Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3692

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 mei 2023
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij 8 fiches die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissie
voorstellen (BNC).
Fiche: Herziening EU farmaceutische wetgeving (Kamerstuk 36 365, nr. 2)
Fiche: Verordening en richtlijnen wijziging Europees crisisraamwerk voor
banken (CMDI review) (Kamerstuk 22 112, nr. 3691)
Fiche: Wijziging Verordening Europees kader voor cyberbeveiligingscertificering (Cyber Security Act)
Fiche: Verordeningen aanvullende beschermingscertificaten (ABC’s)
(Kamerstuk 22 112, nr. 3693)
Fiche: Mededeling Cybersecurity Skills Academie (Kamerstuk 22 112,
nr. 3694)
Fiche: Cybersolidariteitsverordening (Kamerstuk 22 112, nr. 3695)
Fiche: Raadsaanbeveling uitbreiding EU-maatregelen resistentie tegen
antimicrobiële stoffen (Kamerstuk 22 112, nr. 3696)
Fiche: Raadsaanbevelingen digitaal onderwijs en digitale vaardigheden
(Kamerstuk 22 112, nr. 3697)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

kst-22112-3692
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3692

1

Fiche: Wijziging Verordening Europees kader voor cyberbeveiligingscertificering (Cyber Security Act)
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the
Council amending Regulation (EU) 2019/881 as regards managed
security services
b) Datum ontvangst Commissiedocument
18 april 2023
c) Nr. Commissiedocument
COM(2023) 208
d) EUR-Lex
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=COM%3A2023%
3A0208%3AFIN
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Raad voor Regelgevingstoetsing
Niet opgesteld
f) Behandelingstraject Raad
Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie (Telecomraad)
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
h) Rechtsbasis
Artikel 114 Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie
(VWEU)
i) Besluitvormingsprocedure Raad
Gekwalificeerde meerderheid
j) Rol Europees Parlement
Medebeslissing
2. Essentie voorstel
a) Inhoud voorstel
Op 18 april 2023 heeft de Europese Commissie (hierna: de Commissie)
een pakket gepubliceerd met daarin een tweetal wetgevende voorstellen
en een mededeling op het gebied van cybersecurity. Over de voorstellen
voor een Cybersolidariteitsverordening1 en een mededeling over de
academie voor cybersecurityvaardigheden2 wordt uw Kamer gelijktijdig
middels aparte BNC-fiches geïnformeerd. In dit BNC-fiche wordt een
appreciatie gegeven van het voorstel betreft een wijziging op de Cyberbeveiligingsverordening3 (Cybersecurity Act, hierna: CSA). Met het voorstel
wordt het toepassingsgebied van het Europese cyberbeveiligingscertificeringskader verbreed met «beheerde beveiligingsdiensten», op het al reeds
bestaande toepassingsgebied van ICT-producten, ICT-diensten en
ICT-processen.

1

COM(2023) 209.
COM(2023) 207.
3
Verordening (EU) 2019/881 van het Europees Parlement en de Raad van 17 april 2019 inzake
Enisa (het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging), en inzake de certificering
van de cyberbeveiliging van informatie- en communicatietechnologie en tot intrekking van
Verordening (EU) nr. 526/2013 (de cyberbeveiligingsverordening) (PbEU 2019, L151); Het
hoofddoel van de CSA is een geharmoniseerd certificeringsstelsel, teneinde een adequaat
niveau van cyberbeveiliging tegen cyberdreigingen binnen de EU te waarborgen. De CSA stelt
fabrikanten en dienstverleners in staat om in de hele EU wederzijdse erkende certificaten te
gebruiken.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3692

