2
Vragenuur: Vragen Erkens
Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 12.3 van het Reglement van Orde.
Vragen van het lid Erkens aan de minister voor Klimaat en
Energie over het artikel "Energiebedrijven in de fout met
prijsverhoging: te laat aangekondigd".
De voorzitter:
Aan de orde is het mondelinge vragenuur. Ik heet de
minister voor Klimaat en Energie van harte welkom, de
Kamerleden, de mensen op de publieke tribune en de
mensen die op een andere manier dit mondelinge vragenuur volgen. Ik geef het woord aan de heer Erkens van de
VVD. Die heeft een vraag aan de minister over het artikel
"Energiebedrijven in de fout met prijsverhoging: te laat
aangekondigd". Het woord is aan de heer Erkens van de
VVD.

De heer Erkens (VVD):
Dank u, voorzitter. De hoge energieprijzen zorgen niet alleen
voor hoge kosten voor de Nederlandse huishoudens. Ze
zorgen ook voor grote onzekerheid en stress. Wat staat me
volgende maand weer te wachten, denken veel mensen.
Het is dan ook niet voor niks dat er gewerkt wordt aan een
prijsplafond en de terugkeer van vaste contracten. Meer
zekerheid in deze onzekere energiemarkt is cruciaal. En dan
plots besluiten verschillende energieleveranciers hun
tarieven te verhogen zonder dit tijdig aan te kondigen. Dit
vinden wij onbegrijpelijk en onrechtvaardig. De ACM reageerde hier glashelder op. Het verhogen van tarieven moet
30 dagen van tevoren worden aangekondigd. De energieleveranciers mogen zich niet verstoppen achter de kleine
lettertjes in hun contracten. De regels gelden immers voor
alle energieleveranciers, ongeacht wat ze hun klanten nu
proberen wijs te maken. Die regels zijn er ook om huishoudens te beschermen. De VVD wil dat de minister optreedt
om deze situatie terug te draaien en ook om een duidelijk
signaal af te geven richting deze energieleveranciers.
Voorzitter. Hierover heb ik een aantal vragen. Hoe gaat de
minister ervoor zorgen dat bedrijven zich aan die afgesproken regels houden? Kan de minister ervoor zorgen dat deze
tariefswijzigingen worden teruggedraaid en op welke termijn? Waarom deelt de ACM geen pittige boetes uit voor
dit gedrag en heeft de ACM daar nu voldoende mandaat
voor?
Voorzitter. Dit voorval is onderdeel van een groter probleem. Waar consumenten vroeger konden overstappen
als ze ontevreden waren, kan dit momenteel niet. Ze zitten
klem, er worden geen contracten aangeboden en de enkele
contracten die op de markt zijn, hebben torenhoge tarieven
die veel hoger zijn dan in het contract dat ze nu hebben.
We zagen een aantal weken terug dat ook de terugleververgoedingen op zonnestroom zijn aangepast, dat vorige
winter consumenten hun voorschotten kwijtraakten wanneer
hun energieleverancier omviel in de winter en dat ze daarna
nergens terechtkonden. We zien dus gewoon dat er te
weinig consumentenbescherming is in deze energiemarkt.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Erkens

Voorzitter. Dit kan niet langer zo. De consument moet beter
beschermd worden, vooral nu. Deelt de minister deze
opvatting? Wat gaat de minister doen om de consumentenbescherming op de energiemarkt te verbeteren? Hoe snel
kan de minister deze acties in werking stellen? Wanneer
informeert hij de Kamer hierover en wat heeft hij de laatste
dagen en weken op dit onderwerp gedaan?
Dank u, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Het woord is aan de minister.

