Vragen van het lid Jasper van Dijk aan de minister van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over het salaris
van € 313.000 voor de nieuwe bestuursvoorzitter
van de Wageningen Universiteit.
©
De heer Jasper van Dijk (SP): Voorzitter. Wij zouden
ophouden met megasalarissen in de publieke sector.
Niemand in het onderwijs zou meer verdienen dan een
minister. Dat standpunt wordt breed gedragen met of
zonder regering. Toch heeft de minister in februari
doodleuk de voorzitter van de Wageningen Universiteit,
de heer Dijkhuizen, opnieuw benoemd voor een salaris
van maar liefst € 313.000, ruim twee keer het salaris van
een minister. Dat zouden wij niet meer doen; het is tegen
de afspraken. De minister heeft de universiteit er zelf op
gewezen in een brief in 2007. Nog pijnlijker is dat de
medezeggenschapsraad überhaupt tegen deze herbenoeming was. De raad van toezicht heeft daar kennelijk
maling aan gehad en ook de minister heeft niet
ingegrepen. De minister had een prachtkans om schoon
schip te maken, het salaris naar beneden bij te stellen en
een ander aan te stellen. Nu zijn studenten en docenten
boos. Het was niet nodig geweest. Als klap op de
vuurpijl ontvangt de heer Dijkhuizen ook nog jaarlijks een
bonus van maar liefst 10% tot 30% bovenop zijn salaris.
Bonussen hebben een perverse werking en ze horen
zeker niet thuis in de publieke sector.
Waarom heeft de minister deze herbenoeming
klakkeloos geaccepteerd? Zij had het salaris op zijn minst
kunnen verlagen.
Waarom heeft zij het negatieve advies van de
medezeggenschapsraad in de wind geslagen? Zij heeft
zelfs op 8 februari jongstleden een brief ontvangen
waarin men zijn bezwaren kenbaar maakte.
Is de minister bereid om het contract alsnog aan te
passen? Zij kan daarover in gesprek gaan met de raad
van toezicht en de heer Dijkhuizen zelf.
Is zij het ermee eens dat bonussen niet thuishoren bij
publieke bestuurders? Wil zij daar een eind aan maken?
©
Minister Verburg: Voorzitter. De heer Jasper van Dijk
heeft gelijk als hij zegt dat het salaris moet voldoen aan
de balkenendenorm. Precies om die reden heb ik de raad
van toezicht er vorig jaar op aangesproken dat de
salarissen van leden van de raad van bestuur in
Wageningen, in het bijzonder dat van de heer Dijkhuizen,
daarboven liggen. Dat betekent dat ze moeten worden
aangepast. In ons land kun je echter niet zeggen: we
vinden dat alles aan een bepaalde norm moet voldoen
en daarmee spoelen we alles wat aan rechtsposities is
opgebouwd en wat in het verleden is afgesproken door
het putje. Er is namelijk zoiets als bestaande rechten. Ik
vond en ik vind dat er iets aan moet gebeuren. Daarom
heb ik met de raad van toezicht afgesproken dat men
daar iets aan zou doen. Dat is precies wat deze raad
heeft gedaan. De raad heeft het inkomen van de heer
Dijkhuizen en van de andere leden van de raad van
bestuur naar beneden – dus in de richting van de
balkenendenorm – bijgesteld. Ik vind dat een goede
beweging. Dat kan niet van de ene op de andere dag.
Het zal in de komende jaren gebeuren. Ik heb daarmee

