Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

35 422

Herstel van de voorzieningen in het bestuur van
het openbaar lichaam Sint Eustatius (Wet herstel
voorzieningen Sint Eustatius)

Nr. 23

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 10 maart 2023
De vaste commissie voor Koninkrijksrelaties heeft een aantal vragen en
opmerkingen voorgelegd aan de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties over de brief van 3 februari 2023 over de voorhang
concept-KB houdende vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding
van artikel 15 van de Wet herstel voorzieningen Sint Eustatius (Kamerstuk
35 422, nr. 20) en over de brief van 23 februari 2023 over proces fase 2.2
Wet herstel voorzieningen Sint Eustatius (Kamerstuk 35 422, nr. 22).
De vragen en opmerkingen zijn op 8 maart 2023 aan de Staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voorgelegd. Bij brief van
8 maart 2023 zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Paul
De adjunct-griffier van de commissie,
Meijer

kst-35422-23
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 422, nr. 23

1

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties en reactie van de
bewindspersoon
Met belangstelling heb ik kennisgenomen van de schriftelijke vragen van
de vaste commissie voor Koninkrijksrelaties, waartoe de fracties van de
VVD, het CDA, D66, PvdA, GroenLinks, PvdD, ChristenUnie, Volt en BIJ1
inbreng hebben geleverd. De verschillende vragen die zijn gesteld,
worden hierna beantwoord. Vooruitlopend daarop ga ik in op de context
van de stap die nu wordt gezet.
Inleiding
Het is ongeveer 5 jaar geleden dat de Nederlandse overheid bestuurlijk
heeft ingegrepen op Sint Eustatius. Aanleiding voor de ingreep was de
grove taakverwaarlozing door het toenmalige eilandbestuur. Eén van de
voornaamste uitdagingen was het op orde brengen van de financiën van
het Openbaar Lichaam Sint Eustatius (OLE), omdat de Auditdienst Rijk in
2018 had geconstateerd dat de financieel functie van het OLE sterk
verwaarloosd was. Het advies van de Auditdienst Rijk was om de gehele
financiële functie opnieuw in te richten en te digitaliseren.
Het in december 2022 uitgebrachte rapport van Ernst en Young (EY)
bevestigd dat de inhaalslag op de financieel functie ver is gevorderd,
waardoor het OLE inmiddels aan twee van de drie criteria voor de
teruggave van het budgetrecht heeft voldaan. Daarnaast is men ook ver
gevorderd met betrekking tot het derde en laatste criterium. Op het gebied
van financieel beheer – in het bijzonder de administratie organisatie en
interne beheersing (AO/IB) – moeten nog stappen worden gezet. Dit
gegeven is voor mij aanleiding geweest om afspraken te maken met het
OLE over de nog door te voeren verbeterstappen financieel beheer en
voorwaarden te stellen alvorens het koninklijk besluit ter ondertekening
wordt voorgelegd aan Z.M. de Koning.
Ik ben mij ervan bewust dat dit een grote stap is voor Sint Eustatius en ik
begrijp de zorgen van uw Kamer. Een situatie als voor de ingreep zou zich
niet meer mogen voordoen. Het is goed om voor ogen te blijven houden
dat het gaat om een eiland met een kleine gemeenschap en een kleine
ambtelijke organisatie. De verbeterstappen zullen veel van hen vragen.
Tegelijkertijd is het belangrijk dat het lokale bestuur weer in positie komt,
zeker met het oog op de verkiezingen in maart en de verwachtingen van
de bevolking om weer over een volwaardig lokaal bestuur te kunnen
beschikken. Dat betekent ook dat verantwoordlijkheden weer wordt
belegd waar deze binnen democratische verhoudingen horen te liggen.
De aanstaande teruggave van het budgetrecht betekent niet het einde van
mijn betrokkenheid bij de ontwikkeling van de financiële functie van het
OLE, bij begrotingsvraagstukken waar het OLE de komende jaren voor
staat en de verdere versterking van de organisatie van het openbaar
lichaam. Tot aan de benoeming van de gezaghebber blijft de regeringscommissaris in positie en zullen bovendien op grond van de Wet herstel
voorzieningen Sint Eustatius aanvullende bepalingen gelden voor het
financieel toezicht op het OLE. Voorbeeld hiervan zijn de aanvullende
gronden voor het onthouden van goedkeuring aan de begroting en
besluiten met financiële gevolgen. Dit is mogelijk wanneer het besluit
voor de ingezetenen onevenredig nadelige gevolgen heeft in verhouding
tot de met het besluit te dienen doelen, leidt tot onredelijke administratieve of financiële lasten voor het OLE of het behoorlijk functioneren van
het eilandsbestuur in de toekomst belemmert.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 422, nr. 23

