1
> Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag
Adviescommissie Fusietoets in het Onderwijs
Postbus 606
2700 ML ZOETERMEER

Rijnstraat 50
Den Haag
Postbus 16375
2500 BJ Den Haag
www.rijksoverheid.nl

Onze referentie
516124

Datum
Betreft

28 juni 2013
Reactie op tussentijdse evaluatie

Geachte voorzitter en leden van de commissie,

Op 27 december 2012 heeft u een tussentijdse evaluatie aangeboden waarin u als
Adviescommissie fusietoets in het onderwijs uw ervaringen en inzichten met OCW
deelt. U stelt dat na ruim een jaar functioneren het goed gaat met de fusietoets,
maar er is volgens u ruimte voor verbetering en versteviging. Daartoe doet u 14
aanbevelingen voor de sectoren primair, speciaal, voortgezet onderwijs en het
beroepsonderwijs en volwasseneneducatie. Sommige betreffen wijzigingen in wet
of regelgeving, andere aanbevelingen gaan over het proces rondom de fusietoets.
In deze brief zullen wij onze reactie geven op uw aanbevelingen.
Allereerst willen we u danken en onze waardering uitspreken voor uw
bevindingen. Net als u constateren wij na ruim anderhalf jaar ervaring met de
besluitvorming op fusieaanvragen dat de fusietoets op zijn minst een effectief
middel is om besturen in het onderwijs aan te zetten een zorgvuldige afweging te
maken wanneer ze een ingrijpende verandering als een fusie in gang zetten. En
dat daarbij de betrokkenen goed worden meegenomen. U heeft daarin een
belangrijke taak deze zorgvuldigheid te toetsen. Het was ook expliciet de
bedoeling van de wet Fusietoets dat het afwegingskader werkende weg zou
worden aangescherpt. De dialoog over uw evaluatie is precies het gesprek dat
daarvoor nodig is.
Fusies in het onderwijs hebben onze constante aandacht. De fusietoets raakt
immers belangrijke thema’s in het huidige onderwijsbeleid, zoals de dreigende
leerlingendaling in het primair en voortgezet onderwijs in bepaalde delen van
Nederland, de versterking van de bestuurskracht van onderwijsbesturen en de
macrodoelmatigheid van het opleidingenaanbod in de mbo-sector. Over deze
thema’s hebben we onlangs onze visies naar de Tweede Kamer gestuurd. De
fusietoets heeft in deze visies een belangrijke plek gekregen. Uw commissie heeft
daaraan een waardevolle bijdrage geleverd, plaats als stof voor discussie en
overweging in de beleidsvorming en als mogelijke input voor de voorbereiding van
de wijziging van wet- en regelgeving.

a

Pagina 1 van 8

Uw evaluatie is uiteraard een beperkte evaluatie van een specifiek soort. De
evaluatie komt relatief snel na invoering van de wet, en is met name gericht op
de eigen werkwijze en het proces van de fusietoets. U geeft aan wat u daarbij is
opgevallen en wat in de weg staat van een soepele werking. Voor een definitiever
oordeel over de fusietoets is nog verdere evaluatie nodig. In elk geval zou
daarvoor meer empirisch onderzoek nodig zijn om de effecten van de fusietoets
helder te krijgen: is het aantal fusies afgenomen na invoering van de wet, zijn er
meer alternatieve vormen van samenwerking ontstaan? Verwachten we een
blijvende toename van de schaalgrootte in het onderwijs? Een andere vraag
betreft het wettelijke afwegingskader – is dat juist geformuleerd, en toetsen we
ermee ook daadwerkelijk wat we zouden willen toetsen?

