24
Tegengaan onredelijk lange betaaltermijnen
Aan de orde is de behandeling van:
- voorstel van wet van de leden Agnes Mulder en Mei Li
Vos tot wijziging van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek
in verband met het tegengaan van onredelijk lange
betaaltermijnen ( 34559 ).
De voorzitter:
Ik heet de initiatiefnemers, die door hun achternaam vandaag ook bij hun voornaam genoemd worden, van harte
welkom. Zij worden bij de verdediging van hun initiatiefwetsvoorstel in vak-K ondersteund door de heer Botman
namens de CDA-fractie, de heer Bosse namens de PvdAfractie en mevrouw Wolfram, medewerker bij het ministerie
van Veiligheid en Justitie. Tevens heet ik de minister van
Economische Zaken van harte welkom. Hij zal bij de
behandeling van het wetsvoorstel optreden als adviseur
van de Kamer.
Vandaag is de eerste termijn van de Kamer aan de orde.
De beantwoording zal naar verwachting volgende week
plenair geagendeerd worden. Bij de, hopelijk tijdelijke,
afwezigheid van de heer Graus geef ik nu graag als eerste
spreker aan de heer Geurts namens de CDA-fractie het
woord.
De algemene beraadslaging wordt geopend.

De heer Geurts (CDA):
Voorzitter. Ik hoop dat u de heer Graus zo nog wel even
duidelijk maakt dat ik niet voorgedrongen ben.
Ik wil de initiatiefnemers en hun medewerkers complimenteren met het maken van dit initiatiefwetsvoorstel. Er gaat
veel werk zitten in het opstellen van een wetsvoorstel; mijn
waardering hiervoor. Daarnaast wil ik complimenten geven
omdat het wetsvoorstel een blanco advies heeft gekregen
van de Raad van State. Ik heb me laten vertellen dat dit bij
een initiatiefwetsvoorstel niet vaak voorkomt. Dat maakt
het bijzonder.
Het wetsvoorstel sluit aan bij de wens van het CDA om te
komen tot een eerlijke economie. Het is zorgelijk om te
constateren dat op meerdere fronten misbruik wordt
gemaakt van de macht die bepaalde bedrijven hebben.
Neem de inkoopmacht van de supermarktbranche. In mijn
initiatiefnota Een eerlijke boterham komt dit ook naar voren.
Het is goed om te zien dat op dit gebied voorstellen in de
Kamer zijn gedaan. Die moeten tot verbetering leiden.
Het CDA vindt het goed dat de Kamer gezamenlijk initiatieven neemt voor een eerlijke economie. Het midden- en
kleinbedrijf moet eerlijke kansen krijgen. Hier hoort niet bij
dat grootbedrijven over de rug van mkb'ers en zzp'ers
financiële lasten afschuiven omdat zij kansen zien om
hiervan zelf beter te worden. Het CDA is daarom blij met
dit wetsvoorstel. Het zet stappen richting een eerlijke economie. Het is niet uit te leggen dat kleine leveranciers in de
financiële problemen komen terwijl ze zelf netjes op tijd