Minister Jetten:
Dank u wel, voorzitter. Dank aan de heer Erkens voor het
stellen van deze vraag, want ik ben eigenlijk heel blij dat
we hier vandaag in deze plenaire zaal ook bij stil kunnen
staan. Ik heb namelijk net als u allen afgelopen vrijdag
kennisgenomen van de berichten dat een aantal energieleveranciers per oktober hun tarieven hebben verhoogd en
dat dat ook volgens de ACM te laat is aangekondigd richting
de klanten van die bedrijven. Ik vind dat zeer onwenselijk.
De heer Erkens gebruikte zelf het woord "onbegrijpelijk". Ik
begrijp natuurlijk dat tarieven van energieleveranciers
kunnen stijgen als gevolg van hogere inkoopsprijzen voor
gas en elektriciteit. Maar juist in tijden van grote onzekerheid op de energiemarkt en meerdere prijsstijgingen is het
extra van belang dat de consument goed wordt beschermd
en tijdig wordt geïnformeerd over wijzigingen die in een
contract en een levering plaatsvinden. We hebben daar met
elkaar regels voor vastgesteld. Ook energieleveranciers
hebben zich aan die regels te houden. Dat betekent simpelweg: als je rekening gaat stijgen, moet je als consument
ook voldoende tijd hebben om je daarop voor te bereiden
of om een andere leverancier te kiezen.
Dat die prijsstijgingen pas zo kort van tevoren zijn aangekondigd, is volgens de ACM in strijd met de wet. Daar is de
ACM afgelopen vrijdag glashelder over geweest. Ik heb
afgelopen vrijdag ook zelf contact opgenomen met de
leveranciers en de ACM. De ACM heeft sinds vrijdag
eigenlijk consistent uitgedragen dat die 30 dagen de termijn
is die geldt. Energiebedrijven verwijzen naar de afspraken
die zij als sector hebben gemaakt en die ook in hun eigen
algemene voorwaarden zijn verwerkt; de heer Erkens verwees daar ook naar. Daarin staat tien dagen, maar dat is
irrelevant, want de wet is helder. De wet zegt: 30 dagen. De
ACM heeft als onafhankelijk toezichthouder de bedrijven
daar dan ook op aangesproken en voert nu zeer intense
gesprekken met die bedrijven. Mocht dat niet tot wijziging
leiden in de praktijk die die energieleveranciers toepassen,
dan is het ook aan de ACM om daar juridische middelen
voor in te zetten en op deze energieleveranciers te handhaven.
Ik heb vandaag begrepen — ik denk dat dat anderen ook
bekend is — dat in ieder geval een van deze bedrijven heeft
aangekondigd vanaf 1 november de termijn van 30 dagen
te gaan hanteren. Dat is natuurlijk een goede eerste stap,
maar ik verwacht van alle energieleveranciers dat ze zich
niet pas vanaf 1 november aan de wet houden, maar per
direct en met terugwerkende kracht. Mijn oproep vanaf hier
richting de energieleveranciers is dan ook: voorkom dat de
ACM die juridische middelen moet inzetten en op u moet

27 september 2022
TK 4

4-2-1

gaan handhaven; luister naar de ACM, die glashelder is, en
hanteer vanaf nu die termijn van 30 dagen.
Tot slot, voorzitter. De heer Erkens benadrukt terecht dat
in deze tijden van grote onzekerheid en deze energiecrisis
consumentenbescherming van groot belang is. We hebben
in Nederland lang gevierd dat we eigenlijk een maximale
keuzevrijheid hebben op de energiemarkt. Dat heeft ons
ook veel gebracht, met prijsdalingen en ook een betere
service vanuit energieleveranciers. Maar juist in deze grillige
tijden is de consument onbeschermd en dus ook kwetsbaar
voor allerlei risico's die op die consument worden afgewenteld. Ik heb afgelopen dinsdag een brief aan de Kamer
gestuurd. Ik begrijp dat dat in het geweld van Prinsjesdag
misschien wat is ondergesneeuwd. Ik heb in die brief laten
weten dat we niet alleen werken aan een reëlere overstapvergoeding, zodat er meer vaste contracten kunnen komen,
maar ook dat de ACM strenger zal gaan toezien, zowel op
nieuwe toetreders tot de energiemarkt als op energieleveranciers die al actief zijn op de Nederlandse energiemarkt.
In de nieuwe energiewet, die we hopelijk met spoed in de
Kamer kunnen behandelen, komen ook meerdere elementen
voor betere consumentenbescherming. Als we de salderingsregeling hier binnenkort kunnen behandelen, gaan we
ook wat doen aan de wijzigingen in de terugleververgoedingen. Ik heb vorige week ook het onderzoek met de Kamer
gedeeld, naar aanleiding waarvan we lessen trekken uit de
faillissementen van energiebedrijven die vorig jaar hebben
plaatsgevonden.
De heer Erkens (VVD):
De minister zei het vrij helder: het is gewoon in strijd met
de wet; het mag gewoon niet. Maar het is wel gebeurd. En
blijkbaar geven bedrijven aan: vanaf 1 november gaan we
ons aan die wet houden. Dat is inderdaad te laat. Het gaat
er niet alleen om dat we per direct handhaven dat al die
bedrijven zich aan die wet houden, maar het gaat ook over
de situatie dat consumenten die nu hierdoor getroffen zijn
en die misschien een week van tevoren de tijd kregen om
zich hierop voor te bereiden, ontzettend in de knel zijn
gekomen. De prijzen zijn torenhoog. Mensen proberen zo
goed en kwaad als het kan hun budget voor die maand rond
te krijgen en dan krijgen ze ineens op vrijdag te horen: volgende week gaat u meer betalen. Dat is dus zonder de termijn van 30 dagen. Ik wil de minister echt vragen wat hij
voor die consumenten gaat doen. Het is goed dat de ACM
nu die gesprekken voert, maar ik vind ook dat de minister
vanuit zijn positie zelf met de energieleveranciers aan tafel
moet gaan zitten, met de vuist op tafel moet slaan en er
gewoon voor gaat zorgen dat de consumenten niet in de
knel zitten. Want dat zitten ze nu.
De energieleveranciers hebben de overheid de komende
maanden ook nodig. Zij maken zich ook zorgen om de
winter. Ze kijken naar het prijsplafond. Dat moet je in
samenspraak met elkaar afspreken. Zij hebben er ook belang
bij dat ze die onderhandelingen nog op een professionele
manier met deze overheid kunnen aangaan. Als zij zich niet
aan de wet houden, vind ik dat de minister op de tafel mag
slaan om ervoor te gaan zorgen dat dit onrecht rechtgezet
wordt. Ik hoor graag wat de minister de komende dagen
concreet op dit vlak gaat doen.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Erkens

