Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

33 037

Mestbeleid

Nr. 149

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 maart 2015
In het AO Landbouwraad van 10 maart jl. heeft uw Kamer mij gevraagd
een nadere toelichting te geven op de vraagstelling ten aanzien van
«stallen» in de landbouwtelling 2015.
Met deze brief beantwoord ik uw verzoek en ga ik in op de schriftelijke
vragen van de fracties van VVD, CDA, D66 en de Partij voor de Dieren.
Voor de Programmatische aanpak stikstof (PAS) is het van belang goed
inzicht te hebben in de feitelijke ammoniakemissies en de ruimtelijke
verdeling daarvan. Hiermee kan het effect van deze emissies op stikstofgevoelige natuur (depositie) zo goed mogelijk bepaald worden.
In de landbouwtelling wordt jaarlijks gevraagd naar het aantal dieren op
1 april en wordt met regelmaat gevraagd naar het type stal op een globaal
niveau. Met de vraagstelling voor 2015 wordt meer specifiek gevraagd
naar de staltypen zoals het Besluit huisvesting die kent en naar het
gemiddeld aantal dieren dat in de stal gehouden wordt. Hierdoor kan de
ruimtelijke verdeling van emissies en deposities beter berekend worden.
Dit is ook een van de aanbevelingen die de Commissie deskundigen
Meststoffenwet heeft gedaan in de Quick Scan waarover ik u op
21 oktober jl. heb geïnformeerd (Kamerstuk 33 037, nr. 134). Ook de
emissiedaling als gevolg van de Overeenkomst generieke maatregelen,
die ik met het landbouwbedrijfsleven gesloten heb, is hiermee te
monitoren.
De Regeling landbouwtelling en gecombineerde opgave dient voor de
opgave van de rechtstreekse betalingen van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid (GLB) en enkele andere GLB-subsidies, voor de opgave
gebruik gewaspercelen op grond van het Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet en voor de opgave landbouwstatistieken waarmee Nederland aan
verschillende (Europese) rapportageverplichtingen voldoet.
Hieronder ga ik in op de schriftelijke vragen die de diverse fracties hebben
gesteld.

kst-33037-149
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 037, nr. 149

1

Vragen van de leden van de VVD-fractie
1
Kent u het artikel «Vraagtekens over noodzaak verzamelen stalgegevens»?1
Antwoord
Ja.
2
Waarom zijn agrariërs verplicht om dit jaar voor het eerst bij de gecombineerde opgave gegevens in te vullen over welke dieren in welke stallen
worden gehouden?
Antwoord
Dit jaar is in de landbouwtelling en gecombineerde opgave een vraagstelling opgenomen naar type stal, locatie en gemiddelde dieraantallen.
Soortgelijke maar minder specifieke informatie is in andere jaren ook
gevraagd. De aangepaste vraagstelling geeft een beter inzicht in de
omvang en ruimtelijke verdeling van stalemissies. Dit is van belang voor
de Programmatische Aanpak Stikstof en voor de monitoring van de
Overeenkomst Generieke maatregelen landbouw, en geeft invulling aan
een van de aanbevelingen uit de Quick scan ammoniak van de Commissie
deskundigen Meststoffenwet zoals ik hierboven heb geschetst.
3
Deelt u de mening dat het verzamelen, invoeren en controleren van de
gegevens een lastenverzwaring is? Zo ja, waarom kiest u daar toch voor?
Zo nee, waarom niet?
4
Waarom acht u de verplichting van de gecombineerde opgave in
proportie met de lastenverzwaring die het als gevolg heeft voor ondernemers? Graag een duidelijke toelichting.
Antwoord 3 en 4
Ik heb berekend dat de extra vraagstelling leidt een verhoging met 3% van
de administratieve lasten als gevolg van de vraagstelling ten opzichte van
2014. Gezien het belang van de informatie voor de PAS acht ik deze
verhoging acceptabel, mede in het licht van de lastenverlichting die de
PAS oplevert.
5
Welke juridische grondslag is er om deze gegevens te vragen? Wat zijn de
gevolgen voor agrariërs aangezien de gegevens onder de Wet
openbaarheid van bestuur vallen en daarmee in feite door iedereen die
dat wenst opgevraagd kunnen worden?
6
Als de gegevens gaan vallen onder de Wet Openbaarheid van Bestuur
(WOB) dan kunnen deze door iedereen – zoals de Mobilisation for the
Environment (MOB), die al langer bezig is een hausse aan bezwaren tegen
Nb-wetvergunningen in te dienen – worden opgevraagd. Bent u van
mening dat dit een onwenselijke situatie betreft die alleen maar leidt tot
nog meer discussie en onzekerheid? Zo nee waarom niet? En deelt u de
opvatting dat dit niet ten goede komt aan de modernisering en verduurzaming van de veehouderij? Zo nee, waarom niet?
1

