Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 500 V

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2011

Nr. 4

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 september 2010
Onder verwijzing naar de beantwoording van de schriftelijke vragen
gesteld door de ledenVoordewind, Van der Staaij en Haverkamp over de
EU-missie naar Orissa (Aanhangsel Handelingen 2000–2010, nr. 1862),
informeer ik u hierbij over de bevindingen van deze missie. De (vertrouwelijke) rapportage van de Europese Commissie over deze missie heeft
helaas enige tijd op zich laten wachten.
Van 2 tot 5 februari 2010 bezocht een EU-missie de Indiase deelstaat
Orissa, nadat in december 2008 een eerdere EU-missie had plaatsgevonden naar aanleiding van geweld tegen christenen in deze deelstaat. De
Nederlandse ambassade in New Delhi was vertegenwoordigd in beide
missies. Het belangrijkste doel van deze missie was om onderzoek te
verrichten naar de politieke- en veiligheidssituatie, de humanitaire
dimensie en de toegang tot het rechtssysteem.
De missie kreeg de gelegenheid om in de hoofdstad Bhubaneswar, het
nabijgelegen Cuttack en het district Kandhamal, het centrum van geweld
tegen christenen, te spreken met deelstaatautoriteiten en maatschappelijke organisaties over toegang tot rechtspleging, rehabilitatie van
slachtoffers, verzoeningspogingen en preventie van nieuwe geweldsexplosies.
De missie constateerde dat er vooruitgang was geboekt sinds het einde
van de gewelddadigheden in 2008. Er zijn nadien geen geweldsuitbarstingen meer geweest en het merendeel van de gevluchte christenen is
teruggekeerd naar hun dorpen. Diverse ngo’s en maatschappelijke
organisaties voeren campagnes om slachtoffers bewust te maken van hun
rechten. Er is een start gemaakt met het toekennen van financiële
compensatie aan getroffen families door de deelstaatautoriteiten en twee
zogenaamde «fast-track» rechtbanken zijn opgezet. Inmiddels zijn er
volgens christelijke organisaties en de districtsautoriteiten 800 zaken

kst-32500-V-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 4

1

aanhangig gemaakt, waarvan in februari van dit jaar 58 zaken tot een
uitspraak hebben geleid.
Niettemin stelde de EU-missie vast dat er ook nog veel werk te doen is op
het gebied van toegang tot rechtspleging, compensatie van slachtoffers
en veiligheidsmaatregelen. In de opvangkampen verblijven nog vluchtelingen die niet durven terug te keren naar hun huizen in Kandhamal
vanwege het gebrek aan veiligheid of voldoende financiële middelen om
hun huis weer op te bouwen en in hun bestaan te voorzien. Verzoeningscomités op lokaal niveau functioneren niet naar behoren bij gebrek aan
voldoende vertrouwen tussen religieuze en tribale gemeenschappen. Veel
slachtoffers zeiden geen vertrouwen te hebben in het rechtssysteem. Zo
zou de politie weinig coöperatief zijn bij het opnemen van aangiftes en
verdachten op borgtocht vrijlaten. Tevens is er een grote achterstand in de
behandeling van rechtszaken, hoewel dit in heel India een groot probleem
is. Ook gaven gevluchte christenen aan gedwongen bekering tot het
hindoeïsme, als voorwaarde voor terugkeer te vrezen.
De EU blijft de ontwikkelingen in Orissa volgen en zal aandacht blijven
vragen bij de Indiase autoriteiten voor de noodzakelijke implementatie
van voorgenomen maatregelen ten behoeve van de rehabilitatie van de
getroffenen en de verbetering van de veiligheidssituatie in Orissa. Ook zal
worden bekeken of de bestaande ontwikkelingsprojecten van de EU en
haar lidstaten in Orissa in aantal kunnen worden uitgebreid. In maart van
dit jaar organiseerde de EU een workshop in Orissa gezamenlijk met
maatschappelijke organisaties en de Indiase autoriteiten over de wijze
waarop de gezondheidssituatie in Orissa kan worden bevorderd. Diverse
vervolgbijeenkomsten zijn voorzien.
Voor de volledigheid wijs ik op de financiering van projecten in Orissa uit
het mensenrechtenfonds via de Nederlandse ambassade in New Delhi. Zo
voert de ngo Commonwealth Human Rights Initiative (CHRI), in samenwerking met de organisatie Multiple Action Resource Group, activiteiten
uit die zijn gericht op het verspreiden van kennis over mensenrechten, het
trainen van politie, het voeren van een dialoog met justitie en het bieden
van juridische ondersteuning aan slachtoffers van het religieus geweld in
Orissa in 2008.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 V, nr. 4

2