Datum

Onze referentie
516124

Hieronder zullen wij meer specifiek reageren op uw inhoudelijke aanbevelingen in
uw tussenevaluatie.
1. Normen over schaalgrootte
In uw evaluatie vraagt u de fusietoets te verstevigen en te vereenvoudigen met
normen over schaalgrootte. U geeft aan dat in het onderwijsveld de wens leeft
naar overzichtelijker scholen en onderwijsbestuurlijke eenheden. Het
regeerakkoord geeft de opdracht om te komen tot normen voor menselijke maat.
Daarom stelt u voor om in de wet en regeling normen op te nemen voor de
maximale omvang van onderwijsinstellingen en onderwijsbestuurlijke eenheden.
Dit zou de commissie en de bewindslieden een handvat geven om te grote
voorzieningen af te wijzen.
Tot nu toe zijn er geen expliciete normen voor de menselijke maat in het
(bekostigde) onderwijs; noch op het niveau van de instelling, noch op het niveau
van de locatie, noch op het niveau van de klas. Ook zijn er geen normen ten
aanzien van de overhead. Instellingen maken binnen de lumpsumsystematiek
eigen keuzes, uiteraard geldt daarbij de rechtmatige besteding van
overheidsmiddelen. Een belangrijke reden dat er geen normen zijn, is dat het
bijzonder moeilijk is ze vast te stellen. Er is ook geen empirisch onderzoek dat
hiervoor een basis levert. En er is geen causaal verband aangetoond tussen de
schaalgrootte en de kwaliteit van onderwijs of de beleving van menselijke maat
door leerlingen, ouders en personeel.
Zoals wij onlangs in onze brief Versterking bestuurskracht onderwijs van 19 april
2013 (Kamerstukken II 2012-2013, 33495, nr. 10) hebben uiteengezet, gaan wij
in overleg met de sectorraden om op basis van good practices uitgangspunten
voor ‘menselijke maat’ ontwikkelen. Deze uitgangspunten zullen bestuurders
kunnen ondersteunen bij het maken van goede afwegingen over de menselijke
maat binnen hun organisatie. En we hopen dat deze uitgangspunten ook als
leidraad kunnen dienen bij uw adviestaak.
2. Besluiten onder voorwaarden, voorschriften of beperkingen en tijdelijke fusies
Een van de aanbevelingen uit uw evaluatie is om het wettelijk mogelijk te maken
dat de minister voorwaarden verbindt aan een fusie, net als de NMa dat kan. Een
andere aanbeveling is om tijdelijke goedkeuring te verlenen aan een fusie, bijv. in
het geval er tijdelijke financiële problemen zijn. U geeft aan dat er bij u behoefte
bestaat om een fusie niet in zijn geheel af te keuren, maar een instrument te
hebben om eventuele bedenkingen bij een fusievoornemen een wettelijk
verankerde plek te geven binnen het advies- en besluitvormingsproces. Hierdoor
Pagina 2 van 8

ontstaat er meer (onder)handelingsruimte voor advies en besluit. Ook ziet u het
voordeel van meer handelingsruimte ten aanzien van fusies die wellicht slechts
tijdelijk van noodgedwongen aard.
We hebben begrip voor de behoefte waar deze suggestie uit voorkomt; het
beoordelen van fusies is niet altijd een uitgemaakte zaak en vraagt om (soms
zeer specifiek) maatwerk. Het is evenwel de vraag of dit maatwerk vanuit Den
Haag moet komen of een verantwoordelijkheid voor de fuserende partijen is. Een
tweede bezwaar is dat door het verbinden van voorwaarden de
medezeggenschapsraden als het ware worden “gepasseerd”. Dit staat haaks op
één van de uitgangspunten van de fusietoets, namelijk dat is gewaarborgd dat
door de medezeggenschapsorganen is ingestemd met de fusie in een bepaalde
vorm. De parallel die wordt getrokken met de NMA lijkt ons voor discussie
vatbaar, zeker als wordt gedacht aan de fusies in het basisonderwijs, het
overgrote deel van de fusies tot nu toe.

