Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 060

Wijziging van de Wet luchtvaart (Omvorming
Stichting Airport Coordination Netherlands tot
publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan)

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
Algemeen
1. Inleiding
Dit wetsvoorstel regelt de juridische omvorming van het bestaand
zelfstandig bestuursorgaan de «Stichting Airport Coordination The
Netherlands» (SACN), die krachtens privaatrecht is opgericht, naar een
krachtens publiekrecht ingesteld zelfstandig bestuursorgaan met de naam
«Airport Coordination Netherlands» (ACNL). Dit wetsvoorstel regelt de
taken, inrichting en financiering van ACNL.
ACNL zal uitsluitend in de wet- en regelgeving verankerde publiekrechtelijke taken alsmede de werkzaamheden die hieruit voortvloeien uitvoeren.
ACNL wordt verantwoordelijk voor het toewijzen van slots aan luchtvaartmaatschappijen op Nederlandse luchthavens. Deze slotallocatie vindt
plaats op basis van de systematiek als vastgelegd in Verordening (EEG)
nr. 95/93 van de Raad van 18 januari 1993 betreffende gemeenschappelijke regels voor de toewijzing van slots op communautaire luchthavens
(PbEG 1993, L 14) (hierna: slotverordening). Naast verdeling ziet de
slotcoördinator ook toe op het gebruik van slots. Deze taken blijven
ongewijzigd met dit wetsvoorstel.
Op ACNL is de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen (hierna: Kaderwet)
van toepassing. Omdat er uitoefening van openbaar gezag wordt
opgedragen aan een zelfstandig bestuursorgaan is de Staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op grond van artikel 6 van de
Kaderwet medeondertekenaar van dit wetsvoorstel. Deze toelichting
wordt mede namens hem ingediend.
2. Implementatiewetgeving
In 1993 is de slotverordening vastgesteld. De slotverordening bevat
gemeenschappelijke regels voor de toewijzing van slots op communautaire luchthavens. De slotverordening, die al enkele keren is gewijzigd,
heeft als doel om de beschikbare capaciteit op overbelaste luchthavens in

kst-35060-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 060, nr. 3

1

de Unie volgens onpartijdige, transparante en niet-discriminerende regels
te verdelen.
Een slot is volgens de slotverordening een «door een coördinator
overeenkomstig de verordening gegeven toestemming om op een
welbepaalde datum en tijd de gehele voor de uitvoering van een
luchtdienst noodzakelijke luchthaveninfrastructuur op een gecoördineerde
luchthaven te gebruiken om te landen en stijgen, zoals toegewezen door
een coördinator overeenkomstig deze verordening».
In 2004 is de slotverordening gewijzigd. De wijzigingsverordening voorzag
onder andere in wijziging van de terminologie die in de verordening
wordt gebruikt. De begrippen «gecoördineerde luchthaven» en «volledig
gecoördineerde luchthaven» werden vervangen door respectievelijk
«luchthaven met bemiddeling inzake de dienstregelingen» en «gecoördineerde luchthaven». Het verschil tussen deze soorten luchthavens is dat
er bij een luchthaven met bemiddeling sprake is van (potentiële) congestie
gedurende bepaalde perioden, die kan worden opgelost door afspraken
tussen de betrokken luchtvaartmaatschappijen en de bemiddelaar inzake
dienstregelingen. Op een gecoördineerde luchthaven daarentegen is
sprake van schaarste die niet op korte termijn kan worden opgelost, ook
niet door onderlinge afspraken en aanpassingen. Op een gecoördineerde
luchthaven is een slot nodig van de slotcoördinator om te mogen landen
of opstijgen.
Op een luchthaven met bemiddeling is derhalve sprake van een gefaciliteerde beweging en op een gecoördineerde luchthaven gaat het om een
slotgecoördineerde beweging. In Nederland bestaan op dit moment geen
luchthavens met bemiddeling inzake de dienstregelingen. Daarom, en ten
behoeve van de leesbaarheid, wordt in dit wetsvoorstel alleen gesproken
over slots.
Het proces van slottoewijzing blijft met dit wetsvoorstel ongewijzigd. Dit
wetsvoorstel verwijst één op één naar de taken die voortvloeien uit de
slotverordening.
3. Achtergrond en hoofdlijnen van het voorstel
De oprichting van de Stichting Airport Coordination Netherlands (SACN)
in 1998 vloeide voort uit de aanwijzing van Schiphol als «(volledig)
gecoördineerde luchthaven». Dit houdt in dat luchtvaartmaatschappijen
op dit soort luchthavens alleen starts en landingen mogen uitvoeren
wanneer daarvoor slots zijn toegewezen door een slotcoördinator. In
Nederland zijn de luchthavens Schiphol, Eindhoven Airport en Rotterdam
The Hague Airport als gecoördineerde luchthavens aangewezen door de
Minister van Infrastructuur en Waterstaat.
SACN is thans een relatief klein privaatrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan (zbo). In het boekjaar 2015/2016 bestond het personeelsbestand uit
4,4 fte en het exploitatieresultaat betrof circa € 760.000,–. De stichting
heeft voorts eigen statuten en een Raad van Toezicht (RvT). De RvT
bestaat uit vertegenwoordigers van de luchtvaartmaatschappijen KLM,
Martinair, Transavia en TUIfly en de drie gecoördineerde luchthavens
(Schiphol, Rotterdam The Hague Airport en Eindhoven Airport). Een
vertegenwoordiger van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
neemt als waarnemer deel aan de vergaderingen van de RvT. De RvT
houdt alleen toezicht op de financiële aspecten en de bedrijfsvoering van
SACN en heeft geen rol ten aanzien van de verdeling van slots. De SACN
hanteert geen tarieven voor de slots. De exploitatiekosten van SACN
komen voor rekening van de leden van de RvT.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 060, nr. 3