http://www.boerderij.nl/Home/Nieuws/2015/3/Vraagtekens-over-noodzaak-verzamelingstalgegevens-1720873W/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 037, nr. 149

2

Antwoord 5 en 6
De gevraagde informatie is een structuurkenmerk van de landbouw en
wordt gevraagd op basis van artikel 24 van de Landbouwwet.
De gegevens worden voor de PAS geanonimiseerd gebruikt. Op grond
van de door een agrariër verstrekte gegevens kunnen geen vergunningen
worden geweigerd, ingetrokken of herzien.
In het Verdrag van Aarhus hebben onder meer de EU-lidstaten afspraken
gemaakt over de openbaarheid van milieugegevens. Het uitgangspunt in
dit verdrag is openbaarheid. Dit verdrag is in Nederland geïmplementeerd
in de Wet milieubeheer en de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).
Informatie over emissies in het milieu wordt gezien als milieuinformatie in
de zin van de Wet milieubeheer en zal, indien door derden op basis van de
Wob opgevraagd, moeten worden verstrekt. Dat neemt niet weg dat op
grond van de Wob – ook in geval van milieuinformatie – openbaarmaking
van bedrijfsgegevens achterwege kan blijven, bijvoorbeeld indien
openbaarmaking van dergelijke gegevens niet opweegt tegen het belang
van openbaarheid.
Het is in algemene zin wenselijk dat de samenleving kennis kan nemen
van milieugegevens. Ik verwacht niet dat dit een negatieve invloed heeft
op de modernisering en verduurzaming van de veehouderij.
7
De regeling geeft aan dat emissies inzichtelijk gemaakt moeten worden.
De registratie is een momentopname, die gebruikt gaat worden voor de
berekeningen in het AERIUS model. Hierdoor dreigt het gevaar dat
bedrijven minder kunnen uitbreiden binnen de bestaande vergunningen.
Kunt u aangeven tot welke (negatieve) gevolgen dit voor de agrariër kan
leiden? Waarom kiest u voor deze registratie?
Antwoord
De gegevens uit de Landbouwteling worden gebruikt in het AERIUSmodel onder de PAS om landelijk een zo goed mogelijke berekening te
krijgen van emissies en deposities van ammoniak.
Mede op basis van de ruimtelijke verdeling en het te verwachten beloop
in de komende jaren wordt de ontwikkelings-en depositieruimte per
PAS-gebied bepaald zoals beschreven in het PAS-programma (Kamerstuk
33 669, nr. 95).
Deze gegevens worden niet gebruikt voor de individuele vergunningverlening, zoals ik aangaf in antwoord op vraag 6. Of een bedrijf kan
uitbreiden, is afhankelijk van de beschikbare ontwikkelingsruimte in de
PAS. De mate waarin een individueel bedrijf daarop bij een aanvraag van
een vergunning op grond van de Natuurbeschermingswet 1998
(Nb-wetvergunning) aanspraak kan maken, staat als zodanig los van de
gegevens die een bedrijf opgegeven heeft in de landbouwtelling.
Indien een bedrijf nog ruimte heeft binnen een reeds verleende
Nb-wetvergunning, hoeft hiervoor geen ontwikkelingsruimte aangevraagd
te worden.
8
Gaat u op dezelfde wijze om met andere sectoren buiten de landbouw? Zo
ja, kunt u dat nader toelichten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
In het AERIUS-rekenmodel worden de best beschikbare gegevens
gebruikt.
Voor de meeste sectoren zijn dat bronbestanden voor emissies die ook
worden gebruikt voor de GCN/GDN-kaarten (www.rivm.nl/gcn). Voor een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 037, nr. 149