2

De wijziging ziet op het realiseren van toekomstige vaststelling van
Europese cyberbeveiligingscertificeringsregelingen voor beheerde
beveiligingsdiensten. Dit zijn specifieke diensten die worden verleend
door aanbieders van cyberbeveiligingsdiensten. Het gaat hierbij om
respons op incidenten, penetratietests4 en beveiligingsaudits en
-consultancy, om bedrijven en andere organisaties te helpen cyberincidenten te voorkomen, op te sporen, erop te reageren en/of te boven te
komen.
Met de voorgestelde wijziging komt de Commissie tegemoet aan de
oproep in de Raadsconclusies uit mei 20225 om de cyberweerbaarheid
van de EU te versterken. Het doel van het voorstel is om de kwaliteit van
geleverde beheerde beveiligingsdiensten te verbeteren en hun vergelijkbaarheid te vergroten door Europese cyberbeveiliging certificeringschema’s op te stellen.
De Commissie stelt een definitie van beheerde beveiligingsdiensten voor,
waarbij aangesloten wordt bij de definitie van aanbieders van beheerde
beveiligingsdiensten onder de herziene Europese richtlijn inzake beveiliging van netwerk- en informatiesysteem6 (NIB-2-richtlijn).
Daarnaast voegt de Commissie doelstellingen toe voor beheerde
beveiligingsdiensten waarin organisatorische componenten zijn
opgenomen die medebepalend zijn voor certificering. Overige wijzigingen
zijn van technische aard en zijn bedoeld om bestaande relevante
bepalingen, die momenteel gelden voor ICT-producten, -diensten en
-processen, ook voor beheerde beveiligingsdiensten te laten gelden.
De wijziging in de CSA creëert de bevoegdheid voor de Commissie om
certificeringsregelingen voor beheerde beveiligingsdiensten vast te stellen
en heeft feitelijk pas effect als dergelijke certificeringsregelingen zijn
vastgesteld in een later stadium.
De Commissie stelt dat EU-certificering een doeltreffend middel is om
vertrouwen op te bouwen in de kwaliteit van die diensten en zo de
opkomst van een betrouwbare Europese cyberbeveiligingsdienstensector
te vergemakkelijken en bijdraagt aan het voorkomen van versnippering
van de interne markt. Er zijn namelijk diverse lidstaten die zijn begonnen
met de adaptatie van nationale certificeringsregelingen. De wijziging
beoogt de werking van de interne markt te verbeteren en fragmentatie te
voorkomen.
De voorgestelde Cybersolidariteitsverordening voorziet in een procedure
voor het selecteren van aanbieders om een cyberbeveiligingsreserve op
EU-niveau te vormen7, waarbij onder meer rekening moet worden
gehouden met het feit of die aanbieders een Europese of nationale
cyberbeveiligingscertificering hebben verkregen. Toekomstige certificeringsregelingen voor beheerde beveiligingsdiensten zullen dus een
4

Een penetratietest of pentest is een toets van een of meer computersystemen op kwetsbaarheden, waarbij deze kwetsbaarheden ook werkelijk gebruikt worden om in deze systemen in te
breken.
5
EU 9364/22; Council conclusions on the development of the European Union’s cyber posture.
6
Richtlijn (EU) 2022/2555 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2022
betreffende maatregelen voor een hoog gezamenlijk niveau van cyberbeveiliging in de Unie,
tot wijziging van Verordening (EU) nr. 910/2014 en Richtlijn (EU) 2018/1972 en tot intrekking van
Richtlijn (EU) 2016/1148 (PbEU 2022, L333).
7
Deze reserve moet bestaan uit betrouwbare aanbieders die diensten voor de respons op
incidenten leveren en waarmee vooraf een contract wordt gesloten zodat zij op verzoek van
lidstaten, instellingen, organen en agentschappen van de Unie meteen kunnen ingrijpen bij een
significant of grootschalig cyberbeveiligings-incident.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3692

