Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 314

Wijziging van de Wet bijzondere maatregelen
grootstedelijke problematiek in verband met de
selectieve woningtoewijzing ter beperking van
overlastgevend en crimineel gedrag

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 10 november 2015
De algemene commissie voor Wonen en Rijksdienst, belast met het
voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer als volgt
verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de initiatiefnemers op de gestelde vragen en
de gemaakte opmerkingen tijdig en genoegzaam zullen hebben geantwoord, acht de commissie de openbare beraadslaging over dit
wetsvoorstel voldoende voorbereid.
Inhoudsopgave
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.

Algemeen
Aanleiding
Doel van het wetsvoorstel
Voorgeschiedenis van dit wetsvoorstel
Nut en noodzaak van een wettelijke regeling
Het wetsvoorstel selectieve woningtoewijzing
Relatie met grondrechten
Evaluatie en monitoring
Inwerkingtreding
Privacy Impact Assessment (PIA)
Administratieve en bestuurlijke lasten en impactanalyse
politie
Consultatie

1
2
3
4
5
8
13
14
14
15
15
15

1. Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel houdende de wijziging van de Wet bijzondere
maatregelen grootstedelijke problematiek in verband met de selectieve
woningtoewijzing ter beperking van overlastgevend en crimineel gedrag.
Deze leden zijn van mening dat het belang van een veilige leefomgeving –
en daarmee de individuele vrijheid van de burger – ruimschoots opweegt
tegen beperking van andere grondrechten. Mensen die ernstige

kst-34314-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

1

woonoverlast veroorzaken moeten kunnen geweerd uit bepaalde buurten.
Het is daarbij goed dat de huidige praktijk van selectieve woningtoewijzing, juist vanwege de beperking van grondrechten, een basis krijgt in
de wet in formele zin. Deze leden hebben hierover een aantal vragen.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Deze leden hechten veel belang aan
effectieve maatregelen om woonwijken veiliger en plezieriger te maken,
maar constateren ook dat het voorliggende wetsvoorstel instrumenten
kent die diep in kunnen grijpen in iemands grondrechten. Daarom maken
deze leden graag gebruik van deze mogelijkheid om de regering over een
aantal zaken nadere uitleg te vragen.
De leden van de SP-fractie hebben met zorg kennis genomen van het
voorliggende wetsvoorstel. Hieronder zullen deze leden door middel van
vragen ingaan op hun zorgen.
De leden van de CDA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
het voorliggende wetsvoorstel. Deze leden hebben evenwel nog enkele
vragen en opmerkingen.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van het voorliggende
wetsvoorstel. Deze leden zijn van mening dat woonoverlast zo veel
mogelijk dient te worden voorkomen en beperkt. Echter, zij hechten ook
veel belang aan privacy van mensen en aan de vrijheid om te mogen
wonen waar je wilt. Deze leden zijn daarom nog niet overtuigd van de
noodzaak en wenselijkheid van dit voorstel en hebben enkele vragen.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van het
voorliggende wetsvoorstel dat een wettelijke basis biedt voor selectieve
woningtoewijzing door aan gemeenten de mogelijkheid te bieden in door
de Minister aangewezen complexen, straten of gebieden, die kampen met
ernstige leefbaarheidsproblemen, woningzoekenden met een crimineel of
overlastgevend verleden te kunnen weren. Het voorliggende wetsvoorstel
bevat ingrijpende maatregelen die een inbreuk maken op de grondrechten
vrijheid van vestiging en eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer.
Voor de toepassing van dit soort ingrijpende maatregelen moeten
zwaarwegende redenen van algemeen belang bestaan. Deze leden
hebben daarom vragen over de proportionaliteit, subsidiariteit en
effectiviteit van dit wetsvoorstel, specifiek het voorstel waarbij screening
gebeurt op basis van politiegegevens. Deze leden constateren dat de
afdeling advisering van de Raad van State met name ten aanzien van dit
onderdeel kritisch is.
Het lid Van Vliet heeft met belangstelling kennis genomen van het
voorliggende wetsvoorstel. Het lid Van Vliet is verheugd dat gemeenten
meer mogelijkheden krijgen om criminelen of mensen die overlast
veroorzaken te weren uit wijken, straten of complexen waar sprake is van
ernstige leefbaarheidsproblemen. Ook keurt het lid Van Vliet de middelen
die gemeenten hiertoe krijgen goed, namelijk het vragen van een
Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) ofwel het screenen op basis van
politiegegevens. Verder heeft het lid Van Vliet nog enkele vragen en
opmerkingen.
2. Aanleiding
Het valt de leden van de PvdA-fractie op dat de aanleiding die de regering
aandraagt ligt in het feit dat selectieve woningtoewijzing in een aantal
gemeenten nu al toegepast wordt en daarvoor eigenlijk een wettelijke
grondslag nodig is. Dat laat bij deze leden de vraag achter of het niet aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

2

de regering is om een eigen afweging te maken of hierin voldoende
aanleiding is om een wetsvoorstel in te dienen. In de veronderstelling dat
de regering deze eigen afweging heeft gemaakt horen deze leden graag
welke argumentatie hierbij gevolgd is.
In de memorie van toelichting lezen de leden van de PvdA-fractie dat de
huidige vormen van screening, die door enkele gemeenten toegepast
wordt, alleen betrekking kan hebben op huurwoningen van woningcorporaties. In Amsterdam hebben particuliere makelaars echter een
zogenaamd stoplichtconvenant gesloten met de politie om nieuwe
huurders te screenen. Deze leden willen graag uitleg van de regering over
de overeenkomsten, verschillen en tekortkomingen van dit stoplichtconvenant. Waarin moet het voorliggende wetsvoorstel effectiever zijn?
De leden van de SP-fractie vragen zich af in hoeverre de regering zich laat
leiden door sentimenten die in sommige delen van de samenleving leven.
Aan welke andere mogelijke oplossingen heeft de regering gedacht, zo
willen de leden van de SP-fractie weten. Welke preventieve oplossingen
zijn er mogelijk en waarom heeft de regering daar niet voor gekozen? Is
het te rechtvaardigen dat de illegale praktijk van het screenen van
huurders in vijftien gemeenten in ons land uitmondt in een wet die voor
alle 2,4 miljoen huishoudens in huurwoningen kan gelden, zo vragen deze
leden.
In de Rotterdamwet, zoals deze van kracht is, is de huurder met een laag
inkomen op een achterstandspositie geplaatst. Het voorliggende
wetsvoorstel zorgt voor een verdere achterstelling. Graag vernemen de
leden van de SP-fractie hierop een reactie. Daarbij komt de vraag hoe de
regering kan uitsluiten dat de wetswijziging discriminatie tot gevolg zal
hebben.
Is de regering van mening dat (potentiële) criminelen en overlastgevers
voornamelijk in huurwoningen wonen? En wat doet de regering als
criminelen en overlastgevers in een koophuis wonen? De leden van de
SP-fractie vragen zich daarnaast af waarom de regering criminaliteit of
overlast en het hebben van een laag inkomen aan elkaar koppelt, en
willen graag een toelichting.
De leden van de D66-fractie lezen dat er momenteel in meer dan vijftien
gemeenten een vorm van selectieve woningtoewijzing bestaat. Deze leden
vragen welke gemeenten dit zijn. De leden van de D66-fractie merken op
dat er zo’n 380 gemeenten zijn die geen selectieve woningtoewijzing
gebruiken. Die gemeenten slagen er blijkbaar op een andere manier in om
leefbaarheidsproblemen te voorkomen. Deze leden vragen waarom de
methoden die voor het overgrote deel van de gemeenten afdoende zijn
om leefbaarheidsproblemen te voorkomen, niet afdoende zijn voor die
paar gemeenten die selectieve woningtoewijzing gebruiken.
De leden van de D66-fractie lezen dat het voorliggende wetsvoorstel een
bestaande praktijk van een wettelijke grondslag voorziet. Deze leden
vragen ten eerste hoe de bestaande praktijk zonder wettelijke grondslag
kon bestaan. Tevens vragen zij naar de consequenties als het voorliggende wetsvoorstel niet wordt aangenomen. Blijft de bestaande praktijk
dan gehandhaafd, of komt er dan een einde aan het selectief toewijzen?
3. Doel van het wetsvoorstel
De leden van de PvdA-fractie lezen dat een wettelijke regeling voor
selectieve woningtoewijzing met screening op politiegegevens een
wettelijke basis nodig heeft, omdat de Wet politiegegevens geen
grondslag hiervoor biedt en er sprake is van een inperking van grondrechten. Toch wordt momenteel al informatie verstrekt aan burgemeesters
ter handhaving van de openbare orde, waarvan de regering aangeeft dat
dit een smalle basis is. Deze leden willen graag uitleg van de regering of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

