Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

26 234

Vergaderingen interim- Committee en
Development Committee

Nr. 193

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 oktober 2016
Hierbij zend ik u het verslag van de jaarvergadering van het International
Monetary and Financial Committee (IMFC). De vergadering vond op 7 en
8 oktober plaats in Washington DC. De inzet van de kiesgroep in de IMFC
vergadering, alsook het IMFC communiqué zijn bijgevoegd1.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

1

kst-26234-193
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 234, nr. 193

1

Verslag jaarvergadering IMF op 7 en 8 oktober in Washington DC
Op vrijdag 7 en zaterdag 8 oktober vond in Washington DC de voorjaarsvergadering van het IMF en de Wereldbank plaats. Nederland vertegenwoordigde de Nederlands-Belgische kiesgroep tijdens de formele
onderdelen van het International Monetary and Financial Committee
(IMFC). De conclusies van het IMFC stonden in het teken van de economische situatie en de belangrijkste beleidsuitdagingen, met specifiek
aandacht voor de uitdagingen op het gebied van globalisering, internationale handel en technologische verandering. Ook was er veel aandacht
voor de middelen en instrumenten die het IMF nodig heeft om het
lidmaatschap bij de belangrijkste beleidsuitdagingen bij te staan.
Economische situatie
Voorafgaand aan de jaarvergadering vroeg Managing Director Lagarde
aandacht voor de mondiale economische situatie. Het IMF verwacht in
2016 een mondiale economische groei van 3,1 procent en in 2017 een
verdere groei van 3,4%. Deze verwachtingen zijn gelijk aan de ramingen
van juli dit jaar. Volgens het IMF zijn de economische vooruitzichten
desondanks te matig, met name in de ontwikkelde economieën, waar de
risico’s als gevolg van de Brexit de verwachtingen dempen. Het IMF ziet
daarentegen positieve ontwikkelingen in opkomende economieën, waar
de groei in Brazilië en Rusland oppikt en India en China nog steeds
robuuste cijfers laten zien. Tegelijkertijd beperken de aanhoudend lage
grondstofprijzen de groei in veel ontwikkelingslanden, die voor een groot
deel afhankelijk zijn van de export van grondstoffen. Het IMF is positiever
over de financiële stabiliteit op de korte termijn ten opzichte van het
afgelopen voorjaar. De markten hebben na het Brexit besluit meer
veerkracht laten zien. Tegelijkertijd blijven de vooruitzichten voor de
middellange termijn volgens het IMF onzeker.
Het IMF ziet verschillende uitdagingen voor de korte en middellange
termijn. De wereldeconomie wordt momenteel geconfronteerd met
economische en politieke risico’s die de groei kunnen drukken. De Brexit,
economische transitie in China, politieke onrust en conflicten in verschillende regio’s kunnen een grote economische impact hebben door
spillovers naar andere landen. Daarnaast is zowel in ontwikkelde als
opkomende economieën de productiviteitsgroei de afgelopen jaren
afgenomen en worden veel landen geconfronteerd met demografische
ontwikkelingen. Het IMFC heeft benadrukt dat het economische herstel
doorzet. Wel stelde het IMFC daarbij dat de groei traag en ongelijk
verloopt. De vooruitzichten voor economische groei worden volgens het
IMFC beperkt door onderliggende structurele zwaktes, protectionistische
maatregelen en achtergebleven hervormingen. Nederland heeft benadrukt
dat het IMF de risico’s voor de wereldeconomie realistisch dient weer te
geven en moet waken voor een te pessimistische weergave van de
economische vooruitzichten. Er zijn namelijk ook positieve ontwikkelingen: het economisch herstel in de eurozone zet door en er zijn reeds
veel hervormingen doorgevoerd. Wereldwijd is de groei dan ook in lijn
met het gemiddelde van voor de crisis als er rekening wordt gehouden
met demografische ontwikkelingen.
Veel aandacht was er tijdens de jaarvergadering voor globalisering,
handel en technologische verandering. Lagarde riep beleidsmakers op om
meer oog te hebben voor de negatieve bijeffecten als gevolg van
globalisering en technologische verandering, met name voor kwetsbare
groepen in de samenleving, en af te zien van protectionistische maatregelen. Het IMF is bezorgd over het huidige politiek klimaat, dat in veel
landen de afgelopen tijd meer naar binnen gekeerd is. Een afname in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 234, nr. 193