Datum

Onze referentie
516124

Ten derde stellen uw suggesties ons ook voor een juridisch en zelfs een
grondrechtelijk vraagstuk. Het stellen van voorwaarden of andere voorschriften
kan namelijk, afhankelijk van de aard daarvan, stuiten op juridische bezwaren in
het licht van artikel 23 Grondwet. Fusies van rechtspersonen worden geregeld in
Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Deze regelingen zijn onverkort van
toepassing op verenigingen en stichtingen, dus ook in het onderwijsveld. De
figuur van een tijdelijke fusie is daarin niet voorzien. Wel is het mogelijk om over
te gaan tot splitsing van rechtspersonen. Als het al mogelijk zou zijn om over te
gaan tot een vorm van tijdelijke goedkeuring dan zou dit zou betekenen dat fusies
na een aantal jaren weer moeten worden teruggedraaid. Dat heeft grote gevolgen
voor alle betrokkenen. Het creëert in feite een grijs gebied dat geen
rechtszekerheid biedt.
Ten vierde zijn uw suggesties vanuit het oogpunt van handhaving ook lastig. De
minister van OCW heeft op dit moment niet de bevoegdheid om reeds gefuseerde
partijen de gang naar de notaris af te dwingen om de fusie ongedaan te maken
wanneer zij niet voldoen aan de fusievoorwaarden. De minister zou enkel een
(bekostigings-)sanctie kunnen verbinden aan het niet nakomen van een
bekostigingsvoorwaarde. Dat is een ingrijpende maatregel, die vanuit het oogpunt
van proportionaliteit om een zorgvuldige afweging vraagt.
Dat wij zo uitgebreid ingaan op de bezwaren die aan deze aanbevelingen kleven,
betekent niet dat we geen begrip hebben voor de daarachter liggende motieven,
integendeel. Als we het goed zien, zoekt de commissie naar wegen om te
voorkomen dat tot een fusie te lichtvaardig wordt overgegaan of een fusie wordt
gemotiveerd met voordelen waarvan niet zeker is dat deze in de praktijk zullen
worden gerealiseerd. Langs drie wegen zouden we kunnen bezien of
verbeteringen mogelijk zijn. In de eerste plaats door actief te zoeken naar andere
samenwerkingsconstructies die minder “definitief” zijn dan een fusie. In de
tweede plaats heeft de staatssecretaris in zijn Beleidsvisie leerlingendaling in
primair en voortgezet onderwijs, die hij op 29 mei jl. aan de Tweede Kamer heeft
aangeboden (Kamerstukken II 2012/13, 31293, nr. 167), aangegeven
experimenten mogelijk te willen maken met geleidelijke vormen van fusie in het
primair onderwijs. Het verbinden van voorwaarden aan fusiebesluiten kan deel
uitmaken van zo'n experiment. Hij zal daarover met u te zijner tijd in overleg
treden.
Pagina 3 van 8

Datum

En in de derde plaats door meer aandacht te geven aan goede evaluaties van een
fusie achteraf. Indien wordt vastgesteld dat de fusie niet heeft opgeleverd wat
werd beoogd, moet een splitsing dan als een reële optie worden gezien. Voorstel
is om dit punt in gedachte te houden tot aan de wetsevaluatie die immers gepland
is voor 2015.

Onze referentie
516124

3. Toets voor (zeer) stedelijke gebieden
U stelt voor de toets op het leerlingenaandeel in het primair en voortgezet
onderwijs meer gevoelig te maken voor verschillen tussen grote stad en
platteland.
Deze aanbeveling vinden we interessant en willen we graag verder met u
bespreken. De huidige norm voor het maximaal toegestane marktaandeel van
50% voor stedelijke gebieden is nu in sommige gevallen hoog gebleken. Dit
percentage zou voor stedelijke gebieden lager kunnen liggen dan voor de
landelijke gebieden om zo meer maatwerk te kunnen bieden. We zien graag van
uw kant een voorstel tegemoet hoe we deze aanbeveling verder (gezamenlijk)
kunnen uitwerken in een wijziging van de Regeling en beleidsregel fusietoets in
het onderwijs. We achten het hierbij wel van belang dat er rekening wordt
gehouden met de verschillen in regionale spreiding en schoolgrootte tussen de
sectoren primair en voortgezet onderwijs.
4. Communicatie en voorlichting over de fusietoets, ook voor krimpgebieden
Ten aanzien van fusieaanvragen uit krimpgebieden geeft u aan dat u standaard
krimp als rechtvaardigingsgrond toetst. U stelt voor om deze praktijk te
verankeren door dit expliciet als rechtvaardigingsgrond toe te voegen aan de
regeling. Daarbij stelt u ook voor om misverstanden die bij scholen leven over de
fusietoets als hindernis in krimpgebieden op te lossen door betere en actieve
voorlichting.
Zo te zien deelt u met de staatssecretaris de uitdagingen om te zorgen dat de
fusietoets geen belemmering vormt voor het vinden van oplossingen voor
vergaande kleinschaligheid in het primair en voortgezet onderwijs. Volgens het
regeerakkoord moeten immers in krimpgebieden alle vormen van samenwerking
mogelijk zijn. De fusietoets mag daarbij geen belemmering zijn. Inmiddels
hebben we u betrokken bij de uitwerking van deze afspraak in het regeerakkoord
om de aanpassing van de fusietoetsregels rondom krimp zo goed mogelijk vorm
te geven. In de voornoemde Beleidsvisie leerlingendaling in primair en voortgezet
onderwijs doet de staatssecretaris een aantal voorstellen om de fusietoets in
krimpgebieden te versoepelen en daarmee de afspraak uit het regeerakkoord uit
te voeren. Wij verwijzen u voor deze voorstellen naar deze beleidsvisie. Dit zijn
ingrijpende voorstellen ten aanzien van de werking van de fusietoets, die de
staatssecretaris noodzakelijk acht vanuit zijn verantwoordelijkheid voor het
onderwijsstelsel.
Over het belang van goede voorlichting denken we gelijk. Inmiddels heeft u op dit
gebied een aantal nuttige stappen gemaakt. U beheert en onderhoudt een eigen
website met informatie over uw werkwijze, de reeds afgegeven adviezen en
besluiten ter lering voor andere besturen die willen fuseren en met een pagina
met veel gestelde vragen en antwoorden. Zo kunnen bevoegde gezagsorganen
die een fusie overwegen, zich een beeld vormen van de toetsprocedure. Door
Pagina 4 van 8

