Landspakket
Aruba
Uitvoeringsagenda
1 oktober – 31 december 2023

Op 13 november 2020 ondertekenden Aruba en Nederland de
onderlinge regeling voor de uitvoering van het Landspakket Aruba.
Sinds het tekenen van de onderlinge regeling is de realisatie van een
breed palet aan hervormingen en investeringen op gang gekomen.
Deze hervormingen hebben als doel een bijdrage leveren aan de
weerbaarheid en veerkracht van economie en samenleving. De
versterking van de financiële kolom en sociale samenhang dragen
hieraan bij.
In het Landspakket zijn maatregelen opgenomen op de volgende
gebieden: financieel beheer; kosten en effectiviteit van de publieke
sector; belastingen; de financiële sector; de economie; zorg; onderwijs
en het versterken van de rechtsstaat. De concrete afspraken waar deze
maatregelen uit bestaan, worden periodiek opgenomen in een
uitvoeringsagenda. Voor u ligt thans de Uitvoeringsagenda over de
periode van 1 oktober tot en met 31 december 2023. Een aantal
belangrijke beoogde resultaten voor komende periode worden
hieronder uitgelicht.
Om te komen tot een toekomstbestendige overheidsorganisatie, zullen
de komende twee kwartalen in het licht staan van het herontwerp van
de
overheidsorganisatie.
Daarnaast
wordt
dit
kwartaal
het
principebesluit over het hervormen van de arbeidsmarkt en het sociale
zekerheidstelsel nader uitgewerkt in een aantal implementatieplannen.
Verder gaat dit jaar de AFTA, de Arubaanse Mededingingsautoriteit, van
start, wat zal helpen bij het creëren van een meer gelijkwaardig
speelveld voor bedrijven en bescherming van consumenten. Ook wordt
er verder invulling gegeven aan de roadmap ‘verbetering financieel
beheer’, onder meer door twee nulmetingen die uitgevoerd zullen
worden bij de douane en belastingdienst. Het recent gesloten
zorgakkoord wordt beschouwd als een grote mijlpaal die ook zal
bijdragen aan de uitvoering van de maatregelen in het landspakket en
de verbetering van het zorgstelsel.

Leeswijzer
In deze Uitvoeringsagenda zijn de gerealiseerde afspraken uit de
Uitvoeringsagenda 2023-Q3 verdwenen, de afspraken uit de
Uitvoeringsagenda 2023-Q3 die nog gerealiseerd moeten worden, zijn
blijven staan en nieuwe afspraken voor het komende kwartaal (2023Q4) zijn toegevoegd. Op deze manier is het overzichtelijk welke
afspraken gelden voor het komende kwartaal. De beoogde resultaten
worden doorgenummerd zodat duidelijk is dat er stappen vooraf zijn
gegaan aan de huidige afspraken.

mr. E.C. Wever-Croes
Minister-president van
Aruba

A.C. van Huffelen
Staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties

2

Thema A:
Financieel beheer

Thema E:
Economische hervormingen

Thema B:
Kosten en effectiviteit
publieke sector

Thema F:
Zorg

Thema C:
Belastingen

Thema G:
Onderwijs

Thema D:
Financiële sector

Thema H:
Versterken rechtsstaat

3

Thema A: Financieel beheer
Doel

• het beheersen en het op orde krijgen van het financieel beheer en het financieel toezicht vanuit de noodzaak om als overheid ‘in control’ te zijn.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

A.1

A.1.1

16. Uitvoeringsbesluit aanbestedingen:
publiceren.

Q4 2023

Aruba

Deadline is onder voorbehoud van de behandeling door de
Staten. Om tot de publicatie van het uitvoeringsbesluit
aanbestedingen te komen, is ook een wijziging van de
aanbestedingsverordening noodzakelijk. Daardoor hangt de
publicatie van het uitvoeringsbesluit samen met dit andere
wetgevingstraject. Raad van Advies heeft inmiddels advies
uitgebracht over beide ontwerpen.

19. Verslaggevingsstelsel: concept
implementatieplan is gereed conform PvA.

16 oktober 2023

Aruba +
Nederland

Met het implementatieplan wordt inzichtelijk gemaakt hoe de
organisatie, processen en systemen in gereedheid kunnen
worden gebracht en welke middelen nodig zijn voor de
invoering van het verslaggevingsstelsel. De deadline verschuift
vanwege de werving van een nieuwe opdrachtnemer

23. Implementatieplan Regeling Materieel
Beheer bestuurlijk vastgesteld.

Q4 2023

Aruba

Met het implementatieplan wordt inzichtelijk gemaakt hoe de
organisatie, processen en systemen in gereedheid kunnen
worden gebracht en welke middelen nodig zijn voor de
invoering van de regeling materieel beheer. De deadline
verschuift vanwege het betrekken van een nieuwe
opdrachtnemer.

26. Implementatieplan
Verslaggevingsstelsel bestuurlijk
vastgesteld.

15 december
2023

Aruba

Vanwege de vertraging bij A.1.1.19 is de deadline aangepast.
Zie toelichting A.1.1.19.

27. Aanbestedingsverordening in werking.

n.n.b.

Aruba

Datum van kracht is onder meer afhankelijk van RvA traject
en overige implementatie stappen.

5. Aanvullen nulmetingen met Douane en
DIMP.

1 december
2023

Aruba +
Nederland

In de nulmetingen worden de verbeterpunten in kaart
gebracht met betrekking tot de controleerbaarheid van de
financiële gegevens.

8. Definitief rapport opgeleverd met de
blauwdruk voor de inrichting van de
financiële werkprocessen (incl. organisatie,
personeel en systemen) en het '3-lines-ofdefense’ model.

29 februari 2024

Aruba +
Nederland

Het opstellen van een blauwdruk en een implementatieplan
voor de inrichting van de financiële werkprocessen en de
inrichting van het '3-lines-of- defense’ model, waarmee
stapsgewijs tot een optimalisering van de processen en de
controlefunctie wordt gekomen, die bijdraagt aan getrouwe en
rechtmatige inkomsten en uitgaven.

9. Bestuurlijke vaststelling
implementatieplan voor de inrichting van de
financiële werkprocessen (incl. organisatie,
personeel en systemen) en het '3-lines-ofdefense’ model.

30 mei 2024

Aruba +
Nederland

Zie toelichting A.1.3.8.

10. Opstellen en bestuurlijk vaststellen plan
van aanpak informatiemanagement en ITbeheer financiële processen.

2 oktober 2023

Aruba +
Nederland

Beheersorganisatie rond IT-beheer moet geactualiseerd
worden en informatiemanagement moet opgezet worden. Dit
in navolging van de eerder uitgevoerde quick scan.
Onderwerpen die hier aan de orde komen zijn onder andere:
organisatie, bemensing en functies met bijhorende actuele
omschrijving. Informatiseringsbeleid en haar toepassing in de
financiële functie, risicobeheer, functioneel en technisch
beheer. Ten tijde van het opstellen van deze agenda werd het
plan van aanpak, conform planning, nog opgesteld.

