Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie (CARAP)
Evaluatieverslag 2022

Secretariaat:
CAOP
Postbus 556, 2501 CN Den Haag
Lange Voorhout 13
Telefoon: 070 - 376 5746
E-mail: info@carap.nl
1

1. Inleiding
Voor u ligt het evaluatieverslag van de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie (CARAP,
hierna: de commissie) over het jaar 2022. Met het aanbieden van dit verslag geeft de commissie uitvoering
aan het bepaalde in artikel 16 van het instellingsbesluit van de commissie van 24 september 2021, nr.
3563540, Stcrt. van 3 november 2021, nr. 44386 (hierna: het instellingsbesluit). In dit verslag zal de
commissie kort terugblikken op het afgelopen jaar. Dit doet zij aan de hand van cijfers. Daarnaast zal zij,
deels aan de hand van de cijfers, aandacht besteden aan haar taakvervulling en enkele tendensen en
bevindingen presenteren.
2. Algemeen
De commissie is door de Minister van Justitie en Veiligheid bij voornoemd instellingsbesluit ingesteld. Zij
is krachtens dat besluit belast met de behandeling van adviesaanvragen van (gewezen) ambtenaren van de
politie en/of de politieorganisatie over verzoeken tot vergoeding van restschade als gevolg van een
beroepsziekte op grond van de Richtlijn aanpak dossiers restschade, versie o.6, en de Tijdelijke
beleidsregel afhandeling restschade politie, na de inwerkingtreding daarvan. De commissie brengt over de
aan haar voorgelegde adviesaanvragen schriftelijk advies uit aan het bevoegd gezag als bedoeld in
artikel 1 van het Besluit algemene rechtspositie politie (hierna: het Barp).
Bij brief van 21 juli 2022 aan de commissie heeft de Minister van Justitie en Veiligheid de commissie in
aanvulling op voornoemd besluit specifiek verzocht om: 1) in de aan haar voorgelegde geschillen inzake
restschadezaken een advies te geven of het voorstel voor de minnelijke schikking naar het oordeel van de
commissie alles overwegende redelijk en billijk is; 2) aan partijen concrete voorstellen te doen indien de
commissie mogelijkheden ziet om tot een alternatieve oplossing te komen. Hiermee is de bevoegdheid van
de commissie ruimer geworden dan de bevoegdheid die haar bij voornoemd besluit is verleend.
De procedure bij de commissie is beschreven in de werkwijze van de commissie van 2 september 2021.
Deze werkwijze is na overeenstemming in het Centraal Georganiseerd Overleg Politie (CGOP) door de
commissie vastgesteld.
3. Samenstelling van de commissie en het secretariaat
De commissie was in 2022 als volgt samengesteld:
de heer mr. J. Sap (onafhankelijk voorzitter)
de heer mr. A.D. Heil (lid op voordracht van de politie)
de heer prof. dr. R.A.A.G.M. van Raak (lid op voordracht van de politievakorganisaties)
De commissie werd ambtelijk ondersteund door het Centrum voor Arbeidsverhoudingen
Overheidspersoneel (CAOP) te Den Haag. Het secretariaat is belast met alle handelingen die noodzakelijk
zijn voor een goed verloop van de adviesprocedure alsmede de schriftelijke afhandeling van de
adviesaanvragen.
Het secretariaat werd gevoerd door:
mevrouw mr. F.J.E.M. Faut (juridisch adviseur-secretaris)
mevrouw A. Jansen (projectmedewerker tot 1 april 2022)
mevrouw N. Buijze (projectmedewerker vanaf 1 april 2022)