3

hiermee geconcludeerd wordt dat de huidige vorm van selectieve
woningtoewijzing op basis van politiegegevens onwettig is. Zo ja, dan
geeft dat volgens deze leden te denken over de handhaving van de
Grondwet en de politiewetgeving. Hierover horen zij graag de visie van de
regering. Verder willen de leden van de PvdA-fractie graag weten of op
basis van deze conclusie de verstrekking van politiegegevens voor
woningtoewijzing beëindigd wordt en slechts hervat zal worden binnen de
kaders van het voorliggende wetsvoorstel. Klopt het dat directe
verstrekking van gegevens tot het verleden behoort als deze verstrekking
binnen de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek
mogelijk is? Ook horen deze leden graag hoe de juridische houdbaarheid
van andere nieuwe instrumenten van de politie getoetst wordt. Is de
regering van mening dat deze toetsing afdoende is?
De leden van de SP-fractie maken zich zorgen over de vrijheid van
vestiging en het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer
zoals die voor alle mensen geldt. Deze leden vragen daarom of het
voorliggende wetsvoorstel een inperking van mensenrechten rechtvaardigt. Als het doel is om de praktijk in goede banen te leiden, waarom
kiest de regering dan voor een weg via een Woonwet en niet voor een
weg via politie of justitie, zo vragen de leden van de SP-fractie.
4. Voorgeschiedenis van dit wetsvoorstel
De leden van de PvdA-fractie constateren dat er meerdere instrumenten
ingezet kunnen worden voor selectieve woningtoewijzing. Deze leden zien
een zekere stapeling in deze instrumenten, ze willen graag van de
regering weten of die deze stapeling ook zien en of het logisch is om deze
instrumenten gewoonlijk in samenhang in te zetten passend bij de mate
van problematiek waar een complex, straat of gebied mee te maken heeft.
De leden van de PvdA-fractie constateren dat het voorliggende
wetsvoorstel twee instrumenten biedt voor woningtoewijzing op basis
van justitiële antecedenten, namelijk het overleggen van een VOG of
onderzoek op basis van politiegegevens. Daarbij vormt de VOG een veel
minder grote inbreuk op de persoonlijke levenssfeer dan onderzoek op
basis van politiegegevens. Daarom geven de leden van de PvdA-fractie er
de voorkeur aan als er zoveel mogelijk gekozen wordt voor de inzet van de
VOG in plaats van onderzoek op basis van politiegegevens. Echter, deze
leden lezen dat de verwachting is dat de methode van de VOG maar
weinig toegepast zal worden. Daarom vragen zij de regering hoe er voor
gezorgd kan worden dat de mogelijkheden van de VOG optimaal gebruikt
worden en dit instrument waar mogelijk de voorkeur krijgt.
De leden van de SP-fractie vragen of tegemoet is gekomen aan het
commentaar van de Woonbond uit 2013 om te zorgen voor draagvlak
onder de andere wijk- of buurtbewoners en professionals die werkzaam
zijn in de wijk voor het instellen van de wet. Deze leden zien graag een
toelichting en onderbouwing.
De leden van de SP-fractie vragen of de regering met het voorliggende
wetsvoorstel het zogenaamde «dode hout» uit de wet zaagt. De
mogelijkheid om de onroerendezaakbelasting (OZB) in het aandachtsgebied te verlagen wordt immers nergens gebruikt en is dubbelop. De
OZB in aandachtsgebieden is al lager omdat woningen en ander vastgoed
daar een lagere waarde hebben dan in andere delen van de gemeenten.
Gaat de regering deze maatregel schrappen?
De leden van de SP-fractie willen weten of en zo ja, welke zorg-, welzijns-,
of maatschappelijke organisaties of kennisinstituten zijn geraadpleegd
door de regering of door de «werkgroep selectieve woningtoewijzing» om
te komen tot een wetsvoorstel dat tot doel heeft om te integreren in plaats

