Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

31 066

Belastingdienst

Nr. 356

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 15 mei 2017
De vaste commissie voor Financiën heeft een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Staatssecretaris van Financiën over de brief van
25 oktober 2016 over btw-carrouselfraude (Kamerstuk 31 066, nr. 308),
over de brief van 1 november 2016 over btw-carrouselfraude en antwoord
op vraag van het lid Omtzigt en het lid Groot, gesteld tijdens het mondelinge vragenuur van 25 oktober 2016 (Kamerstuk 31 066, nr. 314, over de
brief van 10 februari 2017 over het Verslag van een schriftelijk overleg
over Btw-carrouselfraude en Btw-carrouselfraude en antwoord op vraag
van het lid Omtzigt en het lid Groot, gesteld tijdens het mondelinge
vragenuur van 25 oktober 2016 (Kamerstuk 31 066, nr. 343), over de brief
van 27 januari 2017 over het fiche: Wijziging van de btw-richtlijn voor een
tijdelijke toepassing van een algehele verleggingsregeling (Kamerstuk
22 112, nr. 2293 en over het EU-voorstel: Routekaart «Beperkingen op
contante betalingen»
De vragen en opmerkingen zijn op 21 februari 2017 aan de Staatssecretaris van Financiën voorgelegd. Bij brief van 12 mei 2017 zijn de vragen
beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Duisenberg
Adjunct-griffier van de commissie,
Bartman

kst-31066-356
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 356

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de brieven over
btw-carrouselfraude. Daarnaast is er op verzoek van de leden van de VVDfractie een rondetafelgesprek geweest over het tegengaan van terrorismefinanciering. De leden van de VVD-fractie hebben daarover nog een aantal
opmerkingen en vragen.
Btw-carrouselfraude moet worden aangepakt. Fraude met btw zorgt
ervoor dat goedwillende burgers en bedrijven onnodig veel belasting
moeten betalen. Het is dan ook goed dat de bestrijding van btw-fraude
prioriteit heeft voor het kabinet. Eventuele opbrengsten van de aanpak
van btw-fraude willen de leden van de fractie van de VVD terugsluizen in
lagere belastingen. Wat is de schatting van de omvang van de btw-carrouselfraude in Nederland? Welke aanpak heeft het kabinet om de
btw-carrouselfraude in Nederland aan te pakken?
In het eerder gepresenteerde btw-actieplan van de Europese Commissie
zit ook een wijziging van het huidige btw-systeem. Dit is een complexe
verandering met mogelijk grote gevolgen voor het (goedwillende)
bedrijfsleven. Wat is de stand van zaken en planning? En gaat er ook een
impact assessment uitgevoerd worden?
In het BNC-fiche met betrekking tot een aanpassing van de btw-richtlijn
staat dat een tijdelijke toepassing van een algehele verleggingsregeling
mogelijk wordt gemaakt. De Europese Commissie wil lidstaten de
mogelijkheid bieden om op verzoek en onder strikte voorwaarden een
tijdelijke algemene verlegging van btw in te voeren om omvangrijke
fraude in hun land het hoofd te bieden. Welke landen gaan gebruikmaken
van de mogelijkheden? Gaan buurlanden van Nederland gebruikmaken
van de mogelijkheden en wat zijn daarvan de gevolgen? Nederland gaat
geen gebruik maken van de mogelijkheid, kan het kabinet uitleggen
waarom niet?
Daarnaast hebben de leden van de fractie van de VVD enkele vragen en
opmerkingen over het tegengaan van terrorismefinanciering. Voor
financiering van aanslagen zijn vaak maar kleine bedragen nodig. Het is
de uitdaging om dit toch op te kunnen sporen, zonder dat het systeem
verzandt in een volstrekt bureaucratische rompslomp die weinig efficiënt
is.
Terrorismefinanciering verschuift altijd naar de zwakste schakel in het
systeem. Zodra een gat gedicht is, zoekt en vindt men helaas vaak andere
wegen. Het is daarom van belang om snel in te kunnen spelen op
veranderende patronen en geldstromen. Hoe snel kan daarop ingespeeld
worden en hoe snel kan wet- en regelgeving indien nodig aangepast
worden?
Naast het financieren van terrorisme is ook de (indirecte) financiering van
radicalisering zorgelijk. Deze laatste vorm is sluipend en net zo zorgelijk.
Wat doet het kabinet aan deze vorm van financiering? Wat kan daar tegen
gedaan worden? Wat is de stand van zaken bij het oplossen van de
ongewenste buitenlandse financieringen door bijvoorbeeld criteria in de
wetgeving? Wanneer is dit geregeld?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 356

