Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 810

Wijziging van enkele belastingwetten en enige
andere wetten (Fiscale verzamelwet 2011)

Nr. 4

ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 27 mei 2011 en het nader rapport d.d. 8 juni 2011,
aangeboden aan de Koningin door de staatssecretaris van Financiën. Het
advies van de Afdeling advisering van de Raad van State is cursief
afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 1 april 2011, no. 11.000825, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Staatssecretaris van Financiën, bij de Afdeling
advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het
voorstel van wet tot wijziging van enkele belastingwetten en enige andere
wetten (Fiscale verzamelwet 2011), met memorie van toelichting.
Het voorstel van wet omvat een aantal wijzigingen van verschillende
wetten dat vooral technisch of redactioneel van aard is. De Afdeling
advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking van het
wetsvoorstel, maar maakt een aantal opmerkingen met betrekking tot de
fiscale behandeling van kosten en vergoedingen voor dieren en de
terugwerkende kracht voor delegatie van regelgevende bevoegdheid. Zij
is van oordeel dat in verband daarmee enige aanpassing van het voorstel
wenselijk is.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 1 april 2011,
no. 11.000825, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering van de
Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde ontwerp rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd 27 mei 2011, no.
W06.11.0105/III, bied ik U hierbij aan.
Naar aanleiding van het advies merk ik het volgende op.

1
De oorspronkelijke tekst van het voorstel
van wet en van de memorie van toelichting
zoals voorgelegd aan de Afdeling advisering
van de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

kst-32810-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

1. Fiscale behandeling kosten en vergoedingen dieren
Met betrekking tot de voorgestelde fiscale behandeling van kosten en
vergoedingen voor dieren plaatst de Afdeling kanttekeningen bij zowel de
reikwijdte van de voorgestelde bepalingen ten opzichte van de bestaande
bepalingen als de terugwerkende kracht van de voorgestelde wijzigingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 810, nr. 4

1

a. Reikwijdte
In de bestaande bepalingen voor de fiscale behandeling van kosten en
vergoedingen voor dieren1 wordt steeds verwezen naar de Regeling
agressieve dieren. Deze Regeling is met ingang van 1 januari 2009
ingetrokken.2 Om die reden worden de bestaande bepalingen thans
opnieuw geformuleerd.3 Volgens de artikelsgewijze toelichting is hiermee
qua doel en strekking geen wijziging beoogd ten opzichte van de
bestaande situatie.
De Afdeling wijst er echter op dat de voorgestelde bepalingen een andere
reikwijdte hebben dan de bestaande bepalingen. In de bestaande
bepalingen gaat het om een zeer beperkte categorie dieren, namelijk
uitsluitend bepaalde typen honden (pitbulls)4, terwijl de voorgestelde
bepalingen ruimer zijn en zien op alle dieren. Bovendien sluiten de
bestaande bepalingen aan bij het bezit van pitbulls waarbij de houder niet
over een geldig dierenpaspoort beschikt (verboden bezit), terwijl onder de
voorgestelde bepalingen een onherroepelijke bestuursrechtelijke of
strafrechtelijke maatregel krachtens welke de dieren niet mogen worden
gehouden, voorwaarde is voor de niet-aftrekbaarheid van kosten of voor
de belastbaarheid van een vergoeding.
De Afdeling adviseert in de toelichting op deze gewijzigde reikwijdte in te
gaan.

1
Artikel 3.14, eerste lid, onderdeel g, van de
Wet IB 2001 (geen aftrek van kosten bij het
bepalen van de winst), alsmede de artikelen
15b, eerste lid, onderdeel q, van de Wet LB
1964 zoals dat artikel luidde tot en met
31 december 2010, en 31, vierde lid, onderdeel
g, van de Wet LB 1964 zoals dat artikel luidt
met ingang van 1 januari 2011 (geen
onbelaste vergoeding van kosten).
2
Stcrt. 2008, 250.
3
Artikelen I, onderdeel B, II en III, onderdeel
G, van het wetsvoorstel.
4
Ingevolge bijlage 1 bij de Regeling
agressieve dieren betreft het «Honden van het
Pit-bull-Terriërtype, waaronder wordt verstaan
honden die in belangrijke mate voldoen aan of
in belangrijke mate gelijkenis vertonen met »
nauw omschreven karakteristieken respectievelijk getoonde afbeeldingen.
5
Artikel XXIV, tweede en vijfde lid, van het
wetvoorstel.
6
Voor een meer uitvoerige uiteenzetting zij
verwezen naar Kamerstukken II 1994/95,
24 172, A, punten 1 en 2.
7
Zie de brief van de minister van LNV van
9 juni 2008, DL.2008/1351, en het als bijlage
daarbij gevoegde rapport van de Commissie
van Wijzen.