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

4

van te segregeren en dit in een zo vroeg mogelijk stadium te regelen. Kan
de regering hier een toelichting op geven, zo vragen de leden van de
SP-fractie?
5. Nut en noodzaak van een wettelijke regeling
De leden van de VVD-fractie lezen (in paragraaf 4.2.4 De wetten Victoria,
Damocles, Victor en de Wet tot wijziging van de Woningwet in verband
met het versterken van het handhavingsinstrumentarium) dat veel
vormen van woonoverlast buiten de Woningwet vallen. Zou het ook
meerwaarde hebben om meer vormen van woonoverlast onder de
Woningwet te laten vallen? Zijn de overige in het voorliggende
wetsvoorstel benoemde wetten toereikend om alle vormen woonoverlast
en onveiligheid zowel preventief als repressief aan te kunnen pakken?
De leden van de VVD-fractie lezen (in paragraaf 4.2.6 Initiatiefwetsvoorstel
van Kamerlid Tellegen) dat er geen overlap is met het initiatiefwetsvoorstel van het Kamerlid Tellegen. Zou een potentiële huurder die onder
dit initiatiefwetsvoorstel een gedragsaanwijzing heeft gekregen in het
verleden, niet automatisch kunnen worden uitgesloten van een straat of
complex waar een gemeente preventief geen nieuwe overlastgevers wil
huisvesten?
De leden van de CDA-fractie vragen wat de relatie is met het voorstel van
wet van het Kamerlid Tellegen (Kamerstuk 34 007) ter voorkoming van
woonoverlast. Waar vullen beide wetsvoorstellen elkaar aan en waar
zitten beide wetsvoorstellen elkaar in de weg, zo vragen zij. Ook zijn deze
leden benieuwd of bij de evaluatie van de onderhavige wet ook het
(toekomstig) gebruik van de Wet aanpak Woonoverlast wordt meegenomen.
De leden van de VVD-fractie lezen (in paragraaf 4.3 Evaluatie van de
huidige praktijk van selectieve woningtoewijzing) dat de Minister voor
Wonen en Rijksdienst aanvragen voor selectieve woningtoewijzing zal
toetsen en hierbij ook de zienswijze van gedeputeerde staten van de
betreffende provincie kan vragen. Wat is hiervan de meerwaarde? Heeft
de provincie voldoende gegevens om te beoordelen of het recht op vrije
vestiging teveel wordt ingeperkt? Is een aanvraag vanuit de gemeente,
ondersteund door het college van B&W en de gemeenteraad, niet
voldoende?
De leden van de PvdA-fractie constateren dat de regering verwijst naar
maatregelen die in Engeland, Ierland en Schotland genomen kunnen
worden om overlast te stoppen. Dat brengt deze leden tot de vraag of er
andere Europese landen zijn die regels hebben voor woningtoewijzing op
basis van crimineel of overlastgevend gedrag. Zo ja, hoe worden binnen
deze regels de grondrechten van de betrokkenen beschermd?
De leden van de PvdA-fractie lezen dat de regering selectieve woningtoewijzing ook wil gebruiken om radicalisering, extremisme en terrorisme te
bestrijden. Deze leden begrijpen het doel, maar vragen zich af hoe de
noodzaak van selectieve woningtoewijzing op deze gronden voor een
beperkt gebied goed te onderbouwen is. Ook willen deze leden weten of
in deze gebieden de politiedossiers dan ook enkel op deze feiten onderzocht worden.
De leden van de PvdA-fractie merken op dat in de uitleg waarom het
voorliggende wetsvoorstel noodzakelijk is de regering laat zien dat met de
andere instrumenten voor bestrijding van overlast en criminaliteit niet
voorkomen kan worden dat mensen met crimineel of overlastgevend
gedrag zich in een kwetsbaar gebied vestigen. Met een deel van de andere
maatregelen wordt echter wel gepoogd om het ongewenste gedrag te
stoppen, met de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek
wordt het gedrag toch voornamelijk verplaatst. Daarom vragen deze leden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

5

of de regering er ook de voorkeur aan geeft om het ongewenste en
strafbare gedrag te stoppen en hoe effectief ze denkt dat het initiatiefwetsvoorstel van het Kamerlid Tellegen hierin gaat zijn.
Welke samenhang zit er tussen de verschillende repressieve en preventieve instrumenten en welke positie moet het voorliggende wetsvoorstel
innemen? Ook zouden de leden van de PvdA-fractie graag van de regering
horen of de andere middelen voor de bestrijding van overlast en
criminaliteit in wijken, waar de laatste jaren veel aan toegevoegd is,
inmiddels optimaal werken. Deze leden vragen of indien dit nog niet het
geval is, het nu tijdig is om nog bestaande lacunes weg te nemen.
Eén van de voordelen van de voorgestelde wijziging van de Wet
bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek is het feit dat
selectieve woningtoewijzing ook toegepast kan worden bij particuliere
huurwoningen. Daarom willen de leden van de PvdA-fractie graag weten
hoeveel particuliere woningen er relatief zijn in de gebieden waar nu
selectieve woningtoewijzing plaatsvindt op basis van politiedossiers.
Daarnaast willen deze leden graag een overzicht van de gebieden waar
selectieve woningtoewijzing op basis van politiedossiers toegepast is, de
duur daarvan en een inschatting van de regering of deze wijken ook voor
aanwijzing met gebruik van VOG of politiegegevens in aanmerking zou
komen.
Het valt de leden van de PvdA-fractie op dat er meerder malen op
gewezen wordt dat de verwachtingen over de effectiviteit van deze
screening bescheiden is. Hierop ontvangen deze leden graag een reactie,
ook gezien de proportionaliteit van het ingrijpen van deze maatregelen op
de grondrechten van betrokkenen.
De leden van de SP-fractie vragen hoe de maatregelen om (potentiële)
criminelen en overlastgevers te weren uit bepaalde buurten zich
verhouden tot het toestaan van (grote) bedrijven die belasting ontduiken
of overlast geven door bijvoorbeeld lawaai of het milieu vervuilen in het
hele land. Met andere woorden, is de regering van mening dat het
voorliggende wetsvoorstel een druppel op een gloeiende plaat is in het
kader van het terugdringen van de criminaliteit, willen de leden van de
SP-fractie weten?
Daarnaast willen deze leden weten hoe het voorliggende wetsvoorstel
zich verhoudt tot uitlatingen van de Minister van Veiligheid en Justitie dat
de politie er geen extra taken zal krijgen. Daarnaast is het de vraag hoe de
uitbreiding van de Rotterdamwet zich verhoudt tot de reorganisatie bij de
politie die volgens deze leden chaotisch is en er 2.000 mensen bij de
politie hun baan verliezen. De leden van de SP-fractie vragen zich af het
door de regering beoogde doel gehaald kan worden zonder andere
instanties als politie en justitie te overbelasten.
De leden van de SP-fractie willen graag weten in hoeverre woning- of
pandeigenaren of alleen huurders onder het voorliggende wetsvoorstel
vallen. Voorts hebben deze leden de vraag of er een verschil is in de
benadering van huurders van corporatiewoningen en van vrije sectorwoningen. Graag vernemen de leden van de SP-fractie de verschillen met
daarbij een onderbouwing.
Kan de regering uitleggen hoe radicaliseren van mensen wordt
voorkomen als deze mensen als een paria uit een buurt worden geweerd,
zo vragen de leden van de SP-fractie. Deze leden vragen zich voorts af hoe
het voorliggende wetsvoorstel de bron van radicalisering aanpakt. In
hoeverre worden sociaaleconomische verschillen verkleind en sociale
achterstanden opgeheven? De leden van de SP-fractie vragen waarom de
regering bij deze onderwerpen voor repressieve maatregelen kiest en niet
voor positieve stimulatie of een combinatie van beide.
De leden van de SP-fractie vragen of het de bedoeling is dat het voorliggende wetsvoorstel gebruikt kan worden om overlast van studentenpanden tegen te gaan. In (universiteit)steden komt overbewoning met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