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek zal worden bepaald hoe de
financiële kolom wordt versterkt. Hierbij
wordt in ieder geval gekeken naar de
financiële en beleidscontrole (centraal en bij
de diensten), de auditfunctie, en de positie
van de Raad van Advies en de Algemene
Rekenkamer.
Op basis van voorstellen zal besluitvorming
en implementatie plaatsvinden.

A.1.3

Juridisch kader aanpassen als
basis om financiële kolom te
versterken.

Roadmap verbetering financieel
beheer.

4

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

A.1

A.1.4

2. Opstellen cursus begroting en
begrotingsproces (updaten Leergang
Openbare Financiën Aruba).

29 maart 2024

Aruba +
Nederland

Opleiding en kennisborging zijn belangrijke randvoorwaarden
voor de verbetering van het financieel beheer. Er wordt een
LOFA e-cursus ingericht, waarin ook een module met
betrekking tot de begroting en het begrotingsproces wordt
opgenomen.

3. Vaststellen cursus begroting en
begrotingsproces (updaten Leergang
Openbare Financiën Aruba).

28 juni 2024

Aruba

Zie toelichting A.1.4.2. Het vaststellen van de LOFA e-cursus
zal plaatsvinden door middel van een beta-test onder een
kleinere groep gebruikers.

7. Concept veranderplan begrotingssysteem
opgeleverd.

29 februari 2024

Aruba +
Nederland

Het veranderplan geeft inzicht in de beperkingen en
mogelijkheden voor de implementatie van een nieuw ICT
systeem die het proces van begrotingsvoorbereiding en
begrotingswijziging technisch kan ondersteunen.

8. Blauwdruk inrichting policy based
budgetting gerealiseerd.

30 september
2024

Aruba +
Nederland

Een blauwdruk en een bijbehorend implementatieplan voor
een stapsgewijs herontwerp van het begrotingsbeleid, het
begrotingsproces en de begrotingsopzet naar een meerjarig
beleids- en -doelstelling gedreven vorm van begroten (policy
based budgeting).

A.2

A.3

A.4

vervolg

Roadmap verbetering begroting.

A.1.5

Roadmap verbetering financieel
beleid.

2. Opstellen en bestuurlijk vaststellen plan
van aanpak doorlichting nietbelastingmiddelen.

2 oktober 2023

Aruba +
Nederland

Met de doorlichting wordt een actualisering van de regelgeving
en tarieven beoogd en verbeteringen in de heffings- en
inningsprocessen. Ten tijde van het opstellen van deze agenda
werd het plan van aanpak, conform planning, nog opgesteld.

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek zal worden bepaald of en hoe het
gebruik van betrouwbare statistische
informatie en data ten behoeve van
beleidsontwikkeling en besluitvorming kan
worden versterkt.
Op basis van voorstellen zal besluitvorming
en implementatie plaatsvinden

A.2.3

Realisatie van het
Implementatieplan Nationaal
Statistisch Systeem

2. Ontwerpen technische en Business
Intelligence infrastructuur voor het Digitale
Data Platform.

2 oktober 2023

Aruba +
Nederland

De technische infrastructuur is in concept opgeleverd en wordt
herzien. De NSS Commissie heeft tot taak de beschrijving van
de benodigdheden voor de B1 infrastructuur en het Data
Disseminatie Platform. Assistentie is gevraagd aan de UNSD.

4. Concept wetteksten gereed voor
aanbieding aan Ministerraad.

2 oktober 2023

Aruba

Is vervolg op A.2.3.1.

5. Benodigde hardware- en software ten
behoeve van het Digitaal Data Platform
aangeschaft.

31 december
2023

Aruba

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek zal worden bepaald of het
subsidiebeleid, de uitvoering en de
bestaande subsidierelaties voldoen aan de
eisen: rechtmatigheid, legitimiteit,
effectiviteit en efficiency.
Op basis van de uitkomsten zullen
aanpassingen aan beleid en/of uitvoering
worden doorgevoerd en onrechtmatig
verstrekte subsidies met inachtneming van
de wettelijke kaders en rechtsbeginselen
(indien proportioneel) worden
teruggevorderd.

A.3.1

8. Inhaalslag eindafrekeningen afgerond.

28 juni 2024

Aruba +
Nederland

Dit deelproject uit het plan van aanpak Implementatie
aanbevelingen subsidies is er op gericht om “schoon schip te
maken” en het financieel afsluiten van het ‘oude’
subsidiestelsel, voordat wordt gestart met het nieuwe stelsel.
Voor alle uitgekeerde subsidies worden alsnog
eindafrekeningen opgesteld en uitgevoerd.

9. Implementatieplan quick wins opgesteld.

29 maart 2024

Aruba +
Nederland

Naast een herziening van het subsidiebeleid en het proces
worden op de kortere termijn afspraken gemaakt die de
getrouwheid en de rechtmatigheid van de subsidieverlening
verbeteren.

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek zal worden bepaald hoe de
inkoopfunctie kan worden versterkt, zodat
de overheid op een zo doelmatige en
effectief mogelijke wijze de inkoop van
goederen en diensten kan verrichten.
Daarbij zal centralisatie worden overwogen.
Op basis van voorstellen zal besluitvorming
en implementatie plaatsvinden.

A.4.1

4. n.n.b.

n.n.b.

Aruba +
Nederland

Wordt in het kader van de roadmap Financieel Beheer (zie
A.1.3) later opgenomen in de uitvoeringsagenda.

Onderzoek naar subsidiebeleid en
-uitvoering.

Onderzoek naar huidige situatie en
doelstellingen.

5

Thema B: Kosten en effectiviteit publieke sector
Doel

• de doelmatigheid van de publieke sector verhogen door een verlaging van de public wage bill (in lijn met het Caribisch
gemiddelde van 10 procent van het BBP) en het terugdringen van de kosten van de publieke sector in algemene zin;
• het verhogen van de kwaliteit en de effectiviteit (inclusief uitvoeringskracht) van de publieke sector.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

B.1

De landen dragen zorg voor de continuïteit
van vitale processen, waaronder in ieder
geval wordt verstaan: elektriciteit,
olievoorziening, internet en datadiensten,
drinkwatervoorziening, vlucht- en
vliegtuigafhandeling,
scheepvaartafhandeling, betalingsverkeer,
de hulpdiensten en communicatie
daartussen en medische instellingen.

B.1.1

Doorlopend.

B.2

Op basis van een integrale doorlichting van
de (semi-)overheidsbedrijven en
overheidsentiteiten naar legitimiteit van
publiek aandeelhouderschap (dienen ze
publieke belangen/
doelen?), effectiviteit (bereiken ze de
doelstellingen?) en doelmatigheid zullen
voorstellen worden ontwikkeld en
geïmplementeerd.

B.2.1

Doorlichting van (semi)overheidsbedrijven en
overheidsentiteiten.

