Wetenschappelijk Onderzoek- en
Documentatiecentrum
Ministerie van Veiligheid en Justitie

Onderzoeksafdeling
Rechtsbestel, Wetgeving,
Internationale- en
vreemdelingenaangelegenheden (RWI)
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.wodc.nI
Contactpersoon
r.

IOt’tie
1

1

t

Reactie WODC op Review APE van de Korte-termijn
Monitor Raadsman bij verhoor (Significant, 2016)

Datum
7 november 2016
Projectnaam
Monitor raadsman bij verhoor

In het kader van de opgestarte ‘Lange-termijn Monitor’ Raadsman bij verhoor
heeft het WODC een reactie opgesteld op recente kanttekeningen door APE in
een review i.o.v. de NoVA bij de eerdere ‘Korte-termijn monitor’ van Significant
(juli 2016)1 en het verweer van Significant op die kritiek. Op 11 oktober 2016 is
deze reactie aan de Directie Rechtsbestel verstrekt. Hieronder geven we de
letterlijke WODC-reactie weer, gevolgd door een weergave van de respons hierop
van Significant op 19 oktober 2016. Besloten wordt met de conclusie tot welke
het WODC uiteindelijk op 20 oktober is gekomen.

Ons kenmerk
2000381

—

—

Reactie WODC (11 oktober 2016)
Onze puntsgewijze reactie volgt na een korte introductie op de Significant
monitor en de onderliggende gegevens. De reactie wordt besloten met een
samenvattende conclusie en een korte vooruitblik op de ‘Lange-termijn monitor’,
uit te voeren door het WODC.

In de ‘Korte-termijn monitor’ worden conclusies getrokken over:
o
het gemiddelde aantal verhoren per zaak op jaarbasis (alleen
piketfase);
o
waarbij tijdens het verhoor al of niet rechtsbijstand is verleend;
en
o
de gemiddelde verhoorduur ook uitgesplitst naar wel/geen
verhoorbijstand over de 1,5 maandsperiode na de invoering per
1 maart 2016.
—

—

•

•
•

Wat de politie betreft, worden hiervoor bestanden voortkomend uit drie
registratiesystemen gebruikt: BVH ofwel het basisregistratiesysteem;
SUMM-IT, voor zwaardere/gevoelige (recherche-)zaken; en AVR, een klein
deelsysteem op basis van audio/visueel geregistreerde verhoren.
De vraag is, of Significant op basis van deze drie registratiebronnen en (al)
hun beperkingen verantwoorde conclusies heeft kunnen trekken.
Significant geeft steeds een beknopt overzicht van beperkingen en
knelpunten in de politieregistraties en hoe de onderzoekers daarmee in het
bewerkings- en analyseproces zijn omgegaan. Belangrijkste knelpunten
zijn volgens de onderzoekers zelf:

1

De eerste monitor van het per 1 maart 2016 geldende recht op verhoorbijstand voor
meerderjarige verdachten.
Pagina 1 van 9

e

o

o

•

In sommige systemen ontbreekt informatie over kern-variabelen
zoals eindtijden verhoor (bijv. in BVH maar voor 2
%
3
geregistreerd) en over de aanwezigheid van de raadsman (j/n).
De laatste variabele is daarom niet ontleend aan de
systeemregistraties in BVH, maar handmatig op basis van 3.779
PV’s-verhoor gereconstrueerd.
De overlap tussen BVH en SUMM-IT is onbekend. Dit omdat niet
wordt gewerkt met een gemeenschappelijk zaaknummer of -ID in
de verschillende registratiesystemen. Wel is duidelijk dat SUMM-IT
complexere, ‘recherche’-achtige zaken omvat.
2 De kleine set van
AVR-registraties betreft veelal ook zwaardere, specifieke typen
3 die volgens Significant waarschijnlijk ook door BVH zijn
zaken
afgedekt. Omdat AVR echter een grofmazig inzicht biedt in de
verhoorduur van dit type zaken, is deze informatie toch gebruikt
om witte vlekken in BVH enigszins te compenseren.