6

gevolgen voor de leefbaarheid en fysieke veiligheid voor. Denk bijvoorbeeld aan geluids- en fietsenoverlast. In hoeverre vallen jongeren onder
het voorliggende wetsvoorstel?
Daarnaast stellen de leden van de SP-fractie de vraag of overlast door het
onderverhuren van (onzelfstandige) woonruimten tegen gegaan kan
worden met dit voorliggende wetsvoorstel. In hoeverre valt AirBnB onder
het voorliggende wetsvoorstel?
De leden van de SP-fractie vragen wat het voorliggende wetsvoorstel
betekent voor psychiatrisch patiënten die niet al dan niet vanwege
bezuinigingen niet zijn opgenomen in een GGZ-instelling, maar wel
overlast kunnen veroorzaken voor een buurt. Deze leden vragen voor
welke stoornissen deze wet wel gaat gelden en voor welke niet. Kunnen
bijvoorbeeld mensen met herhaalde manische periodes of psychoses
geweerd worden uit een buurt, ook al zijn zij zich vaak niet bewust van de
overlast die zij veroorzaken? De leden van de SP-fractie vragen hoe
gemeenten en politie hiermee om kunnen gaan omdat «ronddwalen»
wordt benoemd als overlast.
De leden van de SP-fractie willen ook graag weten hoe het voorliggende
wetsvoorstel zich verhoudt tot de ingediende initiatiefwetsvoorstel van
het Kamerlid Tellegen. Deze leden ontvangen graag een overzicht waar de
wetten overlap vertonen, op elkaar aansluiten of elkaar mogelijk tegenspreken.
Het is de leden van de SP-fractie onvoldoende duidelijk of voldaan wordt
aan de noodzakelijkheids- en proportionaliteitseis zoals die geuit is door
de Raad van State. Graag ontvangen deze leden een uitgebreide
toelichting hoe de regering meent aan deze eisen te voldoen.
De leden van de CDA-fractie zien graag dat dat de proportionaliteit en
effectiviteit van het voorliggende wetsvoorstel aanmerkelijk duidelijker
worden gemotiveerd. Op beide aspecten, proportionaliteit én effectiviteit,
is volgens deze leden een concrete motivering wenselijk.
De leden van de CDA-fractie vragen hoe de privacy van betrokkenen is
gewaarborgd specifiek in de gevallen dat sprake is van screening van
politiegegevens. Dient de screening van politiegegevens aanvullend op de
mogelijkheid van een VOG gezien worden of kan ook volstaan worden
met enkel de screening, zo vragen deze leden?
De leden van de CDA-fractie menen dat de noodzaak voor het invoeren
van dit voorliggende wetsvoorstel duidelijk vast dient te staan aangezien
er sprake is van ingrijpende maatregelen die een ernstige inbreuk kunnen
maken op de grondrechten vrijheid van vestiging en eerbiediging van de
persoonlijke levenssfeer. Kan de noodzaak worden aangetoond aan de
hand van een overzicht, met daarbij de aard, de omvang en de ernst en de
plaatsen waar deze overlast wordt ervaren, zo vragen deze leden.
De leden van de CDA-fractie zien graag dat verduidelijkt wordt waarom de
bestaande preventieve mogelijkheid van selectieve woningtoewijzing op
grond van inkomensvereisten of sociaal economische kenmerken in
combinatie met de bestaande mogelijkheden om bij ernstig overlast
gevend gedrag personen uit hun huis te zetten, niet effectief is.
De leden van de CDA-fractie constateren dat de uitkomsten van de
evaluatie van de gemeente Rotterdam inzake de toepassing van de
huisvestigingsvergunning in de periode 2009–2011 amper gebruikt zijn bij
het opstellen van het voorliggende wetsvoorstel. Deze leden zien graag
dat dat alsnog geschiedt aangezien de resultaten van die evaluatie niet
onverdeeld positief zijn.
Het is, naar de mening van de leden van de CDA fractie, verbazingwekkend dat de resultaten uit die evaluatie niet explicieter zijn beschouwd
bij de totstandkoming van het voorliggende wetsvoorstel.
De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat in de memorie van
toelichting wordt beargumenteerd dat het voorliggende wetsvoorstel een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

7

extra preventieve maatregel is gericht op het voorkomen van extra
overlast in wijken die al te maken hebben met veel overlast en dat dit een
aanvulling is op andere instrumenten die een meer repressief karakter
hebben. Deze leden begrijpen het onderscheid dat wordt gemaakt tussen
preventieve en repressieve maatregelen, maar merken op dat het
onderscheid dat hiertussen wordt gemaakt niet louter te maken is op
basis van de vraag of een maatregel effect heeft voor of na het moment
van woningtoewijzing. Immers, een repressieve maatregel genomen op
het moment dat een huurder nog in zijn vorige woning zit kan bij
verhuizing naar de nieuwe woning ook een preventieve uitwerking
hebben. Deze leden vragen daarom de analyse van de toegevoegde
waarde van het voorliggende wetsvoorstel in het algemeen, en de
screening op basis van politiegegevens in het bijzonder, ten opzichte van
de bestaande instrumenten verder te verdiepen.
Ook zijn de leden van de ChristenUnie-fractie van mening dat hierbij ook
alternatieve opties voor het preventief screenen betrokken dienen te
worden. In de memorie van toelichting wordt verwezen naar de maatregelen die in Engeland zijn genomen op basis van de Anti-social Behaviour,
Crime and Policing Act 2014 en vergelijkbare wetgeving in Ierland en
Schotland. Deze leden vragen naar een vergelijking van deze maatregelen
met de huidige mogelijkheden in Nederland en met de voorgestelde
gedragsaanwijzing in het initiatiefwetsvoorstel van het Kamerlid Tellegen
(Wet aanpak woonoverlast). Deelt de regering de mening dat de voorgestelde gedragsaanwijzing ook preventief kan werken als hij is gegeven op
het voorgaande adres van degene die een huisvestingsvergunning
aanvraagt? Ook vragen deze leden of is onderzocht of huisuitzetting bij
structurele woonoverlast kan worden vergemakkelijkt, bijvoorbeeld door
de inzet van een gedragsaanwijzing als een laatste kans.
6. Het wetsvoorstel selectieve woningtoewijzing
De leden van de VVD-fractie vragen (naar lezing van paragraaf 5.2.1.
Werkwijze in het algemeen) of een terugkijkperiode van maximaal vier
jaar voor personen vanaf 18 jaar niet al te beperkend is voor mensen die
een leeftijd hebben van ver boven de 18 jaar. Waarom moet worden
gekozen tussen een VOG en een politieonderzoek, en mogen niet beide
worden gebruikt? Hoe kunnen statushouders of EU-burgers van wie
politie of justitie niet de volledige achtergrond kent toch effectief worden
gescreend? De leden van de VVD-fractie lezen dat de maatregel niet
preventief mag worden ingezet in gebieden waar de situatie nog niet zo
ernstig is. Hoe wordt bepaald wanneer een situatie ernstig genoeg is? De
leden van de VVD-fractie lezen dat sommige gemeenten en woningbouwcorporaties wel willen dat dit nieuwe instrument ook preventief kan
worden ingezet in kwetsbare wijken. Kan dit bijdragen aan een veilige wijk
of buurt?
De leden van de VVD-fractie hebben (na lezing van paragraaf 5.2.2.1
Complexen, straten en gebieden) kennisgenomen van de structuur van
hoe een wijk of buurt kan worden toegewezen als gebied waar potentiële
overlastgevers kunnen worden geweerd. Werkt deze procedure ook als er
haast of urgentie is om nieuwe wijken of straten snel als nieuw toewijzigingsgebied te kunnen aanmerken? De leden van de VVD-fractie merken
op dat gemeenten, de G32 en woningbouwcorporaties vinden dat
gebiedsaanwijzing door de Minister voor Wonen en Rijksdienst op
aanvraag van de gemeente een te zware, tijdrovende en complexe
procedure is. Hoe wordt deze procedure zo kort mogelijk gehouden? Wat
vindt de Minister voor Wonen en Rijksdienst van de gedane suggestie om
een maximaal percentage van de woningvoorraad vast te leggen waarbij
gescreend kan worden?
De leden van de VVD-fractie begrijpen (na lezing van paragraaf 5.2.2.10
Mandatering van afgifte van huisvestingsvergunning aan verhuurders van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