8. Plan van aanpak opstellen deelnemingen/ dividendenbeleid bestuurlijk geaccordeerd.

2 oktober 2023

Aruba

Plan van aanpak voor de ontwikkeling en de bewerkstelliging
van de implementatie en organisatorische inbedding van een
deelnemingen- en dividendbeleid, die voldoet aan
internationaal geaccepteerde standaarden. Ten tijde van het
opstellen van deze agenda was het plan van aanpak ambtelijk
geaccordeerd, maar moest deze nog bestuurlijk worden
vastgesteld.

10. Plan van aanpak implementatie
aanbevelingen uit specifieke doorlichtingen
bestuurlijk geaccordeerd.

2 oktober 2023

Aruba

Voor een van de overheidsbedrijven uit de eerder uitgevoerde
doorlichting (Freezone Aruba NV) wordt een plan van aanpak
opgesteld ter implementatie van de aanbevelingen.

B.3

Op basis van bestaand en/of aanvullende
onderzoek wordt met de landen toegewerkt
naar een versterking van het
luchtvaartsysteem binnen het
Koninkrijksverband. Het kan hierbij gaan
om nauwe samenwerking van organisaties
en het organiseren van uniforme
werkprocessen, conform de internationale
veiligheidseisen, waarbij gestuurd wordt op
efficiëntie en kostenvermindering.

B.3.1

Afspraken die gemaakt worden in
de regiegroep Luchtvaart zijn
leidend bij de uitvoering van deze
maatregel.
Vooralsnog worden geen separate
afspraken gemaakt in de
uitvoeringsagenda.

B.4

Op basis van een integrale doorlichting
zullen voorstellen worden ontwikkeld en
geïmplementeerd om de kwaliteit,
effectiviteit en uitvoeringskracht van de
overheidsorganisatie te verbeteren,
waaronder ook wordt verstaan de
slagkracht van de ministeriële staven.

B.4.1

Verkenning mogelijkheden
wetgevingspool ten behoeve van
(tijdelijke) versterking
wetgevingsfunctie landen.

5. Werving tijdelijke wetgevingscapaciteit.

doorlopende
activiteit

Aruba +
Nederland

Op basis van de behoefte (o.a. opgenomen in de
wetgevingskalender (B.4.1.4)) wordt zowel generalistische als
specialistische wetgevingscapaciteit aangetrokken.

B.4.3

Ontwerpen overheidsorganisatie

5. Opleveren van het eindrapport door
Opdrachtnemer inclusief een bestuurlijk
vastgelegd afwegingskader, toepassing van
het afwegingskader, indeling topstructuur
en vervolgstappen.

30 april 2024

Aruba +
Nederland

Eind augustus heeft de officiële kick off plaatsgevonden. Op
basis van Plan van Aanpak zal gemonitord worden op basis
van de aangegeven mijlpalen en (tussen)resultaten.

Aruba +
Nederland

6

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

B.5

Op basis van onderzoek naar de primaire,
secundaire en tertiaire arbeidsvoorwaarden
(waaronder overwerkvergoedingen,
verlofregelingen, bijzondere beloningen en
toeslagen, reizen en reisvergoedingen, etc.)
worden voorstellen voor mogelijke
versobering ontwikkeld en
geïmplementeerd.

B.5.3

In aanvulling op het vergelijkend
onderzoek naar de primaire,
secundaire en tertiaire
arbeidsvoorwaarden wordt een
benchmark onderzoek uitgevoerd
waarin de arbeidsvoorwaarden uit
de (semi)publieke sector worden
vergeleken met de private sector.

7. Beleidsreactie bestuurlijk vastgesteld.

15 december
2023

Aruba

De rapportage is opgeleverd. Volgende stap is het vaststellen
van de beleidsreactie.

B.6

In het kader van een optimale personele
inzet wordt de formatie, bezetting en
daadwerkelijke aanwezigheid en
inzetbaarheid van medewerkers van
overheid en overheidsorganisaties
onderzocht. Indien medewerkers onterecht
loon ontvangen worden, afhankelijk van de
situatie, maatregelen getroffen (o.a.
stopzetten salaris, ontslagtraject).

B.6.2

Juridisch kader onderzoeken.

10. Uitvoering Fase 2 PvA niet- integer
gedrag afgerond.

15 januari 2024

Aruba

Dit betreft het uitvoeren van het vastgestelde beleid en het
meten van de vastgestelde KPIs (blijvend)

12. Uitvoering fase 2 PvA proefplaatsing
afgerond.

15 januari 2024

Aruba

Betreft het instellen van een proefplaatsing voorafgaande aan
definitieve plaatsing in een hogere functie. Het beleid dient
aangepast te worden vanwege praktische uitdagingen met de
uitvoerbaarheid

14. PvA aanpak moeilijk te re-integreren
non-actieven Fase 2 afgerond.

15 januari 2024

Aruba

Fase 2 betreft: doorlopen re-integratietraject voor interne
plaatsing (binnen overheid), doorlopen re-integratietraject
voor externe plaatsing (buiten overheid) indien intern niet
lukt. Het traject loopt naar wens en is doorlopend.

B.7

Er wordt een aanpak ontwikkeld gericht op
het terugdringen en beheersen van de
kosten voor externe inhuur.

B.7.1

Inventarisatie omvang externe
inhuur.

3. n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

B.8

Op basis van een doorlichting van de HRfunctie (beleid, HR-advies, administratie en
instrumentarium) worden
verbetervoorstellen ontwikkeld en
geïmplementeerd.

B.8.1

Onderzoek naar de HR-functie

11. HR strategie ambtelijk vastgesteld.

31 januari 2024

Aruba +
Nederland

Voordat de strategie wordt vastgesteld, zullen
draagvlaksessies worden georganiseerd.

12. PvA Leadership programma ambtelijk
vastgesteld.

n.n.b.

Aruba +
Nederland

Dit traject zal meelopen met de gehele HR strategie, trainingsen opleidingsplan, alsook het loopbaanbeleid.

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek wordt strategisch
personeelsbeleid ontwikkeld. Hieronder
wordt in ieder geval verstaan:
- een strategische personeelsplanning i.r.t.
de uitkomsten van de doorlichting onder
B.4;
- invoer van een prestatie-management
systeem binnen het ambtelijk apparaat;
- het beperken van de politieke invloed op
personeelsaangelegenheden.

B.9.2

2. Inwerkingtreding P-cyclus met
rechtsgevolgen.

1 januari 2024

Aruba

In Q4 zullen de laatste voorbereidingen van het
prestatiemanagement systeem plaatsvinden door het DRH,
mogelijk in combinatie met DWJZ vanuit advies Technische
commissie.

4. Monitoring op basis KPI´s, eerste
rapportage gereed.

29 september
2023

Aruba

Dit betreft een eerste rapportage, waarbij nog niet alle KPI's
gemeten zullen worden, dit gezien de verschuiving van de
deadline van B.9.2.2. Volledige meting zal pas na 1 januari
2024 mogelijk zijn.