Minister Jetten:
Ik ben het eens met de heer Erkens dat we vorige week een
hele belangrijke stap hebben gezet met elkaar, namelijk het
invoeren van een prijsplafond per 1 januari aanstaande.
Dat biedt veel meer zekerheid en voorspelbaarheid voor de
consument. Dat prijsplafond kunnen we waarmaken dankzij
de heel grote stap die de energieleveranciers zelf hebben
gezet. Zij nemen een groot deel van de uitvoering op zich.
We zijn nu ook volop bezig om dat met mijn ministerie, het
ministerie van Financiën, de RVO en de energieleveranciers
met spoed uit te werken, zodat het op tijd kan worden
geïmplementeerd. Juist als je met die belangrijke beweging,
een prijsplafond voor meer rust en voorspelbaarheid voor
de consument, bezig bent, komt zo'n prijswijziging op zeer
korte termijn eigenlijk als een donderslag die het vertrouwen dat je met elkaar aan het opbouwen bent, voor een
deel ook weer tenietdoet. Mijn oproep aan de energieleveranciers is dus nogmaals de volgende. De toezichthouder
ACM is glashelder: hanteer 30 dagen en doe dat niet vanaf
1 november, maar per direct. Dat standpunt is natuurlijk
ook overgebracht aan de energieleveranciers. Ik zal dat ook
blijven doen, zolang zij niet de aanwijzingen van de ACM
opvolgen. Het is aan de ACM om in de komende dagen te
bepalen of zij naast de indringende gesprekken die zij voert,
ook al op korte termijn handhaving op de energieleveranciers gaat toepassen.
De heer Erkens (VVD):
Voorzitter, afrondend. De ACM kijkt er nu naar en heeft
gesprekken. Volgens mij is de wet gewoon overtreden. Wat
mij betreft hoort daar gewoon een sanctie bij. De regels
zijn gewoon overtreden. Zij hebben zich daar niet aan
gehouden. Ten eerste wil ik graag een reactie van de
minister daarop. Ten tweede blijf ik gewoon denken dat
alleen een oproep aan de energieleveranciers niet voldoende zal zijn. Het gaat ook om de consumenten die op
vrijdag getroffen werden door dit nieuws en die nu in grote
onzekerheid zitten. Zij willen de komende dagen helderheid
krijgen. Ik wil graag van de minister weten wat hij de
komende dagen gaat doen richting de energieleveranciers
om ervoor te zorgen dat consumenten hier niet meer mee
geconfronteerd worden.
Minister Jetten:
Voorzitter. De snelste route om de termijn van 30 dagen te
handhaven en om daarvan effect te krijgen, is dat de onafhankelijke toezichthouder daarop ingrijpt. De bevoegdheden
daarvoor liggen nou eenmaal bij de ACM en niet bij de
minister. Ik ben het er wel mee eens dat ik vanuit mijn rol
— ik heb nu veel contact met de energieleveranciers om
dat prijsplafond voor elkaar te krijgen — elk moment benut
om de energieleveranciers te wijzen op hun verantwoordelijkheid om tijdig met de consument te communiceren over
eventuele prijsstijgingen, om hen te wijzen op de wettelijke
termijn van 30 dagen en om te benadrukken dat zij de verantwoordelijkheid hebben om die termijn van 30 dagen per
direct toe te passen. Als ik dit zo zie, ga ik dat met de volle
steun van 150 Kamerleden doen. Mochten we de komende
weken zien dat het handhaven door ACM en de gesprekken
die de ACM met de energieleveranciers voert, onvoldoende
effect sorteren, dan betekent dat volgens mij wat voor het
mandaat of de middelen die we de ACM hebben gegeven
om toe te zien op de energieleveranciers. We zullen dat dan
natuurlijk verwerken in de verschillende wet- en regelgeving