2

De teruggave van het budgetrecht betekent wel dat het eiland weer zelf
aan zet is om besluiten te nemen, uitdagingen het hoofd te bieden en
financiële discipline daarbij in acht te nemen. Waar nodig heb ik reeds
toegezegd dat ik – binnen de financiële kaders – het verbetertraject van de
financiële functie zal blijven ondersteunen.
In mijn brief van 23 februari jl. heb ik uiteengezet dat er nog twee
weegmomenten volgen en dat ik uw Kamer over beide weegmomenten
per brief zal informeren. Het laatste weegmoment is het gesprek met de
nieuwgekozen gedeputeerden en eilandsraadleden over hun commitment
aan het doorvoeren van de verbeterstappen die ná de verkiezingen
moeten worden gerealiseerd. Mede gelet op de bijzondere aard van de
procedure tot herstel van de voorzieningen op Sint Eustatius door middel
van het koninklijk besluit, zeg ik toe om uw Kamer de tijd te geven om te
reageren op het bereikte resultaat voordat het koninklijk besluit ter
ondertekening aan de Koning wordt aangeboden.
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie en
reactie van de bewindspersoon
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de Voorhang
concept-KB houdende vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding
van artikel 15 van de Wet herstel voorzieningen Sint Eustatius, Kamerstuk
35 422 nr. 20, d.d. 3 februari 2023 en de twee brieven van de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aangaande dit
onderwerp. Respectievelijk de brief naar aanleiding van het schriftelijk
overleg inzake teruggave van het budgetrecht Sint Eustatius d.d.
03-02-2023 (Kamerstuk 35 422, nr. 21) en de brief naar aanleiding van de
procedurevergadering d.d. 23-02-2023 (Kamerstuk 35 422, nr. 22). De
leden hebben een aantal aanvullende vragen en opmerkingen.
Vraag 1
Een belangrijke aanleiding voor de bestuurlijke ingreep op Sint Eustatius
in 2018 was gelegen in het feit dat de financiële administratie alsmede de
financiële besluitvorming niet tot nauwelijks voldeed aan de eisen die
daaraan werden gesteld. De leden van de VVD-fractie lezen in de brief dat
er al grote stappen zijn gezet, maar dat er op het terrein van financieel
beheer nog wel een aantal verbeterpunten moeten worden doorgevoerd
en dat dit nog tot minimaal september 2023 zal vergen om ze allemaal
door te voeren. De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van
het voornemen van de Staatssecretaris dat zij vooruitlopend hierop het
budgetrecht al zo spoedig mogelijk na de eilandsraadsverkiezingen van
2023 terug wil geven. De leden van de VVD-fractie vinden ook dat de
bestuurlijke ingreep op Sint Eustatius niet langer moet duren dan
noodzakelijk is. Echter moet dit wel verantwoord gebeuren, anders zijn de
inwoners van Sint Eustatius de dupe. De leden van de VVD-fractie hebben
dan ook zorg of teruggave van deze bevoegdheid vooruitlopend op de
implementatie van de benodigde verbeteringen geen risico’s met zich
meebrengt. Hoe weegt de Staatssecretaris dit?
Antwoord vraag 1
Zoals opgenomen in mijn brieven van 15 december 2022 (Kamerstuk
35 422, nr. 18) en 23 februari 2023 aan uw Kamer, wil ik de wens van het
eilandsbestuur om het budgetrecht zo spoedig mogelijk terug te geven
graag honoreren ondanks dat bij de verkiezingen op 15 maart 2023 nog
niet alle verbeterstappen zijn afgerond. De wens om dit te doen wordt
mijn inziens ook breed gedragen gezien de aangenomen motie van het lid
Wuite c.s. en de motie van de leden Ceder en Kuiken welke de regering
verzoeken om sneller toe te werken naar het vervullen van de criteria voor
artikelen 13, 14 en 15 van de Wet herstel voorzieningen Sint Eustatius en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 422, nr. 23