2

Alhoewel SACN in 1998 niet bewust als zbo is opgericht, is SACN later wel
als zodanig aangemerkt. Op SACN is primair het instellingsmotief
«onafhankelijke oordeelsvorming op grond van specifieke deskundigheid»
van toepassing vanwege de taken die voortvloeien uit de slotverordening.
Die taken moeten op een onpartijdige, niet-discriminerende en transparante wijze worden verricht.
Aanleiding om SACN om te vormen tot een publiekrechtelijk zbo zijn de
aanbevelingen uit het – in opdracht van het kabinet – uitgevoerde
onderzoek naar herpositionering van zbo’s1 en het kabinetsbeleid ten
aanzien van zbo’s.2 Daarin werd geadviseerd om privaatrechtelijke zbo’s
zoveel mogelijk om te vormen tot publiekrechtelijke zbo’s. Immers,
artikel 4 van de Kaderwet bepaalt dat zbo’s in beginsel publiekrechtelijk
vormgegeven moeten worden. Indien er sprake is van de uitoefening van
hoofdzakelijk publiekrechtelijke taken, dan doet de publiekrechtelijke vorm
beter recht aan de ministeriële (stelsel)verantwoordelijkheid voor de
betreffende taken. Voor SACN geldt dat er uitsluitend publiekrechtelijke
taken worden uitgeoefend. Er zijn geen bijzondere omstandigheden om
een privaatrechtelijke rechtsvorm te handhaven. Daarom werd
omvorming tot een publiekrechtelijk zbo (met eigen rechtspersoonlijkheid)
geadviseerd, waarbij een RvT zou kunnen worden opgeheven.
Het belang van de omvorming van SACN tot een publiekrechtelijk zbo
wordt onderstreept door de toenemende schaarste aan slots op de
luchthaven Schiphol. Hierdoor worden de belangen van betreffende
luchthaven en luchtvaartmaatschappijen groter bij het vergeven en
verkrijgen van slots. Zodra – enkele van – deze organisaties ook lid zijn
van de RvT kan dit de schijn krijgen van belangenverstrengeling, hetgeen
op gespannen voet staat met de onafhankelijkheidseis – zowel functioneel
als financieel – die voortvloeit uit artikel 4 van de slotverordening. Om ook
elke schijn van financiële belangenverstrengeling te voorkomen wordt
ACNL met deze omvorming een volledig tariefgefinancierd zbo.
Voor de inrichting van ACNL is aangesloten bij de Kaderwet en – voor
zover mogelijk – bij de inrichting van andere publiekrechtelijke zbo’s die
onder verantwoordelijkheid vallen van het Ministerie van Infrastructuur en
Waterstaat, zoals bijvoorbeeld het Nationaal en Internationale Wegvervoer
Organisatie (NIWO). Voor de inrichting van ACNL zijn verschillende
organisatiemodellen overwogen met een Raad van Advies en/of een Audit
Commissie. Dergelijke varianten bleken, gezien de beperkte omvang van
ACNL en haar takenpakket, te zwaar.
Voor ACNL wordt derhalve met dit wetsvoorstel één orgaan ingesteld, te
weten een directie. De huidige Raad van Toezicht komt met dit
wetsvoorstel te vervallen en de bevoegdheden verschuiven naar de
Minister van Infrastructuur en Waterstaat. Concreet krijgt de Minister ten
aanzien van ACNL onder meer de volgende additionele bevoegdheden (in
aanvulling op de bevoegdheden die de Minister al had op grond van de
Kaderwet waaronder goedkeuring van de begroting en de jaarrekening):
• benoemen, schorsen en ontslaan van bestuurders;
• vaststellen van bezoldiging of schadeloosstelling;
• goedkeuren van de tarieven.
De verschuiving van bevoegdheden van de RvT naar de Minister is in lijn
met het beleid van het kabinet ten aanzien van zbo’s.3 Het kabinet streeft
naar zo weinig mogelijk zbo’s, maar wijst wel een drietal instellingsmo1

