2020D19308

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft
een fractie de behoefte om vragen en opmerkingen voor te leggen over de
beantwoording van de schriftelijke vragen door de Minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap mede namens de Minister voor Basisen Voortgezet Onderwijs en Media d.d. 14 februari 2020 inzake het bericht
«Studies niet toegerust op hoogbegaafd talent» (Aanhangsel van de
Handelingen II 2019–2020, nr. 1834)
De voorzitter van de commissie,
Tellegen
De adjunct-griffier van de commissie,
Arends

nds-tk-2020D19308

1

Inhoud

blz.

I

Vragen en opmerkingen uit de fracties
– Inbreng van de leden van de VVD-fractie

2
2

II

Reactie van de Ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media

4

I Vragen en opmerkingen uit de fractie
Inbreng van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de antwoorden
op de eerder gestelde schriftelijke vragen van de leden Rudmer Heerema
en Wiersma over het bericht «studies niet toegerust op hoogbegaafd
talent» en hebben over deze antwoorden nog enkele vragen.
De leden lezen dat de Minister aangeeft dat ze in haar «Strategische
Agenda hoger onderwijs en onderzoek» heeft benadrukt dat studenten op
de juiste plek terechtkomen en dat er aandacht is voor hun persoonlijke
omstandigheden en dat ze het maximale uit hun studie(s) kunnen halen
en zich breed kunnen ontwikkelen. Tegelijkertijd erkent de Minister dat dit
om maatwerk vraagt bij de ondersteuning van deze studenten door de
universiteit of hogeschool. Helaas moet de Minister hierin concluderen
dat ze geen overzicht heeft over of dit maatwerk ook daadwerkelijk wordt
geleverd. Is de Minister van mening dat ze verantwoordelijk is voor de
taak dat ook hoogbegaafde studenten thuishoren op het Nederlandse
hoger onderwijs? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke manier gaat de
Minister dan voor meer inzicht zorgen op de manier waarop het Nederlandse hoger onderwijs zijn kansen borgt voor (hoog)begaafde studenten?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke manier gaat de Minister dat doen en
wanneer kan de Kamer hier meer informatie over verwachten, zo vragen
de leden.
De voornoemde leden constateren dat de Minister in haar beantwoording
geen aandacht heeft besteed aan het maatwerk die geleverd wordt voor
(hoog)begaafde studenten binnen het mbo1. Kan de Minister hier meer
informatie over geven? Welke ondersteuning en begeleiding krijgen
(hoog)begaafde studenten binnen het mbo?
De eerder genoemde leden lezen in de beantwoording op vraag drie dat
de Minister stelt dat iedere student zich moet kunnen ontwikkelen en
instellingen hiermee rekening dienen te houden. Op welke concrete
manier wordt daar nu rekening mee gehouden? Kan de Minister een
aantal voorbeelden hiervan geven? Voorts lezen de leden dat de Minister
via de werkgroep studentenwelzijn in gesprek blijft met de VH2 en VSNU3
over de vorderingen en stappen die instellingen nemen om (hoog)begaafde studenten beter te kunnen begeleiden. Kan de Minister
voorbeelden geven van stappen die instellingen nemen om (hoog)begaafde studenten beter te begeleiden? Op welke manier is die begeleiding
van (hoog)begaafde studenten de afgelopen jaren verbeterd? Graag
ontvangen zij concrete voorbeelden.
De leden vragen op welke manier (hoog)begaafden studenten ondersteuning krijgen via het profileringsfonds? Is dit momenteel mogelijk? Zo
nee, is de Minister bereid om het profileringsfonds ook open te stellen
voor ondersteuning van (hoog)begaafde studenten? Zo nee, waarom niet?
De leden lezen in de beantwoording van de Minister een technische uitleg
over op welke manier instellingen hun lumpsum kunnen uitgeven. Het is,
1

mbo: middelbaar beroepsonderwijs.
VH: Vereniging van Hogescholen.
3
VSNU: de Vereniging van Universiteiten.
2

