2020D11486

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties
over zijn brief van 20 maart 2020 over de situatie in de grensregio’s in
verband met de bestrijding van het coronavirus (Kamerstukken 32 851 en
25 295, nr. 59).
De voorzitter van de commissie,
Ziengs
De adjunct-griffier van de commissie,
Hendrickx

nds-tk-2020D11486

1

Nr
1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Vraag
Wat is de stand van zaken om de gevolgen van de maatregelen
van de Belgische autoriteiten tot controle op de naleving van
regelingen, wat betreft de vertragingen voor grensarbeiders in
vitale sectoren en cruciale beroepen, waaronder medisch
personeel, tot het minimum te beperken?
Wat zijn de ervaringen met goederen en (digitale) diensten die de
grens over moeten? Hoe verloopt dat? Zijn er verbeteringen
mogelijk? Zo ja, welke? Zullen die verbeteringen ook in gang
worden gezet? Zo nee, waarom niet?
Informeert het kabinet grenswerkers in vitale sectoren zoals
ziekenhuizen, huisartsenposten, maar bijvoorbeeld ook de
voedselketen actief over de mogelijkheid om een vignet aan te
vragen bij het Belgische Nationaal Crisiscentrum om zo snel
mogelijk de grens te kunnen passeren? Zo ja, op welke wijze?
(https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/03/22/
grensarbeiders-in-vitale-sectoren-en-met-cruciaal-beroep-kunnensneller-de-grens-over-met-vignet)
Is het juist dat er een mogelijkheid zou bestaan om grenswerkers
en goederenvervoer vrije doorgang te geven door bijvoorbeeld
een vignet, terwijl personen bij de grens gecontroleerd worden
voor toegang? Zo ja: waarom kiest u niet voor deze optie?
Wat is het effect van het vignet voor grensarbeiders dat wordt
gebruikt aan de grens tussen België en Nederland? Klopt het dat zij
nu minder lang hoeven te wachten bij de grens? Zijn er verbeteringen mogelijk waarmee grensarbeiders die absoluut moeten reizen
makkelijker de grens over kunnen? Zo ja, welke?
Op welke wijze worden grenswerkers, die hard nodig zijn in oa de
gezondheidszorg in Nederland, gefaciliteerd in hun dagelijkse gang
naar het werk? Hoe worden belemmeringen weg genomen?
Denkt het Ministerie van Binnenlandse Zaken aan een vignet voor
grenswerkers, maar ook voor scholieren, studenten of familieleden
die noodgedwongen de grens moeten passeren? Zijn hierover
afspraken gemaakt met de Länder en met de Vlaamse regering?
Kan het vignet-systeem, zoals dat nu geldt voor mensen met een
vitale functie die naar België reizen, eventueel ook op korte termijn
andersom (een vignet voor mensen met een vitale functie die
vanuit België naar Nederland moeten reizen) worden ingevoerd?
Waarom gelden de restricties die Duitsland op 16 maart jl. heeft
ingevoerd voor de grenzen met Oostenrijk, Zwitserland, Denemarken, Frankrijk en Luxemburg nog niet voor de grens met Nederland? Zijn er tekenen dat de grens met Nederland ook gesloten
wordt?
Waarom heeft Duitsland wel grenscontroles ingevoerd voor de
grenzen met Oostenrijk, Zwitserland, Denemarken, Frankrijk en
Luxemburg, maar niet met Nederland? Verwacht het kabinet dat de
Duitse regering op korte termijn ook grenscontroles zal invoeren
aan de Duits-Nederlandse grens en zo ja, welke voorbereidende
maatregelen worden hiervoor getroffen?
Hoe kunnen enerzijds belemmeringen voor grenswerkers
voorkomen worden en een vrije doorgang van het goederentransport gewaarborgd blijven en anderszijds onnodig grensverkeer
worden tegengegaan?
Kan de Nederlandse politie handhavend optreden in grensregio’s
als het niet-essentieel grensverkeer betreft? Zo ja, op welke wijze?
Zo nee, waarom niet en gaat u dit op zeer korte termijn wel
mogelijk maken?