Kamerstukken II 2013/14, 25 268, nr. 79, bijlage.
Kamerstukken II 2013/14, 25 268, nr. 83, bijlage.
3
Kamerstukken II 2013/14, 25 268, nr. 83, bijlage.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 060, nr. 3

3

tieven aan en de noodzaak voor een aanvullende motivering waarmee
besloten kan worden tot het instellen van een zbo.
Alhoewel bij deze omvorming de facto geen sprake is van een nieuw zbo
wordt in aanvulling op het hierboven genoemde instellingsmotief
gewezen op het feit dat Europese regelgeving (artikel 4 van de slotverordening) stelt dat een lidstaat een natuurlijk persoon of een rechtspersoon
aanwijst als bemiddelaar of slotcoördinator en dat die zijn taken in
volledige onafhankelijkheid moet uitvoeren; zowel functioneel als
financieel. Het is van belang dat de slotcoördinator zelfstandig kan
handelen in het rechtsverkeer. Het kan bijvoorbeeld gaan om een
civielrechtelijke juridische procedure tegen de slotcoördinator. Als de
slotcoördinator geen eigen rechtspersoonlijkheid zou bezitten, zou de
staat worden aangesproken. Het is echter van belang dat de slotcoördinator zelfstandig kan opereren. Om dit mogelijk te maken en aan te sluiten
bij de slotverordening, wordt voorzien in eigen rechtspersoonlijkheid voor
de ACNL.
4. Verhouding tot nationale regelgeving
De Kaderwet heeft onder andere tot doel uniformiteit en transparantie in
de relatie tussen zelfstandige bestuursorganen en de verantwoordelijke
Minister te bevorderen. De Kaderwet geldt voor ACNL rechtsreeks omdat
ACNL onder de definitiebepaling «zelfstandig bestuursorgaan» valt, die
luidt: «een bestuursorgaan van de centrale overheid dat bij de wet,
krachtens de wet bij algemene maatregel van bestuur of krachtens de wet
bij ministeriële regeling met openbaar gezag is bekleed, en dat niet
hiërarchisch ondergeschikt is aan een Minister».
De verantwoordelijkheden van de Minister en het zbo, die één-op-één uit
de Kaderwet volgen zijn niet opnieuw in dit wetsvoorstel opgenomen. Dit
wetsvoorstel bevat een nadere duiding van bepaalde artikelen van de
Kaderwet en de afwijkingen op de Kaderwet. Zo zijn vanwege de in de
slotverordening voorgeschreven onafhankelijke taakuitoefening van de
slotcoördinator de artikelen 21 en 22 van de Kaderwet niet van toepassing
verklaard voor ACNL. Artikel 21 stelt dat de verantwoordelijke Minister
beleidsregels kan opstellen met betrekking tot de taakuitoefening van een
zbo. Artikel 22 geeft de verantwoordelijke Minister de bevoegdheid een
besluit van een zbo te vernietigen. De slotverordening biedt echter geen
ruimte voor deze bevoegdheden van de Minister. Deze artikelen golden
voor de omvorming van privaat- naar publiekrechtelijk zbo ook niet en dat
blijft ongewijzigd.
5. Financiële gevolgen
De juridische omvorming brengt voornamelijk eenmalige kosten met zich
ter voorbereiding op de nieuwe organisatie(structuur) en het nieuwe
financieringssysteem. Hierbij kan gedacht worden aan de kosten die
gemaakt worden voor de naamsveranderingen en het (notarieel)
opzeggen van de stichting. Deze eenmalige kosten voor ACNL worden
geraamd op circa € 35.000,–. De additionele structurele kosten op
jaarbasis voor alle betrokkenen zijn beperkt.
Zodra de omvorming een feit is, zal er per saldo geen sprake zijn van een
verzwaring of verlichting van de administratieve lasten en nalevingskosten. De kosten worden alleen anders verdeeld over de betrokkenen. De
luchtvaartmaatschappijen die een vertegenwoordiger hadden in de Raad
van Toezicht van SACN gaan straks alleen betalen voor de slots die ze zelf
gebruiken. Immers de ACNL wordt straks bekostigd door een kostendekkend tarief dat betaald wordt door alle gebruikers (lees: luchtvaart-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 060, nr. 3

