�In�dit�debat�moeten�wij�verantwoordelijkheid�nemen,�ook�bij�wat�wij�allemaal�tegen�elkaar�zeggen.�Het
kan�niet�zo�zijn�dat�wij�hier�bij�elke�ramp�via�een�motie�besluiten�dat�de�belastingbetaler�het�allemaal�maar�moet
doen.�Dat�kan�niet�aan�de�orde�zijn,�hoe�graag�ik�mensen
ook�direct�zou�willen�helpen.�Ik�vind�dat�wij�ook�een�verantwoordelijkheid�hebben�ten�opzichte�van�de�belastingbetaler�en�op�het�punt�van�precedentwerking.�Daarom
vind�ik�dat�het�debat�preciezer�moet.�Mevrouw�Jacobi,�via
de�voorzitter�zou�ik�tegen�u�willen�zeggen�dat�het�niet�uit
te�sluiten�is�dat�met�die�preciezere�benadering�de�spruitjestelers�eerder�geld�hebben�dan�met�die�ronkende�woorden�van�u,�die�waarschijnlijk�al�bij�de�Europese�Commissie�zullen�stranden�omdat�zij�in�strijd�zijn�met�de�staatssteunregelingen.
De�voorzitter:
Het�debat�moet�niet�alleen�preciezer�maar�ook�beknopter.
Ik�geef�het�woord�aan�mevrouw�Wiegman.
Mevrouw�Jacobi�(PvdA):
Voorzitter,�ik�ben�persoonlijk�aangesproken.�Ik�wil�dus
heel�kort�reageren.
De�voorzitter:
Vooruit�dan�maar�weer.
Mevrouw�Jacobi�(PvdA):
Dank�u�wel,�voorzitter.�Ik�constateer�dat�de�heer
Koopmans�doet�alsof�hij�de�wijsheid�in�pacht�heeft.�Intussen�beweegt�hij�een�beetje�in�de�richting�van:�misschien
heeft�de�overheid�toch�een�rol.�Mijnheer�Koopmans,�het
valt�mij�zwaar�van�u�tegen�dat�u�niet�duidelijker�bent.�Anders�bent�u�daar�heel�sterk�in,�maar�ik�heb�nu�nog�geen
oneliner�van�u�gehoord.�Jammer�toch!
De�heer�Koopmans�(CDA):
Wat�moet�ik�hiermee?
De�voorzitter:
Dat�is�pas�een�oneliner!
Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
De�heer�Koopmans�heeft�het�over�precies�zijn�en�verantwoordelijk�handelen.�Ik�weet�niet�of�hij�het�zo�bedoelt,
maar�het�voelt�een�beetje�als�een�verwijt�jegens�mij�en
mijn�motie.�In�het�debat�op�13 januari�ging�het�mij�juist
om�de�preciesheid�en�om�de�reden�waarom�het�woord
"ramp"�in�de�mond�is�genomen.�De�reden�van�mijn�motie�was�juist�preciesheid.�Ik�heb�ruimte�gegeven�om�dit�uit
te�zoeken�en�ik�heb�ook�duidelijk�verwezen�naar�het�verleden.�Wat�is�er�gebeurd�in�Drachten?�Ik�heb�ook�de�Braksregeling�genoemd.�Ga�hier�dus�niet�ineens�verwijten�uiten�en�een�betoog�houden�over�hoe�precies�het�allemaal
moet.�Ik�denk�dat�de�CDA-fractie�in�het�debat�op�13 januari�juist�heel�veel�ruimte�heeft�gelaten�in�de�zin�van:�we
wachten�allerlei�onderzoeken�maar�af.
De�voorzitter:
En�wat�is�uw�vraag?

3 februari 2011
TK�48

48-2-7

Koopmans
Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
Preciesheid�en�verantwoordelijkheid�nemen�kunnen�heel
goed�gepaard�gaan�met�een�heel�concrete�motie�waarmee�wij�snelle�acties�verwachten.�Daarop�krijg�ik�graag
een�reactie.
De�heer�Koopmans�(CDA):
Dat�laatste�zou�zeker�kunnen.�Ik�vind�dat�u�een�punt�hebt
omdat�de�regering�had�toegezegd�dat�zij�voor�eind�januari�met�een�brief�zou�komen.�Die�brief�is�er�niet�gekomen.�Daarmee�hebt�u�absoluut�een�punt.�Dat�vind�ik�ook
kwalijk.�Daarom�begrijp�ik�best�wat�u�zojuist�deed,�maar
wij�vonden�in�het�debat�op�13 januari�de�motie�ontijdig.
Dat�hebben�wij�ook�bij�de�stemming�laten�weten.�Aan�de
hand�van�de�antwoorden�van�de�regering�zullen�wij�beoordelen�of�wij�met�een�precieze�motie�of�een�nog�preciezere�motie�komen.�Wij�vonden�de�motie�op�dat�moment,
eigenlijk�in�de�eerste�termijn,�echter�ontijdig,�ook�al�herhaal�ik�dat�ik�snap�wat�u�toen�vanwege�dat�signaal�deed.
Het�luistert�echt�precies,�want�anders�creëren�wij�hier�een
precedent,�waardoor�wij�hier�wekelijks�debatten�krijgen
over�schaderegelingen�bij�branden�et�cetera.
De�voorzitter:
Nog�even�heel�kort�mevrouw�Wiegman.
Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
Het�luistert�nauw.�Dat�was�juist�de�reden�voor�indiening
van�de�motie.�Omdat�de�zaak�nauw�luistert�en�omdat�wij
in�het�verleden�vaker�van�deze�zaken�hebben�gezien,�was
een�motie�op�dat�moment�op�zijn�plaats.�Een�en�ander
moest�direct�onderzocht�worden.�Een�waterschap�beschikt,�zo�vermoed�ik,�over�grotere�financiële�reserves�als
het�gaat�om�de�voorbereiding�op�rampen�dan�kleinere�ondernemers.�Die�worden�met�zulke�grote�schades�geconfronteerd�dat�niet�gezegd�kan�worden:�sorry,�nog�even
wachten.�Dan�is�heel�direct�actie�en�duidelijkheid�nodig,
zeker�als�de�overheid�niet�met�duidelijkheid�komt�over
schaderegelingen,�maar�nog�eens�extra�aanbevelingen
doet�en�adviezen�geeft�over�wat�er�moet�gebeuren�met
vee�en�geoogste�spruiten.
De�heer�Koopmans�(CDA):
Ik�ben�het�met�mevrouw�Wiegman�eens�dat�daarover
snel�duidelijkheid�moet�komen.�Maar�de�mate�waarin�en
de�wijze�waarop?�Ik�wil�eerst�antwoord�hebben�van�de
staatssecretaris�op�de�door�mij�gestelde�vragen.
De�heer�Van�Gerven�(SP):
Ik�vind�het�een�beetje�flauw�van�de�heer�Koopmans�dat
hij�het�ongeluk�op�de�Rijn�erbij�haalt.�Dat�is�geen�bijdrage
aan�dit�debat.�Ik�keer�terug�naar�de�zaak�op�de�Moerdijk.
Een�van�de�opvallende�elementen�is�dat�sprake�is�van�falend�toezicht�van�instanties.�Chemie-Pack�had�de�zaken
immers�niet�op�orde.�Is�dat�geen�extra�argument�voor�de
CDA-fractie�om�heel�goed�te�bekijken�wat�de�gevolgen�zijn
voor�boeren�en�tuinders�in�de�omgeving�en�voor�burgers
die�mogelijk�schade�hebben�opgelopen?
De�heer�Koopmans�(CDA):
Gekker�moet�het�niet�worden.�Het�zou�toch�een�toestand
worden�dat�als�iemand,�een�bedrijf�of�wie�dan�ook�in�algemene�zin,�een�fout�maakt�er�vervolgens�wordt�gezegd
dat�omdat�de�overheid�het�niet�heeft�voorkomen�de�over-