Onderzoeksafdeling
Rechtsbestel, Wetgeving,
Internationale- en
vreemdelingenaangelegenheden (RWI)
Datum
5 oktober 2016

Ons kenmerk
2000381

In de APE-review worden een aantal knelpunten in de Korte-termijn
monitor naar voren gebracht. Een gedeelte daarvan betreft gebreken in de
onderliggende (politie)data zelf, een ander gedeelte de manier waarop
Significant die data heeft bewerkt en geanalyseerd om tot conclusies te
komen over de gemiddelde verhoorduur, met/zonder raadsman.
Review APE

‘Verweer’ Sigriificant

Onze reactie

BVH volgens APE van
onvoldoende kwaliteit en
daardoor niet betrouwbaar;
met name vanwege slechts
voor 23
% ingevulde
verhoor-eindtijden.

De uitval van eindtijden is
volgens het verweer van
Significant niet selectief, er is
dus geen systematische ‘bias’
in termen van zaakzwaarte.

Wat Significant in
het verweer
opmerkt had in de
oorspronkelijke
rapportage van juli
2016 direct
moeten worden
verduidelijkt.
Afwezigheid van
systematische bias
is niettemin een
overtuigend
argument om in de
extrapolatie naar
jaarbasis met alle
BVI-l-verhoren te
werken.

Om deze reden had
Significant de BVH-verhoreri
(over 1,5 maand) niet
mogen extrapoleren naar
jaarbasis.

Voor een goed totaalbeeld is
extrapolatie naar jaarbasis
volgens Significant essentieel
en kan niet worden volstaan
met een gemiddelde op basis
van alleen de beschikbare
gegevens,

*Wel rest nog de
vraag of de bias
echt
verwaarloosbaar is.
Immers, bij

2

De SuMM-IT gegevens heeft men maar voor enkele regio’s boven water kunnen krijgen
(vnl. Oost-Nederland) en uitspraken die men hieraan ontleent, zijn dan ook niet
generaliseerbaar hoewel volgens Significant vanuit de politie geen redenen zijn genoemd
om te verwachten dat de cijfers in andere regio’s sterk zullen afwijken.
vgl. voor criteria voor AVR: OM Aanwijzing AVR, 2OlOAOl8gp.
—

Pagina 2 van 9

Ongeloofwaardig dat slechts
voor 27% een raadsman
aanwezig is geweest er is
sinds 1 maart immers een
beleidsregel
—

Dat de praktijk niet
overeenkomt met de OM
beleidsregel is geen argument
om registraties te
wantrouwen.
Dat de raadsman aanwezig is
geweest of niet, is voorts een
sleutelvariabele op basis
waarvan verhoorduren
kunnen worden vergeleken en
de verschillen getoetst op
significantie (wat overigens
niet het geval bleek te zijn)..

extrapolatie wordt
deze uitvergroot.
Ook is nog de
vraag of er geen
‘verborgen bias’ is
(bijv. nietregistreren als
gevolg van
bepaalde
verhoorsituaties).
Het verweer snijdt
hout. Het gaat
bovendien om een
recht (ipv plicht)
voor de verdachte.
In de LangeTermijn Monitor zal
aan de hand van
PV’s en interviews
opnieuw worden
bestudeerd wat het
percentage is en
hoe dit begrepen
kan worden.

Onderzoeksafdeling
Rechtsbestel, Wetgeving,
Internationale- en
vreemdelingenaangelegenheden (RWI)
Datum
5 oktober 2016
Ons kenmerk
2000381

APE lijkt overigens
niet te
onderkennen dat
dit percentage
handmatig is
ontleend aan 3.779
PV’s en niet aan
BVH.
Review APE
Verhoren zijn in het proces
van ontdubbeling van
registratiegegevens
onterecht verwijderd

‘Verweer’ Significant

Onze reactie

Dit is volgens Significant (in
rapport en verweer) niet het
geval; ontdubbeling is zo
uitgevoerd dat de totale
verhoorduur van
overlappende verhoren als
één verhoor is gerekend.
(Op p.8 van het originele
Significant-rapport staat
voorts dat 406 vervolgverhoren starten voordat het
voorafgaande verhoor is
afgelopen. ‘Van 377 van die
overlappende vervolgverhoren
is geen verhoorduur bekend
lees:
en die zijn verwijderd’
met instandhouding van de

Significant lijkt het
BVH-bestand op
een verantwoorde
manier te hebben
geschoond van
duidelijke dan wel
plausibele
registratie-fouten.
Dit had in de
Korte-termijn
monitor echter
meer toelichting!
nadruk kunnen
krijgen.

