Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

36 047

Voorstel van wet van de leden Sneller en
Kathmann tot wijziging van de Kieswet in
verband met de permanente invoering van de
mogelijkheid voor kiezers om gedurende twee
dagen voorafgaand aan de dag van de stemming
vervroegd te stemmen in het stemlokaal (Wet
vervroegd stemmen in het stemlokaal)

Nr. 2

VOORSTEL VAN WET
Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden,
Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is om de
toegankelijkheid van verkiezingen te bevorderen door kiezers de
mogelijkheid te bieden voorafgaand aan de dag van de stemming
vervroegd hun stem uit te brengen in het stemlokaal;
Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State
gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:

ARTIKEL I
De Kieswet, zoals die komt te luiden na inwerkingtreding van het bij
koninklijke boodschap van 10 juni 2020 ingediende voorstel van wet tot
wijziging van de Kieswet in verband met de aanpassing van de procedure
voor de vaststelling van verkiezingsuitslagen alsmede regeling van enkele
andere onderwerpen in die wet, de Waterschapswet, de Mediawet 2008 en
de Mediawet BES (Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen) (35 489), wordt als volgt gewijzigd:
A
Het opschrift van paragraaf 3 van hoofdstuk E komt te luiden:
§ 3. De gemeentelijk stembureaus voor vervroegd stemmen en de
gemeentelijk stembureaus
B
In artikel E 4, tweede lid, onderdeel b, wordt «het gemeentelijk
stembureau,» vervangen door «het gemeentelijk stembureau voor
vervroegd stemmen, gemeentelijk stembureau,».

kst-36047-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 047, nr. 2

1

C
In paragraaf 3 van hoofdstuk E wordt voor artikel E 6 een tweetal
artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel E 5b
1. Burgemeester en wethouders stellen voor elke verkiezing een
gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen in.
2. Artikel E 6, tweede tot en met vierde lid, is van overeenkomstige
toepassing.
Artikel E 5c
1. Burgemeester en wethouders benoemen tijdig voor elke verkiezing
de leden van het gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen en
een voldoend aantal plaatsvervangende leden.
2. Artikel E 4, tweede tot en met vierde lid, is van overeenkomstige
toepassing, met dien verstande dat in het tweede lid in plaats van
onderdeel b wordt gelezen: die lid of plaatsvervangend lid is van het
stembureau, gemeentelijk stembureau, hoofdstembureau of centraal
stembureau voor de desbetreffende verkiezing.
D
In artikel E 7, tweede lid, wordt na «van het stembureau,» ingevoegd
«gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen,».
E
In artikel E 9 wordt «het gemeentelijk stembureau» vervangen door «het
gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen of het gemeentelijk
stembureau».
F
In artikel E 9c, tweede lid, onderdeel b, wordt na «het stembureau,»
ingevoegd «gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen,».
G
Na artikel J 4a wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel J 4b
1. Burgemeester en wethouders wijzen stembureaus aan die, in
afwijking van artikel J 1, eerste lid, al op de eerste of de tweede dag
voorafgaand aan de dag van de stemming zitting houden. Op deze dagen
vangt de stemming aan om zeven uur dertig en duurt tot eenentwintig
uur.
2. Burgemeester en wethouders kunnen in hun gemeente stembureaus
aanwijzen als bedoeld in de artikelen J 1, derde lid, en J 4a die, in
afwijking van artikel J 1, eerste lid, al op de eerste of de tweede dag
voorafgaand aan de dag van de stemming zitting houden.
3. Het minimumaantal aan te wijzen stembureaus, bedoeld in het eerste
lid, wordt bij algemene maatregel van bestuur vastgesteld.
4. Bij het aanwijzen van stemlokalen voor de stembureaus, bedoeld in
het eerste lid, dragen burgemeester en wethouders er zorg voor dat deze
op ten minste zoveel verschillende adressen gelegen zijn als het
minimumaantal, bedoeld in het derde lid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 047, nr. 2

2

5. Het gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen neemt de
stemmen op die zijn uitgebracht bij een stembureau als bedoeld in het
eerste en tweede lid.
H
In artikel J 7a, eerste lid, wordt «de dag voor de stemming» vervangen
door «op de vijfde dag voor de dag van de stemming na zeventien uur».
I
Artikel J 8, derde lid, komt te luiden:
3. Het schriftelijk of het mondeling verzoek dient uiterlijk op de vijfde
dag voor de dag van de stemming om zeventien uur te zijn ontvangen
respectievelijk te zijn gedaan. Deze termijn wordt op de stempas vermeld.
J
Artikel K 3, derde lid, komt te luiden:
3. Het schriftelijk of het mondeling verzoek dient uiterlijk op de vijfde
dag voor de dag van de stemming om zeventien uur te zijn ontvangen
respectievelijk te zijn gedaan. De burgemeester doet van deze termijn op
de dag van de kandidaatstelling mededeling in het gemeenteblad.
K
In artikel L 4 wordt «twee aanwijzingen» vervangen door «een
aanwijzing».
L
In artikel L 7, eerste lid, wordt «vijf dagen voor de stemming»
vervangen door «op de vijfde dag voor de dag van de stemming om
zeventien uur».
M
In hoofdstuk N worden na paragraaf 1 twee paragrafen ingevoegd,
luidende:
§ 1a. Bepalingen betreffende stembureaus voor vervroegd stemmen
Artikel N 12a
Deze paragraaf is van toepassing op een stembureau als bedoeld in
artikel J 4b waarbij vervroegd gestemd kan worden.
Artikel N 12b
1. Na afloop van de stemming verzegelt het stembureau de stembus.
Op de stembus wordt de naam van de gemeente en het nummer van het
stembureau vermeld.
2. Daarna maakt het stembureau proces-verbaal op van de stemming. In
het proces-verbaal worden alle ingebrachte bezwaren vermeld, alsmede
de reactie van het stembureau daarop, evenals de aantallen geldige
stempassen, kiezerspassen en volmachtbewijzen. Artikel N 1, tweede lid,
is van overeenkomstige toepassing.
3. Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden van het
stembureau getekend. Bij ministeriële regeling wordt voor het procesverbaal een model vastgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 047, nr. 2

