Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

33 962

Regels over het beschermen en benutten van de
fysieke leefomgeving (Omgevingswet)

Nr. 34

AMENDEMENT VAN DE LEDEN DIK-FABER EN VAN VELDHOVEN
Ontvangen 1 juni 2015
De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:
Artikel 5.46 wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
2. Er worden drie leden toegevoegd, luidende:
2. Op verzoek van degene die de mogelijke oplossing, bedoeld in artikel
5.45, derde lid, heeft voorgedragen, vraagt het bevoegd gezag advies aan
de Commissie voor de milieueffectrapportage. Het bevoegd gezag kan
ook ambtshalve de Commissie voor de milieueffectrapportage verzoeken
te adviseren.
3. Het bevoegd gezag beslist of de voorgedragen mogelijke oplossingen
redelijkerwijs in beschouwing moeten worden genomen.
4. Als een voorgedragen oplossing geheel of gedeeltelijk in
beschouwing wordt genomen, ondersteunt het bevoegd gezag, binnen
een door hem te stellen termijn, degene die de oplossing heeft voorgedragen bij het vergaren van de nodige kennis en inzichten voor de verdere
uitwerking van de oplossing. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen
regels worden gesteld over de verdere uitwerking van de oplossing en de
ondersteuning daarbij.
Toelichting
Met dit amendement wordt de maatschappelijke participatie bij
projectbesluiten versterkt waarbij wordt aangesloten bij enkele
bepalingen uit de Code Maatschappelijke Participatie. Dit interactieve
proces is voor een belangrijk deel niet op wetsniveau te regelen en vraagt
vooral een bestuurscultuur die open staat voor maatschappelijke
initiatieven. Wel stimuleert dit amendement dat voorgedragen redelijke
oplossingen dezelfde aandacht krijgen als oplossingen die zijn voorgesteld door het bevoegd gezag. Dit wordt geregeld door de mogelijkheid
van onafhankelijk advies door de Commissie voor de milieueffectrapportage en door een wettelijk recht op ondersteuning bij onderzoek en

kst-33962-34
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 962, nr. 34

1

verdere uitwerking van het alternatief. De wijze waarop deze ondersteuning plaatsvindt, wordt in dit amendement niet verder ingevuld
omdat dit veelal maatwerk zal zijn. Wel wordt geregeld dat hierover bij
algemene maatregel van bestuur nadere regels kunnen worden gesteld.
De bedoelde ondersteuning kan blijkens de Code Maatschappelijke
Participatie bestaan uit kennis, informatie, netwerk of een financiële
bijdrage voor onderzoek of verdere ontwikkeling.
Voor projectbesluiten wordt allereerst in het nieuw voorgestelde artikel
5.46, derde lid, vastgelegd dat tijdens de verkenningsfase maatschappelijke oplossingen moeten worden beoordeeld op de vraag of ze redelijkerwijs in beschouwing dienen te worden genomen. De term «redelijkerwijs» is de juridische vertaling van het criterium «kansrijkheid» in de
Code Maatschappelijke Participatie. Met deze term kan naar analogie
gebruik worden gemaakt van de bestaande jurisprudentie inzake
«redelijkerwijs in beschouwing te nemen alternatieven» in de zin van de
m.e.r.-regelgeving. Uit deze jurisprudentie volgt dat alternatieven alleen
redelijkerwijs in beschouwing moeten worden genomen, als hiermee het
doel van het project kan worden gehaald en ze geen exorbitante kosten
met zich brengen.1
Het voorgestelde artikel 5.46 regelt reeds dat de benodigde kennis en
inzichten moeten worden vergaard over de mogelijke oplossingen. Op
grond van artikel 3:46 Awb dient bij het besluit gemotiveerd te worden
welke extern voorgedragen oplossingen in beschouwing dienen te
worden genomen. Het besluit dient echter wel bekend te worden
gemaakt. Op de bekendmaking is artikel 3:41 Awb van toepassing. Dat wil
zeggen dat de bekendmaking geschiedt door toezending of uitreiking aan
belanghebbenden, onder wie begrepen de aanvrager, of, indien dit niet
mogelijk is, op andere geschikte wijze.
Met het voorgestelde artikel 5.46, tweede lid, wordt verder geregeld dat
op verzoek van degene die de oplossing voordraagt of op verzoek van het
bevoegd gezag door de Commissie voor de milieueffectrapportage een
advies kan worden uitgebracht over de redelijkheid van genoemde
maatschappelijke initiatieven. Voor degene die de oplossing voordraagt
sluit dit aan bij de bepaling in de Code Maatschappelijke Participatie
waarin wordt gesteld dat initiatiefnemers het bevoegd gezag mogen
vragen onafhankelijke experts te laten adviseren over de haalbaarheid.
Hierbij zal de Commissie gebruik maken van de criteria zoals die reeds
worden gehanteerd bij het beoordelen van de vraag of in een MER die
alternatieven zijn opgenomen die redelijkerwijs in beschouwing dienen te
worden genomen. Door deze adviesmogelijkheid wordt voorkomen dat de
beoordeling uitsluitend geschiedt door het bevoegd gezag, dat een belang
heeft bij de eigen voorkeursvariant.
Tegen besluiten die het bevoegd gezag neemt op grond van de
voorgestelde nieuwe leden van artikel 5.46, staat geen bezwaar en beroep
open. Uitsluiting van bezwaar en beroep zal nog worden geregeld via
aanpassing van bijlage 2 van de Algemene wet bestuursrecht. De
aanpassing van deze bijlage wordt meegenomen in het wetsvoorstel
Invoeringswet Omgevingswet.
1

