TER BESLISSING
Datum
11 augustus 2023

Aan

Staatssecretaris

Beantwoording Kamervragen Volt internationale
treinverbindingen in open toegang

Onze referentie
IENW/BSK-2023/196384
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Openbaar Vervoer en
Spoor
OV en Stat ons
Beslistermijn
17-08-2023
Bijlage(n)
2

Aanleiding
Op 6 juli jl. zijn er Kamervragen binnengekomen van het lid Koekkoek (Volt) over
meldingen die verschillende vervoerders (waaronder NS) bij de ACM hebben
gedaan om internationale verbindingen in open toegang aan te bieden. Via deze
nota bieden we u de conceptbrief met de beantwoording van deze vragen aan.
Daarnaast bieden wij u een reactiebrief aan Arriva aan. Door middel van deze
brief worden de gesprekken over het opentoeganginitiatief van Arriva in NoordNederland afgesloten, en wordt Arriva meegenomen in de conclusies die u trekt.

Procesbelang van de staat

Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd bijgevoegde concept-Kamerbrief te ondertekenen en parallel
aan de Kamerbrief met de ontwerpconcessie (RONDZENDMAP-2023/9313) te
verzenden naar de Kamer.
U wordt daarnaast geadviseerd in te stemmen met de brief aan Arriva en deze
door de directeur OVS te laten verzenden. Deze brief wordt verder niet openbaar
gemaakt.
Kernpunten
T.a.v. Kamervragen
•
Er zijn vragen gesteld naar aanleiding van het bericht ‘Ook NS wil in 2025 met
internationale treinen blijven rijden en doet aanvraag bij ACM’ (de Volkskrant,
dd. 13 juni 2023). De vragen gaan onder andere over de afweging en
juridische mogelijkheden om internationale treinverbindingen in de HRNconcessie op te nemen.
•
In de beantwoording verwijst u naar uw Kamerbrief bij de ontwerpconcessie,
die parallel aan de Kamer wordt aangeboden. U benoemt dat u met interesse
kennis heeft genomen van de verschillende opentoeganginitiatieven en dat u
in deze initiatieven kansen ziet voor een beter aanbod voor de reiziger. Op
basis hiervan heeft u besloten de verbindingen naar Parijs, Londen, Berlijn,
Frankfurt, Bazel en Wenen/Innsbruck niet op te nemen in de nieuwe HRNconcessie.

Pagina 1 van 3

•

•

•

U geeft daarbij aan dat het juridisch niet houdbaar is om hoogwaardige
internationale langeafstandsdiensten in een concessie op te nemen wanneer
het aannemelijk is dat deze in open toegang tot stand komen.
Er wordt ook gevraagd naar een totaaloverzicht van de meldingen die bij de
ACM zijn binnengekomen en of u voor al deze meldingen een economische
evenwichtstoets heeft aangevraagd. U verstrekt daarbij nogmaals het
overzicht dat de Kamer reeds heeft ontvangen bij de beantwoording van de
vragen van het lid Alkaya 1 over het treinaanbod tussen Groningen en Zwolle.
Daarnaast geeft u aan dat u een economische evenwichtstoets heeft
aangevraagd voor de gemelde opentoegangdiensten die nadrukkelijk de
binnenlandse dienstregeling op het hoofdrailnet raken 2.
Tot slot wordt gevraagd hoe ervoor gezorgd kan worden dat verschillende
vervoerders constructief blijven samenwerken in het belang van de reiziger.
In de beantwoording spreekt u de verwachting uit dat vervoerders ook in de
toekomst geprikkeld zullen zijn om de dienstverlening op elkaar af te
stemmen om de reiziger een aantrekkelijk aanbod te kunnen bieden.

Datum
10 augustus 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/196384
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Openbaar Vervoer en
Spoor
OV en Stat ons
Aan
staatssecretaris
Bijlage(n)
2

T.a.v. brief aan Arriva
•
De brief aan Arriva voorziet in de afronding van intensieve gesprekken over
haar initiatief in Noord-Nederland. Omdat Arriva heeft aangegeven de
stoptreindiensten op de trajecten Zwolle-Leeuwarden/Groningen in open
toegang te willen rijden, is serieus overwogen om deze stoptreindiensten uit
de HRN-concessie te onttrekken. Uiteindelijk heeft u besloten om de
stoptreindiensten in de HRN-concessie op te nemen vanwege de risico’s die u
ziet voor de continuïteit van de dienstverlening.
•
De brief spitst zich toe op de beperkte rentabiliteit, en de risico’s die u
daarmee ziet voor de continuïteit van de dienstverlening. U benadrukt dat
Arriva Procesbelang van de staat

•

Het feit dat u de betreffende stoptreindiensten opneemt in de concessie zorgt
er hoogstwaarschijnlijk voor dat Arriva geen (of zeer beperkte) capaciteit
krijgt toebedeeld binnen de bestaande wettelijke kaders. Procesbelang van de staat

•

Relevant is dat de EC aan de DG Mo kenbaar heeft gemaakt dat de verbinding
Zwolle-Leeuwarden/Groningen aan open toegang kan worden gelaten omdat
er een goed aanbod ligt. Procesbelang van de staat

1

Kamerstukken II, 2022/23, 2023Z11182, d.d. 13 juli 2023.

2 Dit betreft het initiatief van Flixtrain tussen Rotterdam Centraal en Oberhausen, van Arriva

tussen Groningen en Parijs en van QBuzz tussen Amsterdam en Eindhoven.

Pagina 2 van 3

Krachtenveld
De nieuwe HRN-concessie en de diverse opentoegangmeldingen hebben de
aandacht van de media en de Kamer. De Kamer heeft vorig jaar twee moties
ingediend om de internationale verbindingen op te nemen in de nieuwe HRNconcessie. In reactie daarop heeft u aangegeven eerst de meldingen van
vervoerders bij ACM af te willen wachten, voordat afgewogen kan worden of
opname in de concessie juridisch verdedigbaar is.

Datum

Alle correspondentie die u met Arriva deelt zal naar verwachting binnen korte tijd
bij de Europese Commissie liggen. Er is een mogelijkheid dat zij al op korte
termijn met een kritische schriftelijke reactie komen op uw besluit.

Aan
staatssecretaris

10 augustus 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/196384
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Openbaar Vervoer en
Spoor
OV en Stat ons

Bijlage(n)
2

Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Procesbelang van de staat

Bijlagen
Volgnummer

Naam

1

Kamerbrief beantwoording vragen over
internationale treinverbindingen in open
toegang

2

Bestuurlijke reactie Arriva over besluit
Noord-Nederland

Informatie

Pagina 3 van 3