Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 255

Het systeem van toezicht op de stabiliteit van
financiële markten

Nr. 10

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 23 juni 2011
In de commissie voor de Rijksuitgaven1 en in de vaste commissie voor
Financiën2 bestond bij enkele fracties de behoefte een aantal vragen en
opmerkingen voor te leggen aan de minister van Financiën over de brief
van 17 februari 2011 over de juridische aspecten van het verkrijgen van
toegang door de Algemene Rekenkamer tot bedrijfsdossiers bij De
Nederlandsche Bank (Kamerstuk 32 255, nr. 6), over de brief van de Raad
van State met door de Tweede Kamer gevraagde voorlichting (Kamerstuk
32 255, nr. 8), alsmede over de brief van de Algemene Rekenkamer met
een reactie op de voorlichting door de Raad van State (Kamerstuk 32 255,
nr. 9).
De op 1 juni 2011 toegezonden vragen en opmerkingen zijn met de door
de minister bij brief van 22 juni 2011 toegezonden antwoorden hieronder
afgedrukt.
De voorzitter van de commissie voor de Rijksuitgaven,
Van Gerven
De voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,
Dezentjé Hamming-Bleumink
De griffier van de commissie voor de Rijksuitgaven,
Groen

kst-32255-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 255, nr. 10

1

Inhoudsopgave
I.
II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de minister

Blz.
2
5

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brieven van de Raad van State, de minister van Financiën en de
Algemene Rekenkamer ten behoeve van de toegang van de Algemene
Rekenkamer tot de bedrijfsdossiers van de toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB).
De leden van de VVD-fractie hebben in deze brieven aanleiding gezien tot
het stellen van de volgende vragen aan de minister van Financiën.
De Algemene Rekenkamer stelt in haar reactie op de voorlichting van de
Raad van State het volgende: «De voorlichting van de Raad biedt echter
wel enige opening. In de eerste plaats geeft de Raad aan dat de geheimhoudingsverplichtingen in de Wet op het financieel toezicht (Wft) een
ruimere werkingssfeer hebben dan de richtlijnen en dat een klein deel van
de toezichttaken van DNB gebaseerd is op andere wetgeving, bijvoorbeeld
de Wet op de geldtransactiekantoren (Wgt), waaraan geen Europese
richtlijn ten grondslag ligt. Niets staat de wetgever in de weg deze wetten
op de betreffende onderdelen zodanig aan te passen of aan te vullen dat
er geen twijfel meer kan bestaan over de bevoegdheid van de Algemene
Rekenkamer». Wat vindt de minister van deze opvatting en klopt de
stelling dat niets de wetgever in de weg deze wetten op de betreffende
onderdelen zodanig aan te passen of aan te vullen dat er geen twijfel
meer kan bestaan over de bevoegdheid van de Algemene Rekenkamer?
Voorts wijst de minister erop dat het ministerie van Financiën in Brussel
reeds de dialoog is aangegaan over de uitleg en een mogelijke herziening
van het strikte geheimhoudingsregime. Hoever staat het met deze
dialoog? Is de inzet van de minister daarbij ook om tot minder rigide
bepalingen op Europees niveau te komen? Is hiervoor steun te vergaren
bij andere lidstaten? Speelt de problematiek van toegang tot bedrijfsdossiers bij de centrale bank door de Rekenkamer ook in andere EU-lidstaten?
Wil de minister de Kamer actief informeren over eventuele voortgang in
de besprekingen in Brussel?
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de fractie van de Partij van de Arbeid hebben met belangstelling kennisgenomen van het advies van Raad van State over de
toegang van de Algemene Rekenkamer tot bedrijfsdossiers bij DNB. Er
resteren echter nog wel enkele vragen.
Deze leden willen allereerst voorop stellen dat zij het van groot belang
vinden dat er goed toezicht wordt gehouden op de financiële toezichthouders. De afgelopen jaren hebben aangetoond hoe groot de risico’s zijn
die de financiële sector met zich meebrengt en daarom is het juist van
groot belang dat er goed toezicht is op het functioneren van de toezichthouder. Deelt de minister deze opvatting? Daarnaast vraagt de
PvdA-fractie zich af of de Algemene Rekenkamer wel inzicht heeft in alle
dossiers bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM)? Zo ja, hoe is dit dan
mogelijk? En waarom zou het dan wel bij de AFM kunnen en niet bij De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 255, nr. 10