-

Significant
experimenteert op

Pagina 3 van 9

Review APE

Verhoren overlappen,
waardoor wat in feite 1 lang
verhoor is, staat
geregistreerd als meerdere
korte verhoren

Het is niet duidelijk of de
verhoorduur inclusief dan
wel exclusief nalopen van
het PV-verhoor (evt. met
raadsman) is.
Gelet op de beperkingen aan
BVH (behalve uitval
eindtijden ook: verschillen
gemiddelde verhoorduur A/B
met SUMM-IT en AVR)
dient volgens APE niet een
totaalgemiddelde genomen
te worden als bovengrens,
maar AVR.
APE berekende, op basis van
de geaggregeerde gegevens
in het Significant-rapport
nieuwe bandbreedtes
rondom de gemiddelde
verhoorduur. Als gevolg van
de (andere) aannames die
APE maakt, met AVR als
leidende bron, wordt de
bovengrens aanzienlijk
opgerekt.

duur van het eerstgeregistreerde verhoor).
In de Korte-termijn monitor
en tevens in het verweer
staat ten slotte dat IVS
verhoren niet zijn verwijderd
en dus meetellen in het aantal
verhoren per zaak, en
daarmee in de totale
verhoord uur.

p. 4 met het
weglaten van zeer
korte en zeer lange
het
verhoren
gemiddelde blijkt
niet instabiel.

‘Verweer’ Significant
Duidelijk overlappende
verhoren zijn als 1 verhoor
meegenomen, met de eindtijd
van het tweede.

Onze reactie

Dit is een registratieprobleem
dat Significant ook signaleert
(p. 19 rapport) en voorstelt te
verhelderen in de Langetermijn Monitor.
Significant stelt dat BVH de
beste bron is; dit systeem
dekt de grootste stroom aan
verhoren af.
SUMM-IT en AVR zijn zeer
specifieke systemen die voor
een subset aan zaken worden
gebruikt.
De overlap tussen de
systemen is onbekend.
‘Daarom is gewerkt met
scenario’s van volledige
overlap (c.q. enkel BVH is
informatief, SUMM-ITinformatie zit reeds in BVH)
tot SUMM-IT als volledige
aanvulling (c.q. SUMM-IT en
BVH geven samen het
totaalbeeld)’,
Zie ook p. 18 van de Korte-

Onderzoeksafdeling
Rechtsbestel, Wetgeving,
Internationale- en
vreemdelingenaangelegenheden (RWI)

-

De verwijderde
overlappende
vervolgverhoren
omvatten
overigens niet
%
4
meer dan l,
van de 26.408
renistraties.

Datum
5 oktober 2016
Ons kenmerk
2000381

Waar mogelijk is
de langste
verhoorduur
meegenomen.
Opnieuw gaat het
om zeer beperkte
aantallen in relatie
tot het totaal van
26.408 in BVH
geregistreerde
verhoren.
In de Lange
termijn Monitor zal
worden gepoogd
hier meer vat op te
krijgen.
Het verweer snijdt
zeker hout. APE
lijkt er ten
onrechte van uit te
gaan dat AVR in
enige mate
representatief is
voor de hele
stroom aan zaken.
Waarom zou men
het gemiddelde
van alléén een
kleine subset van
zaken, die niet
representatief zijn
voor de
werkelijkheid, als
bovengrens voor
alle zaken willen
nemen?

Pagina 4 van 9

termijn Monitor.
Niettemin bevatten

SUMM-IT en AVR
relatief meer
informatie over
buy. de
verhoorduur en de
aanwezigheid van
raadsman. Het is
dan ook goed dat
analyses van deze
systemen eerst ook
afzonderlijk in de
Korte
termijnmonitor aan

Onderzoeksafdeling
Rechtsbestel, Wetgeving,
Internationale- en
vreemdelingen
aangelegenheden (RWI)
Datum
5 oktober 2016

Ons kenmerk
2000381

bod Ler,mçn

Er is sprake van
inconsistente extrapolatie
van aantallen verhoren naar
jaarbasis tussen de
verschillende bronnen

De extrapolatie-keuzes
worden deels verantwoord in
de rapportage; maar pas in
het verweer stelt Significant
dat, waar bekend, de
aantallen uit 2015 zijn
gebruikt en waar niet, is
geëxtrapoleerd van 1,5
maand naar jaarbasis.
—

In de Korte-termijn
monitor staat nog
niet vermeld wat in
het verweer wel
staat. Het originele
rapport ontbeert
dus een stukje
verantwoording
achter de door APE
gevonden
i nco n S stenti es’.

