Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 574

Wijziging van de Visserijwet 1963 in verband
met de bestrijding van visstroperij en het
vervallen van de akte, alsmede enkele andere
wijzigingen van deze en enige andere wetten

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 17 mei 2011
Inleiding
Met belangstelling heb ik kennis genomen van de vragen en opmerkingen
van de leden van de vaste Kamercommissie voor Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie op bovengenoemd wetsvoorstel. In deze nota
naar aanleiding van het verslag geef ik een reactie op de vragen en
opmerkingen. Ten behoeve van de inzichtelijkheid en om verwijzingen te
voorkomen heb ik in mijn reactie vragen die hetzelfde onderwerp
betreffen zoveel mogelijk gegroepeerd en in samenhang met aanverwante
onderwerpen behandeld. Ik houd hierbij de volgende volgorde aan:
1. Strafbaarstelling en handhaving van verboden visserijactiviteiten
2. Afschaffen van de zogenoemde visakte
3. Overige wijzigingen met betrekking tot de visserij
4. Overig
1. Strafbaarstelling en handhaving van verboden visserijactiviteiten
De leden van de PvdA-fractie vragen wat de gevolgen zijn van het
overhevelen van de strafbaarstelling van artikel 21 van de Visserijwet 1963
(hierna: Visserijwet) naar de Wet op de economische delicten (hierna:
WED) voor de sportvisserij. Zij vragen of het juist is dat ook het vissen met
de hengel zonder toestemming van de visrechthebbende hiermee onder
de WED wordt gebracht en wat de meerwaarde van deze wijziging is.
Daarnaast vragen zij hoe vaak een straf wordt opgelegd voor overtreding
van artikel 21 met een hengel.
Met de overheveling van de strafbaarstelling van artikel 21 van de
Visserijwet naar de WED wordt de illegale visserij in de binnenwateren in
zijn geheel onder de WED gebracht. Dit vloeit voort uit de keuze van de
regering om een uniform kader te creëren voor de bestrijding van
visstroperij, zoals dit ook bestaat voor «gewone» stroperij, die op grond
van de Flora- en faunawet is verboden en in de WED strafbaar is gesteld.

kst-32574-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 574, nr. 6

1

Voor sportvissers die zich aan de voorschriften houden heeft deze
wetswijziging geen consequenties. Vissers die vissen met een hengel of
peur zonder toestemming van de rechthebbende krijgen te maken met
een nieuwe strafmaat van een hechtenis van ten hoogste zes maanden,
een taakstraf of een geldboete van de vierde categorie (thans ten hoogste
€ 19 000). Deze strafmaat is aan de ene kant aanzienlijk lager dan de
strafmaat voor visstroperij met beroepsvistuigen en aan de andere kant
hoger dan de thans geldende strafmaat van een hechtenis van ten
hoogste drie maanden of een geldboete van de tweede categorie (thans
ten hoogste € 3 800). Hiermee wordt tot uitdrukking gebracht dat de
impact van illegale visserij met de hengel of peur op de instandhoudingsdoelstellingen en natuurdoelstellingen kleiner is dan die van visstroperij
met beroepsvistuigen, maar dat deze vorm van stroperij in voorkomende
gevallen desalniettemin van negatieve invloed kan zijn op de visstand. Dit
is onder meer het geval bij de visserij met de hengel met behulp van
sonarapparatuur op snoekbaars.
Uit gegevens van het Centraal Justitieel Incassobureau komt naar voren
dat in 2010 2447 maal een boete is opgelegd voor het vissen zonder
toestemming met één of twee hengels en 281 maal voor het vissen met
meer dan twee hengels.
De leden van de fracties van de PvdA, het CDA en de SGP merken op dat
de strafbaarstelling van de voorschriften, verbonden aan een schriftelijke
toestemming als bedoeld in artikel 21 van de Visserijwet, in het wetsvoorstel ontbreekt. De leden van de SGP-fractie wijzen op de noodzaak
om overtreding van deze voorschriften strafbaar te stellen, zodat ook de
stroperij van snoekbaars door sportvissers, die zich niet aan het
meeneemquota van de VISpas houden, kan worden aangepakt.
Artikel 21 van de Visserijwet verbiedt het vissen zonder toestemming van
de visrechthebbende op de binnenwateren. Artikel 7 van de Visserijwet
doet hetzelfde voor de kustwateren. De visrechthebbende kan
voorschriften verbinden aan de schriftelijke toestemming. Het huidige
artikel 56 van de Visserijwet stelt overtreding van de voorschriften
verbonden aan de schriftelijke toestemming als bedoeld in artikelen 7
(kustvisserij) en 21 (binnenwateren) strafbaar. Het ontbreken van deze
strafbaarstelling in de opsomming van artikel II, onderdelen B en C, van
het wetsvoorstel, waarbij de strafbaarstelling van deze artikelen onder de
WED wordt gebracht, is een omissie, die in onderdeel B, onder b en c, van
de nota van wijziging wordt hersteld.
De leden van de PvdD-fractie vragen wat wordt bedoeld met overtreding
van voorschriften in het belang van de visserij in de kustwateren, waarbij
rekening wordt gehouden met natuurbelangen. Zij vragen wie bepaalt
wanneer er sprake is van een natuurbelang en wanneer er opgetreden kan
worden. De leden van de PvdD-fractie willen weten of de strafmaat voor
deze overtredingen ook wordt verhoogd en of de strafmaat daarmee gelijk
wordt gesteld aan de strafmaat voor overtredingen van voorschriften die
zijn gesteld in het belang van de visserij voor de binnenwateren. Voorts
informeren zij naar het aantal overtredingen van artikel 9 van de Visserijwet dat de afgelopen tien jaar is geconstateerd en van het aantal
opgelegde sancties als gevolg van deze constateringen is opgelegd.
Op grond van artikel 9 van de Visserijwet kunnen in het belang van de
visserij in de kustwateren regels worden gesteld, die kunnen strekken tot
instandhouding dan wel uitbreiding van de visvoorraden in die wateren
onderscheidenlijk tot een beperking van de vangstcapaciteit. Op grond
van het tweede lid van artikel 9 wordt hierbij mede rekening gehouden
met de belangen van natuurbescherming. Achtergrond hiervan is dat in
de gevallen waarin het uitoefenen van de visserij negatieve effecten heeft