8

woningen) dat de afgifte van een huisvestingsvergunning kan worden
gemandateerd aan de eigenaar of beheerder van de desbetreffende
woning. Deze leden vragen zich af wat de meerwaarde van een dergelijke
mandatering is. Bij onderzoek op basis van politiegegevens zal het college
van B&W immers eerst een woonverklaring moeten afgeven, en die levert
voor het college even veel werk op als een huisvestingsvergunning. Of
kan een eigenaar, zo vragen deze leden zich af, in redelijkheid de
vergunning weigeren als een woonverklaring is afgegeven?
De leden van de PvdA-fractie lezen dat de gemeenteraad in haar aanvraag
gebieden, straten of complexen benoemt die ze voor de Wet bijzondere
maatregelen grootstedelijke problematiek aangewezen wil hebben met de
instrumenten die daar toegepast zouden moeten worden. Deze leden
willen van de regering weten of de Minister voor Wonen en Rijksdienst
slechts de ruimte heeft om deze aanvraag toe of af te wijzen of dat er ook
ruimte is om een beperkter gebied aan te wijzen of andere (minder
ingrijpende) instrumenten dan de gemeenteraad verzocht had.
Ook vragen de leden van de PvdA-fractie of het overleg met belanghebbenden, zoals woningcorporaties, woningeigenaren en bewoners, niet
standaard onderdeel van de aanvraag voor aanwijzing zouden moeten
zijn. Kan informatie over deze raadpleging van belanghebbenden een vast
onderdeel van de aanvraag vormen?
De leden van de PvdA-fractie constateren dat de regering expliciet uitsluit
dat dit vergaande instrument preventief ingezet wordt. Deze keuze
ondersteunen zij, maar deze leden willen graag weten waar de uitsluitende inzet als ultimum remedium in de wettekst is geborgd.
De leden van de PvdA-fractie constateren dat de regering aangeeft dat de
Minister voor Wonen en Rijksdienst de aanwijzing van een gebied voor
toepassing van instrumenten van de Wet bijzondere maatregelen
grootstedelijke problematiek eerder in kan trekken, als uit signalen blijkt
dat die aanwijzing niet langer nodig is. In dat kader vragen deze leden of
er systematisch informatie verzameld wordt over het voortbestaan van de
noodzaak voor de aanwijzing en hoe dat gebeurt.
Voor een goede screening op basis van politiegegevens is het van belang
dat die gegevens zo compleet en betrouwbaar mogelijk aangeven wat er
op het gebied van woonoverlast en criminaliteit gebeurt. Daarom is het
van belang dat alle betrokkenen bijdragen aan goede dossiervorming, zo
merken de leden van de PvdA-fractie op. Daarin zien deze leden ook een
belangrijke rol voor woningcorporaties en andere verhuurders. Graag
horen deze leden hoe de regering deze partijen wil stimuleren om hun
kennis met de politie te delen om tot betere dossiervorming over overlast
en criminaliteit te komen.
De leden van de PvdA-fractie ondersteunen de aanwezigheid van een
hardheidsclausule, die bij onbillijkheid van het weigeren van een
huisvestingsvergunning ingeroepen kan worden. Deze leden vragen zich
echter af of dit niet tot berekenend gedrag kan leiden, waarbij een
familielid van onbesproken gedrag eerst verhuist en familieleden een
beroep doen op de hardheidsclausule. Herkent de regering deze
mogelijkheid en hoe kan die voorkomen worden?
Eén van de grondrechten die door het voorliggende wetsvoorstel beperkt
wordt is het recht op vrijheid van vesting. De leden van de PvdA-fractie
willen graag meer duidelijkheid over de borging van de mogelijkheid om
je in dezelfde stad of gemeente te vestigen. Daarnaast vragen deze leden
zich af wat de verwachtte beperkte effecten van de toetsing aan politiegegevens voor invloed heeft op de proportionaliteit van de inbreuk op het
recht op vrije vestiging.
De leden van de SP-fractie zouden graag de garantie hebben dat er geen
enkele mogelijkheid bestaat dat óf de verhuurder óf andere huurders
inzage krijgen in de politiegegevens van een woningzoekende. Op welke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

