Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 200 XII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (XII)
voor het jaar 2023

Nr. 113

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 april 2023
In mijn brief van 27 januari 2023 (Kamerstuk 36 200 XII, nr. 111) heb ik
toegezegd uw Kamer binnen 3 maanden te informeren over de voortgang
van de analyse of en zo ja, welke acties en verbeteringen nodig zijn voor
de reeds door de Inspectie Leefomgeving en Transport (Hierna: ILT)
onderzochte zes certificeringsstelsels. Over de voortgang en verbeteringen in het stelsel van kwaliteitsborging in het bodembeheer (het
Kwalibo stelsel) bent u al eerder door de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat geïnformeerd1.
Waar de signaalrapportage spreekt van luchtverontreinigende stoffen is
bedoeld het stelsel voor certificering van het werken met gefluoreerde
broeikasgassen op grond van Verordening (EU) nr. 517/2014, uitgewerkt in
het Besluit gefluoreerde broeikasgassen en ozonlaagafbrekende stoffen
en onderliggende regelgeving. Deze certificering is erop gericht de
lekkage van deze gassen die worden gebruikt in onder andere koelinstallaties en warmtepompen te minimaliseren. Het Ministerie van EZK is het
beleidsverantwoordelijk departement voor dit onderwerp. Mede naar
aanleiding van de bevindingen waarop de rapportage is gebaseerd zijn de
afgelopen jaren al de nodige verbeteringen in het certificeringsstelsel
aangebracht, zoals één centrale examencommissie en het onderbrengen
van het register van gecertificeerden bij het Centraal Register Techniek.
Ook is de capaciteit bij de ILT versterkt. De genoemde verordening wordt
momenteel herzien, onder meer op het onderwerp certificeren. Na afloop
van de onderhandelingen over deze verordening in Brussel zal EZK de
implementatie van deze herziening aangrijpen om in nauwe samenwerking met de ILT verdere stappen te zetten ter verbetering van het

1

kst-36200-XII-113
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Kamerstuk 30 015, nr. 104.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XII, nr. 113

1

functioneren van het certificeringsstelsel en het toezicht daarop. U wordt
daar separaat door de Minister voor Klimaat en Energie over geïnformeerd.
Op basis van de nu beschikbare informatie informeer ik u in deze brief
eerst over de stand van zaken van het onderzoek naar de overige
29 stelsels van de ILT. Omdat de ILT in de signaalrapportage ook kritisch is
op het eigen toezicht, informeer ik u daarna over de acties die de ILT zelf
neemt naar aanleiding van de constateringen bij de reeds onderzochte
stelsels. Daarna zal ik ingaan op de stand van zaken en de totstandkoming
van de actieplannen op de terreinen binnenvaart, koopvaardij, luchtvaart
en spoor.
ILT-onderzoek naar de overige 29 stelsels
De onderzoeken naar de overige 29 stelsels zijn in volle gang en rond de
zomer komt de ILT met een eerste beeld. Door de ILT wordt onderzocht of
de gesignaleerde zorgpunten uit de signaalrapportage in deze stelsels ook
daadwerkelijk een rol spelen en hoe groot de rol van certificering is in het
stelsel. De ILT maakt per stelsel een risico-inschatting en koppelt deze aan
de eigen ILT-brede risicoanalyse (IBRA). De bevindingen van dit onderzoek
neem ik mee in een halfjaarlijkse voortgangsbrief over dit onderwerp.
Acties ILT gekoppeld aan de reeds onderzochte stelsels
Toezicht op de conformiteitsbeoordelingsinstanties (Hierna: CBI’s)
Vanuit de verschillende rollen die de ILT vervult is de ILT momenteel bezig
met het uitvoeren van systeemaudits bij CBI’s. Als deze audits aanleiding
geven voor vervolgacties worden of zijn hierop acties uitgevoerd.
Reality checks
Bij de stelsels van bodem, luchtvaart en binnenvaart worden vanaf nu,
indien bij individuele inspecties geconstateerd wordt dat een overtreding
gekoppeld kan worden aan een CBI, onderzocht of de CBI haar werk
mogelijkerwijs niet goed heeft gedaan. Hiervoor gaat de ILT in gesprek
met de CBI zodat de processen bij de CBI worden aangescherpt.
Rollen, taken en verantwoordelijkheden
Bij de binnenvaart, specifiek de bruine vloot, heeft de ILT rollen, taken en
verantwoordelijkheden in het stelsel nader uitgewerkt en geïmplementeerd. Zo is nu helder dat de ILT audits uitvoert op de werkwijze van
certificeren door de keuringsinstanties en de Raad voor Accreditatie
(Hierna: RvA) toezicht houdt op de wijze van keuren/onderzoeken door de
keuringsinstanties. Ook zijn afspraken gemaakt met de keuringsinstanties
die sinds enkele maanden een bericht sturen als een certificaat bijna
verloopt en een nieuwe keuring nodig is. Tevens krijgt de ILT een
aanschrijving hiervan zodat zij kan monitoren of het schip dan niet toch
gebruikt wordt. Hiermee is de werking van dit substelsel voor de bruine
vloot verbeterd. De ILT beziet of deze afspraken ook voor de andere typen
binnenvaartschepen kunnen worden gemaakt. De ILT heeft een tweetal
bijeenkomsten georganiseerd met de bruine vloot en bekijkt of dergelijke
brede bijeenkomsten ook voor andere stelsels georganiseerd kunnen
worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XII, nr. 113