kennis te nemen van de advisering en besluitvorming bij eerdere (en eventueel
vergelijkbare) aanvragen, kan het bevoegd gezag een eerste inschatting maken
over de haalbaarheid van de eigen fusievoornemens. Ook OCW publiceert al
geruime tijd op de website van DUO alle adviezen van de commissie en besluiten
daarop van de minister of staatssecretaris. In de nieuwsbrieven van de sectoren
PO en VO zal aandacht geschonken worden aan uw website. Zo worden de
doelgroepen via verschillende wegen bediend. Deze wegen behoeven wel onze
constante aandacht, onderhoud en afstemming om een gelijkluidende boodschap
over de fusietoets te kunnen blijven uitdragen.

Datum

Onze referentie
516124

Wij vinden het van belang om in de communicatie niet alleen de schoolbesturen,
maar ook andere belanghebbenden aan te spreken. Daarbij kan bijvoorbeeld
gedacht worden aan handvatten voor medezeggenschapsorganen die ze kunnen
betrekken in hun discussies met besturen over voorgenomen fusies.

5. Stem de fusietoets in de sectoren BVE en HO af
U vraagt mij de fusietoets in de sectoren BVE en HO meer op elkaar af te
stemmen, omdat het ontstaan van significante belemmeringen van de
keuzevrijheid in deze sectoren sterk afwijkend zijn zonder dat daarvoor een goede
verklaring is te geven. U wijst op het risico van ongelijke behandeling van gelijke
gevallen in deze twee onderwijssectoren.
In tegenstelling tot u zien wij wel belangrijke verschillen tussen de HO en BVEsector, die een verschillende toets voor wat betreft fusies rechtvaardigen. Ten
eerste is de BVE-sector regionaal georganiseerd, terwijl de HO-sector landelijk en
internationaal georganiseerd is. In de BVE-sector mogen instellingen zelfstandig
opleidingen starten, verplaatsen en beëindigen, terwijl in de HO-sector de
instellingen die vrijheid niet hebben, maar eerst toestemming van de Commissie
Doelmatigheid in het Hoger Onderwijs (CDHO) nodig hebben. Ten tweede kent de
BVE-sector een kwalificatiestructuur waarbij de arbeidsmarktrelevantie is
gewaarborgd door de rol van onderwijs en bedrijfsleven bij de totstandkoming
van de kwalificatiedossiers. Indien een kwalificatie is vastgesteld, mogen
instellingen zelfstandig besluiten of zij opleidingen aanbieden. Het hoger
onderwijs kent geen kwalificatiestructuur; de instellingen doen zelf voorstellen
voor nieuwe opleidingen die voorzien in een behoefte van studenten en de
arbeidsmarkt. Dit verschil rechtvaardigt ook een andere toets in het geval van
een fusie. Al met al hebben wij op dit moment geen behoefte om deze
aanbeveling verder uit te werken.
6. Defusie
In uw evaluatie stelt u voor om defusies in de onderwijssectoren (met
uitzondering van het hoger onderwijs) te toetsen conform dezelfde principes als
de fusietoets. Hiermee zou u eenzelfde rol verkrijgen als de CDHO bij de toetsing
van defusies in het hoger onderwijs.
Vanuit uw taakopdracht kunnen we uw voorstel plaatsen: ook bij defusie zijn
waarborgen nodig rond legitimiteit en keuzevrijheid die de belangen van
betrokkenen moeten beschermen. Voormalig staatssecretaris Zijlstra heeft de
Tweede Kamer in september 2012 een wijziging van de WHW aangekondigd, om
de mogelijkheden voor hogescholen om te splitsen of defuseren in twee stappen
te verruimen. De toenmalige staatssecretaris was van mening dat ook defusies
Pagina 5 van 8

