Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 669

Wijziging van de Natuurbeschermingswet 1998
(programmatische aanpak stikstof)

Nr. 31

GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN HET LID DIJKGRAAF C.S. TER
VERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER NR. 9
Ontvangen 11 december 2013
De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:
In artikel I wordt in onderdeel N na artikel 19kq een artikel ingevoegd,
luidende:
Artikel 19kr
1. In dit artikel en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan
onder:
a. referentiedatum:
1°. voor gebieden ter uitvoering van richtlijn 92/43/EEG:
– 7 december 2004, of
– de datum waarop het desbetreffende gebied door de Europese
Commissie tot een gebied van communautair belang is verklaard ter
uitvoering van artikel 4, tweede lid, van richtlijn 92/43/EEG, voor zover die
verklaring plaatsvindt na 7 december 2004;
2°. voor gebieden ter uitvoering van richtlijn 2009/147/EG de datum
waarop het desbetreffende gebied is aangewezen ter uitvoering van
richtlijn 2009/147/EG.
b. voor stikstof gevoelige habitats in een Natura 2000-gebied: voor
stikstof gevoelige natuurlijke habitats en habitats van soorten in een
Natura 2000-gebied ten aanzien waarvan op grond van artikel 6, tweede
lid, van richtlijn 92/43/EEG een verplichting geldt tot het treffen van
instandhoudingsmaatregelen.
2. Dit artikel is uitsluitend van toepassing op projecten en andere
handelingen:
a. die stikstofdepositie veroorzaken op voor stikstofgevoelige habitats in
een Natura 2000-gebied dat niet is opgenomen in het programma, of
b. ten aanzien waarvan het bestuursorgaan dat met betrekking tot dat
project of die andere handeling bevoegd is tot het nemen van een besluit,
genoemd in artikel 19km, eerste lid, in overeenstemming met het
bestuursorgaan dat voor de Natura 2000-gebieden waar het project of de
andere handeling stikstofdepositie veroorzaakt, het beheerplan, bedoeld

kst-33669-31
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 669, nr. 31

1

in artikel 19a of 19b, vaststelt en de ingevolge artikel 2, vierde lid,
medebetrokken bestuursorganen, het besluit heeft genomen dat artikel
19km, derde lid, niet van toepassing is.
3. Onder significante gevolgen als bedoeld in artikel 19d, eerste lid,
worden niet verstaan de gevolgen van een project of een andere
handeling door het veroorzaken van stikstofdepositie op voor stikstofgevoelige habitats in een Natura 2000-gebied, in de volgende gevallen:
a. het project of de andere handeling is gebruik dat op de referentiedatum werd verricht en sedertdien niet of niet in betekenende mate is
gewijzigd, en heeft sedertdien per saldo geen toename van stikstofdepositie op de voor stikstof gevoelige habitats in een Natura 2000-gebied
veroorzaakt;
b. het project of de andere handeling is een activiteit die na de
referentiedatum is begonnen, of een gebruik dat na de referentiedatum in
