Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

33 818

Wijziging van verschillende wetten in verband
met de hervorming van het ontslagrecht,
wijziging van de rechtspositie van flexwerkers
en wijziging van verschillende wetten in
verband met het aanpassen van de
Werkloosheidswet, het verruimen van de
openstelling van de Wet inkomensvoorziening
oudere werklozen en de beperking van de
toegang tot de Wet inkomensvoorziening oudere
en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers (Wet werk en zekerheid)

29 544

Arbeidsmarktbeleid

Nr. 79

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 oktober 2015
Tijdens het VAO Arbeidsmarktbeleid van 2 september jl. (Handelingen II
2014/15, nr. 107, item 8) heb ik toegezegd uw Kamer te zullen informeren
over de voortgang van het overleg tussen LTO-Nederland, FNV en CNV
over een cao-regeling voor seizoensarbeid.
Alvorens hierop in te gaan, wil ik van de gelegenheid gebruik maken om
te markeren dat op 1 juli jongstleden met het inwerkingtreden van de
wijzigingen van het ontslagrecht en de ketenbepaling, het arbeidsrechtelijke deel van de Wet werk en zekerheid (Wwz) in zijn geheel operationeel
is geworden. Daarmee is een begin gemaakt met het noodzakelijke herstel
van de balans op de arbeidsmarkt. Die nieuwe balans is nodig, niet alleen
om het toenemend en langdurig gebruik van onzekere contracten, en
daarmee gepaard gaande rechts- en inkomens-onzekerheid voor
werknemers, tegen te gaan, maar ook om de doorstroom naar een
contract voor onbepaalde tijd te bevorderen. Dat is ook in het belang van
werkgevers. Een toenemend gebruik van onzekere contracten leidt tot een
verlaging van de totale productiviteit van bedrijven die hier veelvuldig
gebruik van maken1 en de onzekerheid van onzekere contracten kan ertoe
leiden dat werknemers minder investeren. Dat heeft negatieve gevolgen
voor de consumptie en navenante gevolgen voor de economie en
mogelijk zelfs gevolgen die verder reiken dan de economie alleen.
1

kst-33818-79
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

CPB Kansrijk arbeidsmarktbeleid p. 140

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 818, nr. 79

1

Onzekerheid kan bijvoorbeeld ook leiden tot uitstel (of afstel) van andere
belangrijke beslissingen zoals het stichten van een gezin.
Het is dus om meerdere redenen zaak dat de arbeid in bedrijven zo wordt
ingericht dat de noodzaak van onzekere contracten zoveel mogelijk wordt
beperkt. En met onzekere contracten bedoel ik oproep- en tijdelijke
contracten. De beperkingen die met de Wwz op het niveau van de wet zijn
aangebracht in het gebruik van dergelijke contracten, zijn een stimulans
om daadwerkelijk werk te maken van de beoogde omslag naar meer
zekerheid en onnodig beroep op collectieve voorzieningen als de WW te
voorkomen. Tegelijkertijd is onderkend dat het niet altijd mogelijk zal zijn
de bedrijfsvoering (in zijn geheel) zo in te richten dat volstaan kan worden
met de mogelijkheden die de wet biedt voor het gebruik van deze
contracten. Daarom kunnen cao-partijen van de wet afwijkende afspraken
maken, zowel als het gaat om oproepcontracten als om tijdelijke
contracten. Wat die laatste contractvorm betreft, geldt dat cao-partijen het
aantal tijdelijke contracten kunnen verhogen van drie tot maximaal zes
contracten, en de periode verlengen van twee naar maximaal vier jaar,
alvorens een contract voor onbepaalde tijd ontstaat. Dit kan als voor
bepaalde functies de intrinsieke aard van de bedrijfsvoering deze
verhoging of verlenging vereist. Of dat het geval is, is ter beoordeling van
cao-partijen. Als deze algemene afwijkingsmogelijkheid bij cao, gelet op
(onderdelen van) de bedrijfsvoering, onvoldoende soelaas biedt, kunnen
cao-partijen de Minister van SZW verzoeken bepaalde functies in een
bedrijfstak aan te wijzen, waarvoor bij cao de ketenbepaling buiten
toepassing kan worden verklaard. De Minister van SZW kan daartoe
overgaan als het voor die functies bestendig gebruik is en vanwege de
intrinsieke aard van de bedrijfsvoering en van die functies noodzakelijk is
de arbeid uitsluitend te verrichten op basis van tijdelijke contracten.
De wet stelt aldus de hoofdregel en de afwijkingsmogelijkheid bij cao
maakt maatwerk mogelijk, daar waar dat naar het gezamenlijk oordeel van
cao-partijen noodzakelijk is. Dit is niet anders dan voor 1 juli 2015 het
geval was. Deze inrichting van de regelgeving is gehandhaafd omdat
partijen in de sector het beste in staat zijn om te beoordelen of een
verruiming van de mogelijkheden tot het gebruik van onzekere contracten
– met de daaraan verbonden nadelen – noodzakelijk is. Indachtig het feit
dat ook dit onderdeel van de wetgeving het resultaat is geweest van de
afspraken in het Sociaal Akkoord, ga ik ervan uit dat cao-partijen op
constructieve wijze het gesprek aangaan over de wijze waarop in een
bepaalde sector tot voldoende flexibiliteit voor werkgevers en voldoende
zekerheid voor werknemers kan worden gekomen. En mochten
werkgevers- en werknemersorganisaties gezamenlijk tot de conclusie
komen dat op het niveau van wetgeving tot aanpassing moet worden
gekomen dan zal ik dat uiteraard in overweging nemen.
We moeten ons echter wel realiseren dat cao-afspraken – voor zover
nodig – niet van de één op de andere dag zijn te realiseren. Haast is ook
niet in alle gevallen geboden nu op grond van het overgangsrecht
bepalingen van voor 1 juli 2015 geldende cao’s tot uiterlijk 1 juli 2016 van
toepassing blijven. Dat geldt niet alleen voor cao-afspraken waarbij werd
afgeweken van de oude ketenbepaling, maar ook voor cao’s waar alleen
sprake is geweest van het overnemen van de wettelijke bepaling. Doordat
een groot aantal cao’s nog doorloopt, beschikken cao-partijen ook over
een langere periode om te bezien of door een andere inrichting van het
werk onzekere contracten kunnen worden voorkomen en daar waar dat
niet mogelijk blijkt, een verruiming ten opzichte van datgene wat de wet
voorschrijft, in een cao overeen te komen. Conform mijn eerder aan u
gedane toezegging houd ik wel een vinger aan de pols en laat ik mij door
afvaardigingen uit diverse sectoren informeren over het verloop van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 818, nr. 79

