TER ONDERTEKENING

Primair Onderwijs

Aan: MPVO

Van

Datum
05 september 2022
Referentie
33974500
Bijlagen
Voortgangsbrief Ventilatie

Voortgangsbrief Ventilatie

Aanleiding
Bijgaand vindt u de voortgangsbrief aan de Tweede Kamer: voortgangsbrief
ventilatie. Hierin wordt de Kamer geïnformeerd over de volgende onderwerpen:
de voortgang aanpak ventilatie (Maatwerkregeling), uitkomsten en vervolgacties
van de peiling CO2-meters en de voortgang van de pilot Staphorst. Verder legt u
uit hoe u de scholen nogmaals oproept om hun gebouwen winterklaar te maken.
De voortgangsbrief ventilatie wordt in verband met toezeggingen vanuit het
Eerste Kamerdebat infectiebestrijding van 5 juli jl., ook naar de Eerste Kamer
verzonden.

Geadviseerd besluit
•
•

•

•

•

Gaat u akkoord met de inhoud van de brief?
Gaat u ermee akkoord de Inspectie van het Onderwijs te verzoeken bij de
reguliere inspectiebezoeken er op toe te zien dat CO2-meters aanwezig zijn.
Dit zou kunnen in het kader van stimulerend toezicht (totdat de verplichting is
opgenomen in het Bouwbesluit). NB De IvhO staat hier niet positief
tegenover. In een uiterste geval zou u een aanwijzing kunnen overwegen als
we er na overleg met de IvhO niet uitkomen.
Gaat u akkoord met het opnemen van de plicht voor schoolbesturen om te
zorgen voor een gezond binnenklimaat voor leerlingen. Dit zou geregeld
kunnen worden door dit op te nemen in de sectorwetten.
Gaat u akkoord met de start van een pilot met luchtreinigers, waarbij de
aanschaf van luchtreinigers bij één partij plaats vindt. N.B. dit is vanwege de
onderhandse gunning aan één partij wel een onrechtmatige inkoop.
Gaat u akkoord met het versturen van deze voortgangsbrief naar de Eerste en
Tweede Kamer.

Kernpunten
•
•

•

De Maatwerkregeling Ventilatie is 18 juli gepubliceerd. Schoolbesturen kunnen
een beroep doen op 60% subsidie om te zorgen voor goede ventilatie.
Slechts 60% van de respondenten op de peiling CO2-meters heeft in elke klas
een CO2-meter. Dat is te weinig en daarom werken we op uw verzoek uit dat
CO2-meters verplicht worden.
Voor nieuwe schoolgebouwen verplicht het Bouwbesluit tot CO 2-meters in de
klas. Dit geldt niet voor bestaande gebouwen. We zijn in gesprek met BZK om
de eerstvolgende mogelijkheid aan te grijpen om in het Bouwbesluit de
verplichting voor bestaande schoolgebouwen op te nemen.

Pagina 1 van 6

Datum
5 september 2022

•

•

•

•
•

•
•

Scholen ontvangen een brief waarin zij met klem verzocht worden CO2-meters
in ieder klaslokaal op te hangen. De brieven aan scholen worden kort na
verzending van deze Kamerbrief verzonden.
Ook werken we de plicht voor schoolbesturen om te zorgen voor een gezond
binnenklimaat voor leerlingen uit. Dit kan opgenomen worden in de
sectorwetten. Voor onderwijspersoneel is dit reeds vastgelegd in
Arbeidsomstandighedenwet- en regelgeving en de CAO.
In Staphorst werkt een aantal scholen al geruime tijd met luchtreinigers. Om
de effecten van het gebruik van luchtreinigers op het binnenklimaat in beeld
te brengen gaan we onderzoek op deze scholen subsidiëren. Eerder was al €
150.000 toegezegd voor de pilot Staphorst. Het onderzoek wordt geleid door
onderzoekers verbonden aan de TU Eindhoven en Universiteit Utrecht. Begin
2023 zijn de eerste resultaten van de pilot beschikbaar.
Er is een handreiking voor het gebruik van luchtreinigers van Ruimte-OK.
De communicatie rondom de ventilatieaanpak in scholen (winterklaar) loopt
via verschillende kanalen (in september, kort na de verzending van de
Kamerbrief)
o Scholen worden via nieuwsbrieven van OCW en sociale media van
OCW geïnformeerd over de verplichting tot het hebben van CO 2meters;
o Ook besteden we in de OCW nieuwsbrieven aandacht aan het op orde
krijgen van de ventilatie op scholen. Ruimte-OK, de PO-Raad en de
VO-raad besteden hier ook aandacht aan.
Naast de aanpak van de ventilatie wordt gewerkt aan de aanpak van de
verouderde voorraad schoolgebouwen.
In de Kamerbrief wordt een aantal moties en toezeggingen afgedaan.

