Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

29 279

Rechtsstaat en Rechtsorde

Nr. 294

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 22 december 2015
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie heeft op 4 november 2015
overleg gevoerd met Minister van der Steur van Veiligheid en Justitie over
strafrechtelijke onderwerpen.
(De volledige agenda is opgenomen aan het einde van het verslag.)
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de commissie,
Ypma
De griffier van de commissie,
Nava

kst-29279-294
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

1

Voorzitter: Ypma
Griffier: Nava
Aanwezig zijn zeven leden der Kamer, te weten: Ypma, Helder, Van
Nispen, Van Oosten, Oskam, Recourt en Swinkels,
en Minister van der Steur van Veiligheid en Justitie, die vergezeld is van
enkele ambtenaren van zijn ministerie.
Aanvang 10.00 uur.
De voorzitter: Ik open dit algemeen overleg over strafrechtelijke
onderwerpen. Ik heet de Minister en zijn ondersteuning hartelijk welkom.
Ook de collega’s heet ik hartelijk welkom, in het bijzonder mevrouw
Swinkels, voor wie dit haar eerste AO is. Verder heet ik alle belangstellenden hartelijk welkom. We hebben een spreektijd van vijf minuten per
fractie afgesproken en ik stel voor om twee interrupties toe te staan.
De heer Van Nispen (SP): Voorzitter. Over de prestaties in de strafrechtketen heeft de SP blijvend grote zorgen. De mensen op de werkvloer doen
hun stinkende best, maar de hele strafrechtketen staat zwaar onder druk.
Dat blijkt uit alles. Ik ga niet herhalen hoe groot mijn zorgen zijn over de
financiële tekorten bij de politie, het OM, het NFI en de rechtspraak, maar
ik wacht vol spanning af met hoeveel extra geld de Minister op korte
termijn, nog voor de begrotingsbehandeling, gaat komen. Immers, dat er
geld bij moet, staat vast. Wanneer kunnen we hierover nadere informatie
verwachten?
Ik heb niet alleen zorgen over het gebrek aan geld in de strafrechtketen,
maar ook over de rechtsbescherming, bijvoorbeeld de ZSM-aanpak.
Snelheid is goed, maar mag nooit ten koste gaan van de zorgvuldigheid.
Is inmiddels overal verzekerd dat niet meer direct kan worden afgerekend
en dat voor eenieder het recht op verzet, het voorleggen van de zaak aan
een rechter, is gewaarborgd?
Er waren pilots met rechtsbijstand, maar die zijn beëindigd. Hoe kan dat?
Ik heb vernomen dat de evaluatie klaar is. Hoe zit het daarmee? Wordt de
advocatuur daarvan in kennis gesteld? Rechtsbijstand moet in ZSM
verankerd zijn, maar nog steeds, inmiddels al twee jaar na de landelijke
uitrol van ZSM, is dit niet het geval. Ik kan dat echt niet begrijpen.
Wanneer horen we hier meer over en krijgen we de evaluatie? Los van de
pilots en de evaluatie hiervan is de Minister hiermee eigenlijk al te laat. Ik
krijg vandaag graag nog de toezegging dat dit zo snel mogelijk geregeld
wordt. Welke stappen worden vanaf vandaag extra gezet om de rechtsbijstand te garanderen en dit structureler te regelen? Wordt gegarandeerd
dat pas na contact met een advocaat afstand kan worden gedaan van het
recht op bijstand?
In het rapport Beschikt en Gewogen zien we hoeveel er kan misgaan in de
praktijk van de OM-strafbeschikking. In te veel zaken is er zelfs onvoldoende bewijs dat de verdachte schuldig is. Welke oplossingen de
Minister hier concreet voor heeft, blijft onduidelijk. Ik krijg graag een
reactie hierop. Ik heb nog enkele vragen hierover. Maakt de verzetsprocedure ook deel uit van de evaluatie van de Wet OM-afdoening? Wanneer
kunnen we die verwachten? Moeten we niet eens wat principiëler kijken
naar de OM-strafbeschikking, het model waarin het OM straf oplegt in
plaats van de rechter?
Ik kom te spreken over de prestaties in de strafrechtketen en het
programma om die te verbeteren. Van de Rekenkamer hoorden we vorige
week opnieuw stevige kritiek. Net als de Rekenkamer begint ook de SP het
geduld een beetje te verliezen. Nog steeds is onduidelijk waardoor zo veel
aangiften en meldingen bij de politie geen vervolg krijgen. Hoe kan het
dat er zoveel duizenden zaken die van de politie naar het OM gaan,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

2

worden teruggestuurd? Het zijn zaken waarin tijd en geld zijn gestoken en
waarvan de politie vindt dat vervolging moet worden ingesteld. Dat is
volgens mij hét bewijs van ondoelmatigheid. Ligt dit nu aan de tekortschietende kwaliteit die de politie levert of kan het OM onvoldoende zaken
aanpakken? Ik heb daar wel veronderstellingen over, maar het is nog niet
echt goed uitgezocht. De SP deelt de kritiek van de Rekenkamer volledig
en eist dat dit nu wel wordt uitgezocht en aangepakt.
Hoe komt het dat steeds vaker vrijspraak wordt uitgesproken in strafzaken? In 1995 was dit nog 4%, maar inmiddels meer dan 10%. Ook
hiervan is onduidelijk hoe het komt. Wordt hiernaar onderzoek verricht en
is er een verband met de bezuinigingen op het Openbaar Ministerie?
Ik ga in op de Teeventaps. In 99,5% van de gevallen gaat het opslaan van
tapgesprekken goed, maar net op het moment dat toenmalig Staatssecretaris Teeven met de van corruptie verdachte partijgenoot Van Rey belde,
was er een storing. Dat is erg toevallig en erg vervelend. Er is onderzoek
verricht om te achterhalen hoe dit kon gebeuren. Twee deskundigen, de
hoogleraren Van Koppen en Jacobs, kraken het onderzoek dat is verricht.
Het is een technisch verhaal, maar de kern is dat belangrijke vragen niet
beantwoord zijn. De SP wil nog steeds dat hier een diepgravend en
onafhankelijk onderzoek naar komt: technisch onderzoek, door getuigen te
laten ondervragen en, zo nodig, door de leverancier onder druk te zetten.
Nog steeds kan niet uitgesloten worden dat mensen op hoge posities het
systeem hebben uitgezet. Dat is zeer onwenselijk. Ik doe een dringend
beroep op de Minister om dit in een ultieme poging uit te laten zoeken.
Er gebeurt al heel veel op het gebied van de aanpak van voetbalgerelateerd geweld, maar ik denk dat we nog meer kunnen doen om wangedrag
in voetbalstadions aan te pakken. In een brief over de walgelijke spreekkoren bij FC Utrecht schrijft de Minister dat de daders helaas niet konden
worden aangepakt. Hoe kan dat, zo vraag ik me af, in een tijd dat
technisch slimme camera’s beschikbaar zijn? Een aantal clubs hebben die
al en geven het goede voorbeeld. De KNVB zou die clubs voorwaardelijk
kunnen straffen, waarbij als voorwaarde geldt dat die slimme camera’s
opgehangen worden. Het doel daarvan is om de rotte appels aan te
pakken zodat voetbal weer een feest is voor iedereen. Met het boetegeld
dat nu soms wordt betaald, zou een fonds gevormd kunnen worden om
de dure systemen te bekostigen of tegemoet te komen aan clubs die deze
niet zelf kunnen betalen. Is de Minister bereid, hierin het voortouw te
nemen?
Eerder heeft de SP in navolging van de burgemeesters gepleit voor een
bestuursrechtelijk uitreisverbod voor Europese uitwedstrijden. We vinden
het nog steeds gek dat je wel kunt voorkomen dat een Feyenoordhooligan
zich in Groningen bevindt, maar niet dat hij in Rome zit. Wil de Minister er
toch eens nader op ingaan of dit een goed idee zou zijn?
De heer Van Oosten (VVD): Ik heb een korte vraag aan de heer Van
Nispen naar aanleiding van het voetbalvandalisme en de spreekkoren.
Door wie zou nu nog meer verantwoordelijkheid moeten worden
genomen? Moet de overheid dat doen in de zin dat er nog regels missen
of iets in die sfeer? Of zouden de voetbalverenigingen of de KNVB juist
aan zet zijn?
De heer Van Nispen (SP): Dat is een interessante maar ook lastige vraag.
De verantwoordelijkheid ligt nu op vele plekken. Er wordt nu vaak te veel
naar elkaar gekeken. Mijn standpunt is dat politie en OM de mensen die
echt strafrechtelijk over de schreef gaan, meer zouden moeten aanpakken.
Dat gebeurt onvoldoende, zoals we vorig jaar uitgebreid hebben
besproken bij de behandeling van de Voetbalwet. Daar ligt natuurlijk de
eerste verantwoordelijkheid: het strafrechtelijk aanpakken van de zaken
die strafrechtelijk aangepakt kunnen worden. Ik vind dat je die wel aan
moet kunnen pakken. Hoe kun je aantonen wie welke racistische uitlating

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

3

heeft geroepen op welk moment? Dat kan bijvoorbeeld door die slimme
camera’s. Daar ligt een verantwoordelijkheid voor de KNVB. Er gebeurt al
heel veel op dit moment, zoals ik heb gezegd. Ik heb mij er uitgebreid over
laten informeren. De voetbalclubs zouden wat vaker die slimme camera’s
moeten monteren. Er zit inderdaad een stijgende lijn in en op steeds meer
plekken gaat dat ook gebeuren. Dat is mooi, maar ik vind wel dat er een
verantwoordelijkheid voor deze Minister ligt om die partijen bij elkaar te
brengen en gezamenlijk te kijken hoe dit nog beter kan.
Mevrouw Helder (PVV): Voorzitter. Er zijn veel agendapunten. Omwille
van de tijd moet ik er een paar uitlichten. Ik zal bijna niks zeggen over het
programma Versterking Prestaties Strafrechtketen (VPS) omdat ik
daarmee al mijn hele spreektijd al kwijt zou zijn. Ik reserveer dat
onderwerp voor de begrotingsbehandeling.
Ik heb een korte reactie op het rapport Beschikt en Gewogen van de
procureur-generaal van de Hoge Raad. De Minister neemt de aanbevelingen over en noemt die «kwaliteitsverbeteringen». Met het eerste is mijn
fractie het eens, maar met het tweede niet. Het wekt namelijk de indruk
dat het allemaal goed loopt, maar beter kan. Mijn fractie vindt dat het
beter moet. In dat kader wijs ik met name op de opmerking dat de
Nationale Politie niet in alle gevallen identificeert conform het protocol en
dat het Openbaar Ministerie daarop onvoldoende controleert. Ook mist
mijn fractie een deadline. Wanneer moeten de aanbevelingen zijn
opgevolgd en krijgt de Kamer hiervan bericht?
De zogenoemde Bulgarenfraude kun je eigenlijk alleen een blunder
noemen. Wanneer er sprake is van meerdere paspoorten zou wat mijn
fractie betreft al een alarmbel inzake vluchtgevaar moeten gaan rinkelen.
Mijn fractie wil in ieder geval van de Minister weten of er al een verzoek
aan de Turkse autoriteiten is gedaan om de straf in Turkije ten uitvoer te
leggen en, zo ja, wat is de stand van zaken? Is er binnen de rechtspraak al
bezien of er aanpassingen nodig zijn om ervoor te zorgen dat er geen
misverstand over kan bestaan dat pas aan de bijzondere voorwaarden in
de schriftelijke beschikking is voldaan als reisdocumenten zijn ingeleverd?
Kunnen die paspoorten of reisdocumenten niet direct ter zitting, waar de
voorlopige hechtenis wordt geschorst, vervallen worden verklaard?
Ik kom te spreken over de executieactie en de aanpak van openstaande
gevangenisstraffen. De executieactie is enerzijds een succes, maar
anderzijds is er natuurlijk allesbehalve sprake van een succes omdat
blijkbaar zo veel veroordeelden vrij rondlopen en daarmee aangeven lak
aan justitie te hebben. Triester is nog dat ze daartoe de gelegenheid
krijgen. Ze moeten helemaal niet de kans krijgen om hun straf te negeren.
In dat kader – het zal niemand verrassen – blijft mijn fractie dan ook wijzen
op de verschijningsplicht ter zitting. De vorige Staatssecretaris heeft
eerder aangegeven dat het Openbaar Ministerie vaker gebruik zal gaan
maken van de verschijningsplicht als het slachtoffer heeft aangegeven
daaraan behoefte te hebben. Ik vraag de Minister of dat al het geval is en,
zo ja, heeft dat geleid tot meer zaken waarin de verdachte verplicht was
om te verschijnen?
De Staatssecretaris noemt de pilot om het zelfmeldingspercentage op te
hogen «een succes». In plaats van 30% is het zelfmeldingspercentage
gedurende de pilot gestegen naar 40. Dat is nog steeds een stuk minder
dan de helft van de veroordeelden die zichzelf komen melden om de
gevangenisstraf te ondergaan. Waarom krijgen die zogenoemde
zelfmelders een plusregime, ofwel meer vrijheden in detentie? De burger
krijgt toch ook geen belastingvoordeel als hij eerder zijn belastingaangifte
doet?
Ik heb een korte vraag over de stand van zaken bij het wetsvoorstel over
dataretentie. Op 30 september jl. heeft de Minister geschreven dat het
wetsvoorstel naar verwachting binnenkort voor advies wordt voorgelegd
aan de Raad van State. Is dit inmiddels gebeurd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

4

Ik maak toch een kleine opmerking over de prestaties in de strafrechtketen. Het ministerie werkt hard aan verbetering van de prestaties. Mijn
fractie is blij om te lezen dat het percentage overschrijding van de
redelijke termijn vanaf 2015 periodiek zal worden opgenomen in het
jaarverslag van de Hoge Raad. Wel zou mijn fractie graag willen weten in
hoeveel zaken dit heeft geleid tot strafvermindering. Daarover heb ik
eerder moties ingediend. Daarbij kwam een overschrijding van de
redelijke termijn natuurlijk niet alleen voor bij de Hoge Raad, maar ook bij
de rechtbank en het Hof. De vraag is of het percentage overschrijdingen
bij deze instanties ook zal worden meegenomen.
Het ophelderingspercentage is in 2014 met 1% gestegen ten opzichte van
het jaar daarvoor, maar in de factsheet valt te lezen dat dit komt doordat
het aantal opgehelderde misdrijven sterk is gedaald. Het is geen succes
dus. Dan is het ook heel vervelend om te lezen dat in meer dan de helft
van alle misdrijven die ter kennis zijn gekomen van de politie, geen
verdere opsporingshandelingen zijn verricht. Als er geen opsporingsindicaties zijn, dan is dat logisch, maar wat wordt verstaan onder «expliciet
beleid», zoals de Minister schrijft? Is dat prioriteit? Van de 45% van de
gevallen die wel verder in behandeling wordt genomen, wordt het
onderzoek in meer dan de helft van de gevallen, 56%, afgerond met een of
meer verdachten. Dat wordt «opgehelderd» genoemd door het CBS en
door de Minister. Wat mijn fractie betreft, is een zaak pas opgehelderd als
de verdachte schuldig is gebleken en er een sanctie is opgelegd of er in
ieder geval een rechterlijke uitspraak is gedaan. Dan blijft er vrijwel zeker
niets meer over van het ophelderingspercentage. Verder zijn door het
aantal overige beslissingen het aantal schuldigverklaringen en het aantal
opgelegde sancties gedaald, zo schrijft de Minister. Kan hij voorbeelden
geven van de term «overige beslissingen»?
Ik heb tot slot een korte opmerking over identiteitsvaststelling in de
strafrechtketen. Mijn fractie begrijpt niet waarom men in de strafrechtketen blijkbaar niet doordrongen is van nut en noodzaak van naleving van
de wettelijke verplichting tot identificatie of verificatie, zeker omdat het
niet ondenkbaar is dat er met lookalikes wordt gewerkt in plaats van met
valse paspoorten. Identificatie en verificatie zijn van belang in de strijd
tegen identiteitsfraude. Mijn fractie vindt het goed dat de Minister alle
aanbevelingen overneemt en steunt die maatregelen ook, maar ik wilde
het belang hiervan toch even benadrukken.
De heer Recourt (PvdA): Voorzitter. Ook ik heb gekozen uit de veelheid
aan onderwerpen. Ik heb drie wat grotere punten en een wat kleiner punt.
Allereerst ga ik in op de misdaadcijfers die een paar weken geleden door
het CBS naar buiten zijn gebracht. In 2014 gaat het om zo’n 1 miljoen
misdrijven, wat een kwart minder is dan in 2007. Sowieso zie je een trend
dat het vooral goed gaat met de cijfers. Nederland wordt veiliger, mensen
ervaren dat ook en de misdaad neemt af. Ik begin met een compliment
aan het kabinet. Het is makkelijk om in kritiek te vervallen – dat ga ik ook
zo doen – en op de cijfers kun je van alles aanmerken, maar uiteindelijk is
de trend gewoon goed. Het gaat de goede kant op. Het kabinet heeft
daaraan bijgedragen. Misschien spelen de vergrijzing en andere onderwerpen daarbij nog een rol – dat maakt niet uit – maar het gaat de goede
kant op.
Ook goed is dat op een aantal specifieke delicten stevige klappen de
goede kant op zijn gemaakt: 19% minder straatroven, 14,5% minder
inbraken. De voorganger van deze Minister heeft zich daaraan gecommitteerd en heeft cijfers genoemd. Die zijn gehaald. Dat vind ik te waarderen.
Het kan beter. Met name cybercrime is een onderwerp dat ook deze
Minister in beeld heeft. De politie en de hele justitiële keten moeten daar
echt op investeren omdat de misdaad zich steeds meer naar het digitale
domein verplaatst.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