2

Nr
13

14

15
16

17

18
19

20

21
22
23

24

25
26

27

28

Vraag
Als afspraken op Europees niveau de noodzaak verminderen om
nationale maatregelen te nemen ten aanzien van de grenzen, wat
is dan de reden dat veel andere EU-lidstaten wel overgaan tot
grenscontroles? Acht het kabinet de maatregelen die door
EU-lidstaten zijn genomen ten aanzien van grenscontroles
proportioneel en ingeroepen op de juiste gronden? (https://
www.rijks-overheid.nl/documenten/beleidsnotas/2020/03/17/
internationale-en-europese-maatregelen-om-economischegevolgen-covid-19-te-mitigeren, pagina 7)
Hoe controleert het kabinet of mensen zich houden aan de
dringende oproep van het kabinet om niet-essentiële reizen naar
het buitenland te vermijden, zoals tanken, winkelen en op vakantie
gaan?
Is de marechaussee toegerust voor het moment dat u het
proportioneel acht wel grenscontroles in te voeren?
Welke maatregelen ten aanzien van het grensoverschrijdend
verkeer hebben de Duitse deelstaten en België sinds uw brief van
20 maart genomen?
Overweegt het kabinet om (door middel van de tijdelijke crisisstructuur) afspraken te maken met Duitsland om de periode
waarvoor de maatregelen gelden in Nederland en Nedersaksen /
Noordrijn-Westfalen zoveel mogelijk gelijk te trekken?
Hebben alle veiligheidsregio’s die grenzen aan een buurland
(België of Duitsland) een grensoverschrijdende crisisstructuur?
Is in alle veiligheidsregio’s aan de grens sprake van een grensoverschrijdend crisisoverleg? Zo ja, kunt u per veiligheidsregio
aangeven welke actoren hierin participeren?
Kunt u per veiligheidsregio aangeven hoe vaak het grensoverschrijdend crisisoverleg plaatsvindt, wat er op de agenda staat, en
of er een terugkoppeling plaatsvindt van datgene dat is besproken
en/of besloten?
Is sprake van een GRIP-6-structuur (grensoverschrijdend) en zo
nee, waarom (nog) niet?
Is in de veiligheidsregio’s die grenzen aan onze buurlanden sprake
van eenduidige regels inzake noodverordeningen?
Hebben de regioburgemeesters van de grens-veiligheidsregio’s
onderling of via de VNG afspraken gemaakt over de inzet van deze
noodverordeningen?
Klopt het dat de communicatie-infrastructuur in de grensregio’s
beperkt is? Worden alle operationele professionals van de
veiligheidsregio’s voorzien van degelijke communicatieapparatuur
om in spoedsituaties met de professionals in de buurlanden te
kunnen communiceren? Zijn alle meldkamers in de veiligheidsregio’s aan de grens geschakeld met een meldkamer in een van de
buurlanden?
Kunt u schetsen hoe een eventueel (Nederlands) besluit tot het
sluiten van de grenzen tot stand komt (wie neemt welk besluit)?
Zijn de betrokken overheden en diensten goed voorbereid om, als
het noodzakelijk wordt geacht, snel tot het (tijdelijk) sluiten van de
grenzen over te gaan? Zo ja, binnen welke termijn kan dit worden
georganiseerd?
Kunnen veiligheidsregio’s die geconfronteerd worden met veel
niet-noodzakelijk grensverkeer zelfstandig besluiten tot een
(gedeeltelijke) tijdelijke sluiting van de grens?
Is er nog sprake van niet-essentieel grensoverschrijdende verkeer?
Wat is de aard en omvang daarvan? En hoe wordt dit concreet
tegengegaan?

3

Nr
29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

Vraag
Hoe kan of gaat er gecontroleerd worden op niet essentiële
grensverkeer? Is er genoeg capaciteit bij de politie om de vele
grensovergangen te controleren?
Op welke wijze wordt voorkomen dat er plaatselijk onduidelijkheid
is over de geldende maatregelen, bijvoorbeeld in de situatie van
Baarle-Nassau en Baarle-Hertog, waar de grens een grillig verloopt
heeft?
Worden door Nederlandse veiligheidsregio’s noodverordeningen
aangewend voor het weren van dagjesmensen en toeristen uit
onze buurlanden? Zo ja, hebben deze noodverordeningen het
gewenste effect?
Heeft Nederland op centraal niveau afspraken gemaakt over het
sluiten van campings, vakantieparken en vakantiehuisjes in de
grensregio’s, om druk vanuit de buurlanden te voorkomen en te
dempen?
In sommige Zeeuwse gemeenten is het aanmeren van cruiseschepen verboden. Is dit slechts een lokale maatregel? Of wordt een
dergelijke maatregel ook overwogen voor andere gemeenten en
provincies in Nederland? Zo ja, per wanneer en hoe wordt dit
gecommuniceerd? Zo nee, waarom niet?
Klopt het dat co-ouders aan de Nederlands/Belgische grens
waarvan de ene ouder in Nederland woont en de ander in België
hun kinderen niet meer bij elkaar langs kunnen brengen?
Waarom kunnen co-ouders die in de Nederlands/Belgische
grensstreek wonen en beiden in een ander land wonen niet hun
kinderen bij elkaar langs brengen?
Komen er nog ontheffingen met onmiddellijke ingang aan de
Nederlands / Belgische grens voor co-ouders die hun kinderen bij
elkaar moeten langsbrengen?
Wat kunnen gemeenten die zich geconfronteerd zien met bijvoorbeeld veel winkeltoerisme van over de grens maatregelen nemen
om dit te voorkomen? Zo ja, welke maatregelen zijn dit?
Hebben zzp’ers die in Nederland wonen maar hun bedrijf hebben
in België en/of Duitsland, dat nu noodgedwongen gesloten is of
vrijwel geen omzet meer heeft, toegang tot de bijzondere bijstand
voor zelfstandigen in hun woongemeente? En geldt dat ook
omgekeerd?
Is er overleg met de Europese Commissie over verlenging van
Interreg-programma’s nu deze vertraging oplopen als gevolg van
de coronacrisis? Op welke wijze kunnen Interreg-projecten, die
kampen met vertraging en oplopende kosten, tegemoetgekomen
worden?
Op welke wijze wordt er grensoverschrijdend samengewerkt, zodat
er voldoende (seizoens)arbeidskracht beschikbaar is in de
agrofoodsector, bijvoorbeeld wanneer er geoogst moet worden?
Heeft de Nederlandse regering contacten met buurlanden om, als
er een tekort dreigt op het aantal IC bedden, patiënten naar een
buitenlands ziekenhuis over te brengen? Zoals Franse patiënten
opgevangen worden in de Duitse deelstaat Saarland?
Hebben grensgemeenten zoals Enschede en Gronau afspraken
kunnen maken over het tijdelijk overnemen of reserveren van
IC-capaciteit?
Is er door de veiligheidsregio’s een structuur opgezet om grensoverschrijdend IC-capaciteit, spoedzorg en andere vormen van
gezondheidszorg op elkaar af te stemmen en tijdens crisisperioden
zoals het coronavirus van elkaar over te nemen?
Wie in Nederland draagt de ministeriele coördinatie voor de
grensover-schrijdende afspraken inzake IC-capaciteit en
gezondheidszorg?