moeten worden getoetst, vanwege de majeure belangen van personeel en
studenten die in het geding kunnen zijn en noemde de CDHO als de organisatie
waar de uitvoering van een ‘defusietoets’ zou kunnen worden belegd.
Voor de andere sectoren zijn wij op dit moment niet bereid de sectorwetten aan
te passen met nieuwe toetscriteria voor defusie, een adviesprocedure en een
beslissingsbevoegdheid op defusie-aanvragen. De noodzaak daartoe ontbreekt.
Ten eerste gaat het bij defusie om schaalverkleining in plaats van
schaalvergroting, hetgeen past binnen de geest van de Wet fusietoets. Ook zien
wij onvoldoende aanleiding en rechtvaardiging om in te breken op de vrijheid van
richting en inrichting van het onderwijs.

Datum

Onze referentie
516124

Wellicht dat de toekomstige wetsevaluatie een ander standpunt rechtvaardigt. Tot
dat moment nemen wij deze aanbeveling niet over.

7. Personele unies
Voor de sector HO is in 2010 geregeld dat één persoon niet tegelijkertijd in twee
besturen kan plaatsnemen. U constateert dat besturen in het PO, VO en BVE
evenwel personele unies vormen als alternatief voor de fusietoets. U stelt in uw
evaluatie voor om integrale personele unies onderhevig te maken aan ministeriele
toestemming en conform de wet fusietoets de (on)wenselijkheid in individuele
gevallen langs de criteria van de fusietoets te laten beoordelen.
Wij delen uw bezorgdheid over de personele unies. Bij de totstandkoming van de
Wet fusietoets is waardering uitgesproken voor samenwerkingsvormen zoals een
personele unie als volwaardig alternatief voor een bestuurlijke fusie vanwege de
omkeerbaarheid van personele unies. Steeds vaker zien we echter vormen van
samenwerking waarbij besturen dusdanig (onomkeerbaar) versmolten zijn dat
deze vorm van samenwerking sterke trekken heeft van een bestuurlijk gefuseerde
eenheid. Dat is een onwenselijke situatie omdat de waarborgen waarmee een
reguliere fusie is omkleed, ontbreken en in strijd zijn met de bedoeling van de
Wet fusietoets. Aan de andere kant zijn er ook situaties denkbaar dat een
tijdelijke personele unie een fusie kan voorkomen. Ten aanzien van dit vraagstuk
neemt de staatssecretaris uw aanbeveling in de wetsevaluatie mee.
8. Intersectorale fusies
U verzoekt OCW om een versteviging van het toetskader voor intersectorale
fusies.
Wij zijn het met u eens dat een toetskader voor intersectorale fusies de toets zou
versterken. Wij zullen aan deze aanbeveling tegemoet komen door de regeling
fusietoets daarop zo snel mogelijk aan te passen.
9. Positie medezeggenschap
Ten aanzien van de rol van de medezeggenschap doet u een aantal stevige
aanbevelingen. In het kort verzoekt u om een verplichte evaluatie binnen 3 jaar
na fusie door het betrokken schoolbestuur, waarbij de evaluatie aan de (G)MR
wordt voorgelegd. Verder stelt u voor om een fusie-effectrapportage in minstens
twee achtereenvolgende MR-vergaderingen te bespreken. Tot slot stelt u voor dat
besturen in de fusie-effectrapportage verplicht aandacht geven aan risico’s en
beheersmaatregelen ten aanzien van de kwaliteit, bereikbaarheid en legitimiteit.
Pagina 6 van 8