5

Mevrouw Helder (PVV): Mijn fractie heeft eerder aan de vorige Minister
gevraagd – gelukkig heeft hij dat toegezegd; het onderzoeksresultaat moet
nog komen – of het klopt dat bij de high-impact crimes inbraken weleens
anders worden weggeschreven. Onder de streep betekent dit dus dat er
een ander percentage uit rolt. De heer Recourt heeft gezegd dat het de
goede kant opgaat en dat er bij een aantal misdrijven een forse klap is
gemaakt. Vindt hij die uitspraak niet voorbarig? We moeten dat onderzoeksresultaat namelijk nog krijgen.
De heer Recourt (PvdA): Ik ga uit van de cijfers die het CBS heeft
geleverd. Mocht het anders zijn, dan keer ik zeer snel op mijn schreden
terug. Maar vooralsnog ga ik ervan uit dat de cijfers gewoon kloppen. In
de media speelde de discussie over de vraag of er niet veel niet-aangiften
bij zitten, oftewel: zijn mensen in toenemende mate niet bereid om
aangifte te doen en zijn de cijfers daarom vertekend? Juist bij inbraken
denk ik niet dat dit snel aan de orde zal zijn. Dat zal eerder bij wat kleinere
delicten spelen. Er is ook geen reden om aan te nemen dat het aantal
mensen dat niet bereid is tot het doen van aangifte, toeneemt. Er is altijd
een deel van de mensen dat geen aangifte doet. In die zin ga ik
vooralsnog uit van de cijfers van het CBS.
De vorige Minister heeft zich duidelijk gecommitteerd aan een doel. Ik
verzoek de huidige Minister dat meer te doen. Daarmee beland ik
langzaam bij het functioneren van de strafrechtketen. Ook ik zat bij de
toelichting door de Rekenkamer. Die zegt heel duidelijk dat het kabinet
meer en sneller – helemaal na dat vernietigende rapport van de Rekenkamer van een paar jaar geleden over verantwoording in de strafrechtketen – cijfermatig moet laten zien wat het wil, hoe het daarop gaat sturen
en hoeveel geld het daarop inzet. De heer Van Nispen haalde een mooi
voorbeeld aan. Van het aantal zaken dat de politie aan het OM aanlevert,
gaat een hele mik weer terug. We weten, aldus de Rekenkamer – daar ga
ik dus even van uit – niet goed wat er gebeurt met de zaken die teruggaan.
Daar zitten potentieel heel veel verloren werk in, heel veel verloren geld
en heel veel verloren efficiency. Ik vraag de Minister of daar met spoed
duidelijkheid over kan komen. Misschien zijn het niet de quick wins, maar
het is wel de noodzakelijke winst die gehaald moet worden. Wat is de
ambitie voor de toekomst?
Mijn volgende onderwerp zijn kinderen in een politiecel. Kinderen mag je
nooit afschrijven, ook al hebben ze soms heel ernstige misdrijven
gepleegd. Kinderen verdienen een andere aanpak dan volwassenen wat
betreft het strafrecht. Dat gaat mis bij het eerste stukje: het verblijf in
politiecellen. In ieder geval in theorie kunnen kinderen zes dagen en
vijftien uur in een politiecel blijven. Kinderen van 16 en 17 jaar kunnen
zelfs zestien dagen en vijftien uur in de politiecel blijven. Dat is niet
gedifferentieerd. Zij zitten daar gewoon met volwassenen. Er zijn geen
specifieke boeken, onderwijsbezoek enzovoorts. Dat moet anders en
daarom breng ik dat op. Vier jaar geleden hebben CDA, D66 en PvdA er al
eens aandacht voor gevraagd, maar er is niks gebeurd. Strafvordering
wordt volledig herzien. Daarover gaan we spreken, maar ik geef vast een
voorzetje. Ik wil heel graag een speciaal op minderjarigen toegerust
onderdeel. Ik wil in dat onderdeel heel graag opgenomen hebben dat een
minderjarige maximaal drie dagen in een politiecel kan verblijven. Dat wil
niet zeggen dat die minderjarige vrij moet komen. Bij ernstige delicten kan
dat vast en moet het ook langer duren, maar dan moet die minderjarige
naar een inrichting die gespecialiseerd is in kinderen. Verder is mijn grote
wens om de omstandigheden in de politiecel toch op kinderen gericht te
laten zijn. Ze moeten niet bij volwassenen zitten. Het personeel moet
opgeleid zijn en kennis hebben van de wijze waarop je met minderjarigen
omgaat. Verder moeten minderjarigen toegang hebben tot studieboeken
enzovoorts. Tot slot vind ik het in dit kader heel belangrijk om altijd, juist
in de beginfase, te kijken naar een op herstel gerichte oplossing. We gaan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

6

het hebben over mediation in het strafrecht voor iedereen, maar we
moeten juist bij kinderen die herstelgedachte altijd vooraan zetten. Ik
verzoek de Minister, daarop te reageren.
Dan een heel klein punt dat de heer Van Nispen ook al aanvoerde:
advocaten bij ZSM. Hoe zit dat? Gaat dat snel komen? De rechtsbijstand is
echt nodig. ZSM is een succes, maar kan alleen een echt succes worden
met juridische bijstand.
Mijn laatste punt is de Teeventap. Argos heeft daarvoor terecht aandacht
gevraagd omdat er grote vragen blijven. Het is ontzettend belangrijk dat
de overheid bijvoorbeeld niet op de hoogte is gesteld van het uitstaan van
de back-up. Hoe kan dat? Hoe kan die back-up überhaupt uitstaan? Zonder
op de hoogte te zijn van het uitstaan en het resetten van die back-up is er
dus potentieel bewijsmateriaal verdwenen zonder dat de overheid dat zelf
weet. Dat kan niet door particulieren beslist worden. Hoe zat dat precies
en is nu echt gegarandeerd dat dit nooit meer kan voorkomen?
De heer Van Nispen (SP): Je moet bij een beperkte spreektijd natuurlijk
kiezen, maar ik zal de heer Recourt helpen door even door te gaan op dat
laatste punt. De heer Recourt heeft net als ik een paar maanden geleden
bij Argos bepleit dat er een diepgravend onafhankelijk onderzoek moet
komen, juist omdat volgens die twee hoogleraren het onderzoek dat al
gedaan is door de Auditdienst Rijk, kraakt aan alle kanten. Er blijft eigenlijk
heel weinig van over. Er is heel veel kritiek op. Heel veel vragen zijn
onbeantwoord. In de tussentijd is er niets veranderd, behalve dat we
samen Kamervragen hebben gesteld en dat het antwoord was dat de
Minister geen reden zag voor nader onderzoek. De heer Recourt is toch
nog steeds van mening dat dit onderzoek er wel moet komen, een
onderzoek naar de oorzaken van die storing – als het een storing was – op
dat moment?
De heer Recourt (PvdA): Die antwoorden moeten er komen. Of dat door
een nieuw, diepgravend onderzoek moet gebeuren, laat ik afhangen van
de antwoorden van de Minister. Ik ben het met de heer Van Nispen eens
dat er nog vragen leven; ik heb ze zelf net gesteld.
De heer Van Nispen (SP): Net als de heer Recourt hoop ik natuurlijk dat
de Minister al die antwoorden zo dadelijk uit zijn mouw kan schudden.
Dan is het inderdaad klaar. Het lijkt mij wel enigszins onrealistisch om te
verwachten dat de antwoorden op al die ingewikkelde vragen zo dadelijk
van de Minister gaan komen. Daarvoor is het onderwerp te complex.
Neem alleen al de vraag van toenmalig Kamerlid Van der Steur, dat al
nadrukkelijk vroeg hoe het kan dat al die back-upsystemen niet hebben
gewerkt. Ik hoor graag van Minister van der Steur het antwoord op zijn
eigen vraag. Dat lijkt mij heel interessant. Dat soort vragen leven. Deelt de
heer Recourt mijn mening dat dit absoluut opgehelderd moet worden?
De heer Recourt (PvdA): Ik stel vragen omdat ik wil weten hoe het zit. De
praktijk in de Kamer is dat de Minister of direct kan antwoorden – het staat
op de agenda, dus hij is voorbereid – of een brief stuurt of het nog een
keer gaat onderzoeken. Misschien zijn er nog wel meer mogelijkheden om
dit te verhelderen. Ik wil dat wel aan de Minister laten, want dat is de gang
van zaken in de eerste termijn. In de tweede termijn kijken we weer
verder.
Mevrouw Swinkels (D66): Voorzitter. Dank voor uw welkomstwoord,
want dit is mijn eerste algemeen overleg. De mij voorgaande sprekers
hebben al veel gezegd. Het zou er bijna op lijken dat de heer Van Nispen
en ik samenspannen, want hij gaat mij zo direct veel dezelfde punten aan
horen roeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

7

Voor een goed functionerend strafsysteem zijn slagkracht en een
zorgvuldige procedure essentieel. Kijkend naar de volle agenda van
vandaag, zie ik vooral een strafrechtketen die onder grote druk staat. Hij
moet meer presteren met steeds minder middelen. Alle schakels uit de
justitieketen waarschuwen er dan ook voor dat de kwaliteit van hun werk
gevaar loopt. Daarbij wijs ik niet alleen op de rapporten-Galan 1 en 2,
waarin de noodklok wordt geluid voor het OM omdat de bezuinigingen
forse risico’s opleveren voor zijn kerntaken. De politie pakt eigenlijk
slechts de helft van alle gemelde criminaliteit op, zo blijkt uit de laatste
cijfers. De recherche behoeft verbetering en er is expertise nodig voor de
aanpak van nieuwe vormen van criminaliteit zoals cybercrime. De
rechtbanken moeten moderniseren en daarin investeren, maar krijgen ook
minder geld. Ze stevenen dus af op rode cijfers. Ik praat dan nog niet eens
over de problemen bij het NFI, de reclassering en de gevolgen van het
rapport-Hoekstra. De druk op de strafrechtketen loopt op. Daarom vraag ik
de Minister hoe zichtbaar de versterking van de strafrechtketen is, zoals
die wordt beschreven in de rapportage die we allemaal hebben gekregen.
Daarbij kijk ik met name naar het aangifteproces, dat een hoogwaardig
dienstverleningsproces zou moeten worden. Dat is D66 uit het hart
gegrepen; u herinnert zich de woorden van mijn voorganger Berndsen
daarover. Er zijn maatregelen en een monitor toegezegd. Is die monitor er
nu en, zo ja, wat zijn de uitkomsten daarvan?
Ik kom te spreken over de maatregelen voor verbetering van de
processen-verbaal van de politie om te voorkomen dat werk dubbel
gedaan moet worden. Ik ben daar als politierechter zelf regelmatig
tegenaan gelopen. Zo waren er dossiers met onvolledige of ontbrekende
processen-verbaal. Daardoor moest met het OM met de zaak terug naar
de politie en werd het proces uitgesteld. Hebben de bureaus en ketensamenwerking op dit punt resultaat gehad wat betreft het voorkomen van
dubbel werk?
ICT is een in dit huis vaak besproken onderwerp. De ICT vergt grote
investeringen en is nog steeds niet op orde. Er zou een visie zijn. Wanneer
is er een definitief plan van aanpak voor de ICT?
Over de VPS heb ik nog een teleurstellend punt. Het ophelderingspercentage schommelt al jaren rond een kwart. Er is nauwelijks verbetering
te zien. Hoe gaat de Minister de slagkracht op dit punt verbeteren?
Dan ga ik in op de strafbeschikking als het gaat om zorgvuldige procedures. De procureur-generaal van de Hoge Raad constateert serieuze
tekortkomingen. D66 neemt die ernstig. Als we ervoor kiezen dat het OM
op de stoel van de rechter gaat zitten – dat houdt de strafbeschikking
eigenlijk in – dan moet die procedure net als bij de rechter eerlijk en
zorgvuldig zijn. Geen rechter zou een straf opleggen als een dossier niet
voldoende wettig bewijs van schuld bevat. Dat blijkt bij het OM vaak
anders uit te pakken. Met name doet zich dat gevoelen bij ZSM, waarbij
het OM de zaak zelf kan afdoen. Vaak is er geen advocaat om de verdachte
bij te staan. De bijstand van een advocaat is een fundamenteel recht en is
essentieel voor een eerlijke procedure. Ik ben daarom benieuwd naar de
uitkomst van de drie pilots waar Van Nispen het ook al over had, vooral
als het gaat om de betrokkenheid van advocaten in het ZSM-traject.
Tot slot heb ik een simpele vraag over de tapbrief. De oorzaak komt niet
uit het rapport naar voren en is onduidelijk. Als de oorzaak onbekend is,
hoe weten we dan dat de getroffen maatregelen de juiste zijn? Daar zou ik
de Minister graag over horen, net als over de ervaringen met het nieuwe
tapprotocol.
De heer Oskam (CDA): Iemand moet de eerste zijn die mevrouw Swinkels
gaat interrumperen. Op de agenda staat ook de Wet bewaarplicht
telecommunicatiegegevens. D66 zei daar niks over. De vaste Kamercommissie is op gezoek geweest bij de Nationale Politie en heeft zich laten
voorlichten. De heer Verhoeven, die bij D66 deze kwestie behandelt, is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

8

daar niet bij geweest. Hij zou later nog met de politie praten en zich laten
voorlichten. Ik ben benieuwd naar het standpunt van D66 over deze wet,
met name ook omdat D66 daarin een cruciale rol kan spelen.
Mevrouw Swinkels (D66): De heer Oskam zei het eigenlijk zelf al: het is
de heer Verhoeven die daarover gaat. Ik denk dat de heer Oskam hem die
vraag in een ander overleg nog eens moet stellen.
De heer Oskam (CDA): Dan houdt het op.
De voorzitter: Dat was een prachtige eerste interruptie.
De heer Van Oosten (VVD): Voorzitter. Ik wil een viertal onderwerpen
bespreken. Collega’s gaven het al aan: we hebben een palet aan onderwerpen. De onderwerpen die de collega’s en ik kiezen, lopen misschien
wat uiteen.
Ik begin met een aantal opmerkingen over een brief die is gestuurd door
de Staatssecretaris, maar die toch in de convocatie opgenomen staat. Die
brief ziet op het fenomeen van de zelfmelders. Dat zijn mensen die een
gevangenisstraf opgelegd hebben gekregen, maar bij wie die niet meteen
ten uitvoer wordt gelegd. Zij zijn in afwachting van een oproep om zich bij
de gevangenispoort te melden. Ergens in die brief staat dat op het
moment dat een zelfmelder gehoor geeft aan het ondergaan van de straf
die hem is opgelegd door de straf, hij in feite wordt beloond. Zo lees ik dat
in de brief. De zelfmelder komt terecht in het plusregime, waaraan een
aantal vrijheden gekoppeld zijn. Eerlijk gezegd begrijp ik dat niet. Ik vind
het niet meer dan normaal dat iemand die een straf opgelegd heeft
gekregen zich op tijd meldt bij de gevangenispoort om zijn straf uit te
zitten. Ik zou het liever omgedraaid zien. Wanneer je je niet meldt, wat
helaas ook voorkomt, zoals in dezelfde brief staat, moet je dat gelijk
ondervinden. Je moet het merken aan het detentieregime waarin je wordt
opgebracht. De consequentie kan bijvoorbeeld zijn dat de televisie uit de
cel wordt gehaald of dat rookpauzes worden ontnomen. Ik noem maar
iets. Ik krijg graag een reactie van de Minister daarop voor zover hij
daarop kan reageren namens zijn Staatssecretaris.
Kan de Minister specifieker zijn over de tijd tussen het opleggen van de
straf en de uiteindelijke tenuitvoerlegging daarvan? Wat is de gemiddelde
doorlooptijd? Kan die niet versneld worden? Aangezien er nog gevangenissen deels leegstaan, vraag ik mij af waarom dat niet een-op-een
volgend kan zijn of ten spoedigste kan zijn nadat de uitspraak is gewezen.
De heer Recourt (PvdA): Ik hoorde de heer Van Oosten zeggen: maak
onderscheid tussen mensen die zichzelf melden en mensen die zich in
eerste instantie niet zelf melden. Is het dan een oplossing om wat we nu
«een plusregime» noemen «het standaardregime» te noemen en wat we
nu «het standaardregime» noemen «een minregime» te noemen? Dan
hebben we datzelfde onderscheid.
De heer Van Oosten (VVD): Nee, want in de brief die nu verstuurd is,
wordt een onderscheid gemaakt. De term «plusregime» wordt gebruikt in
de brief. Aan dat regime zijn een aantal vrijheden gekoppeld. Dat laatste
vind ik gek. Op het moment dat je je niet meldt, moet je dat merken in het
detentieregime waarin je wordt ondergebracht. Dat is een omgekeerde
benadering van dit vraagstuk dan ik nu vertaald krijg door de Staatssecretaris.
De heer Recourt (PvdA): Ik maakte de opmerking een beetje als grapje.
De heer Van Oosten zegt dat we onderscheid moeten maken tussen
mensen die het goed doen en mensen die het niet goed doen. Ik
constateer dat dit onderscheid er is. Of gaat het hem erom dat straffen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

9

niet hard genoeg zijn en dat er per definitie harder gestraft moet worden
in de uitvoering?
De heer Van Oosten (VVD): Ik begrijp niet waarom je beloond moet
worden voor iets wat ik niet meer dan normaal vind. Je krijgt een straf
opgelegd, je meldt je bij de gevangenispoort, waarmee je gehoor geeft
aan de oproep om de straf te ondergaan die je opgelegd hebt gekregen.
Dan staat er in de brief te lezen dat je dan beloond wordt met een aantal
vrijheden. Ik vind dat vreemd. Ik zou zeggen dat je dan gewoon gestraft
wordt in de gevangenis. Op het moment dat je je niet meldt, zul je dat
merken ook. Ik vraag aan de Minister hoe dat dan zal worden vormgegeven.
Mevrouw Helder (PVV): Het klinkt natuurlijk wel heel mooi dat je meer
straf krijgt wanneer je je niet meldt, maar we hebben het nog altijd over
het principe van het zelfmelden. Denkt de heer Van Oosten niet dat er
mensen zijn die zich dan helemaal niet meer gaan melden?
De heer Van Oosten (VVD): Nou, niet per se.
Mevrouw Helder (PVV): Nou, dat denk ik wel. Daaraan koppel ik de
volgende vraag. Als de heer Van Oosten serieus meent dat dat dan een
noodzakelijke sanctie zou zijn, is hij dan ook bereid om daar een verschijningsplicht aan te koppelen? Anders gaat het immers niet gebeuren.
De heer Van Oosten (VVD): Ik vind het helemaal niet onaardig om
daarover na te denken, maar het gaat mij gewoon om het principe: je
krijgt door een rechter in dit land een straf opgelegd omdat je een
misdaad hebt begaan; dan heb je die straf te ondergaan in de gevangenis
en dan zul je dat merken ook. Ik zou menen dat de PVV die gedachte toch
zou moeten delen. Ik vind het een gekke redenering dat je, als je
tegemoetkomt aan iets wat je gewoon opgelegd hebt gekregen, daaraan
vrijheden in het detentieregime gekoppeld krijgt. Dat vind ik vreemd. Ik
zou dat liever omgedraaid zien.
Ik wil nog op twee andere punten ingaan, allereerst de kwestie van het
voetbalvandalisme in relatie tot de spreekkoren. Onder anderen collega
Van Nispen heeft het daar al over gehad. De burgemeester van Utrecht
heeft zich genoodzaakt gezien om een complete supportersgroep te weren
bij een aanstaande voetbalwedstrijd. Op zich begrijp ik dat wel, want hij
nam die maatregel uit hoofde van veiligheidsoverwegingen en de
openbare orde. Mijn punt is echter: hoe kan het nou dat een burgemeester
zich daartoe verplicht voelt ondanks het feit dat wij recent in deze Kamer
een Voetbalwet hebben aangenomen? Collega’s van mij hebben die wet
behandeld. Met die wet worden, ook aan het lokale openbaar bestuur,
diverse instrumenten aangeboden die ingezet kunnen worden om te
voorkomen dat de goedwillende supporters, dus vaders die gewoon met
hun zoontjes naar een voetbalwedstrijd willen gaan – ik heb van de KNVB
begrepen dat gelukkig 99% van de voetbalfans bestaat uit goedwillende
supporters – uiteindelijk geconfronteerd worden met zeer nare discriminatoire spreekkoren of zelfs het stadion niet in kunnen. Wat ontbreekt er nu?
Ontbreken er handvatten? Moet de politiek toch nog iets doen? Ik wil
liever geen regels. Of worden de beschikbare instrumenten nog onvoldoende ingezet? Of zijn die instrumenten onvoldoende bekend? Daarvan
krijg ik graag meer duiding van de Minister, want de wijze waarop het nu
lijkt te gaan, geeft mij een onplezierig en ongemakkelijk gevoel.
Tot slot ga ik in op de buitenlandse reisdocumenten, waarover de Minister
de Kamer een brief heeft gestuurd. Die brief gaat over een fraudekwestie
die zich heeft afgespeeld. De Minister heeft de rechtspraak gevraagd om
na te gaan of aanpassingen van interne regels nodig zijn met betrekking
tot het innemen van reisdocumenten bij schorsing van voorlopige