2

Nederlandsche Bank (DNB)? Daarnaast vragen de leden zich af hoe het in
andere Europese landen gedaan wordt? Wie controleert bijvoorbeeld de
Duitse centrale bank? En is hier wel inzicht in bedrijfsdossiers? De
PvdA-fractie wil bovenal aangeven het frustrerend te vinden dat er op heel
veel plekken een externe toets op het toezicht bestaat, maar niet bij DNB.
Deelt de regering de opvatting dat zo’n toets ook bij DNB gewenst is? Kan
de minister van Financiën iets verzinnen waardoor er toch getoetst kan
worden of DNB zijn toezichtstaken (nauwkeurig, scherp en tijdig) naar
behoren uitvoert?
De leden van de PvdA-fractie vragen zich af hoe het staat met de dialoog
met Brussel die de regering beschrijft in haar brief over een mogelijke
herziening van het strikte Europeesrechtelijke geheimhoudingsregime.
Voor zover het toezicht van DNB een zuiver Nederlandse oorsprong kent,
zou de wet versoepeld kunnen worden. Is de regering van plan dit te doen
zodat de Algemene Rekenkamer in ieder geval al meer mogelijkheden
krijgt?
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie zijn teleurgesteld dat de minister en de Raad
van State op dit moment geen ruimte zien om de Algemene Rekenkamer
toegang te geven tot toezichtvertrouwelijke informatie. Graag zouden
deze leden willen weten of de minister en De Nederlandsche Bank (DNB)
in principe nog wel steeds voorstander zijn van die toegang. Zo nee,
waarom niet?
In de memorie van toelichting van de Comptabiliteitswet 1976 (Cw 1976)
wordt over artikel 80 (het huidige artikel 91 in de Comptabiliteitswet 2001
(Cw 2001) opgemerkt dat de Algemene Rekenkamer in voorkomende
gevallen niet de bevoegdheden van met name het derde en vierde lid
verkrijgt indien in andere wettelijke bepalingen uitdrukkelijk is beoogd die
bevoegdheden voor haar niet of beperkter te creëren. De Raad van State
gaat niet in op de term «uitdrukkelijk beoogd». Hoe ziet de minister die
term? Is volgens de minister in de Wet op het Financieel Toezicht (Wft)
uitdrukkelijk beoogd om de bevoegdheden van de Algemene Rekenkamer
om informatie in te winnen bij bijvoorbeeld DNB te beperken? Zo ja, waar
in de wetsgeschiedenis van de Wft is dit terug te vinden?
Valt uit het feit dat de bevoegdheden van de Algemene Rekenkamer voor
de monetaire taak van DNB in de Comptabiliteitswet 2001 wel expliciet
zijn beperkt niet af te leiden dat dit niet het geval is ten aanzien van de
toezichttaak? Graag een reactie van de minister.
De leden van de SP-fractie vragen zich verder af hoe de bevoegdheden
van buitenlandse Rekenkamers ten aanzien van financiële toezichthouders
geregeld zijn? Kan de minister daarvan een overzicht geven?
De Algemene Rekenkamer oefent haar onderzoekstaak voor een belangrijk
deel uit ten behoeve van de Staten-Generaal. Het parlement kan met die
informatie beter toezicht houden op de regering. Tevens moeten
richtlijnen worden geïmplementeerd in overeenstemming met de
constitutionele verhoudingen. Biedt dit alles geen ruimte om de
Algemene Rekenkamer toch toegang te geven tot toezichtvertrouwelijke
informatie. Waarom niet?
In zijn brief van 17 februari 2011 zegt de minister dat hij inmiddels in
Europa de dialoog is aangegaan over de uitleg en een mogelijk herziening
van het strikte geheimhoudingsregime. Deze toezegging is ook in 1998
door één van de ambtsvoorgangers van de minister van Financiën

