Overzicht financiële effect rapporten
Zorginstituut - verslagjaar 2017

Datum
Status

12 maart 2018
Definitief

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Colofon

Volgnummer

2017012836

Auteurs

Mw. L.P. van Amesfoort, BEc
Dhr. drs. J.J. Enzing

Sector

Zorg, programma Pakket

Uitgebracht aan

de Minister voor Medische Zorg en Sport

Pagina 1 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Inhoud

Colofon—1
Samenvatting—5
1
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7

Aanpak en uitkomst—7
Welke rapporten zijn meegenomen?—7
Hoe hebben we de effecten gecategoriseerd?—7
Hoe hebben we de financiële effecten van onze adviezen berekend?—8
Welke vuistregels hebben we gehanteerd?—8
Geen nieuw beleid—9
Wat is het financiële effect van de rapporten uit 2017?—9
Wat is het financiële effect van de rapporten uit 2014 tot en met 2017?—9

2
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.6.1
2.6.2
2.6.3

Wat is het effect v a n rapporten van het Zorginstituut?—11
Waarom brengt het Zorginstituut een rapport uit?—11
Hoe werkt een rapport door in de uitvoeringspraktijk?—11
Wat kan er veranderen in de aanspraak?—12
Wat is het effect van aanspraak verandering?—12
Is er verschil tussen de effecten?—14
Drie voorbeelden nader uitgewerkt—15
Voorbeeld 1 : Instroom in basispakket—15
Voorbeeld 2: Indicatie-interventiecombinatie verbeterd—16
Voorbeeld 3: Uitstroom uit basispakket—16

3
3.1

Bijlage 1: Overzicht van de rapporten uit 2 0 1 7 — 1 9
Fysiotherapie en oefentherapie bij artrose aan heup en knie, reumatoïde artritis en
spondyloartritis en radiculair syndroom (hernia) met motorische uitval—19
Pakketadvies palbociclib (Ibrance®) voor patiënten met lokaal gevorderde of
gemetastaseerde borstkanker—19
Pakketadvies palbociclib (Ibrance®) voor patiënten met lokaal gevorderde of
gemetastaseerde borstkanker—20
Standpunt Nervus hypoglossus stimulatie bij geselecteerde patiënten met
obstructief slaapapneu syndroom (OSAS)—20
Herbeoordeling elosulfase alfa (Vimizim®) bij de behandeling van Morquio A
syndroom—21
Ibrutinib (Imbruvica®) bij eerstelijnsbehandeling chronische lymfatische leukemie
(CLL) bij patiënten die geen del(17p) of TP53-mutatie hebben—21
Eculizumab (Soliris®) bij PNH - herbeoordeling pakketadvies—22
Standpunt Autologe vettransplantatie (AFT of lipofilling) bij partiële defecten van het
hoofd/hals gebied—22
Standpunt Baroreflex activatie therapie bij therapieresistente essentiële
hypertensie—23
Prenatale screening en de Zorgverzekeringswet (Zvw) (NIPT)—24
Standpunt dynamische lumbale spondylodese bij spondylolisthesis—24
Standpunt thermale ablatie bij colorectale levermetastasen—25
Verbetersignalement 'Zorg in de laatste levensfase bij mensen met ongeneeslijke
darmkanker of longkanker'—25
Standpunt Endobronchiale longvolumereductie middels éénrichtingskleppen bij
ernstig longemfyseem—26
Standpunt endoscopische transluminale step-up benadering van geïnfecteerde
pancreasnecrose—26

3.2
3.3
3.4
3.5
3.6
3.7
3.8
3.9
3.10
3.11
3.12
3.13
3.14
3.15

Pagina 3 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

3.16
3.17
3.18
3.19
3.20
3.21
3.22
3.23
3.24

4
4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6
4.7
4.8

Pakketadvies daratumumab (Darzalex®) bij multipel myeloom—27
Pakketadvies daratumumab (Darzalex®) bij multipel myeloom—27
Verbetersignalement Dure oncolytica - Zinnig gebruik van dure geneesmiddelen bij
het uitgezaaide niercelcarcinoom—28
Standpunt: Autologe hematopoietische stamceltransplantatie bij therapierefractaire
Morbus Crohn—28
Standpunt Slaap Positie Trainer (SPT) bij positieafhankelijke slaapapneu (pOSAS)—
29
Verbetersignalement 'Pijn op de Borst (Verdenking) Stabiele Angina Pectoris'—29
Standpunt trapsgewijze tinnitusspecifieke behandeling bij chronische tinnitus—30
Pakketadvies ribociclib (Kisqali®) bij gemetastaseerde borstkanker—31
Standpunt endometrium scratching met Pipelle® bij vrouwen die de geassisteerde
voortplantingstechnieken IVF/ICSI ondergaan—31
Bijlage 2: Overzicht van de geneesmiddelbeoordelingen uit 2017—33
Migalastat (Galafold) bij de ziekte van Fabry met een behandelbare a-galactosidase
A (GLA)-mutatie-34
Acarizax® bij allergische rhinitis door huisstofmijt—34
Naloxegol (Moventig®) bij de behandeling van door opioïden geïnduceerde
constipatie—35
Cetuximab (Erbitux®) bij gemetastaseerd coloncarcinoom (herbeoordeling)—35
Update prijsonderhandeiingen lumacaftor/ivacaftor (Orkambi®)—36
Advies vaccins Rotarix® en Rotateq® bij de preventie van infecties met het
rotavirus—36
GVS-advies idebenon (Raxone®) bij verminderd gezichtsvermogen bij adolescente
en volwassen patiënten met opticusneuropathie van Leber (LHON)—37
GVS-advies ataluren (Translarna®) bij de behandeling van Spierdystrofie van
Duchenne (nmDMD)—37

5

Bijlage 3: Financieel effect van de rapporten uit 2 0 1 7 - uitgesplitst per
rapport—39

6

Bijlage 4: Overzicht van rapporten uit 2 0 1 7 zonder ( b e r e k e n d ) financieel
effect-41

Pagina 4 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Samenvatting

Het Zorginstituut brengt jaarlijks een groot aantal rapporten uit. Deze rapporten
hebben effect op de uitvoeringspraktijk van de zorg en op de collectieve
ziektekostenverzekeringen. Ze hebben daarmee ook effect op toekomstige uitgaven
in de zorg.
Het Zorginstituut heeft voor de derde keer de financiële effecten van deze rapporten
zichtbaar gemaakt. Het overzicht omvat dit keer de rapporten die het Zorginstituut
heeft uitgebracht in de periode 1 januari 2017 tot en met 31 december 2017 met
een duidelijk financieel effect. Daarnaast presenteren we de opgetelde financiële
effecten van de rapporten die het Zorginstituut heeft uitgebracht in de jaren 2014
tot en met 2017.
Met dit overzicht zijn de financiële effecten, die onder het Budgettair Kader Zorg
(BKZ) vallen, voor VWS inzichtelijk. Zorgverzekeraars kunnen deze informatie
gebruiken bij het maken van inkoopafspraken.
Elk rapport heeft één van de volgende effecten:
1 Het rapport leidt tot meerkosten voor de betreffende zorgsector.
De meerkosten zijn het gevolg van de zorgvuldige introductie van nieuwe zorg bij
een bepaalde indicatiecategorie of van het voorkomen van onderbehandeling
door verbeterde uitvoering. We onderscheiden twee vormen van meerkosten:
•
Meer kosten door u i t b r e i d i n g (hieraan liggen positieve standpunten
en adviezen van het Zorginstituut ten grondslag);
•
Meer kosten door b e t e r e u i t v o e r i n g (hieraan liggen
verbetersignalementen zoals in het kader van 'Zinnige Zorg' ten
grondslag).
2 Het rapport leidt tot minder kosten in de betreffende zorgsector.
De minderkosten zijn het gevolg van de beëindiging van reeds lopende
behandeltrajecten bij een bepaalde indicatiecategorie, het niet toelaten van een
bepaalde indicatiecategorie tot het basispakket of de verbetering van de
praktische uitvoering van de zorg binnen het basispakket of van het voorkomen
van overbehandeling door verbeterde uitvoering. We onderscheiden drie vormen
van minderkosten:
•
Minder kosten voor de betreffende zorgsector door b e p e r k i n g
(hieraan liggen negatieve standpunten of adviezen van het
Zorginstituut ten grondslag);
•
Kostengroei voorkomen door v o o r k o m e n u i t b r e i d i n g (hieraan
liggen negatieve standpunten of adviezen ten grondslag);
•
Minder kosten door b e t e r e u i t v o e r i n g (hieraan liggen
verbetersignalementen zoals in het kader van 'Zinnige Zorg' ten
grondslag).
3 Het rapport heeft qeen effect op de kosten.
Er is geen effect op de kosten wanneer een behandeling wordt vergoed die in de
praktijk al ten laste kwam van het verzekerde pakket óf indien er vervanging is van
een bestaande behandeling met een nieuwe behandeling bij dezelfde
indicatiecategorie waarbij de kosten van beide behandelingen vergelijkbaar zijn.
1

2

Nieuw geïntroduceerde zorg vervangt in bepaalde gevallen bestaande duurdere zorg, dat verklaart dat uitbreiding
in die gevallen tot minderkosten leidt.
Nieuw geïntroduceerde zorg vervangt in bepaalde gevallen bestaande duurdere zorg, dat verklaart dat voorkomen
uitbreiding in die gevallen tot meerkosten leidt.
Pagina 5 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

In onderstaande tabel staat het totale financiële effect van de rapporten uit 2017.
Deze tabel is een optelling van de inschattingen die per rapport gedaan zijn op
moment van publicatie van dat rapport, uitgaande van overname en opvolging van
het rapport door de relevante partijen.

Financieel effect van de rapporten uit 2017
per zorggebied, per jaar
Uitbreiding

Voorkomen
uitbreiding

Beperking

Betere
uitvoering

Netto
financieel effect

MSZ

I

-4.200.000

1

0

t

0

t

-4.600.000

Genees- en hulpmiddelen

<

€

0

<

-13.600.000

2017

(

MSZ

i

Genees- en hulpmiddelen

<

€
i
-28.000.000 t
300.000 «
-2.100.000
€
40.100.000 t -102.800.000 «

0

2018

*

40.400.000

t

14.000.000

-400.000
-27.600.000

<

9.800.000

C

-104.900.000

C

-3.100.000 C
€ -164.600.000
€
€
68.800.000 « -167.700.000
2019
«
€
Z.300.000
-3.900.000
MSZ
i
€
€
Genees- en hulpmiddelen i
70.100.000
€ -185.500.000 C
72.400.000 ( -189.400.000 «
2020
<

0

0

-100.000

0

-1.900.000

0

0

-100.000

0

€
< -64.600.000

MSZ

<

1.400.000

-100.000

Genees- en hulpmiddelen

<

67.400.000

0

-18.200.000
-62.700.000

- 92.800.000

-94.600.000

<

0

-97.200.000
t

0

€
<

-185.500.000
0

i

-100.000

C

-185.500.000

-100.000
-100.000

-92.800.000

-191.800.000
€ •187.200.000
-115.400.000

< -302.600.000

MSZ - Medisf h SptcloïistJsfne Zorg

Alle rapporten zijn op de website van het Zorginstituut gepubliceerd. Voor specifieke
onderbouwing van de kwantificering verwijzen we graag naar de bijlagen.

