Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

21 501-32

Landbouw- en Visserijraad

Nr. 1364

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 6 januari 2022
De vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over de brief van 3 november 2021
inzake de geannoteerde agenda van de Landbouw- en Visserijraad van
15 november 2021 (Kamerstuk 21 501-32, nr. 1354).
De vragen en opmerkingen zijn op 8 november 2021 aan Minister van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit voorgelegd. Bij brief van
26 november 2021 zijn de vragen beantwoord.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Kuiken
Adjunct-griffier van de commissie,
Nouse

kst-21501-32-1364
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-32, nr. 1364

1

Inleiding
Met deze brief beantwoord ik de overige vragen van de PvdD-fractie van
uw Kamer die zijn gesteld tijdens het Schriftelijk Overleg van 8 november
2021 naar aanleiding van de Landbouw- en Visserijraad op 15 november
jl., maar geen directe betrekking hadden op de agenda van de Landbouwen Visserijraad. Tevens maak ik van deze brief gebruik om de vraag te
beantwoorden van de BBB-fractie van uw Kamer die tijdens het Fit-for-55debat aan de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat werd
gesteld op 27 oktober jl. (Handelingen II 2021/22, nr. 14, item 8)
Vragen en opmerkingen vanuit de fracties en reactie van de
bewindspersoon
Vraag
Daarbij merken de leden van de Partij voor de Dieren-fractie op dat er
momenteel voorstellen liggen bij de commissie om visnetten, bedoeld
voor het vangen van de schol, zo aan te passen dat er «selectiever» gevist
kan worden. Er wordt zelfs gesproken over het verplicht invoeren van
deze netten. Uit onderzoek blijkt dat deze «selectievere» vangnetten juist
de grote kabeljauw als bijvangst hebben.1 Dit betekent dat de grotere
vissen, die momenteel het grootste gedeelte van de kabeljauwpopulatie
uitmaken en die voor meer nageslacht zorgen, weggevangen worden,
waardoor de populatie van kabeljauw nog meer onder druk komt te staan.
Ook de kleinere schollen blijken door de netten gevangen te worden. Dit
zal nadelig zijn voor de voortplanting van schol. Klopt het dat deze
voorstellen voor selectievere netten klaarliggen? Klopt het dat het
Europese Parlement hierover een veto kan uitspreken? Wat is de positie
van Nederland ten aanzien van de voorstellen voor selectiever vangen en
dit mogelijk te verplichten? Is er onderzoek gedaan naar de gevolgen van
dit selectief vissen op vispopulaties? Is onderzocht wat de impact van
deze nieuwe netten is op de kabeljauwaantallen, rekening houdend met
de stijging van de TAC voor schol? Zo nee, waarom niet? Zal Nederland
toestaan dat de bijvangstquota voor kabeljauw blijven bestaan, als het
nieuwe vistuig niet zo efficiënt blijkt te zijn als voorspeld en de scholvisserij hierdoor eerder in het seizoen zal moeten sluiten? Hoe kan Nederland
instemmen met het voorstel tot verplichte selectieve netten als de netten
niet selectief genoeg zijn voor kleinere maten schol, waardoor het zal
leiden tot een afname van de rekrutering van schol op lange termijn, in
het licht van de verhoging van de schol-TAC? Is de Minister bereid om in
Europa voor te stellen geen onomkeerbare stappen te nemen met
betrekking tot het verplicht invoeren van nieuwe netten, totdat er gedegen
wetenschappelijk onderzoek is gedaan naar de werking van deze netten?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord
In aanvulling op het antwoord d.d. 10 november jl. aan uw Kamer op de
vraag van de Partij van de Dieren gesteld tijdens het Schriftelijk Overleg
van 8 november 2021 naar aanleiding van de geannoteerde agenda van
de Landbouw- en Visserijraad op 15-16 november 2021, zijn de vastgestelde vangstmogelijkheden (Total Allowable Catch (TAC)) voor schol in de
Oostzee niet hoger dan het wetenschappelijke advies van de International
Council for the Exploration of the Sea (ICES). De TAC voor schol in de
Oostzee is een combinatie twee ICES adviezen welke uitkomen op een
advies van gecombineerde vangsten van 12,777 ton. ICES adviseert
eveneens dat 1,695t hiervan toebedeeld wordt aan de TAC voor schol in
het Kattegat. De TAC voor schol in de Oostzee voor 2022 van 9050t is
1

http://www.bsac.dk/getattachment/Meetings/BSAC-meetings/BSAC-BALTFISH-Technicalmeeting-on-technical-measu/20201130_BALTFISH_v05_BSAC_20211005.pdf.aspx?lang=en-GB