2

Op verzoek van de leden van de VVD-fractie is er op 7 februari 2017 een
rondetafelgesprek over terrorismefinanciering geweest. Daaruit is nog een
aantal punten naar voren gekomen. Duidelijk is dat informatie van groot
belang is bij het tegengaan van terrorismefinanciering.
Informatiedeling is dus cruciaal, zowel de Financial Intelligence Unit (FIU)
en De Nederlandsche Bank (DNB) als toezichthouder vragen om meer
mogelijkheden voor informatie-uitwisseling tussen alle betrokken partijen.
Welke concrete verzoeken liggen er op dit moment? Welke mogelijkheden
ziet het kabinet hiertoe? Hoe snel kan dit eventueel gerealiseerd worden?
De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) pleit ook voor meer
mogelijkheden tot informatie-uitwisseling om gerichter te kunnen zoeken.
Volgens de NVB begint goed klantenonderzoek met verificatie van
aangeleverde gegevens. De NVB wil bijvoorbeeld volledige toegang tot
het UBO-register (ultimate beneficial owners) en toegang tot de Basisregistratie Personen om gegevens te kunnen verifiëren. Wat vindt het
kabinet hiervan?
Verder kwamen tijdens het rondetafelgesprek de anonieme debitcards als
financieringsbron van een van de laatste aanslagen aan de orde. De leden
van de VVD-fractie willen weten hoe het probleem van anonieme
betaalmiddelen als bron van terrorismefinanciering aangepakt kan
worden en wat er op dit punt al gebeurt in de EU.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
De leden van de PvdA-fractie achten btw-fraude een gigantisch probleem,
waar relatief weinig aandacht voor is. Het betreft criminele activiteiten,
uitgevoerd door de georganiseerde misdaad. Omdat de btw volledig
geharmoniseerd is en carrouselfraude per definitie grensoverschrijdend
is, is goede internationale samenwerking onontbeerlijk om de fraude
effectief aan te pakken. De leden van de PvdA-fractie waarderen de
inspanning van de Staatssecretaris van Financiën op dit punt en vragen
om de strijd tegen btw-carrouselfraude met volle kracht voort te zetten.
Een manier om btw-carrouselfraude te voorkomen is de zogeheten
verleggingsregel. Die zorgt ervoor dat er in iedere schakel van de
verkoopketen geen btw wordt afgedragen zoals normaal, maar dat dat pas
gebeurt bij de uiteindelijke verkoop aan de consument. Op die manier
worden de teruggaaf en de afdracht van de btw gecentreerd bij één
ondernemer, en in één aangifte. Zo wordt voorkomen dat één iemand wel
btw terugvraagt, terwijl een ander die btw niet afdraagt. En dat laatste is
de kern van btw-carrouselfraude. Voorliggende richtlijn maakt in sommige
gevallen mogelijk dat lidstaten kunnen experimenteren door de verleggingsregel toe te passen op alle transacties van boven de EUR 10 000. De
leden van de PvdA-fractie onderkennen dat dit carrouselfraude kan
voorkomen, maar constateren tegelijkertijd dat deze systematiek nieuwe
risico’s met zich meebrengt, nu slechts het einde van de keten verantwoordelijk wordt gemaakt voor een deugdelijke afdracht. Andere vormen
van btw-fraude worden hierdoor juist eenvoudiger. De leden van de
PvdA-fractie steunen dan ook experimenten uit hoofde van de richtlijn,
maar vragen scherp op de hoogte gehouden te worden van de resultaten,
zodat bij problemen tijdig kan worden ingegrepen. Op de achtergrond
werkt de Europese Commissie verder aan een nieuw btw-stelsel. Dat
duurt nog enkele jaren. De leden van de PvdA-fractie vragen om de
resultaten van deze experimenten te betrekken bij het nadenken over een
nieuw stelsel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 356

3

Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de antwoorden
van de Staatssecretaris van Financiën op de schriftelijke vragen over
btw-carrouselfraude. Toch resteren er voor de leden van de CDA-fractie
een aantal vragen.
De leden van de CDA-fractie vinden het goed om te lezen dat alle
betrokken overheidsdiensten met de grootst mogelijke zorgvuldigheid
onderzoek doen naar signalen over terrorismefinanciering, witwassen en
corruptie. In de antwoorden heeft de Staatssecretaris aangegeven dat uit
de afgeronde onderzoeken niet is gebleken dat er een link is met
terrorismefinanciering, maar dat het onderzoek hiernaar niet stil staat.
Wanneer zal dit onderzoek naar verwachting afgerond zijn?
Ook heeft de Staatssecretaris aangegeven dat er naast vermoedens geen
bewijs is geleverd in de uitzending van Zembla. In deze uitzending kwam
onder andere aan bod dat het Duitse Openbaar Ministerie tegenover
Zembla bevestigd heeft dat er «talrijke aanwijzingen zijn voor de
financiering van terrorisme». Beschikt Nederland over deze aanwijzingen?
En is geen van deze aanwijzingen doorslaggevend om een beter beeld te
vormen van de huidige situatie met betrekking tot het risico op terrorismefinanciering? Heeft Nederland contact opgenomen met het Duitse
Openbaar Ministerie of andere buitenlandse instanties?
In de antwoorden van de Staatssecretaris staat dat de 40 CO2-emissierechtenhandelaren die volgens Zembla op de Deense lijst stonden, door
de FIOD in 2009 zijn onderzocht. Dit heeft geleid tot het – thans nog
lopende- Nederlandse strafrechtelijke onderzoek naar btw-fraude met
CO2-emissierechten.
Uit onderzoek van de FIOD is gebleken dat in de aan Italië verstrekte
informatie geen Nederlandse bedrijven of natuurlijke personen
voorkomen. Is er voor het onderzoek van de FIOD in 2009 al een
onderzoek geweest naar de bedrijven met betrekking tot hun handel in de
CO2-emissierechten?
In de beantwoording van de vragen heeft de Staatssecretaris aangegeven
dat de FIOD in het voorjaar van 2009 een signaal van een belastingadviseur kreeg dat binnen Europa mogelijk sprake was van btw-carrouselfraude bij de handel in CO2-emissierechten. De FIOD en de Belastingdienst
zijn daarop direct een onderzoek gestart. Is door dit signaal gebleken dat
er onderzoek nodig was of waren daar ook andere aanleidingen voor?
Hebben er voorafgaand aan dit onderzoek nog andere onderzoeken
plaatsgevonden?
In de antwoorden van de Staatssecretaris blijkt dat, ondanks de
uitbanning op elektronische goederen, de btw-carrouselfraude zich nog
steeds voordoet, alleen met andere producten. De leden van de
CDA-fractie vragen de Staatssecretaris om welke producten dit
momenteel gaat.
De Staatssecretaris laat in zijn brief weten dat er voor Nederland geen
schatting is van het bedrag aan btw-fraude. De bedragen van € 160
miljard en € 5 miljard aan misgelopen btw-inkomsten betreffen de VAT
Gap, het verschil aan btw dat in theorie maximaal zou moeten binnenkomen en hetgeen daadwerkelijk binnenkomt. De VAT Gap is in Nederland
relatief laag ten opzichte van andere lidstaten. Welke maatregelen op
Europees niveau acht de Staatssecretaris succesvol om de VAT Gap in
Europa als geheel verder terug te dringen? Welke lidstaten werken op dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 356

