Toelichting
(Bijlage bij Nederlandse reactie op de consultatie EU textielstrategie)
Dit document is de toelichting op de ingevulde consultatie van de EU textielstrategie door
Nederland.
1. TEXTIEL, EEN BELANGRIJKE SECTOR VAN DE EU-ECONOMIE DIE EEN GROTE
ROL SPEELT IN HET HERSTEL
1.1
- Financiering en investeringen aantrekken om innovatie en digitalisering te bevorderen
vinden wij belangrijk als het daarbij gaat om het bevorderen van duurzame/groene innovatie
en digitalisering.
- “Ervoor zorgen dat textiel dat in de EU in de handel wordt gebracht, gedurende de hele
levenscyclus een bewezen kleine ecologische voetafdruk heeft”: Nederland vraagt de
Europese Commissie om onderzoek te doen naar mogelijkheden voor een verplicht
duurzaamheidslabel, en daarbij onder andere te kijken naar WTO-compatibiliteit.
- “De goede en duurzame werking van mondiale waardeketens waarborgen”: belangrijk om
niet alleen te waarborgen, maar goede en duurzame werking verder te stimuleren op vlak van
milieu- commerciële en sociale thematiek. Het stellen van concrete doelstellingen op deze
thema’s is daarbij nuttig, evenals het ervoor beschikbaar stellen van
(ontwikkelings)financiering.
1.2
- Technische, zakelijke, maar ook financiële bijstand verlenen ten behoeve van digitale
technologische innovatie en productontwikkeling vinden wij belangrijk als het daarbij gaat
om duurzame/groene technologische innovatie en productontwikkeling. Belangrijk om bij
deze bijstand ook te denken aan ondersteuning van partijen in productielanden buiten de EU.
- In den brede zijn wij voorstander van regelgeving en beleidskaders op het terrein van
textiel, (incl. productieprocessen en –technologieën) om duurzaamheid van de textielketen te
bevorderen.
- Ervoor zorgen dat kmo’s sneller toegang hebben tot financiering vinden wij belangrijk als
het daarbij gaat om verduurzaming.
- Wij zijn voorstander van regelgeving op het terrein van textiel op o.a. UPV en eco-design
(waaronder verplicht percentage recyclaat). We pleiten ervoor dat textiel als een van de eerste
productgroepen wordt aangepakt onder de herziene Ecodesign richtlijn (onderdeel van
Sustainable Products Initiative).
- Een verplicht Europees duurzaamheidslabel/etiketteringssysteem (in de vorm van een
verkeerslicht of iets vergelijkbaars met het energielabel) zou de consument direct en
eenvoudig inzicht kunnen geven in de duurzaamheid van de kleding die hij koopt. Daarom
vragen we de Europese Commissie om onderzoek te doen naar mogelijkheden voor een
dergelijk verplicht label.
1.3
- Geavanceerde fabricage kan nuttig zijn om de textielsector in de EU te bevorderen, maar
wat ons betreft is het bevorderen van duurzaamheid in de textielsector wereldwijd van het
grootste belang.
1

- Wij zijn voorstander van gesloten-kringlooprecycling, open-kringlooprecycling moet dus in
principe alleen bevorderd worden als er (nog) geen andere opties zijn, waarbij lock-in
situaties moeten worden voorkomen.
- Productie van innovatief technisch en slim textiel van groot belang zolang dit inhoudt dat
duurzaamheid in de textielketen wordt bevorderd.