4

maatschappijen die gebruik maken van een slot) en de slotgecoördineerde
luchthavens. Hoeveel dit is hangt in de eerste plaats af van de
hoeveelheid slots die een luchtvaartmaatschappij gebruikt.
De prijs per slot wordt door ACNL bepaald. ACNL stelt een begroting op
en bepaalt ongeveer vier maanden voorafgaand aan de start van het
nieuwe boekjaar het tarief. Op dat moment is bekend hoeveel slots er in
het meest recente afgeronde winter- en zomerseizoen zijn gebruikt. Dat
aantal wordt meegenomen in de berekening van het tarief. De ACNL is
bevoegd tot het vaststellen van tarieven en stelt hiertoe een regeling op.
Hieronder volgt een fictieve voorbeeldberekening.
Voorbeeldberekening (gebaseerd op fictieve cijfers):
Stel dat ACNL haar begroting voor het boekjaar dat op 1 april 2020
start vaststelt op € 900.000,– en dat er in het meest recente
afgeronde gebruikersjaar (winter- 2018/2019 en zomerseizoen 2019)
500.000 bewegingen zijn gerealiseerd met slots (90% op Schiphol,
7% op Eindhoven en 3% op Rotterdam The Hague Airport). Als we
uitgaan van een gelijke verdeling van de kosten tussen luchtvaartmaatschappijen en de gecoördineerde luchthavens dan betekent dit
dat de luchthavens samen € 450.000,– betalen (waarvan 90% door
Schiphol, 7% door Eindhoven en 3% door Rotterdam The Hague
Airport). Luchtvaartmaatschappijen betalen samen de andere helft.
Het tarief wordt bepaald door de bijdrage te delen door het totaal
aantal gebruikte slots (in dit geval 500.000). Op basis van deze
gegevens zou de prijs per slot/ beweging uitkomen op € 0,90.
De additionele kosten die de luchthavenexploitanten maken voor het
innen van de slotfee namens ACNL bij luchtvaartmaatschappijen zijn
verwaarloosbaar omdat ze de slotfee kunnen koppelen aan het inningsproces van de eigen havengelden. Deze inningssystematiek sluit aan bij
die van andere Europese slotcoördinatoren zoals BSC (België), COHOR
(Frankrijk), AECFA (Spanje) en ACN (Noorwegen).
De (nalevings)kosten die ACNL maakt voor het jaarlijks consulteren van
betrokkenen over de slotfee en het vaststellen van de tarieven en de
bekendmaking in de Staatscourant zijn beperkt en worden geraamd op
circa € 7.700,–. De jaarlijkse nalevingskosten voor de betrokken luchtvaartmaatschappijen en de luchthavens gezamenlijk wordt geschat op circa
€ 6.250,–.
6. Evaluatie
Het publiekrechtelijk zbo ACNL zal binnen vijf jaar na inwerkingtreding
van deze wet worden geëvalueerd. Bij deze evaluatie wordt in ieder geval
gekeken naar de doeltreffendheid en doelmatigheid van het zbo.
7. Advies en consultatie
In de periode van 26 februari 2018 tot en met 26 maart 2018 heeft een
internetconsultatie over het wetsvoorstel plaatsgevonden. Deze consultatie heeft vier reacties opgeleverd, waarvan drie openbaar. De reacties
zijn afkomstig van de drie gecoördineerde luchthavens gezamenlijk, een
luchtvaartmaatschappij, een burger en het Adviescollege Toetsing
Regeldruk (ATR). Over de internetconsulatie is een verslag opgesteld,
waarin een samenvatting van de ingebrachte zienswijzen en een reactie
daarop is opgenomen. Zowel de openbare reacties als het verslag zijn te
vinden op www.internetconsultatie.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 060, nr. 3

