9
Omzetting van de afdrachtvermindering
onderwijs in een subsidieregeling

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Meenen. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 15 (33650).

Aan de orde is het VSO Omzetting van de afdrachtvermindering onderwijs in een subsidieregeling (33650, nr. 1).
Motie
De heer Van Meenen (D66):
Voorzitter. Ik dien drie moties in. De eerste gaat over het
monitoren van de nieuwe subsidieregeling.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Motie

overwegende dat leerlingen die een leerwerktraject volgen
in het vmbo niet in aanmerking komen voor de nieuwe
subsidieregeling;

De Kamer,

overwegende dat leerlingen die een leerwerktraject volgen
in het vmbo kwetsbare leerlingen zijn;

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de regering onvoldoende zicht heeft op
de effectiviteit van de afdrachtvermindering onderwijs en
het effect daarvan op het stage-aanbod;
overwegende dat de mogelijkheid bestaat dat het omzetten
van de afdrachtvermindering onderwijs in een subsidieregeling het stage-aanbod kan doen afnemen;
verzoekt de regering, de aanvragen en toekenningen van
de nieuwe subsidieregeling te monitoren en de Kamer
daarover driemaandelijks te informeren, om op die manier
inzicht te verschaffen in de effectiviteit van de subsidieregeling en het effect daarvan op het stage-aanbod,

constaterende dat het argument van de regering dat het
hier een heel kleine groep betreft niet afdoende is;
verzoekt de regering, de nieuwe subsidieregeling ook van
toepassing te laten zijn op leerlingen in het vmbo die een
leerwerktraject volgen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Meenen. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 16 (33650).

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Meenen. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 14 (33650).

Mevrouw Straus (VVD):
Voorzitter. Ik dien twee moties in.

Motie
De Kamer,

Motie

gehoord de beraadslaging,

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat kwantitatief niet kan worden aangegeven
hoe het onbedoelde gebruik van de afdrachtvermindering
onderwijs zich verhoudt tot de toename in het budgettaire
beslag van de regeling;
overwegende dat er dus geen onderbouwing is om de
nieuwe subsidieregeling ter stimulering van leerwerkplaatsen met 200 miljoen euro te verlagen;
verzoekt de regering, nader onderzoek uit te laten voeren
naar het oneigenlijke gebruik van de afdrachtvermindering
onderwijs om op die manier de verlaging van het bedrag
van de nieuwe subsidieregeling te kunnen onderbouwen,

constaterende dat de toekomstige subsidie beschikbaar
wordt voor een kleinere doelgroep dan de huidige;
constaterende dat deze beslissing gevolgen kan hebben
voor de huidige studenten die gebruik maken van deze
afdrachtsvermindering;
verzoekt de regering om in kaart te brengen hoeveel studenten nu al zijn begonnen met een studie en gebruikmaken
van de huidige afdrachtsvermindering, maar daar straks
geen recht meer op hebben;
verzoekt de regering voorts, in overleg met partijen uit het
veld te bezien welke mogelijkheden er zijn voor een overgangsregeling,
en gaat over tot de orde van de dag.

en gaat over tot de orde van de dag.

Tweede Kamer

Omzetting van de afdrachtvermindering
onderwijs in een subsidieregeling

3 juli 2013
TK 103

103-9-1

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Straus. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 17 (33650).

verzoekt de regering, bij de formulering scherp te letten op
het doel dat mbo’ers een stageplaats moeten kunnen krijgen
en bureaucratie in de nieuwe subsidieregeling geen doel
op zich kan vormen dat het tekort aan stageplaatsen alleen
maar laat oplopen,
en gaat over tot de orde van de dag.

Motie
De Kamer,

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Jadnanansing. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

gehoord de beraadslaging,

Zij krijgt nr. 19 (33650).

constaterende dat de toekomstige subsidie enkel beschikbaar zal zijn voor volledige opleidingen en niet langer voor
deelcertificaten;
constaterende dat bedrijven dan minder snel geneigd zijn
om werknemers bij- en omscholing door middel van deelcertificaten aan te bieden;
constaterende dat in het kader van Leven Lang Leren juist
aandacht moet zijn voor bij- en omscholing van werknemers;
verzoekt de regering, de doelgroepenbepaling voor de
subsidieregeling aan te passen zodat ook een beperkt aantal
deelcertificaten per persoon onder de regeling vallen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Straus. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 18 (33650).