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-32, nr. 1364

2

hierdoor lager dan het wetenschappelijke advies. De TAC is wel hoger dan
het oorspronkelijke voorstel van de Commissie voor een roll-over, omwille
van de bijvangsten van kabeljauw in de platvis visserij.
De gemeenschappelijke aanbeveling voor selectiever vistuig voor de
platvis visserij in de Oostzee wordt in het kader van de regionale groep
BALTFISH besproken. Nederland is geen lid van BALTFISH omdat
Nederland geen visserij belangen heeft in de Oostzee. Doordat de
BALTFISH lidstaten hebben toegezegd om een gemeenschappelijke
aanbeveling in te dienen, is tijdens de Landbouw- en Visserijraad in
oktober het voorstel voor de Oostzee met steun van de Commissie
aangepast. Deze aanpak kan ik tevens steunen, voornamelijk omdat ten
grondslag van een gemeenschappelijke aanbeveling een gedegen
wetenschappelijk onderbouwing moet liggen om positief beoordeeld te
worden door het onafhankelijke Wetenschappelijk, Technisch en Economisch Comité voor Visserij van de Europese Commissie, alvorens het
door de Commissie wordt aangenomen en aan het Europees Parlement
ter goedkeuring wordt voorgelegd. Ik vertrouw daarmee op het proces
van regionalisering en de beoordeling van de wetenschap van de impact
van de gemeenschappelijke aanbeveling.
Daarnaast is de vaststelling van de vangstmogelijkheden van soorten en
bijbehorende technische maatregelen slechts één middel om de visserij
op kwetsbare soorten te beheren. Er zijn ook andere maatregelen
aangekondigd. Zo worden gebieden gesloten om paaiende kabeljauw te
beschermen. Het is belangrijk om een combinatie van maatregelen toe te
passen om zowel ecologische, economische en sociale duurzaamheid te
bevorderen.
Vraag
De toenemende vraag naar octopussen zijn de wilde populaties zodanig
gedaald dat er vanuit de industrie nu belangstelling is om octopussen in
gevangenschap te kweken. In Europa doet met name Spanje onderzoek
naar het kweken van octopussen. Vanuit dierenwelzijnsoogpunt, maar ook
vanuit ecologische oogpunt zijn er ernstige bezwaren in te brengen tegen
de kweek van octopussen. Octopussen zijn buitengewoon intelligente en
sociale dieren, en zijn niet geschikt om bij elkaar in kleine bassins of
bakken te worden gehouden. Bovendien eten octopussen vis, waardoor
de kweek van octopussen bijdraagt aan overbevissing. De leden van de
Partij voor de Dieren-fractie vinden dat de kweek van octopussen geen
plek zou mogen hebben in Europa. Onderschrijft de Minister dat de kweek
van octopussen niet thuishoort een duurzame samenleving, die op een
respectvolle manier met dieren omgaat? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Over het kweken van octopussen is nog niet veel bekend. Ik beschik ook
niet over de kennis om te beoordelen of deze kweek op een verantwoorde
manier plaats kan vinden. Ik wijs het kweken van nieuwe aquatische
soorten zoals octopussen echter niet op voorhand af.
Vraag
Het gaat slecht met de kortvinmakreelhaai, die op de rode lijst van het
International Union for Conservation of Nature and Natural Resources
(IUCN) is aangemerkt als wereldwijd bedreigde diersoort. Desondanks
blijft de EU een internationaal vangstverbod te blokkeren. Wetenschappers en verschillende landen die zijn aangesloten bij de ICCAT
adviseren al sinds 2017 een internationaal verbod op vangst en
aanlanding van de bedreigde haaiensoort. Een dergelijk vangst- en
aanlandverbod was onderwerp van discussie tijdens een bijeenkomst van
ICCAT afgelopen juli. Maar de EU blijkt juist een van de partijen te zijn
geweest die een vangstverbod blokkeerden. In een brief aan de Europarle-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-32, nr. 1364

