Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 735

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 mei 2010
Uw Kamer heeft mij per brief (kenmerk 2010D23731) verzocht om verslag
te doen van de eerste vergadering van de werkgroep Van Rompuy die op
21 mei jl. heeft plaatsgevonden. Uiteraard ben ik hiertoe graag bereid.
De werkgroep heeft gesproken op basis van de mededeling van de
Commissie aangaande de versterking van de economische en budgettaire
beleidscoördinatie, waarover ik u in een eerdere brief (d.d. 19 mei 2010,
kamerstuk 21 501-07, nr. 731) heb geïnformeerd. De voorzitter van de
Europese Raad (ER) Herman van Rompuy heeft alle lidstaten één voor één
uitgenodigd om kort een appreciatie te geven van de mededeling en aan
te geven welke gedachten de lidstaten hebben om de economische en
budgettaire coördinatie te verbeteren.
In deze tafelronde heb ik aangeven eerst te willen kijken naar wat er
mogelijk is binnen het Verdrag van Lissabon, ook omdat we snel
verbeteringen moeten doorvoeren en we dus niet kunnen wachten op
verdragswijziging, maar dat we ook niet op voorhand een verdragswijziging moeten uitsluiten, mocht dat toch nodig zijn. Daarnaast heb ik
langs de lijnen van de kamerbrief (d.d. 19 mei) aangegeven dat op korte
termijn verbeteringen nodig zijn op het gebied van 1) statistieken,
instituties, regels, en begrotingssystematiek, 2) de handhaving van
bestaande regels, en 3) het voorkomen van macro-economische
onevenwichtigheden.
Wat betreft het eerste punt heb ik, net als in de kamerbrief, onder andere
gesuggereerd om minimumeisen te stellen aan nationale begrotingsregels en instituties. Bovendien heb ik aangegeven dat een periodieke
beoordeling van de nationale begrotingssystematiek en het financieel
management een vast onderdeel kan worden van de budgettaire
regelgeving in de EU. Wat betreft de handhaving van bestaande regels
heb ik benadrukt dat we richting een meer «rules-based» besluitvormingsproces moeten gaan en dat de werkgroep moet bestuderen of het ook
binnen het Verdrag van Lissabon mogelijk is om meer onafhankelijkheid

kst-21501-07-735
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-07, nr. 735

1

aan te brengen in de implementatie en monitoring van het SGP. Ook heb
ik benadrukt dat er meer aandacht moet komen voor de schuldpositie van
landen en de ontwikkelingen hierin. Wat betreft het voorkomen van
macro-economische onevenwichtigheden heb ik aangegeven de
voorstellen van de Commissie om een formeel proces op te zetten om
macro-economische onevenwichtigheden tegen te gaan, van harte te
ondersteunen. Tot slot heb ik bezwaren geuit tegen voorstellen die een
gezamenlijke schulduitgifte impliceren, omdat gezamenlijke schulduitgifte
waarschijnlijk verkeerde prikkels zal geven aan landen (doordat de
financiering van schuld voor die lidstaten waarschijnlijk goedkoper zal
worden).
In de tafelronde hebben ook andere lidstaten, alsmede ER-voorzitter Van
Rompuy, enkele voorstellen gedaan, waarbij met name de volgende
voorstellen opvallen:
• Om de preventieve kant van het Stabiliteits- en Groeipact (SGP) te
versterken, kan o.a. gedacht worden aan het vooraf laten toetsen van
de macro-economische aannames waarop de begroting wordt
gebaseerd door een onafhankelijke instantie. Ook kan de aanspraak op
EU-subsidies verlaagd worden als lidstaten continu te weinig
progressie boeken bij het halen van de middellangetermijndoelstelling
(MTO).
• Om de correctieve kant van het SGP te versterken, kan gedacht worden
aan een uitbreiding van mogelijke sancties zoals het opschorten van
EU-subsidies en stemrecht. Bovendien kan er gekeken worden of de
stemprocedure over sancties aangepast kan worden zodat het
makkelijker wordt om de benodigde gekwalificeerde meerderheid te
bereiken.
• Om te zorgen dat lidstaten zich beter houden aan de Europese
begrotingsregels, gaven veel lidstaten aan dat er gekeken moet
worden hoe nationale budgettaire raamwerken verbeterd kunnen
worden. Ook moet gekeken worden of het wenselijk is om de nationale
statistische bureaus onafhankelijker te maken.
• Om macro-economische onevenwichtigheden tegen te gaan, kan de
Europese Raad op een vast moment in het jaar hierover spreken.
Bovendien kan ook hier het opschorten van EU-subsidies mogelijk
worden gemaakt, zodat lidstaten gestraft kunnen worden als zij
onvoldoende doen om onevenwichtigheden aan te pakken. Bovendien
kunnen lidstaten verplicht worden om ieder jaar een plan in te dienen
waarin zij beschrijven welke maatregelen zij voor ogen hebben om de
concurrentiekracht en productiviteit te vergroten.
• Om de economische governance te verbeteren, kan de coördinatie
tussen de Commissie, de Eurogroepvoorzitter, de Ecofinvoorzitter, en
de voorzitter van de Europese Raad worden versterkt door bijvoorbeeld een vast vergadertraject op te zetten tussen deze vier partijen.
Ook kan er gekeken worden of het nuttig is om de Europese Raad te
ondersteunen met extern advies over economisch beleid.
Positief is dat uit de tafelronde bleek dat alle lidstaten inzien dat verbetering van de economische en budgettaire coördinatie dringend nodig is.
Opvallend daarbij is dat er veel steun was voor de Commissiemededeling,
maar dat de lidstaten bereid lijken te zijn om op veel punten, zoals
nationale budgettaire wetgeving en sancties, verder te gaan dan de
voorstellen in de mededeling. Over crisismanagement is niet uitgebreid
gesproken al was er consensus dat dit een belangrijk onderwerp is
waarover op een later moment zeker nagedacht moet worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-07, nr. 735

2

Proces
Op 7 juni en 12 juli zullen er weer bijeenkomsten plaatsvinden van de
werkgroep. Het is de bedoeling dat de werkgroep in juni met een
tussenrapportage komt, die besproken kan worden door de Europese
Raad. De werkgroep zal in oktober met een eindrapport komen.
Ik hoop u met deze brief voldoende te hebben geïnformeerd en zie ernaar
uit om hierover met u tijdens het Algemeen Overleg op 2 juni a.s. van
gedachten te wisselen.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-07, nr. 735

3