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

10

hechtenis. Wat gebeurt er klaarblijkelijk weleens? Iemand wiens
voorlopige hechtenis wordt geschorst, kan desondanks naar het
buitenland reizen als niet alleen zijn Nederlandse documenten zijn
ingeleverd maar ook de documenten van het buitenland. Uit de brief bleek
dat dit een aantal Turken betrof die zijn vertrokken naar Turkije. Turkije
levert die mensen niet meer uit. Het beste wat je dan nog kunt hopen, is
dat de straf ten uitvoer wordt gelegd in Turkije. De Minister gaat de
rechtspraak nu vragen wat we daaraan kunnen doen. Volgens mij moet
dat wat steviger neergelegd worden en moet er gewoon worden gezegd
dat daar iets aan moet gebeuren. Daarop krijg ik graag een reactie van de
Minister.
De heer Oskam (CDA): Voorzitter. De Telegraaf nam vorige week al een
voorschot op dit verzamel-AO, want daarin werd bericht dat tal van
wetsvoorstellen bij het Ministerie van Veiligheid en Justitie op stapel
staan, wetsvoorstellen waarmee haast is geboden maar waarbij de
ambtelijke molens langzaam malen. Ik noem als voorbeeld de stand van
zaken ten aanzien van het buiten werking stellen van de Wet bewaarplicht
telecommunicatiegegevens. Dat is voor de CDA-fractie een belangrijk
onderwerp; we hebben het al vaker daarover gehad. Justitie en politie
ondervinden grote hinder van het feit dat zij geen gegevens meer mogen
opslaan. Dat hebben zij eerder in een gezamenlijk rapport uitvoerig
beschreven. Ik heb al gezegd dat de vaste Kamercommissie bij de
Nationale Politie is geweest om daarover te praten en naar die
voorbeelden te kijken. Afgelopen vrijdag is de ministerraad gelukkig
akkoord gegaan met een nieuw wetsvoorstel. Kan de Minister toezeggen
dat hij dit wetsvoorstel met spoed langs de Raad van State en beide
Kamers wil loodsen, zodat het snel kan worden aangenomen en de
gevolgen voor de opsporingspraktijk zo beperkt mogelijk blijven? En
welke doelstelling stelt hij zich op dit punt? In een eerder AO heeft de
vorige Minister immers gezegd dat hij echt haast zou gaan maken met het
regelen van dit punt.
Ik noem nog een ander wetsvoorstel waar de Kamer al heel lang op
wacht. In november 2013 werd de motie-Oskam/Van Oosten van het CDA
en de VVD over het effectief inzetten van camerabeelden bij opsporing
aangenomen. Waar blijft het wetsvoorstel dat hierover werd aangekondigd? Dat was twee jaar geleden. Hoe kan het dat dit pas recentelijk de
consultatieronde heeft gepasseerd?
Kan de Minister berichten in De Telegraaf bevestigen dat momenteel bij
Veiligheid en Justitie 47 wetten op de plank liggen die nog naar het
parlement moeten? Kan de Minister nog voor de begrotingsbehandeling
een schriftelijk overzicht geven, ook van wetsvoorstellen die het
parlement nog niet hebben bereikt maar die wel zijn aangekondigd in de
pers? En kan de Minister naast het bieden van dat overzicht vooral tempo
maken met die wetsvoorstellen?
Een ander zeer belangrijk agendapunt is de voortgang van het
programma Versterking prestaties in de strafrechtketen. Daarover valt veel
te zeggen, ook in het kader van de begrotingsbehandeling later deze
maand. De CDA-fractie vraagt de Minister vandaag om terug te komen op
zijn beslissing om geen doelstelling te formuleren voor de uitstroom van
de strafrechtketen. Het formuleringen van zo’n doelstelling had Minister
Opstelten eerder, in juli 2013, toegezegd. In relatie tot de reden voor het in
2012 opstarten van dit programma gaf de Rekenkamer een vernietigend
oordeel over onder andere de uitstroom van gewelds- en vermogensmisdrijven in de strafrechtketen. Inzicht in de behandeling van het aantal
zaken tussen politie, OM en de diensten CJIB, DJI, de Raad voor de
Kinderbescherming, Halt en reclassering ontbrak volledig. Daar hebben
wij als Kamer volgens de Rekenkamer wel een punt, omdat wij daardoor
ook niet weten wat wij moeten controleren. Vorige week hebben we weer
met de Rekenkamer gesproken. Nogmaals werd schematisch geschetst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

11

hoe we ervoor staan. Het is nu eind 2015. Hoe kan het toch zo zijn dat de
Minister daar geen concrete verbeterdoelstellingen aan koppelt? Hoe
kunnen we dan onze controlerende taak uitoefenen? Daarop krijg ik graag
een reactie.
Alle sprekers hebben het natuurlijk gehad over de aanpak van voetbalgerelateerd geweld. De Minister heeft op 13 mei jl. een brief gestuurd, ook
met betrekking tot de spreekkoren bij FC Utrecht. Afgelopen week bleek
helaas weer dat die spreekkoren nog steeds niet uitgebannen zijn. In de
vervolgbrief van 27 augustus liet de Minister weten dat bij eerdere
spreekkoren daders niet geïdentificeerd konden worden door het OM. Bij
de voorbereiding van dit AO keek ik gisteren met een schuin oog naar
PSV-Wolfsburg. Ik zag daarbij duidelijk wie er allemaal iets gooide.
Volgens mij kunnen we met cameratoezicht en met tv-beelden dus een
hoop doen. Hoe zit het met de gebeurtenissen van afgelopen week? Is het
OM daar actief mee aan de slag gegaan, ook omdat we bij de behandeling
van de Voetbalwet hebben afgesproken dat dit een gezamenlijke
verantwoordelijkheid is? Iedereen moet op zijn eigen gebied doen waar hij
goed in is, maar zoals de heer Van Oosten in het AD heeft aangegeven,
moeten we er wel voor zorgen dat gezinnen en vaders met hun kinderen
weer naar het voetbal kunnen; moeders mogen trouwens ook.
Ik heb in september jongstleden vragen gesteld over de werking van de
digitale meldplicht en het voetbalvolgsysteem. De nieuwe Voetbalwet, die
voor de zomer is aangenomen, maakt de digitale meldplicht mogelijk. De
KNVB had daar ook hoge verwachtingen van, maar wat blijkt? De
gemeenten zijn vooralsnog niet van plan om gebruik te maken van dit
instrument. Dat moet behalve de CDA-fractie ook de Minister teleurstellen,
want zijn voorganger was eigenlijk wildenthousiast over deze
mogelijkheid. Deze maand is er weer een burgemeestersoverleg. Is de
Minister bereid om dit daar opnieuw onder de aandacht te brengen bij de
gemeenten en aan te dringen op een gesprek met G4S om te bekijken wat
de mogelijkheden zijn, maar misschien ook om te bekijken tegen welke
beperkingen die gemeenten aanlopen en of we die beperkingen kunnen
wegnemen?
Een ander punt over voetbal – dat blijft natuurlijk altijd belangrijk – is het
voetbalvolgsysteem. Deelt de Minister de opvatting dat dit systeem sterk
verouderd is en dat de frustratie bij de clubs groter is dan de bedoelde
mogelijkheden voor gegevensuitwisseling tussen de verschillende
partijen in de veiligheidsketen, waarvoor dit systeem was bedoeld? Is het
de Minister bekend dat steeds meer clubs overgaan op een alternatief
systeem van registratie en gegevensuitwisseling, waardoor mogelijk een
versnipperd beeld ontstaat en waardoor die samenwerking geen gestand
kan worden gedaan? Uitstel en temporisering binnen het politiekorps van
dit systeem lijken de CDA-fractie niet wenselijk. Waarom heeft de Minister
daartoe besloten? De CDA-fractie wil dat de Minister vaart zet, ook omdat
burgemeesters nu nog geen toegang tot het systeem hebben. Is de
Minister daartoe bereid?
Wat het OM, ZSM en de advocatuur betreft, sluit ik mij graag aan bij wat
de heer Van Nispen daarover heeft gezegd.
De vergadering wordt van 10.42 uur tot 11.01 uur geschorst.
Minister Van der Steur: Voorzitter. Allereerst feliciteer ik mevrouw
Swinkels van de D66-fractie van harte met haar beëdiging gisteren en met
haar maiden-AO. Gelet op haar voorgeschiedenis als rechter, denk ik dat
zij een welkome en goede aanvulling zal leveren aan het debat dat de
regering samen met de Kamer kan voeren. Er is immers weer een
Kamerlid bij gekomen dat net als veel andere leden van deze commissie
uit eigen ervaring kan putten.
Ik dank de heer Recourt voor de complimenten aan het Openbaar
Ministerie, de politie en zeker ook de rechterlijke macht over de op alle

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

12

fronten zichtbare dalende cijfers ten aanzien van de criminaliteit. Ik zal die
complimenten doorgeven. De oorzaak daarvan kan zeker niet alleen op
het conto van de regering worden geschreven; daar ben ik heel
bescheiden in. Uit het onderzoek dat ik de Kamer al eerder heb toegezonden, blijkt echter wel dat het door ons gevoerde beleid daar zeker een
bijdrage aan heeft geleverd. Terecht werd ook al verwezen naar de
resultaten die geboekt zijn ten aanzien van de zogenoemde high-impact
crimes. Op dat punt is heel duidelijk zichtbaar dat de gekozen andere
werkwijze heeft gezorgd voor een enorme daling van die specifieke, voor
mensen zeer bezwaarlijke misdrijven.
In dit algemeen overleg hebben een heleboel oude onderwerpen de revue
gepasseerd. Voor dit AO zijn veel brieven over zeer diverse onderwerpen
geagendeerd. Al die brieven hebben eigenlijk het kenmerk dat zij gaan
over het optimaliseren en verbeteren van werk- en ketenprocessen in de
strafrechtketen. Ik waardeer het ongeduld dat ik niet alleen in mijn
verleden maar ook nu weer in al deze AO’s heb geproefd bij de Kamer. Ik
stel het ook zeer op prijs dat de Kamer de regering en daarmee ook de
politie, het Openbaar Ministerie en alle andere ketenpartners kritisch, vaak
ook positief-kritisch, volgt bij het realiseren van de doelstellingen die wij
met elkaar hebben geformuleerd. Er gebeurt zeer veel op dit gebied en er
worden zeer veel concrete en goede resultaten geboekt, maar het is
zonder enige twijfel zo dat er ook nog heel veel zal moeten gebeuren en
dat het nooit zo kan zijn dat we in de komende periode op enig moment
zeggen dat het klaar is; ik heb ook heel duidelijk beluisterd dat de Kamer
dat inziet. Hoe eerder het gebeurt hoe beter, maar het zal natuurlijk nog
behoorlijk wat tijd vergen voordat we het hele programma Versterking
prestaties strafrechtketen helemaal op poten hebben.
Natuurlijk krijgen we intussen gaandeweg een steeds beter inzicht in de al
gerealiseerde ketenprestaties. De ontwikkeling van de strafrechtketenmonitor is daarvan een heel goed voorbeeld. Het inzicht in de ketenprestaties
biedt ook de mogelijkheid voor een steeds betere en steeds efficiëntere
sturing. In dit kader wil ik een concrete doelstelling vaststellen voor de
doorlooptijden van zaken die aan de rechter worden voorgelegd. Dat is
een van de doelstellingen die ik zal gaan formuleren.
Daarnaast wordt op verschillende plekken in de keten gewerkt aan het
vergroten van de kwaliteit van de behandeling van strafzaken, zoals de
versterking van de opsporing en de invoering van de verkeerstorens. De
verkeerstorens zijn een belangrijke, door de rechtspraak en het Openbaar
Ministerie zelf ontwikkelde vernieuwing, die ervoor zal zorgen dat
politiedossiers niet meer hoeven te worden teruggestuurd, maar dat
zaken niet ter zitting komen als het politiedossier niet compleet is. Dat het
politiedossier niet in alle gevallen compleet is, is een bekend probleem.
Een van de taken van de politie is om dat efficiënt op te lossen. Daar is al
beleid voor; dat moet alleen nog volledig in de organisatie worden
ingebed. Daar zal ik natuurlijk ook op toezien. Eén ding is zeker: die
verkeerstorens zullen zorgen voor meer grip en meer zicht op de
zaakstromen. Daarnaast vindt digitalisering van de werkprocessen plaats.
Hieraan zal natuurlijk ook aandacht worden besteed in het belangrijke
wetgevingsprogramma voor de herziening van het Wetboek van Strafvordering.
Het goede nieuws is dat op het gebied van de executie op dit moment
rond de 90% van de opgelegde principale vrijheidsstraffen na 24 maanden
lopend dan wel afgerond is. Ik heb de Kamer ook laten weten dat we een
lichte toename zien in de voorraad van openstaande vrijheidsstraffen,
namelijk naar 2.846 zaken. Op verzoek van de Staatssecretaris van
Veiligheid en Justitie wordt een verdiepende analyse uitgevoerd naar deze
toename. De uitkomsten van dat onderzoek verwacht ik eind dit jaar. De
Staatssecretaris zal de Kamer daar uiteraard over informeren.
Er worden ook nieuwe werkwijzen getoetst. Een voorbeeld daarvan is de
pilot op het gebied van rechtsbijstand in het kader van ZSM. Ik realiseer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

13

mij net als iedereen dat het van belang is dat rechtsbijstand een plek heeft
in ZSM. Mogelijkerwijs zal dat niet altijd nodig zijn, maar dat wil niet
zeggen dat het aanbod er niet moet zijn. Die pilots worden op dit moment
geëvalueerd. In antwoord op de vragen zal ik straks concreet aangeven
wanneer de resultaten daarvan worden verwacht, maar die zal ik uiteraard
ook naar de Kamer zenden; ik beschik daar op dit moment nog niet over.
Tijdens de verbouwing – die vindt zowel bij het Openbaar Ministerie als bij
de Nationale Politie en bij een aantal ketenpartners plaats – blijft de winkel
gewoon open. De prestaties blijven overeind, zoals ook blijkt uit de
scherpe daling van de geregistreerde criminaliteit in 2014, die door het
CBS maar ook in het werkstuk Criminaliteit en rechtshandhaving 2014
wederom is geconstateerd. De geregistreerde criminaliteit is sinds 2007
met 23% gedaald.
Het slachtofferschap is een belangrijk cijfer, omdat we ons daar altijd
zorgen over maken. Het onderzoek naar de vraag hoe het zit met de
geregistreerde criminaliteit loopt nog. Als er geen aangifte wordt gedaan,
rijst de vraag of er wel registratie van die criminaliteit plaatsvindt.
Daarnaast wordt echter ook gekeken naar het slachtofferschap. Dat getal
staat natuurlijk los van de aangifte, maar ook het geregistreerde slachtofferschap is met bijna een derde gedaald in de periode van 2005 tot 2014.
Zoals ik zojuist al zei, wordt in de recente voortgangsrapportage over VPS
toegelicht dat deze daling volgens de experts mede te danken is aan het
gevoerde overheidsbeleid.
Uiteraard blijven de ketenorganisaties en ik de komende tijd gewoon hard
aan de weg timmeren. Wij blijven met hulp van het WODC onderzoek
doen naar nieuwe vormen van criminaliteit, zeker ook naar cybercrime,
waarover de heer Recourt opmerkingen heeft gemaakt. Vooruitlopend op
de brief die ik in december naar de Kamer zal sturen, kan ik alvast
berichten dat ook cybercrime een onderwerp zal zijn dat we in het kader
van het Europees voorzitterschap nadrukkelijk met de collega’s zullen
bespreken. Cybercrime is immers een voorbeeld van een vorm van
misdaad waarbij je het wiel niet alleen maar vooral in Europees verband,
dus door samenwerking, moet uitvinden.
De heer Recourt (PvdA): Ik dank de Minister voor de cijfers. Zowel vanuit
het OM als vanuit de ZM komen voortdurend signalen dat men het druk
heeft, dat de werkvoorraden groot zijn en dat de kwaliteit onder druk komt
te staan door de enorme druk waaronder men wordt gezet. Deels is dat
natuurlijk te verklaren door bezuinigingen, maar als je constateert dat de
cijfers zo afnemen, zou je juist verwachten dat het minder druk wordt. Hoe
verhouden de bezuinigingen zich ten opzichte van de afnemende cijfers?
Mij bereiken sinds kort ook geluiden dat het bij hoven en rechtbanken in
de strafsector vrij rustig is, omdat de kasten leeg zijn en er gewoon niet
heel veel zaken langskomen. Op welke manier worden deze twee
grootheden door de Minister gewaardeerd en op welke manier houdt hij
daar in de toekomst rekening mee?
Minister Van der Steur: Ik ben blij met de geluiden die de heer Recourt
naar voren brengt, want geluiden over het rustig zijn bij hoven en
rechtbanken hebben mij nog niet bereikt. Dit is een aansporing om nader
te vragen naar die geluiden. Het is een feit dat de criminaliteit daalt. Dat
betekent ook dat het aantal gedetineerden, het aantal strafzaken en het
aantal rechtszaken dalen. Daarmee bevinden we ons in een situatie waarin
er in principe steeds minder werk komt voor de hele strafrechtketen. Daar
staat tegenover dat de aard van de overblijvende rechtszaken steeds
ingewikkelder wordt. Door het Openbaar Ministerie maar ook door de
politie en de rechterlijke macht wordt aangegeven dat bij die overblijvende zaken de ingewikkeldheid van die zaken toeneemt, ook omdat ZSM
zorgt voor het afnemen van het aantal zaken met betrekking tot kleine
criminaliteit; die zaken kunnen heel goed door het OM zelf worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