9

concrete manieren wordt het raadplegen van politiegegevens beperkt en
gestroomlijnd, als met het voorliggende wetsvoorstel juist de deur voor
gemeenten om deze gegevens te krijgen wordt opengezet, zo vragen de
leden van de SP-fractie.
De leden van de SP-fractie vragen of het mogelijk is om na het vragen van
een VOG alsnog een aanvraag in te dienen om inzage politiegegevens te
verkrijgen. In hoeverre is een dubbeling uitgesloten? Tevens vragen deze
leden of er een beperking is per woningzoekende als het gaat om
screening of het overleggen van een VOG en of dit onbeperkt kan
gebeuren op verschillende adressen en op verschillende momenten.
De leden van de SP-fractie willen weten waarom van minderjarige
kinderen de politiegegevens kunnen worden opgevraagd. Voor
18-plussers geldt een terugkijkperiode van vier jaar als het gaat om
politiegegevens. In hoeverre kan een gezin waarvan de ouders niets
hebben misdaan worden geweerd uit een buurt als hun 18-jarige zoon op
14-jarige leeftijd een misstap heeft begaan? De leden van de SP-fractie
willen graag een uitleg hierover. Ook willen zij weten hoe deze
mogelijkheid zich verhoudt tot de proportionaliteit van het voorliggende
wetsvoorstel.
De leden van de SP-fractie vragen zich (na lezing van paragraaf 5.2.2.2
Aanvraag voor de aanwijzing van een complex, straat of gebied) af
waarom voor een verlenging van de aanvraag is gekozen voor een
periode van vier keer vier jaar. Deze ingrijpende maatregel zou als
ultimum remedium gebruikt moeten worden en dan is een maximale
periode van twintig jaar erg lang. De leden van de SP-fractie vragen of de
regering bereid is om deze periode te verkorten.
Daarnaast vragen deze leden of de regering bereid is om kleinere
gemeenten uit te sluiten van deze wet. Deze leden vragen waarom een
wet in het kader van ernstige grootstedelijke problematiek zou moeten
kunnen gelden in elke gemeente in ons land.
Op basis van welke wetten kan een gedragsaanwijzing worden gegeven
aan mensen die zich willen vestigen in de buurt of in hetzelfde
wooncomplex van hun familie, maar van wie de huisvestingsvergunning
wordt afgewezen, zo vragen de leden van de SP-fractie. Kan een andere
duiding komen van het begrip «family life», en vallen goede vrienden daar
ook onder?
De leden van de SP-fractie willen weten of het voorliggende wetsvoorstel
ook geldt in gebieden waar de Rotterdamwet van kracht is, of moeten die
gemeenten een aparte aanvraag (inclusief de onderbouwing voor de
selectieve woningtoewijzing ter beperking van overlastgevend en
crimineel gedrag)?
Tevens willen de leden van de SP-fractie weten hoeveel gemeenten een
aanvraag gaan doen om huurwoningen selectief toe te wijzen ter
beperking van overlastgevend en crimineel gedrag. Zullen dat net zoveel
gemeenten zijn als gemeenten die de huidige Rotterdamwet hebben
aangevraagd en waarom? Graag vernemen de leden van de SP-fractie een
onderbouwde inschatting.
De leden van de SP-fractie vragen (na lezing van paragraaf 5.2.2.7 Het
beoordelen van de politiegegevens) of het uitsluitend het college van
burgemeester en wethouders dat inzage heeft in de politiegegevens.
Voorts willen deze leden weten hoe lang de gegevens bewaard worden en
wie dit controleert.
De leden van de SP-fractie vragen (na lezing van paragraaf 5.2.2.10
Mandatering van afgifte huisvestingsvergunning aan verhuurders van
woningen) of er een maximale termijn is wanneer een besluit tot afgifte
van de huisvestingsvergunning wordt genomen, omdat daarmee
onnodige leegstand kan worden voorkomen.
Waar kan een woningzoekende terecht als in zijn/ haar ogen de huisvestingsvergunning onterecht is afgewezen, zo vragen de leden van de
SP-fractie. Deze leden vragen ook in hoeverre is de privacy van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

10

woningzoekende dan gewaarborgd, of moet deze zijn/haar privacy (deels)
opgeven en de VOG of de politiegegevens gebruiken bij een gemeentelijke commissie voor beroep en bezwaar.
De leden van de SP-fractie vragen (na lezing van paragraaf 5.3
Handhaving en toezicht) waarom de handhaving in het geheel bij de
gemeente ligt en niet bij de Minister voor Wonen en Rijksdienst. Het is
immers diezelfde gemeente die een besluit neemt over de inperking van
enkele mensenrechten. Is het niet logisch dat een Minister voor Wonen en
Rijksdienst als systeemverantwoordelijke verantwoordelijk is voor het
uniform en correct uitvoeren van deze gevoelige wet, zo vragen de leden
van de SP-fractie?
De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd of na aanwijzing van gebieden
er tussentijdse toetsing plaats vindt om te zien of de noodzaak voor de
aanwijzing nog bestaat.
De leden van de CDA-fractie menen dat toepassing van het voorliggende
wetsvoorstel in bepaalde gebieden, de overlast in aanpalende gebieden
kan vergroten. Graag vernemen deze leden of de regering nader kan
aangeven of deze gedachte juist is en welke conclusies daaruit getrokken
worden.
De leden van de D66-fractie zetten vraagtekens bij het gebruik van een
VOG of politiegegevens voor toewijzing van een woning. Deze leden
vragen zich af of deze maatregel zijn doel niet voorbij schiet. Getuigt het
niet van een te groot maakbaarheidsdenken om te veronderstellen dat
door het selecteren op grond van gedragingen in het verleden de
leefbaarheid van een straat of gebied zodanig verbetert, dat dit opweegt
tegen de inbreuk op de privacy en de vrijheid van vestiging? Deze leden
zijn niet overtuigd door de aangehaalde evaluaties, aangezien die onder
meer gingen over selectieve toewijzing op basis van zinvolle dagbesteding (Hambaken) of beperkt waren tot drugsgerelateerde overlast
(Dichtersbuurt). Zij vragen de regering daarom nader te onderbouwen
waarom deze maatregel werkelijk bijdraagt aan een verbetering van de
leefbaarheid.
De leden van de D66-fractie merken op dat bij de aanvraag van een VOG,
maar zeker bij het gebruik van politiegegevens, er sprake kan zijn van
meldingen of aangiften die niet tot een veroordeling hebben geleid.
Dergelijke meldingen zouden er volgens deze leden toe kunnen leiden, dat
een huisvestingsvergunning niet wordt verstrekt. Daarmee hebben
personen nadeel van een melding, zonder dat de meldingen zijn bewezen
of de betreffende persoon is veroordeeld. Waarom acht de regering dit
proportioneel?
De leden van de D66-fractie hebben aarzelingen bij het rechtstreeks
gebruiken van politiegegevens door de gemeente voor het afgeven van
een huisvestingsvergunning. Gebruik door het college van burgemeester
en wethouders zal er in de praktijk op neerkomen dat een gemeentelijke
ambtenaar de politiegegevens opvraagt en beoordeelt. Ondanks de eisen
waaraan deze beoordeling moet voldoen, zal hier altijd voor een deel
sprake zijn van een subjectieve beoordeling. De leden van de D66-fractie
vragen de regering op welke manier dat verder kan worden geminimaliseerd. Zou beoordeling door Justis in plaats van de gemeente hier toch
niet beter op zijn plaats zijn, om een meer uniforme beoordeling te
waarborgen?
De leden van de D66-fractie wijzen ook op de zeer slechte recente
ervaringen met de bescherming van persoonsgegevens door gemeenten
bij het gebruik van Suwinet. Deze leden vragen hoe de regering kan
garanderen dat de politiegegevens op geen enkele manier voor andere
doeleinden kunnen worden gebruikt dan het verstrekken van een
huisvestingsvergunning.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