Tweede�Kamer

Schaderegeling�Moerdijk

heid�alles�maar�moet�betalen!�Mijnheer�Van�Gerven,�met
die�redenering�komen�wij�in�een�situatie�terecht�waarin�de
overheid�voor�alles�verantwoordelijk�is.
De�heer�Van�Gerven�(SP):
Ik�benadruk�dat�de�situatie�daar�in�het�geheel�niet�op�orde�was�en�dat�de�overheid�een�taak�heeft�als�het�gaat�om
toezicht�op�dergelijke�bedrijven.�Dat�is�een�extra�argument�om�de�gevolgen�voor�de�boeren�in�de�omgeving
goed�te�bekijken.
De�heer�Koopmans�(CDA):
Maar�dat�kan�geen�reden�zijn�...
De�voorzitter:
De�heer�Van�Gerven�is�aan�het�woord.
De�heer�Van�Gerven�(SP):
Ik�zie�beweging�bij�het�CDA. Uiteindelijk�vindt�de�heer
Koopmans�dat�er�linksom�of�rechtsom�een�noodfonds
moet�komen�voor�de�boeren.�Dat�vindt�de�SP�ook.�Vindt
de�heer�Koopmans�ook�dat�er�iets�moet�gebeuren�voor
burgers,�maar�ook�voor�brandweerlieden�en�anderen�in
de�nabije�omgeving�die�mogelijk�blijvende�gezondheidsschade�hebben�opgelopen?�Moeten�die�tegemoetgekomen�worden�in�de�toekomst?
De�heer�Koopmans�(CDA):
Dat�zullen�specifieke�gevallen�zijn�die�specifiek�bekeken
moeten�worden.�Ook�dan�ligt�in�de�ogen�van�de�CDA-fractie�de�eerste�en�de�enige�verantwoordelijkheid�voor�financiële�schade�bij�Chemie-Pack�en�de�verzekeraar.�Wat�ook
nog�aan�de�orde�kan�zijn,�is�dat�een�werknemer�door�zijn
baas�tot�iets�gebracht�wordt�waardoor�hij�schade�lijdt.�Dat
kan�ingevolge�het�Burgerlijk�Wetboek�vervolgens�een�zaak
zijn�die�tussen�werknemer�en�werkgever�speelt.�Door�ook
op�dit�punt�de�suggestie�te�wekken�dat�de�alom�aanwezige�overheid�van�de�heer�Van�Gerven�voor�alles�de�beurs
moet�trekken,�komen�wij�uiteindelijk�uit�op�een�maatschappij�die�niet�werkt�en�een�overheid�met�een�volstrekt
lege�portemonnee.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Is�de�heer�Koopmans�het�met�mij�eens�dat�wij�dit�debat�eigenlijk�niet�zouden�moeten�hoeven�voeren?�De�algemene�regels�moeten�zo�duidelijk�zijn�dat�als�er�een�ramp�gebeurt,�het�voor�iedereen�duidelijk�is�wat�de�overheid�wel
en�niet�doet�en�wat�de�verantwoordelijkheid�van�de�verschillende�partijen�is.�Wij�zouden�daar�toch�niet�specifiek
een�spoeddebat�over�hoeven�te�voeren?
De�heer�Koopmans�(CDA):
Daarmee�ben�ik�het�volstrekt�eens.�Mijn�slotvraag�aan�het
kabinet�is�die�naar�een�evaluatie�van�de�wet�over�de�toekenning�van�schades.�Wij�kunnen�ons�nog�de�sneeuwschade�in�het�Oosten�van�het�land�herinneren,�waarover
wij�ook�al�vier,�vijf�jaar�aan�het�praten�zijn.�In�mijn�ogen
moet�dit�duidelijker,�des�te�meer�als�ik�hoor�wat�iedereen
zegt.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Ik�ben�heel�blij�met�dit�heldere�antwoord.�Dank.
De�voorzitter:
Volgens�mij�is�de�heer�Koopmans�door�zijn�tekst�heen.�Ik
zie�echter�dat�mevrouw�Wiegman�nog�een�vraag�wil�stel-

3 februari 2011
TK�48

48-2-8

Koopmans
len.�U�bent�in�dit�rondje�al�aan�de�beurt�geweest.�Nog�een
vraag�stellen�is�hoogst�ongebruikelijk.
Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
Even�heel�precies�over�de�schades,�anders�ben�ik�bang
dat�het�een�ander�leven�kan�gaan�leiden.�Ik�steun�het�verzoek�van�de�heer�Koopmans�aan�de�regering,�want�het�is
altijd�prima�om�zaken�uit�te�zoeken.�Wel�wil�ik�erop�wijzen�dat�mijn�verzoek�heel�anders�was:�dat�was�niet�aan
de�overheid�om�de�beurs�te�trekken,�maar�veel�meer�dat
schade�moet�worden�verhaald�op�Chemie-Pack.�Omdat�dit
soort�processen�vaak�jaren�kunnen�duren,�is�het�heel�prettig�als�de�overheid�nu�alvast�garant�zou�staan�en�kan�uitkeren,�waarbij�de�schade�uiteindelijk�op�Chemie-Pack�zal
worden�verhaald.�De�beurs�blijft�dus�gevuld.
De�heer�Koopmans�(CDA):
Dat�is�duidelijk.�Ik�ben�benieuwd�hoe�de�regering�daartegenaan�kijkt�en�hoe�een�en�ander�zich�verhoudt�tot�Europa,�en�hoe�je�"inkomstenderving"�en�"schade"�daarbij
precies�formuleert.�Dat�luistert�nauw�en�ik�ben�benieuwd
naar�de�mening�van�de�regering.

De�heer�Leegte�(VVD):
Voorzitter.�Een�brand�als�in�de�Moerdijk�roept�natuurlijk
emoties�op,�want�ineens�realiseren�we�ons�weer�hoe�snel
het�kan�gaan�en�welke�risico’s�we�lopen.�Maar�zo’n�brand
roept�natuurlijk�ook�vragen�op:�hoe�kunnen�we�zo’n�brand
voorkomen,�maar�ook�hoe�moeten�we�de�gevolgen�ervan
oplossen�en�is�dat�dan�de�taak�van�de�Tweede�Kamer,�de
overheid�of�het�bedrijf�zelf?�Als�volksvertegenwoordigers
hebben�wij�hierbij�een�speciale�verantwoordelijkheid,�juist
omdat�het�gaat�om�een�emotioneel�onderwerp�dat�mensen�raakt.�Daarbij�past�ons�een�zekere�terughoudendheid,
prudentie,�feitelijkheid.
Ik�denk�hierbij�aan�het�Achtuurjournaal�van�vrijdag
28 januari,�waarin�de�suggestie�werd�gewekt�dat�er�veel
aluminium�in�de�klei�zit�als�gevolg�van�de�brand,�wel�vijf
tot�zes�keer�zoveel.�Daarmee�werd�de�toon�gezet.�Uit�de
reactie�van�het�RIVM�bleek�dat�dit�normale�concentraties
zijn,�die�op�de�kleigrond�waarover�we�spreken�voorkomen.�Inhoudelijk�is�er�dus�geen�reden�tot�paniek,�en�zeker
geen�reden�om�paniek�te�zaaien.�Ook�politici�kunnen�namelijk�het�vuurtje�aanwakkeren,�of�de�brand�blussen.
Volgende�week�krijgt�de�Kamer�een�brief�van�het�kabinet�over�alle�schades�die�uit�de�ramp�voorkomen:�landbouwschade,�gezondheidsschade,�materiële�schade.�Vandaag�raken�wij�aan�één�element�van�die�brief�die�nog
moet�komen.�In�het�verkeer�tussen�mensen,�in�de�enorme�bedrijvigheid�die�wij�in�Nederland�kennen,�lopen�wij
dagelijks�risico’s,�met�allerhande�mogelijke�gevolgen.
Daarvan�moeten�wij�ons�goed�bewust�zijn.�Een�brand�in
de�Moerdijk�is�natuurlijk�een�drama;�voor�het�bedrijf�zelf,
voor�de�omwonenden�en�alle�betrokkenen.�Zo’n�enorme
rook-en-vuurzee�naast�je�huis�is�schadelijk�en�traumatiserend.�Maar�dit�soort�drama’s�komen�vaker�voor�en�de
overheid�is�er�niet�voor�om�dit�soort�bedrijfsongevallen
op�te�lossen.�Dat�moeten�en�kunnen�bedrijven�zelf�doen,
onder�andere�door�het�sluiten�van�verzekeringen.

bedrijven�die�de�boel�niet�op�orde�hebben.�Het�klinkt�namelijk�een�beetje�alsof�dit�gewoon�natuurverschijnselen
zijn,�die�van�tijd�tot�tijd�voorkomen,�waar�de�overheid�ook
niet�verantwoordelijk�voor�is.�Maar�in�Nederland�zijn�er
zo’n�170�van�dit�soort�gevaarlijke�bedrijven,�waarvan�de
overheid�heeft�geconstateerd�dat�de�boel�niet�op�orde�is.
Bent�u�het�niet�met�mij�eens�dat�dit�zo�snel�mogelijk�helemaal�moet�worden�gehandhaafd,�op�orde�moet�komen,
om�Nederland�veiliger�te�maken,�zoals�de�regering�zegt?
De�heer�Leegte�(VVD):
Waarover�wij�het�met�GroenLinks�eens�zijn,�is�dat�de�overheid�de�verantwoordelijkheid�heeft�om�te�inventariseren
welke�bedrijven�er�zijn�die�werken�met�gevaarlijke�stoffen
waarmee�ongevallen�kunnen�gebeuren,�en�dat�de�overheid�de�verantwoordelijkheid�heeft�voor�de�preventie,�dus
om�ervoor�te�zorgen�dat�ongelukken�worden�voorkomen.
Dat�betekent�dat�we�inspecties�hebben�die�deze�bedrijven
controleren�en�kijken�waar�risico’s�zijn.�Als�die�risico’s�te
groot�zijn�of�regels�niet�worden�nageleefd,�kunnen�ze�bedrijven�sluiten�of�meer.�En�als�er�dan�tóch�iets�gebeurt,�is
de�overheid�er�om�de�brand�te�blussen;�dat�is�ons�brandweerapparaat.�Maar�we�lopen�nu�eenmaal�risico’s�en�we
kunnen�hier�niet�doen�alsof�we�in�Nederland�geen�risico’s
lopen�omdat�de�Tweede�Kamer�zegt:�u�zult�geen�risico�lopen.�Zo�werkt�het�natuurlijk�niet.
Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Ik�constateer�dat�de�VVD-fractie�er�ook�voor�is�dat�er�echt
snel�en�stevig�wordt�gehandhaafd�op�de�huidige�wet-�en
regelgeving.
Mevrouw�Jacobi�(PvdA):
Voorzitter.�De�heer�Leegte�zegt�waar�de�verantwoordelijkheden�wél�liggen.�Hij�vergeet�volgens�mij�een�heel�essentiële,�die�juist�hier�zo�van�belang�is:�de�coördinerende�rol
en�de�sturende�rol�bij�schadeafwikkeling,�zoals�bij�de�ATFbrand�in�Drachten�en�bij�Enschede.�Ik�zou�heel�graag�willen�weten�hoe�de�VVD-fractie�denkt�over�de�grenzen�die
hieraan�worden�gesteld.
De�heer�Leegte�(VVD):
Wat�mevrouw�Jacobi�zegt,�is�natuurlijk�juist.�Ik�ben�het
dan�ook�met�de�heer�Koopmans�eens�dat�het�de�vraag�is
welke�verantwoordelijkheid�de�overheid�op�zich�nam�toen
zij�adviseerde�om�spruitjes�niet�meer�te�verhandelen.�Bij
die�vraag�aan�de�staatssecretaris�sluit�ik�mij�dan�ook�aan.
Het�is�tegelijkertijd�natuurlijk�niet�zo�dat�de�overheid�per
definitie�alles�moet�zien�op�te�lossen.�Wij�hebben�wel�degelijk�een�eigen�verantwoordelijkheid.
Mevrouw�Jacobi�(PvdA):
Dank�voor�dit�antwoord,�ook�al�moet�ik�volgens�mij�zeggen:�dank�voor�dit�ontwijkende�antwoord.
Ik�heb�een�heel�concrete�vraag�gesteld.�Wij�kennen�de
positie�die�de�overheid�heeft�ingenomen�bij�andere�rampen�en�ik�wil�weten�waar�de�overheid�in�uw�optiek�in�dit
geval�echt�voor�moet�gaan�staan.�Waarom�ontwijkt�u�deze
vraag?

Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Voorzitter.�Ik�wilde�even�checken�of�de�VVD-fractie�nog
steeds�staat�voor�de�quickscan�van�GroenLinks�voor�alle

De�heer�Leegte�(VVD):
Ik�probeer�deze�vraag�helemaal�niet�te�ontwijken.�Dat�is
althans�niet�mijn�bedoeling.
De�VVD�vindt�dat�de�overheid�in�eerste�instantie�niet
verantwoordelijk�is�voor�het�vergoeden�van�schades.�Bedrijven�zijn�verzekerd�en�die�verzekering�moet�hiervoor

Tweede�Kamer

3 februari 2011
TK�48

Schaderegeling�Moerdijk

48-2-9

Leegte
worden�gebruikt.�Dat�is�het�gebruikelijke�private�verkeer.
Het�is�nog�wel�de�vraag�hoe�wij�moeten�omgaan�met�de
coördinerende�rol�van�de�overheid.�Daarover�heb�ik�de
staatssecretaris�een�vraag�gesteld�en�ik�wacht�nu�gewoon
op�zijn�antwoord.�Volgens�mij�zit�daar�niets�ontwijkends
bij.
Voorzitter.�De�kern�van�de�discussie�is�onze�principiële
opvatting�over�de�samenleving.�De�VVD�wil�een�samenleving�waarin�de�overheid�risico’s�beheersbaar�maakt�– ik
zeg�dit�ook�tegen�mevrouw�Van�Tongeren –�en�mensen�elkaar�aanspreken�op�hun�verantwoordelijkheid.�Bedrijven
en�burgers�moeten�dan�ook�eerst�zelf�op�zoek�gaan�naar
een�oplossing�voor�hun�problemen.�Pas�daarna�komen�de
overheid�en�de�Tweede�Kamer�in�beeld.�Het�past�de�Tweede�Kamer�daarbij�om�een�zekere�prudentie�te�betrachten.
Wij�moeten�ons�bewust�zijn�van�de�emoties,�maar�ons
tegelijkertijd�beperken�tot�de�feiten,�want�dat�is�wat�burgers�van�ons�verwachten.�Is�de�staatssecretaris�met�mij
van�mening�dat�wij�de�integrale�schadebrief�van�de�regering�moeten�afwachten�en�vandaag�geen�onomkeerbare
stappen�moeten�zetten?�Graag�hoor�ik�ook�de�visie�van�de
staatssecretaris�op�de�rol�van�de�overheid�bij�de�schade�in
het�licht�van�de�adviezen�die�de�overheid�heeft�gegeven.
Is�hier�niet�in�eerste�instantie�een�rol�voor�de�verzekering
weggelegd?
Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Uw�principiële�kijk�op�de�samenleving.�Ik�vroeg�het�ook
al�in�een�interruptiedebatje�met�de�CDA-woordvoerder,
maar�ik�wil�het�ook�graag�van�u�weten.�Als�de�normen
voor�dioxine�in�veevoer�ergens�worden�overschreden,
moet�de�overheid�dan�in�het�geweer�komen�als�de�hele
sector�daarvan�last�heeft?�Moet�zij�met�andere�woorden
ondernemers�die�daarmee�op�zichzelf�niets�van�doen�hebben,�schadeloos�stellen,�bijvoorbeeld�via�een�vangnet?
De�heer�Leegte�(VVD):
Natuurlijk�kunnen�wij�dit�interruptiedebatje�overdoen,
maar�ik�herhaal�toch�maar�gewoon�dat�er�een�verantwoordelijkheid�ligt�bij�de�samenleving�en�de�bedrijven.
De�VVD�staat�overigens�voor�vrijheid�én�verantwoordelijkheid.�Niets�is�namelijk�zo�makkelijk�als�problemen�op�te
lossen�met�andermans�geld.�Daar�zijn�wij�dus�niet�zo�van!
Er�is�in�mijn�optiek�geen�principieel�verschil�tussen
de�Spar�in�Vathorst,�Amersfoort,�die�door�een�recall�van
spulletjes�schade�lijdt�en�een�teler�onder�de�rook�van
Moerdijk.�Dat�is�in�principe�hetzelfde.�Het�is�dus�in�mijn
ogen�slechts�de�vraag�waar�de�verantwoordelijkheid�komt
te�liggen�als�de�overheid�heeft�geadviseerd�om�iets�te
doen.�Het�antwoord�op�die�vraag�wacht�ik�nu�af.
Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Die�principes�zijn�mooi�en�ik�ben�ook�helemaal�niet�bang
voor�eigen�verantwoordelijkheid.�Ik�voel�mij�dan�ook�helemaal�niet�aangesproken.
Er�ligt�een�plan�om�de�Europese�portemonnee�te�trekken�voor�een�opslagregeling�voor�varkensvlees.�Moet
ik�uit�uw�antwoord�opmaken�dat�de�VVD�de�partij�is�van
de�varkens-�en�kippenboeren,�maar�niet�van�de�agrariërs
rondom�Moerdijk?
De�heer�Leegte�(VVD):
Ik�ga�niet�over�de�conclusies�van�mevrouw�Ouwehand.
Ik�vind,�en�daarmee�herhaal�ik�mijzelf,�dat�de�overheid
risico’s�beheersbaar�moet�maken.�Dat�is�ook�de�reden�dat
ik�het�GroenLinks-voorstel�steun�om�in�kaart�te�brengen

Tweede�Kamer

Schaderegeling�Moerdijk

welke�risico’s�er�aan�bedrijven�kleven�en�hoe�wij�die�beheersbaar�kunnen�maken.�Het�opvangen�van�de�gevolgen
van�een�brand�is�in�de�eerste�plaats�de�verantwoordelijkheid�van�de�samenleving�zelf.

De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Voorzitter.�De�impact�van�de�brand�bij�Chemie-Pack�in
Moerdijk�is�voor�met�name�vollegrondsgroentebedrijven
in�de�omgeving�van�Moerdijk�fors.�Wij�hebben�daarover
het�nodige�gewisseld.�Het�gaat�daarbij�om�directe�schade,
in�de�zin�van�overrijpe�en�onverkoopbare�producten,�en
indirecte�schade�zoals�een�ongunstige�marktsituatie,�tijdelijk�overaanbod�en�soms�onwillige�afnemers,�wat�van�hun
kant�begrijpelijk�is�maar�wat�wel�een�enorme�impact�heeft
op�de�bedrijven�zelf.�Mijn�fractie�is�van�mening�dat�het
merendeel�van�deze�schade�niet�tot�het�normale�bedrijfsrisico�gerekend�kan�worden.�De�grote�vraag�is�evenwel
waar�die�schade�dan�moet�worden�neergelegd:�moet�die
bij�de�overheid�liggen?�Daarover�zijn�hele�discussies�gevoerd.�De�getroffen�ondernemers�hebben�schaderapporten�op�laten�stellen�en�hun�claims�ingediend�bij�de�goede�partij,�namelijk�Chemie-Pack.�Wij�vrezen�echter�dat�het
proces�lang�gaat�duren�en�de�ondernemers�de�dupe�worden�van�het�juridisch�gesteggel�over�de�aansprakelijkheid.
Juridisch�is�het�namelijk�niet�simpel�want�wat�is�de�rol
van�Chemie-Pack�enerzijds�en�het�Rijk�anderzijds�in�de�afwikkeling,�de�advisering,�de�monsterafname�en�de�late
constatering�dat�de�gewassen�geen�problemen�opleveren?�Daar�zit�volgens�mij�het�punt:�kan�de�overheid�daarin�een�rol�spelen�zodat�mensen�niet�jarenlang�op�hun�geld
moeten�wachten�terwijl�zij�zich�al�in�moeilijke�bedrijfsomstandigheden�bevinden?�Het�gaat�niet�om�de�schade�an
sich,�maar�om�een�soort�financieringsrol�van�die�overheid
in�de�zin�van:�help�die�ondernemers�de�winter�door.
Mijn�fractie�vraagt�de�regering�dan�ook�om�op�korte�termijn�een�schaderegeling�op�te�stellen�voor�de�getroffen
agrarische�bedrijven,�om�ze�uit�de�brand�te�helpen.�Daarna�kan�de�tijd�genomen�worden�voor�een�zorgvuldige�afhandeling�van�de�claims.�Die�regeling�zou�zodanig�in�elkaar�moeten�zitten�dat�aan�het�recht�van�de�overheid�versus�Chemie-Pack�geen�schade�wordt�berokkend.�Er�is�een
motie�ingediend�en�ik�hoor�graag�dat�de�beantwoording
van�de�staatssecretaris�zodanig�is�dat�die�volstrekt�overbodig�wordt�en�ingetrokken�kan�worden.�Ik�ga�daar�eerlijk�gezegd�ook�wel�een�beetje�van�uit�gelet�op�de�signalen�– ik�weet�daarvan�echter�niet�het�fijne –�van�het�overleg�tussen�het�ministerie�van�ELI�en�de�getroffen�partijen.
De�voorzitter:
Er�is�nog�geen�motie�ingediend.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Ik�weet�niet�precies�wat�de�formulering�is.�De�motie�die�ingediend�is�en�vervolgens�weer�niet�ingediend�is?
De�voorzitter:
Zij�is�niet�ingediend.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
De�besproken�motie.�De�aangekondigde�motie�die�in
tweede�termijn�wordt�ingediend.
De�voorzitter:
Ik�heb�mevrouw�Wiegman�wakker�gemaakt.

