Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1381
Vragen van het lid Remco Bosma (VVD) aan de Minister van Economische
Zaken over het oponthoud van de aanleg van glasvezel in de provincie
Overijssel (ingezonden 16 februari 2017).
Antwoord van Minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 13 maart
2017).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht: «Oponthoud aanleg glasvezel in Achterhoek
stelt gemeenten teleur?»1 en het bericht «Onduidelijkheid over kosten
glasvezel buitengebied Overijssel»?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Herinnert u zich uw lovende woorden over de combinatie CIF/Cogas tijdens
het Algemeen overleg Telecomraad op 30 november 2016?3
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Deelt u de mening dat snel internet ook cruciaal is voor huishoudens in het
buitengebied?
Antwoord 3
Ja.
Vraag 4
Wat is de classificatie van de buitengebieden in Overijssel in termen van
Europese staatssteunregels? Behoren zij tot het witte, grijze of zwarte gebied?
Welk effect heeft dit op mogelijke subsidieverstrekkingen?
1

http://www.destentor.nl/regio/achterhoek/oponthoud-aanleg-glasvezel-in-achterhoek-steltgemeenten-teleur-1.6858378
2
http://www.glasvezel.nu/nieuws/004651–20170131_onduidelijkheid-over-kosten-glasvezelbuitengebied-overijssel
3
Kamerstuk 21 503-33, nr. 628

ah-tk-20162017-1381
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Antwoord 4
De classificatie kan per gebied in Overijssel verschillen. In gebieden waar
geen modern breedbandnetwerk (zogenoemd NGA-netwerk4) voorhanden is
en ook niet binnen drie jaar zal worden aangelegd5, kan relatief laagdrempelig steun worden verleend. In deze gebieden (zogenoemde witte gebieden)
kan, wanneer aan de voorwaarden in de Algemene groepsvrijstellingsverordening (EU/615/2014) wordt voldaan, staatssteun worden verleend zonder
goedkeuring vooraf door de Europese Commissie. In gebieden waar één
NGA-netwerk is of binnen drie jaar zal worden uitgerold (zogenoemde grijze
gebieden), stelt de Europese Commissie meer eisen om vast te kunnen
stellen of de staatssteun noodzakelijk en niet onevenredig marktverstorend is.
Er is in die gevallen vooraf goedkeuring van de Europese Commissie nodig.
De Europese Commissie beoordeelt dan bijvoorbeeld of een zodanig grote
sprong voorwaarts wordt gemaakt met het nieuwe netwerk, dat dit staatssteun rechtvaardigt. In gebieden waar momenteel of binnen drie jaar ten
minste twee NGA-netwerken zijn (zogenoemde zwarte gebieden) zal de
Europese Commissie waarschijnlijk geen toestemming geven voor de inzet
van staatssteun. Deze gebieden bevinden zich overigens naar verwachting
niet in het buitengebied.
Vraag 5
Klopt het dat bij subsidiëring het verplicht wordt het netwerk open te stellen
voor andere aanbieders? Zo ja, klopt het dat dit de boogde opbrengst kan
verminderen, waardoor er nog meer subsidie nodig is om snel internet in het
buitengebied rendabel te maken?
Antwoord 5
De EU-staatssteunrichtsnoeren voor breedband schrijven inderdaad voor dat
een gesubsidieerd netwerk moet worden opengesteld, ook wel wholesaletoegang genoemd. Wholesaletoegang voorkomt dat met publieke financiering
monopolies ontstaan en daardoor een risico op hoge prijzen en beperkte
keuze. Wholesaletoegang maakt het mogelijk dat aangesloten burgers en
bedrijven in het buitengebied de keuze hebben uit meerdere dienstleveranciers. Wholesaletoegang leidt niet per se tot minder opbrengsten. De
wholesaledienstverlener kan een wholesaletarief in rekening brengen aan
derden-exploitanten voor het gebruik van het netwerk. Daarnaast kan de
concurrentie ervoor zorgen dat meer consumenten gebruik maken van het
netwerk. Het wholesaletarief en de extra consumenten komen ten goede aan
de rentabiliteit van het netwerk. In de praktijk zien we overigens dat
marktpartijen die zonder publieke financiering glasvezel uitrollen, vrijwillig het
netwerk openstellen voor dienstenleveranciers.
Vraag 6
Hoe staat het met de koepelregeling, waarin provincies relatief eenvoudig
kunnen bekijken hoe ze met de Europese Commissie en de Europese
staatssteunregels moeten omgaan?
Antwoord 6
Deze koepelregeling moet worden gezien als een kader voor decentrale
overheden dat vooraf duidelijkheid biedt over de wijze waarop zij publieke
middelen kunnen aanwenden voor de uitrol van NGA-netwerken, zonder dat
zij individueel een eigen steunregeling hoeven voor te leggen aan de
Europese Commissie. Op ambtelijk niveau zijn de gesprekken gestart met de
Europese Commissie. Zoals toegezegd wordt de Kamer rond de zomer nader
geïnformeerd over de koepelregeling (Kamerstuk 26 643 nr. 433).
4

De Europese Commissie hanteert de term Next Generation Access (NGA) netwerken: «aansluitnetwerken die volledig of gedeeltelijk gebruikmaken van optische elementen» en voldoen aan
kenmerken genoemd in punt 58 van de EU-staatssteunrichtsnoeren voor breedband (2013/C
25/01). Een van de kenmerken is dat het netwerk betrouwbare hoge snelheid per abonnee kan
bieden. In haar beschikkingenpraktijk legt de Europese Commissie op dit moment de grens op
een snelheid van 30 Mbps.
5
Het moet wel reëel zijn dat de markt echt voornemens is om binnen drie jaar een NGA-netwerk
te realiseren. In punt 65 van de EU-staatssteunrichtsnoeren voor breedband is hierover
opgenomen dat overheden concrete toezeggingen en mijlpalen mogen verlangen van marktpartijen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Vraag 7
Welke mogelijkheden zijn er om de beoogde 40.000 huishoudens alsnog aan
te sluiten op snel internet zonder als concurrent van marktpartijen op te
treden?
Antwoord 7
Begin 2015 konden circa 330.000 huishoudens en bedrijven in Nederland niet
beschikken over snel vast internet. Zoals toegezegd aan uw Kamer breng ik
opnieuw in kaart wat op dit moment de resterende witte gebieden in
Nederland zijn (Kamerstuk 26 643 nr. 433). Wat betreft Overijssel is bekend
dat de betrokken bewonersinitiatieven en gemeenten overeenstemming
hebben bereikt met CIF over hervatting van de voorbereidingen voor de
aanleg van glasvezel. CIF maakte op 28 februari jl. bekend ook in andere
provincies haar activiteiten te hervatten. Daar waar geen marktpartijen actief
zijn, ligt er een rol voor decentrale overheden om de uitrol van NGAnetwerken te bevorderen. In mijn brief aan uw Kamer van 16 december jl.
(Kamerstuk 26 643, nr. 433) geef ik een overzicht van de ontwikkelingen per
provincie en de ondersteuning die ik bied.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3