2

Informatie-uitwisseling
Met de verschillende betrokken partijen is de ILT in gesprek over het
verbeteren van de informatie-uitwisseling. Zo werkt de ILT samen met de
RvA aan de uitrol van het informatieprotocol. Dit houdt in dat de ILT en
RvA signalen uit het toezicht met betrekking tot de werkzaamheden van
de CBI’s en het functioneren van het stelsel onder elkaars aandacht
brengen. Hierdoor kunnen beide partijen deze signalen betrekken bij hun
werkzaamheden. Daarnaast moet door dit protocol de samenwerking en
informatie-uitwisseling verbeteren om zo enerzijds de (administratieve)
belasting voor de CBI’s te beperken en anderzijds te komen tot een
efficiënte en effectieve invulling van het toezicht en de beoordelingen. Met
Rijkswaterstaat is de ILT in gesprek over uitwisseling van de informatie
over de door hen afgegeven erkenningen. Met de keuringsinstanties in de
binnenvaart worden verdere afspraken gemaakt over het gebruik van de
certificeringstool. Tot slot worden met Kiwa afspraken gemaakt voor een
gestructureerde data uitwisseling met Kiwa en verbetering van de
monitoringsrapportage om de kwaliteit van de afgegeven certificaten
beter te kunnen te beoordelen.
Stand van zaken stelsels binnenvaart, koopvaardij, luchtvaart en
spoor
Binnenvaart
De door de ILT geconstateerde risico’s voor de binnenvaart zijn inzichtelijk
gemaakt aan de hand van een Verkenning Stelsel Binnenvaart en een
juridische analyse met betrekking tot de rolverdeling tussen de ILT en de
certificerende instellingen. Het beeld dat van het functioneren van het
huidige stelsel wordt geschetst, is dat er behoefte is aan:
− meer toezichtsaandacht;
− een duidelijkere afbakening van taken, rollen en verantwoordelijkheden van partijen in het stelsel;
− kennisborging en verbetering van de samenwerking binnen de ILT;
− verbetering van de certificeringstool;
− verbetering van de samenwerking en de informatie-uitwisseling met
de RvA.
In de komende periode zal in samenspraak met de ILT en de betreffende
beleidsdirectie worden gewerkt aan een verdere analyse van welke
zorgpunten op welke manier moeten worden weggenomen inclusief een
actieplan.
Koopvaardij
Voor de koopvaardij heeft de ILT haar bevindingen gebaseerd op enkele
recent uitgevoerde audits door o.a. het European Maritime Safety Agency
(EMSA) en de International Maritime Organization (IMO). Meer in het
bijzonder betreft het hier de EMSA audit naar de implementatie van de
richtlijn betreffende de uitrusting van zeeschepen (2014/90/EU), de EMSA
audit naar de implementatie van de richtlijn betreffende maritieme
opleidingen, training en certificering (2022/993STCW/EU), en een ISO 9001
audit. Tevens is zeer recent (medio maart 2023) door IMO een brede audit
uitgevoerd op de wijze waarop het Koninkrijk aan een groot aantal
maritieme verdragsverplichtingen invulling geeft. Ook hierin is aandacht
besteed aan de kwaliteit van en het toezicht op de certificeringsketen. Elk
van deze audits heeft tekortkomingen geconstateerd met betrekking tot
o.a. het door ILT gehanteerde kwaliteitsmanagementsysteem, de
informatie-uitwisseling door partijen en het bij de afgifte van certificaten
door CBI’s niet volledig voldoen aan de richtlijn voor de inspecties en/of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XII, nr. 113