‘

Concluderend:
•
De analyses door Significant van aantal en duur van de verhoren zijn
gebaseerd op drie verschillende systemen, ‘waarbij elk systeem voor een
(groter of kleiner) deel van het geheel informatie bevat’, aldus Significant
in het verweer. Significant stelt hierin voorts dat BVH ‘de beste bron’ is.
Wellicht is het beter te spreken van de bron met de minste gebreken.
Hoewel niet representatief voor zwaardere zaken dekt BVH de grootste
stroom aan verhoren af.
•
Significant hanteert expliciete en veilige aannames c.q. scenario’s voor de
bandbreedtes rond de gemiddelde verhoorduur, namelijk dat de
registratiesystemen volledig (=ondergrens o.b.v. BVH) dan wel helemaal
niet (=bovengrens, o.b.v. het totaal verhoren in BVH, SUMMIT en AVR)
overlappen. Dat APE alleen AVR wil inzetten om tot een nieuwe
bovengrens te komen, is niet realistisch omdat dit systeem een zeer
specifieke subset van zaken omvat, waarvan het bovendien aannemelijk is
dat deze ook in BVH voorkomen.
•
Voorts is de driekwart registratie-uitval van verhoorduren althans,
volgens het verweer van Significant zonder ‘bias’, ofwel: er is niet
relatief veel uitval van lichtere dan wel zwaardere zaken. Dit staat echter
niet expliciet in de originele Korte-termijn monitor (bijv. in Tabel 7 valt dit
niet te zien). Als het feitelijk klopt, is de afwezigheid van selectieve uitval
een overtuigend argument. Het zou extrapolatie van bevindingen naar
jaarbasis inderdaad toestaan mits de vertekening echt nihil is, anders
zou die worden uitvergroot.
—

—

—

Pagina 5 val, 9

•

Al met al heeft Significant geroeid met de op dat moment meest geschikte
riemen en gevolgtrekkingen goeddeels verantwoord. Goeddeels, want op
twee niet onbelangrijke punten, waarop APE terecht aanslaat, ontbreekt
toelichting: (1) De volgens het verweer niet-selectieve uitval van de
eindtijden verhoor in BVF-1. (2) De toelichting bij de extrapolatie van 1,5
maand naar jaarbasis op p.17; deze is pas met het verweer erbij
compleet. De verslaglegging en verantwoording van de keuzes in de Kortetermijn monitor had ook als geheel uitgebreider gekund met name wat
betreft de gemaakte aannames om uiteindelijk tot de bandbreedtes rond
de verhoorduur te komen. Zo omvat de conclusieparagraaf slechts 2
regels. De beknoptheid van de verantwoording is het vertrouwen in de
validiteit van de Significant-rapportage waarschijnlijk niet ten goede
gekomen.

onderzoeksafdeling
vreemdelingenaangelegenheden (RWij

er 2016
Ons kenmerk

—

Ten slotte:
•
De Lange-termijn Monitor, die verder reikt dan de piketfase, is een
onderzoek met een eigen, opnieuw te verantwoorden aanpak. Deze dient
ter beantwoording van vier onderzoeksvragen die verder reiken dan alleen
de verhoorduur. Deze onderzoeksvragen behelzen ook een procesevaluatie
van de Organisatie en de invoering van het recht, en wat het voor de
betrokken organisaties in de praktijk betekent om de aanwezigheid van
advocaten bij verhoren mogelijk te maken. Ten slotte wordt de feitelijke
toepassing en invulling van het recht tijdens de verhoren in de Langetermijn monitor betrokken. Belangrijke ambities zijn om:
o
Een ruimere onderzoeksperiode af te dekken voor zowel
registraties in BVH als SUMM-IT. Voorts zal energie worden
gestoken in een hogere (geografische) representativiteit van
SUMM-IT-registraties.
o
Meervoudige dataverzamelingsmethoden: naast registraties ook
dossieronderzoek (steekproeven PV’s-verhoor), en voorts in elk
geval interviews. De dossiers en de interviews fungeren ter
aanvulling en tevens ter check op registratielacunes.
Zo volledig mogelijk rapporteren over de gevolgde aanpak
o
(dataverzamelings- en analysemethoden), inclusief de
verantwoording van gemaakte keuzes. Dit gebeurt onder
supervisie van een wetenschappelijk georiënteerde
begeleidingscommissie.
Respons Significant (19 oktober 2016)
Significant gaf in respons hierop aan de analyse van het WODC op prijs te stellen,
en de suggestie om nog wat explicieter te verantwoorden goed te kunnen volgen.
De onderzoekers lichtten daarop volgend een aantal zaken nader toe, met name
hoe om is gegaan met mogelijke bias van verhoorregistratie in het BVH bestand.
“Als aanvullende toelichting naar aanleiding van de reactie van het WODC het
volgende: wij beweren niet dat er van geen enkele bias sprake is. Zoals het
WODC terecht opmerkt is een verborgen bias niet vast te stellen. Wat wij wel
steeds hebben gedaan is een bias in de zin van mogelijk structurele
onderschatting (wat APE suggereert) van de berekende gemiddelde verhoorduur
vermijden. Het vermijden van onderschatting heeft op onderdelen zelfs geleid tot
een (bewuste) overschatting van de verhoorduur.
Het voorkômen van onderschatting hebben wij op de volgende manieren gedaan:
Er is wel degelijk verschil in de registratie van verhoorduur naar zwaarte
van de zaak of verhoor in BVH (zie de tabel hieronder, de aantallen staan
-