4

moment samen middels informatie-uitwisseling in de strijd tegen
btw-fraude?
Met betrekking tot de wijziging van de btw-richtlijn voor een tijdelijke
toepassing van een algehele verleggingsregeling vragen de leden van de
CDA-fractie hoe het kabinet aankijkt tegen de grens van € 10.000. Bestaat
de kans dat de carrouselfraude verder zal gaan met factuurbedragen
onder de € 10.000? Voor welke «andersoortige vormen van btw-fraude»
vreest het kabinet? Verder vragen de leden van de CDA-fractie wat de
derogatie inhoudt waar lidstaten om kunnen verzoeken. Waarom heeft het
kabinet besloten om niet mee te doen met de voorgestelde verleggingsregeling?
II Reactie van de Staatssecretaris
Inleiding
De leden van de fracties van de fractie van de VVD, de PvdA en het CDA
hebben vragen gesteld over de brieven over btw-carrouselfraude van
25 oktober 20161, 1 november 20162 en 10 februari 20173, alsook over het
op 27 januari 2017 bij de Tweede Kamer ontvangen BNC-fiche «Wijziging
van de btw-richtlijn voor een tijdelijke toepassing van een algehele
verleggingsregeling»4 en het EU-voorstel «Routekaart: Beperkingen op
contante betalingen»5. Voor de beantwoording van de vragen sluit ik
zoveel mogelijk aan bij de fracties. Waar meerdere fracties vragen van
gelijke strekking hebben gesteld, beantwoord ik de vragen gezamenlijk of
verwijs ik naar een eerder antwoord.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
Btw-(carrousel)fraude algemeen
De leden van de fractie van de VVD vragen wat naar schatting de omvang
van de btw-carrouselfraude is in Nederland en wat het kabinet heeft
gedaan om deze fraude in Nederland aan te pakken. In mijn brief van
10 februari 2017 heb ik uw Kamer al bericht dat voor Nederland geen
schatting van het bedrag aan btw-fraude beschikbaar is. Voor de
totaalaanpak van btw-carrouselfraude verwijs ik de leden graag naar het
algemene deel van voornoemde brief, waarin ik een uitvoerige
opsomming van de totaalaanpak van btw-carrouselfraude op nationaal en
Europees niveau heb gegeven.
Voorstel Europese Commissie voor een definitief btw-systeem
De leden van de fractie van de VVD vragen naar de stand van zaken van
het voorstel van de Europese Commissie voor een definitief btw-systeem
en de planning betreffende dit voornemen en of er ook een impact
assessment uitgevoerd gaat worden. De Europese Commissie heeft in het
btw-actieplan van begin 2016 aangekondigd om eind 2017 met een
richtlijnvoorstel te komen voor een definitief btw-systeem. Het is
gebruikelijk dat een dergelijk omvangrijk voorstel gepaard gaat met een
impact assessment. Mocht dat niet het geval zijn, dan zal Nederland bij de

1

Kamerstuk 31 066, nr. 308.
Kamerstuk 31 066, nr. 314.
3
Kamerstuk 31 066, nr. 343.
4
Kamerstuk 22 112, nr. 2293.
5
Europese Commissie, d.d. 15 februari 2017, EU-voorstel «Routekaart: Beperkingen op contante
betalingen», http://ec.europa.eu/smart-regulation/roadmaps/docs/
plan_2016_028_cash_restrictions_en.pdf.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 356

5

Europese Commissie aandringen om alsnog een impact assessment uit te
voeren.
Voorstel Europese Commissie voor een algehele verleggingsregeling van btw
De leden van de fractie van de VVD vragen welke (buur)landen van de
mogelijkheid gebruik gaan maken om nationaal een algemene verleggingsregeling in te voeren, en zo ja, wat de gevolgen hiervan zijn. Ook
vragen de leden waarom het kabinet heeft besloten om geen gebruik te
maken van de mogelijkheid om een algehele verlegging van btw in
Nederland in te voeren. Op dit moment bespreken de lidstaten het
voorstel op technisch niveau. Mocht het voorstel unaniem door de
ECOFIN Raad worden aanvaard, dan kunnen landen die daarvoor in
aanmerking komen een verzoek indienen voor toepassing van de algehele
verleggingsregeling. Momenteel is nog niet bekend welke landen hiervan
gebruik kunnen en ook willen maken. Eerder hebben Tsjechië en
Oostenrijk om de toepassing van een algehele verleggingsregeling
gevraagd. De verwachting is dat die landen een beroep op deze
mogelijkheid zullen doen als ze aan de nog vast te stellen voorwaarden
voldoen.
Omdat een algehele verlegging van btw nog niet eerder is toegepast, zijn
de gevolgen daarvan niet bekend. De Europese Commissie heeft daarom
rapportageverplichtingen gekoppeld aan de toepassing van een dergelijke
verlegging en de mogelijkheid ingebouwd om na gefundeerde klachten
van andere lidstaten de regeling op korte termijn te kunnen stoppen.
Daarbij hebben alle lidstaten, ongeacht of zij de regeling gaan toepassen,
binnen dit richtlijnvoorstel een rol gekregen in de rapportageverplichtingen om eventuele verschuiving van fraude of andere effecten te
monitoren en te rapporteren.
In het BNC-fiche, waarin het kabinet een eerste beoordeling van het
richtlijnvoorstel van de Europese Commissie geeft, spreekt het kabinet
steun uit om lidstaten de mogelijkheid te bieden tijdelijk een algemene
verleggingsregeling te hanteren. Het voorstel biedt lidstaten die zeer
ernstige btw-carrouselfraude ondervinden en geen andere mogelijkheid
hebben dit goed te beteugelen naar verwachting een effectieve maatregel.
Ook biedt deze tijdelijke regeling een goede mogelijkheid om in de praktijk
te bezien of een algemene verlegging van btw een goede methode is om
btw-carrouselfraude te bestrijden en welk effect dit heeft op de btw
afdracht en het toezicht daarop.
Het kabinet geeft ook aan vooralsnog geen gebruik te maken van de
(tijdelijke) algehele verleggingsregeling. Nog los van het feit dat
Nederland op dit moment niet aan de voorwaarden van die regeling lijkt
te voldoen, heeft de toepassing van een tijdelijke algehele verlegging van
btw grote gevolgen voor het bedrijfsleven en de Belastingdienst. De
invoer van een algehele verleggingsregeling dwingt het bedrijfsleven om
ingrijpende wijzigingen in hun administratie- en IT-systemen door te
voeren. Deze wijzigingen gelden uiterlijk tot en met 30 juni 2022 en
moeten daarna weer ongedaan worden gemaakt, omdat het normale
btw-systeem weer van toepassing is. Dit betekent in relatief korte tijd
tweemaal een (aanzienlijke) aanpassing met bijbehorende kosten voor het
bedrijfsleven. Daarnaast zal het toezicht van de Belastingdienst voor een
relatief korte periode ingrijpend wijzigen. Een veel groter aantal ondernemers wordt namelijk verantwoordelijk voor een juiste voldoening van
btw op aangifte. Het gewijzigde systeem van voldoening van btw vergt
daarom een nieuwe handhavingsstrategie, waarin controles op een
andere manier moeten worden verricht. Dit leidt tot een toename in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 356