5

Naar aanleiding van de reacties is de memorie van toelichting aangevuld,
voor wat betreft het consulteren van de tarieven door de slotcoördinator.
De inspreker hecht aan een transparant proces, zodat belanghebbenden
inzicht kunnen krijgen in de totstandkoming van de tarieven. De memorie
van toelichting is hierop aangevuld, aangezien dit punt wordt onderschreven.
Naar het oordeel van het ATR zijn nut en noodzaak van het wetsvoorstel
voldoende onderbouwd en het ATR adviseert «het wetsvoorstel in te
dienen, nadat rekening is gehouden met de adviespunten». Het ATR
adviseert in de toelichting bij het voorstel te verduidelijken op welke
onderdelen en met welke doelstellingen de ACNL wordt geëvalueerd. In
reactie hierop wordt opgemerkt dat in de memorie van toelichting is
toegevoegd dat bij de evaluatie in ieder geval gekeken wordt naar de
doeltreffendheid en doelmatigheid (van de omvorming), zoals dat
gebruikelijk is bij alle zbo’s.
8. Inwerkingtreding
De inwerkingtreding wordt geregeld bij koninklijk besluit.
Transponeringstabel van Verordening nr. 95/93 van de Raad van 18 januari 1993 betreffende gemeenschappelijke regels voor de
toewijzing van «slots» op communautaire luchthavens (PbEG 1993, L 14):
Bepaling in verordening

Bepaling in nationale regelgeving

Bijzonderheden

Artikel 1

Rechtstreekse werking volstaat

Betreft het toepassingsbereik van de verordening

Artikel 2

Rechtstreekse werking volstaat

Betreft de definities. De nationale regelgeving sluit
aan op deze definities.

Artikel 3

Artikel 2 Besluit slotallocatie

In dit artikel van het Besluit slotallocatie is een
grondslag opgenomen voor de Minister om een
luchthaven als gecoördineerd aan te kunnen wijzen.

Artikel 4

Onderdeel C van dit wetsvoorstel en de Kaderwet
zelfstandige bestuursorganen

Artikel 4 regelt onder meer de positie van de
slotcoördinator of de bemiddelaar inzake dienstregelingen. Dit wetsvoorstel, in samenhang bezien met de
Kaderwet zbo’s, voorziet in een onafhankelijke positie,
zowel functioneel door een zelfstandig bestuursorgaan in het leven te roepen als financieel door de
eigen bevoegdheid om tarieven te heffen.

Artikel 5

Artikel 4 van het Besluit slotallocatie

In artikel 4 van het Besluit slotallocatie is bepaald dat
een coördinatiecomité wordt ingesteld. Voor wat
betreft de precieze taken volstaat de verordening.