27 september 2022
TK 4

4-2-2

die we op korte termijn met elkaar behandelen, juist om de
marktordening op de energiemarkt nog beter voor elkaar
te krijgen.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Erkens, voor het stellen van de mondelinge vraag. U kunt gaan zitten, trouwens.
Er is een aantal vervolgvragen. Ik verzoek de leden om een
korte vraag te stellen, zonder een hele uitgebreide inleiding.
Allereerst de heer Kops, PVV
De heer Kops (PVV):
Terwijl de torenhoge energierekening de huishoudens de
financiële afgrond in duwt, doet het kabinet veel en veel te
weinig voor hen en maken de energiebedrijven gigantische
winsten. Nu willen diezelfde energiebedrijven de tarieven
per 1 oktober verder gaan verhogen.
De voorzitter:
Wat is uw vraag?
De heer Kops (PVV):
Nou, voorzitter, ik mag toch wel een korte inleiding doen?
Alstublieft.
De wet is vrij helder, die zegt: dat mag helemaal niet. Nu
horen we hier de minister zeggen: de ACM moet het maar
gaan bekijken en handhaven, en moet kijken of er juridische
procedures mogelijk zijn.
De voorzitter:
U bent echt te lang bezig. Excuus. Iedereen heeft 30
seconden dus ik wil ook echt aan de leden vragen om de
vraag niet uitgebreid in te leiden. Gaat uw gang. Uw vraag.
De heer Kops (PVV):
Voorzitter, alstublieft. Dan is de vraag: wat gaat de minister
nu zelf doen? De minister moet gewoon ingrijpen. Het enige
wat hier telt is de keiharde toezegging van de minister dat
die tarieven niet omhoog gaan. Kan hij dat zo toezeggen?
Ja of nee?

Dat vind ik ook veel te mager, want dat moet per direct. Dat
geldt voor alle energieleveranciers.
De heer Omtzigt (Lid Omtzigt):
Consumenten kunnen niet naar een andere energiemaatschappij, dus dat is een lege huls. Ze kunnen twee dingen
doen: bezwaar maken of geen bezwaar maken. Als ze een
week wachten met bezwaar maken terwijl de ACM kijkt of
er gehandhaafd wordt, en er vervolgens niet gehandhaafd
wordt, zijn ze de sjaak, en moeten ze honderden euro's
extra betalen.
De voorzitter:
Uw vraag?
De heer Omtzigt (Lid Omtzigt):
Moeten mensen nu bezwaar maken? Gaan wij mensen
vanuit de Kamer oproepen om een voor een 3 miljoen
brieven naar de energieleveranciers te schrijven, of kunnen
ze erop vertrouwen dat de ACM of de minister, die erover
onderhandelt om miljarden aan de energiemaatschappijen
te geven, ervoor zorgt dat de wet gehandhaafd wordt?
Welke van de twee wordt het?
Minister Jetten:
De ACM zelf heeft een voorbeeldbrief gepubliceerd die
consumenten kunnen gebruiken richting hun energieleveranciers. Maar ik ben het met de heer Omtzigt eens, als ik
zijn vraag zo mag interpreteren, dat het van de zotte zou
zijn als al die consumenten nu individueel die brieven naar
de energieleveranciers moeten sturen. Ik ben dus ook een
zeer groot voorstander van handhavend optreden door de
ACM, zodat in één actie de energieleveranciers worden
gewezen op de wettelijke 30 dagentermijn en de energieleveranciers zich daaraan gaan houden.
De heer Bontenbal (CDA):
De Autoriteit Consument & Markt moet zich ook richten op
toezicht op redelijke tarieven. De tarieven moeten dus
redelijk zijn. Dat wordt ook ontzettend belangrijk als we met
prijsplafonds gaan werken en een compensatiemechanisme
gaan verzinnen. Het moet dus gebaseerd zijn op een prudente inkoopstrategie. Kan de minister mij garanderen dat
de ACM in staat is om goed te beoordelen of energieleveranciers redelijke tarieven hanteren?