6

uitvoeringslasten. Daarbij zijn ook de effecten op de schatkist onzeker,
doordat andere frauderisico’s ontstaan. Ten slotte behoeft een algehele
verlegging van btw nieuwe (aanvullende) wettelijke verplichtingen om
eventuele verschuivingen van fraude of het ontstaan van andere
fraudevormen te voorkomen en de voldoening van btw door de ondernemer in de laatste schakel zeker te stellen. Gedacht kan worden aan
rapportageverplichtingen voor ondernemers die binnenlandse prestaties
verrichten waarop de verlegging van toepassing is, om zwarte omzetstromen te beteugelen. Dit kan eventueel worden aangevuld met een
verbod op contante betalingen. Landen die een dergelijke algehele
verlegging overwegen, zullen bij de aanvraag daartoe ook een uiteenzetting moeten geven hoe zij de juiste btw-inning kunnen waarborgen.
Terrorismefinanciering, witwassen en informatiedeling
Met betrekking tot het tegengaan van terrorismefinanciering vragen de
leden van de VVD-fractie hoe snel kan worden ingespeeld op veranderende patronen en geldstromen en hoe snel wet- en regelgeving indien
nodig kan worden aangepast. Het voorkomen en bestrijden van terrorismefinanciering is van groot maatschappelijk belang. Nederland zet zich
hier zowel in nationaal als in internationaal verband actief en sterk voor in.
Daarbij is het snel kunnen inspelen op (nieuwe) wegen die daarvoor
kunnen worden gebruikt cruciaal. Dat gebeurt onder meer binnen het
Financieel Expertisecentrum (FEC). Binnen dit samenwerkingsverband
werken de Financial Intelligence Unit (FIU-Nederland), de Autoriteit
Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB) samen met
de fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD), de Belastingdienst, het
Openbaar Ministerie (OM) en de nationale politie om de integriteit van de
financiële sector te versterken. Eén van de taken van het FEC betreft het
uitvoeren van projecten die moeten leiden tot concrete, operationeel
bruikbare resultaten. Het FEC, in samenwerking met andere relevante
organisaties, heeft sinds 1 februari 2015 een project dat zich richt op het
verkrijgen van zicht op en het bestrijden van terrorismefinanciering. Dit
project heeft als doel om financiële netwerken in kaart te brengen van bij
de FEC-partners en -participanten bekende personen (en entiteiten) die in
verband kunnen worden gebracht met terrorisme en terrorismefinanciering. Op basis van dat inzicht kunnen passende preventieve en
repressieve maatregelen worden genomen. Voorts dienen verschillende
instellingen, waaronder banken, ongebruikelijke transacties te melden bij
de FIU-Nederland. Die verplichting vloeit voort uit internationale en
Europese verplichtingen die in de Wet ter voorkoming van witwassen en
financieren van terrorisme (Wwft) zijn geïmplementeerd. Van een
ongebruikelijke transactie is onder andere sprake indien aanleiding
bestaat te veronderstellen dat een transactie verband houdt met
witwassen of met het financieren van terrorisme. FIU-Nederland beziet of
deze transacties verdacht kunnen worden verklaard en aan rechtshandhavingsautoriteiten kunnen worden gemeld. Daarbij wordt tevens de
informatie betrokken die FIU-Nederland van financiële inlichtingen
eenheden uit het buitenland ontvangt.
De leden van de fractie van de VVD wijzen verder nog op het belang van
informatiedeling tussen de diverse betrokken organisaties. Zij vragen
welke concrete verzoeken tot aangepaste regelgeving er op dit moment
liggen, welke mogelijkheden het kabinet hiertoe ziet en hoe snel deze
mogelijkheden eventueel gerealiseerd kunnen worden. Ik onderschrijf het
belang van het op zorgvuldige wijze kunnen uitwisselen van informatie
om terrorismefinanciering tegen te gaan. Wetgevingswensen van de
toezichthouders op dit terrein zijn mij bekend. Het betreft in de eerste
plaats de wens om een wettelijke grondslag te hebben op grond waarvan
informatie, die door de Wwft- toezichthouders bij hun taakuitoefening