2. CIRCULAIRE ECONOMIE IN DE TEXTIELSECTOR VAN DE EU
2.1 Overzicht – volledige waardeketen
- Wij zijn voorstander van het terugwinnen van vezels uit textielafval en ze gebruiken om
nieuwe textielproducten te vervaardigen (fibre-to-fibre), ze gebruiken om andere producten te
vervaardigen (downcycling) moet alleen bevorderd worden als er (nog) geen andere opties
zijn, waarbij tevens lock-in situaties moeten worden voorkomen.
- Wij vinden het belangrijk dat bij het bevorderen van slow fashion niet alleen naar circulaire,
maar ook naar sociale (bv. arbeidsomstandigheden, zoals leefbaar loon en kinderarbeid) en
commerciële (bv. purchasing practices bedrijven) thema’s wordt gekeken. Alleen door op al
deze fronten actie te ondernemen en samen te werken met kledingbedrijven kan effectief
worden gewerkt aan afname consumptie.
- Transparantie is van groot belang voor de aanpak van misstanden in de toeleverings- en
post-consumptieketen, juist ook buiten de EU. Momenteel is er nog te weinig transparantie
om misstanden effectief te bestrijden. We roepen de Commissie daarom op transparantie te
bevorderen, bv. het openbaar registreren van productielocaties via de Open Apparel Registry,
2.2 Grondstoffen
- De afvaldefinitie in de Kaderrichtlijn afvalstoffen vergt verduidelijking, met name voor de
betekenis van ‘zich ontdoen’. Dit probleem speelt in het algemeen. Nederland is voor de
ontwikkelingen van einde-afvalcriteria op Europees niveau, maar is benieuwd naar de
uitwerking hiervan. Voor textiel lijkt de wens op Europese einde-afvalcriteria echter minder
een rol te spelen dan bij bepaalde andere productcategorieën.
2.3 Productieprocessen
- Neem bij verduurzaming van productieprocessen ook (ondersteuning aan) bedrijven en
overheden in productielanden mee.
2.4 Productontwerp
- Bij het verhogen van het gehalte aan natuurlijke vezels bij productontwerp is het belangrijk
dat gekeken wordt naar de milieu-impact van deze natuurlijke vezels.
- Ook bij het verminderen van het gebruik van synthetische vezels en verhogen van het
gebruik van natuurlijke vezels in textielproducten om de milieueffecten van kleding/textiel
afkomstige microplastics aan te pakken zonder daarbij andere milieuproblemen te
veroorzaken is het vanzelfsprekend belangrijk dat er goed gekeken wordt naar de milieuimpact van de natuurlijke vezels.
- Het is belangrijk dat de Commissie ook rekening houdt met de gezondheid van arbeiders en
gemeenschappen nabij de productielocatie bij het onderwerp gevaarlijke stoffen en
milieuproblemen.
2.5 Consumptiegedrag
- Zoals eerder genoemd vinden wij het met name van belang om een onderzoek naar een
verplicht duurzaamheidslabel in te stellen. Een dergelijk verplicht Europees
2

duurzaamheidslabel/etiketteringssysteem (in de vorm van een verkeerslicht of iets
vergelijkbaars met het energielabel) zou de consument direct en eenvoudig inzicht kunnen
geven in de duurzaamheid van de kleding die hij koopt.
- Met betrekking tot het verbeteren van de regels inzake wettelijke en commerciële garanties
en de bewijslast bij de producenten/verkopers leggen plaats van bij de consument, zijn wij
van mening dat dit een goed idee is om slechte kwaliteit van kleding aan te pakken.
Tegelijkertijd zien we dat het massaal gratis uitproberen en retourneren van online gekocht
textiel juist leidt tot veel verkeer en verspilling en daarmee tot minder duurzaam
consumptiegedrag. Om dit aan te pakken zou onderzocht kunnen worden of bijvoorbeeld de
kosten van retourneren bij de consument gelegd kunnen worden.
- Wij zijn een voorstander van circulaire businessmodellen, mits ze daadwerkelijk bijdragen
leveren aan vermindering van de milieudruk en aan het tegengaan van fast fashion.
2.6 Hergebruik en recycling van post-consumertextiel
--- 2.6.1 --- Gebrek aan afzonderlijke inzamelsystemen voor textiel herkennen wij in ieder geval in
Nederland niet als belangrijk obstakel, wel speelt de kwaliteit van de inzameling een rol.
- We hebben ‘Te weinig kennis van de wereldwijde markten voor tweedehandstextiel bij
inzamelaars en sorteerders’ hoog gescoord omdat we de transparantie over wat er met
tweedehands textiel gebeurd in de keten belangrijk vinden.
- Bij het obstakel ‘verzadiging van de wereldmarkten voor tweedehands textiel’ moet de
focus liggen op het stimuleren van hergebruik binnen eigen land / de EU.
- Ook bij het obstakel ‘dalende prijzen op de wereldmarkt voor tweedehandskleding’ moet de
focus liggen op het stimuleren van hergebruik binnen eigen land / de EU.
--- 2.6.2 --- Nederland heeft doelstellingen op nationaal niveau voor hergebruik en recycling, maar we
pleiten voor ambitieuze doelstellingen op Europees niveau.
- In het algemeen vinden wij traceerbaarheid / transparantie van textiel een aandachtspunt,
niet specifiek op het vlak van (het gehalte aan) chemische stoffen.
- De logistieke kosten voor vervoer van afval is naar ons idee geen groot obstakel voor
recycling in vergelijking met de ander genoemde obstakels.
- Er zijn ons tot nu toe geen grote administratieve belemmeringen bekend voor
grensoverschrijdend vervoer binnen EU.

