Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

32 317

JBZ-Raad

Nr. 791

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN
VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 december 2022
Hierbij bied ik uw Kamer het verslag aan van de bijeenkomst van de extra
Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ) op 25 november 2022 in
Brussel.
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
E. van der Burg

kst-32317-791
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 317, nr. 791

1

Verslag van de bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse
Zaken, 25 november 2022
De situatie langs alle migratieroutes – inventarisatie en weg
voorwaarts
Het Voorzitterschap lichtte toe dat deze extra Raad is belegd vanwege de
toename van irreguliere migratie langs alle routes richting de EU. Veel
lidstaten staan onder druk en dit vergroot de noodzaak voor gezamenlijke,
Europese oplossingen. Het Voorzitterschap noemde een aantal elementen
die belangrijk zijn: structurele wetgevende oplossingen via het Asiel- en
Migratiepact, betere bescherming van de buitengrenzen en samenwerking
met derde landen om irreguliere migratie te voorkomen en terugkeer te
verbeteren. Ook vroeg het Voorzitterschap aandacht voor de mogelijke
toename van ontheemden uit Oekraïne als gevolg van een mogelijk
strenge winter.
De Commissie gaf een overzicht van de situatie langs de migratieroutes.
Zowel op de Centraal-Mediterrane route (CMR), de Oost-Mediterrane
route (OMR) en de Westelijke Balkanroute (WB) is het aantal irreguliere
migratiebewegingen sterk toegenomen. De Commissie presenteerde haar
Actieplan voor de CMR en zegde toe ook spoedig een zelfde soort
Actieplan voor de andere routes te presenteren, te beginnen met een
gezamenlijk plan voor de Westelijke Balkan en de Oost-Mediterrane route.
De Commissie verwees voor Westelijke Balkan naar acties die voor die
regio reeds in gang zijn gezet, waaronder diplomatieke druk op betreffende landen om hun visumbeleid aan te passen. Met betrekking tot de
Oost-Mediterrane route benadrukte de Commissie het belang van effectief
migratie- en grensmanagement. Verder pleitte de Commissie voor meer
coördinatie op Search and Rescue-operaties (SAR). Zij zal met het oog
hierop de SAR Contact Group opnieuw bijeenroepen, een werkgroep
waarin lidstaten eerder ook met elkaar spraken over gezamenlijke
afspraken. Tot slot benadrukte de Commissie het belang van voortgang op
het Asiel- en Migratiepact, evenals het belang van naleving van het huidig
acquis.
Nederland heeft het Actieplan voor de CMR verwelkomd, net als de
aankondiging dat ook voor de OMR en de WB plannen zullen volgen. De
extra inzet op samenwerking met herkomst- en doorreislanden is
noodzakelijk om als EU grip te krijgen op irreguliere migratie richting
Europa. Op dit moment is de situatie zorgelijk: Nederland pleitte voor
stevige maatregelen om de toename aan irreguliere migratie tegen te
gaan. Daarbij heeft Nederland benadrukt dat ook binnen de EU vaart
gemaakt moet worden met verbeteringen; zoals het verder verstevigen
van de buitengrenzen, het volledig benutten van het mandaat van
Frontex, het verbeteren van registratie van asielzoekers en het naleven
van de Dublin-verordening. Nederland heeft bij de Commissie erop
aangedrongen om toe te zien op de naleving van deze afspraken, mede in
het licht van de motie van het lid Brekelmans1.
In een volledige tafelronde verwelkomden alle lidstaten de inspanningen
van de Commissie. Samenwerking met derde landen kreeg zoals verwacht
veel aandacht. Er werd aandacht gevraagd voor brede
EU-partnerschappen, preventie van vertrek, betere financiering, ondersteuning van grensbeheer, het vergroten van capaciteiten van
kustwachten, het verbeteren van terugkeer en de bestrijding van
mensensmokkel en -handel. Met betrekking tot de SAR Contact Group
benadrukten meerdere lidstaten de noodzaak van een beter kader voor het
1

Motie van het lid Brekelmans, Kamerstuk 36 200 VI, nr. 24.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 317, nr. 791

2

handelen van NGO’s. Andere lidstaten legden juist nadruk op de rol van
staten bij reddingsoperaties. Veel lidstaten benadrukten de wens tot snelle
voortgang op het Asiel en Migratiepact. Daarbij noemden enkele lidstaten
het belang van een permanent solidariteitsmechanisme, andere lidstaten
gingen vooral in op het belang van meer inspanningen om secundaire
migratie tegen te gaan. Ook stonden enkele lidstaten stil bij de dreiging
van instrumentalisering van migratie en de noodzaak om overeenstemming te bereiken op de verordening hierover tijdens de JBZ-raad van
december. Tijdens de JBZ-Raad van 8-9 december zal de Raad verder
spreken over de uitkomsten van deze extra Raad, specifiek over het
vervolg van de actieplannen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 317, nr. 791

3