Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 475 IV

Jaarverslag en slotwet Koninkrijksrelaties 2015

Nr. 6

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 6 juni 2016
De vaste commissie voor Koninkrijksrelaties heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het rapport van de Algemene Rekenkamer van 18 mei 2016
inzake het Jaarverslag Koninkrijksrelaties 2015 (Kamerstuk 34 475 IV,
nr. 1).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 3 juni 2016.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Recourt
De adjunct-griffier van de commissie,
Hendrickx

kst-34475-IV-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 IV, nr. 6

1

Vraag 1
Waarom blijft de bouw van het ziekenhuis (HNO/SEHOS), gezien de
aangegeven sluitende business case, voor Curaçao een uitdaging?
Antwoord
Een project van een dergelijke (financiële) omvang blijft aandacht vergen
van de Landsregering om ervoor te zorgen dat vertragingen en
meerkosten, en daarmee de gevolgen voor de begroting van Curaçao, tot
een minimum beperkt blijven.
Vraag 2
Waarom is er nog steeds sprake van een ontbrekend dividendbeleid? Welk
risico is dat voor het financiële beheer en financiële toezicht op Curaçao?
Antwoord
Het is mij niet bekend waarom de regering van Curaçao geen dividendbeleid heeft opgesteld, ondanks advies van het College financieel toezicht
(Cft) daartoe over te gaan. Een vastgesteld dividendbeleid zorgt voor meer
zekerheid in de ontvangsten op de Landsbegroting van Curaçao.
Vraag 3
Waarom is Aruba er nog steeds niet in geslaagd om een voor het College
Aruba financieel toezicht (CAFT) acceptabele begroting te presenteren?
Antwoord
Het is aan de volksvertegenwoordiging van Aruba om te bepalen of de
door de regering voorgelegde begroting acceptabel is. Conform de
Landsverordening Aruba financieel toezicht adviseert het CAft de regering
van Aruba, en indien noodzakelijk de Koninkrijksregering, over de
begroting.
Zowel over de begroting 2015 als over de begroting 2016 heeft het CAft
diverse adviezen uitgebracht. Daarin adviseerde het CAft onder andere
over de realiteit van de ramingen en mogelijke financiële tekorten die het
ziet ten aanzien van het realiseren van de afgesproken tekortnorm voor
het betreffende begrotingsjaar. In geen van de gevallen heeft dit geleid tot
een advies aan de koninkrijksregering tot het geven van een aanwijzing
aan het land.
Vraag 4
Zijn er los van de procedure inzake de Integriteitkamer bij het Constitutionele Hof, waardoor deze kamer nog niet is gestart met haar werkzaamheden, nog belemmeringen voor het daadwerkelijk van start gaan van de
Integriteitkamer? Zo ja, welke?
Antwoord
Voor de start van de integriteitkamer moet, als de juridische basis (de
Landsverordening) in werking is getreden, nog een aantal praktische
zaken geregeld worden, namelijk de bemensing en huisvesting.
Vraag 5
Waarom is geen melding gedaan aan beide Kamers van het feit dat de
ARK nu constateert dat er sprake is van «garantieverlengingen voor het 9e
Europees Ontwikkelingsfonds ter grootte van € 4,2 mln?
Antwoord
De tweede verlenging per 30 juni 2015 is in eerste instantie abusievelijk
niet correct in de administratie verwerkt. Bij het opmaken van de
jaarrekening is dit geconstateerd en is de administratie in overleg met de
Auditdienst Rijk gecorrigeerd. Met de slotwet is de Kamer alsnog
geïnformeerd over de verlenging.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 IV, nr. 6