Mevrouw Jadnanansing (PvdA):
Voorzitter. De bestaande regeling schiet aan haar doel
voorbij. Het is zaak om aan te sturen op een regeling die
ertoe leidt dat mbo'ers gemakkelijker aan een stageplaats
worden geholpen. Daartoe dien ik de volgende motie in.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
van oordeel dat de beroepspraktijkvorming voor jongeren
en hun kansen op de arbeidsmarkt een belangrijke component vormen van de middelbare beroepsopleidingen;
overwegende dat het evaluatieonderzoek van de afdrachtvermindering onderwijs dat Regioplan in 2012 heeft uitgevoerd uitwees dat de afdrachtvermindering onvoldoende
doelmatig werkt en gepaard gaat met onbedoeld gebruik;
constaterende dat de Kamer zich nog niet kan uitspreken
over een subsidieregeling die zij nog niet kent, omdat deze
op zijn vroegst pas in september een concept van de regeling kan ontvangen;

Tweede Kamer

Omzetting van de afdrachtvermindering
onderwijs in een subsidieregeling

Minister Bussemaker:
Voorzitter. In de motie-Van Meenen op stuk nr. 14 word ik
verzocht, de aanvragen en toekenningen van de nieuwe
subsidieregeling te monitoren en de Kamer daarover driemaandelijks te informeren. Ik wil de heer Van Meenen graag
tegemoetkomen. Ik wil monitoren en ik wil de Kamer daar
ook over informeren, maar dat wil ik wel per studiejaar
doen. Als de heer Van Meenen dus bereid zou zijn, ook om
onnodige administratieve lasten bij uw Kamer en bij mijn
departement te voorkomen, om dat in plaats van elke drie
maanden jaarlijks te doen, dan kan ik het oordeel over deze
motie overlaten aan de Kamer.
De heer Van Meenen (D66):
Dat zal ik graag doen.
Minister Bussemaker:
Dank. In zijn motie op stuk nr. 15 vraagt de heer Van Meenen mij om nader onderzoek uit te laten voeren naar het
oneigenlijk gebruik van de afdrachtvermindering, om op
die manier de verlaging van het bedrag te kunnen onderbouwen. Deze motie ontraad ik. Het is mede op grond van
eerdere evaluatieonderzoeken dat de afdrachtvermindering
onderwerp is geworden bij de kabinetsformatie en in het
regeerakkoord terecht is gekomen. Toen is de afspraak
gemaakt om in plaats van de afdrachtvermindering naar
een subsidieregeling te gaan. We weten uit het verleden
dat het budget in de jaren 2004-2007 ongeveer constant is
gebleven. Bij het regeerakkoord is afgesproken om terug
te gaan naar het budget van 2007. Toen was dat voldoende
en ik zie geen aanleiding om op voorhand te denken dat
het nu onvoldoende zou zijn. We hebben geconstateerd dat
sindsdien het budget sterk is toegenomen en dat dit te
maken heeft met ondoelmatig gebruik en met oneigenlijk
gebruik. Als we dat nu nog eens nader zouden willen
onderzoeken, zou dat enorm veel werk met zich meebrengen. Het zou namelijk betekenen dat we voor de afgelopen
jaren bij alle werkgevers weer een aanvraag zouden moeten
uitzetten, en dat lijkt mij ook niet doelmatig. Ik wil de heer
Van Meenen wel toezeggen dat ik in de monitor waar hij in
zijn andere motie om vroeg, wil bezien of de nieuwe regeling de verwachting van voldoende doelmatigheid gestand
kan doen en of de regeling voldoende tegemoetkomt aan
de doelgroep benoemd in de toelichting op het voorstel
dat ik de Kamer in september zal toesturen. Nu onderzoek
uitvoeren, zou enorm veel geld kosten en die middelen
besteed ik liever aan stageplekken.