Artikel 6

Artikel 5 van het Besluit slotallocatie

In het Besluit slotallocatie is opgenomen dat
coördinatieparameters moeten worden vastgesteld
en door wie.

Artikel 7

Rechtstreekse werking volstaat

Artikel 8

Rechtstreekse werking volstaat

Artikel 8 bis

Rechtstreekse werking volstaat

Artikel 8 ter

Artikel 8a.64, vierde lid, Wet luchtvaart

Artikel 9

Rechtstreekse werking volstaat

Artikel 10

Rechtstreekse werking volstaat

Artikel 10 bis

Rechtstreekse werking volstaat

Artikel 11

Rechtstreekse werking volstaat

Artikel 12

Rechtstreekse werking volstaat

Artikel 13

Rechtstreekse werking volstaat

Betreft uitsluiting van aansprakelijkheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 060, nr. 3

6

Bepaling in verordening

Bepaling in nationale regelgeving

Bijzonderheden

Artikel 14

Artikel 7 van het Besluit slotallocatie

Betreft de handhaving van overtredingen

Artikel 14 bis

Rechtstreekse werking volstaat

Artikel 15

Rechtstreekse werking volstaat

ARTIKELGEWIJS
Artikel I, onderdeel A
Met de introductie van een aparte titel voor de taken, inrichting en
financiering van ACNL (titel 8A.7) kan titel 7.2, bestaande uit één artikel,
vervallen. Voor de overzichtelijkheid is de inhoud van die bepaling, de
vrijwaring van aansprakelijkheid van de slotcoördinator conform de
slotverordening, ook in titel 8A.7 opgenomen.
Artikel I, onderdeel B
Artikel 8a.63
In artikel 8a.63 zijn de begripsbepalingen opgenomen. Aangezien de
slotverordening het rechtstreeks werkende kader vormt voor de publieke
taken van de slotcoördinator, is er zo veel mogelijk aansluiting gezocht bij
de slotverordening.
Voor de begripsbepaling van «gebruiker» is aangesloten bij de
omschrijving van dit begrip in artikel 8.1b, eerste lid, voor titel 8.2 waarin
de regels voor de luchthaven Schiphol zijn opgenomen.
Artikel 8a.64
Met het derde lid worden de artikelen 21 en 22 van de Kaderwet niet van
toepassing verklaard voor ACNL. Artikel 21 betreft de bevoegdheid van de
Minister om beleidsregels vast te stellen met betrekking tot de taakuitoefening door een zelfstandig bestuursorgaan. In artikel 22 is bepaald dat de
Minister besluiten van een zelfstandig bestuursorgaan kan vernietigen.
Deze artikelen verhouden zich niet goed met de onafhankelijkheid van de
slotcoördinator en zijn om die reden niet van toepassing verklaard.
Het vierde lid vloeit voort uit artikel 11, tweede lid, van de slotverordening
en regelt dat als de slotcoördinator bij de uitvoering van zijn taak
krachtens de slotverordening schade toebrengt aan luchtvaartmaatschappijen of anderen, hij daarvoor niet aansprakelijk is, tenzij de schade een
gevolg is van zijn opzet of roekeloosheid. Dit is bepaald in artikel 7.3 van
de huidige Wet luchtvaart, maar wordt door het wetsvoorstel verplaatst
met het oog op de overzichtelijkheid.
Artikel 8a.65
ACNL stelt een bestuursreglement op dat conform artikel 11 van de
Kaderwet wordt goedgekeurd door de Minister. Het is aan ACNL om te
besluiten wat er precies in dit bestuursreglement wordt geregeld, maar
het is van belang dat voor een ieder duidelijk is wat er wordt geregeld ten
aanzien van de werkwijze van ACNL. Het kan bijvoorbeeld gaan om
bepalingen omtrent mandaat en volmacht en een klachtenregeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 060, nr. 3

