TER BESLUITVORMING
Nota actief openbaar
Ja

Aan
Van

M VRO
Directie Wonen

Onze referentie
2022-0000654645
Datum
5 december 2022
Opgesteld door

Afspraken voorkomen huisuitzettingen energiecrisis
Samengewerkt met
CZW, Woordvoering
Bijlage(n)
1

Aanleiding
Het lid Ceder (ChristenUnie) verzocht of het mogelijk is afspraken die in
coronatijd zijn gemaakt met gemeenten, verhuurdersorganisaties en
brancheorganisaties over het voorkomen van huisuitzettingen in coronatijd, door
hem een ‘moratorium’ genoemd, te hernieuwen in het geval de
betaalproblematiek rond de energiecrisis toeneemt. Ook ligt er de motie
Beckerman en Grinwis die de minister voor VRO oproepen om in gesprek te gaan
met partijen die eerder betrokken waren bij de afspraken om huisuitzettingen te
voorkomen in coronatijd.
Om hieraan gehoor te geven is de afgelopen weken met VNG, Aedes, IVBN,
Vastgoedbelang en Kences gesproken over nieuwe afspraken (een nieuw
statement) over het voorkomen van huisuitzettingen. Het streven is om de
afspraken op 19 december te publiceren.
Tijdens een gesprek met de Kinderombudsman (KOM) op 14 dec gaf u aan ook
graag te zien dat het belang van kinderen meegenomen wordt in de afspraken, en
publicatie mogelijk te koppelen aan een rapport van de KOM over huisuitzettingen
dat op 24 januari verschijnt.
Geadviseerd besluit
Akkoord te gaan met de concepttekst van het statement voorkomen
huisuitzettingen energiecrisis en hoge inflatie, inclusief de aanvulling rondom de
grote terughoudendheid om tot huisuitzetting over te gaan waar het huishoudens
met kinderen betreft, en met verzending hiervan aan de TK op donderdag 22
december 2022.
Kern
Hoofdpunten van het statement:
1. Partijen onderschrijven hun verantwoordelijkheid om huurachterstanden
in een zo vroeg mogelijk stadium te signaleren. Zeker wanneer er
kinderen bij betrokken zijn.
2. Verhuurders zullen huurders die aan een schuldhulpverleningstraject
deelnemen in principe niet uit huis zetten.
3. Bij betalingsproblemen wijzen verhuurders hun huurders op mogelijke
oplossingen en helpen verhuurders huurders d.m.v. betalingsregelingen,
uitstel van huurbetaling, huurkorting of bemiddeling naar een goedkopere
woning.

Pagina 1 van 4

4. Als huisuitzetting onvermijdelijk is overwegen verhuurders na vonnis tot
ontruiming een laatste kans contract (= nieuwe huurovereenkomst met
aanvullende voorwaarden) aan te bieden.
5. De partijen die het statement ondertekenen zorgen voor monitoring.

Onze referentie
2022-0000654645
Datum
5 december 2022

Naar aanleiding van uw kennismakingsgesprek met de Kinderombudsman en de
bespreking in de beleidsstaf Wonen van 19 december is contact gezocht met
deelnemende partijen. Met uitzondering van Vastgoedbelang, zijn alle partijen tot
nu toe akkoord met de aanvulling bij punt 1 dat waar het betaalachterstanden
van huishoudens met kinderen betreft, zij grote terughoudendheid met
huisuitzetting betrachten. Van Vastgoedbelang is nog geen bestuurlijke reactie
vernomen, we verwachten die op korte termijn.
Toelichting
Eerder hebben partijen in coronatijd een statement onderschreven om
huishoudens met huurschulden in principe niet uit huis te zetten. Dit
statement is opgesteld maart 2020 en verlengd in oktober 2020 en maart
2021. Het voorliggende statement bouwt voor op de eerdere statements.
Destijds was de aanleiding de acuut wegvallende inkomsten in coronatijd,
voor deze afspraken ligt de aanleiding in stijgende uitgaven door de
energiecrisis en hoge inflatie.
Woonbond is geconsulteerd en onderschrijft het belang van de gemaakte
afspraken (geen deelnemende partij in de afspraken). VNG NL tekent
uiteindelijk niet mee, zij hadden meer tijd nodig voor afstemming. Dat is
niet problematisch, de daarbij aangesloten vastgoedmanagers werken
grotendeels voor IVBN en Vastgoedbelang, die zich wel aan de afspraken
committeren.
Ook zijn de afspraken voorgelegd aan Valente, die er positief op
reageerde.
We informeren ambtelijk de Kinderombudsman over de gemaakte
afspraken.
Achtergrond bij voorkomen huisuitzettingen
Verhuurders hebben sinds 2021 op grond van de Wet Gemeentelijke
Schuldhulpverlening de plicht om sociale incasso te voeren, contact te
zoeken met huurders die betaalachterstanden hebben en deze
achterstanden te melden bij gemeenten. Gemeenten moeten vervolgens
een hulpaanbod doen.
Voordat een vonnis tot huisuitzetting wordt afgegeven, is een rechterlijke
uitspraak nodig. De rechter kijkt hierbij naar alle omstandigheden van het
geval (de bijzondere omstandigheden van de huurder moeten dan wel in
de procedure worden ingebracht en worden onderbouwd) om te bepalen
of de huurachterstand ontbinding rechtvaardigt dan wel of het belang van
de huurder om in de woning te mogen blijven wonen zwaarder weegt dan
het belang van de verhuurder om de huur te beëindigen.
In het verleden werden regelmatig Kamervragen gesteld over individuele
casussen van vermeende huisuitzettingen. In deze situaties is er vaak (1)
meer aan de hand dan betalingsachterstand, denk aan overlast of (2)
sprake van het beëindigen van tijdelijke huurovereenkomst of
bruikleenovereenkomst.
Het aantal huisuitzettingen nam de laatste jaren flink af. In 2015 was er
sprake van 22.000 aanzeggingen tot ontruiming in de corporatiesector,
waarvan bij 5.500 de huisuitzettingen daadwerkelijk plaatsvond. In 2021
Pagina 2 van 4