3. WERELDWIJDE NALEVING, ZORGVULDIGHEIDSEISEN EN TRANSPARANTIE
3.1
- Zoals eerder genoemd is het van belang om een onderzoek naar mogelijkheden voor een
verplicht duurzaamheidslabel, in plaats van vrijwillig milieukeurmerkinstrument of
certificering, inclusief sociale duurzaamheid, in te stellen. Nederland roept de Commissie
daartoe op. Een dergelijk Europees duurzaamheidslabel/etiketteringssysteem (in de vorm van
een verkeerslicht of iets vergelijkbaars met het energielabel) zou de consument direct en
eenvoudig inzicht kunnen geven in de duurzaamheid van de kleding die hij koopt.
- Nederland acht publiek-private samenwerking en (vrijwillige) sectorale samenwerking
essentieel om de kledingindustrie verder te verduurzamen. Met name in multistakeholderverband kunnen bedrijven met andere partijen samenwerken aan verduurzaming.
De Duitse Textilbündniss en Fair Wear Foundation zijn hierin toonaangevende initiatieven,
en Nederland kan zeer positieve ervaringen delen uit het textielconvenant.

3

- Aangaande “Wetgeving die ervoor zorgt dat textiel dat in de Europese handel wordt
gebracht, is geproduceerd met inachtneming van minimumnormen voor mensen- en
arbeidsrechten” en “Toezicht op de naleving door bedrijven van de OESO-richtsnoeren
inzake de zorgvuldigheidseisen voor textiel” kijkt NL uit naar het aangekondigde initiatief
inzake een brede EU due diligence verplichting, als onderdeel van het Sustainable Corporate
Governance Initiatief.
- Toezicht op de naleving van de OESO-richtlijnen zou volgens NL besproken moeten
worden in het kader van aangekondigde EU due diligence wetgeving.
- Nederland hecht waarde aan effectieve implementatie en naleving van ambitieuze
duurzaamheidsafspraken in EU-handelsakkoorden. Nederland is tevreden met de versterkte
EU-inzet ten behoeve van duurzame ontwikkeling in de herziening van het EU-handelsbeleid
en verwelkomt dat de Commissie het 15 punten actieplan vervroegd zal herzien. Dit ligt in
het verlengde van de voorstellen in het Frans-Nederlandse non-paper over handel,
duurzaamheid en sociaaleconomische ontwikkeling.
- Zorgen voor een betere handhaving van de hoofdstukken inzake handel en duurzame
ontwikkeling van vrijhandelsovereenkomsten met derde landen”: NL roept daarnaast de
Commissie op om technische en financiële steun te verlenen aan bedrijven en overheden in
productielanden buiten de EU, zodat bedrijven daar kunnen voldoen aan de eisen van de
Europese markt en de overheden betere wetten kunnen formuleren en deze kunnen
handhaven, bv. door capaciteitsbouw arbeidsinspectie.
- “EU-financiering voor externe maatregelen en ontwikkeling inzetten voor projecten op het
gebied van sociale inclusie, milieubewustzijn enz.”: NL roept de Commissie op haar ODAmiddelen ook in te zetten voor sociale en circulaire verduurzaming in productielanden buiten
de EU. Dit kan door de financiering van verduurzamingsprojecten van kledingbedrijven
i.s.m. lokale partijen, NGO’s en/of vakbonden, of door financiële steun te bieden aan
productiebedrijven om te verduurzamen. Het is belangrijk daarbij samenwerking te zoeken
met (multi-stakeholder)initiatieven als Fair Wear Foundation, bestaande programma’s en de
inzet van lidstaten om de financiering zo effectief mogelijk in te zetten. Daarbij kan ook
worden gedacht aan inzet via de Team Europe Initiatives.
- Zoals eerder aangegeven, vergt de afvaldefinitie in de Kaderrichtlijn afvalstoffen
verduidelijking, met name voor de betekenis van ‘zich ontdoen’. Dit probleem speelt in het
algemeen.
3.2
- Het is vanzelfsprekend van belang dat ingevoerde textielmaterialen en –producten aan
wettelijke eisen van de EU voldoen, aanvullend is het van belang dat de EU zorgt voor de
verduurzaming van textielmaterialen en –producten. Dat kan bijvoorbeeld door wettelijke
eisen aan te scherpen en hierop te controleren.
- Voor het gebruik van traceringstechnologieën wijzen wij op de mogelijkheid / het belang
van een product passport voor textielproducten.
3.3
- Wat ons betreft worden sociaal verantwoorde inzameling en verwerking van postconsumertextiel, met aandacht voor elementen verderop in de keten, verplicht (in plaats van
vrijwillig).
- EU-criteria voor het onderscheid tussen gebruikte of tweedehandskleding en textielafval
lijken tot nu toe in mindere mate een rol te spelen in de textielketen (tov einde-afvalcriteria in
andere ketens). Mogelijk zal dit een grotere rol gaan spelen als de recycle industrie opschaalt.