Tweede Kamer

Vragenuur

ingestemd omdat ik vind dat de raad van toezicht, gelet
op de huidige situatie, een goede beweging heeft ingezet
in de richting van de balkenendenorm. Elke nieuwe
benoeming moet voldoen aan de balkenendenorm.
Daarvoor geldt: pas toe of leg uit.
De ondernemingsraad zou kritiek hebben. De
ondernemingsraad heeft mij inderdaad een brief
gestuurd. Vervolgens heb ik een gesprek gevoerd met de
raad van toezicht. De spelregels zijn dat de raad van
toezicht uiteindelijk de herbenoeming uitvoert. De raad
van toezicht heeft met de ondernemingsraad gesproken
en is tegemoet gekomen aan de kritische opmerkingen.
Al met al liggen de salarissen van de leden van de
raad van bestuur van Wageningen Universiteit boven de
balkenendenorm. Er is een beweging ingezet naar
inkomensverlaging richting de balkenendenorm. Aan de
kritiek van de ondernemingsraad is tegemoet gekomen.
De heer Jasper van Dijk (SP): Voorzitter. Het verbaast
mij dat de minister zegt dat de salarissen zijn bijgesteld.
Volgens mijn informatie is dat niet het geval. De
bonussen zijn wellicht iets verlaagd, maar, zoals ik al zei,
vind ik bonussen pervers. Dat vind ik überhaupt en zeker
als het gaat om de publieke sector. Daar heeft de
minister nog niet op geantwoord. Bovendien is er grote
onvrede binnen de universiteit en ook maatschappelijk
over deze grootverdieners in de publieke sector. Het gaat
hier om belastinggeld dat naar het onderwijs moet gaan
en niet naar bestuurders, die daarmee dat geld verspillen.
Bij een nieuwe benoeming heeft de minister de
gelegenheid om het salaris aan te passen, zo stelde de
minister. In mijn ogen is dit een nieuwe benoeming. Het
zou gaan om een herbenoeming. De minister kan daar
wat formeel over zijn, maar zij had gewoon glashelder de
gelegenheid om het contract aan te passen en die kans
heeft zij niet gegrepen. Ik heb begrepen dat er ook kritiek
is op het functioneren van de heer Dijkhuizen en dat de
ondernemingsraad eigenlijk niet wilde dat een bestuursvoorzitter langer dan acht jaar zou zitten. Dat is nu wel
het geval. Ik vind het heel teleurstellend dat de minister
niet heeft ingegrepen. Zij zou daarmee juist grote sier
kunnen maken aan deze universiteit. Je zou kunnen
zeggen dat de regering een grote blunder heeft gemaakt
en dat de minister eigenlijk naar huis zou moeten gaan,
maar dat is niet meer van toepassing. Ik vraag de
minister wel of zij daar nog eens goed naar wil kijken.
Minister Verburg: Het tegendeel van wat de heer Van
Dijk hier beweert is het geval. Ik heb vorig jaar gezegd
dat het inkomen neerwaarts moet worden bijgesteld in
de richting van de balkenendenorm, die onze ministerpresident overigens nog niet eens zelf verdient. Laat dat
helder zijn. De raad van toezicht heeft vervolgens tegen
mij gezegd: minister, wij begrijpen dat en wij zullen ons
daarvoor inzetten. Ik wijs erop dat er sprake was van een
herbenoeming en van de wens om die herbenoeming te
bekrachtigen, gehoord de ondernemingsraad. Ik heb al
gezegd dat er een goed gesprek is geweest. Er is toen
tegemoet gekomen aan de punten waarop de ondernemingsraad, als medezeggenschapsorgaan, kritiek had.
Dat het inkomen vervolgens wordt bijgesteld in de
richting van de balkenendenorm vind ik een goede
neerwaartse beweging. Elke nieuwe benoeming moet
voldoen aan de balkenendenorm. Dan geldt: pas toe of
leg uit. Daar zie ik strikt op toe. Bestaande rechtsposities

9 maart 2010
TK 60

60-5347

de minister geen duidelijk of sterk verhaal heeft over dit
salaris. Ik heb nog twee vragen. Volgens de minister is
het salaris verlaagd in de richting van de balkenendenorm, die staat op € 180.000. Wij praten hier echter over
een salaris van € 313.000. Dan houden wij nog een gat
over van ruim een ton. Dat is het bedrag dat deze
persoon meer gaat verdienen. Mijn eerste vraag is met
hoeveel dit salaris is verlaagd. Nu is het € 313.000. Wat
was het oorspronkelijke voorstel? Mijn tweede vraag is
of de minister het niet bij kan stellen of het niet bij wil
stellen. Volgens mij is helaas het laatste het geval.