3

om hier capaciteit, hulp en opleidingen voor aan te bieden, en de
aanbeveling van de Rekenkamer (Kamerstuk 35 925 IV, nr. 55 en
Kamerstuk 35 420, nr. 338).
Het is juist dat bij de teruggave van het budgetrecht nog niet alle
verbeteringen zijn gerealiseerd. Om die reden heb ik dan ook afspraken
gemaakt met het OLE over de door te voeren verbeterstappen financieel
beheer en voorwaarden te stellen alvorens het koninklijk besluit ter
ondertekening wordt voorgelegd aan Z.M. de Koning.
Voor de verkiezingen zullen – onder verantwoordelijkheid van de
regeringscommissaris – het normenkader worden geïnventariseerd en
geoperationaliseerd en de werkprocessen salarissen en sociale lasten,
inkoop en aanbesteding, en betaalverkeer worden beschreven en
geïmplementeerd. De regeringscommissaris informeert mij uiterlijk
10 maart a.s. over de voortgang en behaalde resultaten m.b.t. deze
verbeterstappen. Na de verkiezingen zullen de resterende verbeterstappen
worden doorgevoerd. Het is daarbij van belang dat de nieuwgekozen
gedeputeerden en eilandsraadleden zich committeren aan het doorvoeren
van deze verbeterstappen. Dit is een voorwaarde voorafgaand aan de
ondertekening van het Koninklijke Besluit voor de teruggave van het
budgetrecht.
Ter borging van de voortgang van deze verbeterstappen zijn op mijn
verzoek een stuurgroep ingericht en projectleider aangesteld. Daarnaast
wordt het OLE bij de uitvoering van het gehele proces ondersteunt door
een externe partij. Ook mijn ministerie zal het OLE waar nodig
ondersteunen.
Tot slot zullen ook na de teruggave van het budgetrecht vanuit de Wet
herstel voorzieningen Sint Eustatius aanvullende bepalingen gelden voor
het financieel toezicht op het OLE. Zo gelden er aanvullende gronden voor
het onthouden van goedkeuring aan de begroting en besluiten met
financiële gevolgen. Dit is mogelijk wanneer het besluit voor de ingezetenen onevenredig nadelige gevolgen heeft in verhouding tot de met het
besluit te dienen doelen, leidt tot onredelijke administratieve of financiële
lasten voor het OLE of het behoorlijk functioneren van het eilandsbestuur
in de toekomst belemmert. Ook zijn er aanvullende goedkeuringsverplichtingen voor bijvoorbeeld eilandsverordeningen betreffende het financieel
beheer, de inrichting van de financiële organisatie en de controle op het
financiële beheer, en is tot de benoeming van de gezaghebber de
regeringscommissaris in positie.
Met deze stappen acht ik het mogelijk om het budgetrecht z.s.m. na de
verkiezingen terug te geven.
Vraag 2
De leden van de VVD-fractie zien dat er veel goede stappen zijn gezet en
er zowel vanuit de Staatssecretaris, de huidige regeringscommissaris, als
vanuit een groot deel van de politieke partijen commitment is uitgesproken voor het zetten van de benodigde stappen. Maar uiteindelijk gaat
het niet om het commitment alleen, maar vooral ook om de harde
afspraken die worden gemaakt. Dit brengt een dilemma met zich mee.
Want de leden van de VVD-fractie hebben op zichzelf begrip voor het feit
dat de Staatssecretaris door wil met het proces van het koninklijk besluit
en dat dit in aanloop naar de verkiezingen een mooi signaal zou zijn, maar
gelet op de onzekerheden die nog in het proces zitten, zouden we als
Kamer nog wel vinger aan de pols moeten kunnen houden. Om aan beide
elementen recht te doen, zouden de leden van de VVD-fractie de Staatssecretaris willen vragen om, voor ze een handtekening onder het koninklijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 422, nr. 23