Verplichting CO2-meters
•

•

•

•

De uitkomsten van de peiling CO2-meters in de klas worden in de brief
gedeeld. 40% van de respondenten geeft aan (deels) geen CO2-meters in
iedere klas te hebben.
De vervolgacties heeft u in een eerdere nota geaccordeerd (2 september jl.):
o het verplicht stellen van de CO2-meters in ieder klaslokaal.
o Het sturen van een gerichte brief aan schoolleiders waarin zij worden
opgeroepen werk te maken van de aanschaf van CO2-meters en hun
schoolgebouwen winterklaar te maken (medio september);
De verplichting van CO2-meters in de klas voor nieuwe basisschoollocaties is
opgenomen in het Bouwbesluit. Door de verplichting voor alle bestaande
schoolgebouwen ook op te nemen in het Bouwbesluit raakt regelgeving niet
versnipperd. Het ministerie van BZK (VRO) regelt de inhoud van het
Bouwbesluit en het besluit wordt periodiek bijgesteld. De eerstvolgende
mogelijkheid voor een nieuwe wijziging is 1 juli 2023.
Inspectiediensten voeren hun werkzaamheden uit aan de hand van
vastgestelde wet- en regelgeving. Zolang de verplichting voor het hebben van
CO2-meters niet wettelijk is vastgesteld, kunnen inspectiediensten hier geen
Pagina 2 van 6

Datum
5 september 2022

•

•

controlerend toezicht op houden. Wel kunt u de Inspectie van het Onderwijs
verzoeken hier in stimulerende zin scholen op te attenderen. Indien de
inspectie hier niet bereid toe is, vergt dit mogelijk een aanwijzing. Mocht dit
aan de orde zijn dan ontvangt u hierover een separate nota.
De PO-Raad en de VO-raad staan terughoudend tegenover het verplicht
stellen van CO2-meters in ieder klaslokaal. De sectorraden wijzen op het
belang van effectieve ventilatie en de noodzaak van voldoende middelen voor
de ventilatieproblematiek in schoolgebouwen.
De Arbeidsomstandighedenwet verplicht werkgevers om te zorgen voor de
veiligheid en de gezondheid van werknemers. Via de CAO geldt voor
werkgevers de verplichting zorg te dragen voor goede arbeidsomstandigheden
en aandacht te schenken aan de gezondheid, de veiligheid en het welzijn van
de werknemers. Onderdeel hiervan is het zorg dragen voor een schone lucht.
In de sectorwetten kan opgenomen worden dat schoolbesturen ook zorg
dragen voor een gezond binnenklimaat voor leerlingen. De wettelijke regeling
voor een gezond binnenklimaat kan mee in het lopende wetsvoorstel
Huisvesting.

•

Wij hebben samen met de raden gesproken met Binnenklimaat NL
(branchevereniging voor onder andere ventilatie). Er is gezamenlijk
geconcludeerd dat het goed is om aandacht te vragen voor goede CO 2-meters
en betrouwbare leveranciers. Daarom wordt in de brief gemeld dat
Binnenklimaat NL werkt aan een gevalideerd keurmerk.

•

In de brief kan conform eerder verzoek de volgende passage worden
opgenomen:
“Daarom heb ik overwogen de financiële middelen voor CO2-meters uit de
bekostiging te halen. Het is namelijk de bedoeling dat de financiële middelen
voor de CO2-meters gebruikt worden. Er zijn echter ook scholen die de CO2meters wél hebben aangeschaft. Ik wil deze scholen niet ontmoedigen in hun
ventilatieaanpak.”