U heeft geconstateerd dat schoolbesturen in hun onderbouwing van de noodzaak
van fusies vooral de nadruk leggen op de mogelijke schaalvoordelen en weinig
oog en aandacht hebben voor mogelijke schaalnadelen.
In de brief Versterking bestuurskracht onderwijs hebben wij al een schot voor de
boeg gegeven op uw voorstellen. Om de eenzijdige benadering van
schoolbesturen voor voordelige effecten van een fusie te doorbreken, gaan we
aanvullende eisen stellen aan de fusie-effectrapportage. De suggestie om
fusiekandidaten te verplichten in te gaan op de risico’s van fusie en op de
maatregelen die deze kandidaten nemen om goed en toegankelijk onderwijs te
garanderen, zal daarin worden verdisconteerd. We denken dat deze informatie in
de rapportage ook de medezeggenschapsraden ten goede zal komen.

Datum

Onze referentie
516124

10. Gemeentelijke toets
U heeft geconstateerd dat de toetsende rol van gemeenten tot nu toe weinig
toegevoegde waarde heeft die recht doet aan de wens destijds van de Tweede
Kamer. U geeft aan dat de commissie hierover in overleg zal treden met de VNG
en – mede op basis daarvan – nog nadere voorstellen zal ontwikkelen.
Aangezien de verklaringen door de commissie getoetst worden, nemen we uw
constatering daarover voor kennisgeving aan. We wachten daarvoor uw nadere
voorstellen af.

11. Wetsevaluatie
U wijst mij op het belang van een zorgvuldig plan voor de wetsevaluatie in 2015.
Zoals u reeds in de brief Versterking bestuurskracht onderwijs heeft kunnen
lezen, anticiperen we op de evaluatie van de Wet fusietoets in 2015 door
onderzoek in gang te zetten naar de effecten van fusiebesluiten en door
voorgenomen fusies nauwlettend te volgen. Onderzoeksvraag is hoe goed grote
onderwijsorganisaties de menselijke maat weten te bewaren, schaalvoordelen
benutten en organiseerbaarheid handhaven. Het doel is dat anderen van die
goede voorbeelden leren. We zullen u uiteraard op de hoogte houden van dit
onderzoek.

Samenvattend: u kunt uit de bovenstaande reactie op uw aanbevelingen
concluderen dat het naar onze mening in zijn algemeenheid nog te vroeg is voor
een aantal van uw voorstellen om nu al over te gaan tot wijziging van de
sectorwetten. Dat geldt overigens ook voor uw aanbeveling het fusieproces verder
te verzelfstandigen. Daarvoor willen we de evaluatie van de Wet fusietoets,
waarin ook met de veld zal worden gesproken, afwachten. Daarnaast willen we
meer ervaring op doen met de fusietoets en ook een aantal lopende bezwaar- en
beroepzaken afwachten. We zien een aantal van uw ervaringen en aanbevelingen
op dit moment vooral als agenderend voor de wetsevaluatie en waar mogelijk ter
verbetering van de ministeriële regeling en de beleidsregels fusietoets.
Tot slot: u heeft een aanbeveling gewijd aan de verbetering van de positionering
en facilitering van de commissie. U vraagt concreet om een structureel budget,
een herkenbare en “onafhankelijke” huisvesting, de mogelijkheid externe
expertise in te huren en een eigen communicatiekanaal. Aan deze wensen zijn we
Pagina 7 van 8

inmiddels tegemoet gekomen of hebben deze inmiddels verder met u besproken.
Er is een structureel budget van € 4,9 ton vrijgemaakt. U onderzoekt de
mogelijkheden van een aparte huisvesting die past binnen dit budget. U kunt
indien nodig externe expertise inhuren, ook zolang dit past binnen het budget.
Zoals hierboven al is opgemerkt, beheert u inmiddels een eigen website. Deze
aanbeveling menen wij daarom te hebben opgevolgd.

Datum

Onze referentie
516124

Verder hopen we dat de samenwerking met de betrokken medewerkers van OCW
vruchtbaar blijft en in goede harmonie blijft verlopen en dat we elkaar weten te
vinden wanneer zich vraagstukken voordoen die het werkterrein van de
commissie raken. Vanzelfsprekend zonder de onafhankelijkheid aan te tasten.

De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

dr. Jet Bussemaker

De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Sander Dekker

Pagina 8 van 8