Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1904
Vragen van het lid Grinwis (ChristenUnie) aan de Staatssecretaris van
Financiën over het bericht De belastinginspecteur maakt telkens weer dezelfde
fout. Jaar in, jaar uit (ingezonden 24 februari 2023).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rij (Financiën – Fiscaliteit en
Belastingdienst) (ontvangen 16 maart 2023).
Vraag 1
Hebt u kennis kunnen nemen van het bericht «De belastinginspecteur maakt
telkens weer dezelfde fout. Jaar in, jaar uit.», waarin uiteengezet wordt dat
tienduizenden ouderen die AOW voor gehuwden ontvangen en van wie één
van beiden in een verpleeghuis woont, een afwijzing krijgen als zij de
alleenstaandeouderenkorting aanvragen, terwijl zij wel degelijk recht hebben
op die korting?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe kan het dat een dergelijke aanvraag voor deze belastingkorting wordt
afgewezen, terwijl deze burgers wel recht hebben op de korting?
Antwoord 2
De Belastingdienst wijst de gevraagde alleenstaande ouderenkorting niet
automatisch af. Bij de beoordeling of recht bestaat op de alleenstaande
ouderenkorting is de Belastingdienst afhankelijk van de indicatie recht op de
alleenstaande ouderenkorting die wordt verstrekt door de Sociale Verzekeringsbank.
Wanneer de fiscale partner van de burger opgenomen wordt in een verzorgingstehuis, kan een verzoek worden gedaan aan de Sociale Verzekeringsbank (SVB) voor het alsnog toekennen van de alleenstaande AOW. Wanneer
de burger dit verzoek niet indient, wordt er door de SVB geen indicatie recht
op alleenstaande ouderenkorting doorgegeven aan de Belastingdienst.
Voor het belastingjaar 2021 ontbreekt in 20.440 aangiften deze indicatie,
terwijl de alleenstaande ouderenkorting wel is aangevraagd. Het is bij de

1

ah-tk-20222023-1904
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Geldgids (Consumentenbond) nummer 1, februari/maart 2023, p. 25.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Belastingdienst niet bekend in hoeveel gevallen hierbij sprake is van een
partner die is opgenomen in een verzorgingstehuis.
De Belastingdienst beoordeelt of er toch recht bestaat op de alleenstaande
ouderenkorting. De Belastingdienst beschikt daarbij -zoals hiervoor
aangegeven- niet over gegevens waaruit blijkt dat de fiscale partner is
opgenomen in een verzorgingstehuis. De Belastingdienst beoordeelt wel of in
het voorafgaand belastingjaar de alleenstaande ouderenkorting is toegekend
aan de burger of zijn fiscale partner. Wanneer dat het geval is, dan wordt de
alleenstaande ouderenkorting ook toegekend voor de aangifte met betrekking
tot het huidige belastingjaar. Voor het belastingjaar 2021 past de Belastingdienst op basis van deze beoordeling in 9.933 aangiften alsnog de alleenstaande ouderenkorting toe.
Wanneer de belastingplichtige of zijn fiscale partner in het voorafgaand
belastingjaar geen alleenstaande ouderenkorting toegekend heeft gekregen,
dan ontvangt hij een vooraankondiging afwijking op de aangifte waarop
binnen drie weken gereageerd kan worden. Dit kan door een telefonisch of
schriftelijk bericht. Reacties worden vervolgens beoordeeld. Bij het uitblijven
van een reactie wordt de gevraagde alleenstaande ouderenkorting niet
toegekend.
Vraag 3
Klopt het dat de desbetreffende burgers deze korting pas uitgekeerd krijgen
als zij bezwaar maken tegen de afwijzing van de aanvraag door de Belastingdienst?
Antwoord 3
Nee, dit klopt niet. Zie hiervoor het antwoord bij vraag 2.
Vraag 4
Hoeveel afwijzingen van de aanvraag van deze belastingkorting zijn er
jaarlijks en hoeveel ouderen gaan hier niet tegen in beroep, terwijl zij wel in
hun recht staan?
Antwoord 4
Voor het belastingjaar 2021 is in 6.427 aangiften de alleenstaande ouderenkorting niet toegekend bij het vaststellen van de definitieve aanslag. Hierop is
tegen 361 aanslagen bezwaar aangetekend. In 157 aangiften is de alleenstaande ouderenkorting alsnog toegekend. In één aangifte is de alleenstaande
ouderenkorting afgewezen. Er zijn op dit moment nog 203 bezwaren in
behandeling. Het is niet bekend hoeveel ouderen niet in bezwaar gaan, terwijl
zij wel in hun recht staan.
Er zijn bij de Belastingdienst op dit moment geen beroepszaken bekend tegen
het niet toekennen van de alleenstaande ouderenkorting.
Vraag 5
Hoeveel burgers ontvangen deze korting jaarlijks ten onrechte niet?
Antwoord 5
Zie hiervoor het antwoord bij vraag 4.
Wel beoordeelt de Belastingdienst of er een indicatie door de Sociale
Verzekeringsbank is afgegeven en er geen alleenstaande ouderenkorting
wordt gevraagd in de aangifte. In 26.267 aangiften voor het belastingjaar
2021 past de Belastingdienst bij de vaststelling van de aangifte alsnog de
alleenstaande ouderenkorting toe.
Vraag 6
Hoe lang is de Belastingdienst al op de hoogte van deze gang van zaken?
Hoe bent u voornemens dit recht te zetten?
Antwoord 6
De eerste signalen zijn vanaf het belastingjaar 2016 bij de Belastingdienst
binnen gekomen. Vanaf het belastingjaar 2016 beoordeelt de Belastingdienst
of er toch sprake is van het recht op de alleenstaande ouderenkorting. Met
ingang van het belastingjaar 2021 is deze beoordeling verbeterd in díe zin dat
er niet alleen gekeken wordt naar de toekenning van de alleenstaande
ouderenkorting in het voorafgaande belastingjaar aan de belastingplichtige,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

maar ook naar die van zijn/haar fiscale partner. Momenteel wordt onderzocht
hoe de communicatie richting de doelgroep verder kan worden verbeterd.
Vraag 7
Zijn bij de Belastingdienst ook andere regelingen bekend waarvan de
aanvraag standaard wordt afgewezen, terwijl burgers er wel recht op
hebben?
Antwoord 7
De Belastingdienst wijst de gevraagde alleenstaande ouderenkorting niet
automatisch af. Er zijn bij de Belastingdienst geen regelingen bekend waarbij
de aanvraag standaard wordt afgewezen. De burger krijgt altijd een vooraankondiging waarop gereageerd kan worden.
Vraag 8
Kunt u deze vragen beantwoorden voor het commissiedebat Belastingdienst
(d.d. 23 maart 2023)?
Antwoord 8
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3