Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2136
Vragen van het lid Van Gerven (SP) aan de Minister voor Medische Zorg over
Treant en de toekomst van de ziekenhuiszorg in Drenthe en Zuidoost
Groningen (ingezonden 27 februari 2019).
Antwoord van MinisterBruins (Medische Zorg) (ontvangen 2 april 2019). Zie
ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019, nr. 1959.
Vraag 1
Is het waar dat Treant een adherentieverlies van 90% heeft geleden in
Hoogeveen in de eerste drie maanden na de sluiting van de kinderafdeling en
verloskunde?1 Zo ja, wat is daarop uw reactie? Acht u de Zorggroep
financieel gezond genoeg om een dergelijk gebrek aan inkomsten op te
vangen?
Antwoord 1
Er is in de regio Drenthe en Zuidoost-Groningen sprake van diverse uitdagingen voor de organisatie van de zorg. De betrokken partijen willen voorkomen
dat, zoals zij dat zelf zeggen, «de toekomst hen overkomt». Het door een
«stuurgroep» van huisartsen, ziekenhuizen en zorgverzekeraars gezamenlijk
ontwikkelde plan voor de ziekenhuiszorg in Drenthe en Zuidoost Groningen
betreft een periode van 10 jaar en heeft als doelstelling om de huidige zorg
duurzaam voor de regio te behouden. Alle stakeholders (waaronder het
kernteam, gemeenten, huisartsen en inwoners) in de regio zien het belang
van het behoud van ziekenhuisvoorzieningen in Drenthe en Zuidoost
Groningen. Juist daarvoor is het huidige plan ook geschreven: de zorg
verdwijnt niet uit de regio, maar wordt anders ingericht. Ik wil benadrukken
dat het plan van het kernteam een plan is en geen besluit. Het is een
voornemen waarover het kernteam de komende maanden nader in gesprek
gaat met medewerkers, patiënten, zorgaanbieders, overheden en inwoners.
Men wil luisteren naar de zorgen en behoeftes van eenieder opdat deze
kunnen worden meegenomen in het besluitvormingsproces.
Treant heeft desgevraagd aangegeven dat het nog te vroeg is om iets over
het adherentieverlies te kunnen zeggen. Zij geven daarbij aan dat bij het
sluiten van de acute verloskunde en acute kindergeneeskunde in Stadskanaal
en Hoogeveen, ze reeds rekening hielden met een daling van het aantal

1

ah-tk-20182019-2136
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://regionieuwshoogeveen.nl/14446/kantlijn-fundament-onder-ziekenhuisplannen-treant-zitnu-al-vol-betonrot/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