betekenende mate is gewijzigd, waarbij is verzekerd dat, in samenhang
met voor die activiteit getroffen maatregelen, de stikstofdepositie op de
voor stikstof gevoelige habitats in een Natura 2000-gebied als gevolg van
die activiteit of dat gebruik per saldo niet is toegenomen of zal toenemen.
4. Gedeputeerde staten kunnen ter vermindering van de stikstofdepositie in het Natura 2000-gebied, in elk geval aan het verlenen van een
vergunning als bedoeld in artikel 19d, eerste lid, de voorwaarde verbinden
dat de stikstofdepositie op de voor stikstof gevoelige habitats in een
Natura 2000-gebied die wordt veroorzaakt door het project of de andere
handeling waarop de aanvraag van de vergunning betrekking heeft, niet
groter is dan de door gedeputeerde staten geregistreerde en voor dat
project of die andere handeling beschikbaar gestelde afname van
stikstofdepositie op deze habitats als gevolg van de beëindiging van een
of meer bepaalde andere projecten of andere handelingen.
5. Gedeputeerde staten, onderscheidenlijk provinciale staten, kunnen bij
het toepassen van artikel 19kp, tweede lid, in elk geval de verplichting
opleggen dat de stikstofdepositie op de voor stikstof gevoelige habitats in
het Natura 2000-gebied geheel dan wel voor een bepaald deel, niet groter
is dan de door gedeputeerde staten geregistreerde en voor het project of
de andere handeling beschikbaar gestelde afname van stikstofdepositie
op deze habitats als gevolg van de beëindiging van een of meer bepaalde
andere projecten of andere handelingen.
6. Met betrekking tot de bepaling van de door projecten, andere
handelingen en maatregelen als bedoeld in het tweede of derde lid
veroorzaakte of te veroorzaken stikstofdepositie kunnen bij ministeriële
regeling regels worden gesteld. Daarbij kan onder meer worden geregeld
dat hiervoor bij of krachtens andere wetten bijgehouden of aan een
bevoegd gezag overgelegde gegevens kunnen worden gebruikt.
7. De bestuursorganen die beheerplannen als bedoeld in artikel 19a of
19b vaststellen voor Natura 2000-gebieden waar projecten of andere
handelingen stikstofdepositie veroorzaken op voor stikstofgevoelige
habitats, hebben een actueel overzicht van de gevolgen van deze
projecten en andere handelingen voor de stikstofdepositie, en rapporteren
hierover. De beschrijving in het programma van de wijze waarop en de
frequentie waarmee rapportage plaatsvindt als bedoeld in artikel 19kh,
eerste lid, onderdeel f, is van overeenkomstige toepassing. De gevolgen
worden betrokken bij toepassing van artikel 19kh, eerste lid.
8. Een besluit als bedoeld in het tweede lid, onderdeel b, kan alleen
genomen worden als na toepassing van het zevende lid ontwikkelingsruimte beschikbaar blijft.
Toelichting
Tot voor kort leverde de mogelijkheid om te salderen (artikel 19kd i.c.m.
artikel 19kf van de Natuurbeschermingswet) een relevante bijdrage aan
het mogelijk maken van bedrijfsontwikkeling nabij stikstofgevoelige