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 356

7

wordt verkregen, kan worden gedeeld met partijen die deel uitmaken van
het FEC. Daarnaast is er een wetgevingswens van de AFM met betrekking
tot het delen van informatie over accountants. De AFM is toezichthouder
op grond van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) en Bureau
Financieel Toezicht (BFT) is toezichthouder voor accountants op grond van
de Wwft. De voorliggende wetgevingswens betreft een wettelijke
grondslag voor het BFT om informatie, die het bij de uitoefening van zijn
Wwft-toezicht met betrekking tot accountants vergaart, te kunnen delen
met de AFM ten behoeve van het toezicht op grond van de Wta. Over deze
wetgevingswensen vindt momenteel overleg plaats tussen het Ministerie
van Financiën en de betrokken toezichthouders. De Minister van Financiën
heeft het voornemen om de uitwerking ervan mee te nemen in de
Wijzigingswet financiële markten 2019.
Ik merk op dat het actieplan terrorismefinanciering ter versterking van de
strijd tegen terrorisme van de Europese Commissie in een (verdere)
uitbreiding van de bevoegdheden van FIU-Nederland voorziet.6 Het gaat
daarbij onder meer om intensievere gegevensuitwisseling tussen FIU’s
over meldingen van ongebruikelijke transacties, een Europese verplichting tot het opzetten van een centraal register van bank- en betaalrekeningen en de toegang van FIU’s tot dat register. De Europese Commissie
heeft hiertoe een voorstel tot wijziging van de vierde Europese
anti-witwasrichtlijn gepresenteerd.7
De leden van de fractie van de VVD vragen wat het kabinet vindt van het
pleidooi van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) voor meer
mogelijkheden tot informatie-uitwisseling om gerichter te kunnen zoeken.
Volgens de NVB begint goed klantenonderzoek met verificatie van
aangeleverde gegevens. De NVB wil bijvoorbeeld volledige toegang voor
banken tot het UBO-register (register met informatie over uiteindelijk
belanghebbenden; «ultimate beneficial owners») en toegang tot de
Basisregistratie Personen om gegevens te kunnen verifiëren.
Uit de vierde Europese anti-witwasrichtlijn volgt de verplichting voor
lidstaten om een centraal register met UBO-informatie op te zetten
(UBO-register). Deze richtlijn kent een aantal vereisten waaraan zo’n
register moet voldoen. Bij brief van 10 februari 2016 is uw Kamer
geïnformeerd over het voornemen om in Nederland een openbaar
UBO-register op te zetten, waarbij wordt voorzien in vier (privacy)waarborgen. Op deze manier is een balans gevonden tussen enerzijds de
openbaarheid van het register en het belang van het tegengaan van
misbruik van het financieel stelsel en van vennootschappen en andere
juridische entiteiten voor witwassen en terrorismefinanciering en
anderzijds de bescherming van de privacy van de in het UBO-register
opgenomen belanghebbenden.
Eén van deze privacywaarborgen strekt ertoe dat gebruikers, anders dan
aangewezen bevoegde autoriteiten en de FIU-Nederland, via het register
inzage krijgen in een beperkte set gegevens uit het UBO-register. Deze
beperkte set gegevens komt overeen met de gegevens die op grond van
de vierde EU anti-witwasrichtlijn ten minste in het UBO-register moeten
worden opgenomen. Verdere UBO-informatie in het register is om
6

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD inzake een
actieplan ter versterking van de strijd tegen terrorismefinanciering, 2 februari 2016, COM (2016)
50. http://ec.europa.eu/transparency/regdoc/rep/1/2016/NL/1-2016-50-NL-F1-1.PDF.
7
Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot wijziging van
Richtlijn (EU) 2015/849 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het
witwassen van geld of terrorismefinanciering en tot wijziging van Richtlijn 2009/101/EG, 5 juli
2016, COM (2016) 450. http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/
?uri=CELEX:52016PC0450&from=NL.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 356

8

redenen van privacybescherming alleen beschikbaar voor aangewezen
bevoegde autoriteiten en de FIU-Nederland. Meldingsplichtige entiteiten,
waaronder banken, krijgen aldus uitsluitend toegang tot deze beperkte set
aan gegevens uit het UBO-register. Dit is in lijn met de verplichting die de
anti-witwasrichtlijn voorschrijft: meldingsplichtige instellingen mogen zich
bij hun cliëntenonderzoek niet uitsluitend verlaten op het UBO-register.
Voorgaande is ook neergelegd in het conceptwetsvoorstel Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden, dat op 31 maart jl. in
consultatie is gebracht.
Ten aanzien van de door de NVB genoemde toegang tot de Basisregistratie Personen, is eerder een vergelijkbare afweging gemaakt met het
oog op de bescherming van de privacy van betrokkenen. Een en ander
neemt echter niet weg dat er blijvend aandacht is voor de wijze waarop
banken en andere meldingsplichtige instellingen kunnen worden
ondersteund bij het nakomen van hun Wwft-verplichtingen.
De leden van de fractie van de VVD vragen wat de stand van zaken is bij
het oplossen van de ongewenste buitenlandse financiering door bijvoorbeeld het opnemen van criteria in de wetgeving en wanneer dit geregeld
is.
Bij brief van 4 december 2016 is uw Kamer geïnformeerd over
ongewenste (buitenlandse) financiering van instellingen en activiteiten.8
Hierin is een toelichting gegeven op de verkenning van het mogelijke
instrumentarium om ongewenste (buitenlandse) financiering in te perken.
Zo wordt onder meer de mogelijkheid onderzocht om het wetsvoorstel
publicatieplicht stichtingen opnieuw in procedure te nemen en zo de
transparantie te bevorderen van Nederlandse maatschappelijke en
religieuze instellingen over de door hen (te) ontvangen (buitenlandse)
financiering. Zoals tevens aangekondigd in voornoemde brief, bereidt het
FEC daarnaast de start van een (deel)project voor dat zal zijn gericht op
het in kaart brengen van de (van origine) buitenlandse financiering van
non-profit instellingen (NPO’s) waarvan één of meerdere betrokken
partijen direct of indirect in verband kunnen worden gebracht met
terrorisme of de financiering daarvan. Een dergelijke financiering van
NPO’s wordt vanwege de (al dan niet indirecte) relatie met subjecten, die
betrokken zijn bij terrorisme of de financiering daarvan, als onwenselijk
beschouwd. Met dit (deel)project wordt beoogd meer zicht te krijgen op
buitenlandse financieringsstromen van NPO’s door analyse van deze
informatie door een multidisciplinair team van FEC-partners en andere
relevante organisaties. Naar verwachting kan dit project op korte termijn
van start gaan.
Ten slotte vragen de leden van de fractie van de VVD hoe het probleem
van anonieme betaalmiddelen (anonieme debitcards) als mogelijke bron
van terrorismefinanciering aangepakt kan worden en wat er op dit punt al
gebeurt in de EU. Elektronischgeldinstellingen maken hun bedrijf van de
uitgifte van elektronisch geld. Ook banken kunnen elektronisch geld
uitgeven. Zij vallen daardoor binnen de reikwijdte van de vierde Europese
anti-witwasrichtlijn en van de Wwft. Dat betekent dat deze instellingen
verplicht zijn om cliëntenonderzoek te verrichten en ongebruikelijke
transacties te melden bij de FIU-Nederland. Het cliëntenonderzoek
verplicht een instelling tot het identificeren van de cliënt en tot verificatie
van diens identiteit, zodat na het verrichten van cliëntenonderzoek geen
sprake kan zijn van «anoniem» elektronisch geld.