4

Nr
45

46

47

48

49

50

51

52
53

54

55

Vraag
Zijn de huisartsen(posten) en de GGD’s in de Nederlandse
grensregio’s voldoende voorbereid op de komst van (Nederlandse)
patiënten die net over de grens wonen?
Op welke wijze worden Nederlandse grenswachtautoriteiten
voorbereid om eventuele gevallen waar sprake kan zijn van
passagiers met ziekteverschijnselen te identificeren? Zijn er ook
concrete afspraken over de maatregelen die door grensbewakers
genomen worden wanneer blijkt dat iemand duidelijk ziek is?
Zijn er sectoren die voor Nederland van economische belang zijn,
die door de maatregelen van de Belgische regering zijn getroffen
doordat zij niet voorkomen op de lijst van vitale sectoren? Zo ja,
welke maatregelen worden er getroffen om deze sectoren te
ondersteunen?
Nederlandse zzp’ers die in Duitsland wonen en in Nederland
werken vallen «buiten de boot» wat betreft de Nederlandse
regelingen. Hoe kan er voor worden gezorgd dat ook deze
grensarbeiders een compensatie krijgen?
Klopt het dat op dit moment Nederlanders uit risicogebieden via
Brussels Airport (Zaventem) terugreizen naar Nederland, zonder
dat er zicht op is wie dat zijn en om hoeveel mensen het gaat?
Geldt dit ook voor andere luchthavens in het buitenland?
Kunt u aangeven hoeveel asielzoekers zich in Nederland hebben
gemeld sinds uw brief op 16 maart over noodmaatregelen rond
Covid-19?
Bestaat een risico dat door de aangescherpte grenscontroles in
vele andere lidstaten meer asielzoekers en illegalen ervoor kiezen
naar Nederland te komen en bent u bereid dit mogelijke effect te
monitoren?
Wanneer acht het kabinet het wel nodig om grenscontroles in te
voeren voor de grens met België of Duitsland?
Is het waar dat de maatregelen die in Nedersaksen en NoordrijnWestfalen zijn afgekondigd, gelden tot en met 18 april, terwijl de
maatregelen in Nederland (voorlopig) al op 6 april aflopen? Welke
maatregelen worden er getroffen om te voorkomen dat na 6 april
Duitsers massaal de grens overgaan naar Nederland voor
niet-essentiële activiteiten?
Zet de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties als
coordinerend Minister van grensoverschrijdende samenwerking
per direct een evaluatie-structuur op om ervoor te zorgen dat er bij
een volgende pandemie of groot-schalige grensoverschrijdende
crisis een goed gestructureerd inzicht bestaat in de lessen die nu
worden geleerd? Zo ja, wie gaat deze monitoring en evaluatie met
inbegrip van bevindingen en aanbevelingen uitvoeren?
Investeert Nederland in een toekomstbestendige grensoverschrijdende structuur om grensoverschrijdende of zelfs mondiale
veiligheidsproblemen te voorkomen, te beheersen en te bestrijden,
zoals pandemieën, chemische, biologische, radiologische en
nucleaire dreigingen (CBRN), straling, terrorisme en klimatologische dreiging?

5