Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

29 628

Politie

Nr. 658

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 augustus 2016
Naar aanleiding van uw brief van 7 juli 2016 waarbij u vraagt naar de
stand van zaken ten aanzien van de stelselherziening geweldsaanwending, bericht ik u als volgt.
Zoals aangegeven in mijn brief van 16 november 2015 (Kamerstuk 29 628,
nr. 588) omvat de stelselherziening geweldsaanwending drie samenhangende juridische trajecten, namelijk: een wijziging van de Ambtsinstructie
voor de politie, de Koninklijke marechaussee en andere opsporingsambtenaren (Ambtsinstructie) in verband met de wijziging van geweldsmelding,
een wetsvoorstel geweldsaanwending opsporingsambtenaar en een
actualisatie van de Ambtsinstructie met betrekking tot het gebruik van
geweld en geweldmiddelen.
Wijziging Ambtsinstructie in verband met de wijziging van de
geweldsmelding (melding, registratie en interne beoordeling van
geweldsaanwending)
Het ontwerpbesluit houdende de wijziging van de Ambtsinstructie in
verband met de herziening van de geweldsmelding vormt de basis voor
een landelijk eenduidige inrichting van dit proces binnen de politie
alsmede andere diensten waarop de Ambtsinstructie van toepassing is.
Met dit ontwerpbesluit zal een nieuwe systematiek van melden, registratie
en beoordeling van een geweldsaanwending worden geïntroduceerd.
Doel van deze nieuwe systematiek is om te komen tot een landelijk
eenduidig proces voor het melden, registeren en beoordelen van
geweldsaanwendingen. Transparantie over het gebruik van geweld door
de overheid en het afleggen van verantwoording hierover zijn begrippen
die in een democratische rechtstaat onlosmakelijk verbonden zijn met het
geweldsmonopolie van de overheid. Een goede geweldsregistratie en een
uniforme en professionele beoordeling van geweldsaanwendingen zijn
hiervoor dan ook noodzakelijke randvoorwaarden.

kst-29628-658
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 658

1

Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan de verwerking van de
ontvangen reacties op het ontwerpbesluit. Het ontwerpbesluit zal
vervolgens, na verkregen instemming van de politievakorganisaties en
daarna de ministerraad, voor advies bij de Afdeling advisering van de
Raad van State aanhangig worden gemaakt.
Met de implementatie van het ontwerpbesluit gaat meer tijd gemoeid dan
aanvankelijk gedacht, mede als gevolg van de omvang van het traject
(waaronder de wijziging van ICT-voorzieningen, aanpassingen in het
onderwijs en het instrueren van het bestaan personeel). In het najaar zal
meer duidelijkheid komen over de duur ervan en de datum waarop met de
nieuwe werkwijze wordt gestart.
Wetsvoorstel geweldsaanwending opsporingsambtenaren
Dit voorjaar is een conceptwetsvoorstel opgesteld dat strekt tot invoering
van een aanvullend wettelijk kader voor de beoordeling van geweldsaanwendingen door opsporingsambtenaren. Het voorstel bevat in de eerste
plaats een specifieke strafuitsluitingsgrond voor opsporingsambtenaren
die geweld hebben toegepast in de rechtmatige uitoefening van hun taak
en daarbij hebben gehandeld overeenkomstig de geldende regels. In de
tweede plaats wordt voorzien in een strafbaarstelling van overtreding van
de geweldsinstructie en in de derde plaats wordt een onderzoeksmodaliteit in het leven geroepen in het kader waarvan met toepassing van een
aantal opsporingsbevoegdheden onderzoek kan worden gedaan naar het
gebruik van geweld door een opsporingsambtenaar, zonder dat de
betrokken ambtenaar als verdachte hoeft te zijn aangemerkt. Dit
wetsvoorstel is begin mei bij de gebruikelijke adviesorganen in consultatie
gegeven. Na verwerking van de ontvangen adviezen is de (aangepaste)
regeling, na instemming van de ministerraad, op 18 augustus jl. voor
advies aanhangig gemaakt bij de Afdeling advisering van de Raad van
State. Na ontvangst van het advies zal het voorstel zo spoedig mogelijk bij
de Tweede Kamer worden ingediend.
Actualisatie Ambtsinstructie met betrekking tot het gebruik van
geweld en geweldmiddelen
In voornoemde brief van 16 november 2015 (Kamerstuk 29 628, nr. 588)
heb ik aangegeven te onderzoeken of en zo ja, op welke onderdelen de
Ambtsinstructie dient te worden geactualiseerd en waar mogelijk kan
worden vereenvoudigd. Inmiddels heb ik diverse uiteenlopende onderwerpen geïnventariseerd die moeten worden aangepast. De complexiteit
van enkele van deze onderwerpen vergt een uitgebreide afstemming met
de politie, de Koninklijke marechaussee, het openbaar ministerie en de
wetenschap. De beleidsvorming is op dit moment dan ook nog niet
afgerond. Met genoemde betrokkenen worden momenteel intensieve
sessies gehouden om de afzonderlijke deelonderwerpen te bespreken.
Beoogd wordt deze winter een conceptbesluit in consultatie te brengen
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 29 628, nr. 658

2