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 574, nr. 6

2

op de flora en fauna, en die effecten niet via de daarop toegesneden
wetgeving (of slechts in onevenredige zware mate) kunnen worden
beschermd, met het oog op de natuurbeschermingsbelangen maatregelen
kunnen worden genomen. De bevoegdheid tot het stellen van regels in
het belang van de visserij in de kustwateren, waarbij rekening wordt
gehouden met de belangen van natuurbescherming, is in het op artikel 9
van de Visserijwet gebaseerde artikel 3 van het Reglement zee- en
kustvisserij 1977 aan mij gedelegeerd. Artikel 9 van de Visserijwet vormt
de pendant van artikel 16 van de Visserijwet op grond waarvan in het
belang van de visserij in de binnenwateren regels kunnen worden gesteld,
waarbij rekening wordt gehouden met de belangen van natuurbescherming. In het onderhavige wetsvoorstel wordt de strafmaat van deze twee
artikelen gelijk getrokken door beide op te nemen in de opsomming van
artikel 1a, onder 3°, WED. Omdat artikel 9 van de Visserijwet al in artikel 1,
onder 3°, WED was strafbaar gesteld, verandert de strafmaat voor
overtreding van dit artikel niet.
De Algemene Inspectie Dienst heeft in 2010 121 controles uitgevoerd van
visserijactiviteiten in de kustwateren, waarvan er 103 in orde zijn bevonden. In 7 gevallen is een waarschuwing gegeven en in 11 gevallen is
proces-verbaal opgemaakt.
De leden van de PvdA-fractie vragen de regering of het klopt dat door het
onder de WED laten vallen van vissen zonder schriftelijke toestemming,
opsporingsambtenaren geen gebruik meer kunnen maken van de
bevoegdheden op grond van artikel 55 van de Visserijwet en hierdoor bij
opsporing niet meer kunnen vragen om het tonen van de schriftelijke
toestemming tenzij de visser ook verdachte is?
Opsporingsambtenaren hebben op grond van artikel 55 van de Visserijwet
1963 de bevoegdheid om de documenten van vissers te controleren
voordat er sprake is van een verdenking. De overheveling van de
strafbaarstelling van een aantal overtredingen van artikel 56 van de
Visserijwet naar de WED brengt hier geen verandering in. Wel ontbreekt in
artikel I, onderdeel H, van het wetsvoorstel abusievelijk een verwijzing
naar de buitengewone opsporingsambtenaren die – zoals de opsporingsambtenaren in dienst van gemeenten en hengelsportverenigingen – op
grond van artikel 142 van het Wetboek van strafvordering door de
ministerie van Justitie zijn benoemd. In onderdeel A, onder b, van de nota
van wijziging wordt deze fout hersteld.
De leden van de PvdA-fractie en CDA-fractie vragen naar de gevolgen van
de strafbaarstelling van artikel 21 van de Visserijwet in de WED voor de
bevoegdheden van buitengewone opsporingsambtenaren die bevoegd
zijn tot handhaving in het domein van de openbare ruimte (Domein I). De
fracties vragen of het onderhavige wetsvoorstel ertoe leidt dat deze
opsporingsambtenaren hun bevoegdheden ten aanzien van overtredingen
van de Visserijwet verliezen en of de regering bereidt is om deze
onverwachte uitwerking in overleg met de sportvisserij nader te bezien.
Indien het onderhavige wetsvoorstel wordt aangenomen zal de Circulaire
buitengewoon opsporingsambtenaar van de minister van Veiligheid en
Justitie zodanig worden aangepast dat ook buitengewone opsporingsambtenaren die alleen voor Domein I bevoegd zijn, kunnen handhaven op
overtreding van de in de WED strafbaar gestelde overtredingen van de
Visserijwet. Zij verliezen hun bevoegdheden niet.
De leden van de CDA-fractie vragen of de handel in illegaal gevangen vis
kan worden aangepakt voor heling of als een uit misdrijf verkregen goed.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 574, nr. 6

3

Ja, de handel in vis, die is verkregen uit een misdrijf, kan – afhankelijk van
wat de handelaar wist of redelijkerwijs had moeten vermoeden over de
herkomst van de vis – worden aangemerkt als opzetheling (artikel 416 van
het Wetboek van Strafrecht) of schuldheling (artikel 417bis van het
Wetboek van Strafrecht).
Hierbij moet worden opgemerkt dat in dit wetsvoorstel voor de visserij in
de kust- en binnenwateren alleen visstroperij met beroepsvistuigen als
misdrijf wordt gekwalificeerd. Illegale visserij met de hengel of peur is een
overtreding en zodoende valt de handel in vissen die met deze vistuigen
zijn verkregen niet onder de delictsomschrijving voor zowel opzetheling
als schuldheling.
De leden van de CDA-fractie vragen of met de strafbaarstelling van artikel
5 van de Visserijwet, waarin het wordt verboden om met vreemde
vissersvaartuigen de visserij uit te oefenen in de Nederlandse visserijzone,
alle vreemde vissersvaartuigen worden gedekt.
Met deze strafbaarstelling worden alle vreemde vissersvaartuigen gedekt,
tenzij het eerste lid van artikel 5 opgenomen verbod niet geldt op grond
van het tweede lid van dat artikel. Van deze laatste situatie is met name
sprake indien vreemde vissersvaartuigen op grond van Europese
regelgeving gerechtigd zijn in de Nederlandse visserijzone te vissen.
De leden van de CDA-fractie vragen of bij de totstandkoming van het
wetsvoorstel overleg is geweest met de visserijstroperijteams en
opsporingsambtenaren van Sportvisserij Nederland over de wijze waarop
de bevoegdheden van opsporingsambtenaren zijn ingevuld.
Bij de totstandkoming van het onderhavige wetsvoorstel is veelvuldig
overleg geweest met de Algemene Inspectie Dienst, waaronder mede
begrepen de opsporingsambtenaren die werkzaam zijn in de stroperijteams, en het Openbaar Ministerie.
De leden van de fracties van de PvdA, ChristenUnie en het CDA tonen zich
bezorgd om de handhaving van de visserijregelgeving.
De leden van de PvdA-fractie informeren naar de plannen van de regering
om de handhaving op stroperij te verbeteren en naar de wijze waarop de
pakkans van visstropers daadwerkelijk wordt vergroot.
Met de overheveling van de strafbaarstelling van visstroperij en andere
kernbepalingen van de Visserijwet naar de WED voorziet onderhavig
wetsvoorstel in een adequater handhavingskader. Onder andere wordt
door deze overheveling de pakkans van visstropers vergroot omdat door
de overheveling naar de WED opsporingsambtenaren de bijzondere
opsporingsbevoegdheden uit Boek 1, Titel IVa, van het Wetboek van
Strafvordering tot hun beschikking krijgen om op visstroperij te handhaven. Dit betekent dat opsporingsambtenaren niet meer nachtenlang
hoeven te posten om een dader op heterdaad te betrappen, maar dat zij
gebruik kunnen maken van technische hulpmiddelen als peilzenders en
telefoontaps om bewijs te vergaren op grond waarvan een overtreder kan
worden veroordeeld. Met deze bijzondere opsporingsbevoegdheden kan
tevens gemakkelijker bewijs worden vergaard tegen handelaren in
gestroopte vis.
In aansluiting op de motie van het lid Jacobi c.s. (Kamerstukken II,
32 500 XIII, nr. 50) bepleiten de leden van de fracties van de PvdA en het
CDA uitbreiding van de op artikel 16 van de Visserijwet gebaseerde
administratieplicht voor aanvoerders, afnemers en bemiddelaars in
zoetwatervis, die is opgenomen in de artikelen 7 tot en met 10 van de
Uitvoeringsregeling visserij, zodat deze plicht ook gaat gelden voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 574, nr. 6