2

4. Aantal adviesaanvragen en uitgebrachte adviezen

Algemeen
Op 1 januari 2022 bevatte de portefeuille van de commissie twee lopende adviesaanvragen. Gedurende het
verslagjaar zijn dertien nieuwe adviesaanvragen ter behandeling aan de commissie aangeboden.
De commissie heeft in 2022 in vijf zaken een advies uitgebracht en in één zaak tijdens de hoorzitting een
schikking tussen partijen bereikt. Twee adviesaanvragen zijn door de aanvrager ingetrokken. Eén zaak
loopt ten tijde van het opstellen van dit verslag nog. In die zaak hebben partijen een deskundige
ingeschakeld voor nader onderzoek. Die adviesaanvraag en zes andere adviesaanvragen, die laat in 2022
zijn ingediend, worden in 2023 (verder) behandeld en in het evaluatieverslag van 2023 meegenomen.

Status per 31 december 2022
Advies
Schikking
Ingetrokken
Lopend
Nog in behandeling
0

1

2

3

4

5

6

7

Adviezen
In de eerste adviesaanvragen heeft de commissie aan het bevoegd gezag advies uitgebracht hoe in de
voorgelegde zaken uitvoering te geven aan de toepasselijke wet- en regelgeving, in het bijzonder in relatie
tot artikel 54a, eerste lid, van het Barp. Na de uitbreiding van haar taak bij brief van 21 juli 2022 van de
Minister van Justitie en Veiligheid, heeft de commissie aan het bevoegd gezag in de daaropvolgende
adviesaanvragen advies uitgebracht of het door de politie gedane voorstel tot minnelijke schikking naar het
oordeel van de commissie alles overwegende redelijk en billijk is en aan partijen concrete voorstellen
gedaan om tot een definitieve oplossing van het geschil te komen. Naar aanleiding van de uitgebreide
bevoegdheid van de commissie zijn de aanvragers in de eerste adviesaanvragen op verzoek van het
bevoegd gezag in de gelegenheid gesteld om hun aanvraag ter herbeoordeling aan de commissie voor te
leggen.
De commissie heeft het bevoegd gezag in twee adviesaanvragen geadviseerd om aan de betrokken
ambtenaar onder voorwaarden een aanvullend bedrag aan restschade te voldoen. De commissie heeft in
één adviesaanvraag geadviseerd om het voorstel van de politie in stand te laten. In twee zaken heeft de
commissie geen concreet, op de zaak betrekking hebbend advies gegeven, omdat de zaken niet naar
aanleiding van de uitgebreide bevoegdheid ter herbeoordeling aan haar zijn voorgelegd.

3

Adviezen
Aanvullend bedrag onder voorwaarden

Voorstel in stand laten

Geen concreet advies
0

0,5

1

1,5

2

2,5

Hoorzittingen
In 2022 zijn vijf hoorzittingen belegd. Vier daarvan waren fysiek op locatie en één was digitaal, in verband
met de van overheidswege geldende regels rondom Corona. In twee zaken heeft de commissie de zaak
schriftelijk afgedaan, omdat een hoorzitting haars inziens geen toegevoegde waarde had. Twee zaken zijn
ingetrokken alvorens de commissie kon overgaan tot het plannen van een hoorzitting.

Spoedprocedures
In 2022 zijn er geen spoedprocedures geweest.

Besluit bevoegd gezag
Het bevoegd gezag heeft de commissie in één zaak overeenkomstig het bepaalde in artikel 13, tweede lid,
van het instellingsbesluit laten weten een besluit te hebben genomen dat afwijkt van het advies van de
commissie. Het betrof hier een van de eerste adviesaanvragen.