B.10

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek zullen de behoefte en kosten met
betrekking tot huisvesting inzichtelijk
worden gemaakt en mogelijkheden tot
kostenverlaging en verbeteringen worden
onderzocht en, indien aanwezig, worden
doorgevoerd. Beoogd is een kostenreductie
van 20% in 5 jaar (begroting 2020 als
ijkpunt) die verwerkt is in de begroting voor
2025.

B.10.0

Dit wordt doorgeschoven naar een
volgende uitvoeringsagenda.

B.11

In het kader van een efficiënte overheid
zullen de mogelijkheden voor een digitale
overheidsomgeving en digitale
dienstverlening worden onderzocht. Op
basis van een onderzoek zullen voorstellen
worden ontwikkeld en geïmplementeerd.

B.11.2

Digitalisering dienstverlening
overheid.

4. Quick scan uitgevoerd ten behoeve van
actieplan E-government.

Q1 2024

Aruba+
Nederland

De quick scan wordt uitgevoerd om in beeld te brengen wat de
huidige stand van zaken is t.a.v. het realiseren van de E-gov
visie van Aruba. De datum is verschoven vanwege de nodige
interne afstemming in Aruba en vanwege de beschikbaarheid
van betrokken actoren.

5. Quick Scan ambtelijk vastgesteld.

30 april 2024

B.9

P-cyclus met
prestatiemanagement invoeren.

7

Thema C: Belastingen
Doel

• het herinrichten van een robuust belastingstelsel met een brede grondslag, dat bijdraagt aan een eerlijke(re) verdeling van het
inkomen, stimulering van de economie en uitvoerbaarheid en controleerbaarheid door de Belastingdienst;
• het realiseren van adequaat ingerichte belastingdiensten.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

C.1

Om inkomsten te verhogen en het stelsel
robuuster en eenvoudiger te maken zal een
integrale doorlichting worden uitgevoerd
van het fiscale stelsel inclusief de
inkomstenbelasting. De volgende
voorstellen zullen worden meegewogen:
- Verbreding van de belastingbasis,
verschuiving van directe naar indirecte
belastingen en invoering VAT/BTW van 12,5
procent, conform voorstellen van de Fiscal
Affairs Department (FAD) van het IMF of
ABB conform fiscaal stelsel Caribisch
Nederland.
- Maatregelen gericht op substantiële
vermindering van belastinguitgaven en
bijdragen/overdrachten aan derden.
- Beperken bestuurlijke
inmenging/discretionaire bevoegdheden van
zowel ambtenaren als bestuurders (m.b.t.
aftrekposten, ‘tax holidays’).
Op basis van de doorlichting en adviezen
zullen voorstellen worden ontwikkeld en
geïmplementeerd. Rekening zal gehouden
worden met internationale regels van o.a.
de OECD.

C.1.2

Implementatie nieuw fiscaal
stelsel.

5. Het voeren van verkennende gesprekken
over eventuele verdere ontwikkeling van
het fiscaal stelsel van Aruba.

Q1 2024

Aruba +
Nederland

Bezien zal worden of aanvullende wijzigingen in de huidige
belastingwetgeving nodig zijn, ook in het licht van de
ingrijpende hervormingen die per 1 januari 2023 zijn
doorgevoerd. Daarbij wordt ook rekening gehouden met de
invloed hiervan op de stakeholders, inclusief uitvoerbaarheid.

C.4

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek wordt bepaald of en hoe de
Belastingdienst kan worden geoptimaliseerd
en gemoderniseerd, dusdanig dat
belastinginning effectief en efficiënt kan
plaatsvinden. Op basis van voorstellen zal
besluitvorming en implementatie
plaatsvinden.

C.4.1

Optimalisering en modernisering
Belastingdienst.

10. Het voeren van verkennende
gesprekken over de verdere ontwikkeling
van de belastingdienst.

Q4 2023

Aruba +
Nederland

11. Opleiding en training van het
ondersteunend team t.b.v. het inhalen van
achterstanden in de bezwaarafhandeling
gerealiseerd.

Q1 2024

Aruba

Er wordt een Belastingregeling voor
Nederland en Aruba overeengekomen, in
lijn met minimum Base Erosion and Profit
Shifting (BEPS) voorwaarden waarbij o.a.
wordt gekeken naar het voorkomen
mogelijke winstverschuivingen.

C.5.1

2. Behandeling Rijksministerraad.

n.n.b.

Aruba +
Nederland

3. Invoering Belastingregeling (BRNA).

n.n.b.

C.5

Invoering Belastingregeling.

Naar aanleiding van advies van de Arubaanse Raad van Advies
over de concept wetteksten zal gesproken worden over de
mogelijke budgettaire gevolgen. Afhankelijk van de
uitkomsten daarvan wordt het vervolgtraject bepaald.
Zie C.5.1.2

8

Thema D: Financiële sector
Doel

• het realiseren van een stabiele financiële sector die zijn rol ter ondersteuning van de reële economie op een goede manier kan vervullen;
• het realiseren van een passende wijze van regulering van de financiële sector, waarbij adequaat toezicht wordt gehouden op de naleving;
• het realiseren van een toezichthouder die tijdig en daadkrachtig optreedt bij problemen bij financiële ondernemingen.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

D.3

Er wordt een onderzoek uitgevoerd naar de
maatschappelijke kosten van de eigen munt
versus dollarisatie door een externe
onafhankelijke partij. Besluit over
wenselijke monetaire structuur. Op basis
van de uitkomsten van het onderzoek zullen
de maatregelen worden bepaald en
geïmplementeerd.

D.3.1

D.4

Er vindt modernisering plaats van bekende
tekortkomingen in wet- en regelgeving, in
ieder geval invoering
Depositogarantiestelsel (DGS en
modernisering resolutieraamwerk).
Overzicht van welke wetgeving zou moeten
worden aangepast, vervolgens aanpassing,
besluitvorming en implementatie van de
wetgeving.

D.4.1

D.4.2

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting
Wordt voorlopig niet opgepakt.

Aanpassing DGS en wetgeving
rondom bestrijding witwassen en
terrorismebestrijding.

Aanpassing overige wetgeving
conform wetgevingskalender.

5. Vaststelling landsbesluit DGS.

1 januari 2024

Aruba

Nader onderzoek dat op advies van DNB is uitgevoerd, heeft
duidelijkheid gebracht over de benodigde aanpassingen van
het landsbesluit en andere wetgeving (Ltk en/of
Faillissementsverordening).

6. Inwerkingtreding landsbesluit DGS.

1 januari 2025

Aruba

Verwachting is dat, na de vaststelling van het landsbesluit
DGS (D.4.1.5), nog ongeveer een jaar gemoeid zal zijn met de
organisatie/implementatie van het DGS. Onder andere gaat
het om bemensing, procedures, communicatie en oprichting
van de stichting.