4

besluit zet, de uitkomsten van de onderhandelingen en de laatste stand
van zaken met de Kamer te delen en dat ze daarbij voldoende tijd laat
tussen het moment van informeren van de Kamer en de ondertekening
van het KB (circa twee weken). Kan de Staatssecretaris dat toezeggen? Op
die manier ontstaat er een mogelijkheid voor de Kamer om, indien
gewenst, nog een debat te kunnen voeren met de Staatssecretaris
alvorens het koninklijk besluit wordt ondertekend. Op die manier kan de
Kamer vinger aan de pols houden. In de tussentijd kan de Staatssecretaris
verder met het proces tot het gereedmaken van het koninklijk besluit en
loopt dat geen vertraging op.
Antwoord vraag 2
Mede gelet op de bijzondere aard van de procedure tot herstel van de
voorzieningen op Sint Eustatius door middel van het koninklijk besluit, zeg
ik toe om uw Kamer twee weken de tijd te geven om te reageren op het
bereikte resultaat voordat het koninklijk besluit ter ondertekening aan de
Koning wordt aangeboden.
Vraag 3
De leden van de VVD-fractie zouden tenslotte graag van de Staatssecretaris vernemen wat de mogelijkheden zijn om na teruggave van het
budgetrecht in te grijpen mocht daar aanleiding toe zijn. Hoe ziet dat
proces er uit en wie heeft dan welke bevoegdheid?
Antwoord vraag 3
Zie het antwoord op vraag 1 van de VVD-fractie.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie en
reactie van de bewindspersoon
De leden van de CDA fractie hebben kennisgenomen van het concept-KB
houdende vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van artikel 15
van de Wet herstel voorzieningen Sint Eustatius. De leden van de
CDA-fractie willen dat de inwoners van Sint Eustatius het budgetrecht
terugkrijgen. De komende verkiezingsdatum is een bijzonder goed
moment om dat te realiseren. Dus indien de Staatssecretaris goede
afspraken over financieel beheer kan maken met de nieuw gekozen
eilandsraad en de gedeputeerden: alle steun van de leden van de
CDA-fractie! Maar als je wilt dat mensen goed functioneren, moet je ze
wel goede spullen geven. Wat de leden van de CDA-fractie betreft
ontbreekt het daar nu nog aan. De leden van de CDA-fractie willen daarom
dat de Staatssecretaris de volgende punten borgt voordat zij haar
handtekening zet.
Vraag 1
Ten eerste: geen resultaten zonder toereikende middelen. De leden van de
CDA-fractie begrijpen dat Sint Eustatius meer dan een jaar zonder
Directeur Bedrijfsvoering heeft gezeten. Gaat de Staatssecretaris borgen
dat er voldoende kennis en kunde is op het eiland om de administratie te
voeren en zo ja, hoe gaat dat gebeuren?
Antwoord vraag 1
De functie van directeur bedrijfsvoering is inmiddels vervuld. Een
belangrijke oorzaak waarom de vacature lang heeft open gestaan is de
krapte op de arbeidsmarkt, in het bijzonder op het gebied van financiën en
bedrijfsvoering. Deze krapte op de arbeidsmarkt is op Sint Eustatius –
gelet op de kleinschaligheid en het insulaire karakter – een nog grotere
uitdaging dan dat die al is voor Europees Nederland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 422, nr. 23