Tweede Kamer

Tegengaan onredelijk lange
betaaltermijnen

een product of dienst hebben geleverd aan een grootbedrijf.
Bij een gezonde economie horen gezonde betaaltermijnen,
geen betaaltermijnen van 90 en 120 dagen.
Het CDA vindt het ook goed om te zien dat dit wetsvoorstel
is ontstaan vanwege aanhoudende signalen uit de samenleving. Ondernemers hebben het probleem zelf aangekaart
bij de politiek. Vanwege deze aanhoudende signalen hebben
mijn collega's Mulder en Omtzigt al begin 2015 een initiatiefnota geschreven. Ook andere politieke partijen hebben
meermaals aandacht gevraagd voor dit probleem. Tijdens
de hoorzitting in de Tweede Kamer is nogmaals helder
geworden dat veel kleine leveranciers last hebben van lange
betaaltermijnen en dat een oplossing wenselijk is.
Het uit de initiatiefnota voortvloeiende voorstel om de wet
aan te passen is begin vorig jaar daarom met een ruime
meerderheid aangenomen in de Tweede Kamer. Het heeft
het CDA dan ook verbaasd dat de minister van Economische
Zaken weigerde deze motie uit te voeren. Is de minister het
met de CDA-fractie eens dat het wetsvoorstel juist een boost
op kan leveren voor lopende initiatieven op het gebied van
zelfregulering, in plaats van dat het deze in de weg zit?
Alleen zelfregulering is namelijk helaas niet voldoende.
Op de website betaalme.nu valt te lezen dat dit initiatief
sinds december 2016 34 deelnemers kent. Nederland heeft
zo'n 2.840 grootbedrijven, blijkt uit cijfers van het CBS. Pas
ongeveer 1,2% van de grootbedrijven heeft zich dus aangesloten bij het initiatief. Dit terwijl de pers meerdere malen
over betaalme.nu heeft geschreven en MKB-Nederland
grootbedrijven heeft aangeschreven om zich hierbij aan te
sluiten. Zelfs indien alle grootbedrijven vrijwillig zouden
besluiten geen betaaltermijnen langer dan 60 dagen meer
aan het mkb op te leggen, blijft het mkb afhankelijk van de
vrije wil van het grootbedrijf om dit ook in de toekomst te
blijven doen. Het CDA is benieuwd of de minister dit ook
inziet en het wetsvoorstel als een noodzakelijke aanvulling
ziet op de zelfregulering om kleine leveranciers te
beschermen. Graag een reactie van de minister hierop.
Dan een aantal vragen aan de initiatiefnemers. Ten eerste
hoort de CDA-fractie graag van de initiatiefnemers of zij
kunnen bevestigen dat deze wet alleen geldt voor handelsrelaties waarin grootbedrijven de rol van afnemer vervullen
en mkb en zzp de rol van leverancier of dienstverlener. Ook
is de CDA-fractie benieuwd of de initiatiefnemers verwachten dat alle grootbedrijven zich gaan houden aan deze wet.
Hierbij heeft de CDA-fractie ook een vraag over de handhaving. Mochten bepaalde grootbedrijven alsnog besluiten
de wet te overtreden, verwachten de initiatiefnemers dan
dat kleine leveranciers naar de rechter zullen stappen en,
zo ja, waarom? Ook zijn wij benieuwd naar de overgangstermijn van een jaar waarna de wet ook gaat gelden voor
bestaande contracten. Zouden de initiatiefnemers kunnen
aangeven of deze termijn reëel is?
Tot slot. De CDA-fractie vindt het belangrijk dat bedrijven
in Nederland op de hoogte raken van deze wetswijziging.
Dit vergroot de kans dat bedrijven zich gaan houden aan
de wet. Daarom de oproep aan de initiatiefnemers en de
regering om de bestaande kanalen te gebruiken om te
communiceren over de nieuwe wet, waarbij ik ervan uitga
dat die aangenomen wordt, en tevens de oproep aan de
ondernemersorganisaties om dit zelf te gaan doen.
Voorzitter. Tot zover de eerste termijn van de CDA-fractie.

31 januari 2017
TK 46

46-24-1

De voorzitter:
Dan verzoek ik de heer Ziengs de plaats in te nemen van
mevrouw Gesthuizen, waarschijnlijk niet wat betreft de
inhoud van het betoog, maar sprekend namens zijn eigen
fractie, die van de VVD, omdat mevrouw Gesthuizen iets
later bij dit debat zal aanschuiven.