3 juli 2013
TK 103

103-9-2

De heer Van Meenen (D66):
Dat ben ik natuurlijk geheel met de minister eens. Het is
ook niet mijn bedoeling om onderzoek te gaan doen. In de
beantwoording is niet geheel duidelijk geworden wat nu
precies de achtergrond is. Het is ook niet te achterhalen
wat nu precies misbruik als oorzaak heeft en wat als oorzaak
heeft het stimuleringsbeleid om meer stages te gaan realiseren. Dat kan namelijk ook een oorzaak zijn van de opgelopen kosten. Het aanbod om dit mee te nemen in de
monitor aanvaard ik graag. Dan zal ik deze motie intrekken.
De voorzitter:
Aangezien de motie-Van Meenen (33650, nr. 15) is ingetrokken, maakt zij geen onderwerp van beraadslaging meer uit.
Minister Bussemaker:
Dank. Dat lijkt mij een goede afspraak.
Dan kom ik op de motie-Van Meenen op stuk nr. 16 over
het vmbo. Die motie ontraad ik. Het gaat hier namelijk om
een heel kleine groep. Er zijn 1833 vmbo-leerlingen ingeschreven voor een leerwerktraject in dit schooljaar. Van
deze groep zijn er 400 leerlingen van het AOC, dus van
groen onderwijs. Op deze leerlingen hebben de middelen
van departement dus betrekking. Het gaat feitelijk dus om
1.400 leerlingen. Vroeger waren het er veel meer. In de
afgelopen jaren waren het er 3.000. Het aantal is afgenomen
doordat er in de loop van de tijd veel meer pedagogische
varianten zijn ontstaan voor deze bijzondere groep mboleerlingen. Zij kunnen ook op andere manieren leerwerkervaringen opdoen. Het gaat hierbij dus in de eerste plaats
om een groep waarvoor al alternatieven en pedagogische
varianten zijn. In de tweede plaats gaat het om een heel
kleine groep. De omvang van de subsidie zou niet in verhouding staan tot de administratieve lasten en de uitvoeringskosten van de regeling. In de derde plaats leert de
ervaring dat juist voor deze groep leerwerkplaatsten toch
wel tot stand komen. Ik ontraad daarom de motie, maar ik
ben bereid om ook op dit punt in de monitor die is toegezegd te bekijken of de middelen voldoende bij de doelgroep
terechtkomen. Wij zullen dan ook bekijken of deze groep
op andere manieren voldoende met leerwerkplaatsen wordt
bediend.
De heer Van Meenen (D66):
Het aanbod van de minister aanvaard ik graag, maar dat
leidt er niet toe dat ik deze motie zal intrekken. De staatssecretaris zegt terecht dat het hierbij om een kleine groep
gaat. De redenering zou echter net zo goed kunnen zijn dat
het hierbij gaat om een kleine groep ongelooflijk kwetsbare
leerlingen, dus dat we dit gewoon moeten doen. Het bedrag
is marginaal, afgezet tegen het totale bedrag. Ik weet uit
eigen ervaring dat voor een aantal van deze leerlingen dit
inderdaad wel een heel goede oplossing is. Ik begrijp ook
wel dat dit niet voor alle leerlingen geldt, dus het zal misschien nog kleiner worden dan het nu is. Ik zeg de minister
echter nogmaals: laten we dit alsjeblieft doen.
Minister Bussemaker:
Nee. Als we dit zouden doen, zouden de investeringen en
de administratieve lasten die dit met zich mee zou brengen,
niet in verhouding staan tot de uitvoeringskosten van de