4

horecabedrijven. Zij vragen naar de stand van zaken met betrekking tot
het onderzoek naar de mogelijkheden om deze «omgekeerde bewijslast»
in te voeren.
De leden van de CDA-fractie vragen voorts op welke manier momenteel
inzichtelijk is wat een vishandelaar aan snoekbaars of zeebaars verhandelt
en welk aandeel hiervan legaal dan wel illegaal is verkregen en of de
regering bereidt is tot een effectievere aanpak van illegale handel in
zoetwatervis en zeevis.
Daarnaast bepleit de CDA-fractie een zodanige wijziging van de administratieplicht dat verkoop van vis door sportvissers onmogelijk wordt
gemaakt. Hiertoe zou voor afnemers de verplichting moeten worden
opgenomen dat zij elke aanvoerder van vis zich laten legitimeren en dat zij
deze gegevens vastleggen in hun administratie.

1

Verordening (EG) Nr. 1005/2008 van de Raad
van de Europese Unie van 29 september 2008
houdende de totstandbrenging van een
communautair systeem om illegale, ongemelde en ongereglementeerde visserij te
voorkomen, tegen te gaan en te beëindigen,
tot wijziging van Verordeningen (EEG)
nr. 2847/93, (EG) nr. 1936/2001 en (EG)
nr. 601/2004 en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 1093/94 en (EG) nr. 1447/1999;
PbEU L 286.
2
Verordening (EG) nr. 1224/2009 van de Raad
van de Europese Unie van 20 november 2009
tot vaststelling van een communautaire
controleregeling die de naleving van de regels
van het gemeenschappelijk visserijbeleid
moet garanderen, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 847/96, (EG) nr. 2371/2002,
(EG) nr. 811/2004, (EG) nr. 768/2005, (EG)
nr. 2115/2005, (EG) nr. 2166/2005, (EG)
nr. 388/2006, (EG) nr. 509/2007, (EG) nr. 676/
2007, (EG) nr. 1098/2007, (EG) nr. 1300/2008,
(EG) nr. 1342/2008 en tot intrekking van
Verordeningen (EEG) nr. 2847/93, (EG)
nr. 1627/94 en (EG) nr. 1966/2006; PbEU L 343.

Aanvoerders, afnemers en bemiddelaars, zoals veilingen, zijn op grond
van de op artikel 10a van het Reglement voor de binnenvisserij 1985
gebaseerde artikelen 7 tot en met 10 van de Uitvoeringsregeling visserij
verplicht dagelijks een administratie bij te houden van de aan- en verkoop,
opslag, herkomst en naam en adres van de afnemer dan wel aanvoerder
van partijen snoekbaars, baars, snoek, zeelt, brasem, karper, ruisvoorn en
blankvoorn van meer dan vijf kilo. Voor aal geldt deze administratieplicht
voor elke hoeveelheid. Door de administraties van aanvoerders, afnemers
en bemiddelaars met elkaar te vergelijken kunnen illegale partijen worden
ontdekt.
De detailhandel en de horeca zijn van deze administratieplicht uitgezonderd. In de genoemde motie van het lid Jacobi c.s. verzoekt de Tweede
Kamer om een onderzoek naar de mogelijkheid om horecabedrijven niet
langer uit te zonderen van de administratieverplichting. Ik heb deze
mogelijkheden onderzocht en ben tot de conclusie gekomen dat een
administratieverplichting voor zoetwatervis voor deze bedrijven niet
effectief is. Het betreft circa 15 000 horecabedrijven. De beperkte
hoeveelheid vis afgezet tegen het grote aantal horecabedrijven maakt dat
ook met een administratieverplichting een slagvaardig optreden niet goed
mogelijk is. De geringe voordelen van een administratieverplichting
rechtvaardigen derhalve niet de opzet van een nieuwe administratieve last
voor de gehele horecasector en de hiermee gemoeide handhavingsinzet.
De verkoop van vis door sportvissers wordt met de huidige administratieverplichting voor aanvoerders, afnemers en bemiddelaars van vis – in
combinatie met het verkoopverbod dat als voorwaarde aan de VISpas van
de Sportvisserij Nederland is verbonden – tegengegaan. Binnen deze
constructie zijn echter sportvissers die vissen in wateren die niet onder de
VISpas vallen niet aan dat verbod gebonden. De regering is daarom
voornemens een verkoopverbod voor sportvissers – in het kader van de
aangekondigde aanpassing van het Reglement voor de binnenvisserij
1985 – in de regelgeving op te nemen.
Voor op zee gevangen vis geldt allereerst op grond de IUU-verordening1
dat uitsluitend visserijproducten op de EU-markt mogen worden gebracht
met een certificaat waaruit blijkt dat ze legaal zijn gevangen. Bovendien
voorzien artikel 58 van de zogenoemde Controleverordening2 en de
krachtens artikel 119 van die verordening gestelde uitvoeringsvoorschriften in een etiketteringverplichting van visserijproducten vanaf
1 januari 2012. Ingevolge deze verplichting moeten visserijproducten in
alle stadia van productie, verwerking en distributie traceerbaar zijn vanaf
de vangst tot en met de detailhandel. Deze Europese voorschriften bieden
voldoende basis om de handel in illegaal gevangen vis aan banden te
leggen. De regering acht het tegen die achtergrond niet noodzakelijk om
ten aanzien van dit onderwerp nationale koppen te introduceren.
De leden van de fracties van de PvdA, ChristenUnie en het CDA informeren naar de strafbaarheid van het voorhanden hebben van vis in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 574, nr. 6

