Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3969
Vragen van de leden Kops en Wilders (beiden PVV) aan de Ministers van
Economische Zaken en Klimaat en van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over het bericht Hoofdpijn in je milieuhuis (ingezonden
14 augustus 2019).
Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 11 september 2019).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Hoofdpijn in je milieuhuis»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat vindt u ervan dat bewoners van aardgasvrij gemaakte woningen in de
wijk Palenstein in Zoetermeer last hebben van hoofdpijn, benauwdheid,
slapeloosheid en andere gezondheidsklachten, omdat er niet genoeg frisse
lucht in de woning komt? Deelt u de conclusie dat de verduurzamings- en
klimaatwaanzin niet alleen rampzalig voor de portemonnee en bovendien
nergens goed voor is, maar nu óók de gezondheid van de bewoners schaadt?
Antwoord 2
Het is uiteraard zeer vervelend en onwenselijk als bewoners van gerenoveerde woningen gezondheidsklachten ervaren. Dan is er iets niet goed
gegaan, want verduurzaming gaat juist goed samen met verhoging van het
wooncomfort en een gezond binnenklimaat. Van de gemeente Zoetermeer, de
betrokken woningcorporatie en ontwikkelaar heb ik begrepen dat de
ventilatieproblemen (die er inderdaad waren) inmiddels zijn opgelost. De
ontwikkelaar heeft de installaties in de woningen opnieuw ingeregeld.
Vervolgens heeft GGD Haaglanden nieuwe metingen in de woningen verricht.
Op basis van deze metingen classificeert GGD Haaglanden de ventilatie
(CO2-waarden) in de gemeten woningen als goed. Op korte termijn worden
ook de installaties in de overige woningen opnieuw ingesteld. Komende
winter zal GGD Haaglanden in enkele woningen een controlemeting
uitvoeren.

1

ah-tk-20182019-3969
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

De Telegraaf, 13-8-2019: https://www.telegraaf.nl/nieuws/2054971419/hoofdpijn-in-je-milieuhuis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Vraag 3
Waar (in welke wijken) spelen deze problemen nog meer? Wat gaat u,
verantwoordelijk voor de verduurzamings- en klimaatellende, hieraan doen?
Antwoord 3
Ik heb op dit moment geen signalen dat deze problemen zich ook elders
voordoen.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het ongehoord is dat woningcorporatie De Goede
Woning de bewoners verwijt dat hun klachten «tussen de oren» zouden
zitten, terwijl uit metingen van de GGD is gebleken dat het CO2-gehalte in de
woningen wel degelijk te hoog is? Deelt u de mening dat de «noodzaak» tot
het aardgasvrij maken van woningen tussen de oren van de klimaathysterici
zit?
Antwoord 4
Volgens het betreffende artikel zou de ontwikkelaar gezegd hebben dat de
klachten van bewoners «tussen de oren» zitten. De ontwikkelaar spreekt
tegen deze uitspraken zo gedaan te hebben. De ontwikkelaar heeft aangegeven klachten van bewoners altijd serieus te nemen.
De noodzaak tot het aardgasvrij maken van woningen volgt uit de ambitie om
als Nederland onze bijdrage te willen leveren aan het beperken van de
opwarming van de aarde, en de wens om iedereen die woont en werkt in het
aardbevingsgebied in Groningen nieuw perspectief te geven op een veilige
leefomgeving.
Vraag 5
Vindt u dat de nadelen van het aardgasvrij maken van woningen – zoals de
gigantische kosten, de lasten voor de huurders, een afzichtelijke metershoge
warmtepomp in de voortuin die bovendien lawaai maakt én nu dus ook
gezondheidsklachten – werkelijk opwegen tegen een verwaarloosbaar
«klimaateffect»?
Antwoord 5
Met de energietransitie in de gebouwde omgeving evenals de ambities in de
andere sectoren wordt een effect van 49% CO2-reductie in 2030 beoogd voor
Nederland. Dit is geen verwaarloosbaar klimaateffect. Hiermee wordt een
belangrijke stap gezet in de energietransitie die samen met de bijdragen van
andere landen de gewenste beperking van de opwarming van de aarde kan
realiseren. De mogelijke nadelen van de energietransitie worden zoveel als
mogelijk beperkt en de voordelen zoals een beter wooncomfort en binnenklimaat, en een lagere energierekening zoveel als mogelijk bevorderd. De
energiebelasting wordt voor huishoudens verlaagd en financieringsmogelijkheden, zoals o.a. via het warmtefonds, worden verbeterd. Er wordt
gewerkt aan een kostenreductie van 20–40% en er worden via innovatieprogramma’s kleinere, stillere en goedkopere warmtepompen ontwikkeld.
Het bereiken van een significant klimaateffect kan dus ook samengaan met
voordelen voor eigenaar-bewoners en huurders. Bij de verduurzaming van
sociale huurwoningen is het noodzakelijk dat de instemming van minimaal
70% van de bewoners nodig is om tot een renovatie te komen. Hiermee
wordt geborgd dat er voldoende aandacht is voor de mogelijke nadelen in
individuele gevallen en hoe daarmee om te gaan bij verduurzaming en
renovatie.
Vraag 6
Deelt u de mening dat warmtepompen ondingen zijn en er niets gaat boven
een vertrouwde gasaansluiting? Bent u ertoe bereid het vervallen van de
gasaansluitingsplicht terug te draaien en het aardgasvrij maken van de
bestaande woningvoorraad te stoppen?
Antwoord 6
Nee, ik deel de mening niet dat warmtepompen ondingen zijn. Warmtepompen kunnen verwarmen in de winter en bieden ook mogelijkheden om te
koelen in de zomer, en bieden een duurzaam alternatief voor aardgas. Ik
bevorder via innovatieprogramma’s de ontwikkeling van warmtepompen die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

kleiner, zuiniger en stiller zijn, en stel ook wettelijke eisen aan het geluid dat
warmtepompen mogen produceren.
De Tweede Kamer heeft per amendement de aansluitplicht voor nieuwbouw
in de Gaswet geschrapt. Ik ben niet bereid dit terug te draaien, noch ben ik
bereid te stoppen met het aardgasvrij maken van de bestaande woningvoorraad.
Vraag 7
Deelt u de conclusie dat uw project «proeftuinen aardgasvrije wijken», waar
de wijk Palenstein in Zoetermeer onderdeel van is, nu al heeft gefaald? Bent
u ertoe bereid de bewoners niet langer als proefkonijnen voor uw
duurzaamheids- en klimaatagenda te gebruiken en hier direct mee te
stoppen?
Antwoord 7
Nee, ik deel deze conclusie niet en ik ben niet bereid te stoppen met de
proeftuinen aardgasvrije wijken. De wijk Palenstein in Zoetermeer is één van
de 27 geselecteerde proeftuinen aardgasvrije wijken. Belangrijk onderdeel
hiervan is de leervraag hoe bewoners betrokken kunnen worden bij de
wijkgerichte aanpak. De ervaringen en lessen van de NOM-renovatie in
Palenstein zijn waardevol in het kader van de proeftuin. Deze lessen zullen
door de gemeente Zoetermeer worden gedeeld met andere gemeenten in het
bijbehorende Kennis- en Leerprogramma onder regie van de VNG. Zodoende
kan de transitie naar aardgasvrije wijken steeds beter en (kosten)effectiever
worden gerealiseerd en het draagvlak voor de energietransitie worden
vergroot.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3