Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 1772

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 januari 2014
Met deze brief informeer ik u over enkele aanpassingen in het beleidskader voor de beoordeling van asielaanvragen van Afghaanse asielzoekers naar aanleiding van het nieuwe ambtsbericht over de situatie in
Afghanistan dat op 24 december 2013 is uitgebracht door de Minister van
Buitenlandse Zaken. Dit ambtsbericht beschrijft de algehele situatie in
Afghanistan van juli 2012 tot en met november 2013.
Ten gevolge van de inwerkingtreding op 1 januari jl. van de wijziging van
de Vreemdelingenwet 2000 (Vw) in verband met het herschikken van de
gronden voor asielverlening is de mogelijkheid komen te vervallen om
nog langer groepen asielzoekers uit een bepaald land van herkomst aan te
duiden als een «specifieke» groep. Door de aanduiding als «specifieke
groep» kwam een asielzoeker uitsluitend omwille van het behoren tot
deze «specifieke» groep, in aanmerking voor een verblijfsvergunning asiel
op grond van artikel 29, eerste lid, onder c van de Vw. Dit is van betekenis
voor alleenstaande Afghaanse vrouwen omdat zij waren aangeduid als
een specifieke groep. Die aanduiding komt te vervallen. Aan de hand van
de informatie in dit ambtsbericht is bekeken of eenzelfde beschermingsniveau dient te worden gehandhaafd voor deze groep.
Nu de informatie in het nieuwe ambtsbericht over de situatie van
alleenstaande vrouwen in het verlengde ligt van voorgaande ambtsberichten, zie ik aanleiding om in het beleid op te nemen dat een Afghaanse
alleenstaande vrouw in beginsel in aanmerking komt voor een verblijfsvergunning asiel op grond van artikel 29, eerste lid, onder b Vreemdelingenwet tenzij uit het individuele asielrelaas evident blijkt dat betrokkene
geen bescherming nodig heeft omwille van haar alleenstaande status. Nu
alleenstaande Afghaanse vrouwen in beginsel in aanmerking komen voor
een verblijfsvergunning asiel, heeft de kwalificatie als kwetsbare minderheidsgroep geen betekenis meer en komt deze daarmee te vervallen.
Daarnaast wordt het beleid voor Afghaanse lesbiennes, homoseksuelen,
biseksuelen en transseksuelen (LHBT’s) aangepast. Over hun situatie staat

kst-19637-1772
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 19 637, nr. 1772

1

in het ambtsbericht dat er volgens het US State mensenrechtenrapport
2012 berichten waren dat het beeld van homoseksuelen in sommige
kringen in Kabul enigszins was verbeterd. Tegelijk wordt in het ambtsbericht gemeld dat er berichten waren dat treiteren en geweld tegen
homoseksuelen en detentie door de politie in 2012 toenamen. Deze
informatie is voor mij aanleiding om Afghaanse LHBT’s voortaan te
kwalificeren als een kwetsbare minderheidsgroep. Dit betekent dat aan het
individualiseringvereiste minder aandacht wordt geschonken. Een
asielzoeker die tot een kwetsbare minderheidsgroep behoort, kan reeds
met beperkte individuele indicaties aannemelijk maken dat hij of zij in
aanmerking komt voor een asielvergunning. Ook mensenrechtenschendingen in de naaste omgeving van de vreemdeling kunnen voldoende
zijn.
Gangbaar onderdeel van de individuele beoordeling van de asielaanvraag
is dat de asielzoeker ook aantoont dat in zijn specifieke geval de autoriteiten in het herkomstland niet in staat (of bereid) zijn hem bescherming
te bieden tegen zijn problemen. Dit wordt nu nog individueel beoordeeld,
waarbij onder meer rekening wordt gehouden met het persoonlijk
netwerk van de Afghaanse asielzoeker. In het huidige ambtsbericht staat
over de mogelijkheid om zich te wenden tot de Afghaanse autoriteiten
voor bescherming dat in zijn algemeenheid gezegd kan worden dat de
Afghaanse autoriteiten nauwelijks tot niet in staat zijn om de Afghaanse
bevolking bescherming te bieden tegen geweld. Hierop vormt Kabul, tot
op zekere hoogte, een uitzondering.
Hoewel deze informatie niet wezenlijk verschilt van de informatie uit het
voorgaande ambtsbericht, zie ik aanleiding om het landgebonden
asielbeleid Afghanistan op dit punt aan te passen om beter aan te sluiten
bij de nieuwe Kwalificatierichtlijn1. In de Kwalificatierichtlijn worden de
actoren in het land van herkomst die geacht kunnen worden bescherming
te bieden, immers limitatief opgesomd. Het kan dan enkel gaan om de
staat of partijen of organisaties, met inbegrip van internationale organisaties, die de staat of een aanzienlijk deel van zijn grondgebied beheersen.
Nu enkel van deze actoren verwacht kan worden dat ze bescherming
kunnen bieden, gekoppeld aan de informatie in het ambtsbericht, is de
conclusie gerechtvaardigd dat Afghaanse asielzoekers die problemen
hebben ondervonden in Afghanistan, zich niet eerst voor bescherming
dienden te wenden tot de nationale autoriteiten behoudens indien het
gaat om Afghaanse asielzoekers afkomstig uit Kabul. Enkel van Afghaanse
asielzoekers die afkomstig zijn uit Kabul wordt verwacht dat ze aannemelijk maken dat ze zich zonder succes tot de Afghaanse autoriteiten
hebben gewend voor bescherming. Hierop wordt evenwel voor de
volgende categorieën vreemdelingen die afkomstig zijn uit Kabul een
uitzondering gemaakt: vreemdelingen die in Kabul tot een etnische of
religieuze minderheid behoren, LHBT’s, alleenstaande vrouwen en
vrouwen die aannemelijk hebben gemaakt dat zij hebben te vrezen voor
geweldpleging.
Tot slot geeft de informatie in het ambtsbericht ook aanleiding om niet
meer op voorhand uit te sluiten dat Afghaanse asielzoekers een vluchten/of vestigingsalternatief kunnen hebben in Afghanistan. Daarbij zal
enkel worden bekeken of een vlucht en/of vestigingsalternatief
voorhanden is in Kabul. Aan de hand van de individuele situatie van de
Afghaanse asielzoeker wordt voortaan beoordeeld of van deze persoon
1

Richtlijn 2011/95/EU van 13 december 2011 inzake normen voor de erkenning van onderdanen
van derde landen of staatlozen als personen die internationale bescherming genieten, voor een
uniforme status voor vluchtelingen of voor personen die in aanmerking komen voor subsidiaire
bescherming, en voor de inhoud van de verleende bescherming (herschikking).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 19 637, nr. 1772

2

kan worden verwacht dat hij ontkomt aan zijn problemen door zich te
vestigen in Kabul. Voor vreemdelingen die behoren tot een groep die in
Kabul een etnische of religieuze minderheid is, LHBT’s, alleenstaande
vrouwen en vrouwen die aannemelijk hebben gemaakt dat zij hebben te
vrezen voor geweldpleging geldt dit niet. Bij deze groepen wordt
aangenomen dat ze geen vlucht- en/of vestigingsalternatief hebben, ook
niet in Kabul.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 19 637, nr. 1772

3