Pagina 6 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Aanpak en uitkomst

Een groot deel van het werkterrein van het Zorginstituut heeft betrekking op de
basisverzekering, zoals die is vastgelegd in twee belangrijke zorgwetten: de
Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet langdurige zorg (Wlz). Deze wetten dragen
bij aan de pijlers van het Nederlandse gezondheidszorgsysteem: kwaliteit,
toegankelijkheid en betaalbaarheid. De rapporten van het Zorginstituut hebben,
behalve effect op de kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg, in belangrijke mate
effect op de uitgaven van de verzekerde zorg. Het Zorginstituut heeft in dit
overzicht voor de derde keer deze financiële effecten zichtbaar gemaakt. Het
overzicht omvat de rapporten en adviezen, die het Zorginstituut heeft uitgebracht in
de periode 1 januari 2017 tot en met 31 december 2017 en die een duidelijk
financieel effect hebben.
Daarnaast presenteren we de opgetelde financiële effecten van de rapporten die het
Zorginstituut heeft uitgebracht in de jaren 2014 tot en met 2017. Hiermee wordt
voor VWS zichtbaar wat het (cumulatieve) financiële effect is van de rapporten van
het Zorginstituut op de uitgaven die onder het Budgettair Kader Zorg (BKZ) vallen,
uitgaande van overname en opvolging van de rapporten door de relevante partijen.
Tevens biedt dit overzicht zorgverzekeraars een handreiking bij de inkoop van zorg.
Welke rapporten zijn m e e g e n o m e n ?
In dit derde overzicht hebben we rapporten (standpunten en adviezen)
meegenomen, die het Zorginstituut heeft uitgebracht in de periode 1 januari 2017
tot en met 31 december 2017 en die een duidelijk financieel effect hebben in de
daarop volgende jaren. Zie verder bijlage 1 tot en met 3.
Concreet betekent dit dat de volgende typen rapporten hieronder vallen:
•
Instroom en uitstroom adviezen;
•
Standpunten;
•
Rapporten ten aanzien van voorwaardelijke toelating;
•
Geneesmiddelen rapporten (GVS; geneesmiddelvergoedingssysteem);
•
Verbetersignalementen in het kader van 'Zinnige zorg'.
Uitvoeringstoetsen zijn voor de volledigheid opgenomen in dit overzicht maar
daarvan zijn geen financiële effecten geraamd.
Hoe hebben w e de effecten gecategoriseerd?
Voor elk rapport is één van de volgende effecten gekwantificeerd:
1 Het rapport leidt tot meerkosten voor de betreffende zorgsector.
De meerkosten zijn het gevolg van de zorgvuldige introductie van nieuwe zorg bij
een bepaalde indicatiecategorie of van het voorkomen van onderbehandeling
door verbeterde uitvoering. We onderscheiden twee vormen van meerkosten:
•
Meer kosten door u i t b r e i d i n g (positieve standpunten en adviezen);
•
Meer kosten door b e t e r e u i t v o e r i n g (verbetersignalementen
Zinnige Zorg).
2 Het rapport leidt tot minderkosten voor de betreffende zorgsector.
De minderkosten zijn het gevolg van de beëindiging van reeds lopende
behandeltrajecten bij een bepaalde indicatiecategorie, het niet toelaten van een
bepaalde indicatiecategorie tot het basispakket of van het voorkomen van
overbehandeling door verbeterde uitvoering. We onderscheiden drie vormen van
minderkosten:
3

Nieuw geïntroduceerde zorg vervangt in bepaalde gevallen bestaande duurdere zorg, dat verklaart dat uitbreiding
in die gevallen tot minderkosten leidt.
Pagina 7 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

•

Minder kosten door b e p e r k i n g (negatieve standpunten en
adviezen);
•
Kostengroei voorkomen door v o o r k o m e n u i t b r e i d i n g (negatieve
standpunten en adviezen);
•
Minder kosten door b e t e r e u i t v o e r i n g (verbetersignalementen
Zinnige Zorg).
Het rapport heeft geen effect op de kosten.
Er is geen effect op de kosten wanneer een behandeling wordt vergoed die in de
praktijk al ten laste kwam van het BKZ óf indien er vervanging is van een
bestaande behandeling met een nieuwe behandeling bij dezelfde
indicatiecategorie waarbij de kosten van beide behandelingen vergelijkbaar zijn.
4

3

Hoe hebben w e de financiële effecten van onze adviezen b e r e k e n d ?
Binnen het Zorginstituut maken we ramingen van de kostenconsequenties die
duidingen of door ons voorgestelde maatregelen hebben. Een dergelijke raming
noemen we een Budget Impact Analyse (BIA). De International Society For
Pharmacoeconomics and Outcomes Research (ISPOR) heeft in 2014 actuele
uitgangspunten voor het opstellen van BIA's gepubliceerd . Het Zorginstituut heeft
hieruit richtlijnen afgeleid. Deze richtlijnen zijn gepubliceerd in "Richtlijn voor het
uitvoeren van economische evaluaties in de gezondheidszorg" (Zorginstituut; 2016;
pagina's 29-30) en worden door Zorginstituut Nederland gebruikt als leidraad bij het
opstellen van BIA's.
5

Met behulp van een BIA geven we antwoord op de vraag welk effect een instroom,
uitstroom of duiding de komende periode heeft op de uitgaven in de verschillende
zorgsectoren. De BIA's beperken zich tot de kosten binnen de gezondheidszorg,
voor zover vergoed vanuit de wettelijk verplichte zorgverzekering (dus exclusief
eigen betalingen en vergoedingen vanuit aanvullende verzekeringen). Dit overzicht
gaat uit van de in onze rapporten gepubliceerde BIA's, waar nodig gecombineerd
met vuistregels.
Welke vuistregels hebben w e g e h a n t e e r d ?
Bij een positief standpunt berekenen we de kosten op basis van een budget
impact analyse én gaan we er vanuit dat zorg zorgvuldig geïntroduceerd wordt
volgens het volgende stramien: l e jaar 5 0 % , 2e jaar 7 5 % , 3e jaar 100%.
Bij een negatief standpunt gaan we er vanuit dat de geleverde zorg in een
periode van een h a l f j a a r wordt afgebouwd. Deze afbouw is gebaseerd op de
uitgangspunten die de NZa inneemt bij het toezicht houden op de
uitvoeringspraktijk (zie hieronder).
We gaan er vanuit dat de financiële gevolgen voor een zorgsector ingaan op
de datum die in het rapport zelf wordt genoemd. Als deze datum ontbreekt
gaan wij er vanuit dat deze ingaan in het kwartaal na het kwartaal waarin het
rapport uit is gekomen.
Een besparing die gehaald is in 2017 geldt ook als besparing in de
daaropvolgende jaren en wordt daarom als structureel verondersteld.

Nieuw geïntroduceerde zorg vervangt in bepaalde gevallen bestaande duurdere zorg, dat verklaart dat voorkomen
uitbreiding in die gevallen tot meerkosten leidt.
Principles of Good Practice: Report of the ISPOR 2012 Budget Impact Analysis Good Practice II Task Force.
Pagina 8 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

1.5

Geen nieuw beleid
In dit overzicht zijn BIA's uit reeds door het Zorginstituut gepubliceerde adviezen en
standpunten samengebracht. Bij elke van deze publicaties is gekeken naar het, op
moment van publicatie, verwachtte financiële effect ervan indien alle relevante
partijen het advies of standpunt volgen. Dit document bevat dus geen nieuwe
beleidskeuzes, gaat uit van overname van de adviezen en bevat geen actualisaties
van eerdere inschattingen. Dit overzicht zelf brengt geen nieuw beleid en heeft
daarmee zelf geen invloed op budgetten binnen de zorg.
6

1.6

Wat is het financiële effect van de rapporten uit 2017?
In onderstaande tabel staat het totale financiële effect van de rapporten uit 2017
(nader toegelicht in bijlage 1 tot en met 3). Deze tabel is een optelling van de
inschattingen die per rapport gedaan zijn op moment van publicatie van dat rapport,
uitgaande van overname en opvolging van het rapport door de relevante partijen.

Financieel effect van de rapporten uit 2017
per zorggebied, per jaar
Uitbreiding

Voorkomen
uitbreiding

Beperking

Betere
uitvoering

Netto
financieel effect

MSZ

C

-4.219.686

-425.313

<

0

€

0

Genees- en hulpmiddelen

i

14.032.040

-27.578.772

c

0

€

0

<
«

-13.546.732

2017

9.812.354

-28.004.085

f

0

t

-18.191.731

C

-2.138.906

*
<

0

277.303

-62.256

€

0

i

-1.923.859

Genees- en hulpmiddelen

€
€
<

40.108.174

€

-102.824.469

1

0

i

0

2018

i

40.385.477

-104.963.375

*

-62.256

C

0

€
<

-62.716.295

MSZ

t

<

- 92.773.797

Genees- en hulpmiddelen

<

MSZ
Genees- en hulpmiddelen

MSZ

1.408.650

-3.102.031

€
C
68.851.738 € -167.734.962

-83.008

67.443.088

-164.632.931

0

<

2.342.440

-3.852.500

€

70.096.071

< -185.528.024

72.438.511

-189.380.S24

2019

2020

<
<

€
i

€ -97.189.842

C

-83.008

-92.773.797

(

-83.008

-185.547.594

t

-83.008

-64.640.154
-94.550.186

0

0

-4.644.999

-191.740.029
-187.140.662

€ -185.547 594 € -302.572.614
0

-115.431.952

t

MSZ • Medisch Spcdalisusdie Zorg

Alle rapporten zijn op de website van het Zorginstituut gepubliceerd. Voor specifieke
onderbouwing van de kwantificering verwijzen we graag naar de bijlage.
1.7

Wat is het financiële effect van de rapporten uit 2014 tot en met 2017?
In onderstaande tabel staat het totale financiële effect van alle rapporten uit 2017,
2016 en 2015, en van de rapporten uit 2014 voor zover de jaarlijkse impact
minimaal € 25 miljoen is (zie 'Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut',
maart 2016 ; 'Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar
2016', februari 2017 ). Deze tabel is een optelling van de inschattingen die per
rapport gedaan zijn op moment van publicatie van dat rapport, uitgaande van
overname en opvolging van het rapport door de relevante partijen.
7

8

"In contrast met de aandacht die pakketmaatregelen vaak krijgen, zijn de standpunten die het Zorginstituut
uitbrengt een wat onderbelichte vorm van pakketbeheer. Dat is wonderlijk, want ook deze uitspraken over
behandelingen die wel of niet tot het basispakket gerekend mogen worden, kunnen bijdragen aan de beheersing
van de zorguitgaven". Basispakket zorgverzekering Uitgavenbeheersing in de zorg deel 3, Algemene Rekenkamer,
2015.
https://www.zorQinstituutnederland.nl/oublicaties/raDDort/2016/03/02/overzicht-financiele-effect-rapportenzorginstituut
https://www.zorginstituutnederland.nl/publicaties/raDDort/2017/3/08/overzicht-financiele-effecten-rapportenzorginstituut
Pagina 9 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Financieel effect van rapporten uit 2014 t/m 2017
per zorggebied, per jaar
Voorkomen
uitbreiding

Uitbreiding

Beperking

-47.628.640

«

MSZ

<E

15.754.322

Genees- en hulpmiddelen

E

132.472.977

2017

E

148.227.298

•314.443.826

MSZ

E

25.393.065

-52.943.897

<

-59.194.256

Genees- en hulpmiddelen

<E

195.027.246

€

-385.004.840

»E

220.420.311

* -437.948.737
< - 54.308.686

-80.106.667
€ -139.300.923
€ -59.215.008

CO

2018

-65.565.352

€

-266.815.186

-46.349.000

Betere
uitvoering

€

-72.732.137
-119.081.137

<

Netto
financieel effect

-48.800.000

-127.023318

0

C

-48.800.000

«

-334.097.665

-65.565.352

t

-152.310.440

«

-270.084.261

-207.074.347

-422.394.701

€ -300.138.490
-447.355.758
-85.747.248 <
0
C
i -144.962.256
-175.104.500 < -563.441.559
2019
<E 258.289.641
€ -501.664.444
C -267.878.297
E
26.258.915
- 55.059.155 C
-59.215.008
-355.893.545
MSZ
€
-468.250.851
Genees- en hulpmiddelen <E 235.617.499
-85.747.248
0 < -318.380.600
€
€
E 261.876.414 ( -523.310.006 f. -144.962.256 < -267.878.297 i
-674.274.145
2020
MSZ

E

2S.325.125

Genees- en hulpmiddelen

E

232.964.516

-175.104.500

-263.303.069

MSZ - Medisch Specialistische Zorg

Pagina 10 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

2

Wat is het effect van rapporten van het Zorginstituut?

2.1

W a a r o m brengt het Zorginstituut een rapport uit?
Het Zorginstituut adviseert de minister gevraagd en ongevraagd over de inhoud en
omvang van het wettelijk verzekerde zorgpakket. Aanleidingen om een onderwerp
op te pakken zijn voornamelijk gelegen in ontwikkelingen in de zorgpraktijk. Dat
betekent dat bij veel rapporten de zorg doorgaans ook al in meer of mindere mate
in de praktijk geleverd wordt en ten laste van de betreffende zorgsector komt. Dat
heeft te maken met het open karakter van het overgrote deel van het verzekerde
pakket. Door het innemen van een standpunt of het uitbrengen van een advies aan
de minister of aan partijen in de zorg, heeft het Zorginstituut invloed op de
uitvoeringspraktijk.