3

belangrijke rol spelen bij de uitvoering van de Cybersolidariteitsverordening.
b) Impact assessment Commissie
Er is geen impact assessment opgesteld.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Het Rijksbrede beleid voor cybersecurity is vastgelegd in de Nederlandse
Cybersecurity Strategie8 (NLCS). Het doel van de NLCS is om Nederland
digitaal veilig te maken door de digitale weerbaarheid te verhogen en
dreigingen tegen te gaan. Het kabinet zet in op het versterken en
transformeren van het digitale ecosysteem waarbij één organisatie of één
individu niet langer de zwakste schakel kan zijn. Dat vergt een systeemtransformatie die in de vier pijlers van de NLCS wordt uitgelicht. De pijlers
zijn I) Digitale weerbaarheid van de overheid, bedrijven en maatschappelijke organisaties; II) Veilige en innovatieve digitale producten en diensten,
III) Tegengaan van digitale dreigingen van staten en criminelen, en IV)
Cybersecurity-arbeidsmarkt, onderwijs, en de digitale weerbaarheid van
burgers. Dit vergt de inzet van een uitgebalanceerd samenspel aan
instrumenten: van intensievere publiek-private samenwerking tot nieuwe
(Europese) wetgeving, met als doel een ecosysteem te creëren waarbij
burgers, organisaties en (kleine) bedrijven in beginsel veilige producten
en diensten kunnen afnemen. Eén van de doelstellingen uit pijler II van de
NLCS is het veiliger maken van ICT-producten en diensten. Het ontwikkelen en implementeren van Europese cybersecuritycertificering onder de
CSA is één van de maatregelen onder deze doelstelling.
In het kader van de Europese digitale ééngemaakte markt, de competitieve wereldeconomie, het streven naar een gelijk speelveld en veilige
ICT-producten en -diensten zet het kabinet waar mogelijk in op het
ontwikkelen van Europese wet- en regelgeving. Gezien het inherent
grensoverschrijdende karakter van cybersecurity en digitale dreigingen
staat Europese en internationale samenwerking in de Nederlandse aanpak
centraal.
Gegeven het feit dat hackers steeds vaker geavanceerde methoden
gebruiken om toegang te krijgen tot netwerken en gegevens en groeiende
vraag vanuit de markt om hier iets tegen te doen, heeft Nederland in 2021
in samenwerking met verzekeraars, politie, VNO-NCW en MKB-Nederland
met CCV als beheerder een nationaal certificeringsregeling voor penetratietesten geïntroduceerd. Dit Europees voorstel dat het toepassingsgebied
van de CSA verbreedt met beheerde beveiligingsdiensten biedt voor
Nederland een kans om de Nederlandse certificering penetratietesten op
Europees niveau in te brengen als een volwaardig en volwassen cyberbeveiligingscertificeringsregeling dat als input kan dienen voor Europees
stelsel.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Het kabinet staat positief tegenover het voorstel, maar heeft ook een
aandachtspunt. Het voorstel sluit aan bij de kabinetsinzet op het gebied
van de digitale interne markt en het bevorderen van de in de hele EU
wederzijds erkende certificaten.

8

Kamerstuk 26 643, nr. 925.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3692