Zie ten aanzien van het doelbereik bijvoorbeeld ABRvS 8 februari 2012, nr. 201100875/1/R2
(Windpark Noord-Oostpolder), ABRvS 26 februari 2014, nr. 201307139/1/R6 (Inpassingsplan
N279 Noord) en ABRvS 13 maart 2013, nr. 201208110/1/R3 (Randweg Zundert). Zie ten aanzien
van de kosten bijvoorbeeld ABRvS 13 oktober 2010, nr. 201001255/1/m2 (Zandmaas/Maasroute)
en ABRvS 19 januari 2011, nr. 201006773/1/R2 (Rondweg N348 Zutphen-Eefde). Zie bijvoorbeeld ook ABRvS 23 juli 2007, nr. 201400906/1/R6 (Inpassingsplan «N345 rondweg Voorst»),
waaruit blijkt dat het advies van de Commissie m.e.r. bijdraagt bij aan een zorgvuldige
onderbouwing van het afvallen van mogelijke oplossingsrichtingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 962, nr. 34

2

De Code Maatschappelijke Participatie beoogt dat initiatiefnemers ook
bij de verdere uitwerking van hun initiatief een rol kunnen hebben. Het
vierde lid regelt daarom de betrokkenheid van degenen die een oplossing
hebben voorgedragen bij verdere uitwerking en de rol van het bevoegd
gezag daarbij. In dit lid wordt bewust gesproken over het geheel of
gedeeltelijk in beschouwing nemen van oplossingen. Op grond van het
criterium «redelijkerwijs» mag van het bevoegd gezag worden gevraagd
om oplossingen niet alleen als geheel te beoordelen, maar zo nodig ook
op onderdelen. Het is goed mogelijk dat onderdelen van voorgedragen
oplossingen redelijk zijn, maar andere onderdelen niet. Dit betekent ook
dat degenen wiens voorstellen op grond van een eerste voorlopige
beoordeling geheel of gedeeltelijk als redelijke alternatieven zijn
beschouwd door het bevoegd gezag in de gelegenheid moeten worden
gesteld om hun voorstellen verder uit te werken. Het uitwerken en
onderzoeken van een maatschappelijk initiatief vindt altijd plaats in
samenwerking met degene die de oplossing heeft voorgedragen. Deze
uitwerking kan door het bevoegd gezag worden gedaan maar de
formulering van het vierde lid geeft aan dat de initiatiefnemer er ook voor
kan kiezen om zelf het alternatief binnen een door het bevoegd gezag te
stellen termijn zo ver uit te werken dat door het bevoegd gezag een
onderbouwde voorkeursbeslissing kan worden genomen.
Dik-Faber
Van Veldhoven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 962, nr. 34

3