2.2

Hoe w e r k t e e n rapport door in de uitvoeringspraktijk?
Zorgverzekeraars en zorgkantoren zijn private ondernemingen die gehouden zijn het
publiek vastgestelde zorgpakket in hun basispolis aan te bieden aan hun
verzekerden. Uitspraken van Zorginstituut Nederland over welke zorg tot het te
verzekeren pakket behoort en welke niet, zijn leidend voor de vormgeving van
basispolissen en de inkoop van zorg. Zorginstituut maakt elk van zijn rapporten
bekend bij zorgverzekeraars, zodat zij in de polissen en inkoop gebruik kunnen
maken van de nieuwste inzichten.
De NZa houdt toezicht op de rechtmatige uitvoering van de Zvw door de
zorgverzekeraars en op de rechtmatige en doelmatige uitvoering van de Wlz door de
zorgkantoren en verzekeraars. Bij het uitvoeringstoezicht kijkt de NZa of de
zorgverzekeraars, zorgkantoren en het Centraal Administratiekantoor (CAK) hun
taken uit de Zvw en de Wlz goed vervullen.
De NZa hanteert in het kader van het uitvoeringstoezicht de volgende
uitgangspunten over de rapporten, die het Zorginstituut uitbrengt:
•
Als het Zorginstituut een standpunt heeft ingenomen dan m o e t de
zorgverzekeraar dat volgen, want het is uitleg van de wet door de instantie die
daarmee wettelijk is belast.
•
Het feit dat een standpunt van het Zorginstituut nodig was, is een 'bevestiging'
dat er daarvoor sprake was van een onduidelijke situatie in de
uitvoeringspraktijk.
De NZa ziet er in het uitvoeringstoezicht op zorgverzekeraars op toe dat:
•
De bevestiging van de onduidelijke situatie (noodzaak tot een standpunt) door
de zorgverzekeraar opgepakt wordt als een verhoogd risico in haar op risico
analyse gebaseerde controleaanpak.
•
Onjuistheden die uit de nieuwe achteraf controles aan het licht komen, worden
gecorrigeerd:
Minimaal de declaraties die gefactureerd en uitbetaald zijn na de datum
publicatie van het standpunt door het Zorginstituut.
Onjuistheden die betrekking hebben op declaraties die gefactureerd en
uitbetaald zijn vóór de datum van publicatie van het standpunt kunnen
door de zorgverzekeraars ook gecorrigeerd worden.
Indien de zorgverzekeraar besluit niet met terugwerkende kracht te
controleren en/of corrigeren, dan geeft de zorgverzekeraar in haar dossier
aan wat hierbij de overwegingen zijn geweest. Overwegingen als 'redelijk
en billijk' en 'proportionaliteit' en 'controlekosten' mogen hierbij een rol
spelen.
Pagina 11 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

-

Indien niet adequaat onderbouwd, dan kan de NZa een verbeterpunt
daarover in de jaarlijkse Zvw rapportage opnemen of aanwijzing tot
uitvoering correcties opleggen.

2.3

Wat kan er v e r a n d e r e n in de a a n s p r a a k ?
De aanspraken in de Zorgverzekeringwet volgen de ontwikkelingen in de zorg min of
meer op de voet. Nieuwe zorg komt er voor een bepaalde groep patiënten bij,
obsolete zorg vervalt voor andere groepen patiënten, een behandeling wordt
vervangen door een andere betere behandeling. In de aanspraak zijn twee
begrippen leidend om dit mechanisme te sturen. We noemen dat de indicatieinterventie combinatie (IIC):
A. De indicatie: de groep mensen waarvoor de interventie bestemd is, kan beperkt,
gehandhaafd of uitgebreid worden.
B. De interventie: de interventie kan (bij bepaalde indicaties) toegevoegd of
verwijderd worden uit het basispakket.
Omdat een onverklaarbare indicatie-uitbreiding andere beheersmaatregelen vraagt,
dan het te vroeg introduceren van een nieuwe behandelmethode (interventie), is het
raadzaam ook dit verschil in beeld te brengen. We denken dan bijvoorbeeld aan
polisvoorwaarden, machtigingen, prestatiebeschrijving en handhaving- en
toezichtsarrangementen, maar ook aan richtlijnontwikkeling.
We krijgen daardoor 3 varianten, die tot meer kosten leiden, 5 varianten, die tot
minder kosten leiden en 2 varianten, die tot geen verandering in de kosten leiden.

2.4

Wat is het effect van a a n s p r a a k v e r a n d e r i n g ?
Het effect van deze twee mechanismen leidt tot verschillende typen financiële
gevolgen. Ze zijn hieronder weergegeven:
Meer kosten die ten laste komen van de betreffende zorgsector
Hiervoor zijn 3 varianten geïdentificeerd:
•
Indicatie-uitbreiding
Een uitbreiding van de indicatie bij de IIC door een zorgvuldige introductie van
bestaande zorg bij een nieuwe indicatiecategorie in de praktijk.
Door een uitbreiding van de indicatie komen meer mensen in aanmerking voor
zorg uit het basispakket.
Financieel effect: Meer kosten door uitbreiding
De kosten stijgen, de hoogte hiervan wordt berekend via een Budget Impact
Analyse waarbij we er vanuit gaan dat de zorg zorgvuldig geïntroduceerd wordt
volgens het volgende stramien: l jaar 5 0 % , 2 jaar 7 5 % , 3 jaar 100%.
e

•

e

Interventie toegevoegd
(instroom)
De instroom van een nieuwe behandeling waarmee een nieuwe IIC ontstaat,
waardoor de nieuwe behandeling tot het basispakket gaat behoren.
Door de toevoeging van een nieuwe behandeling voor een bepaalde groep
mensen komt deze groep in aanmerking voor zorg uit het basispakket.
Financieel effect: Meer kosten door uitbreiding
De kosten stijgen, de hoogte hiervan wordt berekend via een Budget Impact
analyse waarbij we er vanuit gaan dat de zorg zorgvuldig geïntroduceerd wordt
volgens het volgende stramien: l jaar 5 0 % , 2 jaar 7 5 % , 3 jaar 100%.
e

•

e

e

e

Indicatie-Interventie
verbeterd
Het verbeteren van de implementatie van een indicatie-interventie combinatie
gericht op het voorkomen van onderbehandeling.
Financieel effect: Meer kosten door betere uitvoering (Zinnige Zorg)
De reeds geraamde kosten worden gerealiseerd. Daarbij wordt gerekend met
een opbouw in 3 j a r e n : 0 % , 5 0 % en 100%.
Pagina 12 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Minder kosten die ten gunste komen van de betreffende zorgsector
Hiervoor zijn 5 varianten geïdentificeerd:
•
Indicatie
beperking
Door een beperking van de indicatie te benoemen bij de IIC worden reeds
lopende behandeltrajecten bij een bepaalde indicatiecategorie beëindigd.
Zorg die in de praktijk werd geleverd behoort voor een bepaalde groep mensen
niet meer tot het basispakket en mag niet meer ten laste komen van het
basispakket.
Financieel effect: Minder kosten door beperking
De kosten worden lager volgens een afbouwperiode van een h a l f j a a r : 5 0 % van
de zorg (en de bijbehorende kosten) wordt nog in het eerste h a l f j a a r geleverd,
daarna wordt gerekend met 0%. Deze afbouw is gebaseerd op het eerder
beschreven uitvoeringstoezicht van de NZa.
•

Indicatie niet uitgebreid
Door het voorkomen van de uitbreiding van de indicatie wordt voorkomen dat
een nieuwe groep mensen in aanmerking komt voor zorg uit het basispakket.
Financieel effect: Lasten groei voorkomen door voorkomen uitbreiding
De groei in de kosten wordt voorkomen. Daarbij wordt gerekend met een
opbouw in 3 j a r e n : 5 0 % , 7 5 % en 100% (deze opbouw is gelijk aan de opbouw
bij de introductie van nieuwe zorg).

•

Interventie uitgesloten
(uitstroom)
Een interventie die in de praktijk werd geleverd aan een bepaalde groep
mensen met een bepaald indicatie behoort niet meer tot het basispakket en
mag niet meer ten laste komen van het basispakket.
Financieel effect: Minder kosten door beperking
De kosten worden lager volgens een afbouwperiode van een h a l f j a a r : 5 0 % van
de zorg (en de bijbehorende kosten) wordt nog in het eerste h a l f j a a r geleverd,
daarna wordt gerekend met 0%. Deze afbouw is gebaseerd op het eerder
beschreven uitvoeringstoezicht van de NZa.

•

Nieuwe indicatie-interventie
niet toelaten
Door het voorkomen van een nieuwe behandeling voor een bepaalde groep
mensen, wordt voorkomen dat deze groep in aanmerking komt voor zorg uit
het basispakket.
Financieel effect: Lasten groei voorkomen door voorkomen uitbreiding
De groei in de kosten wordt voorkomen. Daarbij wordt gerekend met een
opbouw in 3 j a r e n : 5 0 % , 7 5 % en 100% (deze opbouw is vergelijkbaar met de
introductie van nieuwe zorg).

•

Indicatie-Interventie
verbeterd
Het verbeteren van de implementatie van een indicatie-interventie combinatie
gericht op het voorkomen van overbehandeling en inefficiënte zorg.
Financieel effect: Minder kosten door betere uitvoering (Zinnige Zorg)
De groei in de kosten wordt voorkomen. Daarbij wordt gerekend met een
opbouw in 3 j a r e n : 0 % , 5 0 % en 100%.

Geen effect op de kosten die ten laste komen van de verschillende zorgsectoren
Hiervoor zijn 2 varianten geïdentificeerd:
•
Indicatie
handhaving
De groep aan wie een interventie in de praktijk reeds werd geleverd, blijft
hetzelfde.
Financieel effect: geen effect door geen verandering
De zorgkosten veranderen niet.
Pagina 13 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

•

2.5

Interventie
vervanging
Een bestaande behandeling wordt vervangen door een nieuwe behandeling bij
een zelfde indicatiecategorie waarbij de kosten van beide behandelingen
vergelijkbaar zijn.
Zorg die ten laste kwam van het basispakket, wordt in de uitvoeringspraktijk,
vervangen door andere zorg van dezelfde omvang.
Financieel effect: geen effect door substitutie
De zorgkosten veranderen niet.

I s er verschil t u s s e n de effecten?
Zoals uit bovenstaande blijkt zijn de effecten van de rapporten in vijf
hoofdcategorieën te verdelen (zie tabel). De eerste twee effecten vloeien voort uit
veranderingen in de aanspraak (meer kosten door uitbreiding, minder kosten door
beperking). Het derde en vierde effect geven richting aan de uitvoeringspraktijk. Het
derde effect (meer groei voorkomen door voorkomen uitbreiding) zorgt dat bekend
is dat niet bewezen effectieve zorg niet onder de aanspraak valt. Het vierde effect
(meer/minder kosten door betere uitvoering) zorgt dat de uitvoeringspraktijk alleen
verzekerde zorg ten laste van de basisverzekering levert en brengt.

Knoppen

Uitbreiding/beperking/
verbetering uitvoering

Indicatie

Indicatie-uitbreiding

Interventie

Interventie toegevoegd (instroom)

Indicatie

Indicatie beperking

Interventie

Interventie uitgesloten (uitstroom)

Indicatie

Indicatie niet uitgebreid

Indicatie-interventie

Nieuwe indicatie-interventie niet
toelaten

Indicatie-interventie

Indicatie-Interventie verbeterd ter
voorkoming van onderbehandeling

Indicatie-interventie

Indicatie-Interventie verbeterd ter
voorkoming van overbehandeling

Indicatie

Indicatie handhaving

Interventie

Interventie vervanging

Hoofdcategorieën
financieel effect
Meer kosten door uitbreiding

Minder kosten door beperking

Meer groei voorkomen door
voorkomen uitbreiding

Meer/Minder kosten door
betere uitvoering (Zinnige Zorg)

Geen effect door geen
verandering/substitutie

Pagina 14 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

2.6

Drie voorbeelden nader uitgewerkt
Onderwerp

Indicatie/

Finan-

Interventie

cieel

Vuistregel

effect
1. Autologe vettransplantatie aft bij

Instroom in

meer

Nieuwe zorg

partiële defecten van het hoofd/

basispakket

kosten

geïntroduceerd.

Indicatie-

minder

Geleverde zorg wordt

laatste levensfase bij mensen met

Interventie

kosten

ongeneeslijke darmkanker of

verbeterd

hals gebied
2. Verbetersignalement 'Zorg in de

verbeterd ter voorkoming
van overbehandeling.

longkanker'
Uitstroom

minder

stamceltransplantatie bij

uit

kosten

therapierefractaire Morbus Crohn

basispakket

3. Autologe hematopoietische

2.6.1

Voorbeeld 1: Instroom in basispakket
Standpunt Autologe vettransplantatie
defecten van het hoofd/hals
gebied

Geleverde zorg komt niet
meer ten laste van het
verzekerde pakket.