Mevrouw Verburg, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
© M. Sablerolle – Gouda

kun je echter niet zomaar aanpassen, zelfs niet als een
Kamerlid dat wenst.
Mevrouw Thieme (PvdD): De onafhankelijkheid van de
Wageningse universiteit staat steeds vaker ter discussie.
Deze universiteit grossiert in bijzonder hoogleraren die
gesponsord worden door de sector, heeft te maken met
een grote derdegeldstroom en heeft ook nog te maken
met een bestuursvoorzitter, afkomstig uit de sector, die
het hoogste salaris verdient van alle universiteitsbestuurders in Nederland. Deze universiteit is de enige
universiteit die onder het ministerie van Landbouw valt
en niet onder het ministerie van Onderwijs.
Ik wil graag van de minister weten waarom zij deze
universiteit niet onder het ministerie van Onderwijs laat
plaatsen, zodat de onafhankelijkheid van de universiteit
gewaarborgd kan worden. Dan is deze discussie ook niet
meer nodig is. Wat let haar?
Minister Verburg: Deze universiteit is volstrekt onafhankelijk. Ik werp alle suggesties van mevrouw Thieme verre
van mij. Deze universiteit staat zeer goed bekend en
voldoet aan alle criteria waar universiteiten aan moeten
voldoen. Sterker nog, het is een van de betere universiteiten van Nederland en zij staat wereldwijd zeer goed
aangeschreven. Ik werp dan ook elke suggestie verre van
mij dat dit niet het geval zou zijn. Ik zou het nog sterker
willen zeggen. Doordat de groene kenniskolom en de
groene onderwijskolom onder het ministerie van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit vallen, hebben wij
in de voedselproductie, de gehele voedingsketen, de
gehele landbouw-, tuinbouw- en visserijketen, maar ook
de natuurketen een geweldige verbinding tussen de
sectoren. Bovendien is sprake van een gouden driehoek:
korte lijnen tussen onderzoek, kennis en de toepassing in
de praktijk. De klacht is heel vaak dat universiteiten zo
ver weg zijn. Hoewel de onafhankelijkheid dus is
gegarandeerd, vindt toch toepassing in de praktijk plaats.
Bekijk het model zoals dat functioneert aan de universiteit van Wageningen eens goed. Zou het niet goed zijn
als andere universiteiten in de toekomst van dit goede
voorbeeld gebruikmaken?