7

Artikel 8a.66
Overeenkomstig het beleidskader voor de vorming van zbo’s wordt in dit
artikel één orgaan ingesteld; de directie. De taken van de directie staan
omschreven in het tweede lid. De Minister heeft op grond van artikel 12
van de Kaderwet de bevoegdheid tot benoeming, schorsing en ontslag
van de directie. Schorsing en ontslag vinden op grond van de Kaderwet
slechts plaats wegens ongeschiktheid of een andere in de persoon van de
betrokkene gelegen zwaarwegende reden.
Artikel 8a.67
Artikel 8a.67 regelt dat ACNL bevoegd is tot het vaststellen van tarieven.
Het eerste lid regelt dat ACNL alle kosten die zij maakt voor het uitoefenen
van de aan ACNL opgedragen taak mogen worden doorberekend aan
gebruikers en exploitanten van betreffende luchthavens. Het vierde lid
regelt dat de inning van het aandeel van de luchtvaartmaatschappijen
door betreffende luchthavens, namens de ACNL, wordt gedaan.
ACNL stelt, op grond van het tweede lid, de tarieven vast na raadpleging
van betrokkenen. Dat betreft een transparante consultatie zodat het voor
betrokkenen duidelijk is waar de hoogte van de tarieven op is gebaseerd.
Op grond van artikel 17 van de Kaderwet behoeft de hoogte van de
tarieven verder de goedkeuring van de Minister. Titel 10.2 van de
Algemene wet bestuursrecht stelt regels voor situaties dat voor een
besluit van een bestuursorgaan goedkeuring van een ander bestuursorgaan nodig is. In dit geval betreft het aldus het besluit van ACNL en de
goedkeuring van de Minister. Op grond van artikel 10:31 van de Algemene
wet bestuursrecht wordt het besluit omtrent goedkeuring binnen dertien
weken na de verzending ter goedkeuring bekendgemaakt aan ACNL. Deze
termijn kan eenmaal met ten hoogste dertien weken worden verdaagd.
Op grond van de Kaderwet kan goedkeuring worden onthouden wegens
strijd met het recht of het algemeen belang.
Artikel 8a.68
Op grond van artikel 18 van de Kaderwet stelt een zbo jaarlijks voor
15 maart een jaarverslag op. Als gevolg van internationale seizoensindeling bij de luchtvaartmaatschappijen werkt ACNL met een gebroken
boekjaar van 1 april van elk jaar tot en met 31 maart van het volgende
jaar. Daarom wordt in plaats van 15 maart voorgeschreven dat het
jaarverslag voor 1 juni wordt opgesteld.
Op grond van artikel 34 van de Kaderwet wordt tegelijk met het
jaarverslag ook een jaarrekening bij de Minister ingediend. De jaarrekening behoeft de goedkeuring van de Minister. Voor deze goedkeuring
geldt hetzelfde als hetgeen is toegelicht onder artikel 8a.67.
Artikel 8a.69
Voor de invulling van dit artikel met betrekking tot de begroting en de
bevoegdheden van de Minister hieromtrent, is aangesloten bij andere
zbo’s zoals die voor LVNL.
De begroting moet worden goedgekeurd door de Minister op grond van
artikel 29 van de Kaderwet. Hier is gekozen voor een goedkeuringstermijn
van vier weken. De termijn van vier weken voor de goedkeuring van de
begroting is een waarborg voor ACNL zodat zij tijdig de tarieven kan
communiceren aan gebruikers. In geval de begroting niet wordt goedgekeurd regelt het vijfde lid dat ACNL maandelijks 1/12 deel van 115% van
de begroting van het afgelopen jaar mag uitgeven. Het is namelijk van
belang dat de activiteiten van de slotcoördinator, in ieder geval tijdelijk,
kunnen worden voortgezet en dat de slotcoördinator aan betalingsver-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 060, nr. 3