4. Ministeriële regeling Consumentenkrediet
afgekondigd.

2 oktober 2023

Aruba

Een onderzoek naar de implicaties van het invoeren van een
maximale kredietvergoeding wordt in juli afgerond. Tevens
wordt gewerkt aan de aanpassing/uitbreiding van de
ministeriële regeling, dit op basis van voortschrijdende
inzichten. Onder meer de maximale kredietrente is daarbij van
belang.

5. Ministeriële regeling Consumentenkrediet
in werking.

1 januari 2025

Aruba

Na afkondiging van de ministeriele regeling (D.4.2.4) dienen
nog diverse landsbesluiten te worden voorbereid en richtlijnen
worden opgesteld. Daarnaast zal de organisatie/implementatie
ter hand moeten worden genomen, waaronder het organiseren
van de benodigde menskracht.

6. Bepalen van de vervolgstappen.

n.n.b.

Aruba

9

Thema E: Economische hervormingen
Doel

• het realiseren van een weerbare, dynamische en veerkrachtige economie;
• het realiseren van een robuust en betaalbaar sociaal zekerheidsstelsel, dat de prikkels op de juiste plek legt.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

E.1

E.1.1

11. Implementatie PvA Bijstand ambtelijk
vastgesteld.

15 december
2023

Aruba +
Nederland

Dit PvA is één van de vervolgacties van het bestuurlijk
principebesluit m.b.t arbeidsmarktbeleid en sociaal stelsel. In
dit PvA zal onder meer worden ingegaan op de fasering van de
hervormingsvoorstellen om de Bijstand te moderniseren en te
versterken. De verwachte kosten en baten (voor zover dat in
kaart gebracht kan worden) worden in dit PvA meegenomen
en de onderlinge afhankelijkheden tussen de thema´s. Ook zal
hierin aandacht uitgaan naar de aansturing van de
hervormingsagenda en de betrokkenheid van de sociale
partners.

12. Implementatie PvA Handhaving
ambtelijk vastgesteld.

15 december
2023

Aruba +
Nederland

Dit PvA is één van de vervolgacties van het bestuurlijk
principebesluit m.b.t arbeidsmarktbeleid en sociaal stelsel. In
dit PvA zal onder meer worden ingegaan op welke
investeringen en instrumentarium er nodig zijn om de
handhaving/toezicht voor de arbeidsmarkt en het sociale
zekerheidsstelsel te versterken en te verbeteren.

13. Implementatie PvA Doorontwikkeling
DPL ambtelijk vastgesteld.

15 december
2023

Aruba +
Nederland

Dit PvA is één van de vervolgacties van het bestuurlijk
principebesluit m.b.t arbeidsmarktbeleid en sociaal stelsel. Dit
PvA gaat nader in op het heractiveren van de reintegratiedienstverlening van DPL en welke benodigdheden
daarvoor nodig zijn inclusief optimalisatie van werkprocessen.

14. Implementatie PvA arbeidsmarktbeleid
ambtelijk vastgesteld.

15 december
2023

Aruba +
Nederland

Dit PvA is één van de vervolgacties van het bestuurlijk
principebesluit m.b.t arbeidsmarktbeleid en sociaal stelsel. Dit
PvA gaat nader in op de fasering van de
hervormingsvoorstellen t.b.v. modernisering en versterking
van het socialezekerheidsstelsel en flexibilisering
arbeidsmarkt.

15. Programma adviseur / technische
ondersteuning E.1 - E.4 benoemd.

2 oktober 2023

Aruba+
Nederland

Gezien de omvang en impact van het pakket aan
hervormingen voor de arbeidsmarkt en sociale zekerheid
wordt er een programma adviseur aangesteld om het
implementatietraject te ondersteunen.

16. Inzicht sourcing wetgevingstrajecten.

2 oktober 2023

Nederland +
Aruba

Ten behoeve van de implementatie plannen wordt onderzocht
op welk termijn en via welke wegen wetgevingsjuristen
aangetrokken kunnen worden.

E.2

Er zal een integrale analyse van het huidige
arbeidsmarktbeleid, wet- en regelgeving
worden uitgevoerd op basis waarvan het
arbeidsmarktbeleid wordt geactualiseerd en
gemoderniseerd. Maatregelen als
arbeidstijdverkorting, deeltijdwerken,
contracten voor bepaalde tijd, versoepelen
ontslagrecht, wegnemen belemmeringen
voor aannemen buitenlandse
arbeidskrachten, illegale tewerkstelling en
bestrijding van de jeugdwerkloosheid zullen
in de analyse worden betrokken. Op basis
van de analyse worden voorstellen
ontwikkeld en geïmplementeerd.

De informele economie en illegale arbeid
wordt tegengegaan.

E.2.1

Analyse van arbeidsmarktbeleid en
wet- en regelgeving.

Vervolgstappen worden bepaald mede n.a.v. uitkomsten E3.

Op basis van onderzoek naar de omvang
van de informele economie zullen
voorstellen worden ontwikkeld en
geïmplementeerd.

10

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

E.3

E.3.2

1. PvA optimalisering data verzameling
personeelsbehoefte op de arbeidsmarkt
bestuurlijk vastgesteld.

Q1 2024

Aruba

In dit PvA worden concrete acties voorgesteld om de
personeelsbehoefte op Aruba eenduidig in beeld te brengen en
te houden. Dat kan ook bijdragen aan de visieontwikkeling
met betrekking tot arbeidsmigratie. Onderdeel van het PvA is
een voorstel voor het implementeren van een forecasting
model.

2. PvA bouwen interface DAO-CENSO
bestuurlijk vastgesteld.

Q1 2024

Dit PvA betreft het bouwen van een interface tussen het
systeem van Directie Arbeid en Onderzoek (DAO) en Dienst
Burgerlijke Stand en Bevolkingsregister (CENSO)om
werknemersgegevens te verifiëren op juistheid en
volledigheid. In het PvA zal ook ingegaan worden op
ondernomen en te nemen stappen gericht op het opschonen
van databestanden (data-cleansing).

3. PvA optimalisering data verzameling
personeelsbehoefte op de arbeidsmarkt
bestuurlijk vastgesteld.

Q1 2024

De aanbevelingen die als prioriteit zijn aangemerkt uit het
onderzoek naar garantstellers kunnen bijdragen aan het
voorkomen van illegale tewerkstelling van buitenlandse
arbeidskrachten.

2.Roadmap E.1-E.4 ambtelijk vastgesteld.

15 februari 2024

Aruba +
Nederland

Op basis van het bestuurlijk principebesluit en plannen van
aanpakken zal de komende maanden een langer termijn
strategie worden uitgewerkt voor de lage E nummers wat
wordt opgenomen in de roadmap.

3. Roadmap E.1-E.4 bestuurlijk vastgesteld.

n.n.b.

Aruba

De bestuurlijke vaststelling van de Roadmap zal, vanwege de
onderlinge samenhang, parallel met de bestuurlijke
vaststelling van een programmaplan voor
hervormingsvoorstellen worden gedaan. Op dit moment is nog
niet duidelijk op welke termijn dat mogelijk zal zijn. Zowel het
op te stellen van de verschillende implementatie PvA´s als de
ambtelijke uitwerking van de Roadmap zullen hier richting aan
geven.