3

mentariërs schrijft blokkeercommissaris Sinkevičius dat de EU
voorstander is van een verdere bejaging van de Atlantische kortvinmakreelhaai, «met observeerders aan boord en een maximale vangst van 500
ton per jaar». Nu vergadert ICCAT opnieuw over beschermingsmaatregelen voor de kortvinmakreelhaai. Nederland laat in antwoorden op
eerdere vragen van de Partij voor de Dieren weten in de ICCAT nadrukkelijk te blijven inzetten voor het consequent volgen van het wetenschappelijk advies; in deze dus voor een moratorium. Toch merken de leden van
de Partij voor de Dieren-fractie op dat de Europese Commissie de
continuering van de jacht op de kortvinmakreelhaai met een quotum van
300 of 500 ton ook binnen wetenschappelijk advies vindt vallen. De kans
dat de kortvinmakreelhaai populatie hiervan herstelt is over tientallen
jaren volgens wetenschappelijk advies 50 tot 60%. De Commissie vindt
dus dat ze het wetenschappelijk advies opvolgt door voor quota te pleiten.
Deze leden keuren dit af en wijzen er op dat de ICCAT een totaal vangsten retentieverbod als primaire aanbeveling heeft gedaan. Kan de Minister
verduidelijken dat het «wetenschappelijk advies volgen» wat Nederland
zegt te doen ook daadwerkelijk een vangst- en retentieverbod behelst? Is
de Minister bereid om een vangst- en retentieverbod te ondersteunen?
Antwoord
Ik steun op basis van het wetenschappelijke advies een vangst- en
retentieverbod.
Vraag
Kan de Minister een overzichtslijst geven van de 60 soorten vis waar
Nederland een aandeel in heeft, voor welke soorten er een TAC zal
worden vastgesteld en voor welke soorten niet? Klopt het dat voor de
soorten waar geen TAC van wordt vastgesteld, de data mist om een TAC
vast te stellen? Hoe kan dan gehandeld worden naar het VN voorzorgsprincipe? Kan de Minister een overzicht geven, voor welke van de 60
soorten vis (waar Nederlandse schepen op vissen) de quota worden
verruild met die van andere landen voor de laatste vijf jaar, graag
uitgesplitst per jaar? Kan de Minister per quota-ruil aangeven met welk
land de quota zijn geruild, voor hoeveel quota en welke soort?
Antwoord
In navolging op het antwoord d.d. 10 november jl. aan uw Kamer op de
vraag van de Partij van de Dieren gesteld tijdens het Schriftelijk Overleg
van 8 november 2021 naar aanleiding van de geannoteerde agenda van
de Landbouw- en Visserijraad op 15-16 november 2021, waarbij overeenkomstig Annex IA van de TAC en quotum Verordening de ca. 60 soorten
(meer precies 57) werden genoemd waarin Nederland een aandeel heeft,
volgen hieronder nog de soorten overeenkomstig de resterende Annexen
van deze Verordening waarin Nederland eveneens een aandeel heeft.
58. Chileense horsmakreel (CJM/SPRFMO)
59. Kabeljauw (COD/7XAD34)
60. Haring (HER/1/2-)
61. Heek (HKE/04-N)
62. Koolvis (POK/05B-F)
63. Roodbaars (RED/51214D)
64. Roodbaars (RED/51214S)
65. Kleinoogrog (RJE/7FG)
66. Blauwe wijting (WHB/2A4AXF)
67. Marokko quotum (pelagische visserij) (MAR_PEL_IND/MAR_2019)
68. Mauritanië quotum (pelagische visserij) (MRT_PEL/MRT_2015)
69. Andere soorten (OTH/04-N)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-32, nr. 1364

4

Tevens worden hierna de gevraagde ruilen over de afgelopen 5 jaar
weergegeven, conform de specificaties in de vraag. De gegevens vindt uw
Kamer in de tabel die is bijgevoegd bij deze brief2.
Is de Staatssecretaris bereid om de consumenten in Nederland erop te
wijzen dat als ze vlees, eieren en zuivel eten, ze dit dan zouden moeten
doen van Nederlandse makelij, in verband met de lage ecologische
voetafdruk? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Het kabinet ondersteunt consumenten bij het maken van een duurzame
voedselkeuze met behulp van de Keurmerkenwijzer die Milieu Centraal
jaarlijks in opdracht en met financiële ondersteuning van het Ministerie
van LNV maakt, inclusief een Top 10 van keurmerken op voedsel die het
beste scoren op ambitie, transparantie en betrouwbaarheid. Deze
keurmerken helpen de consument bij het maken van een duurzame keuze
en/of een keuze voor een product van dichtbij. Om de verduurzaming van
de veehouderij in Nederland te stimuleren hebben Nederlandse afzetkanalen plannen gemaakt over hoe zij het aandeel duurzaam geproduceerde
dierlijke producten kunnen vergroten. Het Ministerie van LNV ondersteunt
deze plannen met bestaande subsidie-instrumenten.
Daarnaast kunnen kortere ketens en voedsel van dichtbij een bijdrage
leveren aan een duurzame voedselkeuze. Mede daarom werken we ook
aan het versterken van korte ketens en de verkoop van producten uit
eigen buurt, bijvoorbeeld met de Nationale samenwerking korte ketens. In
dit samenwerkingsverband wordt er gewerkt aan het versterken en het
realiseren van korte verbindingen tussen burger en boer. Hierover wordt
uw Kamer binnenkort nader geïnformeerd. Producten van Nederlandse
makelij hebben echter niet per definitie een lage(re) ecologische
voetafdruk in vergelijking tot producten uit het buitenland. De voetafdruk
is afhankelijk van meerdere factoren, zoals in welk seizoen een product
wordt geproduceerd, op welke wijze het wordt geproduceerd, hoe het
product wordt opgeslagen en wordt vervoerd. Daarom is het van belang
dat de consument via goede informatie en keurmerken ondersteund
wordt om de duurzame keuze te kunnen maken.

2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-32, nr. 1364

5