b. Terugwerkende kracht
De voorgestelde bepalingen werken terug tot en met 1 januari 2009, de
datum waarop de Regeling agressieve dieren is komen te vervallen.5
Zoals onder a is opgemerkt, zijn de voorgestelde bepalingen ruimer dan
de te vervangen bepalingen. Daarmee is sprake van een verzwaring van
de belastingheffing met terugwerkende kracht, met name indien het gaat
om andere dieren dan pitbulls. Zoals de Raad van State al eerder heeft
opgemerkt6, dient aan belastingmaatregelen die een verzwaring van de
belastingheffing inhouden, geen terugwerkende kracht te worden
gegeven, tenzij bijzondere omstandigheden een afwijking van deze regel
rechtvaardigen. Die omstandigheden kunnen worden gevormd door een
omvangrijk oneigenlijk gebruik of misbruik van een wettelijke voorziening
of door aanmerkelijke aankondigingseffecten. Daarvan is hier echter geen
sprake, zodat er geen ruimte aanwezig is voor terugwerkende kracht.
De Afdeling adviseert het voorstel in zoverre aan te passen.
1. Fiscale behandeling kosten en vergoedingen dieren
De Afdeling adviseert om in de toelichting nader in te gaan op de
gewijzigde reikwijdte van de bepalingen omtrent de fiscale behandeling
van kosten van en vergoedingen voor dieren. In de bestaande bepaling
wordt verwezen naar de Regeling agressieve dieren, die per 1 januari 2009
is ingetrokken. Deze regeling is ingetrokken naar aanleiding van een aan
de toenmalige minister van Landbouw, Natuur en Visserij (LNV) uitgebracht rapport van de Commissie van Wijzen, ingesteld door diezelfde
minister.7 De conclusie van genoemde commissie was dat dieren die
binnen het bereik van de Regeling agressieve dieren vielen niet per
definitie agressief gedrag zouden vertonen en dat dieren (meer in het
bijzonder honden) die niet onder die regeling vielen wel degelijk ook
agressief gedrag kunnen vertonen. Er dienen maatregelen te kunnen
worden genomen tegen dieren die agressief gedrag vertonen in het
openbaar, ongeacht de grootte van het dier.
Met de aangepaste formulering in de fiscale wetgeving, waarbij wordt
verwezen naar dieren die krachtens een onherroepelijke bestuursrechtelijke of strafrechtelijke maatregel niet mogen worden gehouden, is in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 810, nr. 4

2

zoverre niet beoogd qua doel en strekking van de bepaling een wijziging
aan te brengen. Slechts bedoeld is de nieuwe formulering aan te laten
sluiten bij de gewijzigde afbakening in de regelgeving van het ministerie
van LNV (thans ministerie van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie (EL&I)). Om dit verband nadrukkelijker te leggen, is van de
gelegenheid gebruik gemaakt om de formulering met betrekking tot de
bestuursrechtelijke of strafrechtelijke maatregel aan te vullen met de
zinsnede «in verband met agressie». Tevens is in het onderhavige
wetsvoorstel een artikel (artikel XXV) opgenomen waarin wordt bepaald
dat de met terugwerkende kracht gewijzigde artikelen voor het verleden
uitsluitend toepassing vinden indien de in die artikelen bedoelde dieren
ook binnen het bereik van de Regeling agressieve dieren vielen. Hiermee
wordt voorkomen dat sprake is van een verzwaring van belastingheffing
met terugwerkende kracht. Hiermee is aan het onder b. genoemde
bezwaar van de Afdeling tegemoet gekomen.
2. Terugwerkende kracht voor delegatie van regelgevende bevoegdheid
Voorgesteld wordt om in artikel 3 104, onderdeel o, van de Wet IB 2001 en
in artikel 11, eerste lid, onderdeel l, van de Wet LB 1964 een delegatiebevoegdheid op te nemen om bij ministeriële regeling vrijgestelde voorzieningen voor militaire oorlogs- en dienstslachtoffers aan te wijzen1.
Daarmee wordt een omissie ongedaan gemaakt, aldus de artikelsgewijze
toelichting. Deze delegatiebevoegdheden worden met terugwerkende
kracht tot en met 1 januari 2009 ingevoerd.2 Ook in de artikelen 31a,
tweede lid, onderdeel e, en 33, eerste lid, onderdeel e, van de Wet LB 1964
worden met terugwerkende kracht (tot en met 1 januari 2011) delegatiebevoegdheden opgenomen.3
De Afdeling wijst erop dat een delegatiebevoegdheid niet met terugwerkende kracht kan worden ingevoerd. Het toekennen van terugwerkende
kracht laat immers onverlet dat voor de datum van inwerkingtreding van
dit wetsvoorstel een grondslag voor vast te stellen of al vastgestelde
lagere regelgeving ontbrak. Een maatregel als voorgesteld kan voorts niet
bewerkstelligen dat een al vastgestelde regeling waarvoor een toereikende delegatiegrondslag ontbrak, alsnog rechtskracht verkrijgt.
De Afdeling adviseert om, teneinde het beoogde doel te bereiken, geen
terugwerkende kracht toe te kennen aan genoemde artikelen, maar, voor
zover het gaat om een begunstigende regeling, te voorzien in de
mogelijkheid dat aan de krachtens die artikelen vast te stellen regelgeving,
terugwerkende kracht kan worden toegekend.
De Afdeling adviseert het voorstel op dit punt aan te passen.