Illegale tewerkstelling van buitenlandse
arbeidskrachten wordt tegengegaan.
Er zal onderzoek worden gedaan naar
illegale tewerkstelling van buitenlandse
arbeidskrachten. Op basis van de resultaten
en aanbevelingen worden voorstellen
ontwikkeld en geïmplementeerd.

E.4

E.5

Bewerkstelligd wordt dat het stelsel van
sociale zekerheid een activeringsfunctie zal
hebben, met de juiste prikkels, waarbij
tevens zorggedragen wordt voor adequaat
sociaal vangnet. Op basis van bestaand
en/of aanvullend onderzoek zullen
voorstellen worden ontwikkeld en
geïmplementeerd.
Bezien in samenhang met de maatregelen
omtrent de hervorming van de
arbeidsmarkt.

E.4.2

Aruba verhoogt de pensioengerechtigde
leeftijd naar 66 (in 2025), tenzij uit
onafhankelijk onderzoek blijkt dat een
verhoging van de pensioengerechtigde
leeftijd naar 66 jaar in 2025 niet realistisch
is en er alternatieve voorstellen zijn met
hetzelfde budgettaire effect. Een
onafhankelijk economisch instituut
(aangewezen door de TWO in overleg met
het land) brengt in kaart wat de structurele
budgettaire effecten zijn voor de
betaalbaarheid van de pensioenen en
sociale zekerheid als de
pensioengerechtigde leeftijd wordt
verhoogd naar 66 jaar in 2025 en verder
verhoogd zou worden door koppeling aan de
levensverwachting en rekent de alternatieve
voorstellen door. De uitkomsten worden
voorgelegd aan Aruba en Nederland waarna
in overleg bekeken wordt hoe er invulling
wordt gegeven aan de
onderzoeksresultaten.

E.5.0

Uitwerking aanpak van illegale
tewerkstelling van buitenlandse
arbeidskrachten

Onderzoek naar stelsel van sociale
zekerheid.

Dit wordt doorgeschoven naar een
volgende uitvoeringsagenda.

11

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

E.6

E.6.2

3. Vereenvoudiging openen bankrekening
gerealiseerd.

n.n.b.

n.n.b.

CBA en ABA pakken deze actie op in overleg. De realisatie ligt
buiten de directe invloedsfeer van de Arubaanse overheid.
Daarom wordt hier nog geen datum opgenomen. Per kwartaal
wordt gerapporteerd over de voortgang. De concept wet en de
memorie van toelichting zijn in Q1 2023 door de CBA
aangeboden aan de Minister van Economische Zaken,
Communicatie en Duurzame Ontwikkeling. In juni 2023 heeft
de ABA feedback gegeven aan de Minister van Economische
Zaken, Communicatie en Duurzame Ontwikkeling over het
concept wetgeving en memorie van toelichting. Begin
september 2023 heeft de Minister van Economische Zaken,
Communicatie en Duurzame Ontwikkeling zijn zienswijze over
het concept-landsverordening basisbetaalrekening, samen met
de feedback van ABA over het concept-landsverordening
basisbetaalrekening, opgestuurd naar de CBA.

6. AFTA operationeel.

1 november
2023

Aruba

7. PvA versnellen en verbeteren
vergunningsbesluiten bestuurlijk
vastgesteld.

2 oktober 2023

Aruba

Het plan van aanpak is aangehouden. In verband met de
nodige verduidelijking over de stand van zaken traject
versnellen en verbeteren vergunningenbesluiten zal een
bestuurlijk overleg plaatsvinden. Uit dit overleg volgt een
bestuurlijke accordering over het vervolg van dit traject.

9. Concept Roadmap ambtelijk vastgesteld.

n.n.b.

Aruba +
Nederland

In september zal ambtelijk worden besproken welke
additionele acties kunnen worden overwogen i.h.k.v. het
landspakket. Afhankelijk daarvan worden vervolgacties
bepaald.

Aruba

Wordt meegenomen in de onder activiteit A.1.5.2 opgenomen
doorlichting niet-belastingmiddelen.

Aruba

Over afhandeling juridische zaken zal definitief worden
besloten als meer duidelijk is over de inrichting van het
inningsproces, zie E.7.3.1

Ondernemerschap en het
investeringsklimaat zullen worden
bevorderd. Daarbij is o.a. van belang dat
het vergunningenstelsel wordt
geoptimaliseerd, de costs of doing business
worden verlaagd, en bureaucratie (red
tape) wordt weggenomen.

Zie maatregel

Op basis van een integrale doorlichting van
(o.a.) wet- en regelgeving zullen voorstellen
worden ontwikkeld en geïmplementeerd.

E.7

Ontwikkelen en implementeren grondbeleid
en ruimtelijk ordeningsbeleid.

E.7.3

Bestuurlijke heroverweging inning
en afhandeling juridische zaken.

4. Inregeling nieuwe wijze van inning.
5. Inregelen nieuwe wijze afhandeling
juridische zaken.

n.n.b.

12

Thema F: Zorg
Doel

• het beheersen en beheersbaar houden van COVID-19;
• het borgen van de continuïteit van de acute zorg;
• het efficiënt inrichten van de zorg en het realiseren van een robuust en betaalbaar zorgstelsel.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

F.3

F.3.2

4. samenwerkingsprotocol voor de
kennisuitwisseling tussen HAVA en
ASHA vastgesteld.

29 december
2023

I.p.v. één protocol is ervoor gekozen afzonderlijke protocollen per ziektebeeld op te
stellen. Na een eerste selectie is besloten om van de 6 protocollen er 5 verder uit te
werken. De ontwikkeling van het eerste protocol is reeds gaande. Echter gezien de
complexiteit van de thema's heeft deze actie meer tijd nodig, reden waarom de datum is
verschoven.

7. Start implementatie van de
verbetervoorstellen n.a.v. de
diverse adviezen en onderzoeken
die i.h.k.v. versterken
eerstelijnszorg zijn uitgevoerd.

31 oktober 2023

Het betreft een optimalisering van het contracteringssysteem om de juiste prikkels in te
bouwen. Onderhandelingen met huisartsen zijn reeds gestart door de
ziektekostenverzekeraar. Vanwege de beschikbaarheid van de betrokken actoren is deze
datum verschoven.

8. Uitbreiding huisartsenopleiding
naar Arubig artsen gestart.

29 september
2023

Vanwege een berekeningsfout aan Arubaanse zijde zal de opleiding later starten dan
gepland. Dit mogelijk in kleinere vorm. De totale omvang van de opleiding is afhankelijk
van het eindbesluit van TWO-NED aangaande de financiering.

