Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

24 587

Justitiële Inrichtingen

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 784

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 oktober 2020
In mijn brief van 13 maart jongstleden informeerde ik u over de maatregelen die ik trof om verspreiding van het coronavirus binnen de justitiële
inrichtingen tegen te gaan.1 Op 29 mei kon ik u melden dat veel van die
maatregelen werden versoepeld of opgeheven.2 Nadat de maatregelen
eind mei zijn versoepeld zijn er in de zomermaanden slechts enkele
justitiabelen besmet gebleken. In de afgelopen weken zien we echter een
toename van het aantal besmettingen. Op 5 oktober verbleven zeven
justitiabelen als gevolg van een besmetting in quarantaine. Deze ontwikkeling en het aangescherpte kabinetsbeleid maken het noodzakelijk om
opnieuw enkele maatregelen in te voeren. In deze brief informeer ik u hier
over.
Huidige maatregelen Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)
Binnen DJI worden naast de RIVM-richtlijnen een breed scala aan
maatregelen ingezet in de strijd tegen het coronavirus. Een van de
belangrijkste maatregelen is het inkomstenproces, waarbij een gedetineerde bij binnenkomst acht dagen in quarantaine wordt geplaatst. Als er
in deze periode geen corona-gerelateerde klachten zijn opgetreden, kan
een justitiabele deelnemen aan de programma’s binnen de inrichting.
Bezoek vindt, na een gezondheidscheck, plaats achter plexiglas. Bezoek
van ketenpartners vindt zoveel mogelijk digitaal plaats. Ook het contact
met de advocatuur vindt bij voorkeur digitaal plaats met dien verstande
dat als de advocaat of justitiabele aangeven fysiek te willen overleggen,
dat mogelijk is.
Aanscherping maatregelen
Het kabinet heeft recent de richtlijn afgegeven voor groepsgroottes van
maximaal 30 personen binnen en 40 personen buiten. Vanzelfsprekend
1
2

kst-24587-784
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Kamerstukken 24 587 en 25 295, nr. 763.
Kamerstukken 24 587 en 25 295, nr. 768.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 24 587, nr. 784

1

hanteert ook DJI inmiddels deze richtlijn. Dit betekent dat alle inrichtingen
activiteiten als luchten, arbeid, bezoek en gebedsdiensten binnen deze
richtlijn organiseren.
Mondkapjes
Op dit moment gebruiken medewerkers van DJI (medische) mondkapjes
in specifieke situaties in de inrichting, zoals bij fouilleren en bij het contact
met een justitiabele met een vermoedelijke besmetting. Het gebruik van
mondkapjes door justitiabelen is op dit moment niet toegestaan,
uitgezonderd bij het vervoer.
De actuele, landelijke richtlijn is dat het dragen van niet-medische
mondkapjes dringend wordt geadviseerd in publieke binnenruimtes.
Ondanks dat de inrichtingen van DJI formeel niet tot een publieke ruimte
behoren, heeft DJI besloten om het gebruik van niet-medische mondkapjes door medewerkers en bezoekers van justitiële inrichtingen voor
specifieke situaties dringend te adviseren. Het gaat daarbij om het dragen
van mondkapjes bij knooppunten binnen inrichtingen (zoals de entree en
loketfuncties) en wanneer medewerkers in nauw contact komen met
groepen justitiabelen, bijvoorbeeld tijdens de recreatie. DJI heeft hiertoe
besloten omdat juist medewerkers en bezoekers frequent in en uit de
inrichtingen gaan en ondanks de genomen maatregelen het virus toch
mee naar binnen kunnen nemen.
Vooralsnog wordt het gebruik van niet-medische mondkapjes door
justitiabelen niet geadviseerd. Allereerst vanwege de veiligheid binnen de
inrichting: het is voor medewerkers van DJI belangrijk om justitiabelen te
kunnen identificeren en om, op basis van hun gelaatsuitdrukkingen, hun
gemoedstoestand in te kunnen schatten. Daar komt bij dat nieuwe
justitiabelen bij binnenkomst reeds acht dagen in afzondering zijn
geplaatst. Zowel tijdens deze acht dagen als daarna worden zij continu
gemonitord op klachten.
De directeur van een inrichting kan bij wijze van uitzondering justitiabelen
aanraden, vragen of verbieden om een mondkapje te dragen.
Verlof tbs-klinieken en jeugdinrichtingen
De opleving van het virus vraagt om een zorgvuldige afweging tussen het
minimaliseren van het risico op besmetting en de noodzaak van verlof in
het kader van de behandeling. Om besmettingsrisico’s in de inrichtingen
te beperken worden de mogelijkheden om met onbegeleid verlof te gaan
ingeperkt. Doelgericht onbegeleid verlof ten behoeve van resocialisatie
(zoals werk en onderwijs) gaat door. Onbegeleide verloven die niet direct
gericht zijn op de resocialisatiedoelen worden opgeschort.
Detentiefasering en verlof (Z)BBI/BBA en ISD3
In maart zijn alle verloven opgeschort om het in- en uitgaande verkeer te
verminderen. Gezien het belang van de voortzetting van re-integratietrajecten treft DJI maatregelen om te zorgen dat alle justitiabelen in de
(Z)BBI/BBA en ISD die een vorm van verlof of detentiefasering hebben niet
in contact komen andere justitiabelen binnen de inrichting. Vooralsnog is
de verwachting dat daarmee zowel de re-integratie, als de veiligheid en
gezondheid binnen de inrichtingen zoveel mogelijk geborgd zijn.

3

(Zeer)Beperkt Beveiligde Inrichting, Beperkt Beveiligde Afdeling en Inrichting voor Stelselmatige Daders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 24 587, nr. 784

2

Reclasseringsorganisaties
Bij de uitvoering van taakstraffen wordt het uitgangspunt dat intakes
digitaal worden afgenomen. Voor wat betreft de groepsgrootte werd de
richtlijn van maximaal 30 personen bij interne projectplaatsen al aangehouden. Voor de interne projectplaatsen wordt het gebruik van mondkapjes door werkmeesters en werkgestraften nu dringend geadviseerd.
Voor toezichthouders is de richtlijn voor cliëntcontact aangescherpt: de
basisregel is dat toezicht digitaal plaatsvindt. Face-to-face contact vindt
alleen plaats daar waar dat echt nodig is, namelijk bij risicocliënten en
cliënten waarbij de reclasseringsmedewerker het gezien de risico’s
noodzakelijk acht (bijvoorbeeld bij een terugval in verslaving).
Monitoring
Het aantal besmettingen binnen de justitiële inrichtingen is tot op heden
relatief laag. Dat wil ik graag zo houden. De ontwikkelingen in het land
worden uiteraard nauwgezet gevolgd. Op basis daarvan wordt gewogen
of deze gevolgen hebben op de inrichtingen van DJI. Mochten aanvullende maatregelen nodig zijn dan zal ik uw Kamer hierover informeren.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 24 587, nr. 784

3