(AFT of lipofilling)

bij

partiële

Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat Autologe vettransplantatie (AFT) als
effectief kan worden beschouwd en voldoet aan 'de stand van de wetenschap en
praktijk' bij de volgende indicaties:
•
Partiële defecten van hoofd/hals gebied als gevolg van de volgende congenitale
aandoeningen: Parry-Romberg Syndroom, lokale (lineaire) sclerodermic,
craniofaciale microsomie en Treacher Collins Syndroom;
•
Partiële defecten van hoofd/hals gebied in geval van de volgende verworven
aandoeningen: enucleatie (als onderdeel van de orbitareconstructie na
oogverwijdering) en aangezichtsatrofie door verlamming;
•
HIV-geassocieerde lipoatrofie (van gelaat en billen);
•
Fibrose (verlittekening) als gevolg van trauma, brandwonden, chirurgische
ingrepen of radiotherapie.
Bij deze indicaties behoort AFT tot de te verzekeren prestaties van de
Zorgverzekeringswet, zij het dat dan tevens voldaan moet zijn aan de wettelijke
bepalingen die gelden voor behandelingen van plastisch chirurgische aard.
Financieel effect: Meer kosten door

uitbreiding

Toelichting financiële
consequentie
De kosten stijgen waarbij we er vanuit gaan dat de zorg zorgvuldig geïntroduceerd
wordt volgens het volgende stramien: l e jaar 5 0 % , 2e jaar 7 5 % , 3e jaar 100%. In
deze rapportage is gerekend met een bedrag van € 842.475, een optelling van het
gemiddelde van de drie behandelingen (€ 308.340 + € 294.315 + € 239.820).
Ingeschat wordt dat in de periode volgend op de inwerkingtreding van dit standpunt
er eenmalig een bedrag van maximaal € 456.800 aan extra kosten te verwachten is,
dit bedrag is evenredig verdeeld over 2017 en 2018. Het standpunt treedt in
werking op 26 juni 2017 daarom gaan wij er vanuit dat de (financiële) gevolgen van
het standpunt vanaf het 3e kwartaal van 2017 plaatsvinden. De opbouw van deze
kosten is weergegeven in onderstaande tabel.

Pagina 15 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

2017

2018

2019

kwartaal 1

0%

50%

75%

100%

kwartaal 2

0%

50%

75%

100%

kwartaal 3

50%

75%

100%

100%

kwartaal 4

50%

75%

100%

100%

€ 439.019

€ 754.947

€ 737.166

€ 842.475

B e r e k e n i n g financiële gevolgen

Totale kosten

2.6.2

Voorbeeld 2: Indicatie-interventiecombinatie
verbeterd
Verbetersignalement
'Zorg in de laatste levensfase
ongeneeslijke
darmkanker
of
longkanker'

bij mensen

2020

met

Verbetersignalement
Zorginstituut Nederland concludeert dat om zorg te bieden die aansluit bij de
behoeftes in de laatste levensfase van de patiënt het nodig is om de persoonlijke
wensen en voorkeuren tijdig te verkennen. Op het moment van de diagnose van de
ongeneeslijke ziekte én gedurende het verdere ziektebeloop moet de zorgbehoefte
opnieuw verkend worden, zodat zorg met een gepast behandelperspectief ingezet
wordt.
Financieel effect: Minder kosten door betere
Toelichting financiële

uitvoering

consequentie

De groei in de kosten wordt voorkomen waarbij wordt gerekend met een opbouw
volgens het volgende stramien: l e jaar 0%, 2e jaar 5 0 % , 3e jaar 100%. Het
rapport is in het 3e kwartaal van 2017 uitgebracht. Wij gaan er vanuit dat de
(financiële) gevolgen van het verbetersignalement vanaf het l e kwartaal van 2019
zichtbaar worden. De opbouw van deze kosten is weergegeven in onderstaande
tabel.
Berekening financiële gevolgen

2.6.3

2017

2018

2019

2020

kwartaal 1

0%

0%

50%

100%

kwartaal 2

0%

0%

50%

100%
100%

kwartaal 3

0%

0%

50%

kwartaal 4

0%

0%

50%

100%

Totale kosten

€ 0

€ 0

-€ 4.273.797

-€ 8.547.594

Voorbeeld 3: Uitstroom uit basispakket
Autologe hematopoietische
stamceltransplantatie
Morbus Crohn

bij

therapierefractaire

Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat autologe hematopoietische
stamceltransplantatie bij therapierefractaire Morbus Crohn niet voldoet aan het
wettelijke criterium 'de stand van de wetenschap en praktijk'. De positieve effecten
van de interventie wegen niet op tegen de ongunstige effecten. De ongunstige
effecten zijn ernstig en komen veel voor. De voorwaardelijke toelating van de
interventie loopt af per 1 januari 2018. Dit betekent dat de behandeling vanaf
1 januari 2018 niet meer wordt vergoed of verstrekt uit de basisverzekering.
Financieel effect: Minder kosten door

beperking

Pagina 16 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Toelichting financiële consequentie
De kosten worden lager met een afbouwperiode van een halfjaar, omdat reeds
lopende behandeltrajecten bij een bepaalde indicatiecategorie zorgvuldig beëindigd
moeten worden. In deze rapportage is gerekend met een bedrag van -€ 83.008
(-€ 249.024/3). Het standpunt gaat in op 1 januari 2018 daarom gaan wij er vanuit
dat de (financiële) gevolgen van het standpunt vanaf het le kwartaal van 2018
plaatsvinden. Aangezien wij rekenen met een totale afbouwperiode van een halfjaar
zal deze periode van een halfjaar verdeeld zijn over het l e en 2e kwartaal van
2018. De opbouw van deze kosten is weergegeven in onderstaande tabel.
Berekening financiële gevolgen

2017

2018

2019

2020

kwartaal 1

0%

50%

100%

100%

kwartaal 2

0%

50%

100%

100%

kwartaal 3

0%

100%

100%

100%

kwartaal 4

0%

100%

100%

100%

Totale kosten

€0

-€ 62.256

-€ 83.008

-€ 83.008

Zorginstituut Nederland

Pagina 17 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

3

Bijlage 1: Overzicht van de rapporten uit 2017
In deze bijlage staan alle in 2017 door het Zorginstituut op haar website
gepubliceerde rapporten, die een duidelijk financieel effect hebben. Per publicatie
geven we de conclusie en het financiële effect weer.

3.1

Fysiotherapie en oefentherapie bij a r t r o s e a a n heup en knie, reumatoïde
artritis en spondyloartritis en radiculair s y n d r o o m ( h e r n i a ) m e t motorische
uitval
Advies
Advies over oefentherapie bij artrose
Zorginstituut Nederland adviseert om voor artrose aan heup en knie maximaal 12
behandelingen oefentherapie per periode van 12 maanden in de basisverzekering op
te nemen. Het gaat hierbij om oefentherapie onder supervisie van een fysio- of
oefentherapeut, waarbij de behandelperiode veelal 8-12 weken zal bedragen.
Advies over oefentherapie bij reuma
Zorginstituut Nederland concludeert dat de effectiviteit van oefentherapie onder
supervisie van een fysio- of oefentherapie voor reumatoïde artritis en
spondyloartritis niet is bewezen. Daarom adviseert het Zorginstituut de interventie
niet in de basisverzekering op te nemen.
Advies radiculair syndroom met motorische uitval
Zorginstituut Nederland concludeert dat een beperking van de aanpak t o t het
radiculair syndroom met motorische uitval niet de voorkeur verdient. Het merendeel
van de patiënten met deze indicatie, conform vigerende richtlijnen, worden
verwezen naar de neuroloog en een deel van die patiënten wordt geopereerd.
Financieel effect: Minder kosten door interventie
effect)

toegevoegd

(positief

substitutie-

Toelichting financiële
consequentie
Er is sprake van een positief substitutie-effect waardoor de kosten dalen waarbij we
uitgaan van de bedragen uit de BIA.
Financiële consequentie
2017
-€ 5.300.000

3.2

2018
-€ 5.400.000

2019
-€ 5.600.000

2020
-€ 5.800.000

P a k k e t a d v i e s palbociclib ( I b r a n c e ® ) voor patiënten m e t lokaal gevorderde
of g e m e t a s t a s e e r d e borstkanker
Advies
Zorginstituut Nederland adviseert de minister het borstkankermiddel palbociclib
(Ibrance®) niet op te nemen in het basispakket. Tenzij hij door prijsonderhandeling
de kosteneffectiviteit van het middel sterk verbetert en de impact op het zorgbudget
reduceert.
Palbociclib voldoet aan het wettelijk criterium 'de stand van de wetenschap en
praktijk' bij patiënten met hormoonreceptorpositieve, HER2-negatieve gevorderde of
Pagina 19 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

gemetastaseerde borstkanker die nog niet eerder met hormonale therapie zijn
behandeld (eerstelijn), als ook bij patiënten die eerder met hormonale therapie zijn
behandeld (tweedelijn).
Financieel effect: Lasten groei voorkomen
Toelichting financiële

door voorkomen

uitbreiding

consequentie

In de gepubliceerde BIA van het rapport over palbociclib staan de bedragen voor de
jaren 2017, 2018 en 2019. Aangezien er in de BIA geen berekening is gemaakt voor
het jaar 2020 is deze gelijkgesteld aan 2019.
Financiële consequentie
2017
€ 26.015.847

3.3

2018
-€ 67.672.083

2019
-€ 118.000.268

2020
-€ 118.000.268

P a k k e t a d v i e s palbociclib ( I b r a n c e ® ) voor patiënten met lokaal gevorderde
of g e m e t a s t a s e e r d e b o r s t k a n k e r
Advies
De minister heeft besloten het middel palbociclib vanaf 1 augustus 2017 te
vergoeden uit het basispakket. Na het advies van het Zorginstituut is de minister
gestart met prijsonderhandeiingen met de fabrikant. Er is vervolgens een akkoord
bereikt met als resultaat dat de totale zorguitgaven aan palbociclib veel lager
uitvallen dan anders het geval zou zijn. De afspraken gelden t o t en met 2020.
Het Zorginstituut gaat er vanuit dat de prijs van palbociclib met circa 5 2 % moet
zakken voordat de ICER (incremental cost-effectiveness ratio) rond de
€ 80.000/QALY (quality-adjusted life year) uitkomt.
Financieel effect: Meer kosten door

uitbreiding

Toelichting financiële
consequentie
In deze rapportage is gerekend met een prijsreductie van 5 2 % dit leidt tot de
volgende instroom bedragen € 12.487.607 ( 4 8 % van € 26.015.847), € 32.482.600
( 4 8 % van € 67.672.083) en € 56.640.129 ( 4 8 % van € 118.000.268) voor
respectievelijk 2017, 2018 en 2019. Aangezien er in de BIA geen berekening is
gemaakt voor het jaar 2020 is deze gelijkgesteld aan 2019.
Financiële consequentie
2017
€ 12.487.607

2018
€ 32.482.600

2019
€ 56.640.129

2020
€ 56.640.129

Standpunt Nervus hypoglossus stimulatie bij g e s e l e c t e e r d e patiënten m e t
obstructief s l a a p a p n e u syndroom ( O S A S )
Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat Nervus hypoglossus stimulatie bij patiënten
met obstructief slaapapneu syndroom (OSAS) voldoet bij de juiste indicatie en onder
de in het waarborgendocument genoemde voorwaarden aan het criterium stand van
de wetenschap en praktijk.