1
Artikel I, onderdeel L, respectievelijk artikel
III, onderdeel A, van het wetsvoorstel.
2
Artikel XXIV, vijfde lid, van het wetsvoorstel.
3
Artikel III, onderdelen H, derde lid, en J, van
het wetsvoorstel. Terugwerkende kracht
ingevolge artikel XXIV, tweede lid, van het
wetsvoorstel.

2. Terugwerkende kracht voor delegatie van regelgevende bevoegdheid
De Afdeling adviseert om een reparatie met betrekking tot een tijdelijk
ontbrekende dan wel tijdelijk ontoereikende delegatiebevoegdheid op een
andere wijze te regelen dan door middel van de in het wetsvoorstel
opgenomen methode. Het betreft hier situaties waarin aanvankelijk wel
sprake was van een toereikende delegatiebevoegdheid, maar waarbij door
een kenbare omissie de desbetreffende delegatiebevoegdheid tijdelijk is
komen te vervallen dan wel tijdelijk niet meer helemaal toereikend is
geworden. De op de tot die omissie geldende delegatiebevoegdheid
gebaseerde lagere regelgeving is echter blijven bestaan en in de praktijk
ook toegepast. De thans in het wetsvoorstel opgenomen reparatie is in
zoverre vergelijkbaar met het met terugwerkende kracht repareren van
een tijdelijk onjuiste, maar in de praktijk wel op de juiste wijze toegepaste
verwijzing. Toepassing van de door de Afdeling genoemde methode zou
tot gevolg hebben dat de hiervoor bedoelde lagere regelgeving tijdelijk
zou komen te vervallen en vervolgens met terugwerkende kracht opnieuw
zou worden ingevoerd. Hoewel ook de door de Afdeling genoemde
methode uiteraard tot het beoogde resultaat zou kunnen leiden, is er,
mede gelet op de aard van de maatregelen, vanuit het oogpunt van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 810, nr. 4

3

wetgevingseconomie voor gekozen om de in het wetsvoorstel
opgenomen methode te handhaven.
3. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Afdeling naar de bij het
advies behorende bijlage.
3. Redactionele kanttekeningen
Aan de redactionele opmerkingen die de Afdeling in overweging geeft, is
gevolg gegeven.
Ten slotte is van de gelegenheid gebruikgemaakt om het wetsvoorstel aan
te vullen met enkele technische wijzigingen en om een aantal redactionele verbeteringen aan te brengen.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vice-president van de Raad van State,
H. D. Tjeenk Willink
Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal te zenden.
De staatssecretaris van Financiën,
F. H. H. Weekers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 810, nr. 4

4

Bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van
State betreffende no. W06.11.0105/III met redactionele kanttekeningen die de Afdeling in overweging geeft.
–
–

–

–

–
–

–

–

–

In artikel I, onderdeel T, in de te vervangen tekst «jongeren» vervangen
door: jonggehandicapten.
In artikel I, onderdeel X, de toe te voegen volzin vervangen door «Bij of
krachtens algemene maatregel van bestuur worden regels gesteld met
betrekking tot het uiterste tijdstip en de wijze waarop de in de eerste
volzin bedoelde gegevens en inlichtingen aan de inspecteur dienen te
worden verstrekt», in lijn met de gebruikelijke wijze van formuleren
van een delegatiebepaling.
In artikel IX, onderdeel G, tweede lid, het begrip «Standaard Bedrijfsindeling uit 2008 van het Centraal Bureau voor de Statistiek» nader
preciseren aangezien van het jaar 2008 maandversies bestaan die van
elkaar verschillen.
In artikel IX, onderdeel H, ook voorzien in een aanpassing van artikel
65, eerste lid, tweede volzin, van de Wet belastingen op milieugrondslag, in verband met de samenvoeging en nieuwe benaming van
ministeries.
In artikel XI, eerste lid, in de te vervangen tekst «Ruimtelijke Ordening
en Milieu» vervangen door: Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.
In artikel XII, onderdeel B, zowel in de te vervangen tekst als in de
vervangende tekst «Bij besluit van Onze minister van Financiën»
vervangen door: bij besluit van Onze Minister van Financiën.
In artikel XVII, onderdeel B, tweede volzin, de toe te voegen volzin
vervangen door «Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur
worden regels gesteld met betrekking tot het uiterste tijdstip en de
wijze waarop de in de eerste volzin bedoelde gegevens en inlichtingen
aan Onze Minister dienen te worden verstrekt», in lijn met de gebruikelijke wijze van formuleren van een delegatiebepaling.
In artikel XXI, onderdeel B, tweede volzin, de toe te voegen volzin
vervangen door «Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur
worden regels gesteld met betrekking tot het uiterste tijdstip en de
wijze waarop de in de eerste volzin bedoelde gegevens en inlichtingen
aan Onze Minister dienen te worden verstrekt», in lijn met de gebruikelijke wijze van formuleren van een delegatiebepaling.
In artikel XXIII de zinsnede «vervalt artikel IV, onderdeel A» vervangen door: vervallen de artikelen IV, onderdeel A, en V, derde lid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 810, nr. 4

5