-

daalde dat laatste aantal tot 1.400 in de corporatiesector. In de gehele
huursector (dus samen met particuliere verhuurders) was in 2021 sprake
van 3.100 huisuitzettingen. Dat cijfer is vergelijkbaar met de data van
2020. We zien dat een steeds kleiner deel van de aangezegde
huisuitzettingen daadwerkelijk wordt uitgevoerd: van 54% in 2016 naar
33% in 2020. In steeds meer gevallen wordt dus ook na het aanzeggen
van de ontruiming een oplossing gevonden.
Deze bovengenoemde data zeggen niet alles: het komt voor dat huurders
in betaalproblemen nog voordat er een vonnis tot ontruiming of
daadwerkelijke huisuitzetting ligt, zelf de woning verlaten. Tegelijkertijd
weten we dat de inspanning van verhuurders om deze situaties te
voorkomen, zijn toegenomen.

Onze referentie
2022-0000654645
Datum
5 december 2022

Moratorium
U heeft eerder in een brief over schulden van de Minister van APP aangegeven nut
en noodzaak van aanvullende juridische maatregelen zoals een generiek
moratorium op huisuitzettingen van mensen die aan een
schuldhulpverleningstraject deelnemen, te verkennen.
Nu deze afspraken met de sector tot stand komen, zijn we ambtelijk van mening
dat het instellen van een moratorium een te zwaar middel is om het beoogde
maatschappelijke effect te bereiken.
Afspraken zoals we die nu vastleggen komen tegemoet aan de wens van
de TK om aantal huisuitzettingen tot het minimum te beperken.
Een moratorium in juridische zin (een volledig verbod op huisuitzettingen,
of op huisuitzettingen op grond van betaalachterstanden) laat de balans
doorslaan naar belang huurder. Dit terwijl er voor ieder vonnis tot
ontruiming al een weging plaatsvindt door rechter die alle belangen
meeweegt, zowel die van verhuurder als huurder. Met een generiek
verbod op huisuitzettingen ontstaat er een vrijbrief om geen huur te
hoeven betalen, terwijl feitelijk wel een dienst wordt geleverd.
Een moratorium vergt wijzing van het Burgerlijk Wetboek. Zo’n
wetstraject kent een lange doorlooptijd, en heeft daarmee geen effect op
de korte termijn (komende winter, wanneer mensen mogelijk te maken
hebben met hoge energierekeningen en koopkrachtproblemen).
Krachtenveld
Momenteel loopt er een onderzoek van de Nationale Ombudsman en
Kinderombudsman naar huisuitzettingen van gezinnen met kinderen. Deze naar
verwachting 24 januari 2023 worden gepubliceerd.
Op verzoek van BZK deed Platform31 een verkenning naar wat er gebeurt na de
huisuitzetting van gezinnen in corporatiewoningen. Deze publicatie is afgelopen
week verschenen.
Communicatie
In afstemming met woordvoering is een persbericht opgesteld, waarmee we
tegelijkertijd/na verzending van de afspraken aan de TK de afspraken aandacht
geven. We laten hiertoe de afspraken opmaken in een PDF bestand, dat u tevens
in afschrift aan de TK stuurt.
Bijlagen
Volgnummer

Naam

Informatie

Pagina 3 van 4

1

Aanbiedingsbrief TK

Onze referentie
2022-0000654645

2

Gezamenlijke afspraken van
verhuurders, gemeenten en het
Rijk over maatwerk bij het
voorkomen van huisuitzettingen
tijdens de energiecrisis en hoge
inflatie

Datum
5 december 2022

Pagina 4 van 4