3 februari 2011
TK�48

48-2-10

Dijkgraaf
Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
Ja.�Ik�kan�de�heer�Dijkgraaf�helpen.�Het�gaat�gewoon�om
de�motie�die�op�13 januari�is�ingediend�en�waarop�op
18 januari�een�reactie�van�het�kabinet�is�gekomen.
De�voorzitter:
Dan�is�dat�weer�helder.�Dank�u�wel�mevrouw�Wiegman.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Ik�ontvang�graag�op�korte�termijn�een�inhoudelijk�voorstel.
Ik�heb�nog�een�ander�punt.�Het�Productschap�Tuinbouw
en�LTO�Noord�hebben�enkele�voorstellen�gedaan�met�het
oog�op�de�toekomst,�nog�los�van�deze�specifieke�case.�Zij
vragen�om�snellere�duidelijkheid�over�de�afbakening�van
het�effectgebied�en�de�schadelijke�stoffen�waarop�gewassen�gecontroleerd�moeten�worden.�Wat�nu�heeft�plaatsgevonden,�moeten�wij�eigenlijk�voorkomen�in�de�toekomst.�Is�de�staatssecretaris�bereid�om�deze�voorstellen
serieus�te�bekijken?�Hieraan�is�ook�die�structurele�oplossing�verbonden.�Ik�voel�mij�er�eerlijk�gezegd�onprettig�bij
dat�wij�dit�debat�met�elkaar�moeten�voeren.�Wij�weten�dat
eens�in�de�zoveel�tijd�dit�soort�rampen�plaatsvindt�en�het
zou�dan�ook�volstrekt�helder�moeten�zijn�wat�de�overheid
al�dan�niet�op�de�plank�heeft�liggen�voor�ondernemers.�Eigenlijk�zou�daar�alleen�in�zeer�uitzonderlijke�gevallen�nog
een�schepje�bovenop�moeten�worden�gedaan.�Dit�soort
debatten�zou�volstrekt�overbodig�moeten�zijn.�Ik�denk�dat
de�Kamer�aan�het�kabinet�en�de�staatssecretaris�mag�vragen�om�iets�naar�de�Kamer�te�sturen�wat�voorkomt�dat�wij
hier�bij�een�volgend�incident�weer�staan.
De�voorzitter:
De�staatssecretaris�heeft�gevraagd�om�een�schorsing�van
vijf�minuten�zodat�hij�zich�kan�voorbereiden�op�de�antwoorden.�Ik�schors�de�vergadering�iets�ruimer�tot�11.20
uur.
De�vergadering�wordt�van�11.13�uur�tot�11.20�uur�geschorst.
Staatssecretaris�Bleker:
Voorzitter.�Als�ik�het�goed�begrepen�heb,�is�dit�spoeddebat�aangevraagd�door�mevrouw�Jacobi.�Het�spoeddebat
richt�zich�op�Moerdijk�en�de�gevolgen�voor�de�land-�en
tuinbouw�in�de�omgeving�van�Moerdijk.�Daarop�heeft�de
regering�zich�al�geprepareerd.�Dat�betekent�ook�dat�ik�in
staat�ben�om�mijn�antwoorden�op�dat�onderwerp�te�richten.�Lopende�het�debat�zijn�er�vele�aspecten�aan�de�orde�gekomen�rond�andere�bedrijven�waar�mogelijk�risico’s
zijn,�de�Brzo-bedrijven.�Er�zijn�vragen�gesteld�over�de�toepassing�van�de�wet�uit,�naar�ik�meen,�1998.�Er�is�gevraagd
hoe�het�precies�zit�met�de�aansprakelijkheidsschade�enzovoorts.
Ik�stel�de�Kamer�voor�om�het�debat�met�de�vragen�in�alle�scherpte�te�vervolgen�op�het�moment�dat�de�brief�die
de�regering�in�voorbereiding�heeft,�er�is.�Dat�is�de�brief
waar�de�heer�Leegte�over�sprak�en�die�integraal�gaat�over
de�gevolgen,�de�schade�en�dat�soort�zaken�meer.�Die�brief
is�toegezegd�door�minister�Opstelten�en�zal�er�volgende
week�zijn.

Tweede�Kamer

Schaderegeling�Moerdijk

De�heer�Koopmans�(CDA):
Maar�mogen�wij�er�dan�wel�van�uitgaan�dat�al�datgene
wat�vandaag�vragenderwijs�is�ingebracht,�ook�van�de�zijde�van�de�regering�wordt�beantwoord�in�die�brief?
Staatssecretaris�Bleker:
Als�het�goed�is,�zijn�die�vragen�nu�al�in�de�richting�gegaan
van�de�opstellers�van�die�brief.
Mevrouw�Jacobi�(PvdA):
Ik�maak�de�opmerking�dat�mij�gistermiddag�rond�17.00
uur�bekend�werd�gemaakt�dat�er�een�brief�zou�komen�en
dat�er�geen�duidelijk�antwoord�zou�komen�in�het�spoeddebat.�Het�was�toen�veel�te�laat�om�het�spoeddebat�nog
te�kunnen�afgelasten.�Ik�vind�het�echt�wel�jammer�dat
dit,�eigenlijk�op�het�hoogtepunt�van�het�debat,�nu�de�reactie�moet�zijn.�Ik�snap�het�wel,�maar�gezien�het�feit�dat
het�spoeddebat�ook�niet�meer�mocht�worden�gecanceld,
vraag�ik�de�voorzitter�om�te�bevorderen�dat�de�staatssecretaris�er�alles�aan�doet�dat�wij�volgende�week�wel�heel
snel�het�vervolgdebat�kunnen�voeren�en�dat�dat�niet�nog
twee�weken�zal�duren.
Staatssecretaris�Bleker:
Ik�heb�aangegeven�dat�deze�aspecten�zullen�worden�benoemd�waar�dat�maar�mogelijk�is�in�de�integrale�brief,
waar�ook�de�heer�Leegte�over�sprak�en�die�morgen�in�het
kabinet�aan�de�orde�is.�De�Kamer�bepaalt�het�moment
waarop�de�discussie�daarover�plaatsvindt.�Om�het�gevoel
van�teleurstelling�toch�enigszins�terug�te�dringen,�kan�ik
wel�nog�ingaan�op�de�kwestie�van�de�land-�en�tuinbouw,
omdat�wij�daarop�wel�meer�zicht�kunnen�bieden.�Ook�de
vragen�die�daarover�zijn�gesteld,�kunnen�in�ieder�geval
goeddeels�worden�beantwoord.
De�voorzitter:
Ik�stel�voor�dat�u�dat�doet.�Mijn�voorstel�zou�eigenlijk�zijn
om�dan�de�beraadslaging�te�schorsen�en�volgende�week
een�nieuw�debat�over�de�brief�te�houden.�Dat�zou�mijn
suggestie�zijn�aan�de�Kamer.�Ik�hoor�graag�of�u�daarmee
instemt.
Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
Ik�durf�het�bijna�niet�te�zeggen�...
De�voorzitter:
U�hunkert�naar�uw�tweede�termijn,�niet?
Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
...�maar�dan�zou�ik�liever�een�tweede�termijn�willen�hebben.�Ik�heb�nog�een�boodschap�mee�te�geven�aan�de
staatssecretaris�voor�in�de�ministerraad�van�morgen.
De�voorzitter:
Dan�wachten�wij�gewoon�op�het�antwoord�van�de�staatssecretaris.�Dan�krijgt�u�uw�tweede�termijn�en�dan�ga�ik�ervan�uit�dat�anderen�geen�tweede�termijn�houden.�Dan�stel
ik�ook�voor�dat�de�tweede�termijn�van�mevrouw�Wiegman
zich�beperkt�tot�haar�inmiddels�reeds�fameuze�motie.
Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Ik�heb�ook�een�verzoek�dat�ik�aan�de�regering�wil�doen�in
tweede�termijn.

3 februari 2011
TK�48

48-2-11

Dijkgraaf
De�voorzitter:
Dan�sluit�u�zich�aan�bij�mevrouw�Wiegman.