Pilot Staphorst i.h.k.v. luchtreinigers in de klas
•

•

•

Omdat scholen in de zomer dicht waren en omdat de onderzoekers in de
zomer niet bereikbaar waren, lag de voortgang van de pilot Staphorst stil. Per
1 september zijn alle betrokken partijen weer actief bezig om de pilot op te
starten.
Het ministerie van OCW draagt bij aan onderzoek naar de effectiviteit van
luchtreinigers in de klas. Het ministerie van OCW heeft reeds € 150.000
beschikbaar gesteld voor de Pilot Staphorst (motie lid Pouw-Verweij) over
effectiviteit van luchtreinigers in klaslokalen.
Daarnaast wordt € 40.000 ingezet voor effectonderzoek en € 375.000 voor de
aanschaf van 250 luchtreinigers om de pilot te verbreden. De
luchtreinigersleverancier kan deze tegen de kostprijs (€ 1.500,00 excl. BTW
per stuk) leveren.
Pagina 3 van 6

Datum
5 september 2022

•

•
•

•

•

Omdat er bij de aanschaf van luchtreinigers sprake is van het afnemen bij één
partij is de verwachting dat de uitgaven als onrechtmatig moeten worden
bestempeld.
De totale kosten van de pilot bedraagt daarmee 2022 € 565.000 en worden
gedekt op het bestedingsplan van artikel 1 primair onderwijs.
Er wordt met deze extra middelen aangehaakt bij een initiatief van de
universiteiten Eindhoven en Utrecht, namelijk;
o project CLAIRE rond luchtreinigers. Dit project wordt gefinancierd
vanuit de Topsector Life Sciences & Health (subsidie voor innovaties
vanuit de RVO gevuld met publiek/privaat geld o.a. vanuit EZK). Bij
Project CLAIRE wordt ook de effectiviteit en veiligheid van de
apparaten in klaslokalen meegenomen. Met Project CLAIRE wordt
gewerkt met één type luchtreiniger. De pilot Staphorst is hier dus
aanvullend op. De onderzoeksresultaten worden over 3 jaar verwacht.
o Project MIST, gefinancierd door de NWO. Luchtreiniging maakt hier
een klein onderdeel van uit. De onderzoeksresultaten worden over 4
jaar verwacht.
De pilot in Staphorst is aanvullend op bovenstaande onderzoeken, omdat o.a.
in de pilot speekselteksten afgenomen zullen worden. Dit is bij de andere
onderzoeken niet het geval.
lopende onderhandelingen

Toelichting luchtreinigers
VWS en het RIVM zijn vanwege onderstaande aspecten terughoudend ten aanzien
van luchtreiniging.
•
Luchtreiniging is volgens RIVM een techniek die (nog) niet wetenschappelijk
bewezen effectief is voor het reduceren van coronabesmettingen in de klas.
•
Luchtreinigers in de klas zijn geen vervanging voor de ventilatie-eisen zoals
opgenomen in het Bouwbesluit.
•
Het RIVM is daarnaast terughoudend met het adviseren van luchtreinigers
vanwege aspecten zoals het vraagstuk wie verantwoordelijk is voor het
onderhoud van en het toezicht op de (mobiele) reinigers.
•
Het ministerie van VWS is terughoudend met het adviseren van luchtreinigers
vanwege het gebrek aan kennis rondom de rol van luchtreinigers in het
tegengaan van coronabesmettingen.
•
Zowel het RIVM als VWS wijzen op het belang van het betrekken van de METC
(medische ethische toetsingscommissie) bij de uitvoer van een eventuele pilot
omdat bekeken moet worden of de luchtreinigers geen schadelijke stoffen
uitstoten. Het onderzoeksteam is zich bewust van het belang van de METC,
ook voor het verlenen van toestemming door ouders voor de afname van
speekseltesten bij kinderen.

Pagina 4 van 6

Datum
5 september 2022

Rol van Ruimte-OK
•

•

Ruimte-OK geeft antwoord op eerstelijns hulpvragen op het gebied van
luchtreinigers. Ruimte-OK heeft een adviserende rol. De verantwoordelijkheid
voor het specifieke onderhoud en installatie van de luchtreinigers ligt niet bij
Ruimte-OK. Ook heeft Ruimte-OK niet de rol van toezichthouder op het
gebied van luchtreinigers in de klas.
Na het commissiedebat op 6 oktober gaat ambtelijk OCW in gesprek met
Ruimte-OK over wat er nodig is om, bij een mogelijke stijging in aanvragen
van dagbezoeken, de capaciteit uit te breiden, zodat een mogelijke stijging in
aanvragen geen problemen oplevert.