14

afgedaan. Dit is op dit moment voor mij nog te weinig inzichtelijk om daar
allerlei kwalificerende uitspraken over te doen, maar dit heeft natuurlijk
wel onze aandacht. Ik verwacht dat de zogenoemde PMJ-ramingen in het
voorjaar weer zullen laten zien dat het aantal rechtszaken in algemene zin
echt weer zal afnemen. Ik heb op dit moment nog geen antwoord op de
vraag hoe dit alles zich precies tot elkaar verhoudt. Misschien is het goed
als ik daar in de aanloop naar de begrotingsbehandeling nog even nader
naar kijk.
Mevrouw Swinkels (D66): Ik kom natuurlijk net uit die praktijk. Ik was
eigenlijk wel blij dat het een beetje rustiger werd, maar nu ik hier zit, denk
ik: hoe komt dat en is dat wel een goede zaak? Ik heb natuurlijk gezien dat
het OM al eerder 40 fte’s heeft gekregen om ervoor te zorgen dat zaken
die in de kast lagen, in ieder geval beoordeeld werden door de juristen
met die 40 fte’s, maar wat krijg je dan? Dan komt er vervolgens een prop
bij onderhanden werk. Ook daarover hebben we kunnen lezen. De
Minister zegt dat hij hier nu nog geen inzicht in heeft, maar die prop bij
onderhanden werk moet ook weer weggewerkt worden. Betekent dit dat
er ook op dat punt in de vorm van extra fte’s extra inzet zal zijn bij het
OM? Gaat de Minister dat voortzetten of niet?
Minister Van der Steur: Dat onderwerp komt natuurlijk aan de orde
tijdens de behandeling van de begroting. In de begroting zoals die op tafel
ligt, wordt niet voorzien in een extra investering in het Openbaar
Ministerie, want daar is geen ruimte voor. Tegelijkertijd hebben we ook
met elkaar gedeeld dat het Openbaar Ministerie bezig is met een enorme
efficiencyslag, omdat ook bij het Openbaar Ministerie, net als bij de
rechterlijke macht, de werkprocessen nog niet in alle gevallen geheel
waren toegesneden op de eenentwintigste eeuw. Dat komt ook doordat
daar wetgeving voor nodig is. Die wetgeving is op een zeer groot aantal
terreinen in aantocht. Aan de ene kant vinden dus efficiencyslagen plaats
en aan de andere kant wordt er gewerkt aan de werkvoorraden. Tegelijkertijd zien we dat de zaken per saldo ingewikkelder worden. Ik neem aan
dat mevrouw Swinkels ook dat signaal herkent uit haar verleden.
Mevrouw Swinkels (D66): De Minister heeft het ook over de slagkracht.
Daarbij is het natuurlijk van belang dat deze prop van te beoordelen
zaken, waarvoor er blijkbaar geen extra mankracht komt – die wordt op dit
moment in ieder geval nog niet voorzien – tot een verlenging van
doorlooptijden zou kunnen leiden. Dat is toch ook niet de bedoeling? Of
wel?
Minister Van der Steur: Nee, zeker niet. Mevrouw Swinkels heeft daarin
volkomen gelijk. Juist op het terrein van de doorlooptijden monitoren we
heel nauwkeurig wat er gebeurt, omdat we ons allemaal realiseren dat het
van groot belang is dat een strafzaak – daar hebben we het nu specifiek
over – zo snel mogelijk wordt behandeld. Hetzelfde geldt echter natuurlijk
ook voor andersoortige rechtszaken. Elke rechtzoekende heeft er recht op
dat de zaak zo snel mogelijk wordt behandeld. Dat is expliciet de inzet,
zowel van de rechterlijke macht als van het Openbaar Ministerie en de
politie. Daar wordt grondig naar gekeken en dat wordt goed gemonitord.
Dat is terug te vinden in de monitoren die wij regelmatig naar de Kamer
sturen.
De heer Van Nispen (SP): Ik ben eigenlijk wel blij met deze woorden van
de Minister, want hij herkent en erkent nu het signaal dat zaken steeds
ingewikkelder worden. Dat horen wij ook en wij hebben dat vorig jaar al
aangekaart bij de begrotingsbehandeling. Ik neem aan dat het feit dat
eenvoudige zaken ZSM worden afgehandeld en dat de gemiddelde
zaakzwaarte bij strafzaken maar ook bij andere sectoren steeds zwaarder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

15

en ingewikkelder wordt, een rol gaat spelen bij de zogenoemde
PxQ-onderhandelingen, de prijsonderhandelingen met de rechtspraak:
welke prijs betaal je per rechtszaak aan de Raad voor de rechtspraak? Dat
feit gaat dus een rol spelen bij die onderhandelingen.
Minister Van der Steur: Het is natuurlijk een goed gebruik om geen
uitspraken te doen over onderhandelingen die nu plaatsvinden, maar het
zou mij niet verbazen als dit onderwerp vanuit de rechterlijke macht langs
die lijnen wordt opgebracht. Tegelijkertijd heeft de heer Recourt er gelijk
in – mevrouw Swinkels heeft dat ook bevestigd – dat die sterke daling van
de criminaliteit per saldo leidt tot veel minder strafzaken. Het zijn dus ook
communicerende vaten: aan de ene kant wordt het ingewikkelder en aan
de andere kant komen er veel minder zaken. Dat betekent per saldo dat je
die fenomenen niet een-op-een kunt doorvertalen. Dat is in zorgvuldigheid
overgelaten aan de onderhandelingen die op dit moment plaatsvinden
over de bijdrage aan de Raad voor de rechtspraak voor de toekomstige
begrotingen.
De heer Van Nispen (SP): Het was ook niet mijn bedoeling om te treden
in de onderhandelingen, maar wel om vast te leggen dat de Minister dus
erkent dat de gemiddelde zaakzwaarte toeneemt. Dat is goed. Dan gaat de
Minister aan de slag met de onderhandelingen. Daar horen we later meer
over, maar ik vind dit ook het moment om van de Minister te horen op
welk moment voor de begrotingsbehandeling wij nog te horen krijgen
met hoeveel geld de Minister nog over de brug komt voor het Openbaar
Ministerie, het NFI, de rechtspraak en de politie. Ik ben heel benieuwd of
dat vijf minuten voor de begrotingsbehandeling gebeurt of dat we dat iets
eerder kunnen verwachten.
Minister Van der Steur: Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen is
afgesproken dat de Minister van Financiën en ikzelf voorafgaand aan de
behandeling van de begroting van V en J met een brief zullen komen naar
aanleiding van de hierover gemaakte opmerkingen; dat is later bevestigd
in de Algemene Financiële Beschouwingen. In die brief zullen wij de
eventuele risico’s in de begroting behandelen. Ook zullen wij bezien of
daar oplossingen voor nodig zijn. Ik zal er uiteraard voor zorgen dat die
brief de Kamer tijdig bereikt. Ik doe mijn best om ervoor te zorgen dat die
brief in ieder geval een week van tevoren bij de Kamer is.
Hieraan voeg ik toe dat de Kamer op korte termijn op een aantal terreinen
nader zal worden geïnformeerd. In november zal de Kamer de contourennota over de kwaliteit van de opsporing ontvangen, die is toegezegd in
het kader van de herijking van de Nationale Politie. De uitkomsten van de
pilot rechtsbijstand in het kader van ZSM zal de Kamer ook in november
ontvangen. In het kader van VPS zal de Kamer in december nog nader
worden geïnformeerd over de ontwikkeling van een doelstelling voor de
doorlooptijden van strafzaken, waar mevrouw Swinkels naar vroeg, de
executie, digitalisering en het wetgevingsprogramma VPS.
Ik kom nu bij negen onderwerpen die de Kamer heeft aangedragen: de
voortgang van Versterking prestaties in de strafrechtketen, de reactie op
het rapport Beschikt en gewogen van de procureur-generaal, voetbal en
veiligheid – dat is een onderwerp waarover ik als groot liefhebber graag
met de Kamer spreek; dat zeg ik met een glimlach, omdat de leden weten
dat ik, misschien ten onrechte, de afgelopen jaren niet vaak op de tribune
te vinden ben geweest, maar de Staatssecretaris haalt dat ruimschoots in
– de Bulgarenfraude, het onderwerp jeugd, tappen, de zelfmelders, de Wet
bewaarplicht telecommunicatiegegevens en een aantal overige aspecten.
Langs die lijnen zal ik de beantwoording vormgeven.
Ik begin met de specifieke vragen over de voortgang van Versterking
prestaties in de strafrechtketen. De heer Van Nispen stelde vragen over de
rechtsbijstand. Daarover zal de Kamer separaat worden geïnformeerd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

16

zodra die pilots zijn afgerond. Sorry, de pilots zijn afgerond en de
evaluatie hebben we ook. Die zal ik met een kabinetsreactie naar de
Kamer zenden. Zoals ik zojuist al zei, zal dat in november plaatsvinden.
De heer Van Nispen (SP): Allereerst vind ik «in november» een beetje
een gekke formulering. We zitten al in november. Ik ben benieuwd of dit
nog voor de begrotingsbehandeling zal plaatsvinden of niet. Daarnaast
weten we, ook los van die pilots, al heel lang dat het gewoon schort aan
rechtsbijstand bij ZSM-zaken, bij de OM-strafbeschikkingen. Ik vind die
pilots interessant, ik wil de evaluatie zo snel mogelijk zien en ik wil ook de
kabinetsreactie lezen, maar ook los van die pilots kunnen we hier gewoon
uitspreken dat we dit belangrijk vinden. Het OM en de advocatuur hebben
hierop aangedrongen. Die rechtsbijstand had al twee jaar geleden, toen
we begonnen met ZSM, geregeld moeten zijn. Nu zitten we nog te
wachten op pilots. Die zijn afgerond, maar de inhoud kennen we nog niet.
Het is nog steeds niet geregeld. Ik wil vandaag eigenlijk meer horen van
de Minister. Welke concrete stappen gaan er nu gezet worden? Waar gaat
het geld vandaan komen? Wat moet er bij de politie nog gebeuren voor
het inrichten van verhoorkamers en voor de communicatie met de Raad
voor Rechtsbijstand? Er zijn heel veel praktische problemen. Wanneer
horen we hier inhoudelijk meer over? Dat kan ook los van die pilots, want
dit had allang geregeld moeten zijn.
Minister Van der Steur: Die vragen zal ik beantwoorden in de brief die ik
naar de Kamer zal sturen. Die brief zal ik, als het mij lukt – ik zeg het
gewoon zoals het is, want er moet nog veel meer naar de Kamer voor de
begrotingsbehandeling – voor de begrotingsbehandeling sturen. Ik zal
daar mijn uiterste best voor doen. Voor de goede orde: ook in de huidige
ZSM-aanpak heeft iedere aangehouden verdachte recht op consultatie van
een raadsman, voorafgaand aan het eerste verhoor door de politie. Die
consultatiebijstand is voor de verdachte kosteloos. Dat geldt ongeacht de
werkwijze die de politie en het Openbaar Ministerie hanteren, dus ook als
een zaak via de ZSM-werkwijze wordt afgehandeld. Bij de pilots met
ZSM-rechtsbijstand is een intensievere vorm van rechtsbijstand beproefd.
Daarbij kregen verdachten standaard een eerste gesprek met een
advocaat. Afstand doen van de rechtsbijstand was in die pilots alleen
mogelijk ten overstaan van een advocaat. Zoals ik al zei, is het eindrapport
opgeleverd. Ik zal dat snel naar de Kamer sturen. Dan zal ik het debat
daarover graag met de Kamer voeren. Ik zal daarbij ook inzicht geven in
de beleidsvoornemens die het kabinet naar aanleiding van ZSM heeft.
De heer Van Nispen (SP): Dat vind ik heel teleurstellend, want we zijn al
zo lang met ZSM bezig en de roep vanuit het Openbaar Ministerie, de
advocatuur en de Kamer dat er meer moet gebeuren met de rechtsbijstand, klinkt al zo lang. We zitten hier nog steeds te wachten. Als het lukt,
krijgen we voor de begrotingsbehandeling meer informatie. Ook op grond
van Europese regels had dit allang geregeld moeten zijn. We weten dat de
verhoorbijstand eraan zit te komen. De verplichte implementatie daarvan
vindt volgens mij in november 2016 plaats. Vanaf dat moment kunnen
mensen daar rechtstreeks aanspraak op maken. Het is ook volstrekt
evident dat in die pilots is geregeld dat mensen pas afstand van hun recht
op een advocaat kunnen doen nadat zij met een advocaat hebben
gesproken. Hoe weet je waar je afstand van doet als je niet geïnformeerd
bent over de rechten? Er moeten nog zoveel praktische zaken gebeuren. Ik
vind het een heel slecht idee als we daarover pas bij de begrotingsbehandeling kunnen doorspreken of als we mogelijk zelfs dat niet kunnen doen
omdat we de informatie dan nog niet hebben. Ik spoor de Minister er dus
echt toe aan om daar op kortere termijn, vanaf vandaag of morgen, werk
van te maken in gesprekken met de advocatuur, de politie en het
Openbaar Ministerie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

17

Minister Van der Steur: Die aansporing neem ik graag ter harte. Ik heb al
gezegd wat ik heb gezegd over de informatievoorziening aan de Kamer,
maar ik wil de heer Van Nispen er wel op wijzen dat rechtsbijstand juist bij
ZSM allang is geregeld. Er is alleen gekeken naar de vraag hoe we dat nog
beter en intensiever kunnen doen. De implementatie van het Salduz-arrest
staat daar los van, want in heel veel gevallen heeft een verdachte
helemaal geen belang bij ZSM-bijstand, omdat dat in een aantal gevallen
alleen betekent dat het allemaal veel langer duurt; volgens mij heb ik dat
nog als Kamerlid besproken met het OM, dat daar ook informatie over
heeft gegeven. De beschikbaarheid is er echter altijd al geweest. De vraag
van nu is of dat efficiënter en beter kan. Die vraag hebben we onderzocht
in pilots. Natuurlijk is er ongeduld, ook bij de heer Van Nispen, maar ik
vind wel dat we dat debat op een zorgvuldige wijze moeten voeren. Ik heb
al gezegd dat ik mijn best doe om voor de begrotingsbehandeling die
evaluatie met een reactie naar de Kamer te sturen.
De heer Van Nispen vroeg of het toenemende aantal vrijspraken samenhangt met de bezuinigingen op het Openbaar Ministerie en de reorganisatie van de politie. Naar aanleiding van het artikel waarnaar de heer Van
Nispen verwees, heeft mevrouw Helder van de PVV-fractie Kamervragen
gesteld. Die vragen zal ik zo snel mogelijk behandelen. Ik voeg daar in de
richting van mevrouw Helder meteen aan toe dat ik bij die beantwoording
haar vragen over de overige beslissingen zal meenemen, zodat zij een
compleet beeld krijgt. Ik zeg toe dat die vragen in ieder geval voor de
begrotingsbehandeling zullen worden beantwoord. Daarmee heb ik ook
antwoord gegeven op de vragen die mevrouw Helder hierover heeft
gesteld.
Mevrouw Swinkels van D66 vroeg hoe zichtbaar de versterking van de
strafrechtketen is. Zoals uit de VPS-rapportages blijkt wordt in alle fasen
van de keten gewerkt aan verbetering. Dat zijn allemaal maatregelen die,
veelal niet direct maar wel op termijn, zichtbare resultaten laten zien. We
meten dat door middel van de strafrechtketenmonitor. De laatste versie
daarvan is in september naar de Kamer gezonden; daar vroeg mevrouw
Swinkels ook naar.
Mevrouw Swinkels vroeg vervolgens wanneer de visie op de informatievoorziening gereed is. Die visie zal de Kamer nog dit kalenderjaar
ontvangen.
Mevrouw Swinkels vroeg ook wanneer het ophelderingspercentage
omhooggaat. Zoals gezegd wordt in alle fasen van de keten gewerkt aan
verbeteringen. Ophelderingspercentages zijn heel lastig te beïnvloeden,
maar ik verwacht dat alle verbeteringen op termijn zullen leiden tot een
hoger percentage. Via de strafrechtketenmonitor meet ik dat percentage;
daar wordt de Kamer ook over geïnformeerd.
De heer Oskam vroeg waarom op basis van het kwantitatieve onderzoek
van het WODC geen doelstelling wordt vastgesteld voor de uitstroom van
strafzaken. Dat heeft een aantal redenen. Er is bijvoorbeeld een enorme
hoeveelheid maatregelen genomen om de behandeling van zaken te
verbeteren en te versnellen, zoals ZSM, de Taskforce OM-ZM en de
digitalisering. Voor een deel zijn die maatregelen al uitgevoerd en voor
een deel zijn zij nog gepland. Ik zal de effecten van deze maatregelen
meten door de zaken die in 2016 de keten instromen, twee jaar lang
nauwgezet te volgen. Ik verwacht dat uit deze meting zal blijken dat het
percentage zaken dat binnen die twee jaar is uitgestroomd of in uitvoering
is in de executiefase, hoger zal zijn dan het percentage dat uit het
onderzoek van het WODC naar voren kwam; dat was 97,3. Ik wil daar
aandacht voor vragen, omdat een buitenstaander die dit algemeen
overleg zou volgen, misschien wel het gevoel zou kunnen krijgen dat dat
percentage 10 was. Het WODC heeft vastgesteld dat 93,7% binnen twee
jaar uitstroomt of in de executiefase wordt uitgevoerd. We mogen
vaststellen dat dit een zeer hoog percentage is, ook in Europees verband.
Dat wil niet zeggen dat we niet de ambitie hebben om het te verbeteren;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