Pagina 20 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Financieel effect: Meer kosten door
Toelichting financiële

uitbreiding

consequentie

De kosten stijgen waarbij we er vanuit gaan dat de zorg zorgvuldig geïntroduceerd
wordt volgens het volgende stramien: l e jaar 5 0 % , 2 jaar 7 5 % , 3e jaar 100%. Het
standpunt gaat in op 14 februari 2017 daarom gaan wij er vanuit dat de (financiële)
gevolgen van het standpunt vanaf het 2e kwartaal van 2017 plaatsvinden. De
opbouw van deze kosten is weergegeven in onderstaande tabel.
e

Financiële consequentie:
Berekening financiële gevolgen

2017

2018

2019

2020

kwartaal 1

0%

50%

75%

100%

kwartaal 2

50%

75%

100%

100%

kwartaal 3

50%

75%

100%

100%

kwartaal 4

50%

75%

100%

100%

€ 508.076

€ 931.473

€ 1.270.191

€ 1.354.870

Totaal

3.5

Herbeoordeling elosulfase alfa ( V i m i z i m ® ) bij de behandeling van Morquio
A syndroom
Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat behandeling van het Morquio A syndroom
met elosulfase alfa (Vimizim®) niet voldoet aan 'de stand van de wetenschap en
praktijk'. Het gevolg van dit standpunt is dat behandeling met elosulfase van
Morquio A patiënten niet onder de basisverzekering valt.
In 2016 adviseerde het Zorginstituut ook al dat de effecten van elosulfase alfa te
gering zijn om vergoeding vanuit de basisverzekering te rechtvaardigen. Wel heeft
het Zorginstituut de minister in overweging gegeven om alternatieve opties voor
financiering van toepassing in een experimentele setting te onderzoeken.
Financieel effect: Minder kosten door

beperking

Toelichting financiële
consequentie
Deze besparing is al meegenomen in 2016 daarom is het financieel effect voor 2017
gelijkgesteld aan € 0.
Financiële consequentie:

2017
€0
3.6

2018
€0

2019
€0

2020
€0

Ibrutinib ( I m b r u v i c a ® ) bij e e r s t e l i j n s b e h a n d e l i n g c h r o n i s c h e lymfatische
leukemie ( C L L ) bij patiënten die geen d e l ( 1 7 p ) of T P 5 3 - m u t a t i e hebben
Advies
Zorginstituut Nederland adviseert om ibrutinib alleen op te nemen in het verzekerde
pakket voor de subgroep van patiënten waarvoor sprake is van de 'stand van de
wetenschap en praktijk': de subgroep van oudere, niet fitte patiënten met CLL
zonder del(17p) of TP53-mutatie bij wie toepassing van anti-CD20 gecontraindiceerd is of meer nadelen biedt dan voordelen voor de patiënt.
Pagina 21 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Om de toegankelijkheid en betaalbaarheid van het pakket te waarborgen adviseren
wij u daarnaast gezien de potentieel grote budget impact opnieuw advies aan het
Zorginstituut te vragen:
•
indien nieuwe gegevens beschikbaar komen voor toepassing bij een bredere
groep patiënten met chronische lymfatische leukemie (CLL) zonder del(17p) of
TP53-mutatie waarvoor nu nog een therapeutische minderwaarde is
vastgesteld.
•
bij indicatie-uitbreiding van ibrutinib.
Financieel effect: Meer kosten door
Toelichting financiële

uitbreiding

consequentie

In de gepubliceerde BIA bij het rapport over ibrutinib staan voor de jaren 2017,
2018 en 2019 twee scenario's gepresenteerd, daarvan nemen we per jaar het
gemiddelde. Aangezien er in de BIA geen berekening is gemaakt voor het jaar 2020
is deze gelijkgesteld aan 2019.
Financiële consequentie

2017
€ 1.347.559
3.7

2018
€ 2.569.743

2019
€ 3.687.168

2020
€3.687.168

Eculizumab (Soliris®) bij PNH - herbeoordeling p a k k e t a d v i e s
Advies
Zorginstituut Nederland adviseert de minister om eculizumab voor de indicatie PNH
niet langer te vergoeden vanuit de basisverzekering, tenzij hij door
prijsonderhandeling de kosteneffectiviteit van het middel aanzienlijk kan verbeteren
en de impact op het zorgbudget kan reduceren. Bij een prijsreductie van naar
schatting 9 0 % zakt de kosteneffectiviteit van eculizumab onder de referentiewaarde
van € 80.000 per QALY.
Financieel effect: Minder kosten door
Toelichting financiële

beperking

consequentie

Deze besparing is al meegenomen in 2016 daarom is het financieel effect voor 2017
gelijkgesteld aan € 0.
Financiële consequentie:

2017
€0
3.8

2018
€0

2019
€0

2020
€0

Standpunt Autologe vettransplantatie (AFT of lipofilling) bij partiële
defecten v a n het h o o f d / h a l s gebied
Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat Autologe vettransplantatie (AFT) als
effectief kan worden beschouwd en voldoet aan 'de stand van de wetenschap en
praktijk' bij de volgende indicaties:
•
Partiële defecten van hoofd/hals gebied als gevolg van de volgende congenitale
aandoeningen: Parry-Romberg Syndroom, lokale (lineaire) sclerodermie,
craniofaciale microsomie en Treacher Collins Syndroom;
Pagina 22 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

•

•
•

Partiële defecten van hoofd/hals gebied in geval van de volgende verworven
aandoeningen: enucleatie (als onderdeel van de orbitareconstructie na
oogverwijdering) en aangezichtsatrofie door verlamming;
HIV-geassocieerde lipoatrofie (van gelaat en billen);
Fibrose (verlittekening) als gevolg van trauma, brandwonden, chirurgische
ingrepen of radiotherapie.

Bij deze indicaties behoort AFT tot de te verzekeren prestaties van de
Zorgverzekeringswet, zij het dat dan tevens voldaan moet zijn aan de wettelijke
bepalingen die gelden voor behandelingen van plastisch chirurgische aard.
Financieel effect: Meer kosten door

uitbreiding

Toelichting financiële
consequentie
De kosten stijgen waarbij we er vanuit gaan dat de zorg zorgvuldig geïntroduceerd
wordt volgens het volgende stramien: l e jaar 5 0 % , 2e jaar 7 5 % , 3e jaar 100%. In
deze rapportage is gerekend met een bedrag van € 842.475, een optelling van het
gemiddelde van de drie behandelingen (€ 308.340 + € 294.315 + € 239.820).
Ingeschat wordt dat in de periode volgend op de inwerkingtreding van dit standpunt
er eenmalig een bedrag van maximaal € 456.800 aan extra kosten te verwachten is,
dit bedrag is evenredig verdeeld over 2017 en 2018. Het standpunt treedt in
werking op 26 juni 2017 daarom gaan wij er vanuit dat de (financiële) gevolgen van
het standpunt vanaf het 3e kwartaal van 2017 plaatsvinden. De opbouw van deze
kosten is weergegeven in onderstaande tabel.
Berekening financiële gevolgen
kwartaal 1

2018

2019

2020

0%

50%

75%

100%

kwartaal 2

0%

50%

75%

100%

kwartaal 3

50%

75%

100%

100%

kwartaal 4
Totale kosten

3.9

2017

50%

75%

100%

100%

€ 439.019

€ 754.947

€ 737.166

€ 842.475

Standpunt Baroreflex activatie therapie bij t h e r a p i e r e s i s t e n t e essentiële
hypertensie
Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat Baroreflex activatie therapie bij
therapieresistente essentiële hypertensie niet voldoet aan 'de stand van de
wetenschap en praktijk' en dat deze behandeling bij de betreffende indicatie niet
behoort tot de te verzekeren prestaties van de Zorgverzekeringswet.
Financieel effect: Lasten groei voorkomen door voorkomen

uitbreiding

Toelichting financiële
consequentie
De groei in de kosten wordt voorkomen. Daarbij wordt gerekend met een opbouw in
3 j a r e n : 5 0 % , 7 5 % en 100% (deze opbouw is vergelijkbaar met de introductie van
nieuwe zorg). Het rapport is in het 3e kwartaal van 2017 uitgebracht. Wij gaan er
vanuit dat de (financiële) gevolgen van het standpunt vanaf het 4e kwartaal van
2017 plaatsvinden. De opbouw van deze kosten is weergegeven in onderstaande
tabel.

Pagina 23 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Financiële consequentie:
Berekening financiële gevolgen

2017

2018

2019

2020

kwartaal 1

0%

50%

75%

100%

kwartaal 2

0%

50%

75%

100%

kwartaal 3

0%

50%

75%

100%

kwartaal 4
Totaal

3.10

50%

75%

100%

100%

-€ 425.313

-€ 1.913.906

-€ 2.764.531

-€ 3.402.500

Prenatale screening e n de Z o r g v e r z e k e r i n g s w e t ( Z v w ) ( N I P T )
Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat een (ongevraagd) aanbod van de NIPT als
eerste test gericht op aangeboren (chromosomale) afwijkingen niet onder de Zvw
past. De NIPT als eerste test kan alleen onder de Zvw vergoed worden als de
zwangere vrouw een medische indicatie heeft voor een kans bepalende test op
aangeboren (chromosomale) afwijkingen.
Financieel effect: Lasten groei voorkomen door voorkomen
Toelichting financiële

uitbreiding

consequentie

Er op dit moment geen BIA voorhanden daarom is het financieel effect gelijkgesteld
aan € 0.
Financiële consequentie:

2017
€0

3.11

2018
€0

2019
€0

2020
€0

Standpunt d y n a m i s c h e lumbale spondylodese bij spondylolisthesis
Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat dynamische spondylodese bij lumbale
spondylolisthesis niet voldoet aan 'de stand van de wetenschap en praktijk' en dat
deze behandeling bij de betreffende indicatie niet behoort tot de te verzekeren
prestaties van de Zorgverzekeringswet.
Financieel effect: Lasten groei voorkomen
Toelichting financiële

door voorkomen

uitbreiding

consequentie

Er op dit moment geen BIA voorhanden daarom is het financieel effect gelijkgesteld
aan € 0.
Financiële consequentie:

2017
€0

2018
€0

2019
€0

2020
€0

Pagina 24 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

3.12

Standpunt thermale ablatie bij colorectale l e v e r m e t a s t a s e n
Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat thermale ablatie bij resectabele colorectale
levermetastasen niet voldoet aan 'de stand van de wetenschap en praktijk' en dat
deze behandeling bij de betreffende indicatie niet behoort tot de te verzekeren
prestaties van de Zorgverzekeringswet.
Het Zorginstituut concludeert dat thermale ablatie alleen bij niet-resectabele
colorectale levermetastasen voldoet aan 'de stand van de wetenschap en praktijk'
indien een in opzet radicale ingreep mogelijk is, waarbij:
1 thermale ablatie wordt toegepast bij comorbiditeit, een moeilijke technische
ligging van de levermetastase of bij status na meerdere buikoperaties;
2 thermale ablatie met resectie wordt gecombineerd, om een in opzet curatieve
behandeling mogelijk te maken.
Deze behandeling behoort alleen bij de betreffende indicatie tot de te verzekeren
prestaties van de Zorgverzekeringswet.
Financieel effect: Meer kosten door

uitbreiding

Toelichting financiële
consequentie
In de gepubliceerde BIA bij het rapport over thermale ablatie bij colorectale
levermetastasen staan voor de jaren 2018, 2019 en 2020 twee scenario's
gepresenteerd, daarvan nemen we per jaar het gemiddelde.
Financiële consequentie

2017
€0
3.13

2018
€ 2.855.178

2019
€ 3.331.041

2020
€ 3.806.904

V e r b e t e r s i g n a l e m e n t 'Zorg in de laatste l e v e n s f a s e bij m e n s e n met
o n g e n e e s l i j k e d a r m k a n k e r of longkanker'
Verbetersignalement
Zorginstituut Nederland concludeert dat om zorg te bieden die aansluit bij de
behoeftes in de laatste levensfase van de patiënt het nodig is om de persoonlijke
wensen en voorkeuren tijdig te verkennen. Op het moment van de diagnose van de
ongeneeslijke ziekte én gedurende het verdere ziektebeloop moet de zorgbehoefte
opnieuw verkend worden, zodat zorg met een gepast behandelperspectief ingezet
wordt.
Financieel effect: Minder kosten door betere
Toelichting financiële

uitvoering

consequentie

De groei in de kosten wordt voorkomen waarbij wordt gerekend met een opbouw
volgens het volgende stramien: l e jaar 0%, 2e jaar 5 0 % , 3e jaar 100%. Het
rapport is in het 3e kwartaal van 2017 uitgebracht. Wij gaan er vanuit dat de
(financiële) gevolgen van het verbetersignalement vanaf het l e kwartaal van 2019
zichtbaar worden. De opbouw van deze kosten is weergegeven in onderstaande
tabel.