Op basis van bestaand en/of
aanvullend onderzoek naar de
doelmatigheid (inclusief
bekostiging) en effectiviteit van de
zorg en de uitkomsten van
maatregel F.2 zullen voorstellen
worden ontwikkeld en
geïmplementeerd. Gedacht kan
worden aan herijken
verzekeringspakket en invoeren
van eigen betalingen.

Versterken
eerstelijnszorg.

Actor

Toelichting

F.3.4

Aanpassen
verzekeringspakket.

1. Startnotitie Aanpassing
Landsverordening Algemene
Ziektekosten Verzekering
bestuurlijk vastgesteld.

29 december
2023

Aruba

De evaluatie van de wetgeving was ingezet, maar tussentijds was de scope van de
opdracht gewijzigd. Als gevolg van diverse ontwikkelingen, waaronder met name ook de
plannen i.v.m. een zorgconvenant en het meerjaren financieel kader, is besloten de
oorspronkelijke evaluatie opdracht te hervatten. Daarbij worden ook de resultaten van het
convenant meegenomen en wordt een nieuwe tijdlijn opgesteld. Verwacht wordt dat de
evaluatie in het 4de kwartaal kan plaatsvinden.

F.3.5

Kostenbesparing
laboratoria.

2. Rationalisering van de tarieven
van laboratoriumtesten ingegaan.

n.n.b.

Aruba

Vanwege een gerechtelijke procedure wordt de inwerkingtreding uitgesteld tot nader orde.

F.3.6

Gegevens en kennis
uitwisselen tussen
zorgaanbieders.

2. Inventarisatie lopende trajecten
DATA.

29 september
2023

Aruba

Er is besloten geen onderzoek meer uit te voeren vanwege reeds gestarte trajecten bij de
diverse actoren. Wel vindt er een inventarisatie plaats van gestarte projecten zijnde de
Aruba Health App, het elektronische patiëntendossier alsook projecten bij het ziekenhuis
en bij de spoedeisende hulp.

F.3.7

Kostenbesparing
Farmaceutische zorg.

3. Landsbesluit Verpakte
Geneesmiddelen in werking.

Q4 2023

Aruba

Advies van de Raad van advies is ontvangen, het nader rapport wordt nu opgemaakt.

F.3.9

Verbeteren
Infrastructuur, inrichting
en organisatie
ziekenhuiszorg.

1. Opstellen samenwerkingsplan
ziekenhuizen HOH en Imsan.

31 december
2023

Aruba

Is vervolg op de in Q4 2022 voltooide activiteit (vastgesteld samenwerkingsdocument HOH
en Imsan, met als doel verhogen efficiency door samenwerking)

3. Interne fusie HOH.

n.n.b.

Aruba

Dit beoogd de fusie van het HOH, de FSLMA en de bloedbank. Deze fusie is bevorderlijk
voor de efficiëntie van deze organisaties. De fusie is reeds aangekondigd en gedeponeerd
en verloopt conform planning.

4. Onderzoek energiekosten HOH.

n.n.b.

Aruba

Offertes voor het onderzoek zijn binnen. Op basis hiervan wordt bezien hoe dit onderzoek
te financieren.

F.3.10

Oprichting
Kwaliteitsinstituut Zorg.

1. Wet- en regelgeving bestuurlijk
vastgesteld.

1 december
2023

Aruba

Doel van het kwaliteitsinstituut is het bevorderen van de kwaliteit van de zorg. Daarvoor is
een wettelijke basis nodig. Vanwege tekort aan wetgevingscapaciteit vergt dit externe
inzet, de teksten worden naar verwachting 31 oktober aangeleverd, waarna het
vaststellingstraject kan worden gestart.

F.3.11

Borgen betaalbaarheid
zorg

2. n.n.b.

n.n.b.

Aruba +
Nederland

Ten tijde van het opstellen van deze Uitvoeringsagenda werd nog gewerkt aan de
doorontwikkeling van de kostenontwikkeling van de zorg, onder regie van de AZV, met
ondersteuning van een door TWO ingehuurde zorgeconoom. Omdat de uitkomsten nog niet
bekend waren, bevat deze Uitvoeringsagenda nog geen vervolgacties anders dan die,
welke hierboven onder F3 al opgenomen zijn. Eventuele vervolgacties worden, ook i.h.k.v.
het in juni afgesloten zorgconvenant, nog bepaald.

13

Thema G: Onderwijs
Doel

• het realiseren van een basiskwaliteit van onderwijs;
• realiseren van een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt;
• het realiseren van goede doorstroom tussen stelsels van onderwijs (al dan niet in Europees Nederland).

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

G.1

G.1.2

Duurzaam registratiesysteem
kerngetallen.

2. Implementatie duurzaam
registratiesysteem kerngetallen
gestart.

31 oktober 2023

G.1.3

Instellen eenduidig taalbeleid

2. Voortgangsrapportage
implementatie taalbeleid
opgeleverd.

15 november
2023

Aruba

Dit jaar worden de eerste stappen gezet voor de
implementatie van het taalbeleid. De rapportage beschrijft de
voortgang daarvan en is op tijd aangeleverd. Besloten is om
nog een voortgangsrapportage toe te voegen. Overigens wordt
de planning van de acties voor de langere termijn nader
uitgewerkt in het kader van actie G.1.4.1

G.1.4

Tijdspad overige aanbevelingen
doorlichting Onderwijs

2. Uitvoeringsmatrix
aanbevelingen doorlichting
Onderwijsbestel bestuurlijk
vastgesteld.

2 oktober 2023

Aruba

Mede op basis van de uitkomsten van het Vierlandenoverleg in
januari 2023 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze
(aanpak en tijdspad) met stakeholders invulling wordt
gegeven aan de uitvoering van diverse aanbevelingen in de
Eindrapportage.

Een expertgroep uit de vier landen / groep
onderwijsexperts uit de vier landen voert een
doorlichting uit van het gehele onderwijsbestel, met
inbegrip van alle publieke en particuliere betrokken
partijen, inclusief de overheid. Hierbij komen in ieder
geval aan de orde:
- onderwijskwaliteit, lesmethoden en –middelen;
- aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt;
- doorstroom tussen ko, po, vo en mbo/ho/wo (al
dan niet in Europees Nederland);
- doelmatigheid en doeltreffendheid van de
onderwijsbekostiging, mitigeren van inefficiënties in
het systeem;
- versterken van de kwaliteitsverbetering door
effectief toezicht door onder andere de inspecties;
samenwerking onderwijs- en
ontwikkelingsvoorzieningen in de regio (en eventueel
Europees Nederland).
Hierbij worden in elk geval de onderwijsinspecties
van de vier landen betrokken.
Op basis van de uitkomsten van de doorlichting
worden maatregelen ontwikkeld en
geïmplementeerd.

Actor

Toelichting
Vanwege vertraging in de bestuurlijke vaststelling van PvA,
mede door additionele feedback, wordt de start datum voor
implementatie verplaatst.

