4
Vragenuur: Vragen Van den Hul
Vragen van het lid Van den Hul aan de minister van Buitenlandse Zaken over het niet langer door de Verenigde Staten
verstrekken van visa aan ongehuwde lhbti's onder nietAmerikaanse diplomaten en VN-medewerkers.
De voorzitter:
Dan gaan we nu naar de vraag van mevrouw Van den Hul
aan de minister van Buitenlandse Zaken — ook welkom
trouwens — over het niet langer door de Verenigde Staten
verstrekken van visa aan ongehuwde lhbti's onder nietAmerikaanse diplomaten en VN-medewerkers. Mevrouw
Van den Hul, namens de PvdA.

Mevrouw Van den Hul (PvdA):
Dank u wel, voorzitter. Liefde is liefde, wie je ook bent.
Daarom vierden we afgelopen weekend met ruim duizend
anderen de Pride in Rotterdam. Maar wereldwijd staat de
vrijheid om te houden van wie je wilt steeds meer onder
druk. Gisteren heeft de wereldwijde lhbt-gemeenschap voor
de zoveelste keer een klap gekregen, dit keer uit het Amerika
van president Trump. Met directe ingang worden ongehuwde partners van het gelijke geslacht gedwongen om te
trouwen. Doen ze dat niet binnen drie maanden, dan wordt
hun visum zelfs ingetrokken.
Sterker nog, Amerika weigert sinds gisteren al nieuwe
visumaanvragen voor ongehuwde partners van hetzelfde
geslacht van diplomaten. Dat is een kwalijke zaak, niet alleen
omdat je niemand mag dwingen om te trouwen, maar
vooral omdat je als homoman of als lesbische vrouw slechts
in 25 landen ter wereld überhaupt mag trouwen. Veel
diplomaten en hun partners, waaronder ook Nederlanders,
leven daarom sinds gisteren in enorme onzekerheid. Is de
minister het met ons eens dat dit dwars indruist tegen de
mensenrechten, waar Nederland voor staat, en onze strijd
voor lhbt-emancipatie wereldwijd? Is de minister van plan
om hier in EU-verband op te reageren en daarbij zijn
afkeuring uit te spreken over deze mensonterende maatregel?
De voorzitter:
Dan is nu het woord aan de minister.

Minister Blok:
Dank u wel, voorzitter. "Liefde is liefde", zegt mevrouw Van
den Hul. Daar ben ik het mee eens. Dat is ook het Nederlandse beleid als het gaat om het toelaten van buitenlandse
diplomaten. Nederland loopt inderdaad voorop als het gaat
om de rechten van lhbt'ers. Dat blijkt uit het feit dat wij in
Nederland diplomaten toelaten van gelijk geslacht, of overigens ook van verschillend geslacht, ook op basis van een
samenlevingsverklaring. Daarnaast zetten wij ons, bijvoorbeeld afgelopen week tijdens de Algemene Vergadering
van de Verenigde Naties, ook in het openbaar nadrukkelijk
in voor de rechten van lhbt'ers. Dat is niet over de hele
wereld zo. Het Weense Verdrag bepaalt dat landen zelf de