3

aantal sectoren (zoals verkeer) worden net als voor landbouw verfijnde
emissiegegevens gebruikt. Het RIVM baseert haar GDN/GCN-kaarten op
gegevens uit de Emissieregistratie. De Emissieregistratie is onder andere
opgebouwd uit emissiegegevens uit (verplichte) milieujaarverslagen. Ik
verwijs u hiervoor naar de factsheets van AERIUS (www.aerius.nl/nl/
factsheets/emissiegegevens-sectoren-basisjaar-gcngdn) en de website de
emissieregistratie (www.emissieregistratie.nl).
9
Waarom acht u de registratie – een momentopname – juridisch houdbaar
in het AERIUS model aangezien het aantal dieren en daarmee de totale
omvang van de emissie kan variëren, onder andere omdat bestaande
vergunningen nog ruimte bieden voor uitbreiding van het aantal dieren?
Kunt u daarbij de uitspraak van de Raad van State (201305073/1/R2)
betrekken die eerder vaststelde dat de feitelijke emissie het uitgangspunt
moet zijn en niet gebaseerd moet zijn op aannames?
Antwoord
In het kader van de handhaving is het inderdaad van belang dat het
bevoegd gezag beschikt over zo goed mogelijke gegevens over de
feitelijke situatie. In de aangehaalde uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak ging het over de situatie waarbij een handhavingsverzoek
door het bevoegd gezag was afgewezen, terwijl naar het oordeel van de
Afdeling het bevoegd gezag over onvoldoende informatie van de feitelijke
situatie ter plaatse beschikte. Zoals aangegeven worden de ingewonnen
gegevens over staltypen en dieraantallen evenwel niet gebruikt voor
handhaving. Zij worden in het AERIUS-model uitsluitend gebruikt om op
generiek niveau in het kader van monitoring en bijsturing een zo goed
mogelijk beeld te hebben van de depositieniveau ’s op de verschillende
habitats in Natura 2000-gebieden. Het gemiddeld aantal dieren dat in een
jaar in een stal staat in combinatie met de in de RAV bepaalde ammoniakemissie per dierplaats in de stal geeft voor dat doel en goede benadering
van de jaarlijkse emissie uit de stal.
Vragen van de leden van de CDA-fractie
1
Wat is de hoofdreden om stalregistratie in te voeren?
Antwoord
Zie antwoord op vraag 2 van de leden van de VVD-fractie.
2
Worden de gegevens betreffende de gemiddelde bezetting van stallen in
2014 alleen opgevraagd ten behoeve van AERIUS of ook voor andere
doelen? Kunt u toelichten ten behoeve van welke doelen?
Antwoord
De informatie wordt gevraagd ten behoeve van de PAS (rekeninstrument
AERIUS).
3
Zijn er ook andere Europese landen die dit systeem invoeren of erover
nadenken?
Antwoord
Ook Vlaanderen werkt aan een Programmatische aanpak voor stikstof.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 037, nr. 149