5

De afgelopen jaren is hard gewerkt aan het creëren van de noodzakelijke
randvoorwaarden (kaders) voor de teruggave van de bevoegdheden aan
het eilandsbestuur van Sint Eustatius. Zo zijn achterstanden weggewerkt,
is de organisatie verstevigd en hebben medewerkers van het openbaar
lichaam opleidingen en trainingen gevolgd. Ook zijn kritieke functies zoals
die van de directeur bedrijfsvoering ingevuld. Mijn ministerie heeft het
OLE daarbij (financieel) ondersteund. Voor het verbeteren van het
financieel beheer is de afgelopen jaren bijvoorbeeld $ 4,7 miljoen
beschikbaar gesteld aan Sint Eustatius.
Ik zal het OLE ook de komende jaren blijven ondersteunen bij het verder
verstevigen van de financiële functie. Dit zal – samen met de uitvoering
van de resterende verbeterstappen AO/IB – worden vastgelegd in de
nieuwe bestuurlijke afspraken die ik dit jaar met het nieuwe eilandbestuur
van Sint Eustatius zal ondertekenen.
Vraag 2
Ten tweede lezen de leden van de CDA-fractie in de antwoorden van
21 februari jl. op het schriftelijk overleg Sint Eustatius (Kamerstuk 35 422,
nr. 22) dat juist allerlei werkprocessen met betrekking tot financieel beheer
nog niet zijn afgerond zoals salarissen en sociale lasten, inkoop en
aanbesteding, planning-en-control-cyclus en overheidsdeelnemingen.
Deze processen moeten naar de mening van deze leden voor de start
gereed zijn. Hoe gaat de Staatssecretaris dat borgen?
Antwoord vraag 2
Met het OLE zijn afspraken gemaakt over welke verbeterstappen voor de
verkiezingen en welke na de verkiezingen moeten zijn uitgevoerd. Dit is
opgenomen in het ontwerpKoninklijk Besluit voor fase 2.2. Voor de
verkiezingen zullen – onder verantwoordelijkheid van de regeringscommissaris – het normenkader worden geïnventariseerd en geoperationaliseerd en de werkprocessen salarissen en sociale lasten, inkoop en
aanbesteding, en betaalverkeer worden beschreven en geïmplementeerd.
De regeringscommissaris informeert mij uiterlijk 10 maart a.s. over de
voortgang en behaalde resultaten m.b.t. deze verbeterstappen.
De werkprocessen omtrent «planning & control cyclus» en «overheidsdeelnemingen» zullen na de verkiezingen – onder aansturing van het
lokale bestuur – worden beschreven en geïmplementeerd. Het is van
belang dat de nieuwgekozen gedeputeerden en eilandsraadleden zich
committeren aan de verbeterstappen die ná de verkiezingen moeten
worden doorgevoerd. Dit is een voorwaarde voorafgaand aan de
ondertekening van het Koninklijke Besluit voor de teruggave van het
budgetrecht. Zoals hierboven aangegeven zal ik uw Kamer informeren
over de uitkomst van dit gesprek en uw Kamer twee weken de tijd geven
om te reageren op het bereikte resultaat voordat het koninklijk besluit ter
ondertekening aan de Koning wordt aangeboden. Mocht het commitment
niet worden gegeven, dan zal de ondertekening van het koninklijk besluit
worden aangehouden. In het uiterste geval totdat alle verbeterstappen zijn
afgerond.
Om de voortgang van de uitvoering van de verbeterstappen AO/IB te
borgen is op mijn verzoek een stuurgroep ingericht en een projectleider
aangesteld. Daarnaast wordt het OLE ondersteund door een externe partij
bij de uitvoering van de verbeterstappen.
Vraag 3
Ten derde: de leden van de CDA-fractie horen dat er een tekort is over de
begroting van 2022. Klopt dat en zo ja, geeft de Staatssecretaris de
garantie dat Sint Eustatius zonder een tekort begint en dat een eventueel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 422, nr. 23

