Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

157
Vragen van de leden Kuiken (PvdA) en Peters (CDA) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over een aanbesteding jeugdbescherming
en de jeugdreclassering in Noord-Holland (ingezonden 10 september 2018).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming) mede namens Minister
De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 4 oktober 2018).
Vraag 1
Kent u het bericht «Jeugdbeschermers weigeren nieuwe contracten met 25
gemeenten in Noord-Holland»?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2, 3 en 4
Deelt ook u de zorgen over het feit dat er onvoldoende inschrijvingen zijn
geweest om de jeugdbescherming en jeugdreclassering in de genoemde
regio’s volledig te kunnen aanbesteden? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom
niet?
Wat betekent het feit dat er onvoldoende reacties zijn binnengekomen op de
genoemde aanbesteding voor het aanbod van jeugdbescherming en
jeugdreclassering in de genoemde regio’s vanaf 2019?
Deelt u de mening dat ten gevolge van het feit dat gecertificeerde instellingen
niet kunnen voldoen aan de eisen van een aanbesteding, de toekomst van die
instellingen op het spel kan komen te staan en (gespecialiseerd) aanbod van
jeugdbescherming definitief kan verdwijnen? Zo ja, welke consequenties
verbindt u daaraan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2, 3 en 4
In de 25 gemeenten in Noord-Holland is geen sprake van inkoop van
jeugdbescherming via aanbesteding maar van het sluiten van raamovereenkomsten via een zogenaamde «open house» procedure. Een van de kenmerken van een openhouseprocedure is dat aanbieders in beginsel gedurende de
hele looptijd van de raamovereenkomst toetreden en hun diensten aanbieden.

1

ah-tk-20182019-157
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.nhnieuws.nl/nieuws/230827/Jeugdbeschermers-weigeren-nieuwe-contracten-met25-gemeenten-in-Noord-Holland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Er is dan ook geen sprake van een afgeronde procedure of een niet omkeerbare situatie. Het is dan ook niet juist om nu al conclusies te verbinden aan
het feit dat bestaande instellingen nu nog niet zijn ingegaan op het aanbod
van de betreffende gemeenten. Instellingen kunnen de komende periode op
elk moment nog «instromen».
Vraag 5
Wat moet er gebeuren om te waarborgen dat er vanaf 2019 alsnog voldoende
aanbod is van jeugdbescherming en jeugdreclassering in deze regio’s? Wat
gaat u doen om de continuïteit te waarborgen?
Antwoord 5
De colleges van burgemeester en wethouders zijn conform de Jeugdwet
verantwoordelijk voor de inkoop en uitvoering van de jeugdbescherming en
jeugdreclassering. Zij dienen ervoor te zorgen dat te allen tijde jeugdbescherming en jeugdreclassering in hun gemeente beschikbaar is. We hebben het
vertrouwen dat gemeenten en instellingen gezamenlijk hun verantwoordelijkheid nemen om de beschikbaarheid van jeugdbescherming en jeugdreclassering te waarborgen. De gemeenteraden zijn primair verantwoordelijk om de
colleges hierop te controleren. De ambassadeur van het programma
Zorglandschap Jeugd van VNG/Rijk ondersteunt de betreffende regios bij
het komen tot een oplossing.
Wij volgen als stelselverantwoordelijke deze ontwikkelingen en houden
«vinger aan de pols». In het geval dat de gemeenten en de instellingen er
toch gezamenlijk niet uitkomen, waardoor de beschikbaarheid van jeugdbescherming en jeugdreclassering in het gedrang komt, zullen we die stappen
zetten die nodig zijn om alsnog de beschikbaarheid te borgen.
We hebben begrepen dat de coördinerend wethouders in de week van
1 oktober overleg voeren met de bestuurders van de betrokken instellingen
om tot een oplossing voor de beschikbaarheid van jeugdbescherming en –
reclassering per 1 januari 2019 te komen.
Vraag 6
Zijn u meer regio’s bekend waar de aanbesteding van jeugdbescherming en
jeugdreclassering mislukt is? Zo ja, wat is de aard en de omvang van deze
problematiek? En welke gevolgen heeft dat voor het aanbod van jeugdbescherming en jeugdreclassering per 2019? Zo nee, beschikt u dan wel over
signalen die het noodzakelijk maken dit te onderzoeken?
Antwoord 6
Op dit moment zijn ons geen signalen bekend dat in regio’s sprake is van een
mislukte aanbesteding. Wij hebben begrepen dat in de regio Limburg één van
de bestaande gecertificeerde instellingen onder voorwaarden heeft ingeschreven in de aanbesteding. Ook hier is sprake van een nog lopende procedure.
Uiteraard volgen we ook hier de ontwikkelingen en houden we «vinger aan
de pols».
Vraag 7
Waarom verkiest een deel van de gemeenten de aanbesteding van de
jeugdbescherming en jeugdreclassering boven subsidiëring daarvan? In
hoeverre levert subsidiëring meer waarborgen voor de continuïteit op?
Antwoord 7
Conform de Jeugdwet zijn gemeenten vrij te kiezen op welke wijze zij
jeugdhulp en de uitvoering van de jeugdbescherming en de jeugdreclassering
inkopen. In het Regeerakkoord «Vertrouwen in de toekomst» is opgenomen
dat het voor gemeenten mogelijk moet zijn om voor de inkoop van gecertificeerde jeugdinstellingen te kunnen kiezen voor een subsidierelatie. In het
onderzoek dat is uitgevoerd door de RebelGroup, is expliciet geconcludeerd
dat dit mogelijk is.2
Gemeenten kunnen diverse overwegingen hebben om al dan niet voor
subsidiering te kiezen. De VNG heeft haar leden geadviseerd om bij de
financiering van jeugdbescherming en jeugdreclassering te kiezen voor
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 839, nr. 605