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 255, nr. 10

3

gedaan. Er is sindsdien weinig veranderd. De leden van de SP-fractie
zouden daarom graag weten hoe de minister die dialoog is aangegaan.
Wat is zijn concrete inbreng geweest? Hoe werd er gereageerd? Heeft de
minister al medestanders om de geheimhoudingsregels te versoepelen?
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de stukken van de minister van Financiën en van de Algemene
Rekenkamer over de reikwijdte van de geheimhoudingsbepaling in de Wet
op het Financieel Toezicht (Wft), alsmede van de reactie door de Raad van
State. De bepaling staat in het inmiddels beroemde artikel 1:89 van de
Wft. Deze bepaling is er niet voor niets. Banken, in de kern commerciële
instellingen, moeten er vanuit kunnen gaan dat hun vertrouwelijke
informatie niet voor derden beschikbaar wordt gemaakt. De Algemene
Rekenkamer heeft echter wederom – zij deed dit ook in 1995 – een verzoek
gedaan om vertrouwelijke gegevens wel te mogen inzien. De Algemene
Rekenkamer vindt dat dit noodzakelijk is om te kunnen bepalen of de
publieke middelen aan DNB rechtmatig en doelmatig worden besteed.
De leden van de CDA-fractie wijzen erop dat dit een ingewikkelde kwestie
is. Het is immers van groot belang dat de Algemene Rekenkamer een
goed beeld moet kunnen krijgen van de rechtmatige- en doelmatige
besteding van publieke middelen. Dit onderschrijven de leden van de
fractie van het CDA natuurlijk. Tegelijkertijd moet er ook aan de huidige
wettelijke bepalingen worden voldaan. Deze leden zien daarom nog wel
een aantal haken en ogen aan het verzoek van de Algemene Rekenkamer,
net als de Raad van State.
Ten eerste is het voor de leden van de CDA-fractie echt de vraag of de
Algemene Rekenkamer die inhoudelijke informatie over het toezicht wel
nodig heeft om een rechtmatigheidoordeel te kunnen vellen. Waarom kan
de Algemene Rekenkamer niet op basis van de huidige bevoegdheden tot
een goed oordeel komen over de besteding van de middelen? Niet
vergeten moet worden dat dit echt wat anders is dan een beoordeling van
de juistheid van het toezicht. Hiermee zou de Algemene Rekenkamer zeer
terughoudend dienen te zijn. Dit is uiteindelijk immers aan DNB of aan de
minister. Waartoe heeft de Algemene Rekenkamer deze inhoudelijke
informatie nodig. Dat is de leden van de fractie van het CDA echt niet
duidelijk. Dit weet de Algemene Rekenkamer in haar brief ook niet
duidelijk te maken. De Algemene Rekenkamer is geen toezichthouder van
de toezichthouder. Dit is toch echt de minister van Financien. De
bepalingen hierover worden binnenkort aangescherpt. De leden van de
fractie van het CDA ontvangen hierop graag een reactie.
Ten behoeve van de commissie De Wit zijn wel afspraken gemaakt om
beter met de geheimhoudingbepaling om te kunnen gaan. Hierover zijn
tijdelijke afspraken gemaakt. De doelstelling van de Commissie De Wit is
echter een andere. De commissie wil juist de accuraatheid van het toezicht
onderzoeken, terwijl de Algemene Rekenkamer daarentegen de toereikendheid van de besteding van de middelen wil bekijken. Graag
ontvangen de leden van de CDA-fractie ook op dit punt een toelichting.
De leden van de CDA-fractie vragen zich af of de regering tegen deze
achtergrond ook nog eens in kan gaan op het nut van de geheimhoudingsbepaling in de Wet op het financieel toezicht (Wft) en de Wet inzake
geldtransactiekantoren (Wgt). Volgens deze leden is dit vooral gelegen in
het scheppen van de mogelijkheid dat banken ook alle informatie
daadwerkelijk aan de toezichthouder overhandigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 255, nr. 10

4

Ten tweede wordt het toezicht ook deels door de financiële sector zelf
betaald, waardoor we niet uitsluitend over publieke middelen spreken. In
hoeverre speelt deze overweging volgens de regering een rol?
Ten derde speelt natuurlijk ook het door de minister genoemde bezwaar
dat de geheimhoudingsbepaling in de Wft gegrond is op het Europese
recht een belangrijke rol. Toegang tot bedrijfsdossiers van DNB is in strijd
met Europees recht. Kan de regering nog eens aangeven of dit probleem
ook speelt bij Rekenkamers in andere Europese landen? De Algemene
Rekenkamer spreekt in haar reactie op het stuk van de Raad van State om
stappen die Brussel zouden kunnen nemen om duidelijkheid te krijgen
over de uitleg en een mogelijke herziening van het strikte geheimhoudingsregime. Aan wat voor stappen zou daarbij überhaupt kunnen
worden gedacht?
II. Reactie van de minister
De leden van de commissie voor de Rijksuitgaven en de vaste commissie
voor Financiën hebben enige opmerkingen gemaakt en enkele vragen
gesteld over:
i) De brief van 17 februari 2011 over de juridische aspecten van het
verkrijgen van toegang door de Algemene Rekenkamer tot bedrijfsdossiers bij De Nederlandsche Bank (Kamerstuk 32 255, nr. 6).
ii) De brief van de Raad van State met door de Tweede Kamer gevraagde
voorlichting (Kamerstuk 32 255, nr. 8).
iii) De brief van de Algemene Rekenkamer met een reactie op de
voorlichting door de Raad van State (Kamerstuk 32 255, nr. 9).
Onderstaand ga ik graag als volgt in op de verschillende vragen. Na een
korte inleiding zal ik eerst dieper ingaan op de achtergrond van de
geheimhoudingsplicht en daarna op de constitutionele verhoudingen.
Vervolgens komen de positie van buitenlandse rekenkamers en de
mogelijkheden om nationale ruimte te benutten aan de orde. Daarna zet ik
de uitvoering van het «toezicht op toezicht» uiteen. Tot slot geef ik de
stand van zaken weer van de dialoog die in Brussel is aangegaan over het
geheimhoudingsregime.
Inleiding
De Algemene Rekenkamer heeft de taak om de rechtmatigheid en
doelmatigheid van de ontvangsten en uitgaven van het Rijk te controleren. Daarnaast heeft zij de taak de doelmatigheid en doeltreffendheid
van het gevoerde beleid te onderzoeken. Om haar taak te kunnen
vervullen heeft de Algemene Rekenkamer, op grond van de Comptabiliteitswet 2001 (Cw 2011), verschillende bevoegdheden tot het doen van
onderzoek bij instellingen buiten het Rijk. Zo heeft zij de bevoegdheid tot
het doen van onderzoek bij De Nederlandsche Bank (DNB)1.