11

De leden van de D66-fractie vragen of het niet effectiever zou zijn om te
investeren in het verminderen van de overlast van overlastgevende
personen en gezinnen, in plaats van deze mensen te verbieden op
bepaalde plaatsen te gaan wonen.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen wat de procedure voor het
aanvragen van een VOG dan wel de verstrekking van politiegegevens, de
analyse daarvan, en het besluit van het college van burgemeester en
wethouders betekent voor de verhuurder die de woning weer zo snel
mogelijk wil verhuren. Zij vragen om een vergelijking van de termijn van
leegstand ten opzichte van de huidige situatie.
De leden van de ChristenUnie-fractie onderschrijven dat de inzet van de
zware instrumenten uit het voorliggende wetsvoorstel met voldoende
waarborgen dient te gebeuren. De toets door de Minister en de gemeenteraad past hierbij. Het voorliggende wetsvoorstel bevat een opsomming
van gedragingen die mogen worden meegewogen maar dit omvat niet de
ernst van de zaken. In het nader rapport wordt zelfs gesteld dat het niet
mogelijk is om «in algemene termen aan te geven wat de ernst van de
overlast moet zijn om de maatregel van selectieve woningtoewijzing te
kunnen toepassen». Deze leden vragen waarom dat niet mogelijk is. Is
hier niet enige afbakening mogelijk om te voorkomen dat het instrument
te makkelijk leidt tot het niet afgeven van een woonverklaring of huisvestingsvergunning of leidt tot willekeur? Er komt weliswaar een handreiking
voor de toepassing van het voorliggende wetsvoorstel, maar hoort een
dergelijke afbakening niet thuis op het niveau van wet, zo vragen deze
leden?
De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat een deel van de
politiegegevens die mag worden toegepast van subjectieve aard is. Dit
wordt enigszins gecompenseerd door de verplichting van het toevoegen
van een duiding door de politie. Deze leden vragen waarom dan toch nog
een belangenafweging bij het college van burgemeester en wethouders.
Deze leden vragen om een voorbeeld waaruit blijkt dat dit een toegevoegde waarde heeft. Zij wijzen er op dat een dergelijke belangenafweging ook niet plaatsvindt in het geval er wordt gekozen voor een VOG.
In de memorie van toelichting wordt verder de mogelijkheid geschetst dat
het college van burgemeester en wethouders wel een huisvestingsvergunning afgeeft maar daar voorwaarden aan verbindt middels een
gedragsaanwijzing. Deze leden vragen waarom de regering van mening is
dat dit geen punitief karakter in zich draagt. Ook vragen zij waarom een
dergelijke gedragsaanwijzing niet zou kunnen in het geval de politiegegevens niet worden verstrekt aan het college van burgemeester en
wethouders maar er een woonverklaring al dan niet wordt verstrekt door
de dienst Justis.
De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat uitsluitend indien
vaststaat dat op basis van de andere criteria uit de huisvestingverordening, de woning zou kunnen worden toegewezen aan de aanvrager, een
onderzoek op basis van de politiegegevens wordt geïnitieerd, zo staat in
de memorie van toelichting (blz. 44). Deze leden vragen waar deze
volgordelijkheid blijkt uit het voorliggende wetsvoorstel. Deze leden
constateren voorts dat deze volgordelijkheid niet in alle gevallen geldt. In
geval van mandatering van de huisvestingsvergunning aan de toegelaten
instelling wordt namelijk eerst een woonverklaring afgegeven, terwijl er
nog geen toets is geweest op de andere aspecten van de huisvestingsvergunning. Deze leden vragen of dit proportioneel is.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen wanneer een potentiele
huurder in situaties dat de huisvestingsvergunning is gemandateerd
precies een woonverklaring moeten aanvragen bij de gemeente. Klopt het
dat dit pas moet nadat bijvoorbeeld door loting duidelijk is geworden dat
ze in aanmerking komen voor een woning? Indien het college van
burgemeester en wethouders voornemens is de woonverklaring te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

12

weigeren of aan de woonverklaring voorschriften te verbinden op grond
van zijn beoordeling van de politiegegevens, wordt de aanvrager eerst
gehoord. Deze leden vragen of dit ook plaatsvindt indien de huisvestingsvergunning niet is gemandateerd aan de toegelaten instelling en de
gemeente dus zelf beslist over de huisvestingsvergunning. Deze leden
vragen welke procedurele eisen er zijn over het horen van de aanvragers
en of dit nog plaatsvindt voor het moment dat de potentiele huurder het
bewijs van een huisvestingsvergunning moet laten zien aan de
verhuurder.
De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat wanneer een
potentiele huurder van mening is dat de politiegegevens niet kloppen, dan
een procedure kan worden ingezet om deze te wijzigen. Deze leden
vragen of het bij subjectieve politiegegevens wel mogelijk is vier jaar na
dato nog voldoende inzicht te krijgen over de achtergronden van deze
politiegegevens. Deze leden vragen ook of het proportioneel is dat
politiegegevens kunnen worden tegengeworpen die bij de huurder niet
altijd bekend hoeven zijn omdat niet in alle gevallen melding wordt
gedaan van opname van deze gegevens door de politie.
Bezwaar en beroep tegen het niet verstrekken van een huisvestingsvergunning of woonverklaring heeft geen schorsende werking. De leden van
de ChristenUnie-fractie vragen hoe lang een dergelijke procedure
maximaal duurt. Ook vragen deze leden wat dit betekent in situaties dat
moet worden geloot. Het is immers denkbaar dat een potentiele huurder
die uiteindelijk een bezwaar- en beroepsprocedure wint hierdoor een
woning waarvoor hij is uitgeloot misloopt en dan weer langere tijd moet
wachten tot hij weer bovenaan eindigt bij een loting. Deze leden vragen
voorts of deze huurder in dat geval met succes beroep kan doen op een
schadevergoeding.
De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat de gemeenteraad
moet kiezen voor screening op basis van de VOG of op basis van
politiegegevens. Tegelijkertijd wordt gesteld dat een combinatie met
woningtoewijzing op grond van sociaaleconomische kenmerken wel
mogelijk is. Deze leden vragen waarom een combinatie van VOG en
politiegegevens niet mogelijk is. Volgens deze leden moet een stapeling
worden voorkomen maar dient het al dan niet mogen combineren wel
goed gemotiveerd te worden.
Zo’n 15 gemeenten passen nu al een vorm van screening toe. Begrijpen
deze leden goed dat hiervoor dus zonder het voorliggende wetsvoorstel
nu geen wettelijke basis is en dat deze gemeenten hier dus mee zouden
moeten stoppen zolang dit voorstel niet is verheven tot wet? Ook vragen
deze leden hoeveel woningen momenteel in deze 15 gemeenten aan een
dergelijke vorm van screening zijn onderworpen.
Het ligt in de rede dat eerst gekeken wordt naar de vereisten op basis van
de inkomenscriteria of de sociaaleconomische kenmerken en dat pas
indien de woningzoekende op basis daarvan in aanmerking komt voor de
woonruimte, onderzoek plaatsvindt op basis van politiegegevens of de
woningzoekende wordt geïnformeerd dat hij een VOG moet aanvragen
(paragraaf 6 memorie van toelichting). De leden van de ChristenUniefractie vragen waarom deze volgorde niet is opgenomen in het voorliggende wetsvoorstel.
De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat wordt geconstateerd
dat criminele en overlast gevende invloeden in wijken ook vaak van buiten
de wijk komen. Deze leden vragen daarom of inzet op repressieve
maatregelen dan wel preventieve maatregelen die gericht zijn op de
persoon (gedragsaanwijzing) in plaats van op het aangaan van een
huurcontract niet effectiever zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

