Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2591
Vragen van de leden Smilde en De Rouwe (beiden CDA) aan de minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het artikel «Sionsberg gaat
geboortezorg afbouwen» (ingezonden 10 mei 2012).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 23 mei 2012).
Vraag 1
Kent u het artikel «Sionsberg gaat geboortezorg afbouwen»?1
Antwoord 1
Om klinische verloskunde op een verantwoorde wijze te kunnen leveren is het
van belang aan de geldende normen voor kwaliteit en bereikbaarheid te
voldoen. De IGZ heeft aangegeven dat de (acute) zorg in de Sionsberg op
onderdelen onvoldoende aan de randvoorwaarden van kwaliteit van zorg
voldeed en heeft de Raad van Bestuur van het ziekenhuis gevraagd om een
toekomstbestendig zorgbeleidsplan op te stellen. Daarop besloot de Raad van
Bestuur van de Sionsberg in het najaar van 2011 tot een nieuw en toekomstbestendig zorgprofiel zonder acute zorgfunctie en zonder klinische verloskunde. Een belangrijke reden voor dit besluit was dat het de Sionsberg al
sinds jaren niet goed lukt om een continue bezetting te garanderen van
voldoende en deskundig medisch en verpleegkundig personeel, ook tijdens
avond-, nacht- en weekenddiensten. Het beëindigen van de klinische
verloskunde was daarmee onontkoombaar. De IGZ en zorgverzekeraar De
Friesland hebben het zorgbeleidsplan in januari 2012 goedgekeurd onder de
conditie dat er een aanvullend plan voor de geboortezorg moest worden
gemaakt waarin de klinische verloskunde op zorgvuldige wijze wordt
afgebouwd, conform het door de raad van bestuur gekozen zorgprofiel. Dit
plan diende voor 1 mei 2012 gereed te zijn. Het plan voor de geboortezorg
dat de Sionsberg recent heeft besproken met de zorgverzekeraar en IGZ gaat
uit van het bieden van volledige klinische verloskundige zorg en is daarmee
niet in overeenstemming met het, door het ziekenhuis gekozen zorgprofiel,
waarin immers geen acute zorgfunctie resteert. In de komende weken zal een
onafhankelijke werkgroep voorstellen doen hoe de geboortezorg in Noordoost Friesland op een verantwoorde wijze geleverd kan worden. De voorstellen van de werkgroep dienen aan te sluiten bij de bereikbaarheids- en