De heer Ziengs (VVD):
Voorzitter. Vandaag ligt het wetsvoorstel voor van de leden
Mulder — in dit geval Agnes Mulder, want ook de VVD kent
natuurlijk een lid Mulder — en Mei Li Vos om het hanteren
van onredelijk lange betaaltermijnen door bedrijven met
meer dan 250 medewerkers een halt toe te roepen. Wat is
het toch een genoegen wanneer je een bedrijf hebt dat iets
verkoopt of een dienst aanbiedt en waarbij direct na de
levering of de geleverde prestatie de rekening voldaan
wordt. Geen debiteuren, geen debiteurenadministratie,
geen debiteurenrisico en ook geen voorfinanciering. De
werkelijkheid is alleen anders. Vaak worden goederen of
diensten geleverd waarna een factuur volgt. Tussen leverancier en afnemer is een afspraak gemaakt binnen welke
termijn er betaald gaat worden. In veel gevallen gaat het
ook volgens afspraak, maar het komt ook voor dat de
betalingstermijn opgerekt wordt; een beetje zwaarder leunen op de crediteuren, in goed handelsjargon. Maar heb je
een niet al te groot bedrijf met een gemiddelde financiering
of ben je een zp'er dan kan de pijn in je buik behoorlijk
opspelen als je lang moet wachten op je geld. Ook de
overheid had er een handje van om facturen te laat te
betalen. Gericht beleid van onder meer de VVD heeft ertoe
geleid dat deze termijnen daadwerkelijk verkort worden.
Wellicht kan dat nog beter. Hierover staat nog een debat
geagendeerd, want het is echt niet normaal dat je als
overheid rekeningen niet op tijd betaalt.
De richtlijn vanuit Europa die nog niet zo lang geleden
geïmplementeerd werd en waarin maximale termijnen
werden vastgelegd tot maximaal 60 dagen met daarbij een
aantal voorwaarden, had tot effect dat juist de termijnen
opgerekt leken te worden in het handelsverkeer. En dat is
een effect dat je niet wilt. MKB-Nederland maar ook LTO
Nederland vragen hier aandacht voor. Ook de signalen van
leveranciers dat ze geen gebruikmaakten van de mogelijkheden die deze wet hun bood omdat ze bang waren hun
klant te verliezen, deed de VVD extra naar het voorliggende
voorstel kijken. We moeten hier geen wetgeving gaan
optuigen die niet werkbaar is, was een eerste reactie, maar
gaandeweg het voorstel doorlezend, komt er toch een
gevoel naar boven van: wij willen toch gewoon dat ondernemers op tijd hun geld ontvangen. En dan de signalen van
zelfstandigen in de bouw, de zp'ers, de mkb'ers of de leveranciers van agrarische producten van wie je toch niet kunt
verwachten dat zij een groot gedeelte van de financiering
op zich nemen die door de grotere afnemers geregeld zou
moeten worden bij banken. Die signalen moet je heel serieus nemen. Toch kwamen er ook signalen van bedrijven
waaronder ook kleinere bedrijven, die moeite hebben met
het voorstel. De Raad Nederlandse Detailhandel waarschuwt
voor de veronderstelling dat er nooit sprake is van wederzijds voordeel bij betaaltermijnen langer dan 60 dagen en
geeft daarbij ook voorbeelden. Zien de initiatiefnemers
mogelijkheden om de specifieke groep die genoemd wordt,
toch de verruimde termijnen toe te staan? LTO Nederland
wijst op het gelijke speelveld in Europa. Met het voorstel

Tweede Kamer

Tegengaan onredelijk lange
betaaltermijnen

van de initiatiefnemers wordt immers een kop gezet op
Europese regelgeving. Ik hoor graag van de initiatiefnemers
of zij hier nadelige effecten van verwachten. Zien zij hierin
ook het gevaar dat grootbedrijven voor hun inkopen uitwijken naar de landen om ons heen, die zich niet aan deze
Nederlandse regel hoeven te houden? Is het geschetste
probleem alleen een Nederlands probleem, of vindt dit ook
op Europees niveau plaats? Zo ja, zien de initiatiefnemers
dan mogelijkheden om dit probleem op Europees niveau
te agenderen?
Ik heb nog wat aanvullende vragen naar aanleiding van de
memorie van toelichting. De initiatiefnemers schrijven dat
zij het makkelijker willen maken voor leveranciers om zich
te verenigen en zo gezamenlijk een gang naar de rechter
te maken. Is dit daadwerkelijk onderzocht of getoetst? De
initiatiefnemers schrijven ook dat de veronderstelling dat
de gemiddelde betalingstermijn zou verslechteren ongegrond is. Is dat ook nader onderzocht of getoetst? Verder
zou consultatie aangeven dat inperking van de contractvrijheid nauwelijks als een probleem wordt gezien. Wie heeft
dit gezegd? Hoeveel partijen hebben dit gezegd? Welke
partijen zien het wel als een probleem? De ACM zegt het
wetsvoorstel te blijven volgen om later een inhoudelijke
reactie te geven. De VVD-fractie zou graag zien dat, indien
dit wetsvoorstel het gaat halen, de effecten van de wet
worden gemonitord en de ACM na een jaar wordt gevraagd
om input te leveren op de effecten van de wet. Zijn de
indieners bereid dit verzoek over te nemen? Laat het heel
duidelijk zijn: wij zullen voor de wet stemmen, al is het maar
om een relatief klein percentage van de ondernemers het
comfort te bieden dat zij hun rekeningen op tijd betaald
krijgen door de grootbedrijven. Mocht het zo zijn dat juist
de ondernemers hiervan uiteindelijk nadeel ondervinden,
dan zal beoordeeld moeten worden hoe dat ondervangen
kan worden, want rekeningen op tijd betalen, is heel normaal.