8

Kamerstuk 29 614, nr. 56.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 356

9

Omdat «anoniem» elektronisch geld een belangrijke bijdrage levert aan
«financial inclusion», voorziet de Europese anti-witwasregelgeving in een
uitzondering op de verplichting tot het verrichten van cliëntenonderzoek
in het geval van elektronisch geld. Hiervoor moet worden voldaan aan
strikte risicobeperkende voorwaarden. Zo kunnen bepaalde cliëntenonderzoeksmaatregelen, waaronder de identificatie van de cliënt en de
verificatie van diens identiteit, achterwege blijven indien: het betaalinstrument niet kan worden heropgeladen of een betalingstransactielimiet
heeft van € 250, het elektronisch opgeslagen bedrag niet meer bedraagt
dan € 250, het betaalinstrument uitsluitend gebruikt wordt voor de
aankoop van goederen of diensten en op het betaalinstrument geen
bedrag kan worden bijgeschreven met anoniem elektronisch geld.
Bovendien geldt voor de uitgever van het elektronisch geld te allen tijde
de verplichting om de transacties die met het betaalinstrument worden
verricht te monitoren en van een ongebruikelijke transactie melding te
maken bij de FIU-Nederland.
In het eerder genoemde voorstel tot wijziging van de vierde Europese
anti-witwasrichtlijn heeft de Europese Commissie voorgesteld voornoemde grenswaarden waarboven cliëntenonderzoek moet worden
verricht te verlagen van € 250 naar € 150. Daarnaast wordt voorgesteld
de uitzondering op de verplichting tot het verrichten van cliëntenonderzoek te schrappen in het geval van online gebruik van elektronisch
geld. De onderhandelingen met betrekking tot dit richtlijnvoorstel zijn nog
niet afgerond. Op 20 december 2016 is in de Raad overeenstemming
bereikt over een compromistekst, op basis waarvan het huidig voorzitterschap op dit moment de onderhandelingen met het Europees Parlement
voert.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
Btw-(carrousel)fraude algemeen
De leden van de PvdA-fractie achten btw-fraude een groot probleem waar
relatief weinig aandacht voor is en vragen om de strijd tegen btw-carrouselfraude met volle kracht voort te zetten. Ik kan daar kort over zijn. Zoals
ook moge blijken uit de acties die het kabinet op dit punt onderneemt,
kunnen de leden van de fractie van de PvdA ervan verzekerd zijn dat het
belang en de urgentie van de strijd tegen btw-carrouselfraude voor mij
overduidelijk zijn.
Voorstel Europese Commissie voor een algehele verleggingsregeling van btw
De leden van de fractie van de PvdA vragen om op de hoogte te worden
gehouden van de resultaten van het experiment met de algemene
verleggingsregeling, zodat bij problemen tijdig kan worden ingegrepen. Ik
verwijs in dit verband graag naar mijn antwoord op de vraag van de leden
van de fractie van de VVD met betrekking tot de toepassing van de
algehele verleggingsregeling.
Voorts vragen de leden van de fractie van de PvdA de resultaten van het
experiment met de algehele verleggingsregeling te betrekken in de
gedachtevorming van het beoogde definitieve btw-stelsel. Nederland en
ook de andere lidstaten hebben zich hierover in dezelfde lijn uitgelaten.
Onder het Nederlandse voorzitterschap heeft dit tijdens de ECOFIN van
25 mei 2016 ook geresulteerd in conclusies van de Raad.9 Daarin is
9

Raad van de Europese Unie, nr. 9494/16, FISC 86, ECOFIN 509. http://data.consilium.europa.eu/
doc/document/ST-9494–2016-INIT/nl/pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 356

10

aangegeven dat de Raad de informatie die naar aanleiding van een
tijdelijke afwijking wordt verkregen, nuttig acht om een beslissing te
nemen over wat de meest efficiënte manier is om btw-fraude te
bestrijden. Ook tijdens de nu lopende besprekingen heeft onder meer
Nederland het belang van de algehele verleggingsregeling benadrukt. Het
mogen toepassen van een algehele verlegging dient hoofdzakelijk ter
bestrijding van een meer dan gemiddelde btw-fraude in bepaalde landen.
Tegelijkertijd verschaft het ons de mogelijkheid om relevante informatie te
vergaren over de werking van een dergelijke algehele verlegging van btw.
Momenteel vindt verlegging van btw immers uitsluitend plaats in
specifieke sectoren. Het is daarbij wel belangrijk dat de algehele
verlegging gepaard gaat met een goede monitoring van de werking en de
(neven)effecten ervan, zodat deze resultaten ook mee kunnen wegen in de
keuze voor en vormgeving van een definitief btw-stelsel.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
Terrorismefinanciering
De leden van de fractie van het CDA vragen mij wanneer het onderzoek
naar een concreet verband tussen carrouselfraude en terrorismefinanciering naar verwachting zal zijn afgerond. Met het «onderzoek», waarnaar
door de leden van de fractie van het CDA wordt verwezen, werd door mij
niet gedoeld op één onderzoek in het bijzonder. Zoals eerder toegelicht,
worden signalen met betrekking tot terrorismefinanciering door de
betrokken autoriteiten, ook binnen het samenwerkingsverband van het
FEC, continu en met de grootst mogelijke zorgvuldigheid onderzocht. Dit
is een doorgaand proces.
Btw-(carrousel)fraude in Nederland en de daartegen genomen
maatregelen
De leden van de fractie van het CDA vragen, onder verwijzing naar de
uitzending van Zembla, of Nederland beschikt over de aanwijzingen voor
de financiering van terrorisme en zo ja, of geen van deze aanwijzingen
doorslaggevend is om een beter beeld te vormen van de huidige situatie
met betrekking tot het risico op terrorismefinanciering. Ook vragen de
leden van de fractie van het CDA of Nederland contact heeft opgenomen
met het Duitse OM of andere buitenlandse instanties. Btw-carrouselfraude
is een vorm van internationale criminaliteit. Ook in het lopende Nederlandse strafrechtelijke onderzoek naar btw-fraude met CO2-emissierechten
zijn verschillende Europese landen door de fraude benadeeld, waaronder
Duitsland. Ten behoeve van de bestrijding van btw-carrouselfraude wordt
veelal samengewerkt met buitenlandse opsporingsdiensten, door middel
van het verlenen van wederzijdse rechtshulp en door in voorkomende
gevallen samen te werken in gezamenlijke opsporingsteams. Ook over het
lopende Nederlandse strafrechtelijk onderzoek naar btw-fraude met
CO2-emissierechten heeft de FIOD contact gehad met diverse landen,
waaronder (in de vorm van een rechtshulpverzoek) met Duitsland. Over
de inhoud van deze contacten kan ik geen nadere mededeling doen. De
bestrijding van terrorismefinanciering is een prioriteit voor het OM. Alle
signalen die kunnen duiden op terrorismefinanciering worden met de
grootst mogelijke zorgvuldigheid onderzocht en besproken met de bij de
bestrijding betrokken nationale en internationale instanties. In het lopende
Nederlandse strafrechtelijk onderzoek naar btw-fraude met CO2-emissierechten is van een verband met terrorismefinanciering op dit moment niet
gebleken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 356