4

Het is de verwachting van het kabinet dat het voorstel kan bijdragen aan
het versterken van het vertrouwen van burgers en bedrijven in de
veiligheid van producten en de kwaliteit van aangeboden diensten omdat
de schaalvergroting die optreedt door ontwikkeling van Europees
geharmoniseerde certificeringsschema’s certificering op EU-niveau
efficiënter en goedkoper kan maken. Een dergelijke samenhangende
EU-brede benadering van certificering moet daarbij geen uitsluitende
werking hebben voor niet-EU-aanbieders. Het voorstel zal ook bijdragen
aan een gelijk speelveld en het concurrentievermogen van (Nederlandse)
cybersecuritybedrijven in de EU.
In het voorstel wordt niet helder gedefinieerd waarom een nieuwe
categorie beheerde beveiligingsdiensten wordt ingesteld, terwijl het ook
onder een bestaande categorie ICT-diensten conform de huidige CSA kan
vallen. Het kabinet is van oordeel dat genoemde diensten zoals penetratietesten en incident response die als beheerde beveiligingsdiensten worden
aangemerkt, onder de bestaande categorie ICT-services kunnen vallen. Het
kabinet zal daarom inzetten op verduidelijking en onderbouwing van deze
nieuwe categorie. Daarnaast is het kabinet kritisch omdat een niet goed
afgebakende additionele categorie «beheerde beveiligingsdiensten» tot
gevolg heeft dat er onnodig veel diensten verplicht zouden kunnen
worden zonder dat daarbij een zorgvuldige afweging wordt gemaakt.
De voorgestelde wijzigingen zijn beperkt tot wat strikt noodzakelijk is om
de reikwijdte van de verordening te verbreden met enkel beheerde
beveiligingsdiensten. Het voorstel wijzigt verder niets aan de werking van
de CSA en blijft consistent met de Algemene verordening gegevensbescherming9 (AVG). De wijziging verandert niets aan het vrijwillige karakter
van de certificeringsregelingen. Het is echter niet ondenkbaar dat het
vrijwillige karakter van de CSA dan wel de wijziging van de CSA via
bijvoorbeeld de NIB-2-richtlijn of andere Europese regelgeving van
tijdelijke aard is. Bovendien is niet uit te sluiten dat in dit kader ook andere
aanpassingen aan de CSA nodig blijken zijn dan die door de Commissie
zijn voorgesteld.
In het voorstel wordt aangegeven dat de nieuwe definitie van beheerde
beveiligingsdiensten aansluit bij de definitie van de NIB-2 richtlijn waarin
wordt gesproken over de aanbieder van beheerde beveiligingsdiensten.
Alhoewel de Commissie meent dat de definitie in lijn is met de NIB-2
richtlijn, is niet duidelijk welke diensten onder de beheerde beveiligingsdiensten zullen vallen.
Het is niet uitgesloten dat het Nederlands en Europees bedrijfsleven
geconfronteerd wordt met meer verplichte certificeringsregelingen zonder
zorgvuldige afweging met als gevolg daarvan toenemende administratieve lasten en kosten. Ook hier zal het kabinet om nadere toelichting
vragen. Het kabinet zet er op in om de regeldruk/administratieve lasten te
beperken tot waar dat noodzakelijk is om het doel van de gewijzigde
verordening te bereiken.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Naar verwachting zullen de meeste lidstaten positief tegenover het
voorstel staan voor het versterken van de cyberbeveiliging in de EU door
Europese certificering voor «beheerde beveiligingsdiensten».
9

Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn
95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (PbEU 2016, L 119).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3692