Pagina 25 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Berekening financiële gevolgen

3.14

2017

2018

2019

2020

kwartaal 1

0%

0%

50%

100%

kwartaal 2

0%

0%

50%

100%

kwartaal 3

0%

0%

50%

100%

kwartaal 4

0%

0%

50%

100%

Totale kosten

€0

€ 0

-€ 4.273.797

-€ 8.547.594

Standpunt Endobronchiale longvolumereductie middels
éénrichtingskleppen bij ernstig l o n g e m f y s e e m
Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat BLVR middels éénrichtingskleppen bij
volwassen patiënten met ernstig emfyseem voldoet aan 'de stand van de
wetenschap en praktijk' en dat deze behandeling bij de betreffende indicatie behoort
tot de te verzekeren prestaties van de Zorgverzekeringswet. Voor een gepaste
uitvoering van zorg is het van belang dat aan aanvullende waarborgen wordt
voldaan.
Financieel effect: Meer kosten door
Toelichting financiële

uitbreiding

consequentie

De kosten stijgen waarbij we er vanuit gaan dat de zorg zorgvuldig geïntroduceerd
wordt volgens het volgende stramien: l e jaar 5 0 % , 2e jaar 7 5 % , 3e jaar 100%. In
deze rapportage is gerekend met een bedrag van € 1.065.750, het gemiddelde van
€ 367.500 ((€ 317.150 / € 417.850)/2) en € 1.764.000 ((€ 1.522.320 /
€ 2.005.680)/2). Het standpunt treedt in werking op 14 september 2017 daarom
gaan wij er vanuit dat de (financiële) gevolgen van het standpunt vanaf het 4e
kwartaal van 2017 plaatsvinden. De opbouw van deze kosten is weergegeven in
onderstaande tabel.
Berekening financiële gevolgen

2017

2018

2019

2020

kwartaal 1

0%

50%

75%

100%

kwartaal 2

0%

50%

75%

100%

kwartaal 3

0%

50%

75%

100%

kwartaal 4

50%

75%

100%

100%

€ 133.219

€ 599.484

€ 865.922

€ 1.065.750

Totale kosten

3.15

Standpunt e n d o s c o p i s c h e t r a n s l u m i n a l e s t e p - u p benadering van
geïnfecteerde p a n c r e a s n e c r o s e
Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat de endoscopische transluminale step-up
benadering bij geïnfecteerde pancreasnecrose voldoet aan de 'stand van de
wetenschap en praktijk' en dat deze behandeling bij de betreffende indicatie behoort
tot de te verzekeren prestaties van de Zorgverzekeringswet.
Financieel effect: Minder kosten door interventie
effect)

toegevoegd

(positief

substitutie-

Pagina 26 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Toelichting financiële
consequentie
Er is sprake van een positief substitutie-effect waardoor de kosten dalen waarbij we
er vanuit gaan dat de zorg zorgvuldig geïntroduceerd wordt volgens het volgende
stramien: l e jaar 5 0 % , 2 jaar 7 5 % , 3e jaar 100%. In deze rapportage is gerekend
met een bedrag van -€ 2.297.735 (€ 11.625.622 - € 13.923.357). Het standpunt
gaat in op 1 januari 2018 daarom gaan wij er vanuit dat de (financiële) gevolgen
van het standpunt vanaf het l e kwartaal van 2018 plaatsvinden. De opbouw van
deze kosten is weergegeven in onderstaande tabel.
e

Berekening financiële gevolgen

3.16

2017

2018

2019

2020

kwartaal 1

0%

50%

75%

100%

kwartaal 2

0%

50%

75%

100%

kwartaal 3

0%

50%

75%

100%

kwartaal 4

0%

50%

75%

100%

Totale kosten

€ 0

-€ 1.148.868

-€ 1.723.301

-€ 2.297.735

P a k k e t a d v i e s d a r a t u m u m a b ( D a r z a l e x ® ) bij multipel myeloom
Advies
Zorginstituut Nederland adviseert de minister om daratumumab voor combinatie
met lenalidomide/dexamethason niet op te nemen in het verzekerde pakket, tenzij
hij door prijsonderhandeling de kosteneffectiviteit van deze behandeling kan
verbeteren en de impact op het zorgbudget kan reduceren. Om in de buurt te
komen van de referentiewaarde voor kosteneffectiviteit die we voor deze ziekte
relevant achten zou de geneesmiddelprijs van daratumumab in combinatie met
lenalidomide met circa 7 0 % moeten dalen.
Financieel effect: Lasten groei voorkomen door voorkomen
Toelichting financiële

uitbreiding

consequentie

In de gepubliceerde BIA bij het rapport over daratumumab staan voor de jaren
2018, 2019 en 2020 twee scenario's gepresenteerd, daarvan nemen we per jaar het
gemiddelde.
Financiële consequentie:
2017

eo

3.17

2018
-€ 11.828.175

2019
-€ 23.718.888

2020
-€ 44.974.486

P a k k e t a d v i e s d a r a t u m u m a b ( D a r z a l e x ® ) bij multipel myeloom
Advies
Zorginstituut Nederland adviseert de minister om daratumumab voor combinatie
met bortezomib/dexamethason niet op te nemen in het verzekerde pakket, tenzij hij
door prijsonderhandeling de kosteneffectiviteit van deze behandeling kan verbeteren
en de impact op het zorgbudget kan reduceren. Om in de buurt te komen van de
referentiewaarde voor kosteneffectiviteit die we voor deze ziekte relevant achten
zou de geneesmiddelprijs van daratumumab in combinatie met bortezomib met circa
3 0 % moeten dalen.
Financieel effect: Lasten groei voorkomen

door voorkomen

uitbreiding

Pagina 27 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Toelichting financiële
consequentie
In de gepubliceerde BIA bij het rapport over daratumumab staan voor de jaren
2018, 2019 en 2020 twee scenario's gepresenteerd, daarvan nemen we per jaar het
gemiddelde.
Financiële consequentie:

2017
€0
3.18

2018
-€ 22.768.692

2019
-€ 24.670.647

2020
-€ 24.670.647

Verbetersignalement Dure oncolytica - Zinnig gebruik van dure
g e n e e s m i d d e l e n bij het uitgezaaide niercelcarcinoom
Verbetersignalement
Zorginstituut Nederland ziet een meer gepaste inzet van dure oncolytica als een
cruciale stap bij de behandeling van niercelkanker. De behandelrichtlijn bij
niercelkanker loopt achter op de huidige stand van zaken qua behandelopties. Dit
kan leiden tot niet optimaal gepaste zorg. In het verbetersignalement staan de
verbeteropties beschreven die kunnen zorgen voor meer gezondheidswinst voor
mensen met kanker. Maar ook om de toegankelijkheid te waarborgen door het zo
mogelijk vermijden van onnodige kosten.
Financieel effect: Minder kosten door betere

uitvoering

Toelichting financiële
consequentie
Er op dit moment geen BIA voorhanden daarom is het financieel effect gelijkgesteld

aan € 0.

Financiële consequentie:

2017
€0
3.19

2018
€0

2019
€0

2020
€0

Standpunt: Autologe hematopoietische s t a m c e l t r a n s p l a n t a t i e bij
therapierefractaire Morbus Crohn
Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat autologe hematopoietische
stamceltransplantatie bij therapierefractaire Morbus Crohn niet voldoet aan het
wettelijke criterium 'de stand van de wetenschap en praktijk'. De positieve effecten
van de interventie wegen niet op tegen de ongunstige effecten. De ongunstige
effecten zijn ernstig en komen veel voor. De voorwaardelijke toelating van de
interventie loopt af per 1 januari 2018. Dit betekent dat de behandeling vanaf 1
januari 2018 niet meer wordt vergoed of verstrekt uit de basisverzekering.
Financieel effect: Minder kosten door
Toelichting financiële

beperking

consequentie

De kosten worden lager met een afbouwperiode van een h a l f j a a r , omdat reeds
lopende behandeltrajecten bij een bepaalde indicatiecategorie zorgvuldig beëindigd
moeten worden. In deze rapportage is gerekend met een bedrag van -€ 83.008
(-€ 249.024/3). Het standpunt gaat in op 1 januari 2018 daarom gaan wij er vanuit

Pagina 28 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

dat de (financiële) gevolgen van het standpunt vanaf het l e kwartaal van 2018
plaatsvinden. Aangezien wij rekenen met een totale afbouwperiode van een h a l f j a a r
zal deze periode van een h a l f j a a r verdeeld zijn over het l e en 2e kwartaal van
2018. De opbouw van deze kosten is weergegeven in onderstaande tabel.
2017

2018

2019

2020

kwartaal 1

0%

50%

100%

100%

kwartaal 2

0%

50%

100%

100%

kwartaal 3

0%

100%

100%

100%

kwartaal 4

0%

100%

100%

100%

Totale kosten

eo

-€ 62.256

-€ 83.008

-€ 83.008

Berekening financiële gevolgen

3.20

Standpunt Slaap Positie T r a i n e r ( S P T ) bij positieafhankelijke s l a a p a p n e u
(pOSAS)
Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat op basis van de beschikbare literatuur dat
SPT voldoet aan 'de stand van de wetenschap en praktijk' bij patiënten met lichte
pOSAS en matige pOSAS, zoals gedefinieerd in de multidisciplinaire richtlijn
slaapapneu uit 2009. Bij lichte pOSAS gaat het om patiënten met een AHI >5 tot
<15 én aanwezigheid van klachten en bij matige pOSAS om patiënten met een AHI
>15 tot <30 én aanwezigheid van klachten.
SPT behoort bij de beschreven indicaties tot de te verzekeren prestaties van de
Zorgverzekeringswet. De ingangsdatum van dit standpunt is 15 september 2017.
Per die datum komt dit standpunt in de plaats van het negatieve standpunt van het
Zorginstituut uit 2013 en de herbevestiging daarvan in 2016.
Financieel effect: Meer kosten door

uitbreiding

Toelichting financiële
consequentie
De kosten stijgen waarbij we er vanuit gaan dat de zorg zorgvuldig geïntroduceerd
wordt volgens het volgende stramien: l e jaar 5 0 % , 2e jaar 7 5 % , 3e jaar 100%. Het
standpunt treedt in werking op 15 september 2017 daarom gaan wij er vanuit dat
de (financiële) gevolgen van het standpunt vanaf het 4e kwartaal van 2017
plaatsvinden. De opbouw van deze kosten is weergegeven in onderstaande tabel.
2017

2018

2019

2020

kwartaal 1

0%

50%

75%

100%

kwartaal 2

0%

50%

75%

100%

kwartaal 3

0%

50%

75%

100%

Berekening financiële gevolgen

kwartaal 4
Totale kosten

3.21

50%

75%

100%

100%

€ 196.875

€ 885.938

€ 1.279.688

€ 1.575.000

V e r b e t e r s i g n a l e m e n t 'Pijn op de Borst ( V e r d e n k i n g ) Stabiele Angina
Pectoris'
Verbetersignalement
Zorginstituut Nederland concludeert dat de zorg voor mensen met pijn op de borst
sterk kan worden verbeterd. Samen met patiënten en artsen brengt het
Zorginstituut precies in beeld welke verbeteringen in de zorg bij verdenking op
problemen in de doorbloeding van de hartspier noodzakelijk zijn, én welke afspraken
Pagina 29 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

hierover zijn gemaakt. Voor alle onderdelen van het zorgtraject is een betere
aansluiting nodig tussen de eerste lijn (huisarts) en tweede lijn (specialist) om overen onderbehandeling te voorkomen. Dit geldt zowel voor de medische
aanbevelingen als ook voor de overdracht van gegevens van patiënten.
Financieel effect: Minder kosten door betere uitvoering
Toelichting financiële consequentie
De groei in de kosten wordt voorkomen waarbij wordt gerekend met een opbouw
volgens het volgende stramien: l e jaar 0%, 2e jaar 50%, 3e jaar 100%. Het
rapport is in het 4e kwartaal van 2017 uitgebracht. Wij gaan er vanuit dat de
(financiële) gevolgen van het verbetersignalement vanaf het le kwartaal van 2019
zichtbaar worden. De opbouw van deze kosten is weergegeven in onderstaande
tabel.
Berekening financiële gevolgen
kwartaal 1
kwartaal 2
kwartaal 3
kwartaal 4
Totale kosten

2017
0%
0%
0%
0%
€0

2018
2019
2020
0%
50%
100%
0%
50%
100%
0%
50%
100%
0%
50%
100%
€ 0 -€ 88.500.000 -€ 177.000.000