11

De leden van de fractie van het CDA vragen of voorafgaand aan het
onderzoek van de FIOD in 2009 al een onderzoek is geweest naar
bedrijven met betrekking tot hun handel in CO2-emissierechten. Deze
leden vragen daarnaast of alleen het signaal dat de FIOD in het voorjaar
van 2009 kreeg van een belastingadviseur over mogelijke btw-carrouselfraude bij de handel in CO2-emissierechten aanleiding gaf voor een
onderzoek of dat daar ook andere aanleidingen voor waren. Ook vragen
de leden of er voorafgaand aan dit onderzoek nog andere onderzoeken
hebben plaatsgevonden. Voor 2009 is geen onderzoek ingesteld naar
bedrijven met betrekking tot hun handel in CO2-emissierechten. Het
signaal van de belastingadviseur gaf het startschot voor onderzoek naar
btw-carrouselfraude met CO2-emissierechten. Rond die tijd waren er ook
nog twee andere signalen over de handel in CO2-emissierechten waaruit
bleek dat verder onderzoek nodig was.
De leden van de fractie van het CDA vragen met betrekking tot welke
producten zich momenteel btw-carrouselfraude voordoet. Met welke
producten btw-carrouselfraude zich nog steeds voordoet, kan per land
verschillen. In feite kan deze fraude zich met alle goederen en diensten
voordoen die nu niet door een specifieke gerichte verleggingsregeling
worden geraakt. Carrouselfraude doet zich momenteel bijvoorbeeld voor
met betrekking tot bepaalde elektronica. Tevens worden momenteel
signalen bij telecommunicatiediensten onderzocht. Mochten zich hier
nieuwe ontwikkelingen voordoen, dan zal ik uw Kamer daarover informeren.
De leden van de fractie van het CDA vragen mij welke maatregelen ik op
Europees niveau succesvol acht om de VAT Gap in Europa als geheel
verder omlaag te dringen. In mijn vorige brief ben ik ingegaan op de door
de Europese Commissie berekende VAT Gap.10 De VAT Gap staat voor het
verschil aan btw dat in theorie maximaal zou moeten binnenkomen en
hetgeen daadwerkelijk binnenkomt. Deze VAT Gap is door de Europese
Commissie macro-economisch berekend aan de hand van cijfers over
consumptie. Voor de VAT Gap zijn verschillende oorzaken aan te wijzen,
zoals fraude, belastingontduiking, maar ook belastingontwijking,
faillissement, insolventie en (reken)fouten. Afhankelijk van de oorzaak zijn
diverse hulpmiddelen en maatregelen denkbaar.
Op het vlak van de fraudebestrijding in Europees verband acht ik de
ontwikkeling en invoering van een fraude-analyse systeem, genaamd
Transaction Netwerk Analysis, een succesvolle maatregel.11 Met deze
IT-tool kunnen fraudenetwerken sneller en completer worden opgespoord
op basis van informatie uit alle lidstaten. Zoals u weet, heb ik mij hier
tijdens het Nederlandse voorzitterschap hard voor gemaakt en juichen alle
lidstaten deze ontwikkeling toe. De Europese Commissie werkt hard aan
de implementatie van dit systeem. Verder sta ik achter een voorstel dat de
Europese Commissie wil gaan doen om de samenwerking tussen lidstaten
in EUROFISC verder te optimaliseren. Daarnaast kunnen ook vereenvoudigingsmaatregelen op het terrein van verplichtingen en regelgeving
bijdragen aan het terugdringen van de VAT Gap en het bevorderen van
compliance van belastingplichtigen. Tot slot kan ook de algehele
verleggingsregeling uitkomst bieden voor lidstaten die een meer dan
gemiddelde btw-fraude ondervinden, met daarbij de kanttekeningen zoals
ik die in deze antwoorden plaats.

10
11

Kamerstuk 31 066, nr. 343.
Kamerstuk 31 066, nr. 219 en Kamerstuk 31 066, nr. 343.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 356