Minister Jetten:
Het ingrijpen is aan de ACM. De ACM heeft afgelopen vrijdag meteen gereageerd toen dit nieuws bekend werd. De
ACM heeft meteen laten weten dat de wet kraakhelder is:
de energieleveranciers hebben een termijn van 30 dagen
om hun consumenten te informeren, zodat de consument
in staat is om weg te gaan bij die leverancier als hij het niet
eens is met de prijsstijgingen die worden doorgerekend.
De snelste manier om nu effect bij de energieleveranciers
te sorteren, is niet om de minister nieuwe wet- en regelgeving te laten maken, maar om de onafhankelijke toezichthouder de bestaande wet- en regelgeving te laten toepassen. Daar heb ik de afgelopen dagen contact over gehad
met de ACM. Zij zijn zeer indringend bezig sinds afgelopen
vrijdag. Dat sorteert al effect. Eén leverancier heeft namelijk
aangekondigd zich beter te gaan gedragen per 1 november.

Minister Jetten:
Het verschilt natuurlijk echt per energieleverancier hoe goed
de inkoopstrategie is en in hoeverre deze in staat is om nu
nog enigszins acceptabele prijzen aan de consumenten
door te rekenen. In de komende maanden is dat ook het
spel tussen de energieleveranciers: wie kan het beste
inkopen en wie kan het beste product aan zijn klanten aanbieden? Bij de uitwerking van het prijsplafond willen we
voorkomen dat we energiebedrijven gaan overcompenseren. Dat heb ik vorige week ook heel helder gehoord vanuit
de Kamer. Dat wil ik natuurlijk zelf ook. Want we voeren
een prijsplafond in omdat we consumenten willen
beschermen tegen onzekerheid en onvoorspelbaarheid,
niet omdat we energieleveranciers willen stutten. We zullen

Tweede Kamer

27 september 2022
TK 4

Vragenuur: Vragen Erkens

4-2-3

bij de vaststelling van de vergoeding voor het prijsplafond
heel scherp kijken, zodat het niet gaat leiden tot allerlei
overwinsten bij een deel van die energieleveranciers. Tussen dat vijftigtal energieleveranciers zal verschillen hoeveel
je ervan profiteert of niet. We gaan daar natuurlijk erg streng
op toezien. De ACM kan daar ook bij meekijken. Maar ik
denk dat we eerder bij de faillissementen van een aantal
energieleveranciers hebben gezien dat het goed zou zijn
als de ACM vaker inzicht heeft in bijvoorbeeld de liquiditeitspositie van een energiebedrijf, zodat we ook veel eerder
kunnen ingrijpen als we zien dat iets misgaat.
De heer Van Baarle (DENK):
Dit is op dit moment de grootste zorg in Nederlandse
huishoudens. Er zijn gewoon energiebedrijven die zich niet
aan de wet houden door met zo'n tariefsverhoging te komen
en zich niet aan die 30 dagen te houden. Wat is het voor
signaal als op zo'n moment, terwijl de wet gewoon wordt
overtreden, de ACM zegt: we gaan met die bedrijven in
gesprek? Dat betekent dus nog langer onzekerheid voor de
mensen in Nederland. Er wordt tegen mensen gezegd: ga
maar een bezwaarschrift indienen. De mensen die nu dus
zelf de dupe zijn, moeten maar een brief gaan sturen. Dat
is toch totaal de omgekeerde wereld? De overheid moet
die mensen beschermen.
Minister Jetten:
Daarvoor hebben we de wet en onafhankelijke toezichthouders. Tot nu toe is de ACM ook niet geweken van het glasheldere standpunt dat zij vrijdag hebben ingenomen. De
ACM is van mening dat de indringende gesprekken die zij
nu voeren waarschijnlijk de snelste route zijn om tot die 30
dagentermijn te komen. Mocht dat niet zo zijn, dan kan de
ACM handhavend optreden. Ik heb geen enkele reden om
eraan te twijfelen of ze dat gaan doen.
De heer Van Baarle (DENK):
Waaruit blijkt nou dat het de snelste route is, dat de ACM
even een gesprekje gaat voeren? Dit duurt nu al een aantal
dagen. Voor mensen zijn die dagen echt pijnlijk, want
mensen zijn gewoon heel erg bang. Er verandert nog niks.
Er is één energiebedrijf dat nota bene zegt: we gaan ons
over een maand aan de regels houden. Mij dunkt dat dat
dan niet werkt. Waarom wordt er nou niet gewoon gelijk
opgetreden met een boete? De wet wordt niet gehandhaafd:
dan moet je optreden.
Minister Jetten:
Vanuit mijn rol vind ik dat we een onafhankelijk toezichthouder ook echt zijn werk moeten laten doen. De toezichthouder
is van mening dat dit de snelste en meest effectieve route
is om bedrijven zich aan de wet te laten houden. Dan
moeten we ook een beetje op de ervaring van de ACM
varen. Ik heb zelf in de afgelopen dagen in mijn contacten
met de ACM ook het belang van snelheid benadrukt, omdat
de prijsstijgingen worden aangekondigd in tijden van grote
onzekerheid. Mensen dachten vorige week: het prijsplafond
dat eraan komt geeft me eindelijk rust. Maar dit gooit alles
weer overhoop. Ik deel dus zeer met u het belang van snelle
duidelijkheid, de ACM die waar nodig handhavend optreedt
en energieleveranciers die zich vrijwillig gaan houden aan

