Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 360 I

Jaarverslag en slotwet Huis der Koningin 2009

Nr. 1

JAARVERSLAG HUIS DER KONINGIN (I)
Aangeboden 19 mei 2010

KST139620
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 I, nr. 1

1

INHOUDSOPGAVE

blz.

A.
1.

Algemeen
Dechargeverlening

4
4

B
2.
3.
4.

Jaarrekening
Verantwoordingsstaat van het Huis der Koningin
Financiële toelichting bij de verantwoordingsstaat
Saldibalans met toelichting

7
7
8
9

Bijlage:
Overige uitgaven in andere jaarverslagen

10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 I, nr. 1

3

A ALGEMEEN
1. DECHARGEVERLENING
Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot dechargeverlening
van de Minister van Algemene Zaken aan de Voorzitters van de
Eerste en de Tweede Kamer van de Staten-Generaal.
Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet
2001 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van
Algemene Zaken decharge te verlenen over het in het jaar 2009 gevoerde
financiële beheer met betrekking tot de uitvoering van de begroting van
het Huis der Koningin.
Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit
verzoek tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als
externe controleur op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001
een rapport opgesteld. Dit rapport wordt separaat door de Algemene
Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport bevat de
bevindingen en het oordeel van de Rekenkamer met betrekking tot:
a. het gevoerde financieel beheer en materieelbeheer;
b. de ten behoeve van dat beheer bijgehouden administraties;
c. de financiële informatie in het jaarverslag;
d. de betrokken saldibalans.
Bij het besluit tot dechargeverlening dienen verder de volgende, wettelijk
voorgeschreven, stukken te worden betrokken:
a. het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2009;
b. het voorstel van de slotwet over het jaar 2009 die met het onderhavige
jaarverslag samenhangt;
c. het rapport van de Algemene Rekenkamer over het jaar 2009 met
betrekking tot het onderzoek van de centrale administratie van ’s Rijks
schatkist en van het Financieel jaarverslag van het Rijk;
d. de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer met
betrekking tot de in het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2009
opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over
2009, alsmede met betrekking tot de Saldibalans van het Rijk over 2009
(de verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 83, derde lid, van de
Comptabiliteitswet 2001).
Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
DE MINISTER-PRESIDENT,
Minister van Algemene Zaken,

Mr. dr. J.P. Balkenende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 I, nr. 1

4

Dechargeverlening door de Tweede Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verklaart de voorzitter van
de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane
verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De Voorzitter van de Tweede Kamer,

Handtekening:

Datum:

Op grond van artikel 64, tweede lid, van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste Kamer.
Dechargeverlening door de Eerste Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verklaart de voorzitter van
de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane
verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De Voorzitter van de Eerste Kamer,

Handtekening:

Datum:

Op grond van artikel 64, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de
Minister van Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 I, nr. 1

5

B JAARREKENING
2 VERANTWOORDINGSSTAAT VAN HET HUIS DER KONINGIN
Verantwoordingsstaat 2009 van het Huis der Koningin (I)
Bedragen x € 1000

Art.

Omschrijving

(1)

(2)

(3) = (2) – (1)

Oorspronkelijk vastgestelde
begroting

Realisatie1

Verschil realisatie en
oorspronkelijk vastgestelde
begroting

Verplichtingen
Totaal
01

1

Uitgaven

Verplichtingen

6 960
Uitkeringen aan de leden van het
Koninklijk Huis

6 960

6 960

Uitgaven

Verplichtingen

6 961

6 961

6 961

Uitgaven
1

1

1

De gerealiseerde bedragen zijn steeds naar boven afgerond (EUR1000).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 I, nr. 1

7

3. FINANCIËLE TOELICHTING BIJ DE VERANTWOORDINGSSTAAT
Doordat de loon- en prijsontwikkeling enigszins afwijkt van datgene
waarmee bij het opstellen van de begroting rekening is gehouden, wijken
de onderdelen en het totaalbedrag beperkt af van de bedragen die zijn
begroot.
Uitkeringen aan:
Bedragen x € 1000

1.
2.
3.