5

De positie van het Europees Parlement (hierna: EP) op het voorstel is nog
niet bekend. In het algemeen is het EP voorstander van een Europees
geharmoniseerd certificeringsstelsel. Het voorstel wordt behandeld in het
Committee on Industry Reseach and Energy (ITRE). De rapporteur is
Josianne Cutajar (Malta Labour Party).
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
Het oordeel van het kabinet is positief. Het voorstel is gebaseerd op artikel
114 VWEU. Dit artikel geeft de EU de bevoegdheid om maatregelen vast te
stellen inzake de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten die de instelling en de werking van
de interne markt betreft. Op het terrein van de interne markt is sprake van
een gedeelde bevoegdheid tussen de EU en de lidstaten (artikel 4, tweede
lid, onder a, VWEU). Het kabinet kan zich vinden in deze rechtsgrondslag.
b) Subsidiariteit
Het oordeel van het kabinet is positief. Het voorstel heeft tot doel om de
goedkeuring van Europese regelingen voor cyberbeveiligingscertificering
voor beheerde beveiligingsdiensten mogelijk te maken en versnippering
van de interne markt te voorkomen. Zo beoogt het uiteindelijk de
cyberveiligheid/cyberweerbaarheid binnen de EU te vergroten. Gezien het
inherent grensoverschrijdende karakter van cyberbeveiliging en cyberdreiging kan dit onvoldoende door de lidstaten op centraal, regionaal of
lokaal niveau worden verwezenlijkt, daarom is een EU-aanpak nodig.
Bovendien worden deze diensten, waarop de voorgestelde wijziging
gericht is, aangeboden door aanbieders die in de hele Unie actief zijn,
evenals hun grootste potentiële klanten. Door geharmoniseerde certificeringseisen wordt het gelijk speelveld op het terrein van cyberveiligheidsdienstverlening verbeterd en worden belemmeringen op de interne markt
weggenomen. Bovendien kan een wijziging van bestaande
EU-regelgeving enkel op EU-niveau plaatsvinden. Om die redenen is
optreden op het niveau van de EU gerechtvaardigd.
c) Proportionaliteit
Het oordeel van het kabinet is positief. Het voorstel heeft tot doel om de
goedkeuring van Europese regelingen voor cyberbeveiligingscertificering
voor beheerde beveiligingsdiensten mogelijk te maken en versnippering
van de interne markt te voorkomen. Zo beoogt het uiteindelijk de
cyberveiligheid/cyberweerbaarheid binnen de EU te vergroten.
Het voorgestelde optreden is geschikt om deze doelstelling te bereiken,
omdat het ervoor zorgt dat een certificeringsregeling kan worden
opgesteld die in alle lidstaten wordt erkend. Het (mogelijk maken van het)
opstellen van een certificeringsregeling die in alle lidstaten wordt erkent,
bevordert het gelijk speelveld en voorkomt wildgroei aan nationale
certificeringsstelsels. Geharmoniseerde en in alle lidstaten geldige
certificering biedt duidelijkheid over de te treffen beveiligingsmaatregelen
en investeringen die daarmee gepaard gaan, op die manier kan het dus
het gebruik van certificering vergroten. Het gebruik van certificering
waarborgt de veiligheid van producten en de kwaliteit van aangeboden
diensten. Hierdoor vergroot het uiteindelijk ook de cyberveiligheid/
cyberweerbaarheid binnen de EU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3692

6

Ook gaat het voorgestelde optreden niet verder dan noodzakelijk gezien
het feit dat de wijziging alleen betrekking heeft op de additionele categorie
en verder geen andere wijzigingen aanbrengt op de CSA.
Het kabinet heeft echter een aandachtspunt voor wat betreft de
afbakening van de ICT-diensten versus beheerde beveiligingsdiensten. In
het voorstel wordt niet duidelijk afgebakend welke diensten in de nieuwe
categorie zullen vallen. Afhankelijk van de uitwerking bestaat het risico dat
er een grotere groep diensten onder de nieuwe categorie zal vallen dan
nodig om de gestelde doelstelling van het voorstel te bereiken. Het
kabinet zal daarom inzetten om een duidelijke afbakening van de diensten
die in de nieuwe categorie zullen vallen.
5. Financiële consequenties, gevolgen voor regeldruk, concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
a) Consequenties EU-begroting
Er zijn geen consequenties voor de EU-begroting. Het kabinet is van
mening dat de eventuele EU-middelen gevonden dienen te worden
binnen de in de Raad afgesproken financiële kaders van de EU-begroting
2021–2027 en dat deze moeten passen bij een prudente ontwikkeling van
de jaarbegroting.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/of
medeoverheden
De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (hierna: RDI) is op basis van de
Uitvoeringswet cyberbeveiligingsverordening conform de CSA reeds
aangewezen en ingericht als de nationale cybersecuritycertificeringsautoriteit (NCCA) in Nederland. Met betrekking tot dit voorstel wordt gekeken
hoe op efficiënte wijze de bestaande kennis en expertise binnen de
rijksoverheid kan worden ingezet. Voor medeoverheden zijn geen
financiële consequenties voorzien. Eventuele budgettaire gevolgen
worden ingepast op de begroting van het beleidsverantwoordelijke
departement, conform de regels van de budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties en gevolgen voor regeldruk voor bedrijfsleven
en burger
Gegeven het feit dat dit voorstel een zeer beperkte en gerichte wijziging
betreft en de certificering vrijwillig is, leidt de wijziging van de verordening mogelijk tot extra regeldruk danwel administratieve lasten voor
het bedrijfsleven. Een cybersecuritybedrijf kan zelf de afweging maken of
het certificaat van toegevoegde waarde is en tot certificatie over gaan.
Certificering onder de CSA is vrijwillig. Het certificeren van een beheerde
beveiligingsdienst zal wel enige kosten met zich meebrengen voor het
bedrijfsleven indien bedrijven hiervoor kiezen.
Voor burgers zijn geen directe gevolgen voorzien.
d) Gevolgen voor concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
Vanwege het EU-brede karakter worden zowel binnen als buiten de EU
positieve consequenties verwacht voor de Europese concurrentiekracht,
gezien de verwachte bijdrage van de wijziging aan de kwaliteit van zowel
leverende organisaties, de geleverde diensten als daarmee de beveiliging
van Europese ondernemingen. Het gelijk speelveld van de digitale interne
markt zal voor aanbieders van beheerde beveiligingsdiensten worden
bevorderd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3692