Minister Verburg: Hierover gaat de raad van toezicht. Ik
heb de raad vorig jaar schriftelijk verzocht wat hun inzet
is. Die hebben zij mij vervolgens mondeling laten weten.
Dat geldt voor alle leden van de raad van toezicht.
Anders benoem ik die leden ook niet. Ik vind dat zij goed
hebben onderhandeld, door ervoor te zorgen dat het
inkomen neerwaarts is bijgesteld vanuit een bestaande
rechtspositie. Als iemand goed functioneert, moet je in
deze samenleving immers van goeden huize komen om
tijdens de rit het inkomen terug te brengen naar een niet
eerder afgesproken bedrag. Ik vind dat de raad van
toezicht, met de afbouw van de bonussen naar maximaal
10%, een stap in de goede richting zet.
De voorzitter: Het woord is aan de heer Van Raak.
Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Nee, ik maak
hiertegen bezwaar. Ik krijg immers geen antwoord op
mijn vraag. Ik wil gewoon weten met hoeveel euro het
salaris naar beneden is bijgesteld, na interventie van de
minister. Dat is toch een simpele vraag?
Minister Verburg: Ik heb de concrete bedragen niet zo
maar paraat, maar er is sprake van een afbouw van 20%
van het inkomen. Dat is naar mijn mening substantieel.
De heer Van Raak (SP): Dat is gewoon niet waar. De
minister zegt dat het verlaagd is, maar het is niet
verlaagd. Wat ik veel erger vind, is dat de minister de
CDA-norm hanteert, namelijk dat iemand in de publieke
sector, een bestuurder in het onderwijs, best meer mag
verdienen dan drie ton, bijvoorbeeld drieënhalve ton. Dat
is de norm van het CDA. De Kamer heeft echter ook een
norm gesteld. Zij heeft gezegd: niemand mag in het
onderwijs meer verdienen dan de minister-president. Dat
is meer dan de helft minder. Waarom hanteert de
minister de CDA-norm en niet de norm van de Tweede
Kamer?
Mijn tweede vraag is: waar blijven de wetten? Wij
zouden een norm stellen, die zou worden vastgelegd in
wetten. Waar blijven de wetten?
Mijn derde vraag is: waarom grijpt de minister niet in?
Wij hebben met ons allen gezegd dat wij niet willen dat
bestuurders meer verdienen dan de minister-president.
Waarom weigert de minister dat uit te voeren? Moeten
wij de salarissen van deze mensen niet gewoon onder de
cao laten vallen? Dan zijn wij van al het gezeur af.
Minister Verburg: Ik spreek hier de waarheid. Wij
hebben afgesproken dat wij zullen werken aan de
balkenendenorm. Als je de balkenendenorm niet toepast,
moet je dat uitleggen: je past hem toe of je legt uit
waarom je hem niet toepast. Daar sta ik helemaal achter.

Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Het lijkt mij helder dat

Tweede Kamer

Vragenuur

9 maart 2010
TK 60

60-5348

Verburg
Dat is precies de reden waarom ik vorig jaar heb
ingegrepen.
Nu hebben wij te maken met iemand met een vaste
rechtspositie, van wie de hele universiteit zegt: wij willen
deze man herbenoemen, want hij functioneert heel goed,
deze man doet goede dingen voor de universiteit en deze
man doet goede dingen op het gebied van onderzoek en
de toepassing van dat onderzoek in de praktijk. Ik meen
dat wij goed moeten kijken naar die kwaliteiten. Dat
neemt niet weg dat wij de ambitie hebben om de
balkenendenorm toe te passen. Ik ben dus van mening
dat het een goede beweging is dat deze man met een
bestaande rechtspositie door zijn herbenoeming een
neerwaarts bijgesteld inkomen krijgt; dit geldt niet alleen
voor hem, maar ook voor de andere leden van de raad
van bestuur. Dat het daarmee nog een goed salaris is,
geef ik zonder meer toe. Dat wij er bij nieuwe benoemingen voor moeten zorgen dat alleen de balkenendenorm
wordt ingevoerd, daarmee ben ik het ook eens. Dat is
echter niet nieuw, daar heb ik mij vorig jaar al uitvoerig
over uitgesproken.
Kortom: er is sprake van vaststaand beleid. Ik houd mij
aan de norm. Als de Kamer wil dat het onder de cao valt,
dan kan zij daarvoor een wetsvoorstel indienen. Ik heb
echter nog niet zo’n wetsvoorstel van de hand van de
heer Van Raak gezien.
Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD): Graag krijg ik van de
minister meer duidelijkheid over de bonussen. Zij meldt
dat deze in vier jaar zullen worden afgebouwd van 30%
naar 10%. Hoe zal die afbouw plaatsvinden? Heeft de
minister niet overwogen om daaraan strak de hand te
houden en om de bonus helemaal af te schaffen?
Minister Verburg: Nieuw benoemde bestuurders zullen
geen bonus meer krijgen. In dit geval is het echter een
vast onderdeel van het salaris; dat is acht jaar geleden
bij de benoeming afgesproken. Dat wordt in 2010
afgebouwd naar 25%, in 2011 naar 20%, in 2012 naar
15% en in 2013 naar maximaal 10%. De bestuurder zal de
bonus wel ieder jaar moeten verdienen. Daarvoor zijn
kwaliteitscriteria opgesteld. Als niet voldaan wordt aan
die eisen, wordt geen bonus uitgekeerd. Volgens mij
moet het zo ook functioneren.
Inmiddels heb ik een lijst met de salarisbedragen
aangereikt gekregen. De Kamer vroeg net naar de
bedragen; die had ik toen niet paraat, maar nu heb ik ze
voor mij liggen. Afgesproken is een basissalaris van
€ 226.000, exclusief een eventuele bonus. Met een
maximale bonus zou het bedrag uitkomen op € 286.000.
Daarvan heb ik gezegd: deze bedraagt maximaal 30% en
moet de komende vier jaar worden afgebouwd. Dat is
naar mijn mening een goede beweging. Bij nieuwe
benoemingen zullen wij de balkenendenorm hanteren.