Moties en toezeggingen
Met de getroffen maatregelen wordt invulling gegeven aan de volgende moties en
toezeggingen:
•
De motie van het lid Pouw-Verweij betreffende de pilot naar luchtreinigers
in Staphorst1. Ik geef invulling aan deze motie door de genoemde pilot
namens het kabinet te ondersteunen.
•
De motie van het lid Van Haga betreffende het verzamelen van bestpractices rondom doeltreffend ventileren op scholen.2 Er wordt al
uitvoering gegeven aan het verzamelen van goede voorbeelden; en
daarmee aan deze motie. De hulpteams ventilatie komen dagelijks op
scholen komen en delen de goede voorbeelden die ze tegenkomen op
www.ventilatiehulp.nl.
•
De motie van het lid Hijink betreffende het verzoek tot het hebben van
CO2-meters in iedere klas.3 Hier wordt invulling aan gegeven door CO2meters voor scholen verplicht te stellen. Daarnaast zijn er al middelen
beschikbaar gesteld voor de aanschaf van CO2-meters in ieder klaslokaal
(via lumpsum).
•
De toezegging van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan
het lid Westerveld in het Tweede Kamerdebat van 16 juni jl., over de
aanpak van de ventilatieproblematiek bij de verouderde voorraad
schoolgebouwen, wordt afgedaan in deze brief. Er wordt in samenwerking
met de PO-Raad, de VO-raad en de VNG gewerkt aan een plan over de
programmatische aanpak van verouderde schoolgebouwen.
•
In het Eerste Kamerdebat van 5 juli jl. over infectiebestrijding4 heeft de
minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport toegezegd bij u na te
vragen of het op orde brengen van de ventilatie kan worden gehaald met
Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 25 295, nr. 1687
Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 25 295, nr. 1898
Deze 60% is gebaseerd op het gemiddelde percentage subsidie dat de groep schoolbesturen nodig heeft voor een
ventilatie-interventie, die dit niet (deels) uit het eigen vermogen kunnen financieren. Voor het bepalen van deze 60% is
een analyse gedaan naar de signaleringswaarde voor het bovenmatig eigen vermogen van schoolbesturen. Er is gekeken
naar het absolute vermogen van schoolbesturen boven 80% van hun signaleringswaarde. De groep schoolbesturen wier
eigen vermogen boven 80% van deze signaleringswaarde niet afdoende is om de gem ddelde kosten voor een ventilatieinterventie (zoals blijkt uit begrotingen die zijn ingediend voor de SUViS-regeling) deels of volledig te betalen, heeft
gem ddeld 60% rijksbijdrage nodig om de gem ddelde kosten van een ventilatie-interventie wél volledig te kunnen
financieren.
1
2
3

4

Eerste Kamer, vergaderjaar 2021-2022, nr. 36

Pagina 5 van 6

Datum
5 september 2022

•

de 60%-rijksbijdrage die de maatwerkregeling ventilatie biedt. Het
vangnet is bedoeld voor wanneer cofinanciering een te hoge drempel is en
het gebouw tot de meest urgente gevallen behoort. Het Rijk financiert dan
60%. Dit is het gemiddelde percentage rijksbijdrage dat de groep scholen
nodig heeft die de ventilatie interventie niet (deels) zelf kan betalen.
Ondanks het vangnet zal er een groep scholen blijven bestaan die de
overige 40% niet uit het eigen vermogen kan financieren. Echter is de
ventilatie een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het Rijk, de
gemeenten en schoolbesturen. Het gesprek over het financieren van de
overige 40% zal in deze gevallen dus plaats moeten vinden tussen
gemeenten en schoolbesturen. Het gesprek over de financiering van de
ventilatie-interventies kan onderdeel zijn van het gesprek rond het IHP.
Tevens wordt met deze brief de toezegging uit het debat
infectiebestrijding van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
aan het lid Van Hattum afgedaan. De Eerste Kamer wordt aan de hand
van deze kamerbrief geïnformeerd over de onderzoeksresultaten van de
CO2-meter peiling.