7

6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
De verordening is rechtstreeks toepasselijk in de lidstaten. Op nationaal
niveau zal de Uitvoeringswet moeten worden aangepast conform de
definitieve wijziging.
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
Het voorstel bevat, in aanvulling op de al bestaande uitvoeringsbevoegdheid ter vaststelling van certificeringsregelen voor ICT producten,
ICT diensten en ICT processen, een nieuwe bevoegdheid voor de
Commissie om ook uitvoeringshandelingen te nemen ter vaststelling van
certificeringsregelingen voor de beheerde beveiligingsdiensten Omdat het
hier een beperkte wijziging van een bestaande uitvoeringsbevoegdheid
betreft, wordt deze bevoegdheid niet verder beoordeeld in dit BNC-fiche.
c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en besluiten) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
De verordening treedt zoals gebruikelijk in werking op de twintigste dag
na de dag van publicatie in het Publicatieblad van de Europese Unie. De
voorgestelde inwerkingtredingsdatum is niet haalbaar omdat de
uitvoering van deze verordening een wijziging van de Uitvoeringswet
cyberbeveiligingsverordening vergt. Daarvoor is doorgaans minstens
anderhalf jaar nodig.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
Het voorgestelde amendement wijzigt niets aan de bestaande evaluatiebepaling van de CSA. De huidige verordening bepaalt dat de Commissie de
verordening elke vijf jaar evalueert waarbij de eerste plaatsvindt op
28 juni 2024. Het opnemen van een evaluatie-/horizonbepaling is daarmee
niet nodig op basis van dit amendement.
e) Constitutionele toets
Niet van toepassing
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
Het toezicht valt onder de toegekende taken onder de huidige CSA toe aan
de RDI. Dit betekent een taakverzwaring voor RDI, ondanks dat er naar
verwachting synergiën mogelijk zullen zijn met de huidige taken van RDI.
RDI kan voortbouwen op de opgebouwde capaciteit en expertise voor
toezicht. Naast het toezicht, beoordeelt RDI ook de cyberbeveiligingscertificaten met zekerheidsniveau hoog en keurt die goed.
Dit betekent dat investeringen nodig zullen zijn in de capaciteit en
expertise bij RDI om passend toezicht en beoordeling in te kunnen richten.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Er zijn geen specifieke gevolgen voor ontwikkelingslanden voorzien ten
opzichte van de verwachte gevolgen voor derde landen in het algemeen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3692

8