beneden te krijgen, onder de balkenendenorm. Gaat de
minister hetzelfde doen?
Minister Verburg: Ik heb zo mijn twijfels of de heer
Kalma de juiste informatie heeft over dat laatste. Ik laat
dat graag voor zijn rekening. Ik denk niet dat je zomaar
kunt beknibbelen op bestaande rechtsposities. Soms is
een hoog salaris afgesproken omdat de voorzitter van de
raad van bestuur uit het bedrijfsleven kwam. Die heeft
toen al ingeleverd en dat salaris wordt nu nog verder
bijgebogen op mijn nadrukkelijk verzoek. Ik vind dat de
raad van toezicht dan stevig heeft onderhandeld met
deze man, want hij heeft er natuurlijk echt moeite mee
gehad dat zijn salaris – dat geldt ook voor de andere
leden van de raad van bestuur – neerwaarts werd
bijgesteld. Ik vind dit een goede beweging en dus sta ik
voor de afspraak die de regering heeft gemaakt. Ik sta
voor werken richting de balkenendenorm, want ik vind
dat een fatsoenlijke en heel goede norm. Je hebt echter
wel te maken met een bestaande rechtspositie en
daarom is dit een beweging in de goede richting.
De heer Atsma (CDA): Als ik goed naar de heer Kalma
luister, had het misschien nog wel meer zin om met de
voorzitter van de raad van toezicht, in dit geval mevrouw
Margreeth de Boer, te praten. Ik ben benieuwd wat de
minister kan zeggen over de houding van de raad van
toezicht ten opzichte van dat wat er nu wordt besproken.
Wat is de positie van de minister? Verder is de CDAfractie erg benieuwd naar het tempo van de afbouw
richting de balkenendenorm, die de minister aankondigde.
Minister Verburg: Mevrouw De Boer heeft als voorzitter
van de raad van toezicht op mijn verzoek overleg gehad
met de heer Dijkhuizen. Dat waren normale onderhandelingen. Ik vind het eindresultaat verdedigbaar. Er is
sprake van een rechtspositie. De bonus wordt afgebouwd. Het salaris gaat in de richting van de balkenendenorm. Het tempo waarin dat zal gebeuren, is vier jaar.
Ieder jaar wordt het minder.

De heer Kalma (PvdA): Dit is ver en ver boven de
balkenendenorm. Eén ding is duidelijk: een contract kan
herzien worden of het kan niet herzien worden. Het kon
herzien worden; waarom is men niet die weg ingeslagen? Is er sprake van een wijziging van beleid? Ter
toelichting: minister Plasterk had hetzelfde standpunt als
deze minister, namelijk geen salarissen boven de
balkenendenorm in het hoger onderwijs. Vervolgens ging
hij praten in Delft en in Groningen, waar overschrijdingen dreigden. Het lukte hem om die salarissen naar

Tweede Kamer

Vragenuur

9 maart 2010
TK 60

60-5349