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van den Hul

regels kunnen stellen voor de toelating van diplomaten en
daarbij ook een eis kunnen stellen van gehuwd zijn. Die eis
stelt Nederland niet maar komt buiten Nederland veel voor.
De Verenigde Staten hebben deze eis nu ook net aangekondigd, met als motivering dat ze die eis net ook voor hun
eigen diplomaten hebben ingevoerd en dat ze de regels
voor hun eigen uitgaande diplomaten en inkomende
diplomaten willen gelijktrekken. De Nederlandse vertegenwoordiging heeft samen met andere Europese vertegenwoordigers een toelichting daarop gevraagd. Er is daarbij
ook gevraagd om de positie van mensen die daar nu al zijn
en niet aan de eis voldoen, te respecteren. Ons beeld is dat
dat ook zal gebeuren. Het strookt eigenlijk niet met het
Weens Verdrag om te vragen om ook niet-gehuwden toe
te laten. Dat zou bijvoorbeeld ook in een aantal Europese
landen tot problemen leiden, want de eis van gehuwd zijn
komt ook in andere Europese landen voor. Daar stuiten we
dus op de grenzen van de Europese eensgezindheid en van
het Weens Verdrag.
Mevrouw Van den Hul (PvdA):
Heterostellen kunnen overal ter wereld trouwen, maar
homostellen en lesbische stellen niet. Daarmee druist deze
maatregel wel degelijk in tegen hun rechten. Van een
minister die mensenrechten hoog in het vaandel zegt te
hebben, verwacht ik eerlijk gezegd toch een daadkrachtiger
optreden. Vandaar ook mijn vervolgvraag: weten wij überhaupt hoeveel Nederlandse diplomaten en hun partners
door deze maatregel worden getroffen? Kan de minister
hun en aankomende diplomaten en hun partners garanderen dat Nederland niet gaat zwichten voor deze maatregel?
Want ik blijf erbij: liefde is liefde, ook in het Amerika van
Trump.
Minister Blok:
Ik gaf aan dat wij voor bestaande gevallen om een overgangsmaatregel hebben gevraagd. We hebben dat samen
met andere Europese landen gedaan. Ons beeld is dat daar
ruimte voor zal zijn. Als je die eis voor de toekomst zou
stellen, zou dat betekenen dat Nederland voor een heel
aantal landen een wijziging van het Weens Verdrag zou
moeten vragen, want niet alleen de Verenigde Staten, maar
ook een aantal Europese landen stellen de eis van gehuwd
zijn. Dat lijkt mij dus eigenlijk niet zo'n reële optie.
Mevrouw Van den Hul (PvdA):
Ik blijf erbij dat het niet moet uitmaken van wie je houdt en
wat je burgerlijke staat is om je werk als diplomaat namens
Nederland te kunnen uitvoeren. Ik hoop dat de minister dit
gesprek blijft voeren in Europees verband en dat hij ook de
mogelijkheden gaat onderzoeken om daarbij steun van
andere Europese landen te krijgen, want iedereen moet er
zeker van zijn dat hij zichzelf kan zijn, ook en juist in de
diplomatieke dienst.
Minister Blok:
Ik doe graag de toezegging dat ik het gesprek blijf voeren.
Zoals gezegd heb ik vorige week tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties ook uitgebreid het woord
hierover gevoerd. Zou je een wereldwijde wijziging willen
realiseren — dat is wat we zouden willen — dan zal je
inderdaad een hele brede coalitie moeten zien te vormen.

2 oktober 2018
TK 7

7-4-1

De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Van den Hul. Volgens mij was
mevrouw Geluk-Poortvliet het eerste. Zij spreekt namens
het CDA.
Mevrouw Geluk-Poortvliet (CDA):
Het CDA heeft diversiteit en gelijkwaardigheid hoog in het
vaandel staan. Ik heb van de minister nu niet gehoord dat
hij dat breed wil uitmeten en dat hij daar ook stelling in wil
nemen. Hij heeft wel gezegd dat hij op diplomatieke wijze
zal proberen of hij mensen op één lijn kan krijgen, maar ik
zou toch een hardere uitspraak van hem willen horen. Ik
zou van hem willen horen dat hij daar specifiek voor
opkomt.
Minister Blok:
Ik heb zojuist aangegeven dat ik tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties — eerlijk gezegd, een
groter wereldtoneel is er niet — hier uitgebreid het woord
over heb gevoerd.
De heer Krol (50PLUS):
Wat waren we trots op 1 april 2001, het moment dat
Nederland, na een strijd van 30 jaar, het eerste land ter
wereld was waar het huwelijk werd opengesteld voor
iedereen. En nu, zoveel jaren verder, zie je dat er weer op
wordt afgedongen. Ook toen al zeiden heel veel mensen:
maak je niet te veel illusies; de rest van de wereld gaat
Nederland niet volgen. Inmiddels hebben 24 landen het
voorbeeld van Nederland gevolgd. En dan zie ik hier een
minister die toch niet echt begeesterd klinkt. Ik zou aan hem
willen vragen: zou u nou niet eens willen meedenken hoe
we al die mensen in al die landen waar mensen nog niet
met elkaar kunnen trouwen als ze van hetzelfde geslacht
zijn, kunnen helpen?
De voorzitter:
De minister.
De heer Krol (50PLUS):
Dat zou u bijvoorbeeld kunnen doen ...
De voorzitter:
De minister.