1
Zie artikel 91 van de Comptabiliteitswet
2001.
2
Artt. 44–52 Recast Bankenrichtlijn 2006/48/
EC; art. 16 Levensverzekeringrichtlijn
2002/83/EC, die betreft wijziging van art. 12
Eerste Bankenrichtlijn 78/780/EEC, vervangen
door art. 30 Geconsolideerde Bankenrichtlijn
2000/12/EC; art. 16 Derde Richtlijn Schadeverzekering 92/49/EEG.

Ik vind het daarbij van belang dat de Algemene Rekenkamer zo min
mogelijk wordt belemmerd in de uitvoering van haar taak en dat zo veel
mogelijk transparantie kan worden betracht. Ik wil hierbij vast opmerken
dat er grenzen zijn aan deze openheid. Grenzen die worden bepaald door
Europese financiële toezichtsrichtlijnen. Die grenzen zijn er niet voor niets,
zoals ik verderop nog nader zal toelichten.
Achtergrond van de geheimhoudingsplicht
De geheimhoudingsplicht inzake het financieel toezicht is geregeld in een
aantal Europese financiële toezichtsrichtlijnen.2 Onder andere artikel 44
van richtlijn 2006/48/EG stelt in dit kader:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 255, nr. 10

5

De lidstaten bepalen dat alle personen die werkzaam zijn of zijn geweest
voor de bevoegde autoriteiten, alsmede accountants of deskundigen die
in opdracht van de bevoegde autoriteiten handelen, aan het beroepsgeheim gebonden zijn. De vertrouwelijke gegevens waarvan zij beroepshalve kennis krijgen, mogen aan geen enkele persoon of autoriteit bekend
worden gemaakt, behalve in een samengevatte of geaggregeerde vorm,
zodat individuele kredietinstellingen niet kunnen worden geïdentificeerd,
zulks onverminderd de gevallen die onder het strafrecht vallen.
De bepalingen uit deze Europese richtlijnen zijn één op één omgezet in de
Wet op het financieel toezicht (Wft). In artikel 1:89 van de Wft e.v. zijn deze
Europese bepalingen geïmplementeerd en wordt de geheimhoudingsverplichting voor de financiële toezichthouders geregeld. In antwoord op de
vragen van de leden van de fractie van de PvdA geldt dit wettelijk kader
voor beide toezichthouders op de financiële markten, dus zowel voor DNB
als voor de Autoriteit Financiële markten (AFM).
De leden van de fractie van de SP vragen zich in dit kader af of in de Wft
uitdrukkelijk is beoogd om de bevoegdheden van de Algemene Rekenkamer om informatie in te winnen bij bijvoorbeeld DNB te beperken. Zij
vragen daarbij te verwijzen naar de wetsgeschiedenis van de Wft. In
antwoord hierop kan ik aangeven dat de artikelen 1:90 e.v. van de Wft de
verschillende situaties waarin informatie door de toezichthouders kan
worden verstrekt regelen. Hierbij is sprake van een gesloten stelsel, waar
de Algemene Rekenkamer niet onder valt. In de memorie van toelichting
bij de Wft staat daarover het volgende opgenomen:
De Europese financiële toezichtrichtlijnen kennen een strikt geheimhoudingsregime met een stelsel van limitatief omschreven uitzonderingen op
de geheimhouding. Dit gesloten stelsel is, evenals dat in de bestaande
toezichtwetten het geval is, overgenomen in dit wetsvoorstel1.»

1
Zie memorie van toelichting bij wetsvoorstel
Wft (Kamerstukken II 2003/04, 29 708, nr. 3).
2
Voorlichting van de Raad van State van
21 april 2011 (Kamerstukken II 2010/11, 32 255,
nr. 8, p.3, voetnoot 1).
3
Gegevens die in elk geval onder het begrip
«vertrouwelijke gegevens» vallen, zijn onder
andere: gegevens van financiële ondernemingen over de bedrijfsvoering, de liquiditeitspositie, de (maand)rapportages, gegevens over
(potentiële) bestuurders daargelaten
eventuele sancties die aan de natuurlijke
persoon zijn opgelegd op basis van deze wet,
(solvabiliteits)marges, gegevens over
debiteuren, crediteuren of cliënten, gegevens
van de afdeling R&D, plannen voor fusies of
overnames en marketing / verkoopstrategieen.
Het gaat derhalve om gegevens die van
invloed kunnen zijn op de concurrentiepositie
van de betreffende onderneming of een
disproportionele inbreuk kunnen maken op de
persoonlijke levenssfeer van betrokkene,
Kamerstukken II 2003/04, 29 708, nr. 3.