18

de verbetering van die 93,7% is duidelijk mijn ambitie. Daarom is het niet
nodig om een concrete doelstelling vast te stellen, ook omdat ik me
realiseer dat de strafrechtketen juist door al die verbeteringsmaatregelen
onder druk staat. Ik heb wel aangekondigd dat ik een doelstelling op het
gebied van de doorlooptijden van de rechtbankzaken zal vaststellen. Ik
ben in overleg met de ketenorganisaties over de ontwikkeling van
zogenaamde ketenprestatie-indicatoren. Ik zal de Kamer in december
daarover informeren, in het kader van de VPS-voortgang.
De heer Oskam (CDA): Ik blijf dit lastig vinden. Ik begrijp dat de Minister
zegt dat er een aantal verbetervoorstellen en -plannen zijn, dat we gaan
bekijken hoe alles loopt en dat we het allemaal gaan evalueren. Maar het
is toch vooral de Kamer die moet bekijken of alles goed loopt. Wij geven
namelijk heel veel geld uit aan Veiligheid en Justitie. De Rekenkamer heeft
in het verleden al gezegd dat het niet deugt en eigenlijk zegt ze dat nu
weer. Ze waarschuwt ons om ervoor te zorgen dat het concreter wordt. De
Minister heeft ambitie, dus laat hij deze ambitie dan uitspreken; en niet
alleen met woorden maar ook met getallen. Ik wil de Minister voorhouden
dat dit echt een belangrijke taak is. We kunnen er wel weer tijdens de
begrotingsbehandeling over komen te spreken, maar dat wordt dan een
heel vervelende begrotingsbehandeling.
Minister Van der Steur: Het is aan de heer Oskam om te bepalen wat hij
bij de begrotingsbehandeling aan de orde wil stellen. Ik herhaal maar
even wat ik net heb gezegd. Ik heb een doelstelling aangekondigd op het
gebied van de doorlooptijden van rechtbankzaken. Die zal ook beschikbaar
worden. Alles wordt gemeten. De heer Oskam wil dat meten kennelijk
controleren. Ik vind dat het altijd beter moet dan het gaat, maar 93,7% is al
een heel goed resultaat. Ik begrijp en deel de ambitie van de heer Oskam,
maar ik vind ook dat we realistisch moeten zijn. De rechterlijke macht, het
Openbaar Ministerie en de Nationale Politie zijn met elkaar bezig aan een
enorme verbeterslag. Ik vind dat we deze drie organisaties de gelegenheid
daartoe moeten bieden en hen niet moeten vastbinden aan allerlei cijfers
die ze zouden moeten halen. Ik vind de processen op dit moment
belangrijker dan het resultaat. Ik ben het overigens geheel eens met de
heer Oskam dat dat resultaat nooit lager mag worden dan wat het nu is.
De heer Oskam (CDA): Die processen moeten tot een beter resultaat
leiden; daarover zijn we het eens. Iedereen wil een beter resultaat, maar
alles hangt wel met alles samen. Ik breng even in herinnering wat de heer
Van Nispen net zei over het vergoedingensysteem voor de rechtspraak. De
rechtspraak moet van tevoren weten hoeveel geld er binnenkomt. Zij
moet dus met het Openbaar Ministerie afspraken maken over het aantal
strafzaken. Zolang wij dit bekostigingssysteem houden, blijft dat
ingewikkeld. We moeten toch kunnen meten en afspreken hoe de dingen
gaan? Het zou anders zijn als de Minister zei dat de rechters in Nederland
het maar met een bepaald bedrag moesten doen. Rechtbankpresidenten
kunnen rechters nu niet ontslaan omdat er tijdelijk minder werk is,
behalve de plaatsvervangers. Ik denk daarom dat het ook voor de keten
belangrijk is om te weten waar men aan wordt gehouden. Dat is ook
belangrijk voor de Kamer, dus ik blijf bij mijn punt.
Minister Van der Steur: Daar heb ik goed nota van genomen, maar ik
heb hierover gezegd wat ik heb gezegd.
Mevrouw Helder vroeg naar de overschrijding van de redelijke termijn. In
het algemeen overleg van 1 april van dit jaar heb ik al toegezegd dat ik
zou bezien hoe de Kamer periodiek kan worden geïnformeerd over dit
percentage. Als ik het wel heb, heb ik de Kamer ook geschreven dat ik dit
percentage vanaf 2015 in het jaarverslag van de Hoge Raad zal
meenemen. Mevrouw Helder vroeg verder of de redelijke termijnen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

19

rechtbanken en hoven inzichtelijk kunnen worden gemaakt. Ik zal het
antwoord op deze vraag in de tweede termijn geven.
De leden Recourt en Swinkels vroegen naar het terugdringen van het
aantal processen-verbaal die tussen de politie en het Openbaar Ministerie
retour worden gestuurd. In goed Nederlands noemen we dat «rework».
De politie en het Openbaar Ministerie hebben in het kader van het
terugdringen van dat fenomeen het initiatief genomen om met een aantal
duo’s te gaan werken. In dit samenwerkingstraject van eenheden en
parketten wordt momenteel gewerkt aan een landelijke standaard voor
processen-verbaal. Meer in brede zin werkt mijn departement ook aan de
verbetering van het gehele aangifteproces. In dat kader worden een aantal
maatregelen genomen. Ten eerste organiseren we uniforme aangiftevoorzieningen, waarbij op een passende manier aangifte kan worden gedaan.
We verhogen de kennis en expertise van de politiemedewerkers die de
aangiften opnemen, wat overigens beleid is dat al eerder is ingezet naar
aanleiding van een rapport waarin werd vastgesteld dat de processenverbaal niet in alle gevallen aan de juiste kwaliteitseisen voldeden. Verder
wordt voorzien in een terugkoppeling naar de aangevers. Het is namelijk
belangrijk als mensen kunnen weten wat er met hun aangifte is gebeurd.
Tegelijkertijd wordt er gewerkt aan de uniformering van de organisatie
van de weging, selectie en overdracht van de aangifte: met welke aangifte
kun je iets, met welke niet? Ook worden in overleg met het Openbaar
Ministerie duidelijke regels gesteld voor het opnemen en afhandelen van
aangiften. Dit is allemaal nu nog gaande, en wel in combinatie met de
verkeerstorens. Als een proces-verbaal of dossier niet compleet is, moet
er immers voor worden gezorgd dat er geen zittingscapaciteit wordt
ingeruimd, zodat de zittingszalen effectiever kunnen worden benut.
Mevrouw Swinkels vroeg ook nog naar de herijkingsstukken. Er is
opgemerkt dat er een nadere verkenning komt van de kwaliteit van de
opsporing, in de zogenaamde Contourennota. De heer Van Nispen vroeg
hier ook naar, naar aanleiding van een uitgelekt werkdocument. Ik heb al
gezegd dat ik deze Contourennota in november naar de Kamer zal sturen.
Zij geeft een eerste analyse van de opsporing en schetst een aantal
maatregelen voor de korte termijn. Ik had al eerder aangekondigd dat ik in
mei 2016 zal komen met een uitgewerkt plan hiervoor. Wat binnen de
budgettaire kaders en binnen de kaders van het Inrichtingsplan Nationale
Politie mogelijk is, wordt natuurlijk opgepakt en gedaan. Zo worden de
beoogde 600 fte aan zijinstromers, de verbetering van de intake en service
bij de aangifte en de processen-verbaal bijvoorbeeld gewoon opgepakt in
het kader van de bestaande afspraken.
Ik kom nu bij het rapport «Beschikt en Gewogen» van de procureurgeneraal van de Hoge Raad. In algemene zin merk ik op dat de centrale
conclusie van het rapport van de procureur-generaal is dat er bij het
naleven van de wettelijke bepalingen vrijwel geen onregelmatigheden zijn
geconstateerd, dat er geen strafbeschikkingen zijn uitgevaardigd voor
strafbare feiten die het Openbaar Ministerie niet op een dergelijke wijze
had mogen afdoen en dat er geen ontoelaatbare sancties zijn opgelegd.
Terecht hebben een aantal woordvoerders naar voren gebracht dat het
rapport zeer relevante aanknopingspunten geeft voor de verbetering van
het uitvaardigen van strafbeschikkingen. Daarmee is het rapport een
waardevolle aanvulling op het bestaande kwaliteitsinstrumentarium van
het Openbaar Ministerie. In februari van dit jaar heeft de Kamer de
kabinetsreactie ontvangen waarin maatregelen staan beschreven die de
uitvoeringspraktijk zullen verbeteren, onder andere op het gebied van de
reproduceerbaarheid van bewijzen, en de kwaliteit van de beslissingen en
de onderliggende dossiers. Die punten kwamen destijds naar voren. Ook
in het veranderprogramma OM 2020 neemt de kwaliteit een prominente
plaats in. Een aantal van de bevindingen van de procureur-generaal kan
daarom worden meegenomen in de reeds lopende kwaliteitstrajecten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

20

Mevrouw Helder vroeg hoe het zit met het identificeren van verdachten bij
strafbeschikkingen. Het spreekt voor zich dat de identiteitsvaststelling de
primaire verantwoordelijkheid is van de politie. Daarom investeert de
politie in ID-zuilen, waarmee verdachten kunnen worden geïdentificeerd,
gecontroleerd en geregistreerd. Op die manier staat hun identiteit vast en
worden fouten in het vervolg van het strafrechtelijke traject voorkomen.
Daarnaast is eind 2014 het programma MEOS (Mobiel Effectiever Op
Straat) gestart, waarover overigens vanmorgen in de media nog werd
gerapporteerd. Dat programma voorziet in de identificatie van verdachten
via de smartphone van de politiemedewerker. De uitrol daarvan is nu in
volle gang. Het Openbaar Ministerie verifieert op zijn beurt in alle gevallen
de identiteit van de verdachte. Het zal alleen een afdoeningsbeslissing
nemen indien uit het dossier blijkt dat de identiteit van een verdachte op
de juiste wijze is vastgesteld en alle daarvoor benodigde gegevens in het
dossier aanwezig zijn.
De heer Van Nispen vroeg wanneer we de evaluatie van de Wet
OM-afdoening kunnen verwachten. De start van de evaluatie staat
gepland voor 2016 en de evaluatie zal de gehele wet beslaan. In de
tweede termijn zal ik de verwachte datum van de afronding noemen.
Mevrouw Helder (PVV): De Minister schetst hoe de politie zou moeten
identificeren en hoe het Openbaar Ministerie dat zou moeten controleren,
maar dat wist ik al. Daarom had ik ook gevraagd waarom de Nationale
Politie het juist niet in alle gevallen conform het protocol doet en waarom
het Openbaar Ministerie dit niet voldoende controleert. De brief gaf
aanleiding tot deze vraag. Verder vroeg ik wanneer die aanbevelingen
moeten zijn opgevolgd en of daar een tijdpad of deadline aan is
verbonden.
Minister Van der Steur: Het spreekt voor zich dat de identificatie van de
verdachte een essentieel onderdeel is van het proces. Ik zal bij de politie
en het Openbaar Ministerie hiernaar vragen en hen hier nog eens op
aanspreken. Ik denk dat het goed is als ik de Kamer in de eerstvolgende
rapportage hiervan een terugkoppeling geef met de stand van zaken. In
het voorjaar zullen we in het kader van de reguliere rapportage de Kamer
nader rapporteren over de verbetering van het identificatieproces. Dit kan
als toezegging worden genoteerd.
De heer Van Nispen (SP): Graag een heel korte precisering van de
evaluatie van de Wet OM-afdoening op het punt van de strafbeschikking.
De Minister zegt dat die evaluatie de gehele wet omvat. Ik vroeg de
Minister specifiek of de verzetprocedure daar ook deel van uitmaakt,
waardoor we kunnen nagaan of in zaken waarin het OM tot een strafbeschikking is gekomen de rechter uiteindelijk ook tot een veroordeling
komt. Dat vind ik relevant in het licht van het rapport Beschikt en
Gewogen.
Minister Van der Steur: Dat begrijp ik. Ik zal dit navragen en hierop in de
tweede termijn terugkomen.
De heer Recourt (PvdA): Ik ben zuinig en houd het wederom bij slechts
één interruptie, en wel over het identificeren op straat door de politie. De
Minister vertelde over de plannen. Op internet heb ik gelezen dat men zich
grote zorgen maakt over de veiligheid: «een feest voor hackers», zo stond
er letterlijk. Kan de Minister garanderen dat dit pas gebeurt als het echt
veilig is?
Minister Van der Steur: De uitrol vindt nu plaats. Misschien is het goed
om naar aanleiding van het bericht van vanmorgen in een brief aan de
Kamer aan te geven welke maatregelen de politie heeft genomen om zo’n
hackersfeest te verstoren. Ik kan niet garanderen dat het 100% veilig zal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

21

zijn, want 100% veiligheid bestaat helaas niet, en zeker niet op ICT-gebied.
Ik zal de Kamer dus informeren over de genomen maatregelen op dit
punt.
Ik ga verder over voetbal en veiligheid. Laat ik vooropstellen dat ik de
aangescherpte Voetbalwet niet al te lang geleden van de steun van de
Eerste Kamer heb kunnen voorzien. Mijn hartelijke dank aan alle partijen
die deze wet hebben gesteund; in mijn herinnering bijna alle partijen of
misschien wel allemaal. We hebben daardoor heel veel instrumenten om
mensen aan te pakken die over de schreef zijn gegaan en om hen uit het
voetbal te weren. Het WODC-onderzoek naar de effectiviteit van maatregelen om voetbal veiliger te maken bevestigt dat er voldoende juridische,
organisatorische en andere instrumenten zijn om hooligans te weren,
maar dat er capaciteit, lef en daadkracht bij alle partners nodig is. Ik zou
daar zelf nog samenwerking tussen de partners aan willen toevoegen. Het
kaf kan namelijk alleen van het koren worden gescheiden als alle partners
de handen ineenslaan en stevig doorpakken. Dat vergt een integrale
aanpak en een optimale mix van civielrechtelijke, strafrechtelijke en
bestuursrechtelijke maatregelen. Op al die fronten moet er stevig worden
doorgepakt. De landelijke voetbal- en veiligheidspartners zijn verenigd in
de Regiegroep Voetbal en Veiligheid. Ik denk dat de meeste leden het wel
weten, maar ik zeg het toch maar even: dat zijn de KNVB, het Openbaar
Ministerie, de politie, de gemeenten, het Auditteam Voetbal en Veiligheid
en het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Allen constateren dat er in de
afgelopen jaren voortgang is geboekt, maar dat er nog te weinig is
gebeurd om het kaf daadwerkelijk van het koren gescheiden te houden.
Daarom zullen zij hier in de komende jaren extra in investeren, onder
meer door het creëren van best practices en pilots. Tot mijn grote vreugde
kan ik berichten dat er heel veel positieve en enthousiaste reacties zijn
gekomen op de gedachte van die pilots en dat een aantal gemeenten daar
echt aan gaat meewerken. Ik heb dit allemaal beschreven in de brief van
27 augustus jongstleden. De persoonsgerichte aanpak is een van de
speerpunten en het onderwerp waarvoor in de komende tijd flinke
stappen moeten worden gezet. De leden Van Dekken en Marcouch van de
PvdA hebben vragen gesteld over de specifieke situatie bij FC Utrecht en
Ajax. Ik laat mij momenteel door de verschillende partijen informeren en
zal de Kamer in het kader van de beantwoording over deze specifieke
kwestie nader informeren. Het moge echter helder zijn dat het de
bevoegdheid van de burgemeester is om hierbij passende maatregelen te
nemen. Misschien is het goed om hiervoor nog eens even te kijken naar
de gelaagdheid in de verantwoordelijkheid voor de veiligheid in het
voetbal. Hierbij spelen heel veel partners samen. De KNVB, maar zeker
ook om de voetbalclubs zelf moeten daartoe allerlei maatregelen nemen.
Dat geldt ook voor het Openbaar Ministerie en de politie, maar zeker ook
voor de gemeenten. En uiteindelijk ook voor mijn ministerie, als dat
bijvoorbeeld nodig is voor wetgeving.
De heer Van Nispen herhaalde een vraag die uitgebreid aan de orde is
geweest bij de Voetbalwet, althans in de Eerste Kamer; de behandeling in
de Tweede Kamer heb ikzelf namelijk niet gedaan. De vraag was: hoe zit
het met het uitreisverbod? Die vraag was actueel naar aanleiding van de
gebeurtenissen in Rome. Er is een uitgebreid instrumentarium om het
relschoppers zo lastig mogelijk te maken om problemen in het buitenland
te veroorzaken. Voor uitwedstrijden buiten Nederland kan de KNVB
landelijke stadionverboden opleggen, die gelden voor alle voetbalwedstrijden in binnen- en buitenland waaraan een Nederlandse betaaldvoetbalorganisatie deelneemt. In dat geval mag de ordeverstoorder bij een
buitenlandse wedstrijd niet het stadion in. De strafrechter kan personen
een meldplicht en een locatiegebod opleggen voor alle wedstrijden van
een betaaldvoetbalclub in binnen- en buitenland. Daardoor wordt het voor
deze personen feitelijk onmogelijk om uit te reizen. Ook vindt er in
internationaal verband, tussen de National Football Information Points,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

22

informatie-uitwisseling plaats over supporters die meereizen naar
uitwedstrijden. Eventueel meegereisde hooligans kunnen zo tijdig worden
gesignaleerd, zodat hun de toegang tot het stadion kan worden ontzegd.
Ook de lokale autoriteit in het land kan maatregelen nemen om deze
personen te weren uit gebieden in de speelstad.
De heer Van Nispen vroeg verder of er wordt gewerkt met slimme
camera’s en of de Minister bereid is om het voortouw te nemen bij de
inzet daarvan. Het is heel helder dat hoogkwalitatieve camera’s een
belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het aanpakken van relschoppers
in het stadion, maar het is natuurlijk maar één maatregel in een palet van
veel meer maatregelen waarbij alle partners de handen ineenslaan. Op dit
moment zijn diverse voetbalclubs bezig om hun camera’s te verbeteren en
te vernieuwen. Clubs maken natuurlijk zelf de afweging of de kosten van
die geavanceerde camerasystemen opwegen tegen de verwachte
opbrengst. Het moge helder zijn dat hoe beter de camera-informatie is,
hoe makkelijker het wordt voor de politie en het Openbaar Ministerie, en
daarvóór al voor de clubs zelf, om maatregelen tegen de betrokkenen te
kunnen nemen.
De heer Oskam vroeg wat er is gedaan bij de spreekkoren tijdens de
wedstrijd van FC Utrecht tegen FC Twente. Ik ga niet herhalen waar het
destijds over ging. Toen de spreekkoren werden gehoord, is geprobeerd
om deze zo veel mogelijk met de stadionspeaker te overstemmen. Na
afloop heeft de voorzitter van FC Utrecht de spreekkoren scherp veroordeeld, wat niemand kan zijn ontgaan. Er is een onderzoek gestart om de
aanstichters te achterhalen. Naar ik heb begrepen hebben drie personen
inmiddels een stadionverbod opgelegd gekregen. De KNVB draagt alle
beschikbare informatie en verklaringen rond dit incident over aan de
onafhankelijke aanklager betaald voetbal. Deze aanklager besluit op basis
daarvan of er een onderzoek wordt gestart naar het optreden van de club
bij dit incident. Als er aangifte wordt gedaan zal het Openbaar Ministerie
onderzoeken of er sprake is geweest van discriminatie is of van strafbare
belediging en of er tot vervolging kan worden overgegaan.
De heer Oskam sloeg aan op de brief waarin ik aangaf dat er op basis van
de bij gemeenten opgehaalde informatie op dit moment nog geen groot
enthousiasme valt te bespeuren over de digitale meldplicht. Hij vroeg mij
of ik die opnieuw onder de aandacht wilde brengen. Ik heb daar geen
enkel bezwaar tegen en zal dat graag doen. Binnen de G4 wordt al
bekeken op welke manier de mogelijkheden van de aangescherpte wet
optimaal kunnen worden geïmplementeerd. Ik neem dit dus graag op mij.
De heer Oskam vroeg verder of de Minister bereid is om vaart te zetten
achter het Voetbal Volg Systeem. Dit wordt meegenomen binnen de
ICT-reorganisatie van de Nationale Politie. Tot die tijd blijven de clubs, de
politie en het Openbaar Ministerie het oude systeem gebruiken. Na de
vernieuwing kunnen ook gemeenten van dat voetbalvolgsysteem
gebruikmaken, wat de heer Oskam suggereerde.
De heer Van Oosten (VVD): Ik heb nog een vraag naar aanleiding van de
beantwoording van de Minister van onder meer mijn eigen vragen. De
Minister zegt dat er met de nieuwe Voetbalwet genoeg instrumenten zijn.
Het WODC bevestigt dat. Toch zijn lef, daadkracht en samenwerking
noodzakelijk. Ziet de Minister daarbij voor zichzelf een rol weggelegd?
Minister Van der Steur: Jazeker, en dat was precies het onderwerp van
de brief van 27 augustus. Ik ben met al die partijen aan tafel gegaan om
juist daarvoor te zorgen. Laat ik nog een keer helder zeggen dat het
uitgangspunt moet zijn dat de gewone voetbalsupporter en -liefhebber
met zoon of dochter en met of zonder echtgenote of echtgenoot, zonder
ellende naar voetbalwedstrijden moeten kunnen gaan en daarvan moeten
kunnen genieten. Daar zijn die namelijk voor, dus dat is het doel. Ik
bevestig daarmee de opmerkingen hierover van de heer Van Oosten en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