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

subsidiering omdat subsidiering al met al de beste waarborgen biedt voor
continuïteit. 3 In dit advies wordt aangegeven dat bij subsidie meer ruimte is
voor de vormgeving van de procedure en voor het opstellen van selectiecriteria en de weging van de selectiecriteria, dat bekostiging op basis van de
kostprijs plaatsvindt en dat de transitielasten minder groot zijn voor partijen
(omdat er al ervaring is met de mogelijkheid van subsidie). Om de stabiliteit
van de beschikbaarheid van jeugdbescherming en jeugdreclassering te
versterken heeft de VNG daarnaast geadviseerd om als regio’s af te stemmen
over de te kiezen inkoopstrategie zodat de ene regio een andere regio niet
negatief kan beïnvloeden. Tot slot dringt een uniforme wijze van financieren
de administratieve lasten terug. De VNG heeft een ondersteuningsprogramma
uitgevoerd, waaronder het opstellen van een model subsidieverordening.
Uit een monitor van de VNG blijkt dat nog niet alle gemeenten gebruikmaken
van de subsidie mogelijkheid. Dit was bijvoorbeeld ook nog niet altijd
mogelijk omdat gemeenten in een aantal gevallen meerjarige contracten
hadden afgesloten. Sommige gemeenten kiezen echter – om hen moverende
redenen – toch voor aanbesteding of voor raamovereenkomsten via een
openhouseprocedure. De openhouseprocedure is bijvoorbeeld geschikt in het
geval cliënten veel keuzevrijheid wordt en kan worden gegund. De VNG zal
de komende periode bij de coördinerend wethouders en betrokken gemeenteambtenaren de voordelen van subsidie onder de aandacht brengen. In het
najaar start de VNG een traject om gemeenten hierbij te faciliteren. Onderdeel hiervan is ook het stimuleren van meerjarige inkooprelaties en het
vormgeven van een goede opdrachtgever-opdrachtnemer-relatie.4 Het
Ministerie van Justitie en Veiligheid ondersteunt dit traject financieel.
Vraag 8
Deelt u de mening dat de bij de aanbesteding gestelde eis van tijdschrijven
en op basis daarvan bekostigen, tegenstrijdig is aan het doel van het
terugbrengen van de administratieve lasten? Zo ja, wat gaat u doen om er bij
gemeenten op aan te dringen dat zij deze eisen niet langer gaan stellen? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 8
Eén van de doelstellingen van de Jeugdwet is om ruimte te geven aan de
professional. Een andere belangrijke doelstelling is om de administratieve
lasten te verminderen. De gestelde eis van urenregistratie lijkt niet te passen
bij deze doelstellingen. Wij zullen dit in onze gesprekken met de gemeenten
onder de aandacht brengen. Overigens vinden we een zekere mate van
verantwoording niet ongebruikelijk maar daarbij kunnen andere minder
belastende methoden gebruikt worden dan tijdschrijven door gezinsvoogden.
Met het wetsvoorstel «Wijziging van de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en de Zorgverzekeringswet in verband met het
handhaven van de mogelijkheid om gemeenten in uitzonderingsgevallen tot
samenwerking te verplichten en in verband met het verminderen van
uitvoeringslasten» wordt verder een delegatiebepaling ingevoerd om
uitvoeringslasten te verminderen. Bij ministeriële regeling worden nu regels
gesteld om administratieve processen te standaardiseren. Met de VNG is de
afspraak gemaakt dat alle gemeenten gebruikmaken van dezelfde sjablonen
voor gegevensuitwisseling of verantwoording. Het betreffende wetsvoorstel is
inmiddels aangemeld voor plenaire behandeling door de Tweede Kamer. Om
de administratieve lasten verder terug te dringen, loopt er op dit moment een
«schrapsessie» rond interne regels bij een grote jeugdhulpaanbieder.

3
4

https://vng.nl/files/vng/20171030_duurzame_borging_jb_en_jr.pdf
https://vng.nl/producten-diensten/diensten/vraagstukken/goed-opdrachtgeverschap

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3