In het verlengde hiervan vragen de leden van de fractie van de SP of uit
het feit dat de bevoegdheden van de Algemene Rekenkamer voor de
monetaire taak van DNB in de Cw 2001 wel expliciet zijn beperkt niet af te
leiden valt dat dit niet het geval is ten aanzien van de toezichttaak.
Hierover merkt de Afdeling op dat de uitsluiting van deze controlebevoegdheid bij DNB verband houdt met de bijzondere positie van DNB in
het kader van het Europese stelsel van centrale banken. Voor zover DNB
optreedt in de hoedanigheid van centrale bank, is zij wat de geheimhoudingsbepalingen betreft, gebonden aan de regels die zijn vastgesteld in
het kader van het Europese stelsel van centrale banken2. Voor zover DNB
optreedt in de hoedanigheid van toezichthouder op grond van de Wft, is
zij gebonden aan het daarvoor geldende geheimhoudingsregime uit de
artikelen 1:89 e.v. van de Wft.
Het geheimhoudingsregime en aldus de toegang tot vertrouwelijke
toezichtsinformatie3 is, zoals eerder aangegeven, niet onbegrensd. De
memorie van toelichting bij de Wft merkt daarover op:
«Een onder toezicht staande financiële onderneming is verplicht de
vertrouwelijke informatie ter beschikking te stellen aan de toezichthouder.
Vanwege het ingrijpende karakter van die verplichting en om informatieverstrekking door de onder toezicht staanden te bevorderen, dient
gewaarborgd te zijn dat vertrouwelijke informatie vertrouwelijk blijft.
Daartoe is het nodig dat de toezichthouders eenmaal ontvangen vertrouwelijke informatie geheim houden. De geheimhoudingsplicht van de
toezichthouders heeft dan ook mede tot doel vrije informatieverstrekking
door de onder toezicht staanden en derden en effectief toezicht te
bevorderen 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 255, nr. 10

6

De Afdeling advisering van de Raad van State (de Afdeling) merkt
daarnaast in haar recente advies inzake het verkrijgen van toegang door
de Algemene Rekenkamer tot bedrijfsdossiers van DNB1 ook heel duidelijk
op dat de Algemene Rekenkamer niet onder één van de uitzonderingsgronden valt die limitatief in de richtlijnen zijn opgesomd. Zij concludeert
dat «de richtlijnen geen aanknopingspunt bieden voor verstrekking van
toezichtvertrouwelijke informatie door DNB aan de AR.»2 Een conclusie
die ik ook met Uw Kamer heb gedeeld3. Bovendien heeft de Algemene
Rekenkamer ook toegang tot vertrouwelijk toezichtsinformatie in
geaggregeerde vorm, dat wil zeggen informatie van, over of verband
houdende met ondernemingen of personen die daar werkzaam zijn in
geaggregeerde of niet tot een individuele onderneming of persoon
herleidbare vorm. Niet onderschat moet worden dat de Algemene
Rekenkamer over ruime mogelijkheden beschikt om haar taak te kunnen
uitvoeren.
De leden van de fractie van het CDA hebben in dit kader nog de vraag
gesteld in hoeverre de overweging dat het toezicht ook deels door de
financiële sector wordt betaald – waardoor er niet uitsluitend over
publieke middelen wordt gesproken – een rol heeft gespeeld. In reactie op
deze vraag kan ik opmerken dat deze overweging geen rol heeft gespeeld
in de beoordeling ten aanzien van de toegang van de Algemene Rekenkamer tot vertrouwelijke toezichtsinformatie.
Geheimhoudingsplicht en constitutionele verhoudingen
De leden van de fractie van de SP merken op dat de Algemene Rekenkamer haar onderzoekstaak voor een belangrijk deel uitoefent ten
behoeve van de Staten-Generaal. Het parlement kan met die informatie
beter toezicht houden op de regering. Tevens moeten richtlijnen worden
geïmplementeerd in overeenstemming met de constitutionele verhoudingen, aldus de leden. Zij vragen of dit alles geen ruimte biedt om de
Algemene Rekenkamer toch toegang te geven tot toezichtvertrouwelijke
informatie.