6

tekort over 2022 ook niet in mindering is gebracht op een eventuele
reserve?.
Antwoord vraag 3
De begroting 2023 en verder is sluitend en toont voor de jaren 2023 tot en
met 2026 overschotten van $ 0,1 tot $ 0,2 miljoen. Dit is mede mogelijk
gemaakt door de structurele verhoging van de vrije uitkering die de
openbare lichamen ontvangen via de CN-envelop.
Op 20 februari jl. heeft het OLE haar 4e uitvoeringsrapportage 2022
opgeleverd. In deze rapportage is het voorlopig resultaat opgelopen naar
$ 2,2 miljoen negatief. Bij de vaststelling van de jaarrekening 2022 zal het
definitieve resultaat worden vastgesteld. Bij een negatief resultaat zal
conform de begrotingssystematiek een onttrekking worden gedaan aan
het eigen vermogen van het OLE. Dit is ook de enige mogelijkheid nu het
begrotingsjaar 2022 is afgesloten. Het eigen vermogen van het OLE
bedroeg begin 2022 $ 30,7 miljoen.
De verslechtering is veroorzaakt doordat kosten voor elektriciteit, water en
de vuilnisophaaldienst abusievelijk niet in de begroting 2022 waren
opgenomen en omdat de realisatie van de lokale opbrengsten achterblijft
bij de begroting 2022. De kosten voor elektriciteit, water en de vuilnisophaaldienst zijn opgenomen in de begroting 2023 en verder. Daarmee
betreft het een incidenteel effect dat geen doorwerking heeft in de
begroting 2023 en verder.
Het OLE doet onderzoek naar de oorzaken van het achterblijven van de
lokale opbrengsten. Afhankelijk van de uitkomsten van dit onderzoek
moet de begroting van 2023 (en eventueel opvolgende jaren) mogelijk
worden aangepast. Ik heb het OLE verzocht dit in kaart te brengen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie,
PvdA-fractie, GroenLinks-fractie, PvdD-fractie, ChristenUniefractie, Volt-fractie en BIJ1-fractie en reactie van de bewindspersoon
De leden van de D66-fractie, PvdA-fractie, GroenLinks-fractie, Partij voor
de Dieren-fractie ChristenUnie-fractie, Volt-fractie en BIJ1-fractie constateren dat sinds 2018 het lokale bestuur van Sint Eustatius in handen is van
het Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Al bijna vijf jaar
is er geen sprake van volledig democratisch zelfbestuur, en hebben ruim
3100 Nederlandse burgers weinig te zeggen over hun lokale beleid.
De leden van deze fracties verwijzen naar eerdere uitspraken die zijn
gedaan door de Raad van State, de Algemene Rekenkamer en de vorig
jaar aangestelde mediators op Sint Eustatius, waarin zij hun zorgen
hebben geuit over de beleidsuitvoering van deze «bestuurlijke interventie». Voor Nederlandse begrippen is er een ongekend en zeer
ingrijpend middel ingezet. Deze leden delen de mening dat er nadrukkelijk
rekening moet worden gehouden met de lokale situatie en capaciteit.
Op basis hiervan zijn de leden van deze fracties van mening dat er alles
aan gedaan moet worden om de «bestuurlijke interventie» snel, goed en
op basis van wederzijds vertrouwen af te ronden. Deze leden hebben als
inzet dat de democratie niet alleen hersteld, maar zelfs aanzienlijk
verbeterd zal zijn.
De leden van de D66-fractie, PvdA-fractie, GroenLinks-fractie, Partij voor
de Dieren-fractie ChristenUnie-fractie, Volt-fractie en BIJ1-fractie hebben
kennisgenomen van de brieven en de rapportages. Deze leden spreken
hun steun uit aan de Staatssecretaris. De Staatssecretaris zet in op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 422, nr. 23