4

Algemeen
Tot slot willen we in het algemeen de volgende punten meegeven die wij van belang achten
voor de EU Textielstrategie. Wij vragen:
Het begrip duurzaamheid moet niet alleen het milieu, maar ook mens en dier
behelzen. De koppeling met sociale thema’s, zoals leefbaar loon en kinderarbeid, van
de textielketen is belangrijk om mee te nemen in de strategie.
De strategie te bezien in het licht van andere relevante ontwikkelingen, zoals
bijvoorbeeld de ontwikkeling van een EU due diligence richtijn als onderdeel van het
aangekondigde Sustainable Corporate Governance initiatief.
Een verplichte, geharmoniseerde Europese uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid (UPV).
Ambitieuze Europese doelstellingen voor hergebruik en recycling.
Ambitieuze producteisen, inclusief een in de tijd oplopend verplicht percentage
gerecycled materiaal.
Minimaliseren en uitfaseren van gevaarlijke stoffen/chemicaliën in textiel zowel voor
de gezondheid van de medewerkers in de keten als wel het milieu.
Publiek-private partnerschappen zijn essentieel om verduurzaming te bewerkstelligen
en de Commissie zou hier een rol in kunnen nemen door bv. Europese Multistakeholder initiatieven te stimuleren.
Het perspectief van productielanden buiten de EU moet nadrukkelijk worden
meegenomen in de strategie en deze landen (bedrijven en overheden) moeten ook
ondersteuning krijgen voor verduurzaming van de textielsector, zowel in de
toeleverings- als post-consumptieketen.
Onderzoek naar een gemeenschappelijk verplicht Europees
duurzaamheidslabel/etiketteringssysteem waarbij de consument tijdens de aankoop
kan zien wat de milieu en sociale impact van het kledingstuk is. Nederland roept de
Commissie hiertoe op. Dit kan in de vorm van een verkeerslicht of iets vergelijkbaars
met het energielabel en eventueel fungeren als de fysieke uiting van het product
passport.
Inzet op het ontwikkelen van recycling technologieën en capaciteit in de Europese
Unie.
Het is van belang om de e-commerce mee te nemen in de strategie. Dit gaat om de
aanpak van gratis bestellen en veelvuldig retourneren (ook om vernietiging te
voorkomen) en het meenemen in producteisen/UPV van textiel dat door internationale
e-commerce ‘ongezien’ de markt op komt.
Europees verbod op verbranding van onverkocht textiel, waarbij direct recyclen van
onverkocht textiel ook als vernietiging wordt beschouwd. In een circulaire economie
mag het nooit zo zijn dat een product de gebruiksfase overslaat.
Textiel als prioriteit bij de introductie van het product passport.
Europese monitoring middels gestandaardiseerde methodiek van textielstromen.

5