De heer Nijboer (PvdA):
Voorzitter. Allereerst dank ik de initiatiefnemers en in het
bijzonder hun ondersteuning voor dit initiatiefwetsvoorstel.
Uit eigen ervaring weet ik dat dat een behoorlijke klap werk
oplevert, want er moeten veel details worden uitgezocht
en antwoorden aan de Kamer worden voorbereid en
gegeven. Daar zijn de initiatiefnemers en hun ondersteuning
in geslaagd. De Raad van State geeft een blanco advies,
zoals de heer Geurts al memoreerde. Dat gebeurt niet elke
dag, zeker niet bij een wetsvoorstel waarin je zowel voorals nadelen kunt onderkennen, zoals de heer Ziengs zojuist
memoreerde.
De PvdA-fractie is mede-initiatiefnemer van dit wetsvoorstel.
Het zal dan ook geen verbazing wekken dat mijn fractie het
voorstel van harte steunt. Dat stoelt ook wel op een morele
grond: ga je netjes met elkaar om, betaal je je rekeningen
op tijd? Het bewuste beleid van grote ondernemingen is
geweest om zo laat mogelijk te betalen. Dat is vooral eind
jaren negentig, begin jaren nul in gang gezet. Er moesten
kwartaalcijfers en winstcijfers worden gerapporteerd en er
werden hele programma's "cash is king" uitgevoerd door
grote ondernemingen. Er werd echt op gestuurd. Er is
gewoon bewust beleid gevoerd om zo laat mogelijk te
betalen om de cashpositie te versterken en de rente — die
is nu laag, maar was toen nog hoog — maximaal af te
romen. De marktmacht die grote ondernemingen hebben

31 januari 2017
TK 46

46-24-2

ten opzichte van wat kleinere bedrijven werd maximaal
uitgebuit, tot het onredelijke toe. Er is namelijk gewoon
wetgeving waarin wordt vastgesteld wat een redelijke termijn is. Die termijn is in beginsel 30 dagen en mag nog
verlengd worden naar 60 dagen. In uitzonderlijke gevallen
zou je een nog langere termijn kunnen afspreken. Dat was
echter niet wat er gebeurde. Grote bedrijven, ook grote
Nederlandse bedrijven waar we best trots op zouden mogen
zijn, zoals Philips en Nutricia, hebben gewoon bewust pas
na 90 dagen betaald. Door zo'n betalingstermijn te hanteren,
breng je mkb-ondernemingen en zzp'ers, die ook steeds
meer hun brood verdienen in Nederland, in de problemen.
Dat is niet op individueel maatwerk gestoeld, maar dat is
bewust beleid: we betalen al die rekeningen gewoon te laat.
Daaraan moet een einde komen. Daar dient dit wetsvoorstel
voor. Het wetsvoorstel komt ook niet uit de lucht vallen,
zoals de heer Geurts al zei. Er zijn namelijk moties ingediend
in de Kamer en er zijn initiatieven genomen door bedrijven
zelf, maar die krijgen slechts mondjesmaat navolging.
Op den duur moet je zeggen dat je het hier niet mee eens
bent. Als je iets hebt gekocht dat al is afgeleverd en waarvoor een factuur is verstuurd, moet dat ook op enig moment
betaald worden. Dan is een termijn van 30 dagen een heel
redelijke termijn. Een termijn van 60 dagen is dan echt
allerredelijkst. De PvdA-fractie vindt het dan ook terecht dat
daarna een sanctie volgt en het nietig wordt verklaard.
Naast een praktische reden is er dus ook wel een morele
reden. Hoe ga je met elkaar om? Betaal je facturen gewoon
op tijd. De heer Ziengs heeft ervaring daarmee. Hij gaf het
gevoel weer dat je als ondernemer hebt als je factuur
gewoon netjes wordt betaald nadat je netjes je dienst of
product hebt afgeleverd. Je doet dan normaal. Het grootbedrijf in Nederland heeft bewust niet normaal willen doen.
Daartoe dient deze wet.
Ik heb nog een aantal vragen, die vooral de handhaving
betreffen. Vaak wordt gezegd dat mensen naar de rechter
kunnen gaan. Alle fracties hebben gevraagd of dat ook
gebeurt en wat dit nu eigenlijk materieel waard is. Mijn
eigen vraag luidt als volgt. Als een groot bedrijf persisteert
in laat betalen, bijvoorbeeld na 90 dagen, moet het dan niet
gewoon staande praktijk worden dat er dan een rekening
wordt gestuurd van de handelsrente van ongeveer 8% voor
twee maanden? Dat lijkt mij de logische gang. Men heeft
er recht op en er is te laat betaald. Bij een factuur van €1.000
stuur je gewoon een rekening van €80 na. Dat bedrag moet
natuurlijk wel worden gedeeld door het aantal maanden.
Ik zie de heer Ziengs al denken dat hij spekkoper wordt!
Nee, je stuurt dan een rekening van een zesde van €80 na.
Als het €10.000 is, stuur je een rekening van een zesde van
€800 na. Dat tikt wel aan. Dat lijkt mij de meest gangbare
methode. Je hebt er recht op, de handelsrente moet worden
vergoed, de rekening wordt gestuurd en die moet worden
betaald. Daar hoef je helemaal niet voor naar de rechter;
dat moet gewoon worden gedaan. Dat lijkt mij ook de
makkelijkst afdwingbare vorm. Of zie ik dat verkeerd?
De tweede vraag gaat ook over de handhaving en betreft
de Autoriteit Consument & Markt. Ik snap best dat deze
autoriteit in beginsel niet alle contracten op individueel
niveau gaat beoordelen. Stel dat het echter bewust beleid
is van een grote onderneming. Het betaalbeleid is namelijk
gewoon een bestuursbeslissing. Het bestuur stelt vast wat
de ambitie is om te betalen en wat de gemiddelde betaaltermijn moet zijn. De ACM ziet toe op het machtsmisbruik
ten opzichte van andere ondernemingen en op kartelvor-

