Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

892
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport en de staatssecretaris van Financiën over AWBZ-premies (ingezonden
6 december 2010).
Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 22 december 2010).
Vraag 1
Wat is uw definitie van «AWBZ-premie»? Is dat het bedrag dat door mensen
wordt afgedragen of het bedrag dat overblijft na toepassing van een
verdeelsleutel op de opbrengst van de gecombineerde heffing van de
loonbelasting, inkomstenbelasting en de premie voor de volksverzekeringen?
Wilt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 1
De AWBZ-premie is het bedrag dat mensen afdragen aan de Belastingdienst
en dat wordt bepaald als premiepercentage maal grondslag minus
heffingskortingen.
Omdat bij de loon- en inkomensheffing sprake is van een gecombineerde
heffing zonder expliciete onderverdeling naar het belastingdeel en het
aandeel van de individuele premies, vindt de verdeling van de door de
Belastingdienst geïnde gelden in eerste instantie plaats op basis van een
geraamde verdeelsleutel. Volgens de in de Wet Financiering Sociale
Verzekeringen beschreven systematiek vindt uiteindelijk een nacalculatie
plaats op basis van de feitelijke aangifte- en aanslag-informatie van de
Belastingdienst en wordt de definitieve verdeelsleutel vastgesteld.
Vraag 2
Op grond van welke wettelijke bepalingen mogen heffingskortingen in
mindering worden gebracht op de door de bevolking afgedragen AWBZpremie?
Antwoord 2
De hoogte van de AWBZ-premie wordt bepaald in de Wet Financiering
Sociale Verzekeringen en de Wet inkomstenbelasting 2001.
Zo bepaalt artikel 9 van de Wet financiering Sociale Verzekeringen:
De verschuldigde premie voor de volksverzekeringen is de premie voor
volksverzekeringen verminderd met de voor de premieplichtige toepasselijke
heffingskorting voor de volksverzekeringen.

ah-tk-20102011-892
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Artikel 8.6 van de Wet inkomstenbelasting 2001 bepaalt:
De heffingskorting voor de algemene verzekering bijzondere ziektekosten is
het deel van de standaardheffingskorting dat tot de standaardheffingskorting
in dezelfde verhouding staat als het volgens artikel 11, derde lid, van de Wet
financiering sociale verzekeringen vastgestelde premiepercentage voor de
algemene verzekering bijzondere ziektekosten staat tot het gecombineerde
heffingspercentage.
Vraag 3
Kunt u een overzicht geven van de bedragen aan AWBZ-premie die jaarlijks,
vanaf 1996, door de Nederlandse bevolking zijn afgedragen voordat
verrekening t.b.v. de heffingskortingen heeft plaatsgevonden? Zo nee, kunt u
dit overzicht dan geven inclusief de belastingvrije sommen en het arbeidskostenforfait?
Antwoord 3
Elke burger in Nederland met een inkomen betaalt inkomstenbelasting en
premies volksverzekeringen. In het bedrag dat een individuele burger
afdraagt aan de Belastingdienst – zoals dat volgt uit de aangifte Inkomstenbelasting – zijn alle heffingskortingen verrekend waar deze burger recht op heeft
en een beroep op doet. De bedragen aan AWBZ-premies die de Belastingdienst ontvangt zijn dus de feitelijke AWBZ-premies. Of zoals in antwoord op
vraag 1: de AWBZ-premie is het bedrag dat mensen afdragen en dat wordt
bepaald als premiepercentage maal grondslag minus heffingskortingen.
Op macroniveau kan worden berekend wat de uitkomst is van het AWBZpremiepercentage maal de grondslag. In onderstaande tabel worden deze
bedragen vanaf 2001 t/m 2010 weergegeven. Tevens kan op macroniveau het
totale budgettaire beslag van de heffingskortingen (= derving belasting- en
premieontvangsten) worden versleuteld over de premieontvangsten
volksverzekeringen en de belastingontvangsten. In onderstaande tabel
worden de heffingskortingenbedragen getoond die gerelateerd kunnen
worden aan de AWBZ-premieontvangsten. Ten slotte wordt de bedragen met
betrekking tot de Bijdrage In de Kosten van de Kortingen (BIKK) ten behoeve
van het AWBZ-fonds getoond. De BIKK compenseert voor de gevolgen van de
Belastingherziening 2001 voor de premies volksverzekeringen. Zie het
antwoord op vraag 5 hierna.
N.B. Vòòr 2001 bestonden er nog geen heffingskortingen en was er dus
eveneens geen sprake van de BIKK. Er zijn geen tijdreeksgegevens over het
budgettair beslag van belastingvrije sommen t/m 2000.