Tweede Kamer

Omzetting van de afdrachtvermindering
onderwijs in een subsidieregeling

regeling. Dat geldt zeker omdat wij weten dat voor deze
groep de leerwerkplaatsten toch wel tot stand komen. We
moeten dit dus niet nodeloos ingewikkeld maken. We
moeten echter wel nagaan of dit in de praktijk inderdaad
voldoende gaat gebeuren.
Ik kom op de motie op stuk nr. 17 van het lid Straus. Daarin
wordt de regering gevraagd om in overleg met partijen uit
het veld te bezien welke mogelijkheden er zijn voor een
overgangsregeling. Ik snap het probleem dat mevrouw
Straus hiermee aankaart. Ik constateer tegelijkertijd dat een
vrij kleine groep hiermee te maken heeft. Een grotere groep
kan wel gebruikmaken van een nieuwe subsidieregeling
die we gaan maken of van andere vormen van tegemoetkomingen, bijvoorbeeld via de lerarenbeurzen en het Stagefonds Zorg. Ik wil bekijken of hier echt een probleem is. Ik
zeg er gelijk bij dat, als hiervoor middelen beschikbaar
moeten komen, dit zou kunnen beteken dat het ten koste
gaat van heel kwetsbare groepen, namelijk mbo'ers op
niveau 1 en 2. Ik ben echter graag bereid om dit te verkennen. Daarom laat ik het oordeel over deze motie over aan
de Kamer.
Mevrouw Straus (VVD):
Ik ben in ieder geval blij dat de minister dit op deze manier
interpreteert. Ik heb inderdaad gezien dat in de nieuwe
regeling voor een aantal groepen een uitzondering wordt
gemaakt. Toch blijven er dan nog steeds studenten over
die nu reeds met een opleiding bezig zijn. Wij zouden op
deze manier gedurende het spel de spelregels veranderen.
In de motie vraag ik de regering, in overleg met partijen in
het veld te bekijken welke oplossingen er mogelijk zijn. Zo
heb ik de motie bewust geformuleerd.
De voorzitter:
De minister heeft het oordeel over de motie al aan de Kamer
gelaten.
Minister Bussemaker:
Ja, dat ga ik graag doen. Het zou per saldo vooral gaan over
de groep studenten hbo-economie. Zij zouden geen beroep
meer kunnen doen op de nieuwe regeling. Wij moeten zaken
afwegen. Welke kosten zou dit met zich meebrengen? Ook
zou dit weleens ten koste kunnen gaan van kwetsbare
leerlingen van het mbo op niveau 1 en 2. Of dit zo is en hoe
het veld daarover denkt, ga ik uitzoeken als deze motie zou
worden aangenomen.
In de andere motie van het lid Straus wordt gevraag om de
regeling aan te passen zodat ook deelcertificaten eronder
vallen. Die motie ontraad ik, want een mbo-opleiding is
gericht op een volledige kwalificatie, niet op deelcertificaten.
De werkgever ontvangt subsidie voor diens inspanningen
bij het praktijkdeel van die opleidingen, niet voor het
behalen van een diploma of deelcertificaat. Wij weten uit
ervaringen en controles dat er juist bij deelcertificaten
sprake is van veel oneigenlijk gebruik. Opleidingen worden
opgeknipt om zo meer aftrek te genieten. Het doel van de
regeling is juist om de stimulering van meer leerwerkplekken te bevorderen, zodat leerlingen volledige kwalificaties
kunnen krijgen. Ik ontraad de motie.

3 juli 2013
TK 103

103-9-3

Mevrouw Straus (VVD):
Ik vind het jammer dat de minister de motie ontraadt. Ik wil
de motie graag in stemming brengen. Juist voor oudere
mensen maken deelcertificaten vaak het verschil tussen fit
for the job blijven of niet. In het kader van een Leven Lang
Leren moeten deelcertificaten volgens mij een belangrijke
rol blijven spelen.
Minister Bussemaker:
Ik voer graag een discussie over een Leven Lang Leren,
maar als mevrouw Straus dit echt wil, zet zij de deur weer
open naar ondoelmatig en oneigenlijk gebruik. Wij waren
nu juist begonnen om daar een einde aan te maken. Ik
ontraad de motie met kracht.
In de motie op stuk nr. 19 wordt de regering verzocht erop
te letten dat mbo'ers een stageplek moeten kunnen krijgen
en dat bureaucratie in de nieuwe subsidieregeling geen
doel op zich kan vormen. Ik zie de motie als een aansporing
om, bij wat wij toch al willen doen, op twee punten extra
te letten. Ten eerste moet er geen nieuwe bureaucratie
ontstaan. Ten tweede moeten wij de regeling niet zo perfect
mogelijk willen maken, maar moeten wij ons steeds de
vraag stellen of wij het doel bereiken, namelijk het bieden
van stageplekken aan mbo'ers. Als ik de motie zo mag
begrijpen, laat ik het oordeel aan de Kamer.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Wij zullen morgen over deze moties stemmen.

Tweede Kamer

Omzetting van de afdrachtvermindering
onderwijs in een subsidieregeling

3 juli 2013
TK 103

103-9-4