8

plichtingen voor bijvoorbeeld personeel kan blijven voldoen. In de
tussentijd kan de begroting alsnog worden aangepast teneinde de
goedkeuring te verkrijgen.
Artikelen II tot en met IV
ACNL zet de uitvoering van de publieke taken van SACN voort. ACNL zal
optreden waar SACN in het verleden optrad. Om de aansluiting te
regelen, is voorzien in overgangsrecht.
Op grond van artikel II zal ACNL op grond van het onderhavige
wetsvoorstel alle vermogensbestanddelen van SACN onder algemene titel
verkrijgen. De vermogensbestanddelen gaan daarmee automatisch over
op ACNL op het moment dat het wetsvoorstel in werking treedt.
In artikel 3:80 van het Burgerlijk Wetboek (BW) is geregeld in welke
gevallen eigendom onder algemene titel kan worden overgedragen.
Artikel II is aanvullend op het BW omdat de omzetting van een stichting
naar een zelfstandig bestuursorgaan geen geval is dat in artikel 3:80 BW
wordt genoemd, maar waarvoor overdracht onder algemene titel wel
gewenst is.
In artikel III wordt geregeld dat alle archiefbescheiden van SACN aan
ACNL worden overgedragen.
Artikel IV bepaalt dat ACNL zowel in civiele als bestuursrechtelijke
procedures in de plaats zal treden van SACN. In civiele procedures is dit
mogelijk aangezien ACNL op grond van het wetsvoorstel eigen rechtspersoonlijkheid bezit. In dit verband kan ook worden gewezen op artikel 225
van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Op grond van dat
artikel is het mogelijk om een rechtsgeding te schorsen indien de
betrekkingen waarin een partij het geding voerde, ophouden ten gevolge
van rechtsopvolging onder algemene titel. Vanzelfsprekend kan het
rechtsgeding weer hervat worden, waarbij ACNL dan volledig in de plaats
zal zijn getreden van SACN.
Voor wat betreft bestuursrechtelijke procedures geldt dat SACN kwalificeert als bestuursorgaan en besluiten neemt. ACNL wordt eveneens een
bestuursorgaan en zal in wezen dezelfde besluiten nemen. De kwalificatie
van bestuursorgaan en de besluiten die genomen worden, blijft ook na de
omvorming gelijk. Ook in bestuursrechtelijke procedures zal ACNL dus
volledig in de plaats treden van SACN.
Artikel V
Artikel V voorziet in overgangsrecht voor het personeel van SACN. De
stichting wordt ontbonden en het personeel zal in dienst treden bij de
publiekrechtelijke rechtspersoon ACNL.
Indien de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren wordt aangenomen, bewerkstelligt deze wet voor overheidswerkgevers en het
personeel een arbeidsverhouding op basis van een overeenkomst, in
plaats van een aanstelling. Voor het geval dat dit wetsvoorstel in werking
treedt tegelijkertijd met of na inwerkingtreding van de Wet normalisering
rechtspositie ambtenaren, is hierbij aangesloten. Er wordt in dat geval
voorzien in een overeenkomst naar burgerlijk recht tussen het betreffende
personeel en ACNL. Daarbij is het uitgangspunt dat het personeel van
SACN in zijn totaliteit bezien op zijn minst een gelijkwaardige rechtspositie moet krijgen bij ACNL. Dit wordt ook uitdrukkelijk bepaald in artikel V.
Voor de Managing Director is een aparte bepaling opgenomen. De
Managing Director is in dienst bij SACN op basis van een overeenkomst
naar burgerlijk recht, maar wordt bij ACNL als lid van de directie benoemd
bij publiekrechtelijk besluit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 060, nr. 3

9

Indien de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren nog niet is
aangenomen op het moment dat deze wet in werking treedt, geldt dat er
nog steeds sprake is van een aanstelling. In het tweede lid van artikel V is
die situatie geregeld. De Wet normalisering rechtspositie ambtenaren
voorziet er bij inwerkingtreding zelf in dat de aanstellingen op dat
moment alsnog worden omgezet in overeenkomsten.
Artikel VI
In het wetsvoorstel is expliciet voorzien in een evaluatiebepaling. Daarin is
geregeld dat deze wet binnen vijf jaar geëvalueerd zal worden. Die
evaluatie zal naar de Eerste en Tweede Kamer worden gestuurd.
Artikel VII
Dit artikel regelt de inwerkingtreding met ingang van een bij koninklijk
besluit te bepalen tijdstip. Daarbij zal rekening worden gehouden met de
inpasbaarheid in het proces van de slotcoördinator, bijvoorbeeld door aan
te sluiten bij de start van een nieuw boekjaar.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 060, nr. 3

10