2

gesprekken die worden gevoerd. Daaruit concludeer ik dat deze
gesprekken soms langzaam op gang komen. Dat is op zichzelf niet vreemd
gelet op het overgangsrecht waar ik hiervoor aan heb gerefereerd. Zo is in
de recreatiesector afgesproken dat er gedurende de looptijd van de
huidige cao een onderzoek komt naar mogelijkheden om het aantal
verschillende contractsvormen in de cao zoveel mogelijk terug te dringen.
Hierbij zal tevens worden betrokken de noodzaak om gebruik te maken
van de ruimte die de nieuwe ketenbepaling biedt om hiervan bij cao af te
wijken. Wat betreft het overleg tussen LTO, FNV en CNV kan ik u melden
dat de mij laatst bekende stand is dat partijen nog constructief met elkaar
in overleg zijn. Ik ga ervan uit dat zij tot passende afspraken zullen komen.
Ten slotte, dat gesprekken langzaam op gang komen, betekent niet dat er
in de tussentijd niets is gebeurd. Zoals ik eerder al heb aangegeven zijn er
al afspraken gemaakt, bijvoorbeeld in cao’s in de gezondheidszorg en in
de cao universiteiten.2 Daarnaast is in het principe akkoord Bouw
afgesproken dat gedurende de looptijd van de cao (1 januari 2015 –
31 januari 2017) wordt gemonitord of de door partijen beoogde
verschuiving tussen flex en vast daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Er is
geen specifieke afspraak over de ketenbepaling gemaakt, waaruit ik
opmaak dat binnen de bouw afwijking bij cao van de ketenbepaling niet
noodzakelijk wordt bevonden. Daarnaast is bijvoorbeeld in de cao
Contractcateringsbranche, de cao KPN/ITS, de cao Architecten en de cao
Timmerindustrie de nieuwe ketenbepaling geïncorporeerd. Voor deze
sectoren geldt dus ook dat afwijking van de nieuwe ketenbepaling niet
noodzakelijk is gevonden. Ook zijn er cao’s waarin wel een afspraak over
afwijking van de ketenbepaling is gemaakt, bijvoorbeeld in de cao GGZ en
de cao Hoger beroepsonderwijs. In de brief over het eerste beeld van de
werking van de Wwz en de opzet van de evaluatie die ik uw Kamer voor
de begrotingsbehandeling heb toegezegd, zal ik nog aanvullende
informatie verstrekken over de stand op dat moment.
Ook is inmiddels bij ministeriële regeling3 (op hun verzoek) geregeld dat
cao-partijen voor de volgende functies de ketenbepaling buiten
toepassing kunnen verklaren:
1. Contractspeler, trainer-coach – waaronder de jeugdcoach –, assistent
trainer-coach, technisch directeur, technisch manager, hoofd
scouting, coördinator scouting, hoofd jeugdopleidingen en specialisten trainer werkzaam in de bedrijfstak betaald voetbal;
2. Bondstrainer en technisch directeur bij een nationale sportbond;
3. Danser en acteur in de podiumkunstsectoren dans of theater;
4. De musicus die als remplaçant werkzaam is bij een orkest;
5. Presentatoren bij RTL Nederland met een bruto jaarsalaris van
€ 100.000,– of meer.
Het betreft hier functies waarvan ik heb geoordeeld dat zij aan de strikte –
hiervoor genoemde – wettelijke voorwaarden voldoen, te weten dat het
bestendig gebruik is en vanwege de intrinsieke aard van de bedrijfsvoering en van die functies noodzakelijk is om de arbeid uitsluitend te
verrichten op basis van tijdelijke contracten.
Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher

2
3

Kamerstuk 33 818, nr. 71
Staatscourant 2015, nr. 17972

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 818, nr. 79

3