Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1688
Vragen van de leden Thieme (PvdD) en Van Gerven (SP) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over giftige bontkragen op kinderjassen
(ingezonden 15 januari 2016).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede
namens de Staatssecretaris van Economische Zaken (ontvangen 3 maart 2016).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 1393.
Vraag 1
Kent u het onderzoek van Kassa en Bont voor Dieren naar giftige stoffen in
bontkragen, waaruit blijkt dat bontkragen hoge concentraties van het zeer
giftige formalhyde en ethoxylaten bevatten, tot soms wel 30 keer zo hoog als
de richtlijn van textiel toestaat?1
Antwoord 1
Ik ken het onderzoek maar de NVWA bestrijdt het standpunt dat de gevonden
concentraties formaldehyde en ethoxylaten boven de richtlijn lagen.
Vraag 2
Erkent u dat hoge concentraties van formalhyde en ethoxylaten schadelijk
kunnen zijn voor de vruchtbaarheid, irritaties kunnen veroorzaken en
kankerverwekkend zijn? Zo nee, uit welke onderzoeken blijkt dat deze stoffen
niet schadelijk hoeven te zijn voor de volksgezondheid?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Hoe beoordeelt u de conclusies van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) dat bontkragen veilig genoeg zijn, terwijl hoogleraar Milieuchemie en Toxicologie Jacob de Boer aangeeft dat «deze waarden zo hoog zijn
dat zorgen over effecten door blootstelling aan deze stoffen terecht zijn»?

1

ah-tk-20152016-1688
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

http://kassa.vara.nl/gemist/nieuws/bontkragen-van-kinderjassen-vol-schadelijk-gif-1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Antwoord 3
De heer De Boer heeft op basis van expert judgment zorgen over de
gevonden concentraties. Daarnaast heeft hij zorgen geuit over het feit dat in
de geldende norm geen rekening is gehouden met de carcinogeniteit
(kankerverwekkendheid) van formaldehyde. De NVWA heeft de resultaten van
het onderzoek van Kassa als signaal opgepakt. Gekeken is naar de mate van
blootstelling en de beschikbare toxicologische grenswaarden. De NVWA
concludeert dat de feitelijke hoeveelheid giftige stoffen die uit het product
kunnen vrijkomen onder het wetenschappelijk gezien acceptabele niveau
liggen. Tevens heeft op mijn verzoek het RIVM naar de risico-inschatting van
de NVWA gekeken. Het RIVM concludeert dat de inschatting door de NVWA
aannemelijk is. Ik wil graag benadrukken dat bij deze inschatting ook de
relatief nieuwe kennis over de carcinogeniteit van formaldehyde is meegenomen. Uit deze inschatting blijkt dat de zorgen van de heer De Boer niet
gedeeld worden.
Vraag 4
Hoe beoordeelt u het advies van hoogleraar Jacob de Boer «te kijken naar de
normstelling van deze producten en het eventueel verbieden van deze
producten»? Bent u bereid dit advies op te volgen, en over te gaan op het
verbieden van bont in textielproducten op basis van volksgezondheidrisico’s?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Normen voor blootstelling aan chemische stoffen worden continu geëvalueerd. Voor formaldehyde wordt op dit moment onderzocht of de concentraties van deze stof lager zouden kunnen en moeten in textiel. Hiervoor loopt
op dit moment een EU-brede publieke consultatie gericht op mogelijke
beperking van het gebruik in textiel van honderden risicostoffen, waaronder
formaldehyde. De Nederlandse regering is voornemens op deze consultatie te
reageren. De wetgeving rond nonylphenolethoxylaten is recent aangepast.
Volgens EU Verordening 2016/262
mogen deze stoffen per 3 februari 2021 niet meer in textiel gebruikt worden
in concentraties hoger dan 0,01% (gewicht) vanwege de gevolgen van deze
stof voor het milieu. Op dit moment zie ik geen reden om nationale maatregelen, zoals het verbieden van bont in textielproducten, te nemen op grond
van volksgezondheidrisico’s.
Vraag 5
Bent u bereid de betreffende jassen terug te laten roepen van de markt, en
verdere verkoop te verbieden in verband met de aanwezige gifstoffen en
consumenten te waarschuwen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Zoals ik al heb aangegeven in antwoord op de schriftelijke vragen van de
leden Koşer Kaya, Verhoeven, Van Veldhoven en Dijkstra (vraagnummer
2016Z00639) is het de taak van de NVWA om te controleren of producten op
de markt voldoen aan de wettelijke eisen en als deze eisen niet specifiek
genoeg zijn of de producten desondanks een risico kunnen vormen voor de
volksgezondheid. Op beide vragen die u stelt heeft de NVWA een negatief
antwoord gegeven. Daarmee is er geen reden de producten uit de handel te
nemen.
Vraag 6
Hoeveel bontproducten heeft u laten testen op de aanwezigheid van gif in
2015, 2014 en 2013? Hoeveel bontproducten wilt u laten testen op de
aanwezigheid van git in het jaar 2016, hoeveel fte wordt hierop ingezet, en
hoeveel procent van de bontproducten wordt hiermee daadwerkelijk
gecontroleerd op gif? Hoe wilt u bewerkstelligen dat er geen gifbont meer in
de schappen ligt?