Pagina 6 van 6

Datum
16 september 2022

-

-

-

-

-

we zijn met de inspectie in gesprek over wat de inspectie kan betekenen
bij de controle (stimulerend) op CO2-meters. Deze week staat er een
overleg op de agenda (art 15. Overleg) waar dit onderwerp tussen u en de
Inspecteur-Generaal besproken wordt. Ons advies is de IvhO te vragen
om bij ieder schoolbezoek te checken of er CO2-meters in de klassen
hangen;
U opperde de VNG te vragen of zij de wethouders die onderwijs en
huisvesting in hun portefeuille hebben informeren over het belang van
CO2-meters en het beschikbare geld. Dit gaan we doen. Op ambtelijk
niveau bestaat daar bij de VNG overigens weerstand tegen.
lopende onderhandelingen

.
Collectieve inkoop verkennen de raden op dit moment met Binnenklimaat
NL (branchevereniging voor o.a. ventilatie en CO2-meters). Voor het Rijk
is dit een lastige route i.v.m. marktverstoring en aanbestedingsregels. Met
Binnenklimaat NL is wel al afgesproken dat ze werken aan een keurmerk
en een lijst met betrouwbare partijen zodat scholen zeker kunnen weten
dat ze goede CO2-meters aan schaffen.
U suggereerde verrassingsbezoeken op scholen uit te voeren. Op de dag
van de leraar (5 oktober) gaan vele collega’s van DGPV mee lopen met
een leraar. We vragen hen allemaal te checken of er CO2-meters hangen
op de scholen waar ze komen. Vervolgens geven de ambtenaren bij het
team huisvesting aan bij welke school er wel/niet een CO2-meter hangt.
lopende onderhandelingen

.
Andere opties:
We vragen (bijv via intranet) aan alle OCW-collega’s, die kinderen hebben
in de leeftijd van het basisonderwijs en voortgezet onderwijs, om te kijken
op de school van hun kinderen of er CO2-meters hangen.
lopende onderhandelingen

-

De afdeling COM maakt een informatieve video waarin u toelichting geeft
over een CO2-meter. Mogelijk kunnen we ook beelden van een eerder
werkbezoek benutten toen u een CO2-meter ging uitdelen op een school.
U legt uit waarom deze belangrijk is, waar scholen hulp kunnen vinden
voor een juiste aanschaf (ventilatiehulp.nl) en dat er geld beschikbaar is
Pagina 2 van 7

Datum
16 september 2022

-

voor de aanschaf ervan. Indien u op werkbezoek gaat kan deze video
eenvoudig opgenomen worden als er een team van communicatie met u
meegaat.
We vragen de leraar-ambtenaren om hun netwerk in te zetten om het zo
bij veel leraren onder de aandacht te brengen.

Uit de brief:
“Middels online communicatie waaronder de websites en digitale nieuwsbrieven
van het ministerie van OCW, de PO-Raad, de VO-raad, Ruimte-OK en de VNG zijn
scholen hiervan op de hoogte gesteld. Met deze regeling ondersteun ik scholen
financieel bij de meest urgente ventilatieproblematiek.”
Naar aanleiding van bovenstaande passage geeft aan eerder te zijn geïnformeerd
over dat Ruimte-OK met te weinig mensen kampt en u heeft gevraagd naar
opschaalopties. Ook geeft u aan dat u eerder heeft gevraagd om in het nieuwe
jaar een nieuwe aanbesteding op te zetten, om het dit keer wel rechtmatig te
doen. In dit kader stelt u de volgende twee vragen bij de passage over
openstelling van de Maatwerkregeling ventilatie in scholen.
1. U vraagt of er in de brief ook nog iets gezegd moet worden over de krapte
in de markt en impact op het aantal bezoeken.
2. U vraagt of de nieuwe aanbesteding op tijd gestart en afgerond kan
worden.
Context: Het klopt dat eerder is aangegeven dat Ruimte-OK gezien de
arbeidsmarkt moeite had met het vinden van het juiste personeel. Ruimte-OK
heeft inmiddels enorm ingezet op werving van geschikt personeel, en dit ook
gevonden. Zij kunnen daarmee voldoen aan 1000 dagbezoeken (totaal in de
periode va 3 feb 2022) tot het eind van 2022. Die 1000 dagbezoeken zijn nog
conform de huidige schatting van wat nodig is aan capaciteit over 2022. Kortom;
er is niet langer een capaciteitsprobleem. De ‘achterstand’ van het voorjaar (als
gevolg van dat Ruimte-OK vanuit het niets moest opschalen en de benodigde
experts moeilijk direct gevonden konden worden en/ of niet direct beschikbaar
waren), wordt momenteel ingelopen.
In theorie zou zich een piekbelasting van het aantal aanvragen kunnen voordoen,
in relatie met bijv. een Coronagolf. In dit geval worden nog steeds 1000
aanvragen in totaal verwacht, maar is het urgent die grotendeels tegelijkertijd uit
te voeren. Als uw wens is daarop te anticiperen, dan kunt u ervoor kiezen extra
personeel te laten aannemen door Ruimte-OK. Om die direct te kunnen inzetten
bij piekbelasting moeten zij reeds onder contract staan, en uitbetaald worden, ook
als de piekbelasting zich niet voordoet. Dit is niet doelmatig, maar u dekt hier wel
het risico op piekbelasting mee af. Indien u hiervoor wenst te kiezen, zal u een
beslisnota hierover worden nagezonden met de meerkosten. Het huidige contract
met Ruimte-OK omvat €2,2 mln. euro. Met het inhuren van extra personeel door
Ruimte-Ok in 2022, blijft u binnen de reeds gecommuniceerde onrechtmatigheid
van €2,7 mln. voor de hulpteams ventilatie van Ruimte-OK.
Pagina 3 van 7