1
Voorlichting van de Raad van State van
21 april 2011 (Kamerstukken II 2010/11, 32 255,
nr. 8).
2
Voorlichting van de Raad van State van
21 april 2011 (Kamerstukken II 2010/11, 32 255,
nr. 8, p. 5).
3
Zie de brief van de minister van Financiën
van 17 februari 2011, (Kamerstukken II
2010/11, 32 255, nr. 6).
4
Zie de brief van de minister van Financiën
van 17 februari 2011, (Kamerstukken II
2010/11, 32 255, nr. 6, p. 1).
5
Voorlichting van de Afdeling van 11 maart
2011 (W06.11 0053/III; Stcrt. 2011, nr. 5695).
6
Hierbij wordt ook verwezen naar raadnotulen van de Europese Commissie waarin staat
verwoord: «U verwijst naar de verklaring voor
de Raadsnotulen die door de Commissie en de
Raad is aanvaard, die meldt dat de bepalingen
inzake het beroepsgeheim van de Richtlijn «de
rechten van parlementaire onderzoekscommissies in de Lid-Staten om overeenkomstig
de nationale constituties informatie te
verkrijgen» onverlet worden gelaten.

De Afdeling merkt over dit laatste op, daarbij ook verwijzend naar mijn
brief van 17 februari 20114, dat de constitutionele positie van de AR niet in
het geding is, omdat haar onderzoeksbevoegdheden, nu het niet gaat om
het onderzoek van de ontvangsten en uitgaven van het Rijk als bedoeld in
artikel 76 van de Grondwet, maar om de «andere taken» als bedoeld in
artikel 78, tweede lid, van de Grondwet, niet in de Grondwet zelf, maar in
de Cw 2001 worden bepaald. Er kan bovendien worden gewezen, aldus de
Afdeling, op de aanhef van artikel 91, eerste lid, Cw 2001, die luidt
«onverminderd het anders bij wet bepaalde heeft de Algemene Rekenkamer de in de volgende leden vermelde bevoegdheden ten aanzien
van:». Hiermee wordt tot uitdrukking gebracht dat in gevallen waarin de
wetgever een van de Cw 2001 afwijkend regime heeft opgenomen, dat
regime in die andere wet onverminderd blijft gelden2.
Daarnaast heeft de Afdeling in haar recente voorlichting inzake de
mogelijkheid of aan de Parlementaire Enquêtecommissie Financieel
Stelsel5 (PEFS) onder strikte geheimhouding inzage kan worden verleend
in de toezichtvertrouwelijke informatie die o.a. bij DNB berust, gesteld dat
dit onder voorwaarden mogelijk is. Hierbij verwijst de Afdeling naar de
uitzonderlijke situatie van een parlementaire enquête en de versterkte rol
van nationale parlementen en aandacht voor constitutionele beginselen
van de lidstaten6. Daarbij dient de PEFS absolute geheimhouding te
bewaren over de betreffende informatie die zij mag inzien en kan zij enkel
in geaggregeerde vorm hierover publiceren. De Afdeling ziet hier dus nog
net voldoende aanknopingspunten om de PEFS, onder voorwaarden,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 255, nr. 10

7

inzage te geven in de vertrouwelijke toezichtsinformatie. Aanknopingspunten die de Afdeling in haar voorlichting inzake de positie van de
Algemene Rekenkamer niet ziet.
Buitenlandse rekenkamers
De leden van de VVD, de PvdA, de SP en CDA fracties vragen voorts of de
problematiek van toegang tot bedrijfsdossiers ook in andere EU-lidstaten
een rol speelt. Daarbij vragen de leden van de SP naar de bevoegdheden
van buitenlandse Rekenkamers en een overzicht daarvan. Wat betreft de
toegang tot bedrijfsdossiers bij financiële toezichthouders stuiten ook
andere lidstaten, dus andere rekenkamers, op de grenzen uit de eerder
reeds beschreven Europees geharmoniseerde financiële toezichtsrichtlijnen. Een concreet overzicht van de verschillende taken van de diverse
Europese rekenkamers en hoe deze in hun land georganiseerd zijn heb ik
niet beschikbaar en in het licht van de voorlichting van de Afdeling biedt
dit naar mijn verwachting ook geen oplossing voor de Algemene
Rekenkamer.
Nationale ruimte
De leden van de fracties van de VVD en de PvdA merken op dat voor zover
het toezicht van DNB een zuiver Nederlandse oorsprong kent en niet
gebaseerd is op de Europese financiële toezichtsrichtlijnen, zoals
bijvoorbeeld de Wet op de geldtransactiekantoren (Wgt), niets de
wetgever in de weg staat deze wetten op de betreffende onderdelen aan
te passen en te versoepelen.
Om de uniformiteit van verschillende financiële toezichtwetten te
waarborgen is in de Wet inzake geldtransactiekantoren (Wgt) een
geheimhoudingsbepaling opgenomen die gelijk is aan de bepaling in de
Wft. Deze keuze is destijds gemaakt omdat de achtergrond en nut en
noodzaak van het geheimhoudingsregime ook voor de Wgt opgaat.
Omdat de bepalingen in de Wgt niet gebaseerd zijn op Europese
richtlijnen is het, zoals de leden van de VVD en PvdA ook aangeven, op
zich mogelijk om een nationale versoepeling aan te brengen. Ik ben dan
ook bereid een dergelijke versoepeling te onderzoeken. Daarbij merk ik op
voorhand wel op dat dit slechts een zeer partiële oplossing biedt, waarbij
de wet ook complexer zou worden.
«Toezicht op toezicht»
De leden van de fractie van de PvdA hebben vragen gesteld over het
toezicht op de toezichthouder. De afgelopen jaren is gebleken dat de
financiële sector meer dan ooit gebaat is bij effectief en krachtig toezicht.
Ik deel daarbij ook de opvatting van de leden van de fractie van de PvdA
dat het van groot belang is dat er goed toezicht is op het functioneren van
de financiële toezichthouders. De leden van de fractie van de PvdA geven
in dit kader aan een externe toets op het toezicht van DNB te missen.
De beoordeling of de toezichthouder, in casu DNB, zijn taken naar behoren
uitvoert is de taak van de minister van Financiën. Hiertoe heb ik verschillende mogelijkheden binnen het huidige wettelijk kader. Zie bijvoorbeeld
de evaluatiebepaling van artikel 1:44, eerste lid, van de Wet op het
financieel toezicht (Wft):