Staatssecretaris�Bleker:
Voorzitter.�Het�is�voor�mij�als�nieuweling�altijd�weer�bijzonder�om�te�zien�hoe�de�Kamer�in�twee�of�drie�minuten�een�procedureafspraak�maakt;�ook�een�vak�apart.�Ik
spreek�dit�overigens�met�waardering�uit.
De�minister�van�Veiligheid�en�Justitie�heeft�aangekondigd�dat�er�een�brief�komt.�Deze�wordt�morgen�besproken�in�het�kabinet.�Ten�behoeve�van�het�opstellen�van�deze�brief�is�er�een�inventarisatie�uitgevoerd�van�de�gevol-

gen�en�van�mogelijke�schades�als�gevolg�van�de�brand�in
Moerdijk.�Van�deze�inventarisatie�maakt�ook�een�schets
van�de�gevolgen�voor�de�land-�en�tuinbouw�in�het�gebied
deel�uit.�Over�het�eerste�beeld�hiervan�kan�ik�wel�een�en
ander�over�zeggen.
Wij�moeten�onderscheid�maken�tussen�de�verschillende�sectoren�van�de�land-�en�tuinbouw�in�het�gebied.
Voor�de�veehouderij�zijn�de�gevolgen�tot�nu�toe�zeer�beperkt�gebleken.�Momenteel�loopt�er�nog�een�nader�onderzoek�naar�de�mogelijke�verontreiniging�van�graszoden.
Een�gelukkige�omstandigheid�is�echter�dat�wij�ons�buiten
het�groeiseizoen�en�buiten�het�weideseizoen�bevinden.
Er�wordt�nu�ook�geen�gras�geoogst�en�er�wordt�ook�geen
gras�geconsumeerd�door�de�dieren.�Zoals�het�nu�lijkt,�zijn
de�gevolgen�voor�de�veehouderij�dus�beperkt.�Eigenlijk
zijn�in�algemene�zin�de�gevolgen�voor�de�dierhouderij�beperkt.�Immers,�voor�zover�dieren�al�buiten�gehouden�worden,�was�dat�in�januari�niet�het�geval,�behoudens�misschien�een�enkel�koppel�schapen.
Dan�de�plantaardige�sector.�Er�zijn�met�name�gevolgen
voor�de�vollegrondsgroenteteelt,�in�het�bijzonder�voor�de
spruitenteelt.�Enkele�Kamerleden�hebben�dit�al�aangegeven.�Spruitentelers�hebben�direct�na�de�brand�de�in�de
koeling�staande�oogst�vernietigd.�Vervolgens�heeft�men
gedurende�een�bepaalde�periode�niet�kunnen�oogsten,
met�als�gevolg�dat�deze�producten�na�die�periode�niet
meer�goed�oogstbaar�waren.�Dit�is�gebeurd�op�advies�van
de�overheden.�Dat�advies�was�gericht�op�het�voorkomen
van�verstoring�van�het�kopersvertrouwen�in�de�groenteproducten�uit�dit�gebied�en�mogelijkerwijs�uit�Nederland.
Kopers-�en�exportvertrouwen�dienden�niet�geschaad�te
worden.�Doordat�de�sector�ons�advies�heeft�opgevolgd,�is
dat,�voor�zover�wij�dat�kunnen�overzien,�ook�niet�het�geval.�Overigens�hebben�wij�nadien�ons�oor�te�luisteren�gelegd�bij�de�Europese�Commissie.�De�Europese�Commissie
heeft�ons�in�onze�opvatting�gesterkt�dat�dit�een�verstandig
advies�was�en�dat�het�een�verstandige�handelwijze�van�de
sector�is�geweest�om�de�producten�niet�in�die�periode�op
de�markt�te�brengen�uit�het�oogpunt�van�consumentenvertrouwen�en�van�export.�Dat�is�de�situatie�met�betrekking�tot�de�vollegrondsgroenteteelt.�Daarmee�heb�ik�het
grootste�deel�te�pakken.
Vervolgens�is�de�vraag�gesteld�of�er�een�regeling�moet
komen,�specifiek�voor�de�land-�en�tuinbouwsector�of�voor
een�onderdeel�daarvan.�Ik�wil�hier�niet�op�vooruitlopen,
want�ik�ben�het�eens�met�de�sprekers�die�zeggen�dat�als
dit�al�aan�de�orde�zou�zijn,�dit�wel�een�afgewogen�geheel
moet�zijn,�binnen�het�grotere�verband�van�wat�er�in�het
gebied�gebeurd�is:�is�er�sprake�van�schade�en�hoe�moet
dit�worden�opgevangen?�Als�er�al�een�regeling�zou�komen,�zullen�wij�die�overigens�ter�consultatie�moeten�voorleggen�aan�de�Europese�Commissie,�omdat�ze�ook�op�het
punt�van�staatssteun�zou�moeten�worden�beoordeeld.
Daaraan�moet�ik�toevoegen�dat�zo’n�regeling,�als�die�er�al
zou�komen,�echt�heel�scherp�afgebakend�zou�moeten�zijn
waar�het�gaat�om�precedentwerking�en�"uitwaaieringswerking",�het�effect�dat�ze�zich�langzaam�maar�zeker�verbreedt.�Het�doel�is�immers�heel�specifiek,�als�wij�tot�zo’n
regeling�zouden�komen.�Dat�zullen�wij�morgen�met�elkaar
beoordelen.
De�heer�Dijkgraaf,�meen�ik,�sprak�over�LTO. In�het�kader
van�de�inventarisatie�van�schade�zijn�er�ook�contacten�geweest�met�LTO�om�te�bezien�waarover�wij�het�daarbij�precies�hebben.�Dit�loopt�niet�vooruit�op�een�eventuele�regeling.�Het�was�nodig�om�de�brief�die�het�kabinet�morgen
bespreekt,�waarin�het�gaat�om�een�inventarisatie�van�de

Tweede�Kamer

3 februari 2011
TK�48

Mevrouw�Jacobi�(PvdA):
Ik�had�het�eigenlijk�al�gezegd,�maar�ik�ben�akkoord�met�de
voorgestelde�procedure.
De�heer�Van�Gerven�(SP):
Ik�had�twee�moties�klaarliggen.�Ik�vind�het�prima�om�het
debat�voort�te�zetten�als�de�brief�er�ligt,�maar�ik�zou�toch
graag�de�moties�onderdeel�van�de�beraadslaging�willen
laten�uitmaken,�dus�ze�indienen�zonder�verder�debat.�Dan
zouden�wij�een�soort�derde�termijn�moeten�houden.
De�voorzitter:
Nee,�dan�houden�wij�nu�een�tweede�termijn�en�dient�u
sec�uw�motie�in.�Dat�mag.�U�kunt�ook�in�overweging�nemen�om�uw�moties�gewoon�volgende�week�in�te�dienen.
Dat�lijkt�mij�een�stuk�logischer,�want�u�heeft�uw�punten
gemaakt�en�u�krijgt�antwoord�in�de�brief�van�de�regering.
Ik�raad�het�u�aan.�Ik�begrijp�dat�u�geen�moties�gaat�indienen,�mijnheer�Van�Gerven?
De�heer�Van�Gerven�(SP):
Ik�denk�dat�als�de�ChristenUnie�een�motie�indient,�ook�andere�fracties�dat�moeten�doen�of�in�ieder�geval�die�mogelijkheid�moeten�hebben.�Dat�lijkt�mij�het�meest�fair.
De�voorzitter:
Wij�houden�gewoon�een�tweede�termijn�en�dan�zien�wij
wel�wie�er�verschijnt.
De�heer�Koopmans�(CDA):
Voorzitter.�Ik�heb�opmerkingen�gemaakt�over�de�indiening
van�een�motie�in�eerste�termijn�door�mevrouw�Wiegman.
Dan�kan�ik,�denk�ik,�niet�zeggen�dat�een�tweede�termijn
geen�goed�idee�is.�Ik�gun�haar�deze�van�harte.
De�voorzitter:
Wij�gunnen�mevrouw�Wiegman�haar�tweede�termijn.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Voorzitter.�Ik�word�als�medeondertekenaar�vermeld�op�de
motie.�Ik�sta�inhoudelijk�achter�de�motie,�maar�ik�vind�het
procedureel�wel�correct�om�die�brief�af�te�wachten�en�de
motie�in�te�dienen�als�blijkt�dat�deze�nog�steeds�nodig�is.
Zelf�ben�ik�niet�voor�een�tweede�termijn.�Ik�gun�andere�leden�graag�een�tweede�termijn,�maar�ik�zal�de�motie�dan
niet�meeondertekenen.
De�voorzitter:
Ik�geef�gelegenheid�voor�een�tweede�termijn.�Wij�zullen
een�beperkt�aantal�sprekers�hebben.
De�staatssecretaris�geeft�nu�antwoord�op�de�kern.