3

4. Artikel N 2 is van overeenkomstige toepassing. Vervolgens sluit de
voorzitter de zitting.
Artikel N 12c
1. Het stembureau bewaart de sleutel van de verzegelde stembus alsook
het proces-verbaal in een enveloppe, die het eveneens verzegelt. Op deze
enveloppe wordt de naam van de gemeente en het nummer van het
stembureau vermeld.
2. Het stembureau draagt de verzegelde stembus, de enveloppe en de
pakken, bedoeld in artikel N 2, zo spoedig mogelijk over aan de burgemeester. Tot aan die overdracht draagt het stembureau er zorg voor dat de
zegels op de stembus, de enveloppe en de pakken niet worden verbroken.
§ 1b. Bepalingen betreffende gemeentelijk stembureaus voor vervroegd
stemmen
Artikel N 12d
1. Het gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen houdt op de
dag van de stemming een openbare zitting ten behoeve van de opneming
van de stemmen die zijn uitgebracht bij de stembureaus als bedoeld in
artikel J 4b.
2. De artikelen Na 2 tot en met Na 8 zijn van overeenkomstige
toepassing op het gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen,
met dien verstande dat in plaats van «gemeentelijk stembureau» wordt
gelezen «gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen».
Artikel N 12e
1. Het gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen verricht voor
elk stembureau separaat de handelingen met betrekking tot de stemopneming.
2. De burgemeester draagt er zorg voor dat de bescheiden, bedoeld in
artikel N 12c, tijdig worden vervoerd naar de plaats waar de stemopneming zal plaatsvinden en dat de daarop aangebrachte zegels niet
worden verbroken totdat het gemeentelijk stembureau voor vervroegd
stemmen zijn zitting aanvangt.
3. In afwijking van het tweede lid is de burgemeester bevoegd het pak
met de niet gebruikte stembiljetten te openen om uitvoering te geven aan
het bepaalde in artikel J 21.
4. Op de locatie van de stemopneming opent het gemeentelijk
stembureau voor vervroegd stemmen de verzegelde enveloppe met het
proces-verbaal en de verzegelde stembus. Vervolgens voert het gemeentelijk stembureau voor vervoegd stemmen de werkzaamheden uit
overeenkomstig het bepaalde in de artikelen N 5 tot en met N 9 met dien
verstande dat in plaats van «de voorzitter» wordt gelezen «het gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen».
5. Indien centrale stemopneming plaatsvindt als bedoeld in artikel N 1,
stelt het gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen, in afwijking
van het vierde lid, voor iedere lijst de som van het aantal op de kandidaten uitgebrachte stemmen vast.
6. Indien er een telverschil is tussen het aantal tot de stemming
toegelaten kiezers als bedoeld in artikel N 1a, eerste lid en het door het
gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen vastgestelde aantal
uitgebrachte stemmen, opent het gemeentelijk stembureau voor
vervroegd stemmen de pakken, bedoeld in artikel N 2, en stelt de in artikel
N 1a bedoelde aantallen opnieuw vast. In afwijking van artikel N 1a, eerste
lid, tweede zin, is de som van deze aantallen het aantal kiezers dat tot de
stemming is toegelaten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 047, nr. 2