bevallingen met 50% vanuit Stadskanaal en 75% vanuit Hoogeveen.
Overigens zijn enkel de acute verloskunde en acute kindergeneeskunde in
Hoogeveen en Stadskanaal gesloten. De poliklinieken kinderafdeling en
gynaecologie (incl. verloskundige/obstetrische zorg) blijven in deze plaatsen
gewoon open, ook in de huidige toekomstplannen, aldus Treant. Verder heeft
Treant, hoewel het jaarverslag over 2018 nog niet officieel is vastgesteld,
aangegeven dat zij over 2018 zwarte cijfers hebben geschreven en zijn de
plannen die zij op 11 februari presenteerden juist bedoeld om de huidige zorg
duurzaam voor de regio te behouden. Beheersing van de kosten is een van
de onderdelen van die plannen.
Vraag 2 en 3
Klopt het dat tijdens gesprekken met u over de toekomst van de zorg in de
regio Drenthe en Zuidoost Groningen een bestaansgarantie aan de Treant
Zorggroep is afgegeven voor de duur van tien jaar? Zo ja, onder welke
voorwaarden is die garantie afgegeven?
Is het waar dat u in overleg met het kernteam Zorg voor de regio in ruil voor
een verdere concentratie in Emmen en sluiting van de Spoedeisende Hulp
(SEH) in Hoogeveen en Stadkanaal een tien jaar durende bestaansgarantie
heef gegeven aan Treant?
Antwoord 2 en 3
Zoals ik in mijn antwoord op vraag 1 aangaf, betreft het door de stuurgroep
ontwikkelde plan voor de ziekenhuiszorg in Drenthe en Zuidoost Groningen
een periode van 10 jaar en heeft het als doelstelling te voorkomen dat «de
toekomst hen overkomt» en de huidige zorg duurzaam voor de regio te
behouden. Er is geen bestaansgarantie afgegeven. De Treant Zorggroep blijft
zelf verantwoordelijk voor haar (financiële) bedrijfsvoering.
Vraag 4
Klopt het dat u heeft aangegeven «geen zin te hebben in nog een faillissement» of woorden van een dergelijke strekking? Kunt u dit toelichten?
Antwoord 4
Uiteraard is een faillissement niet wenselijk. Faillissementen zorgen per
definitie voor onrust en onzekerheid voor alle betrokkenen. Op te merken valt
dat het plan over de toekomst van de zorg in de regio Drenthe en Zuidoost
Groningen, zoals elke wijziging in het aanbod van ziekenhuiszorg, onrust
veroorzaakt, met name bij de inwoners uit de regio Drenthe/ ZuidoostGroningen. Het is echter een feit dat, zoals ik in mijn antwoord op vraag 1
aangaf, de regio Drenthe/ Zuidoost-Groningen diverse uitdagingen voor de
organisatie van de zorg kent. Dat de betrokken partijen, zoals zij dat zelf
zeggen, willen voorkomen dat «de toekomst hen overkomt» en werken aan
een plan voor het duurzaam behouden van zorg in de regio, kan ik alleen
maar aanmoedigen.
Vraag 5
Beseft u dat het door Treant verwachte adherentieverlies van 25% door de
sluiting van SEH’s in Stadskanaal en Hoogeveen in combinatie met de
voorgenomen weekendsluitingen van beide ziekenhuizen blijkens reacties uit
de bevolking waarschijnlijk ver zal worden overschreden? Zo ja, acht u dan
een faillissement van Treant desondanks uitgesloten?
Antwoord 5
Ik wil nogmaals benadrukken dat het plan van het kernteam een plan is en
geen besluit. Zoals ik in mijn antwoord op vraag 1 aangaf, zien alle stakeholders (waaronder het kernteam, gemeenten, huisartsen en inwoners) in de
regio het belang van het behoud van ziekenhuisvoorzieningen in Drenthe en
Zuidoost Groningen. Juist daarvoor is het huidige plan ook geschreven: de
zorg verdwijnt niet uit de regio, maar wordt anders ingericht. Daarnaast biedt
het plan, door de inrichting van expertisecentra, ook nieuwe kansen voor de
ziekenhuiszorg in de regio Drenthe en Zuidoost Groningen.
Zoals ik in mijn antwoord op vraag 1 heb aangegeven, heeft Treant mij
desgevraagd laten weten dat het nog te vroeg is om iets over het adherentieverlies te kunnen zeggen en dat, hoewel het jaarverslag over 2018 nog niet
officieel is vastgesteld, zij over 2018 zwarte cijfers hebben geschreven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Daarnaast heeft Treant aangegeven dat de plannen die zij op 11 februari