Standpunt trapsgewijze tinnitusspecifieke behandeling bij chronische
tinnitus
Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat trapsgewijze tinnitusspecifieke cognitieve
gedragstherapie bij patiënten met tinnitus voldoet aan de stand van de wetenschap
en praktijk. Ook cognitieve gedragstherapie zelf, als behandeling van chronische
tinnitus, voldoet aan de stand van de wetenschap en praktijk. Uit het gegeven dat
bij trapsgewijze tinnitusspecifieke behandeling voor een deel van de patiënten de
eerste stap voldoende is, en de tweede stap alleen aan de orde is indien de eerste
stap niet tot het juiste resultaat heeft geleid, volgt dat cognitieve gedragstherapie
niet voor iedere patiënt aangewezen is.
Financieel effect: Meer kosten door uitbreiding
Toelichting financiële consequentie
De kosten stijgen waarbij we er vanuit gaan dat de zorg zorgvuldig geïntroduceerd
wordt volgens het volgende stramien: l e jaar 50%, 2e jaar 75%, 3e jaar 100%. In
deze rapportage is gerekend met een bedrag van € 3.370.176, het gemiddelde van
€ 1.685.088 (1.000 patiënten) en € 5.055.264 (3.000 patiënten). Het standpunt
treedt in werking op 18 december 2017 daarom gaan wij er vanuit dat de
(financiële) gevolgen van het standpunt vanaf het le kwartaal van 2018
plaatsvinden. De opbouw van deze kosten is weergegeven in onderstaande tabel.
Berekening financiële gevolgen
kwartaal 1
kwartaal 2
kwartaal 3
kwartaal 4
Totale kosten

2017

2018
50%

2019
75%

100%

0%

50%
50%

75%
75%

100%

0%

50%

€0

€ 1.685.088

75%
€ 2.527.632

0%
0%

2020
100%
100%
€ 3.370.176

Pagina 30 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

3.23

P a k k e t a d v i e s ribociclib (Kisqali®) bij g e m e t a s t a s e e r d e borstkanker
Advies
Zorginstituut Nederland adviseert de minister om ribociclib niet op te nemen in het
verzekerde pakket, tenzij hij door prijsonderhandeling de kosteneffectiviteit van het
middel kan verbeteren en de impact op het zorgbudget kan reduceren.
Financieel effect: Meer kosten door voorkomen

uitbreiding'

Toelichting financiële
consequentie
Er is sprake van een negatief substitutie-effect waardoor de kosten stijgen. In de
gepubliceerde BIA bij het rapport over ribociclib staan voor de jaren 2018, 2019 en
2020 twee scenario's gepresenteerd, daarvan nemen we per jaar het gemiddelde.
Financiële consequentie:

2017
€0
3.24

!

2018
€ 2.207.405!

2019
€5.119.798

2020

€ 6.080.303

Standpunt endometrium scratching met Pipelle® bij v r o u w e n die de
g e a s s i s t e e r d e voortplantingstechnieken I V F / I C S I ondergaan
Standpunt
Zorginstituut Nederland concludeert dat endometrium scratching met Pipelle®
voorafgaand aan de tweede IVF/ICSI poging bij vrouwen die de geassisteerde
voortplantingstechnieken I V F / I C S I ondergaan én waarbij de eerste IVF/ICSI poging
niet heeft geresulteerd in een doorgaande zwangerschap niet voldoet aan 'de stand
van de wetenschap en praktijk' en dat deze behandeling bij de betreffende indicatie
niet behoort tot de te verzekeren prestaties van de Zorgverzekeringswet.
Financieel effect: Lasten groei voorkomen

door voorkomen

uitbreiding

Toelichting financiële
consequentie
De groei in de kosten wordt voorkomen. Daarbij wordt gerekend met een opbouw in
3 j a r e n : 5 0 % , 7 5 % en 100% (deze opbouw is vergelijkbaar met de introductie van
nieuwe zorg). Het standpunt treedt in werking op 2 1 december 2017 daarom gaan
wij er vanuit dat de (financiële) gevolgen van het standpunt vanaf het l e kwartaal
van 2018 plaatsvinden. De opbouw van deze kosten is weergegeven in
onderstaande tabel.
Financiële consequentie:
Berekening financiële gevolgen
kwartaal 1
j kwartaal 2

2017

o%T
0%

| kwartaal 3

0%_[

kwartaal 4

0%:

Totaal

€0

2018
50%
50%
50%
50%
-€ 225.000 |

2019
75%
75%
75%
75%
-€ 337.500

_ J-00%.1
-€ 450.000 l

Nieuw geïntroduceerde zorg vervangt in bepaalde gevallen bestaande duurdere zorg, dat verklaart dat voorkomen
uitbreiding in dit geval tot meerkosten leidt.
Pagina 31 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Bijlage 2: Overzicht van de geneesmiddelbeoordelingen
uit 2017

Vuistregels Geneesmiddelen
Geneesmiddelen op bijlage IA van het GVS
Dit zijn geneesmiddelen die in clusters van onderling vervangbare geneesmiddelen
zijn ingedeeld. Voor deze middelen geldt per cluster een vergoedingslimiet. De
verzekeraar vergoedt het middel tot aan de vergoedingslimiet.
Financiële effect
Er zijn drietal aantal opties:
1 Opname op bijlage I A
a. De kosten veranderen waarschijnlijk nauwelijks en zijn niet
meegenomen in onze rapportage. Er wordt namelijk een geneesmiddel
toegevoegd aan een groep geneesmiddelen die onderling vervangbaar
zijn voor een vergelijkbare groep patiënten.
2 Opname op bijlage IA én uitbreiding van de indicatievoorwaarden.
a. De kosten nemen toe en worden via een BIA berekend.
3.
Negatief advies, middel niet opgenomen op bijlage IA.
a. De kosten veranderen waarschijnlijk nauwelijks en zijn niet
meegenomen in onze rapportage.
Geneesmiddelen op bijlage IB van het GVS
Dit zijn geneesmiddelen waar geen vergoedingslimiet voor geldt en bij plaatsing op
bijlage I B worden de kosten van het geneesmiddel volledig vergoed.
Financiële effect
Er zijn een tweetal opties:
1 Opname op bijlage I B .
a. De kosten nemen toe en worden via een BIA berekend. In sommige
gevallen is er een afname van de kosten als gevolg van substitutie.
2 Negatief advies, middel niet opgenomen op bijlage I B .
a. De groei in de kosten wordt voorkomen, de grootte van deze kosten
worden berekend via een BIA.
Specialistische (intramurale)
geneesmiddelen
Specialistische geneesmiddelen vallen onder de open beschrijving van de medisch
specialistische zorg. Om deze reden stromen ze automatisch het pakket in bij
marktregistratie onder de aanname dat ze voldoen aan de stand van de wetenschap
en praktijk. Dit wordt in een aantal gevallen door ZIN getoetst op basis van
risicogericht pakketbeheer.
Daarnaast kan de minister proactief besluiten een specialistisch geneesmiddel in de
zogenaamde sluis te plaatsen, dan vindt eventuele instroom pas plaats na
beoordeling en eventuele onderhandeling over prijs en gepast gebruik.

Pagina 33 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Financiële effect
Er zijn een vijftal opties:
1 Het middel blijft gehandhaafd als onderdeel van de medisch specialistische zorg.
a. Er is geen verandering ten opzichte van de status quo.
2 Het middel blijft na prijsonderhandeling gehandhaafd als onderdeel van de
medisch specialistische zorg.
a. De kosten nemen af door prijsreductie en worden via een BIA berekend.
3 Negatief advies, het middel wordt verwijderd uit het pakket.
a. De kosten nemen af en worden via een BIA berekend.
4 Negatief advies, het middel wordt niet toegelaten t o t het pakket.
In het geval er proactief een middel niet toegelaten wordt tot het pakket.
a. De groei in de kosten wordt voorkomen, de hoogte van deze kosten
worden berekend via een BIA.
5 Het middel wordt na prijsonderhandeling toegelaten tot het pakket.
In het geval er proactief een middel niet direct toegelaten wordt tot het pakket.
b. De groei in de kosten wordt beperkt door prijsreductie, de hoogte van
deze kosten worden berekend via een BIA.
We gaan in de berekening van de kosten uit van de budget impact analyse.
Wanneer in de BIA geen marktpenetratie
per jaartal staat vermeld gaan we er
vanuit dat zorg zorgvuldig geïntroduceerd wordt volgens het volgende stramien:
jaar 50%, 2e jaar 75%, 3e jaar 100%.

4.1

le

Migalastat (Ga laf old) bij de ziekte van Fabry met een behandelbare a galactosidase A ( G L A ) - m u t a t i e
Advies
Zorginstituut Nederland concludeert dat bij de behandeling van langdurige
behandeling van volwassenen en jongeren van 16 jaar en ouder met een bevestigde
diagnose van de ziekte van Fabry (a-galactosidase A-deficiëntie), die een
behandelbare mutatie hebben, migalastat een therapeutische minderwaarde heeft
ten opzichte van enzymtherapie op basis van onvoldoende gegevens.
Omdat er sprake is van een therapeutische minderwaarde komt migalastat niet in
aanmerking voor opname in het GVS.
Financieel effect: Lasten groei voorkomen
Toelichting financiële

door voorkomen

uitbreiding

consequentie

In de niet-gepubliceerde BIA bij het rapport over migalastat staan voor de jaren
2017, 2018 en 2019 twee scenario's gepresenteerd, daarvan nemen we per jaar het
gemiddelde. Aangezien er in de BIA geen berekening is gemaakt voor het jaar 2020
is deze gelijkgesteld aan 2019.
Financiële consequentie:

2017
-€ 1.562.925
4.2

2018
-€ 1.562.925

2019
-€ 1.562.925

2020
-€ 1.562.925

Acarizax® bij allergische rhinitis door huisstofmijt
Advies
Zorginstituut Nederland adviseert Acarizax®, het sublinguaal gestandaardiseerd
Pagina 34 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

allergeenextract van huisstofmijten, op te nemen op bijlage I B . Acarizax® is niet
onderling vervangbaar met enig middel in het geneesmiddelenvergoedingssysteem
(GVS). De prijs van Acarizax® is gelijk aan de prijs van de subcutane
geneesmiddelen die op dit moment bij deze patiënten worden ingezet en volledige
substitutie leidt niet tot meerkosten.
Financieel effect: Minder kosten door interventie
effect)

toegevoegd

(positief

substitutie-

Toelichting financiële
consequentie
Er is sprake van een positief substitutie-effect waardoor de kosten dalen waarbij we
uitgaan van de bedragen uit de BIA.
Financiële consequentie

2017
€0
4.3

2018
-€ 680.000

2019
-€ 680.000

2020
-€ 680.000

Naloxegol ( M o v e n t i g ® ) bij de behandeling v a n door opioïden geïnduceerde
constipatie
Advies
Zorginstituut Nederland adviseert naloxegol op te nemen op bijlage I B . Naloxegol is
niet onderling vervangbaar met enig middel in het
geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS). Opname van naloxegol gaat gepaard
met besparingen op het farmaciebudget.
Financieel effect: Minder kosten door interventie
effect)

toegevoegd

(positief

substitutie-

Toelichting financiële
consequentie
Er is sprake van een positief substitutie-effect waardoor de kosten dalen. In de
gepubliceerde BIA bij het rapport over naloxegol staan voor de jaren 2018, 2019 en
2020 twee scenario's gepresenteerd, daarvan nemen we per jaar het gemiddelde.
Financiële consequentie

2017
€0
4.4

2018
€ 676.464

2019
-€ 1.184.108

2020
-€ 1.522.340

Cetuximab ( E r b i t u x ® ) bij g e m e t a s t a s e e r d coloncarcinoom (herbeoordeling)
Advies
Zorginstituut Nederland concludeert dat bij de behandeling van patiënten met
gemetastaseerde colorectale kanker oxaliplatine en 5-FU bevattende chemotherapie
(FOLFOX, CAPOX) de standaard eerstelijnsbehandeling is in Nederland, daarnaast
wordt behandeling met irinotecan-bevattende chemotherapie (FOLFIRI, CAPIRI) ook
toegepast. Cetuximab in combinatie met FOLFOX heeft, als eerstelijnsbehandeling
van patiënten met gemetastaseerde colorectale kanker met epidermale groeifactor
receptor (EGFR-)expressie en het wild-type RAS-gen, een therapeutische
meerwaarde ten opzichte van FOLFOX alleen.