4

7. Het gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen geeft niet
eerder toepassing aan het bepaalde in artikel N 8a, tweede lid, dan na
eenentwintig uur. Tot die tijd is eenieder die ambtshalve kennis kan
nemen van de vastgestelde aantallen stemmen, verplicht tot geheimhouding daarvan. Bij de mededeling van het bepaalde in artikel N 8a,
tweede lid, zijn de voorzitter en ten minste drie andere leden van het
gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen aanwezig.
Artikel N 12f
1. Nadat de werkzaamheden op grond van artikel N 12e zijn beëindigd,
maakt het gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen onmiddellijk proces-verbaal op van de stemopneming. Alle ingebrachte
bezwaren, alsmede de reactie daarop van het gemeentelijk stembureau
voor vervroegd stemmen, worden in het proces-verbaal vermeld.
2. Het proces-verbaal wordt door alle aanwezige leden van het
gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen getekend.
3. Bij ministeriële regeling wordt voor het proces-verbaal een model
vastgesteld. In het proces-verbaal is de verkiezingsuitslag voor ieder
stembureau herleidbaar.
Artikel N 12g
1. Het gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen doet voor elk
stembureau de pakken, bedoeld in de artikelen N 2 en N 9, in een
transportbox, na zich ervan overtuigd te hebben dat de transportbox leeg
is. Elke transportbox wordt voorzien van de naam van de gemeente, het
nummer van het stembureau en een aanduiding van de verkiezing.
Daarna wordt de transportbox op slot gedaan en verzegeld.
2. Het gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen bewaart voor
elk stembureau in een enveloppe de sleutel van de transportbox en het
proces-verbaal, bedoeld in artikel N 12b, tweede lid. Op deze enveloppe
wordt de naam van de gemeente, het nummer van het stembureau en een
aanduiding van de verkiezing vermeld. Daarnaast bewaart het gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen in een separate enveloppe het
proces-verbaal, bedoeld in artikel N 12f. Op de separate enveloppe wordt
de naam van de gemeente en een aanduiding van de verkiezing vermeld.
Alle enveloppen worden verzegeld.
3. Het gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen draagt de
transportboxen en de in het tweede lid genoemde enveloppen zo spoedig
mogelijk over aan de burgemeester. Tot aan die overdracht draagt het
gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen er zorg voor dat de
zegels op de transportboxen en de enveloppen niet worden verbroken.
4. De burgemeester draagt er zorg voor dat de aan hem overgedragen
transportboxen en enveloppen tijdig worden overgedragen aan het
gemeentelijk stembureau.
Artikel N 12h
Voor de artikelen N 12a tot en met N 12g kunnen bij algemene
maatregel van bestuur nadere regels worden gesteld over de transportbox, de niet gebruikte stembiljetten, het vervoer en de opslag van de
stembescheiden, het proces-verbaal van het gemeentelijk stembureau
voor vervroegd stemmen alsmede de overdracht van de transportbox en
de enveloppe.
N
Na artikel Na 1 wordt een artikel ingevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 047, nr. 2

5

Artikel Na 1a
Voor de toepassing van dit hoofdstuk en de daarop berustende
bepalingen wordt onder een stembureau als bedoeld in artikel E 4 mede
verstaan een gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen.
O
In artikel O 10, eerste lid, wordt na «Indien het hoofdstembureau
processen-verbaal van» ingevoegd «gemeentelijk stembureaus voor
vervroegd stemmen of».
P
In artikel P 1b, eerste lid, wordt na «in het proces-verbaal van een»
ingevoegd «gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen,».
Q
In artikel P 1d, tweede lid, wordt na «processen-verbaal» ingevoegd
«van het binnen die gemeente gelegen gemeentelijk stembureau voor
vervroegd stemmen en».
R
Artikel P 1e wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt na «ten aanzien van» ingevoegd «het gemeentelijk stembureau voor vervroegd stemmen of».
2. In het vierde lid wordt na «indien van toepassing,» ingevoegd «het
proces-verbaal van het gemeentelijk stembureau voor vervroegd
stemmen en».
S
In artikel P 21, eerste lid, wordt na «uit een of meer» ingevoegd
«gemeentelijk stembureaus voor vervroegd stemmen,».
T
Artikel P 24, tweede lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. In onderdeel d wordt «stembureaus» vervangen door «gemeentelijk
stembureaus voor vervroegd stemmen» en vervalt «en».
2. Onder verlettering van onderdeel e tot f wordt een onderdeel
ingevoegd, luidende:
e. de processen-verbaal van de stembureaus; en
U
In artikel V 4a, eerste lid, wordt na «uit een of meer» ingevoegd
«gemeentelijk stembureaus voor vervroegd stemmen,».
V
In artikel V 4b, tweede lid, wordt na «de processen-verbaal van de»
ingevoegd «gemeentelijk stembureaus voor vervroegd stemmen of de».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 047, nr. 2

6

W
In artikel Ya 11, tweede lid, wordt na «de processen-verbaal van de»
ingevoegd «gemeentelijk stembureaus voor vervroegd stemmen of de».

ARTIKEL II
Indien toepassing is gegeven aan artikel VIIIA zoals voorzien in het bij
koninklijke boodschap van 10 juni 2020 ingediende voorstel van wet tot
wijziging van de Kieswet in verband met de aanpassing van de procedure
voor de vaststelling van verkiezingsuitslagen alsmede regeling van enkele
andere onderwerpen in die wet, de Waterschapswet, de Mediawet 2008 en
de Mediawet BES (Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen) (35 489), brengt Onze Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties voor de plaatsing van deze wet in het Staatsblad de in
deze wet voorkomende aanhalingen van artikelen, paragrafen, hoofdstukken en titels met de nieuwe nummering in overeenstemming.

ARTIKEL III
Deze wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan
verschillend kan worden vastgesteld.

ARTIKEL IV
Deze wet wordt aangehaald als: Wet vervroegd stemmen in het
stemlokaal.

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en
dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks
aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 047, nr. 2

7