Schaderegeling�Moerdijk

48-2-12

Bleker
schade�in�het�gebied,�goed�te�kunnen�opstellen�en�daarvoor�input�te�kunnen�leveren.
Mocht�het�zo�zijn�dat�er�een�regeling�komt,�laat�dat�onverlet�de�primaire�positie�van�het�bedrijf�waar�de�brand
is�geweest.�Dat�doet�dus�niet�af�aan�de�primaire�verantwoordelijkheid�van�dit�bedrijf.�Ook�het�advies�van�de�autoriteiten�om�de�oogst�te�staken�en�het�op�de�markt�brengen�van�producten�achterwege�te�laten,�laat�onverlet�de
aansprakelijkheid�van�het�bedrijf�Chemie-Pack.
De�antwoorden�op�de�overige�vragen�zullen�zo�goed
mogelijk�worden�verwerkt�in�de�aangekondigde�brief.
De�voorzitter:
Is�dit�het�einde�van�uw�termijn?
Staatssecretaris�Bleker:
Ja.
De�voorzitter:
Helder.�Een�vraag�van�mevrouw�Ouwehand.
Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Over�de�verantwoordelijkheid�van�Chemie-Pack�is�geen
discussie�nodig.�Dat�is�de�vraag�ook�niet.�Daarin�zij�wij�het
eens�met�de�staatssecretaris.�De�staatssecretaris�moest
een�beetje�lachen�toen�ik�zei�dat�het�CDA�de�boeren�lelijk�in�de�steek�laat.�Het�gaat�mij�om�de�vraag�wanneer
de�overheid�zich�moet�opwerpen�en�wanneer�niet.�Ik�begrijp�deze�staatssecretaris�niet.�In�Europa�zegt�hij�in�verband�met�de�dioxinecrisis�wel:�laten�wij�een�pot�maken
en�varkensvlees�opslaan�omdat�het�zo�vervelend�is�voor
de�ondernemers�die�nu�met�lage�prijzen�te�maken�hebben.�Waarom�zegt�hij�dat�daarbij�wel�en�is�hij�in�dit�geval
zo�aarzelend�en�terughoudend,�en�vindt�hij�dat�we�er�eerst
nog�maar�eens�goed�naar�moeten�kijken?�Wat�is�het�verschil?
De�voorzitter:
Helder.�De�staatssecretaris.
Staatssecretaris�Bleker:
Er�is�een�heel�groot�verschil.�Als�het�gaat�om�de�dioxinekwestie�is�er�een�bestaande�Europese�regeling,�een�Europese�interventiemaatregel.�In�geval�van�ernstige�verstoring�van�de�markt�als�gevolg�van�omstandigheden�zoals
aangegeven,�de�dioxinekwestie�in�Duitsland,�zijn�er�deze
opslagregeling�en�nog�een�aantal�andere�interventiemogelijkheden.�Dat�is�het�grote�verschil.�Het�gaat�in�het�geval
dat�wij�nu�bespreken�om�een�lokale�situatie,�waarvoor�wij
dus�niet�direct�Europese�regelgeving�of�een�Europese�interventiemogelijkheid�kunnen�inzetten.
Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Dan�verschillen�wij�dus�van�mening�over�de�inschatting
of�het�hierbij�wel�of�niet�mogelijk�is.�Als�het�mogelijk�zou
zijn,�zou�de�staatssecretaris�immers�allang�dat�noodfonds
of�dat�schadefonds�hebben�opgericht.�Mag�ik�het�zo�begrijpen?
Staatssecretaris�Bleker:
Mevrouw�Ouwehand�maakte�de�vergelijking�met�de�dioxinezaak:�waarom�wel�de�tijdelijke�opslagregeling�in�het
geval�van�de�dioxinezaak�en�hierbij�niet�enige�regeling?
Daarop�heb�ik�geantwoord�dat�er�een�groot�verschil�tussen�beide�situaties�is,�niet�meer�en�niet�minder.�Dat�was
ook�de�vraag�van�mevrouw�Ouwehand.

Tweede�Kamer

Schaderegeling�Moerdijk

Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Ik�heb�een�zwaar�punt�gemaakt�van�goede�communicatie.
Nu�hoor�ik�de�staatssecretaris�zeggen�dat�er�"misschien
een�enkel�koppeltje�schapen"�buiten�liep.�Ik�ben�maar�één
dag�in�het�gebied�geweest.�Ik�ben�daar�fors�door�allerlei
mensen�rondgereden�en�heb�allerlei�bedrijven�bezocht.
Ik�heb�al�geconstateerd�dat�er�echt�veel�meer�dieren�buiten�waren�dan�een�enkel�koppeltje�schapen.�Graag�hoor�ik
dus�waarop�de�staatssecretaris�dat�baseert.
Het�tweede�punt�betreft�het�kopersvertrouwen.�Er�werd
gezegd�dat�het�in�Nederland�wel�meeviel.�Dat�geldt�niet
voor�de�biologische�boeren.�Er�is�een�zichtbare�afname�in
de�verkoop�van�hun�biologische�producten�en�hun�biologische�tassen.�Waarop�baseert�de�staatssecretaris�dat?�Ik
vraag�hem�nadrukkelijk�om�zorgvuldig�te�communiceren.
Dan�kom�ik�bij�mijn�laatste�punt.�De�staatssecretaris�zei
net�dat�de�verkoopstop�goed�was�geweest�voor�het�exportvertrouwen.�Maar�het�kan�toch�niet�zo�zijn�dat�de�kosten�van�het�vertrouwen�in�zijn�algemeenheid�in�Nederlandse�producten�worden�afgewenteld�op�een�handvol
boeren�in�dit�gebied?�Ik�neem�aan�dat�de�staatssecretaris
dat�met�mij�eens�is.
Staatssecretaris�Bleker:
De�uitdrukking�"koppeltje�schapen"�neem�ik�terug.�U�bent
er�meer�geweest�dan�ik;�er�liepen�toch�dieren�buiten,
maar�gelukkig�liep�er�geen�melkvee�want�daarvoor�was
het�niet�het�seizoen.�Het�is�duidelijk.�Ik�sluit�mij�aan�bij�de
waarneming�van�mevrouw�Van�Tongeren;�zij�woont�er,
denk�ik,�dichterbij.
Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Ik�woon�in�Amsterdam.
Staatssecretaris�Bleker:
Dat�is�dichterbij�dan�waar�ik�woon.
Wat�het�kopersvertrouwen�betreft�het�volgende.�Het�advies�en�de�manier�waarop�de�sector�dat�heeft�opgepakt
zijn�ook�door�de�Europese�Commissie�ondersteund�als
een�maatregel�die�in�ieder�geval�bijdraagt�aan�behoud
van�kopersvertrouwen.�Ten�aanzien�van�dat�kopersvertrouwen�zijn�natuurlijk�veel�meer�dingen�aan�de�orde,
maar�het�wordt�wel�als�een�bijdrage�daaraan�en�aan�het
exportvertrouwen�gezien.�Dat�heb�ik�geconstateerd.�Morgen�in�de�kabinetsvergadering�zullen�wij�moeten�beoordelen�hoe�wij�dat�dan�verder�zien.
Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Het�punt�in�verband�met�de�geleden�schade�is�natuurlijk
het�volgende.�Ik�kan�best�de�redenering�van�de�staatssecretaris�hierover�volgen�dat�het�buitenland�meer�vertrouwt�op�onze�producten�als�wij�direct�stoppen�met�verkopen.�Maar�het�is�van�tweeën�één:�óf�wij�nemen�landsbreed�zo’n�maatregel�om�het�vertrouwen�in�alle�Nederlandse�producten�te�houden,�waarbij�er�ook�een�verantwoordelijkheid�is�om�deze�individuele�mensen�gerust�te
stellen;�óf�het�is�het�verhaal�van�"geen�gevaar�voor�de
volksgezondheid,�niks�aan�de�hand�met�deze�producten;
u�kunt�ze�rustig�eten".�Dan�kun�je�zeggen�dat�ze�rustig�verkocht�konden�worden�waardoor�er�een�heel�stuk�minder
schade�is�en�er�ook�minder�verantwoordelijkheid�bij�de
overheid�ligt�om�eventueel�bij�te�springen.
Staatssecretaris�Bleker:
Dat�is�een�valide�redenering.�Het�enige�wat�ik�kan�zeggen,
is�dat�wij�een�advies�hebben�uitgebracht,�en�dat�dit�advies