5

omgeving van een binnenwater voor personen die niet over een schriftelijke toestemming beschikken om in het betreffende water te vissen. De
leden van de PvdA-fractie en de ChristenUnie-fractie willen weten of het
klopt dat dit voorhanden hebben van vis door een niet erkende beroepsvisser op grond van het onderhavige wetsvoorstel niet langer strafbaar is
en of zich hiermee een nieuw knelpunt in de handhaving voordoet, zoals
Productschap Vis stelt.
De leden van de CDA-fractie vragen of de regering mogelijkheden ziet om
de werking van artikel 8, derde lid, van het Reglement voor de binnenvisserij 1985 uit te breiden. Op grond van dit artikel is het verboden om in de
onmiddellijke nabijheid van het IJsselmeer meer dan 30 stuks baars of
meer dan 5 stuks snoekbaars voorhanden te hebben, indien niet kan
worden aangetoond dat deze vis legaal is gevangen.
Het onderhavige wetsvoorstel brengt op dit terrein geen verandering. Het
voorhanden of in voorraad hebben van illegaal gevangen vis in de
onmiddellijke nabijheid van een binnenwater is niet strafbaar, behalve in
het door de leden van de CDA-fractie genoemde geval en, sinds 1 april
2011, bij het voorhanden hebben van paling of wolhandkrab op of in de
onmiddellijke nabijheid van de wateren die met het oog op de daar
voorkomende dioxineverontreiniging voor de visserij op deze twee
vissoorten zijn gesloten. Naast deze wettelijke bepalingen geeft de VISpas
van Sportvisserij Nederland regels voor het voorhanden hebben van vis.
Dit betreft met name maxima voor het aantal vissen dat een sportvisser
voorhanden mag hebben van een bepaalde soort. Sportvissers die vissen
in een water waarvan een bij Sportvisserij Nederland aangesloten
hengelsportvereniging het visrecht heeft, zijn aan deze regels gebonden.
Overtreding van de voorwaarden verbonden aan een schriftelijke
toestemming is straks met de totstandkoming en inwerkingtreding van dit
wetsvoorstel strafbaar met een hechtenis van ten hoogste drie maanden,
een taakstraf of een geldboete van de vierde categorie (ten hoogste
€ 19 000). De regering acht het in aanvulling op dit stelsel niet noodzakelijk tevens te voorzien in uitbreiding van de werking van artikel 8, derde
lid, van het Reglement voor de binnenvisserij 1985.
2. Afschaffen van de zogenoemde visakte
De leden van de PvdA-fractie uiten hun zorg dat bij het vervallen van de
zogenoemde visakte het malafide vissers niet meer onmogelijk gemaakt
kan worden beroepsvistuigen bij zich te hebben. Zij willen weten welke
instrumenten een rechter straks nog ter beschikking heeft om effectief te
voorkomen dat een malafide visser wederom in de fout gaat. De leden
van de CDA-fractie vragen of de akte in de huidige situatie een adequaat
middel is om herhaling van visserijovertredingen effectief te voorkomen
en of het juist is dat deze mogelijkheid bij afschaffing van de akte vervalt.
De leden van de PvdA-fractie vragen voorts of de regering met hun van
mening is dat eerst op andere wijze moet zijn geregeld dat beroepsvissers
de bevoegdheid tot het vissen met beroepsvistuigen kan worden
ontnomen, alvorens de visakte wordt afgeschaft.
Op grond van artikel 7 van de WED kunnen met betrekking tot handelingen die zijn strafbaar gesteld in de WED bijkomende straffen worden
opgelegd. Dit zijn straffen die naast een gevangenisstraf, taakstraf of
geldboete kunnen worden opgelegd. Voorbeelden van bijkomende
straffen zijn de stillegging van de onderneming van de veroordeelde voor
de duur van ten hoogste een jaar, de ontzetting van bepaalde rechten,
zoals een vergunning, of de ontzegging van bepaalde voordelen, zoals
een subsidie, voor een tijd van ten hoogste twee jaren. Met de bevoegdheden uit artikel 7 van de WED wordt naar het oordeel van de regering in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 574, nr. 6