Tweede Kamer

Tegengaan onredelijk lange
betaaltermijnen

ming. Als dit bewust gebeurt, is er dan toch geen rol weggelegd voor de ACM?
De derde vraag ten aanzien van handhaving gaat over de
jaarverslaglegging. Stel dat ondernemingen straks niet
voldoen aan de wet. Als deze wet door de Kamers wordt
aangenomen, is het gewoon een harde wet. In hoeverre
wordt er dan gerapporteerd? Ik kan me voorstellen dat het
ook een rol kan spelen bij grote ondernemingen, wellicht
nog meer dan de financiële prikkel die uitgaat van het te
laat betalen, als ze moeten melden dat ze niet voldoen aan
de wet.
Mijn slotvraag is gericht aan de minister. Een motie waarmee hiertoe werd opgeroepen, heeft hij niet willen uitvoeren. Als ik het zo hoor, komt er een brede meerderheid voor
dit wetsvoorstel. De VVD-fractie zag nadelen, maar gaf toch
aan dat de voordelen zwaarder wogen en dat ze ermee zou
instemmen. Is de minister wel bereid om de wet te ondertekenen en door te geleiden naar de Eerste Kamer, alsmede
om een vervolgtraject in te zetten?
Ik uit nogmaals mijn complimenten voor dit initiatief. Daar
is de Kamer ook voor, want we zijn medewetgever. Ik spreek
mijn steun van harte uit en wens de indieners veel succes
met de verdediging in eerste termijn, die naar ik aanneem
volgende week plaatsvindt.
De voorzitter:
Dank u wel, mijnheer Nijboer. In het kader van "just in time"
geef ik nu graag het woord aan mevrouw Gesthuizen, die
spreekt namens de fractie van de SP.

Mevrouw Gesthuizen (SP):
Ik heb ooit van mijn leraar Engels geleerd dat het "just on
time" of "right on time" is, voorzitter.
Voorzitter. Het is leuk om deze twee gewaardeerde collega's
in vak-K te zien zitten. Het zijn twee bezige bijtjes, als ik het
zo mag zeggen. Dat geldt zeker voor mevrouw Mulder, uit
wier handen de ene na de andere initiatiefwet of -nota komt.
Ze vliegen ons om de oren! Zij heeft nu, samen met
mevrouw Mei Li Vos van de Partij van de Arbeid, een
onderwerp bij de kop dat de gemoederen in de Kamer al
zeker sinds het uitbreken van de financiële crisis in 20072008 behoorlijk heeft beziggehouden. Als we het niet hadden over overheden die hun rekeningen niet op tijd
betaalden, hadden we het wel over bedrijven die hun
rekeningen niet op tijd betaalden. Het ging dan met name
om het grootbedrijf, dat de kleine zelfstandige de nek
omdraait, het vel over de neus haalt, uitknijpt, uitwringt,
noem het maar op.
Overigens hoorden we het verhaal wel van twee kanten. Ik
heb zelf met een aantal mensen gesproken, maar er zijn
ook diverse rondetafelgesprekken geweest waarbij het
probleem van verschillende kanten werd belicht. Zo is het
ook gegaan in de voorbereiding van deze wet. Ik spreek
even voor mijzelf: we hebben van verschillende kanten
informatie gekregen en ik begrijp dat er naast applaus en
gejoel ook wel wat kritiek is. Nu is het volgens mij onmiskenbaar waar dat mkb'ers regelmatig veel te lang op hun
geld moeten wachten en dat zij daardoor eigenlijk voor
bank spelen voor bedrijven zonder dat ze daarvoor een