3

afgifte van conformiteitsverklaring. Omdat elk van deze audits van recente
datum is en in de meeste gevallen nog niet tot definitieve rapporten en
aanbevelingen heeft geleid, wordt in samenspraak door ILT en de
betreffende beleidsdirectie de komende maanden nog gewerkt aan
zogenaamde corrective actions in reactie op de audits. Deze worden
verwerkt in een actieplan.
Luchtvaart
Er is inmiddels duidelijk inzicht in welke mogelijke tekortkomingen
volgens de ILT spelen. De door de ILT geconstateerde risico’s zitten in het
afgeven van brevetten, met name aan onderhoudstechnici. Momenteel
wordt samen met de ILT onderzocht of dit risico mogelijk breder speelt en
worden alle aspecten van brevettering van luchtvarenden onder de loep
genomen. Daarbij zijn ook een aantal andere organisaties, zoals het Kiwa
en de aangewezen examineringsinstanties, betrokken. Een actieplan
wordt opgesteld waarin potentiële risico’s verder kunnen worden
verkleind en de zorgpunten van de ILT worden weggenomen.
Spoor
Rondom het certificeringsstelsel spoor zijn er volgens ILT op dit moment
geen zorgpunten die op korte termijn problematisch zijn. Wel ziet de ILT
risico’s in hoe het stelstel is ingericht. Een voorbeeld is dat de RvA de
accreditering doet van de CBI’s waarna de ILT de CBI’s aanmeldt dan wel
aanwijst. Hiermee is de ILT eindverantwoordelijk, maar heeft de ILT alleen
bij gerede aanleiding inzicht in de accreditatierapporten van de RvA over
de CBI’s die ILT aanmeldt/aanwijst. Als er dan een veiligheidsincident
plaatsvindt met een (sub)systeem dat is terug te voeren op werk van
onvoldoende kwaliteit van een CBI die door ILT is aangemeld/
aangewezen, kan ILT daarop worden aangesproken in plaats van de RvA.
In de komende periode zal er gezamenlijk met de ILT gewerkt worden aan
een verdere analyse van welke zorgpunten op welke manier moeten
worden weggenomen inclusief een actieplan.
Voortgang
Op basis van bovenstaande wordt met de reeds ondernomen en
voorgenomen verbetermaatregelen van de ILT en de actieplannen op de
verschillende beleidsterreinen verder gewerkt aan een goede borging van
de publieke waarden bij deze stelsels.
Over de voortgang van de 4 in de brief behandelde stelsels en de 29 nog
nader te onderzoeken stelsels zult u middels een halfjaarlijkse voortgangsbrief, inclusief duiding van de opgestelde actieplannen, worden
geïnformeerd.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XII, nr. 113

4