1

Zie ook «Evaluatie van de Wet op het
financieel toezicht», Kamerstukken II 2009/10,
32 466, nr. 1.

«Onze Minister zendt drie jaar na inwerkingtreding van deze wet en
vervolgens elke vijf jaar een verslag aan de Tweede Kamer der StatenGeneraal over de doeltreffendheid en doelmatigheid van het functioneren
van de toezichthouders.»1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 255, nr. 10

8

Ook verwijs ik hierbij graag naar de Visie «Toezicht op afstand1,» die ik
eerder dit jaar aan Uw Kamer zond en waarin ik heb beschreven hoe ik
invulling geef aan het toezicht op DNB en de AFM en hoe ik dit toezicht
verder zal versterken2.
Daarnaast heeft DNB zelf, in haar plan van aanpak gericht op een
cultuurverandering binnen DNB3, aangekondigd een externe toets van het
IMF te zullen ondergaan middels het «Financial Sector Assessment
Program» (FSAP) van het IMF en heeft DNB «peer reviews» van Europese
toezichthouders aangekondigd. Beide externe toetsen zijn inmiddels
afgerond4 en over het eindrapport van de IMF FSAP-missie zal ik u op
korte termijn nader informeren.
Dialoog in Brussel
Tot slot vragen zowel de leden van de fractie van de VVD, de PvdA, de SP
als de leden van het CDA naar de stand van zaken met betrekking tot de
dialoog die in Europa is aangegaan over de uitleg en een mogelijke
herziening van het strikte geheimhoudingsregime.
Naar aanleiding van een aanbeveling van de Tijdelijke commissie
onderzoek financieel stelsel (commissie-De Wit) en een aangenomen
motie naar aanleiding van de behandeling van de kabinetsreactie op het
rapport «Verloren krediet» van de commissie-De Wit5 zijn mijn ambtenaren, conform de wens van uw Kamer, gesprekken aangegaan in
Brussel. Hierbij stond de vraag centraal hoe om te gaan met de plicht om
enerzijds toezichtvertrouwelijke informatie vertrouwelijk te houden en
anderzijds publieke organen de reële mogelijkheid te geven om (democratische) controle uit te kunnen oefenen. Tijdens deze gesprekken zijn alle
aspecten van het geheimhoudingsregime tegen het licht gehouden, zo
ook de positie van de Algemene Rekenkamer.
Ook de Afdeling adviseerde bij haar voorlichting inzake de PEFS om dit
dilemma in breder Europees verband aan te kaarten. De Afdeling stelt:
«Het belang van parlementaire controle op grond van de nationale
constitutionele beginselen rechtvaardigt naar het oordeel van de Afdeling
verder dat deze materie ook in breder Europees verband wordt geagendeerd»6. Ik heb de Europese commissie ook geïnformeerd over deze
voorlichting van de Afdeling.

1

Toezicht op afstand – de relatie tussen de
minister van Financiën en de financiële
toezichthouders, De Nederlandsche Bank
(DNB) en de Autoriteit Financiële Markten
(AFM), Kamerstukken II 2010/11, 32 648, nr. 1.
2
Zie voor een versterking van de governance
van de toezichthouders het thans bij de
Tweede Kamer aanhangige wetsvoorstel «Wet
versterking governance van de AFM en DNB»,
Kamerstukken II 2010/11, 32 782, nr. 2.
3
«Van analyse naar actie», Plan van aanpak
cultuurverandering toezicht DNB, Kamerstukken II 2009/10, 32 432, nr. 5 (bijlage).
4
«Van analyse naar actie», Uitvoering plan
van aanpak cultuurverandering toezicht DNB,
Kamerstukken II 2010/11, 32 648, nr. 1 (bijlage).
5
Zie Kamerstukken II 2010/11, 31 980, nr. 46
en Kamerstukken II 2010/11, 31 980, nr. 20.
6
Voorlichting van de Afdeling van 11 maart
2011, p. 8 (W06.11 0053/III; Stcrt. 2011,
nr. 5695).