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 669, nr. 31

2

Natura 2000 gebieden. De Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) wordt
nu het nieuwe instrument op basis waarvan dergelijke bedrijfsontwikkeling al dan niet mogelijk moet worden gemaakt, terwijl tegelijkertijd ook
werk gemaakt wordt van behoud dan wel herstel van belangrijke
natuurwaarden. In het wetsvoorstel worden de salderingsartikelen, artikel
19kd en artikel 19kf, geschrapt en wordt via artikel 19km, derde lid, een
expliciet verbod op (extern) salderen ingevoerd. De indieners zijn van
mening dat de mogelijkheid om te salderen opengehouden moet worden
voor het geval een Natura 2000 gebied niet opgenomen is in de PAS of
voor het geval ontwikkelruimte onverhoopt niet onherroepelijk toegedeeld
kan worden. De indieners tekenen daarbij aan dat de PAS voor het
merendeel van de Natura 2000 gebieden naar verwachting weliswaar
voldoende ontwikkelruimte gaat bieden, maar dat het nog de vraag is of
de door Raad van State gewenste duidelijkheid en garanties gegeven
kunnen worden. De houdbaarheid van toestemmingsbesluiten is daarom
nog onzeker. Derhalve achten de indieners het wijs om saldering als
terugvaloptie achter de hand te houden.
De indieners hebben ervoor gekozen om de voormalige artikelen 19kd
en 19kf te combineren in een nieuw artikel dat ingevoegd wordt na de
artikelen behorende bij de PAS (eerste, derde, vierde, vijfde en zesde lid).
Het tweede lid maakt duidelijk dat het artikel dient als terugvaloptie
voor het geval de PAS niet functioneert, hetzij wanneer een Natura
2000-gebied niet wordt opgenomen in de PAS (onderdeel a), hetzij
wanneer ontwikkelingsruimte niet onherroepelijk kan worden toebedeeld
aan een project of een andere handeling (onderdeel b).
Of van deze laatste situatie sprake is, is in eerste instantie ter beoordeling van het bestuursorgaan dat bevoegd is tot toedeling van ontwikkelingsruimte (veelal het bestuursorgaan dat een Natura 2000-verguning als
bedoeld in artikel 19d van de Natuurbeschermingswet 1998 verleent,
gedeputeerde staten). Wanneer dit bestuursorgaan dat nodig acht, kan het
op grond van het eerste lid, onderdeel b, besluiten dat het voorgestelde
verbod op extern salderen (voorgesteld artikel 19km, derde lid) niet van
toepassing is op het desbetreffende project of de desbetreffende andere
handeling. De indieners willen benadrukken dat het de bedoeling is dat
het instrument «externe saldering» alleen in uiterste gevallen toegepast
kan worden. De Programmatische Aanpak Stikstof moet het eerst
aangewezen instrument blijven. De indieners willen hierbij aangeven dat
externe saldering alleen op gebiedsniveau toegepast kan worden en dat
de generieke emissie en depositie reducerende maatregelen derhalve niet
ter discussie staan. Daling van de depositie blijft gegarandeerd.
In dit amendement is ten aanzien van het nemen van dit besluit
voorzien in betrokkenheid van de bestuursorganen die bij het vaststellen
van het beheerplan voor gebieden waar dergelijke projecten of andere
handelingen stikstofdepositie veroorzaken. Hiermee is gewaarborgd dat er
overzicht is op de omvang van de stikstofdepositie in de betrokken
gebieden als gevolg van deze projecten en andere handelingen.
Bovendien zijn deze bestuurorganen verplicht om de gevolgen voor de
stikstofdepositie te monitoren (zie hierna, zevende lid), zodat het van
belang is hen op voorhand bij de besluitvorming te betrekken.
Voor de goede orde zij erop gewezen dat het voorgestelde verbod op
extern salderen niet van toepassing is op projecten en andere handelingen met gevolgen voor Natura 2000-gebieden die niet in de PAS
worden opgenomen. Dit volgt al uit artikel 19km, derde lid, van het
wetsvoorstel, zodat geen nadere voorziening voor die situatie hoeft te
worden getroffen in dit amendement.
Ongewenste interferentie met de PAS wordt voorkomen door de
verplichting voor het bestuursorgaan dat het beheerplan voor het
desbetreffende Natura 2000-gebied vaststelt, om de mogelijke wijzigingen
in de stikstofdepositie door de projecten en andere handelingen waarop
deze voorziening van toepassing is, te monitoren en te rapporteren in het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 669, nr. 31

3

kader van de PAS (zevende lid). Voor de wijze waarop en de frequentie
waarmee rapportage plaatsvindt, gelden dezelfde afspraken als die in de
PAS zijn gemaakt. Deze monitoring is belangrijk omdat daarmee de
effecten van saldering worden meegenomen bij het bepalen van
depositieontwikkeling en ontwikkelruimte. Zo wordt voorkomen dat er
dubbeltelling plaatsvindt.
De indieners hebben er verder voor gekozen om in tegenstelling tot het
huidige artikel 19kd de salderingsvoorziening niet meer van toepassing te
laten zijn op plannen. De Raad van State geeft in het nader rapport aan
dat zij dat onverenigbaar acht met artikel 6, derde lid, van de Habitatrichtlijn.
Daarbij willen de indieners opmerken dat het wel mogelijk blijft om in
de situatie waarin artikel 19kr van toepassing is, bij het opstellen van een
plan met mogelijke significante gevolgen uit te gaan van de mogelijkheid
dat bij de realisering van projecten en het verrichten van andere handelingen saldering plaatsvindt met te beëindigen andere projecten of
handelingen.
Het achtste lid is bijgevoegd om te voorkomen dat na verrekening van
de emissie en depositie effecten als gevolg van externe saldering in de
PAS (zevende lid) de ontwikkelingsruimte in het «rood» schiet. Dan zou de
depositie aan het eind van een PAS-periode hoger uitkomen dan
afgesproken en zou de onderbouwing van al toegedeelde ontwikkelingsruimte ondergraven worden. Dat willen de indieners voorkomen.
Dijkgraaf
Lodders
Geurts
Graus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 669, nr. 31

4