12

Informatiedeling
In dit kader vragen de leden van de fractie van het CDA ook welke
lidstaten op dit moment samenwerken middels informatie-uitwisseling in
de strijd tegen btw-fraude. Alle lidstaten wisselen permanent informatie
uit via het zogenoemde VAT Information Exchange System (VIES), waarin
alle informatie over grensoverschrijdende transacties tussen ondernemers
in de lidstaten is opgenomen. Daarnaast wordt binnen het EUROFISCnetwerk gerichter informatie uitgewisseld tussen de lidstaten die in de
diverse werkvelden deelnemen. Ook bilateraal wordt via zogenoemde
SCAC-verzoeken (Standing Committe for Administrative Co-operation)
met alle lidstaten informatie uitgewisseld en vinden er multilaterale
controles plaats. Dit alles gebeurt binnen het juridische kader van de
Verordening (EU) nr. 904/2010 betreffende de administratieve samenwerking en de bestrijding van fraude op het gebied van de belasting over
de toegevoegde waarde. Zoals ik eerder heb gemeld, wordt door de
Europese Commissie ook gewerkt aan verdragen met derdelanden,
momenteel concreet met Noorwegen, om de informatie-uitwisseling voor
de btw breder te trekken dan alleen de lidstaten van de Europese Unie.
Naast de uitwisseling binnen de administratieve samenwerking door de
belastingdiensten van de lidstaten vindt binnen het strafrechtelijke circuit
ook informatie-uitwisseling plaats via Europol.
Voorstel Europese Commissie voor een algehele verleggingsregeling van btw
De leden van de fractie van het CDA vragen naar de mogelijke gevolgen
van de toepassing van een algehele verlegging en welke «andersoortige
vormen van btw-fraude» het kabinet vreest. Met betrekking tot de
wijziging van de btw-richtlijn voor een tijdelijke toepassing van een
algehele verleggingsregeling vragen de leden van de fractie van het CDA
daarnaast wat de derogatie inhoudt waar lidstaten om kunnen verzoeken.
De derogatie van een lidstaat betreft een verzoek om af te mogen wijken
van de normale regels van de btw-richtlijn. In het voorstel voor de
algehele verleggingsregeling wordt een lidstaat, die voldoet aan de te
stellen voorwaarden, de mogelijkheid geboden om af te wijken van de
normale facturerings- en voldoeningsregels.
Bij een algehele verlegging wordt feitelijk de huidige gefractioneerde
heffing en inning van btw verlaten. Het gefractioneerde systeem betekent
dat in elke schakel van de productie- en handelsketen per saldo btw op
aangifte wordt voldaan over de door die ondernemer toegevoegde
waarde aan het product of de dienst. Bij een verlegging van btw wordt de
voldoening van de btw daarentegen verschoven naar de afnemende
ondernemer. Deze ondernemer vermeldt de verlegde btw op zijn aangifte
als verschuldigde btw en kan dit bedrag direct in aftrek brengen als
voorbelasting, mits de ondernemer uiteraard voldoet aan de voorwaarden
daartoe. De ondernemers factureren en betalen onderling geen btw,
waardoor ook geen btw verloren kan gaan bij die transactie. De inning van
de btw vindt in zijn geheel pas plaats bij de ondernemer die als laatste
schakel in de keten acteert. Deze ondernemer wordt aldus verantwoordelijk voor de voldoening op aangifte van het gehele btw-bedrag, terwijl
die schakel thans alleen verantwoordelijk is voor de btw in de laatste
schakel.
In het huidige gefractioneerde systeem dient een factuur als bewijsstuk
voor het verkrijgen van aftrek van btw door een ondernemer. Die factuur
is voor de Belastingdienst ook een controlemiddel op de voldoening van
de btw die is verschuldigd door de verkoper. Bij een algehele verleggingsregeling vervalt die rol van de factuur en is het zonder nadere controle-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 356

13

middelen makkelijker om goederen zwart te verhandelen. Daarmee gaat
niet alleen btw verloren als het goed uiteindelijk aan de eindconsument
wordt verkocht zonder btw. Dergelijke zwarte omzet gaat vaak gepaard
met het niet voldoen van loon- en premieheffing en winstbelastingen. Dit
is ook de reden dat bij een algehele verleggingsregeling aanvullende
rapportageverplichtingen denkbaar zijn om de transacties in de handelsketen te kunnen blijven volgen. In het gefractioneerde systeem wordt het
grootste deel van de btw aan de Belastingdienst voldaan door een relatief
klein aantal zeer grote belastingplichtigen in het begin van de productieen handelsketen. Bij een algehele verlegging komt de btw over verkopen
niet meer gefractioneerd de schatkist binnen. De voldoening van de btw,
die in de eindprijs is begrepen, vindt namelijk pas plaats in de laatste
schakel van de handelsketen, waarbij wordt geleverd aan de eindconsument. Het verlies van btw doet zich dan niet meer voor met
btw-carrouselfraude in de handelsketen, maar verschuift naar de laatste
schakel indien de laatste ondernemer geen btw voldoet op aangifte. Een
algehele verleggingsregeling zal daarom gepaard moeten gaan met de
inbouw van waarborgen om de afdracht in deze laatste schakel veilig te
stellen.
De leden van de fractie van het CDA vragen hoe het kabinet tegen de door
de Europese Commissie voorgestelde ondergrens van € 10.000 per
factuur aankijkt en of de kans bestaat dat de carrouselfraude verder gaat
met facturen onder deze grens. Verleggingsregelingen die tot nu toe via
een derogatie voor specifieke goederen en diensten zijn verkregen,
kennen een ondergrens indien het goederen of diensten betreft die ook
aan particulieren worden verkocht. Die ondergrens is om twee redenen
ingebouwd. Ten eerste, het beperken van de administratieve last bij
ondernemers die ook aan particulieren verkopen. Ten tweede, het
voorkomen van zwarte omzet bij verkoop aan consumenten. Consumenten kopen doorgaans producten en diensten in kleinere hoeveelheden
en dus voor lagere bedragen dan ondernemers. Als gevolg van de
ondergrens hoeven ondernemers niet bij elke levering vast te stellen of zij
aan een ondernemer verkopen, waar de verleggingsregeling op van
toepassing is, of aan een particulier, waar de normale regeling op moet
worden toegepast. Tot het bedrag van de ondergrens geldt dan de
normale btw regeling. Nederland kent momenteel een ondergrens van
€ 10.000 bij specifieke verleggingsregelingen, onder meer voor mobiele
telefoons en computers. Deze ondergrens geldt alleen per levering per
soort product en niet per factuur. Elk bedrag dat als ondergrens geldt, is in
zekere zin arbitrair en kent een risico dat kwaadwillende belastingplichtigen constructies opzetten om deze te omzeilen. Dit is ook de reden dat
Nederland heeft gekozen voor een eenvoudig systeem van een ondergrens per levering bij een dergelijke verleggingsregeling. Dit voorkomt
niet dat men de grenzen blijft verkennen, maar het is wel minder
maakbaar dan een ondergrens per factuur. Het risico dat de carrouselfraude verder gaat met facturen onder de grens van € 10.000 kan niet
volledig worden uitgebannen. Zoals bij elke fraudemaatregel speelt bij de
bepaling van de hoogte van een ondergrens de afweging tussen enerzijds
de administratieve last en anderzijds een effectief gerichte fraudebestrijding een rol.
Ten slotte vragen de leden van de fractie van het CDA waarom het kabinet
heeft besloten om niet mee te doen met de voorgestelde verleggingsregeling. Voor een antwoord op deze vraag verwijs ik graag naar mijn
eerdere antwoord aan de leden van de fractie van de VVD, die een
soortgelijke vraag hebben gesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 066, nr. 356

14