Ministerievan Finanden

DEPARTEMENTAAL VERTROUWELIJK

Oirectie Algemene

TERBE5L1SS1NG

Fiscale Politiek

Aan

de staatssecretaris van Financien

Fiscaliteit en Belastingdienst
Persoonsgegevens

nota

Verkenning vrijstellingen overdrachtsbelasting

Datum
12 September 2023

Notanummer

2023 0000204918

BijEagen

Aanleiding
^

•

In de brief Stand van zaken fiscale regeiingen

•

aangekondigd de fiscaie regeiingen in de overdrachtsbelasting te
evalueren op doeltreffendheid en doelmatigheid
Vanwege een gebrek aan beschikbare data en de grote verschillen in
beieidsmatige relevantie van de regeiingen is besloten eerst een
verkenning van de fiscale regeiingen in de overdrachtsbelasting uit te
voeren

^

van

november 2017 is

1

Aanbiedingsbrief

2

Verkenning vrijstellingen

Overdrachtsbelasting
3

Brief Stand van zaken

fiscale regeiingen

Middels deze nota wordt u gei nformeerd over de resultaten

hiervan

Beslispunten
•

Bent u akkoord met verzending van de Verkenning vrijstellingen

overdrachtsbelasting naar de Tweede Kamer

Zo ja

wilt u bijgevoegde

A

aanbiedingsbrief ondertekenen
•

Bent u akkoord met het openbaar maken van de nu voorliggende nota

conform de beleidslijn Actieve openbaarmaking nota s

A

Kernpunten
•

•

Doel van de verkenning is om in kaart te brengen in hoeverre er
aanleiding is om nader onderzoek te doen naar de fiscale regeiingen
binnen de overdrachtsbelasting OVB
De verkenning is intern
uitgevoerd
^
^
Naar aanleiding van de verkenning zuIlQrT ^regelingen^innen de
overdrachtsbelasting geevalueerd worden7Deon3er2oeksplanning is als
voIgt
o
differentiate overdrachtsbelasting en
vrijstellixig^ met betrekking
tot de woningmarkt worden geevalueerd in
o
de vrijstelling voor samenloop met de omzetoeT^tinQ wordt

U^

|024j^

meegenomen in de evaluatie btw

vrijstellingeiTjn

•

in^2^

Kamerstukken II 2017 2018
^

34 775

nr

77

In lijn met de conclusies van de Evaluatledoorlichting fiscale regeiingen

35 300

^2^

vrijstellingen gericht op ondernemerschap in^0257j””^
o
vrijstellingen voor landbouw en natuur in ^02^s
o
vrijstellingen van technische notariele aard
Een volledig overzicht van de planning vindt u in TabeliX^der de
Toelichting
o

nr

Kamerstukken II 2019 2020

79

Pagina 1 van 3

2079250

00002

Toelichting
Opzet verkenning
De verkenning heeft betrekking op alle vrijstellingen binnen de
overdrachtsbelasting Ook worden het per 2011 ingevoerde veriaagde
tarief voor woningen en de per 2021 ingevoerde tariefdifferentiatie
•

meegenomen in deze verkenning
•

Voor alle regelingen zijn de volgende aspecten in kaart gebracht
o

•

•

Het beleidsdoel

o

Kennis uit eerder onderzoek

o

Gebruik

o

Uitvoering complexiteit en afbakeningsproblemen

frequentie en budgettair belang

Daarnaast is voor alle regelingen het toetsingskader fiscale regelingen

doorlopen
De verkenning biedt inzicht in de frequentie van het gebruik van de
verschiilende vrijstellingen in de OVB Deze data waren tot vorig jaar niet
beschikbaar

Onderzoeksplanning
Op basis van de verkenning is de onderzoeksplanning voor de komende
jaren vastgesteld
•

•

•

•

In totaal zullen 20 regelingen binnen de overdrachtsbelasting de komende

jaren geevalueerd worden De geplande evaluates zijn terug te vinden in
de evaluatieplanning fiscaie regelingen 2023 2027 zoals opgenomen in
Bijiage 9 van de Miijoenennota 2024
De regelingen zullen geevalueerd worden op doeltreffendheid en
doelmatigheid Daarnaast zal voor elke regeling het toetsingskader fiscale
regeiingen opnieuw dooriopen worden
Door het nieuwe aangiftebericht voor de overdrachtsbelasting is er vanaf
1 april 2022 data beschikbaar over het gebruik van de vrijstellingen in
termen van aantailen
van

•

Tabef 1

Deze informatie vergroot de toegevoegde waarde

toekomstig onderzoek

Onderstaande Tabel 1 geeft de planning per vrijstelling weer

Evaluatieplanning fiscale regelingen overdrachtsbelasting artikel

IS Wet op belastingen van rechtsverkeer

Regeling

Planning

Vrijstelling voor wooninvesteringsfondsen onderdeel n
Vrijstelling voor wijkontwikkelingsmaatschappijen
Startersvrijstelling

o en oa

2024

p

Vrijstelling terugkoop onder verkoopregulerend beding
Tariefdifferentiatie

art

t

14

Vrijsteiling voor bedrijfsopvolging in familiesfeer b
Vrijstelling bij inbreng of omzetting van een onderneming

Vrijstelling bij verdeling vereffening vermogen
onderneming vennootschap f

e

2025

van een

Vrijsteiling bij fusie spiitsing reorganisatie of taakoverdracht

h

Paglna 2 van 3

2079250

00002

4

Vrijstelling voor landinrichting 1

Vrijstelling voor cultuurgrond q
2026

Vrijstelling voor natuurgrond

s

Vrijstelling voor landgoederen Natuurschoonwet

art 9a MSW

Vrijstelling bij verdeling gemeenschap samenwoners g
Vrijstelling voor door verkrijger aangebrachte zaken

i

Vrijstelling voor bodembestanddelen j
■

Vrijstelling voor herstel art
Vrijstelling voor wilsrecht

19

2027

r
]

x

Vrijstelling voor kabels en leidingen y
Vrijstelling voor samenloop met de omzetbelasting

a

Btw

vrijstellin
gen 2024

Communicatie
Niet van toepassing

PoUtiek bestuuriijke context
•

Het rapport wordt naar de Tweede Kamer verstuurd met een

begeleidende kamerbrief
•

De geplande evaluatierapporten zullen
naar de

na

Tweede Kamer gestuurd worden

afronding van de onderzoeken
gevolgd door een

kabinetsreactie waarin wordt ingegaan op de conclusies van het rapport
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina 3 van 3

2079250

00002