2

volgens de Minister, aan de instelling zelf op welke manier zij hun
middelen inzetten. Betekent dit dat (hoog)begaafde studenten zijn
overgeleverd aan de bestuurlijke afspraken die worden gemaakt of ze wel
of geen ondersteuning krijgen? Op welke manier pakt de Minister haar
verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat elke bekostigde onderwijsinstelling in het Nederlandse hoger onderwijs ondersteuning biedt aan
(hoog)begaafde studenten? Deelt de Minister de mening dat (hoog)begaafde studenten net zoveel recht hebben op ondersteuning dan andere
studenten? Zo ja, hoe gaat ze waarborgen en monitoren dat dit ook
daadwerkelijk gebeurt? Zo nee, waarom niet?
De leden constateren dat de Minister vraag vier verder niet heeft
beantwoord. Kan de Minister aangeven welk beleid elke Nederlandse
hoger onderwijsinstelling, zowel hogescholen als universiteiten, heeft op
het gebied van (hoog)begaafde studenten?
De leden vragen de Minister of zij de mening deelt dat er een zo passend
mogelijk aanbod dient te komen voor (hoog)begaafde studenten? Zo nee,
ontvangen deze leden graag een uitleg.
De leden vragen of de Inspectie van het Onderwijs (hierna: Inspectie)
klachten heeft ontvangen over scholen in het primair- of voortgezet
onderwijs die een bijdrage vragen aan ouders van hoogbegaafde
kinderen. Kan de Minister een overzicht geven over welke scholen of
samenwerkingsverbanden er inmiddels klachten zijn ingediend bij de
Inspectie? Is de Inspectie inmiddels overgegaan tot extra onderzoek bij
bepaalde scholen of samenwerkingsverbanden omdat zij nog steeds een
hoge eigen bijdrage vragen aan ouders voor hoogbegaafde kinderen? Zo
ja, bij welke scholen en samenwerkingsverbanden is dit het geval? Zo nee,
waarom niet?
Kan de Minister tevens aangeven of er initiatieven voor onderwijs aan
(hoog)begaafde kinderen zijn gestopt, omdat schoolbesturen in het
primair- en voortgezet onderwijs de extra kosten niet bij de ouders meer
neer mogen leggen en het samenwerkingsverband deze kosten niet
overneemt terwijl een unanieme Kamermeerderheid, de motie over een
passend onderwijsaanbod specifiek voor hoogbegaafde kinderen van de
leden Rudmer Heerema en Van Meenen4 dit wel eist? Wanneer kan de
Kamer de uitwerking van het sanctiebeleid voor scholen die nog steeds
een eigen bijdrage vragen aan ouders van hoogbegaafde kinderen, de
aangenomen motie van het lid Rudmer Heerema5, verwachten?
De voornoemde leden begrijpen dat in tijden van coronacrisis bepaalde
dossiers vertraging kunnen oplopen, vooral als hierdoor belangrijke
gesprekpartners minder goed bereikt kunnen worden. Toch kunnen de
leden goed voorstellen dat de vertraging van de evaluatie van passend
onderwijs voor (hoog)begaafde kinderen een flinke tegenslag kan zijn,
zeker omdat de leden op dit punt aanscherping zou willen zien op de
manier waarop samenwerkingsverbanden in de richting van (hoog)begaafde kinderen en hun ouders handelen.
Zoals eerder aangegeven is een unanieme Kamermeerderheid6 begaan
met het lot van deze kinderen. Op welke manier gaat de Minister stappen
zetten om ervoor te zorgen dat hoogbegaafde kinderen de ondersteuning
krijgen die ze nodig hebben? Op welke manier gaat de Minister dit
monitoren en wanneer gaat de Minister ingrijpen bij samenwerkingsverbanden die deze hulp niet bieden? Tevens vragen deze leden of de
Minister bijvoorbeeld bereid is een deadline te stellen aan de samenwerkingsverbanden om de extra ondersteuning voor hoogbegaafde kinderen
te financieren. Zo nee, waarom niet? Is de Minister bereid om de
samenwerkingsverbanden die weigeren om de extra ondersteuning aan
hoogbegaafde kinderen te financieren te korten op hun bijdrage en deze
4

Kamerstuk 31 497, nr. 340.
Kamerstuk 31 497, nr. 341.
6
Motie van de leden Rudmer Heerema en Van Meenen, Kamerstuk 31 497, nr. 340.
5

3

middelen dan via een effectievere manier toe te kennen aan de hoogbegaafde leerlingen die dit nodig hebben? Zo nee, waarom niet? De
voornoemde leden vragen eveneens of de cijfers kloppen die gepubliceerd zijn op «samenwerkingsverbanden op de kaart», door de PO-raad
en VO-raad? Klopt het dat de samenwerkingsverbanden het afgelopen vijf
jaar maar liefst 250 miljoen euro aan reserves hebben opgebouwd? Zo ja,
wat vindt de Minister daarvan? Zo nee, hoeveel reserves zijn dat dan
geweest? Klopt het dat leerlingen nog steeds te horen krijgen dat de
ondersteuning die zij nodig hebben «te duur» is of dat het budget «op» is
bij bepaalde samenwerkingsverbanden? Hoe verhoudt zich het feit dat de
samenwerkingsverbanden een reserve hebben opgebouwd van 250
miljoen euro met het feit dat er zogenaamd geen geld meer is om
leerlingen op een goede wijze te ondersteunen? Op welke manier gaat de
Minister ingrijpen zodat de samenwerkingsverbanden het geld dat op de
planken ligt voor onderwijs en ondersteuning van leerlingen ook
daadwerkelijk voor dat doel worden uitgegeven en niet om te rentenieren
op een bankrekening? Kan de Minister hier verder op ingaan en ook op
welke manier zij deze scheve verhoudingen gaat verhelpen, zo vragen de
voornoemde leden.
II Reactie van de Ministers van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
en voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media

4