Grondslag maal premiepercentage AWBZ
heffingskortingen mbt AWBZ-premies
BIKK AWBZ

2001

2002

2003

2004

2005

19 467
8 753
1 672

20 420
9 331
2 369

25 789
11 705
4 190

28 774
13 483
5 409

29 005
13 761
5 253

Grondslag maal premiepercentage AWBZ
heffingskortingen mbt AWBZ-premies
BIKK AWBZ

2006

2007

2008

2009

2010

27 614
13 798
4 744

27 619
13 824
4 495

28 788
14 389
4 774

30 137
14 775
4 896

30 713
14 739
4 892

Vraag 4
Kunt u onderstaande tabel aanvullen met de percentages van de AWBZ tot op
heden en daar de bijbehorende bedragen aan toevoegen?1
1

Kamerstuk 30 560 XV, nr. 4 (blz. 8).

Loonbelasting/Premies volksverzekeringen

loonbelasting
premies

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

37,42%
62,58%

35,11%
64,89%

39,45%
60,55%

41,54%
58,46%

42,33%
57,67%

45,35%
54,65%

44,73%
55,27%

41,57%
58,43%

40,32%
59,68%

40,22%
59,78%

43,28%
56,72%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Loonbelasting/Premies volksverzekeringen
AOW

47,35%
def.

45,53%
def.

59,33%
def.

57,50%
def.

57,83%
def.

57,87%
def.

58,01%
def.

53,89%
def.

51,57%
voorl.

51,35%
voorl.

53,16%
voorl.

Inkomstenbelasting/Premies volksverzekeringen
1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

inkomstenbelasting
premies

78,64%
21,36%

73,61%
26,39%

89,63%
10,37%

-3,28%
103,28%

49,24%
50,76%

-167,34%
267,34%

31,31%
68,69%

14,60%
85,40%

2,34%
97,66%

7,70%
92,30%

6,80%
93,20%

AOW

42,85%
def.

40,62%
def.

28,73%
def.

71,85%
def.

67,14%
def.

58,92%
def.

57,78%
voorl.

54,07%
voorl.

52,66%
voorl.

52,60%
voorl.

54,07%
voorl.

Antwoord 4
Hieronder staat de gevraagde informatie.
Loonbelasting/Premies volksverzekeringen
1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

loonbelasting
premies

37,42%
62,58%

35,11%
64,89%

39,45%
60,55%

41,54%
58,46%

42,33%
57,67%

45,35%
54,65%

44,73%
55,27%

41,57%
58,43%

AOW
ANW
AAW
AWBZ

47,35%
6,02%
20,60%
26,03%
def.

45,53%
5,61%
18,77%
30,09%
def.

59,33%
5,18%

57,50%
5,10%

57,83%
4,57%

57,87%
4,58%

58,01%
4,55%

53,89%
4,24%

35,49%
def.

37,40%
def.

37,60%
def.

37,55%
def.

37,44%
def.

41,87%
def.

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

inkomstenbelasting
premies

78,64%
21,36%

73,61%
26,39%

89,63%
10,37%

-3,28%
103,28%

49,24%
50,76%

-167,34%
267,34%

-97,16%
197,16%

-27,30%
127,30%

AOW
ANW
AAW
AWBZ

42,85%
7,23%
18,64%
31,28%
def.