Beroep en hoger beroep
Voor zover de commissie bekend, is in geen zaak beroep of hoger beroep ingesteld naar aanleiding van een
op advies van de commissie door het bevoegd gezag genomen besluit.
5. Doorlooptijd adviesaanvragen
De commissie streeft ernaar om binnen zes weken na de hoorzitting advies uit te brengen aan het bevoegd
gezag over de afhandeling van een aan haar voorgelegde adviesaanvraag.
In de zaken die tot een advies hebben geleid heeft de commissie binnen de genoemde termijn advies
uitgebracht. In één zaak is deze termijn met enkele dagen overschreden en in één zaak – in verband met
de zomervakantieperiode – met een kleine twee weken.
6. Tendensen en overige bevindingen
Na haar instelling in het najaar van 2021, is de commissie in januari 2022 gestart met het behandelen van
de eerste adviesaanvragen. In die aanvragen werd zij meteen geconfronteerd met een principiële vraag
over de verrekening van de restschade met het eerder op grond van het Barp uitgekeerde smartengeld. Ook
in latere zaken speelt dit punt bij voortduring. Het bevoegd gezag houdt vrij strak vast aan verrekening van
het op grond van artikel 54a, eerste lid, van het Barp toegekende smartengeld met de restschade voor zover
4

het smartengeld een bedrag van € 75.000,00 overschrijdt. Het viel de commissie op dat dit een heikel punt
was en is voor de betrokken ambtenaren. Zij hadden het gevoel dat in de restschadeprocedure op de
eerdere toekenning van het smartengeld werd teruggekomen en dat zij reeds ontvangen bedragen moesten
terugbetalen. Hoewel daarvan in formele (juridische) zin geen sprake is - er is immers sprake van
verrekening - wordt het bedrag aan restschade soms zeer fors verminderd en daar stond niet altijd een
welwillende afdoening van de materiële schade tegenover. De commissie heeft het bevoegd gezag in haar
adviezen geadviseerd hoe aan dit punt van de verrekening uitvoering te geven en aangegeven dat
verrekening enkel kan plaatsvinden met instemming van de betrokken ambtenaar. Tevens heeft de
commissie geprobeerd een brug te slaan in deze problematiek, door te adviseren dat het totaal van
uitkeringen, zowel rechtspositioneel als in het kader van de vaststelling van het bedrag aan restschade,
betrokken moet worden en dat dit steeds van geval tot geval moet worden bekeken. De commissie heeft in
de aan haar voorgelegde zaken soms schrijnende privésituaties aangetroffen, ook in financieel opzicht,
waardoor de automatische verrekening van smartengeld van bijzondere hardheid zou getuigen.
Omdat de eerste adviezen van de commissie bij het bevoegd gezag op weerstand stuitten heeft, op haar
verzoek, de commissie op 31 mei 2022 een gesprek gehad met een vertegenwoordiging van het bevoegd
gezag en het ministerie. Tijdens dat gesprek zijn over en weer ervaringen uitgewisseld. De commissie heeft
het niet opvolgen van haar adviezen door het bevoegd gezag aan de orde gesteld. Ook heeft zij melding
gemaakt van de vaak zakelijke en niet mensgerichte aanpak in de dossiers door medewerkers van het
bevoegd gezag en het kennelijke bestaan van door het bevoegd gezag in interne richtlijnen neergelegd
beoordelingskader voor de afdoening van zaken, waar zowel de commissie als de betrokken ambtenaren
geen kennis van dragen. Het bevoegd gezag en het ministerie hebben de commissie er op hun beurt op
gewezen dat het bevoegd gezag in de individuele zaken graag van de commissie een advies ontvangt of het
gedane voorstel tot minnelijke schikking naar het oordeel van de commissie alles overwegende redelijk en
billijk is en, indien mogelijk, een concreet voorstel voor de afhandeling van de zaak. De Minister van Justitie
en Veiligheid heeft dit verzoek aan de commissie, zoals reeds aangegeven, bij brief van 21 juli 2022 formeel
bekrachtigd en het mandaat van de commissie uitgebreid. Dit heeft ertoe geleid dat de commissie in latere
adviezen concreet heeft aangegeven op welke wijze en tegen betaling van welk aanvullend bedrag het
geschil (definitief) kan worden beëindigd. Voor zover de commissie kan nagaan, wordt die lijn door het
bevoegd gezag en de betrokken ambtenaren geaccepteerd.
Na het gesprek op 31 mei 2022 heeft de commissie een positieve ontwikkeling in de aanpak van de
restschadezaken door het bevoegd gezag gesignaleerd. Het bevoegd gezag werd in de zaken en tijdens de
hoorzittingen niet langer vertegenwoordigd door juristen van de afdeling Juridische Zaken, maar door een
bedrijfsvoeringsspecialist verbonden aan de afdeling HRM. Dit resulteerde in een meer mensgerichte
aanpak, waarbij aandacht was voor de situatie van de betrokken ambtenaren en waarbij, indien de zaak
zich daarvoor leende, werd meegedacht over een eventuele oplossing van het geschil. De nadruk kwam
daarbij meer te liggen op maatwerk in plaats van op cijfers, regels en juridische procedures. De commissie
is blij met deze nieuwe aanpak van het bevoegd gezag en spreekt haar waardering uit voor de getoonde
bereidheid het proces verder te optimaliseren. De commissie heeft ook de indruk dat deze nieuwe aanpak
door de betrokken ambtenaren beter wordt ontvangen. Partijen staan niet langer lijnrecht tegenover elkaar,
waardoor er wederzijds begrip ontstaat voor elkaars standpunten en ruimte wordt gecreëerd om onderling
het gesprek aan te gaan.
Op 20 september 2022 heeft de commissie een gesprek gevoerd met twee ambtenaren van het ministerie
van Justitie en Veiligheid, die de CARAP in hun portefeuille hebben. Tijdens dit gesprek zijn enkele
bespreekpunten doorgenomen. Er is gesproken over de behoefte van het ministerie aan een periodieke
informatievoorziening door de commissie. De commissie heeft op haar beurt de wens geuit om de adviezen
te publiceren op het internet, zodat ook de betrokken ambtenaren kennis kunnen nemen van de
5