1

ah-tk-20112012-2591
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

www.waldnet.nl, 8 mei 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

kwaliteitsnormen, de zorgplicht van de verzekeraar en de regiospecifieke
behoefte.
Vraag 2
Wat betekent dit besluit voor de toegankelijkheid van de (acute) klinische
verloskundige zorg in het adherentiegebied van ziekenhuis De Sionsberg in
Dokkum? Wordt voldaan aan de norm van 45 minuten?
Antwoord 2
In aansluiting op het besluit van de het bestuur van de Sionsberg om te
kiezen voor een nieuw en toekomstbestendig (acute) zorgprofiel heeft de
zorgverzekeraar de Friesland eind 2011 extra ambulancevoorzieningen
getroffen, waaronder een extra ambulancepost geplaatst in Metslawier.
Hierdoor is de 45 minuten norm niet in het geding. Gezien de specifieke
geografie in het gebied en de eventuele risico’s die dat met zich meebrengt
voor mensen die aan de randen van het gebied wonen is het wel van belang
dat verder wordt ingezet op gezamenlijk overleg tussen eerste en tweede lijn,
goede overdracht en tijdige verwijzing naar het ziekenhuis.
Vraag 3
Deelt u de opvatting dat iedereen in Nederland recht heeft op goede en
volwaardige geboortezorg, inclusief inwoners van dunbevolkte gebieden,
zoals Noordoost Fryslân?
Antwoord 3
Ja, het recht op goede en volwaardige geboortezorg is juist één van de
redenen dat het aanbod van klinische geboortezorg in de Sionsberg zal
moeten stoppen. Zie hiervoor mijn antwoord op vraag 1.
Vraag 4
Zijn de eerstelijns verloskundigen betrokken bij de plannen, aangezien de
eerste- en tweedelijn naadloos op elkaar moeten aansluiten?
Antwoord 4
Vertegenwoordigers van twee eerstelijns verloskundigen praktijken in de
regio waren betrokken bij de plannen die het ziekenhuis zou maken voor een
verantwoorde afbouw van de tweedelijns verloskunde in Dokkum. Dit overleg
heeft zoals nu blijkt niet geleid tot een plan voor verantwoorde afbouw, maar
tot een rudimentair plan voor het behoud van de tweedelijns verloskunde dat
niet in overeenstemming is met de geldende eisen voor verantwoorde zorg.
Immers voor de tweedelijns verloskunde is een ziekenhuis nodig met
voldoende capaciteit aan personeel en 7x24 uur beschikbaarheid van acute
zorgfuncties. In de uitwerking van de nieuwe voorstellen door de onafhankelijke werkgroep zullen ook de verloskundigen weer worden betrokken.
Vraag 5
Welke eisen stelt u aan toekomstige plannen voor de borging van geboortezorg in Noordoost Fryslân? Wanneer is er duidelijkheid over de uitwerking
hiervan, en wat is de rol van de Inspectie bij de verdere planontwikkeling?
Wordt het College voor Perinatale Zorg hierbij betrokken?
Antwoord 5
Naast de landelijk geldende eisen voor kwaliteit en bereikbaarheid dienen de
plannen ook in overeenstemming te zijn met de specifieke behoeften in de
regio en de mogelijkheden van het ziekenhuis zelf. De bestuurders van het
ziekenhuis de Sionsberg en zorgverzekeraar De Friesland hebben zich samen
verantwoordelijk verklaard voor een snelle oplossing voor de huidige
impasse. Zo is er een onafhankelijke werkgroep ingesteld die naar verwachting in juni met concrete voorstellen voor een definitieve en toekomstbestendige oplossing voor Noordoost Friesland komt. Hierbij wordt ook het College
voor Perinatale Zorg betrokken. Deze oplossing moet garanderen dat
bevallingen nog steeds veilig kunnen plaatsvinden in deze regio. De Inspectie
toetst het plan, nadat dat is vastgesteld door partijen, aan de normen voor
kwaliteit en bereikbaarheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

Vraag 6
Passen deze plannen in de opdracht die het College voor Perinatale Zorg op
grond van de motie Arib/Smilde2 kreeg om voor 1 januari 2012 een landelijk
dekkend netwerk van eerste- en tweedelijnsverloskunde te realiseren? Zo ja,
hoe?
Antwoord 6
De motie verzoekt de regering het College Perinatale Zorg (CPZ) op te dragen
voor 1 januari 2013 een landelijk dekkend netwerk van regionale zorgstandaarden voor geboortezorg te presenteren. De huidige verloskundige
samenwerkingsverbanden (VSV) worden met andere woorden uitgebreid naar
regionale samenwerkingsverbanden. Het CPZ werkt momenteel aan een
checklist die beschrijft waar de regionale samenwerkingsverbanden aan
moeten voldoen. Deze checklist is een startdocument en is opgesteld aan de
hand van de conclusies van het Stuurgroepadvies en wordt nu al gebruikt om
regionale samenwerkingsverbanden te ondersteunen en te toetsen. Van
belang is dat in de regionale samenwerkingsverbanden de acute verloskundige zorg georganiseerd dient te zijn als onderdeel van de regionale keten
van zorg bij zwangerschap en geboorte. Het CPZ geeft op dit moment advies
bij de planvorming in onder andere Dokkum en Meppel en zal beoordelen in
hoeverre deze plannen in overeenstemming zijn met de conceptchecklist voor
regionale samenwerkingsverbanden.

2

32 279, nr. 25

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3