13

7. Relatie met grondrechten
De leden van de PvdA-fractie hechten aan een zo beperkt mogelijke
inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van de mensen die een huisvestingsvergunning moeten aanvragen. Een mogelijkheid daarvoor zou het
centraal beoordelen van de politiegegevens zijn, zodat ze niet aan de
gemeente verstrekt hoeven te worden. De regering wil deze gegevens
juist wel aan de gemeente verstrekken, met als doel de mogelijkheid om
meer maatwerk te bieden door bijvoorbeeld in plaats een afwijzing een
gedragsaanwijzing te geven. De leden van de PvdA-fractie vragen zich af
of gemeenten niet vaker voor de veilige weg zullen kiezen en een
aanvraag afwijzen, waardoor deze diepere inbreuk op de privacy door de
rechtstreekse verstrekking van politiegegevens weinig oplevert. Graag
horen deze leden hoe vaak de regering een gedragsaanwijzing verwacht
en of ze het aantal gedragsaanwijzingen wil bijhouden om de praktijk van
het verstrekken van politiegegevens te kunnen evalueren. Ook vragen
deze leden zich af hoe voorschriften zoals een gedragsaanwijzing
gehandhaafd kunnen worden.
De leden van de SP-fractie vragen of het voorliggende wetsvoorstel zich
verhoudt tot de rechten van kind en het VN-kinderrechtenverdrag. Kan
een moeder na een periode van opsluiten in de gevangenis zich nog
voegen bij de vader en hun minderjarige kind als in dat complex deze wet
van kracht zal zijn? Kan een jongen van 16 jaar die uit jeugddetentie of een
jeugdzorginstelling komt weer bij zijn ouder(s) gaan wonen ook al staat
het huis in een buurt waar deze wet van kracht is? In hoeverre heeft
voorliggend wetsvoorstel negatieve gevolgen voor gezinshereniging voor
zowel binnenlandse- als buitenlandse gezinnen?
8. Evaluatie en monitoring
Voor de evaluatie van de nieuwe maatregelen sluit de regering aan bij de
algemene evaluatiebepaling, daarbij gaan de leden van de PvdA-fractie
ervan uit dat bij de eerste evaluaties nadruk gelegd zal worden op de
nieuwe maatregelen. Deze leden willen de regering ook nadrukkelijk
verzoeken om eventuele waterbed- of spreidingseffecten van de het
voorliggende wetsvoorstel zo goed mogelijk in kaart te brengen.
Daarnaast is in het Regeerakkoord overeengekomen dat een nieuwe
inbreuk op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer gekoppeld
wordt aan een horizonbepaling. Deze leden vragen de regering waarom er
in dit geval niet gekozen is voor een horizonbepaling, juist ook omdat er
nog aanzienlijke onzekerheid is over de effectiviteit.
De leden van de SP-fractie maken zich zorgen over de inperking van
huurdersrechten. Deze leden vragen daarom of de regering bereid is om
de Tweede Kamer jaarlijks te rapporteren over de stand van zaken omtrent
de uitvoering en handhaving van de uitgebreide Rotterdamwet als deze
wordt aangenomen. De leden van de SP-fractie stellen het op prijs als de
volgende vragen daarbij worden betrokken. Wil de Minister voor Wonen
en Rijksdienst monitoren hoe vaak om een VOG wordt gevraagd, hoe vaak
om politiegegevens wordt gevraagd en hoe vaak een huisvestingvergunning wordt afgegeven?
Tevens vragen de leden van de SP-fractie of deze wet over twee jaar
geëvalueerd kan worden en niet pas over vijf jaar.
9. Inwerkingtreding
De leden van de SP-fractie vragen wanneer het voorliggende wetsvoorstel
in werking zal treden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

14

10. Privacy Impact Assessment (PIA)
De leden van de PvdA-fractie lezen dat er een Privacy Impact Assessment
is uitgevoerd, maar hebben deze niet aangetroffen in de stukken die aan
de Kamer gestuurd zijn. Daarom vragen zij deze PIA alsnog te mogen
ontvangen.
11. Administratieve en bestuurlijke lasten en impactanalyse
politie
De leden van de PvdA-fractie merken op dat bij de beoordeling van de
kosten van het voorliggende wetsvoorstel ervan uit wordt gegaan dat de
invloed op woningcorporaties gering is. Welke rol hebben de woningcorporaties in de cijfermatige onderbouwing van een besluit van de
gemeente om een gebied aan te wijzen op basis van de Wet bijzondere
maatregelen grootstedelijke problematiek en hoeveel kosten moeten ze
hiervoor maken?
De leden van de SP-fractie vragen in hoeverre de regering rekening heeft
gehouden met kosten die woningcorporaties en particuliere verhuurders
zullen maken. Is hier niet sprake van een onderschatting, gezien de
mogelijke leegstand en de uitvoering van de aanpak? De leden van de
SP-fractie vragen hoe deze wet zich verhoudt tot het leefbaarheidsgeld dat
beschikbaar is vanuit de nieuwe Woningwet. De leden van de SP-fractie
vragen een bevestiging dat de personeelskosten niet vallen onder het
budget dat een woningcorporatie mag uitgeven aan leefbaarheid.
Het lid Van Vliet vraagt zich het met betrekking tot de bestuurlijke lasten af
of de Minister voor Wonen en Rijksdienst deze lasten periodiek gaat
monitoren en gaat bekijken hoe deze gereduceerd kunnen worden.
12. Consultatie
De leden van de PvdA-fractie constateren dat in de paragraaf over
consultatie onder andere staat dat er een reactie is ontvangen van het
College Bescherming Persoonsgegevens (CBP). In het wetgevingsadvies
van het CBP staat echter dat er bijna geen advies was verstrekt doordat
afspraken tussen het ministerie en het college niet nagekomen werden.
De leden van de PvdA-fractie vinden het erg belangrijk dat op relevante
wetsvoorstellen het advies van het CBP gehoord wordt. Daarom vragen
deze leden hoe deze procedure is misgelopen en hoe in de toekomst
gewaarborgd wordt dat consultaties van het CBP wel ontvangen worden.
De leden van de PvdA-fractie kijken uit naar de beantwoording van hun
vragen.
Het lid Van Vliet sluit zich aan bij de stelling van onder meer gemeenten,
woningcorporaties en het Stedennetwerk G32 dat de gebiedsaanwijzing
door de Minister voor Wonen en Rijksdienst op aanvraag van de
gemeenteraad een te zware, tijdrovende en complexe procedure is. Hoe
staat de regering tegenover het opgeworpen alternatief om in plaats van
de aanwijzingsprocedure in het voorliggende wetsvoorstel een maximaal
percentage van de woningvoorraad vast te leggen, waarbij gescreend

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

15

mag worden in een gemeente waarbij de Minister voor Wonen en
Rijkdienst achteraf toetst of de criteria voor het aanwijzen van gebieden
goed zijn toegepast.
De voorzitter van de commissie,
Geurts
De griffier van de commissie,
Van der Leeden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 314, nr. 5

16