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Erkens

de 30 dagentermijn die we met elkaar in de wet hebben
afgesproken.
De heer Grinwis (ChristenUnie):
We hebben in de jaren negentig en in het eerste decennium
van deze eeuw de zeggenschap over onze energiemarkt
verkwanseld. Het is tijd om die te herwinnen. Vandaag komt
het erop aan om de consumenten te beschermen, niet als
individuen die dan alle 3 miljoen een briefje moeten gaan
sturen, maar als groep. Daarom mijn oproep en vraag aan
de minister: kan hij niet alleen de ACM vragen handhavend
op te treden, maar wordt ook in orde gemaakt dat consumenten die twee of drie weken lang sowieso te veel hebben
betaald, gecompenseerd worden? Wordt dit dus goedgemaakt? Want de jaarnota komt pas aan het eind van het
jaar. In november/december gaan energiebedrijven nog
een inspanning verrichten om iets te doen richting consumenten. Dat kan eenvoudig worden goedgemaakt. Het kan
niet zo zijn dat aan het eind van het liedje binnen 30 dagen
een prijsverhoging is doorgevoerd.
De voorzitter:
De minister. We moeten echt iets korter zijn, meneer Grinwis.
Minister Jetten:
Dat zou vooruitlopen op de vraag of de 30 dagentermijn of
10 dagentermijn wordt toegepast. Maar ik interpreteer de
vraag van de heer Grinwis maar even als: mochten energieleveranciers zich aan die 10 dagen houden, ondanks ingrijpen van de ACM, dan zullen we kijken naar de nadelige
effecten die consumenten daarvan ondervinden. Ik heb net
in antwoord op de heer Erkens ook gewezen op een aantal
maatregelen die we breder treffen om consumenten beter
te beschermen: een reële overstapvergoeding zodat er weer
vaste contracten worden aangeboden, een minimumtarief
voor teruglevering in de salderingsregeling en sterker toezicht van de ACM op de financiële positie van energieleveranciers. Maar de vorige week aangenomen motie — volgens mij was dat de motie-Segers/Marijnissen, of de motieMarijnissen/Segers — vraagt om in de breedte te bekijken
hoe consumenten in onze energiemarktwetgeving nog beter
kunnen worden beschermd. Dat pak ik natuurlijk op. Ik zal
de Kamer daar zo snel mogelijk verder over informeren.
Mevrouw Leijten (SP):
Ik stel maar even vast dat we een wet hebben waar men
zich niet aan houdt en we hebben een toezichthouder die
dat prima vindt. Tot zover de consumentenbescherming
op de energiemarkt in Nederland! We kunnen die C uit ACM
wel weghalen. Ik wil de minister iets voorhouden: afgelopen
week heeft de hulpdienst van de SP in Nijmegen een ouder
echtpaar geholpen, dat was vergeten één rekening te
betalen en afgesloten zou worden. Energiedirect was
onbereikbaar. ACM zegt: we helpen niet bij individuele
situaties. Uiteindelijk is dat afsluiten niet gebeurd, omdat
zij dagen hebben gebeld. Is dit nou de energiemarkt waar
deze minister verantwoordelijk voor wil zijn? Wil de minister
verantwoordelijk zijn voor een markt waarin de energiebedrijven de wet mogen overtreden en individuen bij een
foutje of een vergeten rekening worden afgesloten? Is dit
zijn markt?