4

4
Waarom wordt 2014 als referentiejaar gekozen en waarom dat specifieke
jaar?
Antwoord
Het jaar 2014 is het meest recente jaar waarover een gemiddelde
stalbezetting kan worden gegeven.
5
Op basis van welk wetsartikel(en) mag Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland deze gegevens opvragen?
Antwoord
Zie het antwoord op vraag 5 van de VVD-fractie.
6
Bent u voornemens om deze gegevens elk jaar op te gaan vragen?
Antwoord
Het heeft de voorkeur om deze gegevens jaarlijks te vragen. De lasten
voor het bedrijfsleven zullen in vervolgjaren beperkt zijn omdat de
gegevens van het voorgaande jaar in het formulier zichtbaar kunnen
worden gemaakt. Enkel wijzigingen hoeven daarmee opnieuw ingevuld te
worden.
Ik zal in 2015 nagaan of voor de werking in de PAS jaarlijkse inwinning
noodzakelijk is of dat een lagere frequentie toereikend is.
7
Bent u het met de leden van de CDA-fractie eens dat het opgeven van
deze gegevens de administratieve lasten verhoogd? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Zie antwoord op de vorige vraag en op vraag 4 van de VVD-fractie.
8
Kunt u garanderen dat de opgevraagde gegevens betreffende de
gemiddelde bezetting van stallen in 2014 niet gebruikt gaan worden om
afgegeven vergunningen te herzien? Zo nee, waarom niet?
Antwoord
Zie antwoord op vraag 5, 6 en 7 van de VVD-fractie.
9
Kunt u garanderen dat de opgevraagde gegevens betreffende de
gemiddelde bezetting van stallen in 2014 niet anders gebruikt gaan
worden dan ten behoeve van emissieberekening? Zo nee, waarom niet?
10
In hoeverre vallen de opgevraagde gegevens betreffende de gemiddelde
bezetting van stallen onder de Wet Openbaarheid Bestuur en kunnen
derden dus de beschikking krijgen over deze gegevens via een
WOB-verzoek?
Antwoord 9 en 10
Zie het antwoord op vraag 5 en 6 van de VVD-fractie.
11
Gelet op het feit dat de meitelling nu in volle gang is, bent u bereid deze
vragen voor 23 maart a.s. te beantwoorden zodat deze betrokken kunnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 037, nr. 149

5

worden bij een eventueel nog te houden debat over het Verslag Algemeen
Overleg Landbouw- en Visserijraad?
Antwoord
In lijn met wat u al aangeeft, zijn de voorbereidingen voor de meitelling in
de laatste fase en ben ik gehouden om de definitieve regeling Landbouwtelling en gecombineerde opgave 2015 zo spoedig mogelijk te publiceren.
Vragen van de leden van de D66-fractie
1
Op welke manier wordt de privacy van de boeren gewaarborgd bij de
invoering van de stalregistratie?
2
Kan de informatie uit de stalregistratie middels een Wob-verzoek worden
opgevraagd door derden?
3
Kan de Staatssecretaris garanderen dat de informatie uit de stalregistratie
enkel voor het Programma Aanpak Stikstof wordt gebruikt?
Antwoord 1, 2 en 3
Zie het antwoord op vraag 5 en 6 van de VVD-fractie.
4
Aan welke organisaties en/of instellingen wordt de informatie uit de
stalregistratie doorgegeven?
Antwoord
De informatie wordt geanonimiseerd gebruikt voor de PAS in het
programma AERIUS. Het beheer van AERIUS zal in de loop van 2015
ondergebracht worden bij het RIVM.
Vragen van de leden van de Partij voor de Dieren-fractie
1
De veehouderij is de belangrijkste bron van stikstof uitstoot, wat zorgt
voor verzuring en vermesting van de kwetsbare natuur. Gegevens
daarover moeten volgens de Raad van State daarom worden aangemerkt
als milieuinformatie, en openbaar zijn. Het openbaar maken van deze
informatie is ook belangrijk voor burgers, omdat zij direct getroffen
worden door de stankoverlast en de gezondheidsrisico’s van veestallen.
Deelt de Staatssecretaris de mening van de leden van de Partij voor de
Dieren-fractie dat burgers recht hebben op deze milieuinformatie? Zo ja, is
de Staatssecretaris bereid deze informatie actief openbaar te maken,
bijvoorbeeld via een goed toegankelijke website? Zo nee, hoe verhoudt
zich dat tot het verdrag van Aarhus, waarin staat dat een ieder recht heeft
op milieuinformatie en de uitspraak van de Raad van State hierover?
Antwoord
Het recht op milieuinformatie is in Nederland geborgd met de Wet
openbaarheid bestuur. Op basis van deze wet is de milieuinformatie voor
eenieder toegankelijk.
De besluiten die in het kader van de Natuurbeschermingswet 1998
worden genomen door het Ministerie van Economische Zaken, worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 037, nr. 149

6

gepubliceerd op de website van Overheid.nl. Hetzelfde geldt voor enkele
provincies. De overige provincies publiceren hun besluiten op hun
provinciale website.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 037, nr. 149

7