De ambtelijke diensten van de Europese Commissie hebben begrip
getoond voor bovenstaand vraagstuk en hebben aangegeven in dit licht
de Europese geheimhoudingsregels nog eens te bezien. Ik heb daarbij
goede hoop dat er verbeteringen uit zullen voortvloeien. Ik zal Uw Kamer,
zoals ook de leden van de fractie van de VVD verzoeken, ten spoedigste
informeren zodra de Europese Commissie haar standpunt heeft bepaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 255, nr. 10

9

1

Samenstelling:
Leden: Omtzigt, P.H. (CDA), Veen, E. van der (PvdA), Neppérus, H. (VVD),
Gerven, H.P.J. van (SP), voorzitter, Blanksma-van den Heuvel, P.J.M.G.
(CDA), Dijck, A.P.C. van (PVV), Broeke, J.H. ten (VVD), ondervoorzitter,
Ouwehand, E. (PvdD), Heijnen, P.M.M. (PvdA), Bashir, F. (SP), Sap, J.C.M.
(GL), Harbers, M.G.J. (VVD), Plasterk, R.H.A. (PvdA), Groot, V.A. (PvdA),
Braakhuis, B.A.M. (GL), Vliet, R.A. van (PVV), Mulder, A. (VVD), Dijkgraaf,
E. (SGP), Verhoeven, K. (D66), Koolmees, W. (D66), Besselaar, I.H.C. van
den (PVV), Schouten, C.J. (CU) en Vacature, (CDA).
Plv. leden: Knops, R.W. (CDA), Vermeij, R.A. (PvdA), Ziengs, E. (VVD),
Gesthuizen, S.M.J.G. (SP), Haverkamp, M.C. (CDA), Gerbrands, K. (PVV),
Beek, W.I.I. van (VVD), Thieme, M.L. (PvdD), Monasch, J.S. (PvdA),
Irrgang, E. (SP), Grashoff, H.J. (GL), Straus, K.C.J. (VVD), Hamer, M.I.
(PvdA), Kuiken, A.H. (PvdA), Gent, W. van (GL), Beertema, H.J. (PVV),
Boer, B.G. de (VVD), Staaij, C.G. van der (SGP), Pechtold, A. (D66), Koşer
Kaya, F. (D66), Graus, D.J.G. (PVV), Slob, A. (CU) en Hijum, Y.J. van (CDA).
2
Samenstelling:
Leden: Dezentjé Hamming-Bluemink, I. (VVD), voorzitter, Omtzigt, P.H.
(CDA), Irrgang, E. (SP), Knops, R.W. (CDA), Neppérus, H. (VVD),
Blanksma-van den Heuvel, P.J.M.G. (CDA), Dijck, A.P.C. van (PVV),
Spekman, J.L. (PvdA), Thieme, M.L. (PvdD), Heijnen, P.M.M. (PvdA),
ondervoorzitter, Bashir, F. (SP), Sap, J.C.M. (GL), Harbers, M.G.J. (VVD),
Plasterk, R.H.A. (PvdA), Groot, V.A. (PvdA), Bemmel, J.J.G. van (PVV),
Braakhuis, B.A.M. (GL), Vliet, R.A. van (PVV), Dijkgraaf, E. (SGP),
Verhoeven, K. (D66), Koolmees, W. (D66), Huizing, M.E. (VVD) en
Schouten, C.J. (CU).
Plv. leden: Broeke, J.H. ten (VVD), Werf, M.C.I. van der (CDA), Gesthuizen,
S.M.J.G. (SP), Hijum, Y.J. van (CDA), Leegte, R.W. (VVD), Haverkamp, M.C.
(CDA), Graus, D.J.G. (PVV), Bouwmeester, L.T. (PvdA), Ouwehand, E.
(PvdD), Veen, E. van der (PvdA), Vacature (SP), Grashoff, H.J. (GL),
Schaart, A.H.M. (VVD), Vermeij, R.A. (PvdA), Smeets, P.E. (PvdA),
Beertema, H.J. (PVV), Gent, W. van (GL), Jong, L.W.E. de (PVV), Staaij,
C.G. van der (SGP), Koşer Kaya, F. (D66), Pechtold, A. (D66), Ziengs, E.
(VVD) en Slob, A. (CU).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 255, nr. 10

10