27 september 2022
TK 4

4-2-4

Minister Jetten:
Nee, is het simpele antwoord. Bij energiecontracten heb je
twee partijen, namelijk de consument en de energieleverancier, en die hebben zich allebei aan de wet te houden. Dat
geldt dus ook voor de energieleverancier. Ik ben het niet
met mevrouw Leijten eens dat de ACM nu de C in haar
naam vergeet. Kijk maar naar de glasheldere uitspraken die
de ACM afgelopen vrijdag al heeft gedaan over de 30
dagentermijn en het werk dat de ACM nu al aan het uitvoeren is om die bedrijven zich aan de wet met daarin die 30
dagentermijn te laten houden.
Ik wil één korte opmerking maken over het voorbeeld dat
mevrouw Leijten aanhaalt. Ik zou het voorbeeld graag willen
ontvangen, zodat ik het ook kan betrekken bij de gesprekken
die ik met de energieleveranciers voer. Ik heb de afgelopen
weken zelf geconstateerd dat individuele medewerkers van
klantenservices bij energiebedrijven nu een ontzettend
zware taak hebben. Zij zitten als consument vaak zelf ook
in een onzekere situatie. Zij hebben de hele dag zeer
bezorgde klanten aan de telefoon die door de hoge, stijgende energietarieven af en toe echt niet meer weten waar
ze het zoeken moeten. Ik heb dus veel respect voor de
klantenservicemedewerkers die hun best doen. Maar mijn
oproep aan de directeuren van die energiebedrijven zou
zijn dat het juist in deze tijden extreem belangrijk is dat de
klantenservice op orde is, dat er voldoende mensen zijn die
de telefoon aan kunnen nemen en dat de energieleveranciers ervoor zorgen dat mensen bij contact met de klantenservice van goede informatie worden voorzien en niet
worden afgesloten als daar geen aanleiding toe is. Dat is
echt de verantwoordelijkheid die de energieleveranciers de
komende maanden moeten nemen.
Mevrouw Leijten (SP):
Het is heel terecht dat de heer Jetten de mensen die werken
bij de energieleveranciers en die hun best doen, alle credits
geeft, maar daar gaat het hier natuurlijk niet om. Het gaat
hier over een toezichthouder die niet handhaaft en over
mensen die thuis met angst en beven die energierekening
zien. En er wordt niet ingegrepen! Wij vragen allemaal, van
links tot rechts, om in te grijpen. Alle partijen hebben hier
gezegd: grijp in! En de minister zegt: we hebben een wet;
die wordt niet gehandhaafd en ik vind dat oké.
Minister Jetten:
Nee, dat verwerp ik echt. Dat heb ik niet gezegd. Ik heb
gezegd: de ACM is kraakhelder. De wettelijke termijn tussen
de aankondiging van een wijziging van je energietarief en
het moment waarop die wijziging kan ingaan, is 30 dagen.
Daar is ook sinds vrijdag helemaal niets aan gewijzigd. De
ACM voert indringende gesprekken met de energieleveranciers. Ik ga ervan uit dat als dat niet leidt tot een vrijwillige
aanpassing van die 10 naar 30 dagen, de ACM handhavend
zal optreden en daartoe ook de juridische middelen die zij
tot haar beschikking heeft, zal inzetten. Ik heb op basis van
mijn contacten met de ACM geen enkele reden om eraan
te twijfelen dat zij dat als toezichthouder ook zal doen.