2

Vraag 6
Waarom zijn er alleen bij de Kustwacht koersverschillen? Over welk
bedrag is de berekening bij de kustwacht waardoor er sprake kan zijn van
ruim € 3 mln. verschil?
Antwoord
Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft,
naast de koers- en ramingverschillen van de Kustwacht, ook op andere
onderdelen waar sprake is van verplichtingen in Antilliaanse guldens en
US-dollars te maken met wisselkoersproblematiek. De Kustwacht is de
grootste koersgevoelige post op dit begrotingshoofdstuk.
De begroting van de Kustwacht wordt deels opgesteld in Antilliaanse
guldens en deels in euro’s. Hierbij wordt uitgegaan van de door het
Centraal Planbureau berekende begrotingskoers voor 2015. Het bedrag
waarover koersverschil is ontstaan bedraagt € 21,1 miljoen.
Vraag 7
Waarom is er nog steeds sprake van een artikel «2.4 Schuldsanering»? Is
er nog steeds sprake van een schuldsanering? Kunt u de leningen, die in
het kader van de Rijkswet financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten
(RWFT) zijn aangegaan, apart zetten van de schuldsanering?
Antwoord
Per 10 oktober 2010 is de nieuwe staatkundige verhouding met de
Nederlandse Antillen afgerond. Hiermee is de sanering van langlopende
schulden voltooid. Vanuit het oogpunt van rechtsgelijkheid van crediteuren is de gehele schuld overgenomen door Nederland, waarbij voor
het te veel overgenomen bedrag een vordering op de nieuwe Landen
Curaçao en Sint Maarten is ontstaan. Die hebben ze ingelost door te lenen
via de lopende inschrijving. Als Minister van BZK ben ik verantwoordelijk
voor de schuldsanering van de Nederlandse Antillen en uit dien hoofde
ook verantwoordelijk voor de rente- en aflossingsverplichting van Curaçao
en Sint Maarten. Deze lopen tot en met het jaar 2030 en zijn tot dat
moment ook zichtbaar in de begroting Koninkrijksrelaties. De rentebetalingen en aflossingen worden via een bijdrageconstructie jaarlijks
overgeboekt van het begrotingshoofdstuk Koninkrijksrelaties naar het
hoofdstuk van de Nationale Schuld (IX A). Het is dus niet zo dat er nog
steeds schulden gesaneerd worden.
Op het artikelonderdeel 2.4 Schuldsanering worden naast bovengenoemde rentebetalingen en aflossingen in het kader van de schuldsanering ook de leningen verantwoord die de Landen sinds 2010 in het
kader van de lopende inschrijving zijn aangegaan. Een overzicht hiervan
staat onderaan blz. 22. In 2015 was de omvang hiervan € 147 mln.
Vraag 8
Kunt u uitleggen waarom er zo een groot verschil is tussen de vastgestelde begroting 2015 van het artikel 2.4 Schuldsanering en de realisatie?
Antwoord
In februari 2015 en in december 2015 is het land Curaçao op basis van de
lopende inschrijving leningen aangegaan ter grootte van € 146,2 miljoen.
Deze waren in de oorspronkelijke begroting niet geraamd.
Vraag 9
Welke pensioengerechtigden komen in aanmerking voor de verrekenkoersregeling?
Antwoord
Voor de regeling vaste verrekenkoers komen personen in aanmerking die
zich als gepensioneerd ambtenaar van de voormalige Nederlandse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 IV, nr. 6

3

Antillen vóór 1 juni 1980 in Nederland hebben gevestigd of die zich als
gewezen ambtenaar van de voormalige Nederlandse Antillen met recht op
uitgesteld pensioen vóór 1 juni 1980 in Nederland hebben gevestigd.
Vraag 10
Wat is de hoogte van het beperkte bedrag dat aan Reda Social
beschikbaar is gesteld en wanneer is dat beschikbaar gesteld?
Antwoord
In september 2015 is nog € 423.530,- aan Reda Sosial ter beschikking
gesteld, ter besteding in 2015.
Vraag 11
Wat is de oorzaak van het verschil tussen begroting en realisatie van
Beleidsartikel 2?
Antwoord
In 2015 is voor € 146,2 mln. meer lopende inschrijvingen verstrekt dan
begroot zie vraag 8. Op de overige onderdelen van beleidsartikel 2 is per
saldo € 1,8 mln. minder uitgegeven. Daardoor is er sprake van een
verschil van € 144,8 mln. Voor nadere toelichting verwijs ik kortheidshalve
naar de toelichting op het artikel in het Jaarverslag op pagina 20 en
verder.
Vraag 12
Wat is de oorzaak van de enorme toename aan liquide middelen? Is er een
plafond aan de liquide middelen? Wat wordt er bekostigd vanuit deze
middelen?
Antwoord
De storting is het directe gevolg van het inschrijven en toekennen van een
lening voor het land Curaçao per 30 december 2015. De uitgifte van de
lening heeft na 1 januari 2016 plaatsgevonden.
Het uitgangspunt is het saldo liquide middelen zo laag mogelijk te
houden. Dit saldo wordt vooral aangehouden om aan kortlopende
schulden te voldoen.
Vraag 13
Over welke schulden gaat het bij Ad 7 b? Kunt u daar voorbeelden van
geven?
Antwoord
Het betreft hier voornamelijk doorberekeningen in verband met uitzendingen naar Caribisch Nederland.
Vraag 14
Waarom is er sprake van een vordering op de Stichting Ontwikkeling
Nederlandse Antillen (SONA)? Waarom is de afhandeling nog niet
afgerond?
Antwoord
Vooruitlopend op de bijdragevaststelling 2004–2015 is op basis van een
tussenafrekening een vordering ingesteld van € 7,5 mln. Hiervan is
driekwart voldaan door de Stichting Ontwikkeling Nederlandse Antillen
(SONA) waardoor nog een vordering resteert van € 1,9 mln. Op basis van
de subsidievaststelling die naar verwachting in de zomer van 2016 zal
plaatsvinden, zal deze vordering worden afgewikkeld (zie ook het
antwoord op vraag 18).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 IV, nr. 6