6

voldoende mate voorkomen dat een veroordeelde visser opnieuw in de
fout gaat.
De leden van de PvdD-fractie vragen waarom de regering nu de akte wil
afschaffen, terwijl daar in de wijzigingswet van de Visserijwet1, die in 2006
in werking is getreden, nog van af is gezien vanwege het ingrijpende
effect dat grote vistuigen kunnen hebben op de visstand en het visstandbeheer.2 Zij vragen wat er in de tussentijd is veranderd dat een publiekrechtelijke toets niet langer nodig wordt geacht.
De PvdD-fractie wil weten of, en zo ja, hoe de regering zonder het
instrument van de akte om ecologische redenen gebieden kan sluiten
voor de visserij. Voorts vragen zij waar de regering de overtuiging op
baseert dat de visserijdruk als gevolg van het vervallen van de akte niet
zal stijgen en wat de regering voor middelen heeft om de visserijdruk te
beperken wanneer het tegendeel blijkt.
De regering is nog immer van oordeel dat het gebruik van grote vistuigen
een grote impact kan hebben op de visstand en acht een publiekrechtelijke toets daarom van belang. Zoals in hoofdstuk 3 van de memorie van
toelichting bij het onderhavige wetsvoorstel is uiteengezet, geschiedt de
toets op het gebruik van grote vistuigen sinds 1 mei 2008 ingevolge de
Regeling gebruik grote vistuigen, die in september 2008 met een aantal
andere visserijregelingen is samengevoegd en sindsdien is opgenomen in
paragraaf 4.9 van de op basis van artikel 16 van de Visserijwet 1963
vastgestelde Uitvoeringsregeling visserij.
Het vissen met grote vistuigen is op grond van deze regeling voorbehouden aan vissers die aan een areaals- en inkomstencriterium voldoen
en die zich als zodanig hebben gemeld bij de minister van Economische
Zaken, Landbouw en Innovatie. De akte heeft op deze toets geen
toegevoegde waarde en de regering verwacht dientengevolge dat
afschaffing van de akte geen verandering zal brengen in de visserijdruk.
De akte speelt geen rol bij de sluiting van gebieden om ecologische
redenen en het vervallen van de akte heeft dan ook geen gevolgen voor
de bevoegdheden die de regering op dit punt heeft. Artikel 16 van de
Visserijwet geeft de regering de rechtsbasis om bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur regels te stellen in het belang van de visserij in de
binnenwateren, de doelmatigheid daaronder begrepen, waarbij mede
rekening wordt gehouden met de belangen van natuurbescherming. Op
grond van het ingevolge artikel 16 van de Visserijwet vastgestelde artikel
6, derde lid, van het Reglement voor de binnenvisserij 1985 kan de
minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie wateren
aanwijzen waarin de visserij met alle of alleen bepaalde vistuigen
gedurende het gehele jaar of gedurende een bepaalde periode van het
jaar is verboden.
Mocht de visserijdruk in de toekomst om wat voor reden dan ook
toenemen tot een peil waarop overheidsingrijpen noodzakelijk wordt, dan
is de regering op grond van het bovengenoemde artikel 16 van de
Visserijwet bevoegd maatregelen te nemen. Deze maatregelen kunnen
betrekking hebben op het sluiten van gebieden voor de visserij, maar
bijvoorbeeld ook op het gebruik van bepaalde vistuigen of een verdere
inperking van het aantal vissers dat gebruik mag maken van beroepsvistuigen.

1

Wet van 6 september 2006 tot wijziging van
de Visserijwet 1963 in verband met het
vervallen van de Organisatie ter verbetering
van de binnenvisserij en de sportvisakte
alsmede enkele andere wijzigingen van deze
wet, Stb. 2006, 476.
2
Kamerstukken II, 2004/05, 30 211, nr. 3.

De leden van de PvdD-fractie vragen of de regering een overzicht kan
geven van het aantal aanvragen voor een akte in de afgelopen tien jaar en
hoeveel er daar van zijn verleend.
In de periode 1999–2006 zijn jaarlijks ongeveer 2200 grote visaktes
verleend. Het aantal aanvragen in deze periode is niet bekend. In 2007 is
het aantal uitgegeven aktes sterk gedaald, omdat de verplichting om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 574, nr. 6

7

krachtens een akte te vissen niet langer gold voor het vissen met meer
dan twee hengels. Ook werd de akte sinds dat jaar niet langer jaarlijks,
maar voor een periode van drie jaar verleend. Voor de periode 2007–2010
zijn 890 aktes verstrekt en voor de periode 2010–2013 319 aktes. Het aantal
aangevraagde aktes is hieraan gelijk. De daling van het aantal aktes
tussen 2007 en 2010 is het gevolg van de inwerkingtreding van de
Regeling gebruik grote vistuigen op 1 mei 2008.
De leden van de PvdD-fractie vragen op welke wijze controlerende en
handhavende instanties controleren of iemand gemachtigd is om te
vissen met grote vistuigen in de binnenwateren als de visakte wordt
afgeschaft.
Opsporingsambtenaren die bevoegd zijn voor handhaving van de
Visserijwet kunnen op grond van artikel 56 van de Visserijwet van een
ieder die de visserij uitoefent inzage vorderen in de bescheiden, waarvan
inzage naar het redelijk oordeel van deze ambtenaar voor de vervulling
van zijn taak nodig is. Toezichthouders hebben op grond van de Algemene
wet bestuursrecht soortgelijke bevoegdheden. De Algemene Inspectie
Dienst beschikt hiernaast over een lijst met de gegevens van alle vissers
die op grond van paragraaf 4.9 van de op artikel 16 van de Visserijwet
gebaseerde Uitvoeringsregeling visserij vrijgesteld zijn van het verbod om
met grote vistuigen te vissen.
De leden van de CDA-fractie vragen hoe met het vervallen van de visakte
en de daarmee gegenereerde financiële middelen, de beroepssector van
binnenvissers in de toekomst wordt ondersteund bij het verduurzamen
van haar visserijmethoden.
De minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie verstrekt
jaarlijks een subsidie van € 90 000 aan de Combinatie van Beroepsvissers,
de landelijke koepelorganisatie van beroepsvissers op de binnenwateren,
uitgezonderd het IJsselmeer, voor een project ter versterking van de
beroepsbinnenvisserij.
Daarnaast faciliteert het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie de kenniskringen Binnenvisserij en IJsselmeervisserij waarbinnen vissers hun kennis delen en waar zij, onder begeleiding van het LEI
en IMARES, ondersteuning krijgen bij onder andere de beantwoording
van kennisvragen en het opstellen van projectplannen die ze bij het
Visserij Innovatie Platform in kunnen dienen. Het Visserij Innovatie
Platform geeft subsidie aan innovatieve visserijprojecten en ondersteunt
daarmee eveneens de verduurzaming van de beroepssector van
binnenvissers.
3. Overige wijzigingen met betrekking tot de visserijwet
De leden van de CDA-fractie zijn ingenomen met de mogelijkheid om ook
in de toekomst in het belang van de visserij regels te stellen aan de uitzet
van vissoorten die niet onder de Visserijwet 1963 vallen. Dit kan met name
van belang zijn bij de bestrijding van invasieve exoten die de lokale
visstand verstoren. De leden van de CDA-fractie vragen in hoeverre deze
regels gelden voor inzwemmende vissen. Vallen deze onder deze wet of
onder de Flora- en Faunawet?
Daarnaast vragen de leden van de CDA-fractie in hoeverre de visrechthebbende toestemmingsgerechtigd is bij inzwemmende vissen van hoge
ecologische waarde.
Alle van nature in Nederland voorkomende vissen vallen onder de
werking van de Flora- en faunawet, behalve wanneer de betreffende soort
door de minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 574, nr. 6