presenteerden juist bedoeld zijn om de huidige zorg duurzaam voor de regio
te behouden. Beheersing van de kosten is een van de onderdelen van die
plannen.
Vraag 6
Is het u bekend dat geen vertegenwoordigers van patiëntenorganisaties,
verloskundigen en slechts een beperkt aantal huisartsen in het kernteam Zorg
voor de regio zaten? Zo ja, acht u de plannen van het kernteam dan breed
genoeg gedragen?
Antwoord 6
Het kernteam bestaat uit een vertegenwoordiging van de ziekenhuizen
Ommelander Ziekenhuis Groningen, Treant en Wilhelmina Ziekenhuis Assen,
Huisartsenzorg Drenthe (HZD), huisartsen in Zuidoost Groningen en
zorgverzekeraars Menzis en Zilveren Kruis. Door hen en hun achterban wordt
het plan gedragen. In de komende maanden wordt een brede consultatie met
andere stakeholders opgestart.
Daarnaast is, zoals ik in mijn brief van 12 februari jl. (Kamerstuk 31 016,
nr. 192) heb aangegeven, in het bestuurlijk ROAZ Noord-Nederland (DrentheFriesland en Groningen) afgesproken dat het kernteam wordt aangevuld met
een aantal belangrijke stakeholders uit de acute zorg zodat er samen met de
acute zorgketen voor gezorgd kan worden dat de zorg goed op orde blijft.
Samen zullen zij de «regiegroep» gaan vormen. Zoals ik ook in mijn brief van
12 februari jl. heb aangegeven zal de regiegroep, in lijn met de concept
algemene maatregel van bestuur beschikbaarheid acute zorg, ook een
continuïteitsplan acute zorg opstellen. In dit continuïteitsplan zal duidelijk
worden gemaakt waar patiënten terecht kunnen voor hun zorg, als op een
bepaalde locatie geen zorg meer wordt geleverd. In dit plan zal concreet
worden gemaakt welke afspraken hierover moeten worden gemaakt en
wanneer een en ander wordt gerealiseerd.
In mijn brief heb ik ook aangegeven dat ik het belangrijk vind dat ze in
gesprek gaan met vele andere partijen in de regio, dat die partijen de
mogelijkheid hebben om hun bezwaren, afwegingen, zorgen en suggesties in
te brengen, en dat deze nog invloed kunnen hebben op de afwegingen die in
het besluitvormingsproces worden gemaakt. De partijen willen alle ruimte
geven voor de dialoog. In de gesprekken met het kernteam heb ik hier
uitgebreid bij stil gestaan. De komende maanden gaat het kernteam nader in
gesprek met medewerkers, patiënten, zorgaanbieders, overheden en
inwoners over het plan dat het heeft ontwikkeld. Men wil niet alleen
informeren maar ook consulteren.
Vraag 7
In verband met de bovengemiddelde vergrijzing in Drenthe en Zuidoost
Groningen en het hoge aantal patiënten met een of meer chronische ziektes
is bereikbaarheid van zorg van groot belang; acht u de zorg voor alle
inwoners (waaronder ook mensen met fysieke beperkingen) binnen de
plannen van het Kernteam Zorg voor de regio gewaarborgd? Kunt u dit
toelichten?
Antwoord 7
Het kernteam heeft mij desgevraagd laten weten dat zij specifiek aandacht
besteden aan kwetsbare groepen in de regio. In de komende tijd zal hier
zowel op regionaal als en lokaal niveau meer aandacht aan worden besteed
zodat zorgvraag en zorgaanbod ook in de toekomst goed op elkaar aansluiten.
Zoals ik in mijn antwoord op vraag 6 heb aangegeven zal de regiegroep, in
lijn met de concept algemene maatregel van bestuur beschikbaarheid acute
zorg, ook een continuïteitsplan acute zorg opstellen. In dit continuïteitsplan
zal duidelijk worden gemaakt waar patiënten terecht kunnen voor hun zorg,
als op een bepaalde locatie geen zorg meer wordt geleverd. In dit plan zal
concreet worden gemaakt welke afspraken hierover moeten worden gemaakt
en wanneer een en ander wordt gerealiseerd. De IGJ en NZa zullen het
proces de komende maanden volgen. Zij hebben zoals u weet een belangrijke
rol bij wijzigingen in het zorgaanbod: zij toetsen de borging van de kwaliteit
respectievelijk continuïteit van de zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3