40,62%
6,70%
16,75%
35,93%
def.

28,73%
9,07%

71,85%
3,39%

67,14%
3,57%

58,92%
4,46%

58,88%
4,47%

54,94%
4,16%

62,20%
def.

24,76%
def.

29,29%
def.

36,62%
def.

36,65%
def.

40,90%
def.

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

loonbelasting
premies

40,76%
59,24%

41,97%
58,03%

46,76%
53,24%

46,86%
53,14%

48,89%
51,11%

51,21%
48,79%

49,79%
50,21%

AOW
ANW
AAW
AWBZ

51,93%
4,09%

51,73%
4,09%

53,23%
4,21%

54,56%
4,29%

54,33%
3,79%

54,60%
3,77%

53,75%
3,84%

43,98%
def.

44,18%
def.

42,56%
def.

41,15%
voorl.

41,88%
voorl.

41,63%
voorl.

42,41%
voorl.

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

inkomstenbelasting
premies

-26,72%
126,72%

7,70%
92,30%

6,80%
93,20%

-40,69%
140,69%

-9,69%
109,69%

-8,81%
108,81%

-20,74%
120,74%

AOW
ANW
AAW
AWBZ

52,88%
4,02%

52,60%
4,03%

54,07%
4,16%

55,65%
4,18%

55,44%
3,70%

59,51%
3,36%

47,59%
4,35%

43,10%
def.

43,37%
voorl.

41,77%
voorl.

40,17%
voorl.

40,86%
voorl.

37,13%
voorl.

48,06%
voorl.

Inkomstenbelasting/Premies volksverzekeringen

Loonbelasting/Premies volksverzekeringen

Inkomstenbelasting/Premies volksverzekeringen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3

Vraag 5
Kent u de antwoorden van uw voorganger, waarin hij stelt dat het nooit de
bedoeling is geweest dat de Bijdrage In de Kosten van de Kortingen (BIKK)
het AWBZ-fonds zou compenseren voor de totale omvang van de heffingskortingen? Sluit u zich aan bij deze beantwoording? Zo ja, hoe moet de memorie
van toelichting van de Aanpassingswet Wet Inkomstenbelasting 2001 in dit
verband worden verstaan?2
Antwoord 5
Het is altijd de doelstelling geweest dat de BIKK louter de premiederving zou
opvangen die het gevolg is van de wijzigingen in de regelgeving die
voortkwamen uit de belastingherziening 2001.
De hoogte van de BIKK is vastgelegd in de Wet Financiering Sociale
Verzekeringen. De BIKK voor 2001 is bepaald als het bedrag dat in 2001
gederfd werd door de belastingherziening.
Dit blijkt duidelijk uit de memorie van toelichting van de aanpassingswet
Inkomstenbelasting 2001, waarin onder 6 staat vermeld:
«Hoewel er door de Wet inkomstenbelasting 2001 ook een aanzienlijke
grondslagverbreding voor de volksverzekeringen plaats vindt, weegt deze niet
op tegen de toegenomen kosten voor de heffingskorting voor de fondsen. Per
saldo leidt de Wet inkomstenbelasting 2001 er op basis van de thans bekende
cijfers toe dat de premieopbrengst bij de sociale fondsen met 14,3 miljard af
neemt (naar huidige inzichten; cijfers CEP 2000; zie tabel).»
De hoogte in latere jaren wordt (in artikel 15 via een formule bepaalt
(BIKK t = (BIKK t-1 + A x K t-1) x K t / K t-1 ) . Daarmee wordt bereikt dat de
BIKK stijgt als er meer heffingskortingen (K) komen of als het aandeel (A) van
de AWBZ in de eerste schijf stijgt.

2

Aanhangsel van de Handelingen, vergaderjaar 2009–2010, nr. 3332.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

4