3 februari 2011
TK�48

48-2-13

Bleker
vrijwillig�maar�wel�heel�correct�is�opgevolgd�door�de�bedrijven�in�het�gebied�en�dat�het�naderhand�door�de�Europese�Commissie�als�een�verstandige�handelwijze,�zowel
van�ons�als�van�de�bedrijven,�werd�beoordeeld,�in�het�belang�van�het�tegengaan�van�marktverstoring�en�in�het�belang�van�het�kopersvertrouwen.�Dat�zijn�de�feiten�van�nu.
Ik�heb�de�gevolgen�aangegeven�en�aangegeven�hoe�het
advies�is�beoordeeld.�Dat�zullen�wij�meewegen�in�die�brede�integrale�brief�over�hoe�om�te�gaan�met�een�en�ander.
Ik�spreek�inderdaad�een�beetje�met�meel�in�de�mond,�omdat�er�morgen�een�brief�bij�het�kabinet�ligt�die�over�heel
veel�gaat�en�ook�een�stukje�over�het�onderwerp�waarover
dit�spoeddebat�wordt�gevoerd.�Ik�kan�het�niet�mooier�maken�dan�het�is.
De�voorzitter:
Dat�maken�wij�hier�niet�elke�dag�mee;�een�bewindspersoon�die�toegeeft�met�meel�in�de�mond�te�spreken.
De�heer�Dijkgraaf�(SGP):
Het�is�wel�goed�dat�het�helder�wordt�vastgesteld,�en�volgens�mij�ook�correct.�Terecht�geeft�de�staatssecretaris
aan�dat�er�geen�precedentwerking�van�moet�uitgaan.�Wij
moeten�niet�een�soort�gewoonterecht�creëren,�waarbij
een�stapeling�van�dit�soort�regelingen�optreedt.�Vandaar
ook�juist�mijn�vraag�over�een�structurele�oplossing.�Wij
moeten�van�dit�debat�ook�leren�dat�wij�misschien�behoefte�hebben�aan�meer�duidelijkheid�in�vergelijkbare�gevallen.�Het�punt�is�dat�het�natuurlijk�ook�de�portefeuille�van
de�staatssecretaris�overstijgt.�Ik�kan�mij�dus�voorstellen
dat�daarom�ook�wat�meer�afstemming�nodig�is,�bijvoorbeeld�met�de�minister�van�BZK. Kan�de�staatssecretaris
toezeggen�dat�hij�in�de�brief�op�zijn�minst�in�procedurele�vorm�ingaat�op�de�vraag�hoe�wij�dit�proces�met�elkaar
ingaan,�waarbij�het�kabinet�inventariseert�of�er�behoefte
is�aan�meer�duidelijkheid�en,�zo�ja,�hoe�wij�dit�dan�met�elkaar�gaan�vormgeven?�Dat�lijkt�mij�een�beetje�losstaan
van�de�problematiek�rond�Moerdijk�an�sich.
Staatssecretaris�Bleker:
In�procedurele�zin�lijkt�mij�dat�mogelijk.�Dat�zal�waarschijnlijk�inhouden�dat�wij�er�dan�later�uitgebreider�op�terugkomen.
De�heer�Koopmans�(CDA):
De�staatssecretaris�maakte�al�enkele�opmerkingen�over
de�procedures�hier.�Ik�hecht�er�toch�aan�om�het�volgende�te�zeggen.�De�regering�heeft�een�brief�toegezegd�die
voor�eind�januari�zou�komen.�Wij�hebben�een�debat�gepland.�Het�lag�wel�heel�erg�voor�de�hand�dat�de�regering
vóór�dit�debat,�of�in�elk�geval�in�dit�debat,�zou�zeggen�wat
zij�destijds�voor�eind�januari�had�aangekondigd.�Met�alle
respect,�maar�we�hadden�dit�debat�net�zo�goed�niet�kunnen�organiseren.�Ik�vind�dat�jammer.�Ik�hecht�er�ook�aan
dat�alle�punten�die�in�dit�debat�door�de�fracties�naar�voren�zijn�gebracht,�worden�meegenomen�in�de�brief�die
morgen�aan�de�orde�komt,�en�niet�alleen�in�procedurele
zin.�Anders�zitten�we�volgende�week�bij�de�beoordeling
van�de�moties�weer�met�de�handicap�dat�we�nog�niet�alles�weten.�Ik�vind�dat�er�duidelijkheid�moet�komen.
Staatssecretaris�Bleker:
Ik�kan�me�voorstellen�dat�de�heer�Koopmans�liever�een
andere�route�had�gehad,�namelijk�eerst�de�brief�en�dan
het�debat.�De�brief�is�toegezegd�voor�eind�januari.�Dat�is
niet�gelukt.�Het�wordt�de�eerste�week�van�februari.�We

Tweede�Kamer

Schaderegeling�Moerdijk

zullen�waar�mogelijk�de�punten�uit�deze�eerste�termijn
verwerken�in�de�brief.�Dan�hoeft�er�geen�herhaling�van
zetten�plaats�te�vinden.
De�voorzitter:
Dan�zijn�we�aan�het�eind�van�de�eerste�termijn�van�de
staatssecretaris�gekomen.�Dan�is�het�woord�aan�mevrouw
Wiegman�voor�het�indienen�van�haar�motie.�Nee,�ik�vergis
me.�Mevrouw�Jacobi�is�de�eerste�spreker.

Mevrouw�Jacobi�(PvdA):
Voorzitter.�Mijn�inhoudelijke�reactie�bewaar�ik�graag�voor
het�nieuw�te�plannen�spoeddebat.�Ik�wil�wel�een�procedurele�opmerking�maken.�Ik�baal�erg�van�het�gegeven�dat
we�al�twee�weken�weten�dat�we�vandaag�over�de�Moerdijkbrand�spreken,�maar�dat�er�gistermiddag�rond�het�tijdstip�van�17.00�uur,�waarop�er�geen�agendabeïnvloeding
van�de�Tweede�Kamer�meer�kan�plaatsvinden,�een�telefoontje�kwam�dat�er�een�brief�komt�van�de�regering.�Ik
verzoek�de�regering�om�het�eerder�te�melden�als�dit�soort
brieven�later�komt.�Deze�brief�was�trouwens�eind�januari
al�toegezegd�en�wat�dat�betreft�was�het�spoeddebat�dus
keurig�gepland.�Dan�hoeven�we�geen�debatten�meer�te
voeren�die�als�een�nachtkaars�uitgaan,�terwijl�er�toch�veel
op�het�spel�staat.�Ik�vraag�de�staatssecretaris�ook�om�dit
morgen�in�de�ministerraad�aan�de�orde�te�stellen,�zodat
we�een�goede�samenwerking�houden.�Hier�wordt�ik�namelijk�een�beetje�chagrijnig�van,�hoewel�ik�een�positief�type�ben.
De�voorzitter:
Dan�zullen�we�nu�eens�informeren�naar�de�gemoedstoestand�van�de�heer�Van�Gerven.�Nee,�ik�vergis�me�weer.
Het�woord�is�aan�mevrouw�Wiegman,�want�zij�is�later�ingevoegd�als�tweede�spreker.�Die�volgorde�handhaven�wij.

Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
Voorzitter.�Ik�had�vandaag�eerlijk�gezegd�verwacht�dat�er
wel�iets�meer�woorden�gewijd�zouden�worden�aan�het
feit�dat�toegezegde�brieven�niet�zijn�binnengekomen.�Dat
moet�mij�echt�van�het�hart.�Ik�zal�nu�mijn�motie�indienen.
Ik�wil�daarbij�het�volgende�opmerken.�De�staatssecretaris�heeft�gezegd�dat�de�mogelijke�regeling�scherp�afgebakend�moet�zijn�en�dat�er�een�verantwoordelijkheid�ligt
bij�het�bedrijf.�Dat�beoog�ik�met�deze�motie�ook�zeker.�Er
moet�geen�precedentwerking�van�de�regeling�uitgaan�en
ook�moeten�beurzen�niet�te�gemakkelijk�worden�getrokken.�Er�moet�echter�wel�recht�worden�gedaan�aan�getroffen�boeren�en�tuinders.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�boeren�en�tuinders�in�de�omgeving�van
Chemie-Pack�forse�schade�lijden,�onder�andere�vanwege
de�onverkoopbaarheid�van�hun�producten;

3 februari 2011
TK�48

48-2-14

Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
constaterende�dat�deze�boeren�en�tuinders�individuele
claims�moeten�indienen�tegen�Chemie-Pack�om�de�schade�te�kunnen�verhalen;

en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.

overwegende�dat�boeren�en�tuinders�nu�al�acuut�in�financiële�problemen�kunnen�komen,�terwijl�de�afwikkeling�van
de�claims�mogelijk�jaren�kan�duren;

De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�de�leden�Van�Gerven,
Jacobi�en�Ouwehand.�Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening
ervan�voldoende�ondersteund.
Zij�krijgt�nr.�89�(26956).

constaterende�dat�bij�de�toenmalige�ATF-brand�te�Drachten�de�schadeafhandeling�zo’n�twee�jaar�heeft�geduurd;

De�heer�Koopmans�(CDA):
Wat�betekent�hier�het�woord�"adequaat"?

verzoekt�de�regering,�een�noodfonds�op�te�richten�waarmee�aan�reële�claims�van�boeren�en�tuinders�die�direct
schade�hebben�geleden,�tegemoetgekomen�kan�worden,�waarna�het�schadebedrag�door�de�overheid�verhaald
wordt�op�Chemie-Pack,

De�heer�Van�Gerven�(SP):
Dat�er�geen�sprake�is�van�onderverzekering.�Wij�horen�nu
dat�Chemie-Pack�onderverzekerd�is.�De�verzekering�van
Chemie-Pack�dekt�niet�alle�schade�die�door�de�ramp�ontstaan�is.�Ik�begrijp�dat�er�een�gat�is�van�misschien�wel�50
mln.�Er�zit�een�groot�gat�tussen�het�verzekerde�bedrag�en
de�schade�van�het�waterschap,�van�de�individuele�boeren
en�wellicht�nog�anderen.�Als�de�aansprakelijkheidsverzekering�de�schade�niet�dekt,�vind�ik�het�goed�dat�alle�aansprakelijkheidsverzekeringen�van�bedrijven�in�Nederland,
met�name�van�de�bedrijven�uit�de�Brzo-groep�waarbij�dit
een�rol�zou�kunnen�spelen,�getoetst�worden.�Als�die�niet
op�orde�zijn,�moeten�de�bedrijven�zich�fatsoenlijk�verzekeren.

en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.
De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�de�leden�Wiegman-van
Meppelen�Scheppink,�Jacobi,�Van�Tongeren,�Ouwehand
en�Van�Gerven.
Zij�krijgt�nr.�88�(26956).
De�heer�Leegte�(VVD):
Als�we�als�Kamer�weten�dat�er�eind�januari�een�brief�komt
en�wij�toch�een�spoeddebat�doorzetten,�hebben�we�daar
ook�een�eigen�verantwoordelijkheid�in.�In�die�zin�vind�ik
dat�we�het�onszelf�ook�aan�moeten�trekken.
Mevrouw�Wiegman-van�Meppelen�Scheppink
(ChristenUnie):
Laat�ik�erbij�zeggen�dat�de�ChristenUnie�niet�bekendstaat
als�een�partij�die�om�de�haverklap�allerlei�spoeddebatten
aanvraagt.�Als�de�regering�meldt�dat�er�voor�eind�januari
een�brief�ligt�met�duidelijkheid�over�de�mogelijke�vormgeving�van�een�mogelijke�schaderegeling,�dan�verwacht�ik
dat�die�afspraak�nagekomen�wordt.�Als�dit�niet�gebeurt,
vind�ik�het�heel�normaal�dat�er�een�spoeddebat�plaatsvindt.�Het�is�verder�nog�veel�normaler�dat�de�regering�dan
voor�dat�spoeddebat�ervoor�zorgt�dat�die�brief�er�ligt.