Pagina 35 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Door deze conclusie is een eerder standpunt van het Zorginstituut uit 2015,
namelijk dat de combinatie van FOLFOX met cetuximab geen verzekerde zorg is,
niet langer geldig. De toenmalige conclusie dat de combinatie van cetuximab met
FOLFIRI wel verzekerde zorg is, blijft wel van kracht.
Financieel effect: Meer kosten door

uitbreiding

Toelichting financiële
consequentie
In de gepubliceerde BIA bij het rapport over cetuximab staan voor de jaren 2018,
2019 en 2020 twee scenario's gepresenteerd, daarvan nemen we per jaar het
gemiddelde.
Financiële consequentie

4.5

2017

2018

2019

2020

€0

€ 2.090.288

C 4.264.142

C 6.960.044

Update prijsonderhandeiingen l u m a c a f t o r / i v a c a f t o r ( O r k a m b i ® )
Advies
Zorginstituut Nederland concludeert dat de aannames waarop de ICER berekening
van december 2016 is gebaseerd, in overeenstemming zijn met sindsdien
gepubliceerde gegevens van de extensiestudie. Het Zorginstituut ziet dan ook geen
aanleiding om haar eerder afgegeven advies te wijzigen. Wel wijst het Zorginstituut
er op dat de uitkomsten van de extensiestudie het beeld bevestigen dat er geen
sprake is van een langdurig behouden toename van de FEVl, de primaire
uitkomstmaat van de TRAFFIC en TRANSPORT trials.
Financieel effect: Meer kosten door

uitbreiding

Toelichting financiële
consequentie
Deze kosten zijn al meegenomen in 2016 daarom is het financieel effect voor 2017
gelijkgesteld aan € 0.
Financiële consequentie

2017
€0
4.6

2018
€0

2019
€0

2020
€0

Advies v a c c i n s Rotarix® en Rotateq® bij de preventie v a n infecties met het
rotavirus
Advies
Zorginstituut Nederland adviseert om de rotavirus vaccins in het geval van
universele massavaccinatie niet in het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS)
op te nemen. In het geval van vaccinatie van risicogroepen is opname in het GVS
een mogelijke optie. In dat geval is het verzoek aan de fabrikanten om hiertoe een
formele GVS-aanvraag in te dienen met een op de risicogroepen toegespitst dossier.
Financieel effect: Meer kosten door

uitbreiding

Pagina 36 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Toelichting financiële
consequentie
In de gepubliceerde BIA over rotarix staat dat de financiële consequentie voor de
risicogroepen voor alle jaren gelijk is.
Financiële consequentie

2017 <
€0 !
4.7

2018 ;
€ 1.851.070 !

2019 ;
€ 1.851.070 ;

2020 I
€ 1.851.070 ;

G V S - a d v i e s idebenon ( R a x o n e ® ) bij verminderd g e z i c h t s v e r m o g e n bij
a d o l e s c e n t e en v o l w a s s e n patiënten met opticusneuropathie v a n Leber
(LHON)
Advies
Zorginstituut Nederland concludeert dat idebenon een therapeutische meerwaarde
heeft ten opzichte van placebo of geen andere behandeling dan best
ondersteunende zorg, bij de behandeling van adolescenten en volwassenen met
LHON. Idebenon dient toegepast te worden conform de Nederlandse richtlijn, d.w.z.
starten tot 1 jaar na visusdaling in het tweede oog en vanaf 12 maanden iedere 3
maanden evalueren of de behandeling wordt voortgezet.
Zorginstituut Nederland adviseert om idebenon op te nemen op bijlage I B en bijlage
2 van de Regeling zorgverzekering.
Financieel effect: Meer kosten door

uitbreiding

Toelichting financiële
consequentie
In de gepubliceerde BIA bij het rapport over idebenon staan voor de jaren 2018,
2019 en 2020 twee scenario's gepresenteerd, daarvan nemen we per jaar het
gemiddelde.
Financiële consequentie
2017 j
€0J

4.8

2018
€ 1.585.000 j

2019
€ 1.585.000 I

2020
€_1 ^ 5 . 0 0 0

G V S - a d v i e s ataluren ( T r a n s l a r n a ® ) bij de behandeling v a n Spierdystrofie
v a n Duchenne (nmDMD)
Advies
Zorginstituut Nederland concludeert dat de behandeling van Spierdystrofie van
Duchenne door een nonsense mutatie in het dystrofinegen (nmDMD) bij ambulante
patiënten van 5 jaar en ouder ataluren een therapeutische minderwaarde heeft ten
opzichte van placebo toegevoegd aan best ondersteunende zorg vanwege
onvoldoende bewijs. Omdat er sprake is van een therapeutische minderwaarde
adviseert het Zorginstituut om ataluren niet op te nemen op bijlage I B
Financieel effect: Lasten groei voorkomen

door voorkomen

uitbreiding

Toelichting financiële
consequentie
In de niet-gepubliceerde BIA van het rapport over ataluren staan de bedragen voor
de jaren 2018, 2019 en 2020.

Pagina 37 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Financiële consequentie:
2017J
€0 J

:

2018 j
€ 1.200.000 |

2019
-€ 1.800.000 J ~

2020 1
-€ 2,400.000~[

Pagina 38 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Bijlage 3: Financieel effect van de rapporten uit 2017 uitgesplitst per rapport

In onderstaande tabel staat het totale financiële effect van de rapporten uit 2017,
uitgesplitst per rapport. Deze tabel is een optelling van de inschattingen die per
rapport gedaan zijn op moment van publicatie van dat rapport, uitgaande van
overname en opvolging van het rapport door de relevante partijen.

Financieel effect van de rapporten uit 2017
per zorggebied, per rapport, per jaar
Uitbreiding
3.1 Fysiotherapie en oefentherapie bij artrose aan heup
en knie, reumatoïde artritis en spondyloartritis en
radiculair syndroom (hemia) met motorische uitval

€

-5.300.000

€

-5.400.000

€

-5.600.000

€

-5.800.000

3.4 Standpunt Nervus hypoglossus stimulatie bl)
geselecteerde patiënten met obstructief
slaapapneu syndroom (OSAS)

€

508.076

€

931.473

€

1.270.191

€

1.354.870

3.8 Standpunt autologe vettransplantatie aft bij
partiele defecten van het hoofd halsgebled

€

439.019

€

754.947

€

737.166

€

842.475

3.12 Standpunt thermale ablatie bij colorectale
levermetastasen

€

0

€

2.855.178

€

3.331.041

€

3.806.904

3.14 Standpunt Endobronchlale longvolumereductle
middels éénrichtingskleppen bl| ernstig
longemfyseem

€

133.219

€

599.484

€

865.922

€

1.065.750

3.15 Standpunt Endoscopische transluminal step-up
benadering van geïnfecteerde pancreasnecrose

€

0

€

-1.148.868

*

-1.723.301

€

-2.297.735

3.21 Standpunt trapsgewl|ze tinnitusspecifieke
behandeling bij chronische tinnitus

€

0

€

1.685.088

€

2.527.632

€

3.370.176

3.9 Standpunt Baroreflex activatie therapie bl)
therapieresistente essentiële hypertensie

€

-425.313

€

-1.913.906

€

-2.764.531

€

-3.402.500

3.23 Standpunt endometrium scratching met pipelle bl|
vrouwen die de geassisteerde voortplantingstechnieken Ivf/lcsl ondergaan
Beperking

€

0

€

-225.000

€

-337.500

€

-450.000

3.18 Standpunt Autologe hematopoietische stamceltransplantatie bij therapierefractaire Morbus Crohn

€

0

€

-62.256

€

-83.008

€

-83.008

3.13 Verbetersignalement'2org in de laatste levensfase
bij mensen met ongeneeslijke darmkanker of
longkanker'

€

0

€

0

€

-4.273.797

€

-8.547.594

3.20 Verbeterslgnalement 'Pijn op de borst"

<

0

€

0

€ -88.500.000

€-177.000.000

€

-4.644.999

€

-1.923.859

€ -94.550.186

€-187 140 662

Voorkomen uitbreiding

Betere uitvoering

Subtotaal

Pagina 39 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Genees-en hulpmiddelen

2017

2018

2019

2020

Uitbreiding
3.2 Pakketadvies palboddlb (Ibrance®) voor patiënten
met lokaal gevorderde of gemetastaseerde
borstkanker

€

12.487.607

€

32.482.600

€

56.640.129

€

56.640.129

3.6 Ibrutinib (Imbruvlca®) bij eerstelijnsbehandeling
chronische lymfatische leukemie (CLL) bij patiënten
die geen del (17p) of TP53-mutatle hebben
3.19 Standpunt Slaap Positie Trainer (SPT) bij positleafhankelljke slaapapneu (pOSAS)

€

1.347.559

€

2.569.743 €

3.687.168

€

3.687.168

<

196.875 €

885.938

€

1.279.688

€

1.575.000

4.2 Acarizax® bi| allergische rhinitis door huisstofmijt

€

0

€

-680.000

€

-680.000

€

-680.000

4.3 Naloxegol (Moventlg®) bij de behandeling van
door opioiden geïnduceerde constipatie

€

0

€

-676.464

€

-1.184.108

€

-1.522.340

4.4 Cetuximab (Erbltux®) bij gemetastaseerd
coloncarclnoom (herbeoordeling)

€

0

€

2.090.288

€

4.264.142

€

6.960.044

4.6 Advies vaccins Rotarlx® en Rotateq® bij de
preventie van infecties met het rotavirus

€

0

€

1.851.070

€

1.851.070

€

1.851.070

4.7 GVS-advies idebenon (Raxone®) bi| verminderd
gezichtsvermogen bij adolescente en volwassen
patiënten met optlcusneuropathle van Leber
(LHON)

€

0

€

1.585.000

€

1.585.000

€

1.585.000

Voorkomen uitbreiding
3.2 Pakketadvies palboddlb (Ibrance®) voor patiënten
met lokaal gevorderde of gemetastaseerde
borstkanker

€ -26.015.847

€ -67.672.083

€-118.000.268

€-118.000.268

3.16 Pakketadvies Daratumumab (Darzalex) bij multipel
myeloom

€

0

< -11.828.175

€ -23.718.888

€ -44.974.486

3.17 Pakketadvies Daratumumab (Darzalex) bij multipel
myeloom

€

0

€ -22.768.692

€ -24.670.647

€ -24.670.647

3.22 Pakketadvies rlboddlb (Klsqall®) bij
gemetastaseerde borstkanker

€

0

€

2.207.405

€

5.119.798

€

6.080.303

4.1 Migalastat (Gal a fold) bij de ziekte van Fabry met
een behandelbare a-galactosidase A (GLA)-mutatie
(GVS-advies)

<

-1.562.925 €

-1.562.925

€

-1.562.925

€

-1.562.925

4.8 GVS-advies ataluren (Translarna) bl) de
behandeling van Spierdystrofie van Duchenne
(nmdmd)

(

-1.200.000

€

-1.800.000

€

-2.400.000

0

€

Subtotaal

€ -13.546 732

€ -62.716.295

€ -97.189.842

€-115.431.952

TotMl

C -18.191.731

< -64.640.154

€-191.740.029

(-302.572.614

Pagina 40 van 41

DEFINITIEF | Overzicht financiële effect rapporten Zorginstituut - verslagjaar 2017 | 12 maart 2018

Bijlage 4: Overzicht van rapporten uit 2017 zonder
(berekend) financieel effect

In deze bijlage staan alle in 2017 door het Zorginstituut op haar website
gepubliceerde rapporten, zonder (berekend) financieel effect.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16

Uitleg aanspraken geneeskundige GGZ op basis van DSM-5 classificatie
Medisch noodzakelijk verblijf in de geneeskundige GGZ
Methylaminolevulinaat (Metvix) met daglicht fotodynamische therapie (FDT)
Cysteamine met vertraagde afgifte (Procysbi) bij nefropathische cystinose
Tenofovir alafenamide (Vemlidy®) bij chronische hepatitis B virusinfectie (GVSadvies)
Dolutegravir (Tivicay®) bij de behandeling van infectie met humaan
immunodeficiëntie virus (hiv-1) - herbeoordeling GVS-advies
GVS-rapport hydrocortison met gereguleerde afgifte (Plenadren®)
GVS-rapport marginale toetsing glycerolfenylbutyraat (Ravicti®)
Advies: Positionering behandeling en aanvullende zorgvormen in de Wlz
Trimbow® (aërosol combinatiepreparaat) voor bepaalde groep patiënten met
COPD (GVS-advies)
GVS-advies glecaprevir/pibrentasvir (Maviret®) bij chronische infectie met
hepatitis C-virus bij volwassenen
Briefrapport Symtuza®
Herbeoordeling medicinale cannabis: geen verzekerde zorg
GVS aanvraag geregistreerde FNA producten
Systematische analyse Geboortezorg en Zorg bij gynaecologische
aandoeningen
Verkenning aansluiting zorgclustermodel GGZ op huidige verzekerde
aanspraken Zvw (deel 1)

Pagina 41 van 41