2

Verordening (EU) 2016/26 van de Commissie van 13 januari 2016, PbEU L 9, 14.1.2016, p. 1–3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Antwoord 6
De NVWA voert haar proactieve taak risicogebaseerd uit. Dat betekent dat de
NVWA zich in haar toezicht vooral richt op producten die gezondheidsrisico’s
met zich meebrengen. Ongeacht het bovenstaande kan de NVWA altijd
aanleidinggericht onderzoek doen. Hierbij gaat het om onderzoek naar
aanleiding van meldingen en klachten, zoals het signaal in de vorm van het
rapport van Kassa. Buiten de beoordeling van het rapport van Bont voor
Dieren zijn geen andere onderzoeken gedaan, omdat er geen meldingen en
klachten zijn geweest. Naar aanleiding van het signaal van Kassa en Bont
voor Dieren heeft de NVWA een beoordeling uitgevoerd, die aangeeft dat het
risico van de blootstelling aan deze stoffen via textiel acceptabel is (zie
antwoord op vraag 3).
Vraag 7
Hoe beoordeelt u het feit dat veel consumenten niet weten of het bont op
hun kraag van dierlijke of synthetische afkomst, zoals bleek uit de uitzending
van Kassa? Bent u bereid, in het kader van het Nederlands Voorzitterschap,
de verplichte etikettering van dierlijke materialen in textielproducten opnieuw
in Brussel op de agenda te zetten? Zo ja, op welke wijze en op welke termijn?
Zo nee, waarom niet? Wilt u bij de beantwoording de uitvoering van de motie
Gerkens (Kamerstuk 30 826, nr. 19) meenemen?
Antwoord 7
Ik vind het belangrijk dat consumenten goed worden voorgelicht over
dierlijke producten in kleding, zodat zij in staat worden gesteld om bewuste
keuzes te maken. Dit is ook het doel van de Textielverordening 1007/2011.
Aan de motie Gerkens uit 2009 heeft Nederland uitvoering gegeven door deze
bij de totstandkoming van de huidige etiketteringsverplichtingen in de
Textielverordening in te brengen. Gevraagd is om een etiketteringsplicht voor
bont in te voeren. De uitkomst van de onderhandelingen heeft geleid tot de
huidige etiketteringsverplichtingen. Zie ook kamerstuk Aanhangsel nr. 1509,
vergaderjaar 2010–2011.
Betwijfeld kan worden of de huidige etiketteringsregels op grond van de
Textielverordening het beoogde effect hebben. Daarom heeft Nederland in
2014 bij de evaluatie van de Textielverordening door de Europese Commissie
ingebracht dat de labelling begrijpelijker zou moeten en dat op kleding en
textielproducten waarin bont is verwerkt moet komen te staan «bevat bont».
Verder is gevraagd om de Zwitserse etiketteringsmethode in beschouwing te
nemen als de verordening wordt gewijzigd. In Zwitserland moet in het etiket
staan welke diersoort er in de textielproducten of kleding is verwerkt, de
productiewijze ervan en welk land van herkomst het dierlijk product heeft. Op
grond van de binnengekomen reacties van de lidstaten heeft de Commissie
echter besloten om de verordening niet te wijzigen.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van de leden
Koşer Kaya, Verhoeven, Van Veldhoven en Pia Dijkstra (allen D66), ingezonden 15 januari 2016 (vraagnummer 2016Z00639).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3