Pagina 6 vai, 9

overigens ook in de rapportage, maar verdeeld in tabel 1 en 3). We
hebben daar bewust naar gekeken en rekening mee gehouden.
o
Mede daarom is in de berekeningen van de verhoorduur steeds
een uitsplitsing gemaakt naar type zaak. Met name voor het
onderscheid naar categorie A- en B-zaken is dat relevant, omdat
daarbij ook de verhoorduur substantieel verschilt. Binnen de
categorie B-zaken valt het verschil weg in de afronding (zowel
met als zonder weging voor het aantal zaken is de gemiddelde
duur 49 minuten). We rapporteren consequent op het niveau van
categorie A- en B-zaken. Dit verschil in registratie in BVH levert
daarom geen vertekening op voor de conclusies over de
gemiddelde verhoorduur binnen de categorieën.

k12jaarpIus
B:4totl2jaar
B:6tot12aar
B: Overig VH
C:NIetVH
Onbekend
o

Onderzoeksafdeling
Rechtsbestel, Wetgeving,
Internationale- en
vreemdelingenaangelegenheden (RWI)
Datum
5 oktober 2016
Ons kenmerk
2000381

21%

3î26
179911

_1
7011
4 890]

22%
27%,

3898
485

1 376
168

35%
35%

21 11!

Van de IVS verhoren wordt nooit de verhoorduur geregistreerd in
BVH (dit betreft een belangrijk deel van de verhoren). Deze
verhoren duren volgens onze informatie in de praktijk (zeer) kort.
Wij hebben er desondanks voor gekozen deze verhoren wel mee
te rekenen in de aantallen verhoren, als waren het doorsnee
verhoren met een gemiddelde duur. Voor deze IVS verhoren is
daardoor vrijwel zeker sprake van een overschatting van de
werkelijke verhoorduur.

Voor zwaardere zaken is aanvullend gebruik gemaakt van de
verhoorduren voor zover bekend op basis van AVR en SummIT om een
bovengrens scenario vast te stellen. Er is echter zeker sprake van grote
overlap tussen BVH, AVR en SummIT. Door in de berekening geen overlap
te veronderstellen is in het ‘bovengrens scenario’ sprake van een
overschatting. De berekende gemiddelden in het ‘bovengrens scenario’
zijn in de verhoudingen van zaakzwaarte en aantallen op jaarbasis
gewogen om tot een gecorrigeerd totaal gemiddelde per categorie (A- of
B-zaken) te komen. Dat is nodig omdat anders door verschillende
beschikbaarheid van informatie en periodes uit verschillende bronnen de
verhoudingen niet corresponderen met werkelijke verhoudingen in
jaarlijkse aantallen. Zonder weging zou BVH te weinig meewegen en AVR
te zwaar (zie ook onderstaande tabel voor een overzicht van verschil in
gewichten op basis van onderliggende tabellen in de rapportage).