Datum
16 september 2022

Antwoord vraag 1: Gezien bovenstaande, kan worden ingevoegd in de brief dat
we voor 2022 een vraag naar 1000 dagbezoeken verwachten. Ruimte-OK heeft in
de opschalingsfase in het voorjaar 350 dagbezoeken kunnen uitvoeren. In het
najaar is er genoeg capaciteit om aan de resterende verwachte vraag te voldoen.
Met de huidige vraag (721 aanvragen waarvan 350 uitgevoerd) liggen de
aanvragen in de lijn der verwachting.
Antwoord vraag 2: Het huidige contract met Ruimte-OK loopt tot en met juli
2023. De maatwerkregeling ventilatie loopt tot en met 31 maart 2023. Omdat de
dagbezoeken verplicht zijn voor de vangnetsubsidie in deze regeling, is het
contract met Ruimte-OK verlengd, zodat de benodigde uitvoer van de
dagbezoeken geborgd is. De omvang van het contract (2,2 mln.) is niet
veranderd, omdat Ruimte-OK in de aanvullende periode geen meerkosten
verwacht. Omdat het contract dus nog doorloopt, er geen capaciteitsproblemen
meer zijn, en de omvang van de benodigde middelen (en daarmee de
onrechtmatigheid) niet stijgt, is er nu geen noodzaak om een nieuwe
aanbesteding te starten. We starten de nieuwe aanbesteding voor de periode ná
juli 2023 tijdig, zodat er ook na juli 2023 voldoende capaciteit beschikbaar is.
Uit de brief:
“De hulpteams van Ruimte-OK hebben inmiddels al 393 scholen bezocht en van
advies voorzien na een dagbezoek op locatie.”
U geeft aan te willen weten wat de uitkomst en de opvolging is van de
dagbezoeken. Ruimte-OK houdt in periodieke verslagen bij welke hulp zij hebben
geboden aan de scholen. De hulp is uiteenlopend. Dit kan zijn advies over
bestaande ventilatiemiddelen, waardoor de ventilatie in de school geoptimaliseerd
wordt. Het kan ook zijn dat Ruimte-OK de school adviseert deelname aan de
maatwerkregeling (samen met de gemeente) te onderzoeken.
Op 8 juli jl. rapporteerde Ruimte-OK dat ruim de helft van de scholen geholpen
was met eerstelijnsmaatregelen. Ruim 30 % van de bezochte scholen werd
geadviseerd deelname aan de maatwerkregeling te onderzoeken.
Zoals hieronder toegevoegd aan de kamerbrief:
“De uitkomsten van de dagbezoeken variëren. Enerzijds zijn er scholen die van de
hulpteams laagdrempelige instructies krijgen die leiden tot een optimalisatie van
de ventilatie. Anderzijds zijn er scholen waaraan wordt geadviseerd om deelname
aan de Maatwerkregeling te onderzoeken. Alle scholen die een bezoek hebben
gehad van de hulpteams geven aan dat ze op basis van het advies verder kunnen
met hun ventilatieaanpak. Tot nu toe is ruim de helft van scholen geholpen met
eerstelijnsmaatregelen en ruim 30 % van de bezochte scholen werd geadviseerd
deelname aan de Maatwerkregeling te onderzoeken.’
Uit de brief:
Er zijn daarbij 2.922 handreikingen en kennisdocumenten gedownload. De
helpdesk is in die periode 499 keer geraadpleegd.
Pagina 4 van 7