23

heer Oskam. Voor dat doel hebben we de handen ineengeslagen, om
ervoor te kunnen zorgen dat we die situatie met elkaar kunnen bereiken.
Dat is dus de inzet in de brief van 27 augustus. Ik teken hierbij aan dat de
samenwerking nog steeds beter kan. Ik zal me daarvoor blijven inzetten,
ook in het kader van de Regiegroep Voetbal en Veiligheid. Dat is namelijk
precies de plek waar die samenwerking en verbeteringen kunnen
plaatsvinden.
De heer Van Oosten (VVD): Met dat laatste ben ik gelukkig. Ik beschouw
het maar min of meer als een toezegging. De brief van de Minister dateert
namelijk van 27 augustus. Nadien hebben ons echter de berichten bereikt
over FC Utrecht tegen Ajax. Daarna heeft de KNVB zich tot mij gewend en
bracht hij ter voorbereiding van dit AO onder andere het punt op van de
digitale meldplicht. Collega Oskam gaf dit al aan. Met andere woorden, er
valt nog heel veel te overleggen over de praktische uitwerking van de
Voetbalwet, juist om het doel na te kunnen streven waar de Minister zo’n
groot voorstander van is: namelijk dat iedereen samen met wie hem
goeddunkt gewoon naar een voetbalwedstrijd kan gaan kijken.
Minister Van der Steur: Ik ben het daar geheel mee eens. De partijen
kunnen daar onderling ook heel veel aan doen. Zij hebben daar de
Minister niet voor nodig. De KNVB en de betaaldvoetbalclubs kunnen met
de gemeenten gewoon goede afspraken maken. In veel gevallen gebeurt
dat ook. De KNVB kan daarbij een rol vervullen. De lokale driehoek kan de
politie daarbij ondersteunen. De politie kan daarover afspraken maken
met het OM. Ik vind dat dat allemaal moet gebeuren. Het is precies het
idee van de regiegroep om dat te stimuleren. Ik zal dat blijven doen.
Ik kom nu bij de Bulgarenfraude. In beginsel moeten bij een schorsing van
voorlopige hechtenis alle reisdocumenten worden ingenomen. Dat kan als
bijzondere voorwaarde worden opgelegd bij de schorsing van voorlopige
hechtenis. Ter geruststelling van de heer Van Oosten kan ik melden dat
het Openbaar Ministerie en de rechtspraak al maatregelen hebben
getroffen om dit extra onder de aandacht te brengen. Ik ben het eens met
de heer Van Oosten dat dat wel moet gebeuren. Het is nodig dat men dit
weer scherp op het netvlies gaat krijgen.
De heer Van Oosten vroeg ook welke maatregelen er inmiddels zijn
genomen naar aanleiding van de brief die ik over deze zaak in juni heb
gestuurd. Ten aanzien van het Openbaar Ministerie is via de landelijke
vergadering van rechercheofficieren aandacht gevraagd voor deze
problematiek. Ook is de parketten verzocht om hier alerter op te zijn. Ten
aanzien van de rechtspraak is in juni jongstleden binnen de landelijk
expertgroep van rechter-commissarissen afgesproken om bij schorsing
van voorlopige hechtenis een uniforme formulering te gebruiken, waarin
expliciet tot uitdrukking komt dat het gaat om het inleveren van álle
reisbescheiden, voor zover daartoe natuurlijk aanleiding bestaat.
Mevrouw Helder vroeg ook naar het innemen van reisdocumenten.
Reisdocumenten worden ingenomen bij de penitentiaire inrichting waar
de verdachte in voorlopige hechtenis zit. Ook bij schorsing worden daar
alle reisbescheiden ingenomen. Dat had in die casus ook zo gemoeten,
ware het niet dat alleen het Nederlandse paspoort was ingenomen en niet
ook het Turkse, waardoor de mogelijkheid ontstond om toch te vertrekken.
Mevrouw Helder vroeg verder welke actie is ondernomen in het kader van
de tenuitvoerlegging van de straf in Turkije. Terecht stelde zij vast dat,
gegeven het feit dat Turkije geen mensen uitlevert, de enige mogelijkheid
is dat de straf in Turkije ten uitvoer wordt gelegd. Het spreekt voor zich dat
alles in het werk zal worden gesteld om zeker te stellen dat deze uitspraak
niet zonder gevolgen zal zijn voor de betrokkene. De Turkse autoriteiten
leveren geen eigen onderdanen uit. Zodra een veroordeling onherroepelijk is, kunnen wij hun verzoeken om de straf in Turkije ten uitvoer te
leggen. Een verzoek met die strekking zal aan de Turkse autoriteiten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

24

worden gedaan. In dat geval zal de Turkse rechtbank op basis van de
Nederlandse bewezenverklaring tot een strafoplegging moeten komen,
waarna de straftenuitvoerlegging in Turkije kan plaatsvinden. Op dit
moment is tegen de veroordeling hoger beroep ingesteld, dus er is nog
geen sprake van een onherroepelijke zaak. Daarom is een dergelijk
verzoek nog niet gedaan.
Ik kom nu te spreken over het onderwerp jeugd. De heer Recourt vroeg of
ik ervoor kan zorgen dat minderjarigen maximaal drie dagen in een
politiecel verblijven. Over de verblijfsduur van minderjarigen in politiecellen adviseert ook Defence for Children de maximale duur van drie
dagen. Hoewel ik van mening ben dat het verblijf van minderjarigen in
politiecellen niet langer moet duren dan strikt noodzakelijk, moet men ook
niet uit het oog verliezen dat het daarbij regelmatig gaat om minderjarigen die worden verdacht van het plegen van ernstige delicten. Het
opsporingsbelang moet dan ook nadrukkelijk worden meegewogen bij de
bepaling van de feitelijke verblijfsduur van minderjarigen in politiecellen.
Ik stel voor dat ik het betoog van de heer Recourt betrek bij mijn reactie op
het rapport «Een nacht in de cel» van de Kinderombudsman. Ik denk dat
de Staatssecretaris deze brief in november zal sturen.
De heer Recourt vroeg verder of het mogelijk is om alternatieven te
ontwikkelen voor de inverzekeringstelling en het verblijf op het politiebureau. De Kinderombudsman heeft dat in zijn rapport ook aanbevolen.
Op dit moment wordt gewerkt aan de reactie op deze aanbevelingen. Deze
zal in november klaar zijn en ik zal haar in dezelfde brief meenemen. In de
wet is opgenomen dat het ondergaan van een inverzekeringstelling kan
worden aanwezen op elke daartoe geschikte plaats. Wettelijk gezien zijn er
dus alternatieven mogelijk voor die inverzekeringstelling. Een en ander zal
worden meegenomen in de brief die ik aan de Kamer zal sturen. Ik dank
de heer Recourt voor het agenderen van dit onderwerp.
De heer Recourt (PvdA): Uiteraard wachten wij met spanning op deze
brief. Ik heb echter ook gesuggereerd om dit te betrekken bij de herziening
van het Wetboek van Strafvordering en om daarin een apart onderdeel op
te nemen voor minderjarigen. Kan de Minister daar iets over zeggen?
Minister Van der Steur: We moeten de debatten over de Contourennota
en het Wetboek van Strafvordering nog voeren. Ik stel voor om dit
onderwerp bij dat debat te betrekken. In de aanloop daarnaartoe kan ik
dan bezien wat de consequenties daarvan kunnen zijn, ook gegeven het
feit dat er veelvuldig met alle betrokken partijen over die Contourennota is
gesproken en dat dit onderwerp daarbij niet aan de orde is gekomen. Ik
wil het risico vermijden dat hierdoor ruis op de lijn zou komen. Men zou
dan immers kunnen zeggen dat er weer iets is toegevoegd waarover men
niet heeft kunnen meespreken. Ik zal hier dus nog even naar kijken en stel
voor dat we dit bij de Contourennota onder ogen zien.
Ik kom nu te spreken over tappen. Het gaat daarbij specifiek over het
rapport van de Auditdienst Rijk, de ADR. Misschien is het goed als ik in de
richting van de heer Van Nispen opmerk dat de Auditdienst Rijk losstaat
van het Ministerie van Veiligheid en Justitie. De Auditdienst Rijk heeft een
zeer uitgebreid onderzoek gedaan en de Kamer heeft de rapportage
daarvan ontvangen. De belangrijke conclusie van de Auditdienst Rijk is
dat er geen aanwijzingen zijn voor het wissen van gesprekken. De
suggestie van de heer Van Nispen wordt dus niet door dit onderzoek
ondersteund. Ik hoor hem buiten de microfoon zeggen dat hij geen
suggestie heeft gedaan; hij zou hebben gezegd dat er iets kan zijn
uitgezet. Voor zoiets is er echter ook geen aanwijzing gevonden. Ik merk
hierbij op – en dat is misschien nieuw voor de heer Van Nispen – dat in de
rechtszaak tegen de verdachte politicus door de rechter een verzoek van
de verdediging is afgewezen om nader onderzoek te doen naar het wissen
van die gesprekken. Ook de rechter heeft toen dus overwogen dat het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

25

argument dat het een groot toeval is dat precies dit deel niet is
opgenomen, te mager is om op basis daarvan nader onderzoek te laten
plaatsvinden. Ik sluit mij aan bij deze bevindingen van de rechter en van
de ADR. Ik heb voldoende vertrouwen in de kwaliteit van het tapsysteem
van de Nationale Politie. Ik vrees dat we zullen moeten vaststellen dat het
om toeval is gegaan. Vervolgens is de vraag van belang welke maatregelen er zijn genomen om ervoor te zorgen dat dit niet meer kan
voorkomen. Dat staat in mijn brief. Ik heb er echt vertrouwen in dat,
gegeven de maatregelen, deze problematiek zich niet meer zal kunnen
voordoen.
Mevrouw Swinkels vroeg in dit kader naar de ervaringen met het nieuwe
protocol. Het nieuwe protocol is per 1 september geïmplementeerd. Er is
in april 2016 een interne audit voorzien. Uiteraard zal de Kamer op de
hoogte worden gesteld van de resultaten daarvan. Zoals ik de Kamer heb
bericht, zie ik vanwege het Auditdienst Rijkrapport geen aanleiding om
nader onderzoek te verrichten naar deze kwestie. Ik vind echt dat we geen
twijfels over dat rapport moeten hebben.
De heer Van Nispen (SP): Het onderzoek van de Auditdienst Rijk is
inderdaad onafhankelijk, maar dat heb ik ook niet in twijfel getrokken. Ik
heb alleen gezegd dat belangrijke vragen nog steeds onbeantwoord zijn
en dat een diepgravender onderzoek wel degelijk mogelijk is. Van Koppen
en Jacobs, dus niet de minste hoogleraren, wijzen erop dat bepaalde
vragen onbeantwoord zijn gebleven en dat bepaalde mogelijkheden nog
steeds niet zijn uitgesloten. Volgens mij moeten we die mogelijkheden wel
uit kunnen sluiten. Er is dus een nog diepgravender onderzoek mogelijk.
En vooral verbaast het me dat Minister van der Steur nu niet wil weten
wat Kamerlid Van der Steur destijds vroeg, namelijk hoe het kan dat die
back-upsystemen niet hebben gewerkt.
Minister Van der Steur: Die kwesties komen allemaal aan de orde in dat
ADR-rapport. Er is deugdelijk onderzoek gedaan. Er is geconcludeerd dat
niet kan worden vastgesteld hoe bepaalde dingen precies zijn gebeurd. Er
is ook vastgesteld dat er geen aanwijzingen zijn voor enige moedwilligheid daarachter. Ik vind dat we op enig moment moeten erkennen dat
we het nooit precies zullen weten, ook omdat dat inmiddels niet meer kan.
We moeten daarom maar genoegen nemen met het huidige onderzoek.
De heer Van Nispen (SP): Aanwijzingen vind je natuurlijk pas als je goed
zoekt. Ik doe niets af aan het onderzoek van de Auditdienst Rijk, ik stel
alleen vast dat je nog dieper kunt zoeken. Dit is uitgebreid aan de orde
gekomen in de rapportages van de deskundigen. Er is gewoon meer
onderzoek mogelijk, bijvoorbeeld door de leverancier van het systeem. Er
hangt een hele mystiek om de vraag wie dat is en wat er wel of niet op
tafel lag ten tijde van het onderzoek. We zouden hem daartoe ook kunnen
aansporen. Dit is namelijk belangrijk. Het gaat om de integriteit van onze
opsporing, om de bewijsgaring in strafzaken. Het is voor ons van cruciaal
belang dat dit integer gebeurt. Daarom willen wij gewoon alle informatie
op tafel krijgen. Hoe zat alles precies? Er is dus dieper onderzoek mogelijk
en in mijn ogen ook nodig. Ik verbaas me erover dat de Minister zegt: we
hebben eenmalig onderzoek gedaan, het is jammer dat we het nooit
helemaal zullen weten, maar we laten het daarbij.
Minister Van der Steur: Ik sluit mij aan bij hetgeen in die strafzaak is
gebeurd. Dezelfde vraag is immers aan de rechter voorgelegd. Ook hij
heeft gezegd dat voor hem de notie van toeval onvoldoende reden is voor
nader onderzoek en heeft genoegen genomen met de feiten die op tafel
lagen. Ik begrijp de onvrede en de zorg van de heer Van Nispen, die ik
overigens ook hoorde bij de heer Recourt, maar ik vind ook dat we op
enig moment moeten kunnen zeggen: het is zoals het is; we hebben er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

26

goed naar gekeken, maar op een aantal terreinen kunnen we de diepgang
die we hadden willen hebben, niet meer bereiken. Dus: is er nu wat aan de
hand? Het antwoord van de Auditdienst Rijk daarop is: naar alle
waarschijnlijkheid niet. Voor mij is dat voldoende reden om het hierbij te
laten.
De heer Recourt (PvdA): Vorige week hebben we in de Eerste Kamer een
debat gehad over het initiatiefwetsvoorstel van de collega’s Oskam,
Segers en mijzelf over de strafrechtelijke aansprakelijkheid van de
overheid. De Minister was daarbij. Het ging daarbij uitdrukkelijk over die
twee mogelijke vormen van verantwoording als er wat fout gaat: een voor
de strafrechter en een publieke. De Minister verwijst nu naar de strafrechter en sluit zich bij hem aan. Ik wil nu verwijzen naar dat debat, waarin
we het er volgens mij over eens waren dat dat twee verschillende vormen
van verantwoording zijn. Bij een publieke verantwoording kun je volgens
mij niet zeggen: de strafrechter vond het niet nodig om dit te doen, dus ik
ook niet. Ik vind het van belang dat in ieder geval in een van de twee
rapporten waar Argos mee kwam, volgens mij praktische en niet al te
moeilijke vragen worden gesteld, die echter wel leven en die nog kunnen
worden beantwoord. Ik wil me er wel bij neerleggen dat je op een
gegeven moment moet vaststellen «het is wel heel toevallig, maar het is
zo», maar dan moeten die praktische vragen wel beantwoord zijn, want
anders blijf je mist houden. Het ging toen om aan fotorolletje. Nu gaat het
om een tap. Je kunt niet alle mist wegnemen, maar doordat die vragen
niet worden beantwoord, blijft er meer mist bestaan dan nodig is. Kan de
Minister dus toch antwoord geven op die praktische vragen? In dat ene
rapport zijn dat vooral technische vragen.
Minister Van der Steur: Even voor de helderheid. Ik heb niet gezegd dat
ik het vind omdat de rechter het zegt. Ik heb gezegd: ik vind het en de
rechter vindt het ook. Ik vind dat op basis van het rapport dat er ligt. Als
de heer Recourt zegt dat een aantal praktische vragen nog nader kunnen
worden toegelicht in een brief, dan ben ik daar uiteraard toe bereid. Ik
vind echter ook dat we op enig moment moeten zeggen dat we er heel
zorgvuldig naar hebben gekeken. De onafhankelijke Auditdienst Rijk, toch
niet de minste organisatie, heeft er echt zeer zorgvuldig naar gekeken. Ik
ben bereid om die praktische vragen nog even van een toelichting te
voorzien in een brief, zonder daarbij te willen toezeggen dat ik weer een
nieuw onderzoek ga laten doen, want ik heb echt het gevoel dat dat ons
niet verder zal brengen.
Ik kom op het onderwerp zelfmelders. De heer Van Oosten en mevrouw
Helder hebben naar aanleiding hiervan gevraagd hoe het zit met de
tenuitvoerlegging van gevangenisstraffen. Zij vroegen naar de gemiddelde tijd tussen het opleggen van een straf en de tenuitvoerlegging
daarvan. Laat ik vooropstellen dat een deel van de gevangenisstraffen
uiteraard direct ten uitvoer wordt gelegd. Dat betreft de groep veroordeelden die in voorlopige hechtenis zijn. Dit is ongeveer de helft van het
aantal opgelegde vrijheidsstraffen. De overige vrijheidsstraffen kunnen
niet direct ten uitvoer worden gelegd, omdat zij pas veertien dagen na de
uitspraak van de rechter onherroepelijk zijn. Ik ben het overigens wel met
de heer Van Oosten en mevrouw Helder eens dat het streven moet zijn om
ook die straffen zo snel mogelijk ten uitvoer te leggen. De zelfmeldprocedure is voor een deel van de veroordeelden juist efficiënt. Het CJIB
beoordeelt na ontvangst van het vonnis of betrokkene in aanmerking
komt voor de zelfmeldprocedure. Het CJIB voert deze taak namens het
Openbaar Ministerie uit, zoals neergelegd in de aanwijzing van het
Openbaar Ministerie gericht op executie. De betrokkene wordt binnen drie
weken opgeroepen door de Dienst Justitiële Inrichtingen. Er zijn criteria
opgesteld om te beoordelen of iemand in aanmerking komt voor de
zelfmeldprocedure. Iemand zonder adres of iemand die zich de afgelopen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