8

aangewezen op grond van artikel 1, tweede lid, onderdeel a, van de
Visserijwet. Deze onder de Visserijwet aangewezen soorten zijn
opgenomen in bijlage 1 van de Uitvoeringsregeling visserij.
Met betrekking tot invasieve exoten is het verbod in artikel 14 van de
Flora- en faunawet om dieren uit te zetten in de vrije natuur relevant. Ook
niet inheemse vissoorten kan de minister van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie echter aanwijzen als vissoort waarop de Visserijwet van toepassing is. Vanaf dat moment is de vissoort op grond van
artikel 14, vijfde lid, uitgezonderd van het uitzetverbod in artikel 14, eerste
lid, van de Flora- en faunawet en kunnen op grond van artikel 16 van de
Visserijwet regels gesteld worden ten aanzien van deze vissoort in het
belang van de visserij en de belangen van natuurbescherming.
Voor de uitzet van alle vissoorten in een Nederlands binnenwater is altijd
de toestemming van de visrechthebbende vereist.
De leden van de PvdD-fractie vragen of de verplaatsing van het verbod op
het uitzetten van vissen in de binnenwateren van de Visserijwet naar de
Flora- en faunawet leidt tot een verschil in strafmaat.
Het verbod wordt niet verplaatst, maar het verbod in de Visserijwet komt
te vervallen omdat de Flora- en faunawet al eenzelfde verbod kent. De
strafbaarstelling van het verbod in artikel 14 van de Flora- en faunawet op
het uitzetten van dieren in de vrije natuur blijft dan ook ongewijzigd. Deze
strafbaarstelling is opgenomen in artikel 1a, onder 2°, van de WED en de
strafmaat bedraagt – indien er sprake is van opzet – een gevangenisstraf
van ten hoogste twee jaren, een taakstraf of een geldboete van de vierde
categorie (thans ten hoogste € 19 000). Deze strafmaat wordt met dit
wetsvoorstel niet gewijzigd.
De leden van de PvdD-fractie vragen of de regering kan aangeven hoe
vaak de afgelopen vier jaar aanvragen zijn gedaan voor een vergunning
voor het uitzetten van vis in de binnenwateren en hoeveel overtredingen
er met betrekking tot uitzetting zijn geweest.
Er zijn in de afgelopen vier jaar geen vergunningaanvragen ingediend
voor het uitzetten van vis in een Nederlands binnenwater. De Algemene
Inspectie Dienst heeft de afgelopen vier jaar geen overtredingen van
artikel 17 van de Visserijwet geconstateerd. Er zijn geen gegevens
beschikbaar van andere opsporingsdiensten.
De leden van de fractie van de PvdD uiten hun zorg over de voorgestelde
wijziging van artikel 17 waarbij de verantwoordelijkheid voor de uitzet van
vissen uitsluitend bij de visrechthebbende wordt gelegd. Zij vragen of de
regering het met de leden van de PvdD-fractie eens is dat voor dergelijke
uitzettingsbeslissingen grote terughoudendheid moet worden betracht en
een zorgvuldige afweging van de verschillende belangen moet plaatsvinden. De leden van de PvdD-fractie zien niet op welke wijze de regering
een zorgvuldige besluitvorming kan waarborgen nu deze weging niet
meer op rijksniveau gemaakt wordt maar door de belanghebbende zelf.
De uitzet van vissen, die op grond van artikel 1, tweede lid, van de
Visserijwet zijn aangewezen als soorten waarop de Visserijwet betrekking
heeft, is – ook nu – niet aan een vergunningplicht onderhevig. De ratio
achter het ontbreken van een vergunningplicht is dat deze vissoorten al
vrijelijk in de Nederlandse wateren voorkomen, zodat uitzet geen
grootschalige verstoring van het ecosysteem zal veroorzaken. Wel is
toestemming van de visrechthebbende vereist. Deze visrechthebbende
kan beoordelen of de uitzet gevolgen heeft voor de lokale visstand. De in
artikel I, onderdeel C, van het onderhavige wetsvoorstel voorgestelde
wijziging van artikel 17 brengt in deze situatie geen verandering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 574, nr. 6