Datum
16 september 2022

U geeft aan te willen laten zien dat de scholen die urgente problemen hebben met
hun ventilatie, inmiddels aanspraak hebben gemaakt op de SUViS-regeling of de
Maatwerkregeling. U wil graag aangeven dat het gros van de scholen die urgent
hulp nodig had, inmiddels hulp zoeken.
-

-

Ruimte-OK heeft vastgesteld dat bij de aanvang van de SUViS-regeling 27%
(27% van 9331 schoolgebouwen) van de schoolgebouwen urgent hulp nodig
heeft. Bij aanvang van de Maatwerkregeling was hier nog 16% van over.
Het is de vraag in hoeverre het percentage schoolgebouwen dat urgent hulp
nodig heeft 16% dezelfde scholen zijn als die de hulp van Ruimte-OK
inschakelen (dagbezoek aanvragen, document downloaden, helpdesk, etc).
We kunnen dus niet vaststellen dat de scholen die urgent hulp nodig hebben
allemaal geholpen zijn door de informatie en hulp van Ruimte-OK

Bovenstaande is niet toegevoegd aan de brief.
Uit de brief: ”warmtestapeling”
U geeft aan in 1 zin te willen lezen wat warmtestapeling is.
Warmtestapeling betekent dat de warmte die het gebouw inkomt, of ontstaat,
niet goed afgevoerd kan worden.
De volgende zin is toegevoegd aan de kamerbrief:
“Dit betekent dat de warmte die het gebouw in komt niet goed afgevoerd kan
worden.”
Uit de brief: “Maatwerkregeling”
Uw vraag is of de animo voor de maatwerkregeling toegevoegd kan worden aan
de kamerbrief.
De scholen konden per 22 augustus een meting aanvragen. Deze meting is nodig
voor de vangnet regeling. De aantallen zijn inmiddels als volgt:
- Ruimte-OK: 42 metingen in uitvoering voor het vangnet. Deze meting is een
voorwaarde voor de aanvraag voor het vangnet bij DUS-I (meting duurt 2
weken);
- Inmiddels 5 urgentieverklaringen verstrekt door Ruimte OK;
- 10 aanvragen binnen voor basis regeling, waarvoor geen urgentieverklaring
nodig is.
De aantallen zijn verwerkt in de kamerbrief met de volgende zin:
“Nu de zomervakantie ten einde is, verwacht ik een toename van het aantal
aanvragen. Inmiddels zijn er 10 aanvragen binnen voor de basisregeling.
Daarnaast lopen er al 42 metingen. De tweeweekse metingen zijn noodzakelijk
Pagina 5 van 7

Datum
16 september 2022

voor de aanvraag van de vangnetregeling en worden uitgevoerd door Ruimte-OK.
Tot slot heeft Ruimte-OK 5 urgentieverklaringen verstrekt. Aanvragen voor de
Maatwerkregeling kunnen worden ingediend via de website van de Dienst
Uitvoering Subsidies aan Instellingen (DUS-I). De subsidie is aan te vragen
via:www.dus-i.nl/subsidies/ventilatie-op-scholen. Hulp bij de aanvraag van de
Maatwerkregeling is te vinden via www.ventilatiehulp.nl Ook biedt
Ruimte-OK scholen hulp en advies bij de aanvraag voor de regeling tijdens de
dagbezoeken.”
Uit de brief: 73 % van de scholen.
U vraagt in hoeverre het percentage van 73% respons klopt.
het aantal respondenten is 73% procent van de scholen. En het percentage uit de
kamerbrief klopt dus. Dat zijn in totaal 6.331 scholen. De percentages in de
kamerbrief zijn veranderd in aantallen met de volgende zin:

“Alle scholen in het land zijn benaderd voor dit onderzoek en dit leverde een
respons van 6.331 scholen op.”
Uit de brief: aanmelden deelnemende scholen
U wil graag duidelijkheid voor scholen rondom de aanmelding voor de pilot.
- In samenspraak met Ruimte-OK is afgesproken dat zij op hun website een
‘button” plaatsen voor aanmelding. Ruimte-OK kan dit binnen 2 dagen op de
site plaatsen. Dit gaan we dus regelen. De site is: www.ventilatiehulp.nl
- Ook staat Ruimte-OK positief tegenover het plaatsten van informatie over
pilot. Bijvoorbeeld: de voorwaarden om mee te doen, het doel van de pilot,
etc. Uiteindelijk zijn het de onderzoekers die beslissen welke scholen wel/niet
geschikt zijn om mee te doen.
Bovenstaande is als volgt opgenomen in de kamerbrief:
“Ik ondersteun een zo breed mogelijk onderzoek. De scholen die geïnteresseerd
zijn in deelname aan de pilot kunnen zich aanmelden via de website:
www.ventilatiehulp.nl. Hier worden ook de voorwaarden vermeld waaraan
deelnemende scholen moeten voldoen. Ik nodig scholen en/of schoolbesturen uit
na te denken over een eventuele deelname.’
Uit de brief: “Luchtreinigers”
U geeft aan dat u er vanuit ging dat wij als OCW ook aansluiting zouden zoeken
bij de pakweg 50 NL scholen die Blocken in z’n (andere?) onderzoek heeft zitten.
Dat was eerder ook uw wens, dat we op een of andere manier aansluiting zoeken
en in deze brief kunnen zetten:’ …we hebben daarom aansluiting gezocht bij en
hulp geboden aan de lopende onderzoeken bij scholen. Daarnaast breiden we de
Pagina 6 van 7

Datum
16 september 2022

onderzoeken uit, zowel met de pilot Staphorst als ook met 20 extra scholen’. Dit
kunnen we alleen zeggen als we daadwerkelijk aansluiting vinden bij die
onderzoeken. Maar dat vind ik wel belangrijk.
Antwoord: Er lopen momenteel in Nederland minstens twee andere projecten
waarin luchtreiniging een rol speelt en waar de TU Eindhoven bij betrokken is. Die
twee projecten lopen echter over veel langere termijn (respectievelijk 3 en 4
jaar). De TU Eindhoven wil graag een aanvulling op de bestaande onderzoeken.
OCW heeft sneller resultaten nodig om sneller conclusies te kunnen trekken.
Daarvoor zijn snelle en nauwkeurige resultaten nodig (beschikbaar in eerste
tranche eind december 2022 - begin januari 2023, in tweede tranche mei 2023).
Het onderzoek in Staphorst met uitbreiding naar andere scholen is uniek en heeft
geen overlap met de andere twee projecten, maar is wel aanvullend. Daarnaast is
het zo dat dezelfde hoogleraar betrokken is bij beide onderzoeken:
1. Staphorst zal de eerste gemeente zijn waar in het kader van een grondig
onderzoeksproject alle bassischolen worden betrokken.
2. In tegenstelling tot sommige andere projecten worden in Staphorst – door
de grote schaal – in de vele scholen ook in het bijzonder de belangrijke
parameters reinigingsfrequentie (capaciteit) en locatie van de
luchtreinigers in het lokaal getest.
3. Om te werken met speekseltesten wordt het project uitgebreid naar een
groot aantal scholen in Amsterdam. Dit soort testen is een belangrijk
virologisch/epidemiologisch deel van het project, dat ook niet in andere
projecten ondergebracht is.
4. Bij het onderzoek hoort ook een kosten-baten-analyse rekening houdend
met de grote energiebesparing door basisventilatie + aanvullende
luchtreiniging ipv enkel ventilatie, inclusief terugverdientijd en kosten per
leerling per jaar. Dit doen we voor al de betrokken scholen in Staphorst
en Amsterdam.
OCW steunt dus de pilot in Staphorst, dat zoals de TU Eindhoven wenst
aanvullend is op de al lopende onderzoeken, maar OCW sluit niet aan bij de
lopende onderzoeken en ondersteunt die ook niet. Belangrijkste argument
daarvoor is dat de looptijd 3 a 4 jaar is terwijl we beogen op korte termijn
resultaten te genereren om scholen daarna ook handvatten te kunnen geven over
de inzet van luchtreiniging.

Pagina 7 van 7