31 januari 2017
TK 46

46-24-3

vergoeding kunnen krijgen. Ik vind het, nogmaals, heel
goed dat dit wordt opgepakt door de initiatiefnemers. Zij
hebben gekozen voor een maximale betaaltermijn van 60
dagen en de wettelijke handelsrente als een grootbedrijf
boven die 60 dagen zit. De enige mogelijkheid die zij daarvoor hebben, is op dit moment de rechter. We hebben daar
al een keer vragen over kunnen stellen, maar één vraag
bleef open. In hoeverre wordt er nu al door mkb-bedrijven
gebruikgemaakt van de rechtsgang als een bedrijf de betalingstermijn overschrijdt? Dat lijkt mij namelijk een heel
goede indicator te zijn van hoe groot het effect zal zijn van
deze wet.
Dat bedrijven collectief de wettelijke handelsrente kunnen
vorderen, waardoor ze sterker staan, en dat zij dat tot wel
vijf jaar na ontstaan van de vordering kunnen doen, stemt
ons positief. Het argument van de indieners dat grote
bedrijven na lange tijd een forse vordering van niet-geïnde
wettelijke handelsrente zullen krijgen en daardoor hun
gedrag zullen aanpassen, lijkt ons niet geloofwaardig.
Daardoor zijn we positief over het wetsvoorstel. Toch is het
gebrek aan mogelijkheden voor mkb-bedrijven om hun
recht te halen buiten de rechter om wat zorgelijk. Daar zit
voor ons ook wel de angel van dit debat. Wij begrijpen dat
een overheidsdienst zoals die in Frankrijk bestaat, die zelfstandig controleert en boetes uitdeelt, tot nu toe niet bijzonder effectief lijkt te zijn en ook behoorlijk duur. Toch is ook
dit een vorm van machtsmisbruik door bedrijven, zoals we
die vandaag bespreken. Dat hangt wat mij betreft ook zeker
samen met de inkoopmacht die we hier ook al heel erg vaak
hebben besproken.
Hoe kijken de indieners ertegenaan als de ACM, de Autoriteit Consument & Markt, hierin een rol krijgt, zodat een
laagdrempelige methode komt om melding te maken van
te lange betaaltermijnen? De ACM kan vervolgens namelijk
klachten over bedrijven verzamelen, onderzoek doen en
eventueel deze bedrijven beboeten. Weliswaar krijgen de
afzonderlijke mkb-bedrijven hiermee niet de wettelijke
handelsrente, maar er gaat wel degelijk een disciplinerend
effect van uit. En uiteindelijk zij wij toch op zoek naar een
gedragsverandering van de grote afnemers.
Tot slot. Ik was wat laat, excuus daarvoor, ik had een
afscheid van een zeer gewaardeerde medewerker. Soms
moet je daar toch ook even prioriteit aan geven. Ik neem
aan dat de vraag hier vanavond al een paar keer aan de
orde is geweest: ik zou graag van de indieners willen weten
hoe zij nu reageren op de aanhoudende kritiek vanuit ook
wel de mkb-sector zelf, van brancheverenigingen die zeggen
dat dit onvoldoende helpt en die meer zien in andere nu al
bestaande initiatieven. Sommigen zeggen ook: kijk uit dat
je met dit initiatiefwetsvoorstel niet het kind met het badwater weggooit en ervoor zorgt dat de betaaltermijn van
30 dagen, waar veel bedrijven zich volgens hen wel aan
zouden willen houden, wordt vervangen door 60 dagen,
want hey, het staat straks zo in de wet, dan mogen we die
60 dagen ook nemen. Ik ben heel erg benieuwd naar de
reactie van de indieners op deze kritiek, want die was best
stevig. Ik zal dat toch mee moeten nemen bij het bepalen
van mijn finale oordeel over dit initiatiefwetsvoorstel.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Gesthuizen. Ik kan de Kamer melden
dat ook de heer Graus just in time gearriveerd is. Hij gaat
nu het woord voeren namens de fractie van de PVV.