14

Thema H: Versterken rechtsstaat
Doel

• een bijdrage leveren aan de versterking van de rechtsstaat, door in ieder geval in te zetten op het versterken van het
grenstoezicht, de aanpak van financieel-economische criminaliteit en het verbeteren van het detentiewezen.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

H.1

In het belang van stabiliteit van de
openbare orde en veiligheid worden tot
nader orde geen bezuinigingen toegepast
die de operationele uitvoeringscapaciteit
binnen de meest vitale sectoren van de
rechtsstaat (Politie, Douane,
Landsrecherche, OM, Hof, Kustwacht,
gevangeniswezen en de veiligheidsdienst)
beperken.

H.1.1

Doorlopend, op basis van op 29
januari 2021 aangeleverde
nulmeting.

H.2

Op basis van bestaand en/of aanvullend
onderzoek zal worden bepaald of en hoe de
(fysieke en online) goksector hervormd
moet worden. Doelstelling is het verhogen
van de inkomsten voor de overheid. Op
basis van voorstellen zal besluitvorming en
implementatie plaatsvinden.

H.2.1

Behandeling en implementatie
Landsverordening Toezicht
Kansspelen.

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting
Tijdens het JVO in juni 2023 is tussen de vier landen
gesproken over het capaciteitsvraagstuk binnen de
rechtshandhavingsdiensten en de gerelateerde disbalans. Deze
discussie wordt in een ambtelijke werkgroep ter voorbereiding
op het JVO van januari 2024 voortgezet.

11. PvA Consumentenbescherming
ambtelijk vastgesteld.

n.n.b.

Aruba +
Nederland

Naar verwachting zal onderzoek van H.2.12 relevante
informatie hiervoor bevatten. KSA zal als ZBO verder invulling
geven, na oprichting hiervan.

12. Uitzetten Onderzoek
Kansspelverslaving.

n.n.b.

Nederland

Het uitgezette verzoek voor het onderzoek bij de Sociaal
Economische Raad, ondanks de bereidwilligheid, heeft niet
geleid tot het gewenste resultaat. I.s.m. JenV gaat Nederland
verkennen wat er nog meer mogelijk is.

14. Implementatie KSA bestuurlijk
vastgesteld.

15 oktober 2023

15. Beleidsdocument n.a.v. ministeriële
regeling bestuurlijk vastgesteld.

n.n.b.

Aruba

KSA zal hier als ZBO verder invulling aan geven met
inachtneming van zienswijze Kabinet. Zienswijze kabinet t.a.v.
kansspelen geschiedt in tranches.

16. Letter of Intent DAC-KSA bestuurlijk
vastgesteld.

n.n.b.

Aruba

Betreft een op voorhand wenselijk te achten
samenwerkingsovereenkomst tussen de Departementen voor
Casinowezen (DAC) en de KSA. KSA zal als ZBO verder
invulling aan geven, na oprichting hiervan.

17. Oplevering onderzoek
kansspelverslaving.

n.n.b.

Dit betreft een implementatie PvA voor de kansspelautoriteit
inclusief de Business Case. Vanwege vertraging in het
opleveren van de Business Case is de deadline voor
bestuurlijke vaststelling verplaatst.

In afwachting van het advies van het onderzoek van H.2.1.12
zal dit wel/ niet worden uitgezet.

15

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

H.9

H.9.1

6. Hoofdstuk 3 concept wetsontwerp.

1 april 2024

Aruba+
Nederland

Het derde hoofdstuk van de consensusrijkswet, inclusief de
bijbehorende Memorie van Toelichting, zal voor het JVO van
maart 2024 worden opgeleverd t.b.v. de opdrachtgever. Bij
die gelegenheid zal aan de opdrachtgever ook een tussentijdse
uitvoeringstoets worden aangeboden die ziet op hoofdstuk 2
van de rijkswet; waarbij als risico moet worden vermeld dat
Aruba achterloopt ten opzichte van de andere landen met
betrekking tot wetgeving en ervaring op het gebied van
politiegegevens. Dit kan leiden tot mogelijke vertraging.
Vanwege de complexiteit van het wetsontwerp is de datum
verschoven.

7. Uitvoeringstoets wetsontwerp.

n.n.b.

8. Duidelijkheid bijstandsverzoek landen.

1 januari 2024

Nederland

In samenwerking met TWO gaat JenV de gevraagde bijstand
voor het implementatietraject van de Rijkswet beschikbaar
stellen, een en ander zoals verzocht door de ministers van
Justitie van de landen op 14 december 2022.
JenV neemt een besluit over de onderbrenging van het
accounthouderschap en preciseert de ondersteuningsbehoefte
van de landen nader in Q4.

H.12

H.13

Landen werken gezamenlijk toe naar een
geharmoniseerd niveau van bescherming
persoonsgegevens binnen het Koninkrijk
middels een Rijkswet. Een plan van aanpak
zal worden ontwikkeld en geïmplementeerd.

Op basis van vastgesteld plan van
aanpak projectfase uitvoeren.

Beheer en toezicht t.a.v. het
criminaliteitsfonds wordt op orde gebracht.
Curaçao en Sint Maarten volgen de
aanbevelingen uit de rapporten van de Raad
voor de Rechtshandhaving op.
Uiterlijk 1 april 2021 hebben de landen een
onafhankelijke organisatie aangewezen die
het fonds controleert op het opvolgen van
de aanbevelingen en rapporteert of het
fonds naar behoren werkt.

H.12.2

Wijziging van de Landsverordening
Criminaliteitsbestrijdingsfonds.

4. Nota verslag aangepaste
Landsverordening Criminaliteitsfonds
aangeboden aan de Staten.

15 oktober 2023

Aruba

Ten behoeve van de openbare behandeling wordt er een nota
aangeboden aan de Staten.

H.12.3

Wijziging van de Landsverordening
Criminaliteitsbestrijdingsfonds.

1. Eindrapportage over PvA opgeleverd.

n.n.b.

Aruba

De eindrapportage volgt op de behandeling van het de
gewijzigde Landsverordening in de Staten.

Aruba komt met behulp van Defensie voor 1
maart 2021 met een plan van aanpak om
de verouderde dienstplichtverordeningen
aan te passen en om de ARUMIL te
professionaliseren, waarbij onder andere de
doorstroommogelijkheden van de ARUMIL
naar de landelijke veiligheidspartners
worden verankerd.

H.13.2

Opstellen moderne rechtspositie
regeling voor Caribische
beroepsmilitairen, inclusief
wettelijke inkadering.

2. Concept landsverordening en landsbesluit
rechtspositie Arumil.

2 oktober 2023

Nederland

MinDef Nederland levert in september een concept aan.
Deadline is verplaatst omdat er onduidelijkheid is over de
voortgang op het traject door MinDef.

3. n.n.b.

n.n.b.

Aruba +
Nederland

Betreft vervolgacties die moeten worden bepaald na
oplevering aangepaste notitie lv en lb rechtspositie Arumil
(H.13.2.2).

16

Landspakket
Aruba
Uitvoeringsagenda 1 oktober – 31 december 2023