De�heer�Van�Gerven�(SP):
Voorzitter.�U�bent�nog�steeds�in�een�goede�gemoedstoestand.�De�SP-fractie�zal�zich�beperken�tot�het�indienen
van�twee�moties,�mede�namens�een�aantal�anderen.�Dan
zullen�wij�op�een�later�tijdstip�wel�horen�wat�het�kabinet
daarvan�vindt.�Ik�dien�nu�de�eerste�motie�in.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�Chemie-Pack�vermoedelijk�onderverzekerd�is�voor�calamiteiten�en�de�gevolgen�daarvan;

De�heer�Koopmans�(CDA):
Betekent�"adequaat"�in�de�ogen�van�de�heer�Van�Gerven
bij�wijze�van�spreken�bijna�"oneindig"�of�vindt�hij�dat�de
regering,�als�deze�motie�aangenomen�wordt,�met�een
brief�moet�komen�waarin�alle�aspecten�die�te�maken�hebben�met�de�hoogte�van�het�bedrag,�nog�eens�even�goed
aan�de�orde�moeten�komen?
De�heer�Van�Gerven�(SP):
Dat�lijkt�mij�ook�prima.�Ik�roep�de�wettelijke�aansprakelijkheidsverzekering�voor�individuen�in�herinnering.�Voor
één�persoon�is�die�bijvoorbeeld�al�1,25�mln.�Als�ik�dan�kijk
naar�de�manier�waarop�Chemie-Pack�verzekerd�is,�vind�ik
de�verhouding�helemaal�scheef.�Voor�deze�potentieel�zeer
gevaarlijke�bedrijven�moet�mijns�inziens�de�verzekering
veel�hoger�zijn�om�dit�soort�risico’s�te�voorkomen.
Ik�dien�nu�de�tweede�motie�in.
Motie
De�Kamer,
gehoord�de�beraadslaging,
overwegende�dat�hulpverleners,�onder�wie�de�brandweer,
en�burgers�mogelijk�gezondheidsschade�hebben�opgelopen�door�de�brand�bij�Chemie-Pack;
spreekt�uit�dat�er�een�regeling�dient�te�worden�getroffen
dat�deze�personen�bij�aangetoonde�gezondheidsschade
een�schadeloosstelling�ontvangen�vanuit�het�principe�dat
de�veroorzaker�betaalt,
en�gaat�over�tot�de�orde�van�de�dag.

spreekt�uit�dat�alle�Brzo-bedrijven�in�Nederland�getoetst
dienen�te�worden�op�een�adequate�verzekering�tegen�calamiteiten�en�zich�adequaat�dienen�te�verzekeren�tegen
aansprakelijkheid�bij�calamiteiten,

De�voorzitter:
Deze�motie�is�voorgesteld�door�de�leden�Van�Gerven,
Jacobi�en�Ouwehand.�Naar�mij�blijkt,�wordt�de�indiening
ervan�voldoende�ondersteund.

Tweede�Kamer

3 februari 2011
TK�48

Schaderegeling�Moerdijk

48-2-15

Van�Gerven
Zij�krijgt�nr.�90�(26956).

Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Voorzitter.�Ik�sluit�mij�aan�bij�de�heldere�opmerkingen
van�de�ChristenUnie�over�de�brief.�Nu�wij�het�toch�over
brieven�hebben,�wil�ik�er�ook�graag�een�ontvangen�over
de�voortgang�van�de�door�GroenLinks�voorgestelde
quickscan,�vooral�met�het�oog�op�Oosterhout.�Die�motie�is�Kamerbreed�aangenomen.�Hoe�staat�het�daarmee?
De�burgemeester�van�Oosterhout�zegt�dat�de�situatie�momenteel�zo�is,�dat�de�veiligheidsplannen�niet�eens�opgesteld�kunnen�worden�omdat�de�stappen�daaraan�voorafgaand�ontbreken.�De�media�moeten�hier�niet�het�werk�van
de�overheid�doen.�Het�kan�ook�niet�zo�zijn�dat�de�overheid
overgegaan�is�tot�de�orde�van�de�dag,�nadat�deze�motie
aangenomen�is.�Daarom�doe�ik�dit�concrete�verzoek�aan
de�regering.

Mevrouw�Ouwehand�(PvdD):
Voorzitter.�Wat�krom�is,�valt�niet�recht�te�praten�en�dat
hebben�wij�vandaag�weer�gemerkt.�Waarom�wel�regelingen�voor�de�opslag�van�varkensvlees?�Waarom�dure
Europese�promotiecampagnes�om�imagoschade�in�de
pluimveesector�op�te�lossen,�om�melk�drinken�te�bevorderen�en�niet�een�garantstelling�voor�de�landbouwers�rondom�Moerdijk,�die�zich�nu�geconfronteerd�zien�met�mogelijk�jarenlange�juridische�processen?�De�CDA-fractie�snapt
het�wel,�want�die�wees�ook�naar�een�rol�van�de�overheid
in�dezen.�Wellicht�valt�er�iets�te�zeggen�voor�een�tegemoetkoming�vanuit�de�overheid,�omdat�die�boeren�het
gezondheidsadvies�hebben�opgevolgd.�Daar�zit�precies
ons�punt.�Dat�gaat�een�jarenlang�juridisch�steekspel�worden�en�dat�moet�je�de�boeren�niet�willen�aandoen.�Ik�doe
een�dringend�beroep�op�de�partijen�die�zich�boervriendelijk�noemen�om�hier�gewoon�een�goede�en�verstandige�keuze�te�maken.�Het�gaat�niet�om�grote�uitgaven�uit
de�staatskas.�Waar�dat�wel�moet,�zullen�wij�dan�wel�zien.
Maar�dat�gaat�over�jaren�pas�blijken,�voorspel�ik�u.�Die�garantstelling�is�toch�het�minste�wat�wij�de�boeren�daar�kunnen�gunnen.

Staatssecretaris�Bleker:
Als�dat�toen�is�afgesproken,�is�het�maart.
Ik�kom�op�de�drie�moties.�Soms�gaan�helderheid�van
de�kant�van�de�regering�en�tevredenheid�bij�de�Kamer�niet
samen.�Dat�zal�nu�ook�het�geval�zijn.�Mijn�reactie�op�de
drie�moties�is�identiek:�namens�de�regering�kan�ik�de�Kamer�zeggen�dat�wij�de�moties�ontraden�in�afwachting�van
de�beraadslaging�in�het�kabinet.
De�heer�Koopmans�(CDA):
Vanwege�de�wijze�waarop�de�staatssecretaris�het�oordeel
uitspreekt,�lijkt�het�mij�handig�om�te�weten�wanneer�precies�wij�de�brief�krijgen.�Gebeurt�dat�op�maandag,�dus
voor�de�stemmingen?
Staatssecretaris�Bleker:
Tijdig�voor�de�stemmingen.
De�heer�Van�Gerven�(SP):
Ik�zou�de�brief�graag�uiterlijk�maandagavond�18.00�uur
ontvangen.
Staatssecretaris�Bleker:
Alles�gaat�uit�de�kast�om�dat�voor�elkaar�te�krijgen.
De�beraadslaging�wordt�gesloten.

De�voorzitter:
Wij�zullen�komende�dinsdag�over�de�moties�stemmen.�Bij
de�regeling�van�werkzaamheden�die�straks�om�12.45�zal
beginnen,�zal�mevrouw�Jacobi�vragen�om�een�debat�over
de�toegezegde�brief.
De�vergadering�wordt�van�12.00�uur�tot�12.45�uur�geschorst.
De�voorzitter:
Op�de�tafel�van�de�Griffier�ligt�een�lijst�van�ingekomen
stukken.�Op�die�lijst�staan�voorstellen�voor�de�behandeling�van�deze�stukken.�Als�voor�het�einde�van�de�vergadering�daartegen�geen�bezwaar�is�gemaakt,�neem�ik�aan�dat
daarmee�wordt�ingestemd.

De�voorzitter:
Er�hebben�zich�verder�geen�andere�sprekers�aangemeld
van�de�zijde�van�de�Kamer.�Ik�neem�aan�dat�de�staatssecretaris�afziet�van�een�tweede�termijn?�O�nee,�hij�moet�natuurlijk�nog�reageren�op�de�moties.�De�teksten�daarvan
komen�eraan.
De�vergadering�wordt�enkele�ogenblikken�geschorst.

Staatssecretaris�Bleker:
Voorzitter.�Ik�ben�een�antwoord�verschuldigd�op�de�vraag
van�mevrouw�Van�Tongeren�naar�de�motie�over�de�inventarisatie�van�de�risico’s�van�die�25�bedrijven.�De�brief�die
daarover�komt,�wordt�gewoon�naar�de�Kamer�gestuurd
zoals�indertijd�afgesproken.
Mevrouw�Van�Tongeren�(GroenLinks):
Dus�pas�in�maart?

Tweede�Kamer

Schaderegeling�Moerdijk

3 februari 2011
TK�48

48-2-16