Tweede Kamer

Tegengaan onredelijk lange
betaaltermijnen

De heer Graus (PVV):
Voorzitter. Ik vind dat niet zo heel netjes, moet ik u eerlijk
vertellen. Kijk, ik ben vanmorgen vroeg hiernaartoe gekomen, ik heb de hele dag gasten gehad en allerlei activiteiten
moeten bijwonen, en dan wordt ons schema gewoon drie
kwartier vervroegd, per mail. Dat gaat niet!
De voorzitter:
Mijnheer Graus ...
De heer Graus (PVV):
Ik ontvang honderden mailtjes per dag, mijnheer de voorzitter.
De voorzitter:
Mijnheer Graus, u zit al langer in deze Kamer. Als u zo
begint, leg ik u nog één keer uit hoe het hier werkt, nog één
keer. We hebben een schema. Deze plenaire vergadering
is leidend. U kunt zo veel bezoekers hebben als u wilt,
iedereen heeft hier een programma. De vergadering is leidend. Er wordt een schema tijdig rondgestuurd. Er wordt
al sinds 19.15 uur geprobeerd om u te bereiken via telefoon
en sms. Het is úw verantwoordelijkheid om hier op tijd te
zijn, niet de onze. U kunt nu het woord gaan voeren en uw
bijdrage doen, als de Kamer daarmee instemt, en ik ga
ervan uit dat ze dat doet. Dan verzoek ik u om uw betoog
aan te vangen.
De heer Graus (PVV):
Mijnheer de voorzitter, ik heb direct gereageerd om 19.15
uur, maar ik had nog wel een afspraak staan. Acht uur is
acht uur! Verlaten is oké, maar als je wilt vervroegen, moet
je of bellen of sms'en. Ik ontvang honderden mailtjes per
dag, mijnheer de voorzitter.
De voorzitter:
Als u de discussie blijft aangaan, dan ontneem ik u het
woord.
De heer Graus (PVV):
Ik draai hier al tien jaar mee, en ik heb dit nog nooit meegemaakt.
De voorzitter:
Ik kan u zeggen dat ik ook al zo lang hier meedraai en dat
dit hier regelmatig voorkomt. Het is uw verantwoordelijkheid om op tijd te komen, mijnheer Graus. Dat is niet onze
verantwoordelijkheid. Het is tijdig medegedeeld. U krijgt
nu het woord als u uw inbreng gaat houden. Als u nog meer
problemen gaat maken over deze procedure, verwijs ik u
echt naar de procedurevergadering, maar u doet het niet
in dit debat.
De heer Graus (PVV):
Als iets vervroegd wordt, moet je daarvan persoonlijk op
de hoogte worden gesteld, en tijdig, niet om 19:15 uur, als
het begint.

31 januari 2017
TK 46

46-24-4

Allereerst wil ik de indieners bedanken voor al het werk en
hen feliciteren met het initiatiefwetsvoorstel. Ik moet ook
iets rechtzetten bij mijnheer Ziengs. Mijnheer Kamp, de
minister van Economische Zaken, weet dat. In 2013 heb ik
gezegd — dat is iets anders dan wat de dames hier hebben
gedaan — dat de gemeenten, de decentrale overheden, niet
op tijd betalen. Sterker nog, ik zat toen tijdens een commissievergadering naast de minister. De minister ontkende op
dat moment dat dit het geval was. Hij kwam in de plenaire
zaal later met een schema, waaruit bleek dat in zoveel
gemeenten correct betaald werd. Ik ben daar niet mee
akkoord gegaan. Ik heb toen gevraagd: ga dat eens onderzoeken. In Landgraaf — u komt ook uit Limburg — is
namelijk een bedrijf failliet gegaan doordat decentrale
overheden niet op tijd betaalden. Ik heb het debat uiteraard
gevolgd tijdens een gesprek dat ik had, een zeer belangrijk
gesprek, daar komt u nog wel achter. Mijnheer Ziengs zei
zojuist: oké, dit is VVD-beleid. Dat klopt. Maar wie was er
de aanjager van om die decentrale overheden tot tijdige
betaling aan te zetten? Dat was de PVV. Sterker nog, de
VVD heeft keihard ontkend dat dat het verhaal is.
Maar nu even terug naar deze initiatiefnota. Het gaat
inderdaad om grote bedrijven. Daar kan natuurlijk niemand
tegen zijn. Toen ik de nota had gelezen — het was een
voormalige initiatiefnota over onredelijke betalingstermijnen
— heb ik mijn fractie direct geadviseerd om dit voorstel te
steunen. Ik heb er verder ook weinig kritische vragen over.
Het is een sympathiek voorstel, waar niemand in deze
Kamer tegen kan zijn. Ik moet echter wel eerlijk zeggen, niet
omdat het verkiezingstijd is, dat ik voor boeren, tuinders
en vissers om een beter verdienmodel heb gevraagd. Het
betreft niet de mkb-bedrijven en de grote bedrijven. Daar
horen ook die tijdige betalingen bij. Daarover is een motie
van mij aangenomen. Dit gaat veel breder. Wij zullen hier
dus te allen tijde voor zijn.