De heer Krol (50PLUS):
Ik maak me ook echt heel erg kwaad, mevrouw de voorzitter.
Ik heb hier 30 jaar voor gestreden!
De voorzitter:
Ja, dat kan ik me voorstellen, maar u heeft echt 30 seconden. De minister.
Minister Blok:
Ik ben erg trots op het homohuwelijk. Ik heb er overigens
ook zelf voor gestemd als Kamerlid.
De heer Krol (50PLUS):
Het héét niet eens homohuwelijk!
De voorzitter:
Nee, meneer Krol!
Minister Blok:
De kwestie in de Verenigde Staten gaat niet over de situatie
van gehuwden, juist niet. Het gaat over de situatie van
samenwonen. In de situatie dat diplomaten naar Nederland
komen en er sprake is van gelijk geslacht of verschillend
geslacht, is er de mogelijkheid om in Nederland dat
samenlevingscontract aan te gaan. Ik heb natuurlijk geen
rechtsmacht over andere landen.
Mevrouw Özütok (GroenLinks):
Ook voor mijn fractie is het heel belangrijk dat deze minister
een actieve houding aanneemt. Het is een fundamentele
ongelijke behandeling van onze diplomaten op basis van
hun seksuele voorkeur, en dan wel door een van onze
belangrijkste bondgenoten. De concrete vraag aan de
minister is of hij bereid is om zijn Amerikaanse ambtsgenoot
hierop aan te spreken en te bepleiten dat deze maatregel
wordt teruggedraaid.
Minister Blok:
Ik heb aangegeven dat de eis van gehuwd zijn niet een
specifiek Amerikaanse eis is en dat die op veel plaatsen in
de wereld wordt gesteld, ook in andere Europese landen,
en dat dit in lijn is met het Weense Verdrag. Het is een keuze
die Nederland niet maakt — ik vind het ook heel goed dat
Nederland die keuze niet maakt — maar andere landen
hebben het recht om die keuze te maken.

De heer Krol (50PLUS):
... door huwelijken hier in Nederland te sluiten ...
De voorzitter:
Meneer Krol!
De heer Krol (50PLUS):
... voor die diplomaten die dat in eigen land niet kunnen.
De voorzitter:
U bent helemaal op dreef, zie ik.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van den Hul

De heer Sjoerdsma (D66):
Volgens mij is de kern van wat de Kamer vandaag van links
tot rechts naar voren brengt, dat dit een grote stap terug is
in de strijd voor lhbti-rechten. Er wordt gevraagd — volgens
mij is die vraag duidelijk door meerdere mensen gesteld
— of de minister bereid is om te vragen aan de Verenigde
Staten om deze stap terug te nemen. Ik ben heel goed
bekend met het Weense Verdrag, maar de Verenigde Staten
hadden hiervoor een heel ander beleid, namelijk dat het
mocht. Dus laten we teruggaan naar dat beleid. Laten we
de Amerikanen vragen om dat beleid weer in te voeren.

2 oktober 2018
TK 7

7-4-2

Minister Blok:
Mijn punt blijft — de heer Sjoerdsma kent het Weense
Verdrag — dat het Weense Verdrag landen toestaat om
dergelijke eisen te stellen, dat de Verenigde Staten niet het
enige land zijn dat dit doet, maar dat ook Europese landen
dat doen. Tegen die achtergrond is het niet logisch om aan
een land dat het Weense Verdrag op deze manier invult,
die eis te stellen, wetend dat er een heleboel andere landen
zijn die het ook zo invullen.
De voorzitter:
Dank u wel.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Van den Hul

2 oktober 2018
TK 7

7-4-3