2

steun voor internationale handel en multilaterale samenwerking kan de
groei in de toekomst beperken. Veel landen, zowel ontwikkeld als
opkomend, hebben geprofiteerd van economische en financiële integratie
in de wereldeconomie. Het IMFC heeft zich achter de oproep van Lagarde
geschaard en haar steun uitgesproken voor internationale handel en een
open wereldeconomie. Nederland heeft daarnaast benadrukt dat
beleidsmakers structurele maatregelen dienen te nemen om de voordelen
van globalisering beter te verdelen en gelijke kansen te creëren, zoals de
internationale aanpak tegen belastingontwijking, verlaging van de lasten
op arbeid en hervormingen op het gebied van onderwijs.
Economische beleidsmix
Het IMF heeft net als afgelopen voorjaar haar leden opgeroepen om de
wereldeconomie te steunen door in te zetten op een combinatie van
monetair, structureel en budgettair beleid. Deze beleidsmix wordt
gesteund door het IMFC. Er is bredere erkenning onder IMF leden dat
monetair beleid op zichzelf niet voldoende is voor het aanwakkeren van
economische groei en aangevuld dient te worden met groeivriendelijk
budgettair beleid en structurele hervormingen. De implementatie van
structurele hervormingen blijft een prioriteit om de groei te versterken.
Structurele maatregelen zijn ook van belang om de voordelen van
globalisering en technologische verandering breder te verdelen. De IMF
leden dienen hervormingen op het gebied van de financiële sector voort
te zetten. In verschillende landen dienen bankbalansen verder versterkt te
worden. Ook moeten IMF leden zich blijven committeren aan implementatie van de internationale agenda op het gebied van financiële regulering.
Nederland heeft er in het IMFC op gewezen dat langdurig accommoderend monetair beleid negatieve bijeffecten tot gevolg kan hebben, zoals
het risico dat banken leningen verstrekken aan bedrijven die zonder de
ruime liquiditeit niet levensvatbaar zijn. Dit komt de concurrentiekracht
van economieën niet ten goede. Nederland heeft daarnaast benadrukt dat
landen meer werk moeten maken van de reductie van non-performing
loans (NPLs), om zodoende de balansen van financiële instellingen te
versterken. Ook blijven structurele maatregelen essentieel, om nieuwe
investeringsmogelijkheden te creëren, bijvoorbeeld door het openen van
product- en dienstmarkten en verbetering van het investeringsklimaat, en
om het groeipotentieel van de economie te vergroten. De ruimte voor
budgettaire stimulus is beperkt als gevolg van relatief hoge schuldenniveaus in veel landen. Nederland heeft daarom gewezen op het belang van
verankering van budgettair beleid in een stevig beleidsraamwerk,
waarmee de houdbaarheid van publieke financiën geborgd wordt.
Rol van het IMF
Het IMF zal met steun van het IMFC de komende tijd verschillende
initiatieven ontwikkelen om haar surveillance beter aan te laten sluiten op
de belangrijkste uitdagingen van het lidmaatschap. Het IMF zal de risico’s
en beheersing van kapitaalstromen onderzoeken op basis van de
ervaringen van het lidmaatschap, met als doel om beleidsadviezen hierop
aan te laten sluiten. Het IMF moet volgens het IMFC meer inzicht krijgen in
de achterliggende oorzaken van lage productiviteit en de afname in de
groei van de wereldhandel. De impact van beleidsmaatregelen op
ongelijkheid zal tevens onderzocht worden. Het IMF zal daarnaast werk
maken van een raamwerk waarmee het IMF in specifieke landen de
belangrijkste structurele hervormingen zal identificeren. Nederland heeft
daarop aansluitend het IMF opgeroepen om in samenwerking met andere
relevante internationale organisaties zoals de Wereldbank en de OESO in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 234, nr. 193

3

haar surveillance structurele maatregelen te identificeren die economische kansen kunnen creëren in specifieke landen.
Managing Director Lagarde heeft voorafgaand aan de jaarvergadering
voorgesteld om de deadline voor de 15de quotaherziening en de
herziening van de quotaformule, die formeel stond voor de jaarvergadering in oktober 2017, met twee jaar uit te stellen tot en met 2019. Het
IMFC is hiermee akkoord gegaan en de leden hebben met elkaar
afgesproken om te streven naar een akkoord bij de voorjaarsvergadering
in 2019 en niet later dan de jaarvergadering in 2019. De raad van
gouverneurs zal na de jaarvergadering formeel een besluit nemen. Naar
verwachting zal ook de raad akkoord gaan met uitstel, vanwege de
consensus in het IMFC. De raad van bewindvoerders van het IMF is
verzocht om een concreet werkprogramma uit te werken, om de komende
periode toe te werken naar een besluit over de 15de quotaherziening.
Nederland heeft ingestemd met het uitstel en daarbij benadrukt dat
conform de afspraken uit het verleden de 15de quotaherziening en de
herziening van de quotaformule een pakket moeten blijven. Ook moeten
de onderhandelingen en besluitvorming over de volgende quotaherziening volledig verankerd zijn in het IMF bestuur en het IMFC.
Tot slot was er veel aandacht voor de middelen van het IMF en specifiek
de bilaterale leningen die leden gecommitteerd hebben als tijdelijke
verdedigingslinie na de permanente quotamiddelen en de middelen uit de
New Arrangements to Borrow. Het Fonds heeft crediteuren verzocht om
opnieuw bij te dragen aan de bilaterale leningen, aangezien deze leningen
vanaf dit najaar beginnen af te lopen waardoor het IMF automatisch
toegang zou verliezen tot een deel van haar middelen. Tijdens de
jaarvergadering hebben 26 landen zich opnieuw gecommitteerd om bij te
dragen aan de bilaterale leningen voor een totaalbedrag van
260 miljard SDR (330,5 miljard euro). Het betreft zowel landen die reeds
bijdragen aan de leningen als nieuwe crediteuren. Het IMFC heeft deze
bijdrages verwelkomd en opgeroepen tot brede deelname van IMF leden
aan de bilaterale leningen. Ook heeft het IMFC haar steun uitgesproken
voor de sterkere governance structuur van de nieuwe bilaterale leningen,
die zorgt voor meer zeggenschap van crediteuren. Ik onderschrijf het
belang van voldoende financiële slagkracht voor het IMF en sta daarom
positief ten aanzien van het verzoek om ook namens Nederland een
nieuwe bilaterale lening te verstrekken. Ik heb de Kamer hierover op
13 oktober geïnformeerd en verwijs voor nadere toelichting naar de
Kamerbrief met Kamerstuk 21 501-07, nr. 1398.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 234, nr. 193

4