Pagina 7 van 9

cttü*g

vedori

Aaral
veilioonioran

plketfase

Categorie feït

Bmn

k l2jaarplus

DVII
AW
Surrnit
Subtotaal
DVII (6tot 12 jaar)
8VH(overigiiI)
AW
Surrnit
lSub(otaal

8: overig \M

ijaarbas4

ï

3741
1 304
18638
- 171
23i79O
29SE
181
282 0°8

bd

%

20%

731

100%1
82%
1%:
0%
100

S

47%
889
7%
144
1 941100%
11
701
74%
4890
1E
1 010
0%
20
100%
o621

t

Onderzoeksafdeling
Rechtsbestel, Wetgeving,
Internationale- en
vreemdelingenaangelegenheden (RWI)
Datum
S oktober 2016
Ons kenmerk
2000381

Daarbij nog de volgende opmerkingen:
o
Voor BVH gegevens is geen extrapolatie toegepast, maar waren
werkelijke aantallen zaken per categorie over 2015 bij ons bekend
(het gebruikte jaartal had inderdaad in de rapportage genoemd
moeten worden). In tabel 21 in de rapportage is aangegeven voor
welke onderdelen daarvoor gebruik is gemaakt van een
extrapolatie om tot jaarcijfers te komen. Het totaal aantal
verhoren op jaarbasis in SummIT is benaderd op basis van: 230
verhoren in 51 dagen in Oost Nederland. Oost-Nederland omvat
ongeveer l6% van het totaal aantal zaken op basis van
verhoudingen in BVH. Verdeling over A en B feiten en deel in
piketfase is conform bevindingen in de beschikbare data. Op basis
van uit de data afgeleide informatie over het percentage verhoren
in piketfase (per bron en categorie feit) is een schatting gemaakt
van het jaarlijks aantal verhoren in piketfase. Deze schatting is als
weegfactor gehanteerd.
o
De berekende gewogen gemiddelden zijn geen exacte
werkelijkheid, maar een benadering met onzekerheden. Op basis
van zowel aantal verhoren per zaak als verhoorduren zijn
statistische (95%) betrouwbaarheidsintervallen berekend voor de
gemiddelden (zie ook tabel 24). Om een interval te bepalen voor
de totale verhoorduur in de piketfase zijn de uitersten van deze
intervallen met elkaar vermenigvuldigd. Hiermee is een ruim
interval gehanteerd, dat breder is dan een 95%
betrouwbaarheidsinterval. Ook hier is dus bij het berekenen van
de bovengrens ruim gerekend en eerder sprake van overschatting
dan van onderschatting.
Samenvattend: wij zijn er in de uitvoering van het onderzoek steeds alert op
geweest niet uit te komen op een onderschatting van de verhoorduur door een
mogelijke bias of ontbrekende gegevens. Mede om die reden zijn de berekende
cijfers steeds per categorie van feiten apart gepresenteerd. Op onderdelen is
hierin zelfs bewust een overschatting toegelaten (door IVS verhoren mee te
rekenen als waren het reguliere verhoren; het gebruik van overlappende
registraties in AVR en SummIT met een passende weging naar aantallen op
jaarbasis voor deze bronnen). Ten slotte is door statistische intervallen inzichtelijk
gemaakt wat lagere en hogere uitkomsten van de berekeningen zouden kunnen
zijn wanneer meer gegevens van vergelijkbare aard worden verkregen.”
Conclusie WODC

Deze uitgebreide reactie van Significant biedt, samen met het eerdere ‘verweer’
op de APE-review en de oorspronkelijke Korte-termijnmonitor genoeg basis om te
zeggen: De op grond van de beschikbare gegevens getrokken conclusies hebben
voldoende marge en voorzichtigheid en zijn voldoende onderbouwd. Met behulp
Pagina 8 van 9

van ruime aannames is verantwoord omgegaan met de tekortkomingen in het
onderliggende materiaal. De conclusies van Significant zijn in die zin dus
wetenschappelijk verantwoord,
Let wel: de korte periode en de gegevensbeperkingen waarmee Significant heeft
moeten werken laten geen harde, definitieve conclusies toe. Het is dan ook
geboden om over een langere periode de registraties te verzamelen en bovendien
te toetsen aan andere typen gegevens (pv’s / interviews), om te bezien of
uitkomsten dezelfde orde van grootte hebben als de korte-termijn-resultaten. Dit
is een van de opgaven voor de Lange-termijn Monitor.

onderzoeksafdeling
Rechtsbestel, Wetgeving,
Internationale- en
vreemdelingenaangelegenheden (RWI)

Datum

5 oktober 2016
Ons kenmerk

2000381

Pagina 9 van 9