en zzp'ers en mkb'ers, maar wij zullen nog zien of dat
überhaupt nodig is.
Verder wens ik u een gezegende avond, mijnheer de voorzitter, ook al vind ik dat u het niet bij het goede eind had
vanavond.
De heer Geurts (CDA):
Ik hoorde in het betoog van de heer Graus doorklinken dat
het CDA een motie van de heer Graus van de PVV-fractie
niet had gesteund. Misschien kan de heer Graus mij het
nummer van die motie even geven?
De heer Graus (PVV):
Ik meen dat ik dat nummer zojuist heb voorgelezen. Dat
staat ook in de Handelingen. Het gaat om de motie op stuk
nr. 128 (32637). Ik zeg de heer Geurts daarbij dat deze motie
niet zozeer deze initiatiefnota raakt. Het gaat in deze motie
meer om wanbetalende gemeenten. Het verzoek in de motie
is om ondernemers te beschermen tegen wanbetalende
gemeenten. Als ik dat nog even mag zeggen tegen de heer
Geurts, mijnheer de voorzitter: het komt mogelijk — dat
kan zomaar zo zijn — omdat de minister destijds ontkende
dat de gemeenten in Nederland slechte betalers zijn. Dat
werd glashard ontkend. Het kan dus best zijn dat Kamerleden toen hebben gedacht: dan ga ik die motie niet steunen.
Maar naderhand bleek wel anders. Dat kwam doordat ik
heb gevraagd: ga dat eens onderzoeken, ga het eens in
beeld brengen. Dat heb ik inderdaad mede met steun van
de VVD-fractie gevraagd; dat moet ik de heer Ziengs eerlijk
nageven. Maar wij zijn toch vaak de aanjager geweest, zo
is het nu eenmaal.
De algemene beraadslaging wordt geschorst.

In 2014 heb ik een motie ingediend (32637, nr. 129) om de
ondernemers tegen de wanbetalende gemeenten te
beschermen. Ik zeg het niet om een steek onder water te
geven, maar die motie is destijds niet gesteund door het
CDA. Die motie werd eigenlijk door de regering naast zich
neergelegd, omdat toen bleek dat voor slechts 1,3% van
alle betalingen een betaaltermijn geldt van meer dan 60
dagen. Toch had ik graag een reactie gehad van de minister
op de vraag hoe hij daar nu tegenover staat en hoe het er
bij de gemeenten voor staat. Omdat ik verder weinig vragen
heb aan de indieners, wil ik dat hier graag even bij betrekken.

De voorzitter:
Daarmee is een einde gekomen aan de eerste termijn van
de zijde van de Kamer. Naar verwachting zal, zoals ik al heb
aangegeven, de beantwoording plenair volgende week
worden geagendeerd, maar speciaal voor de heer Graus:
let goed op wanneer dat plaatsvindt; die datum is nog niet
bekend.
Ik dank de initiatiefnemers en hun ondersteuning evenals
de minister van Economische Zaken voor hun komst.

Voor ons blijft het invorderen van de boeterente een groot
probleem. Er bestaan al juridische middelen, maar er wordt
nauwelijks gebruik van gemaakt. Mijn collega van de PvdA
had het er ook al over. De reden hiervoor is dat de invordering van de rente de relatie met een afnemer kan verstoren,
waardoor de kleine leverancier bang is om toekomstige
orders mis te lopen. Bovendien gaan er veel kosten mee
gepaard. Ik weet dat zelf ook, want ik ben zelf ook een klein
ondernemertje geweest. Ik weet dat sommige grote
ondernemers zelfs zeggen: begin maar een proces. Je weet
dat dit voor kleine bedragen niet eens loont. Wat kan daar
mogelijk aan worden gedaan?
Ik overweeg een motie in te dienen waarin de regering
wordt verzocht, een betalingstermijn van maximaal 30
dagen verplicht te stellen bij contracten tussen overheden

Tweede Kamer

Tegengaan onredelijk lange
betaaltermijnen

31 januari 2017
TK 46

46-24-5