de positie van zo'n directeur, zeggen: ja, u heeft wel een
punt, zeker ook als je ziet waar we nu mee te maken hebben.
Maar ik begrijp dat in ieder geval niet het gevolg is dat men
gaat handelen zoals het maatschappelijk wenselijk is. Ik ben
dus heel benieuwd wat zo'n directeur van een energiebedrijf
nu tegen de minister zegt. Zegt hij: stuur de ACM maar? Of
komt er helemaal geen reactie?
Minister Jetten:
Energieleveranciers wijzen op de zeer hoge inkoopprijzen
waar zij zelf mee worden geconfronteerd. Zij zeggen dat zij
ernaar streven om op een zo laat mogelijk moment tegen
zo laag mogelijke prijzen in te kopen, om daarmee hun
consumenten ook zo goed mogelijk te bedienen. Zij zeggen
ook dat zij van mening zijn dat de 10 dagentermijn die ze
nu zelf hanteren, in lijn is met de spelregels die ze als sector
de afgelopen jaren hebben gehanteerd en die bij energieleveranciers ook vaak zijn verwerkt in hun algemene voorwaarden. Daar verwees de heer Erkens net ook naar. Maar
die algemene voorwaarden zijn gewoon niet relevant als
in de hoger liggende wetgeving een andere termijn is
afgesproken. Dat is dus de reactie die ik van hen krijg. De
reactie die ik aan hen teruggeef, is dat ik ervan uitga dat de
ACM hierop zal handhaven en, als het nodig is, ook juridische instrumenten zal inzetten om die 30 dagentermijn
desnoods af te dwingen.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Deze hele situatie is natuurlijk precies waarom wij al heel
lang voor een prijsplafond hebben gepleit, namelijk omdat
we mensen, burgers, zekerheid willen bieden. Hopelijk komt
die er zo snel mogelijk. Ik snap het volgende alleen niet. De
minister zegt: ik wil zekerheid bieden aan consumenten,
aan huishoudens, aan de mensen die nu met ongelofelijke
zorgen zitten. Maar nu zegt hij eigenlijk: we gaan eerst kijken
wat de ACM gaat doen en we voeren indringende
gesprekken. Is dit niet het moment om hier gewoon duidelijkheid te bieden aan mensen, zodat ze weten waar ze aan
toe zijn en weten dat ze gecompenseerd worden op het
moment dat ze toch geconfronteerd worden met die hoge
prijzen?
Minister Jetten:
Als ik die wettelijke bevoegdheid had gehad, dan had ik dat
gedaan. We hebben het in dit land alleen zo geregeld dat
niet de minister, maar de onafhankelijke toezichthouder
daarop moet ingrijpen. Daarom heb ik de afgelopen dagen
ook zelf aan de ACM overgebracht dat ik het belangrijk vind
dat ze die 30 dagentermijn afdwingen, via die gesprekken
en desnoods juridisch. Dat is echt de snelste manier om
consumenten te beschermen, zoals ik wil, maar zoals ook
de hele Kamer wil. Dat blijkt ook overduidelijk uit dit vragenuur. Wij voeren dit vragenuur nu met elkaar, maar ik kan
me zomaar voorstellen dat ook de betrokken partijen dit
vragenuur aan het volgen zijn.

De heer Stoffer (SGP):
Ik begrijp dat de minister ook zelf contact heeft gehad met
de energiebedrijven. Ik ben eigenlijk wel benieuwd. Als dé
minister belt over deze kwestie, dan zou ik, mij inlevend in

De heer Thijssen (PvdA):
Wat goed dat we met dank aan de VVD een debat hebben
over hoe we gaan ingrijpen op de vrije markt. Ik wil toch
nog even doorgaan op het antwoord dat de minister gaf
aan collega Grinwis. De minister gaat ervan uit dat de ACM
gaat ingrijpen en dat die er alles aan gaat doen om ervoor

Tweede Kamer

27 september 2022
TK 4

Vragenuur: Vragen Erkens

4-2-5

te zorgen dat die 30 dagentermijn wordt gerespecteerd. De
minister zegt: als dat niet het geval is, dan ga ik ernaar kijken. Wat bedoelt de minister daar nou mee? Kan de minister
gewoon toezeggen dat mensen bij de overheid terechtkunnen voor compensatie als die 30 dagentermijn niet wordt
geëerbiedigd?
Minister Jetten:
Nee, want dan ga ik echt vooruitlopen op besluiten die de
ACM nog moet nemen en die de energieleveranciers moeten nemen. Dat heeft, denk ik, op dit moment geen zin. De
30 dagentermijn in de wet is kraakhelder. Laten we bij dezen
nogmaals de oproep doen dat het voor de rust en de voorspelbaarheid voor de consument goed zou zijn als energieleveranciers, die met ons het prijsplafond uitwerken, zelf
ook vrijwillig de 30 dagentermijn hanteren, niet vanaf 1
november, maar per direct. We gaan er ook van uit dat de
ACM anders handhavend zal optreden. Dit is wat we op dit
moment het beste kunnen doen, want dit is de snelste
manier om consumenten te beschermen.
De voorzitter:
Dank. Dan wil ik de minister voor Klimaat en Energie van
harte bedanken voor de beantwoording.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Erkens

27 september 2022
TK 4

4-2-6