Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

356
Vragen van het lid Kooiman (SP) aan de Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over jongeren met psychische problemen
die soms wel 40 weken moeten wachten op hulp (ingezonden 5 oktober 2017).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 7 november 2017). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2017–2018, nr. 281.
Vraag 1
Bent u ook zo geschrokken van de alarmerende berichtgeving dat jongeren
die psychische problemen hebben soms wel 40 weken moeten wachten
voordat ze eindelijk zorg en ondersteuning krijgen?1
Antwoord 1
Het onderzoek van Mediquest laat als totaalbeeld zien dat van bijna de helft
van de jeugd GGZ aanbieders in de regio Utrecht de wachttijden niet
vindbaar zijn. Als deze wachttijden al gepubliceerd worden, blijkt dat de
gemiddelde aanmeldwachttijd^ twee keer zo lang is dan er in de tijd van de
Zorgverzekeringswet als aanvaardbaar werd beschouwd (4 weken). Dit kan
oplopen tot 40 weken. Maar er zijn ook aanbieders die er in slagen om
binnen 1,5 week kinderen in zorg te nemen. Verder toont de analyse aan dat
de gemiddelde behandelwachttijd_ ruim onder de landelijke treeknorm ligt.
Mediquest wil met dit onderzoek gemeenten stimuleren om aanbieders te
dwingen openbaarheid te geven van de wachttijden.
Een dergelijk goed en transparant inzicht van de wachttijden in de regio acht
ik voor de jeugdigen, ouders, verwijzers en gemeenten van wezenlijk belang
bij het maken van een passende keuze voor een aanbieder. Met gemeenten
en jeugdhulpaanbieders zijn bestuurlijke afspraken gemaakt om wachttijden
op regionaal niveau inzichtelijk te maken en afspraken hierover in de
inkoopcontracten van 2018 te verwerken.
Vraag 2
Hoelang bent u al op de hoogte van deze problemen? Kunt u uw antwoord
toelichten?

1

ah-tk-20172018-356
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

https://www.ad.nl/utrecht/jongeren-met-psychische-problemen-moet-soms-wel-40-wekenwachten~a9b01791/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Naar aanleiding van het interpellatiedebat op 3 oktober in de gemeente Zeist,
heeft de wethouder jeugd toegezegd dat er uiterlijk begin november meer
duidelijkheid komt over de wachttijden in de regio en of er op dit moment
kinderen onverantwoord moeten wachten. De aanbieders in de regio hebben
overigens niet aangegeven dat dit het geval is.
Vraag 3
Waarom laten de aanmeldwachttijden zo’n grote spreiding zien? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 3
Mediquest heeft niet onderzocht wat de oorzaak van de spreiding is. Wat wel
te zien is, is dat aanmeldwachttijden toegespitst op een bepaalde diagnosegroep (als eet- en angststoornissen) hoger zijn dan wachttijden die niet op
diagnose groep worden gepubliceerd. Hoe dan ook, gemeenten en aanbieders zijn gehouden zich tot het uiterste in te spannen om tijdig passende
jeugdhulp te bieden binnen professioneel aanvaardbare termijnen. En met
voorrang jeugdhulp te bieden als er sprake is van acute problematiek.
Vraag 4
Vindt u het acceptabel dat deze wachttijden ernstige gevolgen hebben, zoals
zwaardere en/of complexere zorg met hogere maatschappelijke kosten? Kunt
u uw antwoord toelichten?
Antwoord 4
Gemeenten en (jeugd GGZ) aanbieders dienen zich tot het uiterste in te
spannen om tijdige en passende hulp aan te bieden binnen professioneel
aanvaardbare termijnen en met voorrang jeugdhulp te bieden als er sprake is
van acute problematiek.
Vraag 5
Hoe is het mogelijk dat slechts 50% van de instellingen haar cijfers openbaar
gemaakt heeft? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 5
Ik vind dat percentage ook te laag. Er zijn bestuurlijke afspraken gemaakt met
gemeenten en jeugdhulpaanbieders om wachttijden op regionaal niveau
inzichtelijk te maken en afspraken hierover in de inkoopcontracten van 2018
te verwerken. In een recent bestuurlijk overleg met de gemeenten en
branches van september jl., is het belang van transparantie in de wachttijden
en de hierover eerder gemaakte afspraken nog een keer benadrukt.
Uit het onderzoek van Mediquest blijkt dat op dit moment nog niet alle cijfers
openbaar zijn, in elk geval in de regio Utrecht. Dit betreffen zowel wachttijden
voor vrijgevestigden als instellingen. Vooral vrijgevestigden publiceren geen
wachttijden. De regio is wel bezig om dit beter in kaart te brengen. Zuid-Oost
Utrecht is met enkele andere Utrechtse jeugdregio’s bezig om op bovenregionale schaal aan wachttijdmonitoring te gaan doen en deze informatie digitaal
toegankelijk te maken.
Vraag 6
Hoe staat het met de uitvoering van de aangenomen motie-Raemakers/
Kooiman over instellingen die gegevens over wachtlijsten en wachttijden
gaan publiceren?2 Kunt u uw antwoord toelichten? Bent u bereid deze cijfers
naar de Kamer te sturen?
Antwoord 6
Het onderzoek van het Nederlands Jeugd Instituut (NJI) naar wachttijden, dat
uw Kamer bij brief van 2 juni 2017 heeft ontvangen, laat zien dat wachttijden
in de jeugdhulp een veelkoppig en hardnekkig vraagstuk is. Niettemin zijn
gemeenten en aanbieders gehouden zich tot het uiterste in te spannen om
tijdig passende jeugdhulp te bieden binnen professioneel aanvaardbare
termijnen. Gemeenten maken dit jaar afspraken over transparante wachttijden
2

Kamerstuk, 31 839, nr. 586

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

en -bemiddeling op het regionale niveau. Deze moeten vanaf 1 januari 2018
impact hebben.
Vraag 7
Bent u bereid een breder onderzoek te verrichten naar deze problemen over
andere regio’s dan de regio Utrecht waar de bevindingen uit het onderzoek
betrekking op hebben? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
In het bestuurlijk overleg met gemeenten en branches van september jl. is
afgesproken dat eind 2017 in kaart wordt gebracht in welke regio’s goede
afspraken zijn gemaakt (en welke regio’s nog achterlopen) over hoe de
zorgvraag zich ontwikkelt en hoe hierop wordt ingespeeld met capaciteit. Ook
loopt hierin mee de stand van zaken rondom de inrichting van regionale
expertteams per jeugdregio.
Deze teams van deskundigen kunnen in complexe situaties, waarin de
reguliere hulpverlening er niet uitkomt of dreigt te komen een bindend advies
uitbrengen voor het vinden van passende hulp voor jongeren met complexe
psychische problemen.
Gezien de bovenstaande afspraken en de door het NJI geschetste problematiek voor het bijhouden van betrouwbare wachttijden, acht ik het door u
genoemde bredere onderzoek niet nodig.
Vraag 8
Welke spoedmaatregelen zet u in om te zorgen dat deze jongeren zo snel
mogelijk geholpen worden? Kunt u de Kamer hierover spoedig informeren?
Antwoord 8
Zie mijn antwoorden op de vragen 1 en 2.
Vraag 9
Bent u bereid deze vragen te beantwoorden voor het algemeen overleg
Suïcidepreventie op 2 november 2017?
Antwoord 9
Gegeven de kabinetswissel is het helaas niet gelukt de antwoorden voor
2 november te versturen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3