9

Mocht de uitzet van de onder artikel 1, tweede lid, van de Visserijwet
aangewezen soorten, onverhoopt toch tot problemen leiden, dan kunnen
op grond van artikel 16 van de Visserijwet bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur regels worden gesteld. Ingevolge het op dit artikel
gebaseerde artikel 6 van het Reglement voor de binnenwateren 1985 kan
de minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie wateren
aanwijzen waar de uitzet van een bepaalde vissoort is verboden. Op grond
van dit artikel heeft de minister van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie bijvoorbeeld een verbod ingesteld op het uitzetten van een
zevental uitheemse rivierkreeften in alle Nederlandse binnenwateren.
De voorgestelde wijziging van artikel 17 van de Visserijwet heeft, zoals
uiteengezet in paragraaf 4.2 van de memorie van toelichting, alleen
betrekking op de uitzet van vissoorten die niet op grond van artikel 1,
tweede lid, van de Visserijwet zijn aangewezen als soorten waarop de
Visserijwet betrekking heeft. Op dit moment geldt voor de uitzet van deze
vissen een verbod, behoudens vergunning, op grond van artikel 17 van de
Visserijwet en een verbod met de mogelijkheid van ontheffing op grond
van artikel 14 van de Flora- en faunawet.
De in artikel I, onderdeel C, van het wetsvoorstel voorgestelde wijziging
heeft ten doel deze dubbele vergunningplicht te schrappen. Voor de uitzet
van vissen, die niet onder artikel 1, tweede lid, van de Visserijwet zijn
aangewezen, blijft een ontheffing van artikel 14 van de Flora- en faunawet
vereist. De minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie is
het bevoegd gezag voor de beoordeling van deze ontheffing. Hiermee
blijft de door de leden van de PvdD-fractie gewenste zorgvuldige
afweging op rijksniveau dus in stand.
De leden van de fracties van het CDA, de ChristenUnie, SGP en PvdD
hebben naast de vragen die direct betrekking hebben op het onderhavige
wetsvoorstel een aantal vragen over andere aspecten van de Visserijwet
en de op de Visserijwet gebaseerde regelgeving.
De leden van de ChristenUnie vragen naar aanleiding van een reactie van
Productschap Vis op het onderhavige wetsvoorstel of de doelstellingen
van de Visserijwet op dit moment voldoende helder zijn. Door diverse
wijzigingen van de Visserijwet in het verleden zouden tegenstrijdige
uitingen in diverse juridische stukken zijn ontstaan.
De Visserijwet 1963 geeft het kader voor visserijactiviteiten. De doelstelling van de wet komt ook tot uitdrukking in de verschillende artikelen
van de wet, die een grondslag bieden voor nadere regels ten behoeve van
de behartiging van de verschillende belangen die met de visserij zijn
gemoeid. Bijvoorbeeld op grond van artikel 4, 9 en 16 van de Visserijwet
1963 kunnen bij of krachtens algemene maatregel van bestuur regels
worden gesteld in het belang van de visserij, waarbij mede rekening
wordt (in de kust- en binnenwateren) of kan worden (in de binnenvisserijzone) gehouden met de belangen van natuurbescherming. Naar oordeel
van de regering is dit voldoende helder.
De leden van de fractie van het CDA hebben verschillende vragen bij de
Regeling gebruik grote vistuigen die op 1 mei 2008 in werking is getreden
en op grond waarvan vissers alleen met grote vistuigen in de binnenwateren mogen vissen als zij beschikken over minimaal 250 hectare aan
viswater waarmee jaarlijks minimaal € 8 500 aan bruto inkomsten wordt
gegenereerd en zij zich daartoe bij de minister van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie hebben gemeld.
Zij vragen gezien de daling van het aantal beroepsvissers of het areaalsen inkomstencriterium nog passend is en op welke wijze dit criterium is
geformuleerd en actueel wordt gehouden.
De leden van de CDA-fractie vragen naar het aantal maal dat procesverbaal is opgemaakt voor overtreding van het verbod op het gebruik van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 574, nr. 6

10

grote vistuigen door vissers die niet aan het areaals- en inkomstencriterium voldoen. De leden van de fractie van het CDA willen voorts weten
of de coöperaties van hobbyvissers die zich op grond van de vrijstellingsregeling bij de minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie
hebben gemeld aan alle eisen voldoen.
Naar oordeel van de regering is het areaals- en inkomstencriterium nog
steeds passend. Het criterium is zodanig vastgesteld dat recreatieve
visserij met beroepsvistuigen niet meer mogelijk is op de binnenwateren.
Met name de eis dat een visser moet beschikken over ten minste 250
hectare viswater heeft hierin onderscheidend gewerkt. De inkomsteneis is
zeer bescheiden om te voorkomen dat «echte» beroepsvissers niet aan de
eis kunnen voldoen.
Een aantal vissers heeft zich naar aanleiding van de Regeling gebruik
grote vistuigen in een coöperatie verenigd omdat zij individueel niet aan
de areaals- en inkomsteneis voldoen. De Algemene Inspectie Dienst heeft
in 2010 van een aantal coöperaties geconstateerd dat zij niet aan de
voorwaarden van de vrijstellingsregeling voldoen. Jegens deze coöperaties wordt handhavend opgetreden.
De leden van de SGP-fractie zijn het niet eens met de constatering van de
staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie in de
brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer van 2 februari 2011 dat niet
is gebleken dat het ontbreken van een registratie voor de onttrekking van
schubvis een obstakel is voor het bereiken van nadere overeenstemming
tussen beroeps- en sportvissers over de visplannen van de visstandbeheercommissies. Zij vragen of het juist is dat het merendeel van de
visplannen niet is goedgekeurd, juist vanwege het ontbreken van gegevens over visbestanden en de onttrekking van schubvis door beroeps- en
sportvisserij en zij vragen of de regering wil erkennen dat het ontbreken
van gegevens over de onttrekking van schubvis overeenstemming over
duurzame benutting van visbestanden in de weg staat en of de regering
bereid is werk te maken van een collectief en betrouwbaar registratiesysteem voor de onttrekking van vis en hiervoor eventueel een regeling in
het voorliggende wetsvoorstel wil opnemen.
De leden van de CDA-fractie vragen eveneens hoe de regering tegenover
het idee staat om alle visrechthebbenden de verplichting op te leggen om
onttrekking van vis op gestandaardiseerde wijze te registreren en op
welke manier deze registratie het beste vormgegeven zou kunnen worden
zonder een enorme administratieve rompslomp voor betrokkenen. Zij
vragen of een vergelijking is te maken met de uitwerking van het
faunabeheer.
In veel van de visplannen die het afgelopen jaar zijn ingediend is sprake
van een nog niet voldragen systeem van vangstregistraties. De regering is
van mening dat inzicht in de onttrekking van vis door sport- en beroepsvissers in de wateren van de visstandbeheercommissies van belang is
voor duurzaam visstandbeheer. Het is echter aan de deelnemers van een
visstandbeheercommissie om te bepalen hoe zij deze registratie vorm
willen geven. De meeste visplannen bevatten een eerste aanzet voor een
registratie.
Mede in dat licht acht de regering het niet wenselijk om de wijze van
registratie van bovenaf voor te schrijven. Een dergelijk systeem brengt
zeer grote administratieve- en handhavingslasten met zich. Daarenboven
gaat het voorbij aan het wezen van de visstandbeheercommissies,
namelijk dat partijen zelf verantwoordelijkheid nemen voor een duurzaam
visstandbeheer, dat past bij de lokale omstandigheden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 574, nr. 6