4

Vraag 15
Waarom heeft Sint Maarten leningen volgens het principe «gehele lening
bij einddatum afgelost»? Reserveert Sint Maarten jaarlijks voor deze
eindaflossing? Welk risico loopt Nederland als dit niet het geval is?
Antwoord
Bij het aangaan van geldleningen door landen door middel van uitgifte
van obligaties is er keuze uit diverse aflossingsprincipes. Naast het ineens
aflossen aan het einde van de looptijd, is de sinking bond een veelgebruikt principe, waarbij tussentijds wordt afgelost. De keuze voor het
aflossingsprincipe is aan het land zelf.
Op dit moment reserveert Sint Maarten niet voor aflossingen aan het
einde van de looptijd. Overigens geldt dit ook voor Curaçao en Aruba. In
de meeste gevallen worden bestaande leningen aan het einde van de
looptijd daarom hergefinancierd met nieuwe leningen.
Vraag 16
Op welke wijze worden de voorschotten terugbetaald dan wel verrekend?
Zijn daar vaste termijnen dan wel afspraken voor? Kunnen die afspraken
naar de Kamer gezonden worden?
Antwoord
De voorschotten worden in het algemeen op basis van een aanvraag voor
subsidievaststelling afgewikkeld. Als blijkt dat de subsidies niet volledig
besteed zijn, wordt het resterende subsidiebedrag teruggevorderd. In het
algemeen geldt dat de aanvraag voor subsidievaststelling binnen 13
weken na afsluiting van het subsidietijdvak moet zijn ingediend. De
subsidievaststelling moet standaard binnen 22 weken na de aanvraag
plaatsvinden. Bij de afwikkeling van de samenwerkingsprogramma′s
wordt afgeweken van deze algemene termijnen, omdat het over de
afwikkeling van meerjarig lopende programma′s gaat en tevens sprake is
van opheffing van de betreffende stichtingen waardoor uitvoeringskosten
nog enige tijd doorlopen. De subsidievaststelling vindt dan in stappen
plaats. De subsidies aan de Stichting Ontwikkeling Nederlandse Antillen
(SONA) zullen naar verwachting in de zomer van 2016 worden vastgesteld
(zie het antwoord op vraag 18). De bijdragen aan de stichting Fondo
Desaroyo Aruba (FDA) zullen eveneens in stappen worden vastgesteld,
waarvan de laatste subsidievaststelling eind 2017 zal plaatsvinden.
Vraag 17
Waardoor ontstaat het verschil tussen de toelichting op artikel 2 dat de
voorschotten aan SONA een bedrag zijn van € 179,1 miljoen omvatten, en
de brief van 16 december 2015 (Kamerstuk 24 587, nr. 630) waarin een
bedrag van € 141,9 mln. staat vermeld?
Antwoord
In de brief van 16 december 2015 is het bedrag van € 141,9 mln.
gekoppeld aan de samenwerkingsprogramma′s (Institutionele Versterking
en Bestuurskracht, Onderwijs en Jongeren Samenwerkingsprogramma en
Sociaal Economisch Initiatief). Het bedrag van € 179,1 miljoen betreft het
totaal van de aan SONA verstrekte voorschotten, incl. de voorschotten
voor Plan Veiligheid Nederlandse Antillen en gevangeniswezen Nederlandse Antillen.
Vraag 18
Waarom heeft SONA een aanvraag subsidievaststelling gedaan? Waarom
is er nog geen afronding van dit dossier?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 IV, nr. 6

5

Antwoord
De Stichting Ontwikkeling Nederlandse Antillen (SONA) heeft in juli 2015
een aanvraag subsidievaststelling gedaan om mij in staat te stellen de
subsidies die over de periode 2004–2014 verstrekt zijn vast te stellen en
eventueel niet bestede subsidies terug te vorderen. Op basis van deze
aanvraag heeft een tussentijdse afrekening plaatsgevonden (zie antwoord
op vraag 14). Op advies van de Auditdienst Rijk heb ik het bestuur van
SONA gevraagd nadere informatie te verstrekken over de uitgaven in het
laatste kwartaal van 2014. Op basis van de aanvraag, de nadere informatie, de liquidatiejaarrekening van SONA (per 30 september 2015) en
een nog uit te voeren review van de Auditdienst Rijk op de verklaringen
van de externe accountant zal ik de subsidie definitief vaststellen, naar
verwachting nog deze zomer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 IV, nr. 6

6