27

maanden in een andere zaak niet heeft gemeld als zelfmelder, komt
hiervoor uiteraard niet in aanmerking. Zij worden door de politie opgepakt
en in het arrestantenregime in een centrale gevangenis geplaatst. Als het
zelfmeldtraject mislukt, gaat er altijd nog een arrestantenbevel uit.
Ik geef even de cijfers. In 2014 stroomden 2.154 zelfmelders en 25.443
arrestanten in. Dit laat zien wat de omvang van het aantal zelfmelders is in
relatie tot de mensen die in het reguliere stelsel zitten. Het systeem van
zelfmelders is efficiënt en werkt goed, naar het oordeel van mijn ministerie. Het afgelopen jaar is de zelfmeldprocedure overigens ook nog
efficiënter ingericht. Zelfmelders melden zich gemiddeld na 30 dagen.
Voorheen was dit nog 60 dagen. Er werd gevraagd naar de gemiddelde
tijd tussen de opgelegde straf en de tenuitvoerlegging. Momenteel is de
tenuitvoerlegging bij 73% van de vrijheidsstraffen binnen zes maanden
gaande of afgerond en bij 89% binnen 24 maanden. Dat zijn bemoedigende resultaten.
De heer Van Oosten en mevrouw Helder vroegen vervolgens: hoe zit het
nu met dat regime? De heer Recourt deed een heel mooie semantische
suggestie op dat punt. Hij stelde voor om het niet meer het «plusregime»
te noemen maar het «gewone regime» en om het andere het
«minregime» te noemen. Het gaat erom dat een gedetineerde in een
plusregime terechtkomt als hij of zij aantoont zich aan de afspraak te
houden. Ook in het kader van het masterplan, toen het plusregime werd
geïntroduceerd hebben wij veelvuldig gesproken over de vraag of dat luxe
omstandigheden zijn. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ook daar nog
steeds sprake is van een zeer sober regime waarbij iemand gewoon
gevangen is. Als de zelfmelder zich niet meldt, wordt hij arrestant en zal
hij in het basisregime, in het sobere of nog soberdere basisregime in een
centrale penitentiaire inrichting worden geplaatst. Om even aan te geven
wat het verschil is tussen het plusregime en het basisregime: in het
basisregime is 42,5 uur ingeroosterd voor activiteiten; in het plusregime is
dat 48 uur. Dat is dus 5,5 uur meer. Het is ook mogelijk dat de zelfmelder
in het kader van het plusregime meer zelfstandige arbeid mag verrichten
dan in het sobere regime plaatsvindt. Ik hoorde ook het woord «televisie».
Ik merk nog even op dat gedetineerden gewoon moeten betalen voor het
hebben van een televisie. Dat geldt voor alle gedetineerden.
Ik kom op de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens.
Mevrouw Helder (PVV): Ik mis het antwoord op de vraag over de pilot
met de verschijningsplicht in zaken waarin het slachtoffer heeft aangegeven daar behoefte aan te hebben. De Staatssecretaris heeft dat toen
toegezegd. Heeft dat geleid tot meer zaken waarin de verdachte verplicht
moest verschijnen? Misschien komt de Minister daar in de tweede termijn
op terug.
Wat mij voornamelijk stoort, is dat de Minister zegt: het plusregime is nog
steeds sober, het zijn dan wel voordeeltjes, maar het is gewoon wat
minder nadeel. Dat is misschien een semantische discussie, maar daar
gaat het toch niet om! Het gaat om mensen die een gevangenisstraf
opgelegd hebben gekregen en die denken «ik meld me maar niet», terwijl
de mensen die zich wel melden, die zich aan de afspraak houden, zoals
het ook hoort, daarvoor worden beloond. Dan kun je toch niet zeggen:
nou, het is geen beloning; het is nog steeds een sober regime. Ik geef de
Minister een herkansing zodat hij een beter antwoord kan geven.
Minister Van der Steur: De heer Recourt wees al op die semantiek. We
hebben in het masterplan afgesproken dat de mogelijkheid voor gedetineerden bestaat om door goed gedrag een plus te verdienen, ook in het
kader van de teruggeleiding naar de samenleving. Goed gedrag wordt dus
beloond. Zelf melden is goed gedrag. Dat wordt dan beloond in het kader
van het plusregime, zoals een gewone gedetineerde dat ook kan
verdienen. Het gevoel dat mevrouw Helder daarbij heeft, begrijp ik heel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

28

goed, maar zo is het systeem. Er werd ook terecht gezegd: we willen wel
dat die mensen zich melden; het systeem werkt efficiënt en goed, want
het gaat sneller en beter dan het al ging. Volgens mij zei de heer Van
Oosten dat. Tegelijkertijd is er geen enkele kwestie over dat voor iemand
die zichzelf niet meldt, terwijl hij daar wel voor geselecteerd is, het
gewone arrestantenregime geldt.
Mevrouw Helder (PVV): Het is wel heel zuur om te moeten constateren
dat goed gedrag bij iemand die tot een gevangenisstraf is veroordeeld tot
een voordeel leidt, terwijl bijvoorbeeld iemand die op tijd zijn belastingaangifte doet, geen korting krijgt. Ik mag toch hopen dat dit niet de
gebruikelijke gang van zaken gaat worden. Mijn fractie zal zich hiertegen
blijven verzetten.
Minister Van der Steur: Dat is het goed recht van mevrouw Helder. Ik stel
vast dat het zelfmeldsysteem werkt, dat het past in het stelsel dat we met
de Kamer hebben afgesproken in het kader van het masterplan en dat we
daar op zich tevreden over zijn.
Mevrouw Helder vroeg tijdens het eerste deel van haar interruptie naar de
verschijningsplicht ter terechtzitting. Dat onderwerp zat bij de overige
onderwerpen waarover ik hierna kom te spreken. Ik haal het even naar
voren. Tijdens het wetgevingsoverleg van 27 mei 2015 over het
wetsvoorstel uitbreiding spreekrecht heb ik de Kamer een brief toegezegd
waarin ik de stand van zaken geef ten aanzien van het gesprek bij de
officier en het bespreken van de wensen van de slachtoffers, waaronder
die met betrekking tot het ter zitting verschijnen van de verdachte. De
Kamer kan deze brief voor het einde van het jaar verwachten. Daarin zal ik
ook die vragen beantwoorden.
De heer Van Oosten (VVD): Ik kom nog even terug op het zelfmeldsysteem. Uit de woorden van de Minister maak ik op dat het systeem
gewoon goed werkt. Met andere woorden: de Minister zegt dat je dit niet
moet willen veranderen. Maar waardoor werkt dat systeem nu goed?
Komt dat doordat mensen die beloning krijgen? Kunnen we dat
hardmaken? Waarop is die vaststelling gebaseerd?
Minister Van der Steur: Ik aarzel een beetje. De brief die op de agenda is
gezet, is verzonden door de Staatssecretaris. Hij gaat over het gevangeniswezen in brede zin. Ik ben als Minister inmiddels verantwoordelijk voor
een heel groot deel van de portefeuille van de Staatssecretaris. Ik doe dat
met plezier, maar dit onderwerp zit daar niet in. Ik verzoek de heer Van
Oosten daarom om dit onderwerp aan de orde te stellen tijdens het
eerstkomende overleg met de Staatssecretaris over het gevangeniswezen.
De Staatssecretaris kan daar dan in brede zin antwoord op geven.
De heer Van Oosten (VVD): Dat is een goede suggestie. Ik heb een aantal
vragen, omdat ik duidelijk voor ogen wil hebben hoe dit werkt. Is het
werkelijk slechts een semantische discussie of steekt er meer achter? Dat
wil ik duidelijk krijgen. Ik zal die vragen aan de Staatssecretaris
voorleggen tijdens een passend overleg.
Minister Van der Steur: Ik dank de heer Van Oosten daarvoor. Daarmee
voorkomen we dat er onhelderheid ontstaat.
Mevrouw Helder en de heer Oskam stelden vragen over het wetsvoorstel
dataretentie. Ik kan bevestigen dat het wetsvoorstel naar de Raad van
State is gestuurd en dat er spoed wordt betracht, gegeven het belang van
de dataretentie. Ik zal het advies van de Raad van State zo spoedig
mogelijk nadat het verschenen is aan de Kamer toesturen. Dat gebeurt
dan wel na eventuele aanpassingen. Als de Raad van State vanuit zijn rol

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

29

belangrijke wijzigingen voorstelt, zal ik daar goed en zorgvuldig naar
moeten kijken.
De heer Oskam vroeg of ik ervoor kan zorgen dat het wetsvoorstel met
spoed door de Kamers wordt behandeld. Het antwoord daarop is: nee, dat
kan ik niet. De enige die dat kan is de heer Oskam zelf, met steun van zijn
collega-Kamerleden. Ik ben eraan gewend dat de Kamer belangrijke
wetsvoorstellen met de nodige voortvarendheid behandelt. Ik ga ervan uit
dat ik de heer Oskam erop mag aanspreken als ik die voortvarendheid op
dit punt onvoldoende terugzie.
De voorzitter: Dat lokt uiteraard een reactie van de heer Oskam uit.
De heer Oskam (CDA): Dat zal ik niet doen. Ik wil wel iets anders vragen.
Wat is de planning? Wanneer kunnen wij het in de Tweede Kamer
tegemoetzien?
Minister Van der Steur: Daar heb ik al antwoord op gegeven. De Raad
van State heeft altijd drie maanden de tijd om over een wetsvoorstel te
mogen nadenken. De snelheid waarmee ik het voorstel naar de Kamer kan
sturen, hangt vervolgens af van de aard van de opmerkingen van de Raad
van State. Ik ga dat zo snel mogelijk doen, maar ik kan daar geen termijn
aan verbinden. Ik hoop dat het voorstel in het voorjaar van 2016 aan de
Kamer voorligt zodat wij het nog voor de zomer kunnen behandelen.
Er zijn nog twee vragen blijven liggen. Ik had gezegd dat ik die in de
tweede termijn wilde behandelen, maar ik kan dat nu al doen. De heer Van
Nispen vroeg naar de einddatum van de evaluatie van de
OM-strafbeschikking. De opdracht voor die evaluatie wordt op dit moment
opgesteld. Ik kan de heer Van Nispen geruststellen: de hele verzetsdiscussie zal daar deel van uitmaken. Het wordt een omvangrijk onderzoek. Ik
durf nog niet te zeggen of het zal lukken om het al in 2016 af te ronden,
maar we doen uiteraard wel ons best daarvoor.
Mevrouw Helder vroeg of kan worden gerapporteerd over de
overschrijding van de redelijke termijn bij hoven en rechtbanken. Ik zal
uitzoeken of dat mogelijkerwijs al in het jaarverslag van de Raad voor de
rechtspraak wordt meegenomen en zo nee, of dat dan kan worden
meegenomen. Dat hangt natuurlijk ook af van de vraag of die informatie
beschikbaar is. Ik zeg hierbij toe om de Kamer nader daarover te
berichten, naar aanleiding van het overleg met de Raad voor de rechtspraak daarover.
Ik kom op de overige vragen. Dat is mijn laatste blokje. De heer Van
Nispen vroeg wanneer er extra geld komt ten aanzien van de begroting. Ik
heb al gezegd dat ik conform de afspraak de risico’s en de eventuele
oplossingen daarvoor in kaart zal brengen in de brief die ik samen met de
Minister van Financiën zal sturen. Op de inhoud daarvan loop ik uiteraard
niet vooruit.
Mevrouw Helder vroeg wat expliciet beleid is bij het afwijzen van zaken.
Een voorbeeld daarvan is tanken zonder te betalen. Daarvan is vastgelegd
dat het in eerste instantie langs de civiele weg wordt opgelost. Het is een
van de voorbeelden waarbij dit met grote voortvarendheid wordt
opgepakt.
De heer Oskam vroeg of de Kamer een overzicht kan krijgen van de
wetgevingstrajecten die lopen. Ik kan hem berichten dat hij dat overzicht
al heeft. Het is opgenomen in de begroting van het Ministerie van
Veiligheid en Justitie. Ik beveel de heer Oskam van harte aan om die
uitstekende begroting te lezen. Daarin staat het hele wetgevingsprogramma inclusief de voorziene inwerkingtreding van alle wetsvoorstellen
die op dit moment in behandeling zijn, heel precies beschreven. Mocht hij
daarna nog vragen hebben, dan is de begrotingsbehandeling het juiste
moment om daarover verder van gedachten te wisselen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

30

De heer Oskam (CDA): Ik heb ook nog gevraagd naar de uitvoering van
de motie-Oskam/Van Oosten. Het is nu al twee jaar geleden. Ik heb
gevraagd waarom het zo lang heeft geduurd. De consultatieronde is nu
achter de rug, maar we hebben hier twee jaar op moeten wachten.
Minister Van der Steur: Er is geen wetsvoorstel waaraan niet met de
nodige voortvarendheid wordt gewerkt. Dat geldt ook voor de uitvoering
van de motie-Oskam/Van Oosten. Dat voorstel is nu uit de consultatie. We
hebben natuurlijk een aantal zorgvuldigheidseisen afgesproken en
ingebouwd. De consultatie is een daarvan. Daarvoor staan termijnen. Die
zul je moeten handhaven. Datzelfde geldt voor de rest van het traject. We
doen ons uiterste best om ook dit wetsvoorstel zo snel mogelijk aan de
Kamer voor te leggen.
De vergadering wordt van 12.12 uur tot 12.20 uur geschorst.
De voorzitter: We beginnen met de tweede termijn van de Kamer. De
spreektijd daarin is maximaal twee minuten per fractie. Ik verzoek de
Kamerleden om het aantal interrupties tot het minimum te beperken. Ik
geef als eerste het woord aan de heer Van Nispen.
De heer Van Nispen (SP): Voorzitter. Ik begin met het verdwenen
tapgesprek tussen Teeven en Van Rey. Ik blijf het onwenselijk vinden dat
we niet precies weten wat er is gebeurd. De Minister vindt dat natuurlijk
ook, maar ik stel vast dat het mogelijk en wenselijk is om daar een
diepgravend onderzoek naar te laten doen. Volgens mij zou de Minister
dat ook moeten willen. Er moet een ultieme poging worden gedaan om de
waarheid te achterhalen. Zoals de heer Recourt al zei, kunnen we ons erbij
neerleggen dat er sprake is van toeval als we het idee krijgen dat alles is
geprobeerd om te achterhalen wat er precies is gebeurd. Ik sluit mij
daarbij aan. Ik vind toch dat er een diepgravend onderzoek moet worden
gedaan. Ik wil daarover graag een motie indienen. Daarom vraag ik hierbij
een VAO aan.
Ik heb mijn zorgen uitgesproken over rechtsbijstand bij OM-strafbeschikkingen en ZSM. Ik heb een aantal heel concrete vragen gesteld en ik heb
ook zelf voorstellen gedaan. Ik ben toch een beetje teleurgesteld over de
voortgang die op dit onderwerp wordt geboekt en de voortvarendheid
waarmee het wordt aangepakt. Van dat laatste is namelijk niet echt
sprake. Vooruitlopend op de evaluatie die in november naar de Kamer zal
worden gestuurd, wil ik de Minister nogmaals aansporen om echt te
garanderen dat er rechtsbijstand is en om dat structureel te regelen. Ook
vraag ik de Minister om in de brief die hij de Kamer nog deze maand zal
toesturen, wat beter inzicht te geven in hetgeen precies nodig is. Ik heb
het dan over de zaken als de logistiek, de infrastructuur, de verhoorkamers
en de digitale systemen. Is dat allemaal op orde? En hoe zit het met de
financiën? Wat kost het en wie gaat dat betalen?
De evaluatie van de OM-strafbeschikking komt in 2016. Het is goed om te
horen dat de verzetprocedure daar deel van uitmaakt, omdat we volgens
mij moeten willen weten of de rechter ook tot een veroordeling komt in
zaken waarin het tot een OM-strafbeschikking is gekomen en waarin
vervolgens verzet is ingesteld. Dat is een onderdeel van die evaluatie. Als
die evaluatie gereed is, kunnen we wat principiëler naar het model kijken
waarbij het OM en niet de rechter de straf oplegt. In de aard is dat toch
een risicovol model. Ik vraag de Minister ook om zelf het denken niet te
stoppen. In Trema is bijvoorbeeld een artikel verschenen waarin
voorstellen worden gedaan om vooraf een rechterlijke toets in te stellen of
om de OM-strafbeschikking zelfs af te schaffen en te vervangen door een
rechterlijke strafbeschikking. Ik vraag de Minister om op dat artikel te
reageren. Hij hoeft dat niet per se vandaag te doen. Dat kan ook schriftelijk
gebeuren, op een later tijdstip.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

31

Mevrouw Helder (PVV): Voorzitter. Ik dank de Minister voor de gegeven
antwoorden. Ik constateer daarbij dat we de antwoorden op veel
inhoudelijke vragen nog moeten krijgen. De Minister gaat bijvoorbeeld
nog doelstellingen formuleren met betrekking tot de doorlooptijden in de
strafrechtketen. Naar verwachting worden die in december 2015 naar de
Kamer gestuurd. Een heleboel dingen worden meegenomen in voortgangsrapportages. We wachten dat af. We komen daar zeker nog over te
spreken.
Ik dank de Minister voor de twee toezeggingen. Ten eerste krijgen we in
de voortgangsrapportage een terugkoppeling met betrekking tot de
verbetering van het identificatieproces. Ten tweede wordt nagegaan of de
voortgangscijfers met betrekking tot de procedures bij de rechtbanken en
de hoven in het jaarverslag van de Raad voor de rechtspraak kunnen
worden opgenomen.
Mijn fractie wacht het resultaat van de verdiepende analyse die de
Staatssecretaris laat uitvoeren naar de oorzaak van de toename van het
aantal vrijheidsstraffen, vol spanning af.
Ik kom op de Bulgarenfraude, om het zomaar even te noemen. De
Minister zegt dat reisdocumenten worden ingenomen bij het ondergaan
van de voorlopige hechtenis. Dat is zo, maar het zou beter zijn om een
vervallenverklaring af te geven, want dan kan er namelijk ook geen nieuw
reisdocument verkregen worden onder het mom van «ik ben de mijne
kwijt en ik moet echt nodig naar het buitenland» of «ik heb zo’n ding
nodig». Ik verwijs daarbij naar de rijkswet van 28 oktober 2010. Voor de
liefhebber: zij staat in het Staatsblad 2010, onder nummer 756. Het is wel
een iets andere situatie, maar daarin ging het ook om het vervallen
kunnen verklaren van een reisdocument bij een gegrond vermoeden dat
de betrokken persoon zich buiten de grenzen van het Koninkrijk zou
onttrekken aan strafvervolging of tenuitvoerlegging van de straf. Dat is
weliswaar de omgekeerde variant, want die rijkswet is tot stand gekomen
nadat twee Nederlanders in Brazilië waren veroordeeld en zij zich met
reisdocumenten aan de tenuitvoerlegging daar konden onttrekken. Maar
ja, het tegenovergestelde kan dus ook. Mijn vraag aan de Minister is
daarom: is het niet beter om die reisdocumenten vervallen te laten
verklaren? Dat is gewoon een signaleringsprocedure. De Minister van
Binnenlandse Zaken zou die in gang kunnen zetten.
De heer Recourt (PvdA): Voorzitter. Ik dank de Minister voor alle
antwoorden. Gelet op de enorme hoeveelheid onderwerpen die op de
agenda van dit algemeen overleg is geplaatst, voelde het een beetje als de
kast opruimen. Er moet overigens ook weer kastruimte komen, want ik
heb van de Minister begrepen dat er heel veel terugkomt.
Ik zal kort ingaan op mijn eigen punten. Er komt in ieder geval meer
inzicht in de cijfers. Dit moet verklaren waarom er meer werkdruk in de
keten wordt ervaren, terwijl het aantal zaken afneemt. We hebben het
gehad over de uitzending van het programma Argos. De vragen uit het
rapport-Jacobs zijn nog niet volledig beantwoord. Dat gaat nog gebeuren.
Het uitgangspunt daarbij is om zo veel mogelijk helderheid te krijgen over
die Teeventapes. Ik vind het belangrijk om nog eens te zeggen dat de
politie over haar eigen bewijsmiddelen gaat en dat zij ook de enige is die
daarover gaat. Particuliere bedrijven gaan daar niet over.
We hebben ook gesproken over kinderen in de politiecel. Daarover volgt
een brief van de Staatssecretaris. We zullen daar nog over spreken in het
kader van de wijziging van het Wetboek van Strafvordering.
Tot slot wil ik benadrukken dat advocaten op de een of andere manier een
vaste plek moeten krijgen aan de ZSM-tafel. We gaan bekijken in welke
vorm dat kan gebeuren, maar die rechtsbescherming moet geregeld
worden en het liefst zo snel mogelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