11

Faunabeheer kent uiteraard overeenkomsten met visstandbeheer, met
name in de doelstelling van beide. De uitwerking van het faunabeheer laat
zich echter slecht met de binnenvisserij vergelijken vanwege het veel
grotere aantal betrokkenen in de visserij en de grote verschillen tussen
deze betrokkenen. Dit maakt een uniform registratiesysteem per definitie
ingewikkeld en zeer moeilijk controleerbaar en afdwingbaar.
De leden van de CDA-fractie vragen of het in het kader van duurzaam
visstandbeheer altijd duidelijk is welke partij wat kan en mag ontrekken en
op welke wijze dat is geregeld.
De Visserijwet regelt wie waar op welke vissoort mag vissen. Voor de
meeste Nederlandse binnenwateren geldt dat het visrecht exclusief is:
alleen de visrechthebbende op het betreffende water is bevoegd om in dat
water te vissen. De visrechthebbende kan zijn visrecht verhuren, wat
betekent dat hij zelf niet langer de visrechthebbende is, of hij kan een
schriftelijke toestemming verlenen aan een derde om gebruik te maken
van het visrecht. In al deze gevallen is de visser verplicht om op verzoek
van een opsporingsambtenaar het eigendomsbewijs, dan wel de
huurovereenkomst of de schriftelijke toestemming te tonen. Aan de
huurovereenkomst of schriftelijke toestemming kunnen voorwaarden
worden verbonden. In een aantal grote meren, zoals het Lauwersmeer en
het Grevelingenmeer, is sprake van gemene weidevisserij. Dit betekent
dat meerdere vissers het visrecht hebben in een bepaald water.
De visserij op het IJsselmeer wordt gereguleerd via de IJsselmeervergunning. Aan de vergunning zijn voorschriften verbonden met betrekking
tot de locatie van de vistuigen, het aantal en de periode waarin ze gebruikt
mogen worden.
De leden van de CDA-fractie vragen hoe de regering tegenover het idee
staat om het opstellen en uitvoeren van visplannen op te nemen in de
Visserijwet en of de regering bereid is om op korte termijn en in samenwerking met het betrokken bedrijfsleven onderzoek te doen naar de vooren nadelen hiervan.
Ik zal de Tweede Kamer zo spoedig mogelijk nader informeren over het
toekomstige regeringsbeleid ten aanzien van visstandbeheercommissies
en visplannen.
De leden van de PvdD-fractie zouden graag zien dat artikel 3a van de
Visserijwet wordt uitgebreid met een nieuw tweede lid dat regelt dat ook
regels gesteld kunnen worden in het kader van de belangen van natuurbescherming, overeenkomstig de verhouding tussen artikel 9, eerste lid, en
artikel 9, tweede lid, van deze wet. Zij vragen of de regering bereid is om
artikel 3a zodanig uit te breiden dat er aanvullende maatregelen genomen
kunnen worden om internationale afspraken over natuurbescherming na
te komen. Zo nee, waarom niet en op welke wijze wordt hiervoor dan de
wettelijke grondslag gegeven?
Artikel 3a van de Visserijwet biedt de grondslag om bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur regels te stellen ter uitvoering van op
grond van internationale overeenkomsten of van besluiten van volkenrechtelijke organisaties opgelegde verplichtingen of verleende bevoegdheden in het belang van de visserij. Dit artikel vormt de rechtsbasis voor
de implementatie van met name het Gemeenschappelijk Visserij Beleid en
andere Europese regelgeving ten aanzien van de visserij, zoals verordening (EG) nr. 1100/2007 van de Raad van 18 september 2007 tot
vaststelling van maatregelen voor het herstel van het bestand van
Europese aal. De rechtsbasis voor de implementatie van internationale
overeenkomsten of besluiten van volkenrechtelijke organisaties die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 574, nr. 6

12

betrekking hebben op de bescherming van natuur hoort niet in de
Visserijwet thuis, maar – afhankelijk van het onderwerp – in andere
wetten, zoals de Flora- en faunawet of de Natuurbeschermingswet 1998.
4. Overig
Het is voor de leden van de SGP-fractie onduidelijk waarom de regering er
voor heeft gekozen om naast de voorstellen tot wijziging van de Visserijwet en de WED ook enkele voorstellen tot aanpassing van de Wet Dieren
op te nemen. Zij zijn benieuwd naar de achterliggende reden. De laatst
genoemde voorstellen richten zich bijvoorbeeld op diergeneesmiddelen
en dierenartsen en hebben ogenschijnlijk weinig te maken met visserij.
Op het moment van indienen van het onderhavige wetsvoorstel was het
wetsvoorstel voor een Wet dieren (Kamerstukken I, 2009/10, 31 389, nr. A)
in behandeling bij de Eerste Kamer. In laatstgenoemd wetsvoorstel wordt
een aanpassing in de strafbaarstellingen, alsmede een aantal redactionele
aanpassingen wenselijk geacht. Wijziging van een wetsvoorstel tijdens de
behandeling in de Eerste Kamer is niet mogelijk. Derhalve is ervoor
gekozen de beoogde wijzigingen in het onderhavige wetsvoorstel op te
nemen, zodat niet alleen de Visserijwet en de WED worden gewijzigd,
maar ook het wetsvoorstel voor een Wet dieren, eenmaal wet, wordt
gewijzigd.
De leden van de PvdD-fractie vragen of de regering de mening deelt dat
het ontbreken van een strafbaarstelling van de verplichtingen uit de
Natuurbeschermingswet 1998 in de WED een omissie is en of de regering
bereid is de Natuurbeschermingswet 1998 aan artikel 1a van de WED toe
te voegen.
De verbodsbepalingen van de Natuurbeschermingswet 1998 zijn reeds
opgenomen in artikel 1a, onder 2°, van de WED.
De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 574, nr. 6

13