7

teruggave van het budgetrecht aan het bestuur en de Eilandsraad, bouwt
aan wederzijds vertrouwen, maar blijft tegelijkertijd scherp op de criteria
voor het verbeteren van de bestuurlijke organisatie.
De leden van deze fracties hebben ook kennisgenomen van de brief van
de Eilandsraad die duidelijk hun commitment voor het proces uitspreken.
Deze leden delen hun gevoel van verdriet en verbazing over mogelijk
uitstel van de teruggave van het budgetrecht. Deze leden willen aan het
bestuur, de Eilandsraad en burgers van Sint Eustatius zeggen: We feel
your pain and dissapointment! Don’t be discouraged and get out to cast
your vote on March 15! Deze leden hebben nog enkele vragen die zij aan
de Staatssecretaris willen voorleggen.
Vraag 1
De leden van de D66-fractie, PvdA-fractie, GroenLinks-fractie, Partij voor
de Dieren-fractie ChristenUnie-fractie, Volt-fractie en BIJ1-fractie vragen
aan de Staatssecretaris welke signalen zij ontvangt over het mogelijke
uitstel. Deze leden vragen of de Staatssecretaris verwacht dat het uitstel
zal leiden tot een mogelijk lagere opkomst bij de verkiezingen van
15 maart. Wat doet de Staatssecretaris om de democratie te beschermen
en te versterken?
Antwoord vraag 1
Op 15 maart gaan de inwoners van Sint Eustatius hun stem uitbrengen
voor een nieuw eilandsbestuur. Ik zie dat de politieke partijen op verschillende wijzen de bevolking actief betrekken en ik hoop dat de inwoners van
Sint Eustatius gebruik maken van hun stemrecht.
Het is daarom van groot belang dat er tijdig helderheid is over het proces
en de uitkomst van de teruggave van het budgetrecht, zodat er weer een
volwaardig lokaal bestuur is, dat over alle bevoegdheden beschikt om
nieuw beleid vorm te geven. Dit is ook mijn beeld uit de gesprekken die ik
de afgelopen tijd heb gevoerd met de eilandsraad en het bestuurscollege
van Sint Eustatius.
In dat kader is ook de recente brief van de eilandsraad van 27 februari jl.
aan uw Kamer relevant. Daarin geven de politieke partijen aan de
democratie volop te omarmen en verzoeken zij het momentum van de
verkiezingen aan te houden. Verder laten zij weten het belang van de
verbeteringen in de financieel beheer te onderkennen en verantwoordelijkheid hiervoor te willen nemen. Op basis hiervan verwacht ik na de
verkiezingen tot goede afspraken te kunnen komen met het nieuwe
bestuur op Sint Eustatius.
Om de democratie te versterken is er geïnvesteerd in de ontwikkeling van
ambtenaren, eilandsraadsleden en bestuurders. Deze trajecten zijn
vormgegeven door onafhankelijke partijen zoals het Netherlands Institute
for Multiparty Democracy (NIMD) en de Nederlandse Wethoudersvereniging. Ik beschouw deze ontwikkeling als een investering in de
democratie en ik blijf mij hiervoor inzetten, niet alleen op Statia maar ook
op Bonaire en Saba.
Vraag 2
Op welke wijze heeft de Staatssecretaris burgerparticipatie de afgelopen
periode verder bevorderd?
Antwoord vraag 2
Burgerparticipatie wordt door het OLE vormgegeven via social media, een
wekelijks inloop spreekuur bij de regeringscommissaris en townhal
meetings. De bewoners van Sint Eustatius kunnen via deze kanalen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 422, nr. 23

8

informatie vragen en input leveren, bijvoorbeeld over beleid en concept
wetgeving. Daarnaast is er de mogelijkheid om in te spreken bij de
eilandsraad en de central commitee.
Vraag 3
Kan de Staatssecretaris toezeggen dat de benodigde (personele) middelen
voor een zorgvuldig en duurzaam herstel (fase 2 tot en met fase 4) zijn
vrijgemaakt?
Antwoord vraag 3
De afgelopen jaren zijn grote stappen gezet door het OLE welke het
mogelijk maken om bevoegdheden terug te geven aan het eilandsbestuur.
Ik heb het OLE daar (financieel) bij ondersteunt. Voor het verbeteren van
het financieel beheer is de afgelopen jaren bijvoorbeeld $ 4,7 miljoen
beschikbaar gesteld aan Sint Eustatius.
Met de teruggave van het budgetrecht is het aan het OLE en het eilandsbestuur zelf om verder te gaan op de ingeslagen weg en het financieel
beheer verder te verstevigen ten dienste van het functioneren van het
openbaar lichaam en de burgers van Sint Eustatius.
Ik zal het OLE ook de komende jaren blijven ondersteunen bij het verder
verstevigen van de financiële functie. Dit zal – samen met de uitvoering
van de resterende verbeterstappen AO/IB – worden vastgelegd in de
nieuwe bestuurlijke afspraken die ik dit jaar met het nieuwe eilandbestuur
van Sint Eustatius zal ondertekenen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 35 422, nr. 23

9