standpunten van de commissie en dit niet alleen is voorbehouden aan het bevoegd gezag. Op die manier
wordt het principe van equality of arms gewaarborgd. De commissie heeft van de betrokken ambtenaren
vernomen dat er momenteel wordt gewerkt aan de publicatie van de adviezen. Er wordt vanuit het
ministerie gestreefd naar een zorgvuldige anonimisering van de adviezen, waardoor de publicatie even op
zich laat wachten. De commissie benadrukt hierbij nogmaals het belang van een gelijk speelveld voor beide
partijen en verzoekt het ministerie om aan de publicatie van de adviezen de hoogste prioriteit te geven,
zodat de rechtszoekende ambtenaren binnen afzienbare tijd kennis kunnen nemen van de reeds gewezen
adviezen van de commissie. Voor zover het de anonimisering van de adviezen betreft kan goed aansluiting
worden gezocht bij de regels die bestaan bij de Rechtspraak.
Verder heeft de commissie op 13 december 2022 een gesprek gevoerd met een afvaardiging van de
Ombudsfunctionaris Politie. Dit gesprek vond plaats op initiatief van de Ombudsfunctionaris Politie en had
tot doel de Ombudsfunctionaris te informeren over de taken en werkzaamheden van de commissie.
7. Ten slotte
De commissie kijkt terug op een opbouwend en constructief eerste jaar sinds haar instelling. Zij heeft de
indruk dat zowel politieambtenaren als het bevoegd gezag haar inmiddels goed weten te vinden, al hebben
haar bij tijd en wijle signalen bereikt dat de communicatie vanuit de politie over het bestaan van de
commissie op onderdelen beter kan. De commissie heeft zich gedurende de opstartfase een goed beeld
kunnen vormen van de specifiek op politieambtenaren betrekking hebbende casuïstiek. Zij spant zich voor
het komend jaar onverminderd in voor een adequate afhandeling van de adviesaanvragen met zorg voor de
inhoudelijke kwaliteit en optimalisatie van het proces.
Den Haag, 6 april 2023

-o-o-o-

6