32

De Kamer heeft veel tennisballen naar de Minister geslagen. De Minister
heeft ze met verve weer teruggeslagen en de meeste landen in de
begrotingsbehandeling. Dan gaan wij daar ook weer mee verder.
Mevrouw Swinkels (D66): Voorzitter. Ik dank de Minister voor de
antwoorden. Goed voorbeeld doet goed volgen, dus ik sluit mij op twee
punten aan bij collega Van Nispen. Er is gesproken over de ZSM-pilots. Ik
vraag de Minister om de evaluatie daarvan snel aan de Kamer te sturen.
Zij was eigenlijk al toegezegd voor de zomer van 2015 en het is inmiddels
echt al herfst, zoals we buiten kunnen zien.
De heer Van Nispen wees in zijn bijdrage ook op het artikel in Trema. Ik
krijg graag een reactie daarop, met name met betrekking tot de strafbeschikkingsprocedure die in Frankrijk zo is omgevormd dat de rechtercommissaris in plaats van de officier van justitie daarbij is betrokken. Het
is daar dus niet meer de officier die de straffen uitdeelt. Ik krijg graag een
reactie van de Minister op dat idee.
Ten slotte merk ik nog het volgende op. Tussen neus en lippen door zei de
Minister dat ik hetgeen de heer Recourt zei over de afname van de
criminaliteit, van de misdaad in Nederland, zou hebben bevestigd. Dat
heb ik niet gezegd. Ik heb alleen gezegd dat het aantal zaken dat op het
bord van de rechter ligt, is verminderd en dat dit naar mijn idee komt door
de prop werk waar onder andere het OM mee te maken heeft. In de
rapportage van de Minister wordt er ook melding van gemaakt dat het
werk daar is toegenomen. Ik blijf mij zorgen maken over die prop. Wat wil
de Minister daaraan gaan doen?
De heer Van Oosten (VVD): Voorzitter. De Minister gaf aan dat hij voor
zichzelf een rol ziet weggelegd bij de aanpak van voetbalvandalisme. Hij is
daarover al in gesprek met de KNVB en de grote steden die daar in het
bijzonder een rol bij spelen. Hij zal dat blijven doen. Ik zou het wel
interessant vinden om een terugkoppeling te krijgen van hetgeen uit dat
reguliere overleg met de verschillende ketenpartners komt, vooral als het
gaat om de spreekkoren en de al dan niet antisemitische leuzen die
worden uitgesproken. Ik hoef daar geen aparte brief over te krijgen, maar
het zou goed zijn om een terugkoppeling te krijgen zodat de Kamer
daarvan op de hoogte is en zij, als zij dat passend vindt, daarover wellicht
een keer verder kan discussiëren.
De heer Oskam (CDA): Voorzitter. Ik dacht even dat ik bij het verkeerde
debat zat toen de heer Recourt over tennis begon, want volgens mij
hebben we het vooral over voetbal gehad. Ik heb drie loepzuivere
voorzetten gegeven aan de Minister. Een daarvan heeft hij ingekopt. Een
ander heeft hij op het doel geschoten. Weer een ander heeft hij ver naast
geschoten.
Ik ben heel blij met de toezegging dat hij met de «voetbalburgemeesters»
wil praten over de digitale meldplicht. Ik denk dat dit gewoon belangrijk is
voor hetgeen we in het kader van de Voetbalwet hebben besproken. We
moeten bekijken of we de burgemeesters tegemoet kunnen komen bij
eventuele belemmeringen.
De Minister zegt dat het Voetbal Volg Systeem (VVS) deel uitmaakt van het
grote ICT-verhaal binnen de politie. Ik vind dat een realistisch standpunt,
maar ik zou de Minister toch willen vragen of we het systeem, ook al is dat
verouderd, toegankelijk kunnen maken voor de «voetbalburgemeesters»,
zodat er toch tot een goede gegevensuitwisseling kan worden gekomen.
Ik weet niet of dat technisch mogelijk is.
Naar mijn mening werd ver naast geschoten op het gebied van de
verbetering van de prestaties in de strafrechtketen. Het formuleren van
goede doelstellingen met betrekking tot de doorlooptijden is maar een
klein onderdeel daarvan. Een en ander hangt natuurlijk ook van het aantal
zaken af, van de zwaarte van de zaken, van het aantal rechters en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

33

officiëren van justitie en van de andere partners in de strafrechtketen. Het
zegt dus niet alles. Ik denk dat het voor het bekostigingssysteem van
Justitie wel belangrijk is om te zeggen waar je de lat legt en welke
doelstellingen je wilt halen. Natuurlijk kunnen er altijd redenen zijn
waarom je het niet haalt. Dat kun je dan gewoon uitleggen. Het is dus
meer indicatief bedoeld. We willen de Minister daar niet op aanvallen of
tackelen. Ik vind dat de ambities verder zouden moeten gaan. Daarom
sluit ik mij graag aan bij het VAO dat de heer Van Nispen heeft
aangevraagd.
Minister Van der Steur: Voorzitter. Ik dank de leden voor de nadere
vragen die zij hebben gesteld. Ik begin met de door mij toegezegde brief
over het tappen. Ik merk nog even op dat ik naar aanleiding van het
rapport-Jacobs/Van Koppen, na de uitzending van het VPRO-programma
Argos, op 13 juli antwoorden op daarover gestelde Kamervragen aan de
Tweede Kamer heb gestuurd. De uitkomst daarvan was dat de
grondigheid en de onafhankelijkheid van de ADR geen aanleiding zouden
geven voor een nader onderzoek. Niettemin heb ik toegezegd om de
Kamer nog een brief te sturen over de technische aspecten die met name
door de heer Jacobs naar voren zijn gebracht. De Kamer zal die brief zo
snel mogelijk ontvangen.
Ik kom op de vraag van de heer Van Nispen over het artikel over de
rechterlijke strafbeschikking. Ik zal dat artikel uit Trema betrekken bij de
evaluatie van de OM-strafbeschikking die ik in eerste termijn al heb
aangekondigd. Als ik het goed begreep, zei mevrouw Swinkels daar ook
iets over, maar ik ben even kwijt welk punt zij in het kader van de
strafbeschikking naar voren bracht.
Mevrouw Swinkels (D66): In het artikel in Trema wordt gesuggereerd om
de procedure om te vormen. Daar hoef je niet eens zo gek veel voor te
doen. Het belangrijkste is dat je deze taak weghaalt bij de officier en
teruglegt bij de rechterlijke macht, bijvoorbeeld bij een rechtercommissaris.
Minister Van der Steur: Dat is typisch iets waar de evaluatie over gaat. Ik
zal dat aspect daar zeker bij betrekken. Mijn excuus voor het feit dat ik dat
in eerste termijn niet meteen had begrepen.
Mevrouw Helder deed een suggestie over het vervallen verklaren van
reisdocumenten. Ik ken mevrouw Helder als iemand die altijd suggesties
doet waarvan je denkt «hé, dat is eigenlijk een heel goed idee, waarom
hebben wij dat nog niet gedaan?». Dan kom je er soms achter dat daar
redenen voor zijn, maar in dit geval zal ik de suggestie van mevrouw
Helder bespreken met de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Ik zal de Kamer erover informeren als dat gesprek heeft plaatsgevonden.
De heer Van Oosten vroeg om een terugkoppeling. In de Eerste Kamer, en
volgens mij ook in de Tweede Kamer, werd naar aanleiding van de
behandeling van de Voetbalwet ook gezegd: er moet wel een moment
komen waarop we even laten zien wat er in de afgelopen tijd is gebeurd.
De heer Oskam heeft daar ook naar gevraagd. Zijn vraag ging onder
andere over de digitale meldplicht. Ik stel voor dat ik de Kamer na het
voetbalseizoen 2015/2016, als we inzicht hebben in hetgeen tijdens dit
seizoen is gebeurd, bericht over de werkwijze van de Voetbalwet.
De heer Oskam vroeg vervolgens of we het Voetbal Volg Systeem
toegankelijk kunnen maken voor gemeenten, als dat zonder enige moeite
zou kunnen. Ik zal het uiteraard niet nalaten om aan de politie te vragen of
die mogelijkheid er is. Mochten daarvoor extra maatregelen of nieuwe
inspanningen nodig zijn, dan vind ik het onverstandig om dat te doen, ook
in het kader van het beleid dat ik geen extra eisen meer stel aan de
noodzakelijke wijzigingen van de Nationale Politie. Ik heb dat al eerder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

34

uiteengezet. Als het kan, zal ik proberen om dat te regelen. Als het niet
kan, als het bezwaar oplevert, zal ik het niet doen. Ik neem dat mee in de
terugkoppeling na het komende voetbalseizoen die ik zojuist heb
toegezegd.
De heer Van Oosten (VVD): Ik ben blij met de toezegging dat de Minister
in een brief zal ingaan op de uitwerking van de Voetbalwet, laat ik het zo
maar noemen. Ik stel dat bijzonder op prijs, maar het gaat mij er ook om –
ik neem aan dat het een het ander niet uitsluit – dat de Minister in de
tussentijd met de KNVB en de grote gemeenten spreekt over de praktische
punten die mij worden aangereikt, maar die ook blijken uit berichten die
ons allemaal bereiken. Daar ben ik nu juist zo benieuwd naar.
Minister Van der Steur: Dat spreekt voor zich. In de regiegroep voetbal
en veiligheid wordt met regelmaat hierover gesproken. Ik zal deze
onderwerpen daar uiteraard bij betrekken.
Mevrouw Swinkels vroeg nog of er een prop bij het Openbaar Ministerie
is en zo ja, wat wij daar dan aan gaan doen. Dat hoort bij het hele traject
van de verbetering van de prestaties in de strafrechtketen. De werkprocessen worden daarin verder verbeterd, zoals ik in eerste termijn heb
toegelicht.
Naar aanleiding van de vraag die gesteld werd over het wetsvoorstel
dataretentie merk ik nog op dat zojuist bekend geworden is dat ook de
Britse regering een voorstel naar haar Kamer heeft gestuurd of gaat
sturen over het repareren van het probleem met de dataretentie. Ik wil de
Kamer daar graag op attenderen.
Ten slotte dank ik de Kamerleden voor het feit dat zij het zo belangrijke
project met betrekking tot onze strafrechtketen, telkens weer positief
kritisch benaderen. De afgelopen jaren hebben wij, ook met steun van de
Kamer, heel veel dingen gedaan om daar veel meer efficiency en
verbeteringen in aan te brengen. Wij zijn er nog niet, maar wij zijn wel op
de goede weg. Ik waardeer het zeer dat ik dat ook proef bij de
Kamerleden.
De voorzitter: Daarmee is een einde gekomen aan dit AO. Er zijn een
aantal toezeggingen gedaan door de Minister. Ik zal die toezeggingen
voorlezen.
– De Minister zal de Kamer een brief sturen over de extra gelden naar
aanleiding van de Algemene Politieke Beschouwingen en de Algemene
Financiële Beschouwingen. Die brief wordt de Kamer één week voor
de begrotingsbehandeling toegestuurd.
– De Minister zal de Kamer een brief sturen over ZSM en de rechtsbijstand. De Minister streeft ernaar om dat nog voor de begrotingsbehandeling te doen.
– De Kamer ontvangt dit kalenderjaar nog een visie met betrekking tot
ICT.
– De Kamer wordt in volgende voortgangsrapportage over het programma Versterking prestaties in de strafrechtketen geïnformeerd over
de verbetering van het identificatieproces.
– De Kamer ontvangt een brief over de technische aspecten inzake het
onderzoek van de Auditdienst Rijk over het tappen.
– De Kamer ontvangt een brief over het opnemen van overschrijdingen
van de redelijke termijn in het jaarverslag van de Raad voor de
rechtspraak.
– De Kamer ontvangt een brief over kinderen in de cel. Daarin wordt
ingegaan op een aantal aspecten.
Minister Van der Steur: Naar aanleiding hiervan merk ik op dat de brief
over kinderen in de cel wordt opgesteld in reactie op het rapport van de
Kinderombudsman. De Staatssecretaris zal de Kamer die brief toesturen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

35

De voorzitter: Dat is dus in reactie op het rapport van de Kinderombudsman.
Ik ga verder met de toezeggingen.
– In de evaluatie van de strafbeschikking wordt een reactie op het artikel
in Trema meegenomen.
– De Kamer ontvangt een brief over de buitenlandse reisdocumenten.
Wanneer wordt dat?
Minister Van der Steur: De Kamer ontvangt die brief na het overleg met
BZK. Laat ik zeggen dat ik ernaar streef om de Kamer die brief voor het
einde van het jaar toe te sturen.
De voorzitter: Voor het einde van het jaar. Dan kom ik op de volgende
toezegging.
– De Kamer ontvangt een brief naar aanleiding van de evaluatie van de
Voetbalwet.
Minister Van der Steur: Ik heb gezegd dat dit aan het einde van het
voetbalseizoen 2015/2016 zal zijn. Dat eindigt ... Ik kijk even naar de heer
Oskam, want hij weet dat beter dan ik.
De heer Oskam (CDA): Eind mei.
Minister Van der Steur: Dan probeer ik daar voor het reces inzicht in te
geven. Ik moet bij alle burgemeesters informatie verzamelen over de
maatregelen die zijn genomen. Ik zal de Kamer vervolgens een brief
daarover sturen.
De voorzitter: De Kamer ontvangt die brief voor het reces 2016.
Uitstekend.
Heb ik alle toezeggingen genoemd?
De heer Oskam (CDA): Misschien heb ik het niet gehoord, maar de
Minister zou nog met de «voetbalburgemeesters» gaan praten over de
digitale meldplicht.
De voorzitter: Informeert u de Kamer daarover?
Minister Van der Steur: Dat zal ik in dezelfde brief doen, maar ik zal dat
gesprek eerder dan in mei voeren.
De voorzitter: Daarmee zijn we gekomen aan het einde van dit AO. Er zal
een VAO plaatsvinden met de heer Van Nispen als eerste spreker. Ik dank
de collega’s van harte voor hun bijdrage. De Minister en zijn ondersteuning dank ik voor de antwoorden. Iedereen die dit debat gevolgd
heeft, dank ik voor de belangstelling.
Sluiting 12:39 uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

36

Volledige Agenda
1. Voortgang programma Versterking Prestaties Strafrechtketen
Kamerstuk 29 279, nr. 215 – Brief regering d.d. 21-11-2014
Minister van Veiligheid en Justitie, I.W. Opstelten
2. Toezeggingen ten aanzien van het opsporingsmiddel tappen, informatie
over de uitwerking van tapverslagen, de inzet van tappen als opsporingsmiddel en de storing in het tapsysteem van september 2012
Kamerstuk 30 517, nr. 27 – Brief regering d.d. 06-02-2015
Minister van Veiligheid en Justitie, I.W. Opstelten
3. Aanbieding reactie op de rapporten omtrent de «Sturing van het
Openbaar Ministerie BES» en het «Review-onderzoek aangifteproces»
Kamerstuk 29 279, nr. 224 – Brief regering d.d. 06-02-2015
Minister van Veiligheid en Justitie, I.W. Opstelten
4. Beleidsreactie bij het rapport «Beschikt en Gewogen» van de procureurgeneraal bij de Hoge Raad
Kamerstuk 29 279, nr. 225 – Brief regering d.d. 27-02-2015
5. Landelijke executie-actie Nationale Politie
Kamerstuk 29 279, nr. 227 – Brief regering d.d. 18-03-2015
Minister van Veiligheid en Justitie, S.A. Blok
6. Spreekkoren FC Utrecht-Ajax en Strafrechtelijk onderzoek voetbalrellen
Rome
Kamerstuk 25 232, nr. 64 – Brief regering d.d. 13-05-2015
Minister van Veiligheid en Justitie, G.A. van der Steur
7. Reactie op berichtgeving van RTL Nieuws op 9 april 2015 over de naar
Turkije vertrokken hoofdverdachte in de zaak die bekend is komen te staan
als de «Bulgarenfraude»
Kamerstuk 17 050, nr. 518 – Brief regering d.d. 02-07-2015
Minister van Veiligheid en Justitie, G.A. van der Steur
8. Beleidsreactie rapport Inspectie VenJ «Identiteitsvaststelling in de
strafrechtsketen»
Kamerstuk 29 279, nr. 265 – Brief regering d.d. 07-07-2015
Minister van Veiligheid en Justitie, G.A. van der Steur
9. Stand van zaken ten aanzien van buiten werking stelling Wet Bewaarplicht telecommunicatiegegevens (Wbt)
Kamerstuk 33 542, nr. 19 – Brief regering d.d. 21-07-2015
Minister van Veiligheid en Justitie, G.A. van der Steur
10. Stand van zaken openstaande vrijheidsstraffen
Kamerstuk 29 279, nr. 271 – Brief regering d.d. 13-08-2015
Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, K.H.D.M. Dijkhoff
11. Voetbal en Veiligheid
Kamerstuk 25 232, nr. 65 – Brief regering d.d. 27-08-2015
Minister van Veiligheid en Justitie, G.A. van der Steur
12. Voortgang programma Versterking Prestaties Strafrechtketen
Kamerstuk 29 279, nr. 274 – Brief regering d.d. 15-09-2015
Minister van Veiligheid en Justitie, G.A. van der Steur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 279, nr. 294

37