Vraag 8
Is het u bekend dat blijkens een landelijke enquête onder ruim 700 praktijkhoudende huisartsen slechts 6% vertrouwen heeft in Zilveren Kruis, uitgerekend de dominante zorgverzekeraar in het domein van Treant, terwijl juist van
huisartsen medewerking noodzakelijk is voor de verplaatsing van klinische
zorg naar de eerste lijn? Zo ja, acht u dan desondanks de plannen die in het
rapport Zorg voor de regio worden bekend gemaakt verantwoord om tot
uitvoering te brengen?
Antwoord 8
Zie mijn antwoord op vraag 6, waarin ik heb aangegeven dat het plan tot
stand is gekomen door een kernteam bestaande uit onder meer Huisartsenzorg Drenthe, en dat het plan door alle betrokken partijen en hun achterban
wordt gedragen.
Vraag 9
Waarom wordt niet gekozen voor een oplossing waar onder de bevolking wel
breed draagvlak voor is, namelijk het volwaardig openhouden van de
ziekenhuizen in Hoogeveen en Stadskanaal inclusief spoedeisende hulp en
klinische verloskunde? Waarom zou dat daar niet kunnen terwijl dat wel kan
in Zeeuws-Vlaanderen in het Zorgsaam Ziekenhuis in Terneuzen?
Antwoord 9
Het kernteam geeft aan dat door veranderende zorgvraag, steeds strengere
medische eisen en een tekort aan zorgprofessionals de huidige inrichting van
de zorg in de regio Drenthe en Zuidoost Groningen niet houdbaar is. Juist
daarom zijn de huidige plannen gemaakt en juist door de samenwerking
binnen het kernteam kennen de plannen voor Drenthe en Zuidoost Groningen
een veel breder draagvlak dan eerdere plannen die in de regio gepresenteerd
zijn. De situatie is niet te vergelijken met Zorgsaam Zeeuws-Vlaanderen. In
Drenthe en Zuidoost Groningen zijn meerdere mogelijkheden voor de
bevolking. Dat is voor de inwoners in Zeeuws-Vlaanderen niet het geval,
aldus het kernteam.
Daarnaast blijkt uit de «Analyse gevoelige ziekenhuizen» die ik op 28 juni
2018 naar uw Kamer stuurde2, dat de SEH en afdeling voor acute verloskunde
van Zorgsaam in Zeeuws-Vlaanderen «gevoelige afdelingen» zijn. Met
«gevoelig» wordt bedoeld dat de SEH of een afdeling acute verloskunde die
«gevoelig» is, niet mag worden gesloten omdat daardoor het aantal mensen
dat – volgens modelmatige berekeningen – niet binnen 45 minuten op een
SEH of afdeling acute verloskunde zou kunnen zijn, zou toenemen. Dit is bij
Zorgsaam Zeeuws-Vlaanderen het geval. Zowel de SEH als afdeling voor
acute verloskunde mag daar niet sluiten.
Vraag 10
Is het niet beter over te gaan tot een defusie van de ziekenhuizen van Treant,
aangezien de praktijk heeft aangetoond dat de fusie een mislukking is
gebleken en chemie tussen de regio’s en ziekenhuizen ontbreekt? Kunnen de
ziekenhuizen Bethesda in Hoogeveen en het Refaja in Stadskanaal niet beter
verder gaan als zelfstandige ziekenhuizen in samenwerking en met steun van
grotere ziekenhuizen als het Isala in Zwolle of het UMCG? Waarom niet?
Antwoord 10
Het is aan partijen om de zorgverlening in de regio met elkaar en samen met
zorgverzekeraars vorm te geven, en zo aan te sluiten op behoeften van
patiënten en ontwikkelingen in de zorg. Treant heeft mij laten weten dat een
eventuele defusie naar haar oordeel niet zou helpen bij het inspelen op deze
ontwikkelingen, aangezien de noodzaak tot verandering van het zorglandschap ligt in een veranderende zorgvraag en een tekort aan zorgprofessionals.

2

Kamerstuk 29 247, nr. 260

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

4