De Koning
De vermoedelijke opvolger van de Koning
De echtgenote van de vermoedelijke opvolger
van de Koning

A

B

Totaal

809
240

4 195
1 108

5 004
1 348

240

369

609
6 961

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 I, nr. 1

8

4. SALDIBALANS MET TOELICHTING
Saldibalans van het Huis der Koningin (I) per 31 december 2009
Bedragen x € 1000
1)

Uitgaven ten laste van de begroting

2)

Ontvangsten ten gunste van de begroting

3)

Liquide middelen

0

4)

Rekening-courant RHB KH Begr. I

0

4a)

Rekening-courant Min v AZ RHB

5)

Uitgaven buiten begrotingsverband (=intra
comptabele vorderingen)

0

6)

Ontvangsten buiten begrotingsverband ( = intra
comptabele schulden)

0

7)

Openstaande rechten

0

7a)

Tegenrekening openstaande rechten

0

8)

Extra comptabele vorderingen

0

8a)

Tegenrekening extra comptabele vorderingen

0

9a)

Tegenrekening extra comptabele schulden

0

9)

Extra comptabele schulden

0

10)

Voorschotten

0

10a)

Tegenrekening voorschotten

0

11a)
12a)

Tegenrekening garantieverplichtingen
Tegenrekening openstaande verplichtingen

0
0

11)
12)

Garantieverplichtingen
Openstaande verplichtingen

0
0

13)

Deelnemingen

0

13a)

Tegenrekening deelnemingen

0

Totaal

6 961

6 961

Totaal

0

6 961

6 961

Toelichting
1) Begrotingsuitgaven
Voor een toelichting wordt verwezen naar de verantwoording over begrotingshoofdstuk 3 van deze financiële verantwoording.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 I, nr. 1

9

BIJLAGE UITGAVEN IN ANDERE JAARVERSLAGEN
Vooruitlopend op een nieuwe opzet van de begroting Huis der Koningin is
in de bijlage van de begroting 2009 een meer transparante toelichting
gegeven op de verschillende categorieën van uitgaven dan tot nu toe
gebruikelijk was. Daarbij is in de begroting 2009 gemeld dat er sprake was
van een groeimodel en dat het jaar 2009 een overgangsjaar was.
Met het invoeren van de begroting de Koning met ingang van 2010 wordt
een structurele verbetering aangebracht in het inzicht in de uitgaven die
samenhangen met het koningschap. De opzet van de begroting de Koning
is met de goedkeuring van de Staten-Generaal tot stand gekomen en is
gebaseerd op de aanbevelingen van de Stuurgroep herziening stelsel
kosten Koninklijk Huis (Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 I,
nr. 5). Bij de aanbevelingen is toegelicht dat de uitgaven voor beveiliging,
staatsbezoeken en instandhouding van monumenten (paleizen) niet op de
begroting de Koning worden geraamd en verantwoord, maar binnen
andere begrotingen worden verantwoord en toegelicht. Bij het opstellen
van deze bijlage is aansluiting gezocht bij de aanbevelingen van de Stuurgroep en worden de eerder genoemde uitgaven niet toegelicht in de
bijlage bij dit jaarverslag.
Uit dit jaarverslag blijkt dat de realisatie circa 0,9 miljoen lager uitvalt dan
de begroting.
A) Functioneel declarabele uitgaven 2009 in andere jaarverslagen
In onderstaande tabel zijn de bedragen vermeld die zijn opgenomen in de
jaarverslagen van het in de tabel vermelde ministerie. Het betreft uitgaven
die door de Dienst van het Koninklijk Huis worden verricht en op declaratiebasis in rekening worden gebracht bij het desbetreffende ministerie.
Jaarlijks verstrekken ministeries voorschotten aan de Dienst van het
Koninklijk Huis, die het jaar daarop worden afgerekend via de hiervoor
bedoelde declaraties, die voorzien zijn van een accountantsverklaring.
Functionele uitgaven 2009 in andere jaarverslagen
bedragen * € 1 000
Ministerie

vastgestelde begroting inclusief wijzigingen*

realisatie

overschot, tekort (-)

Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Personeel en materieel
Bezoeken aan de Nederlandse Antillen en Aruba

11 533
11 533
0

11 389
11 372
17

144
161
– 17

Verkeer en Waterstaat
Personeel en materieel

5 826

6 024

– 198

Wonen, Wijken en Integratie
Personeel en materieel

8 503

8 350

153

Totaal

25 862

25 763

99

* betreft mutaties van eerste en tweede suppletore begrotingswet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 I, nr. 1

10

Toelichting
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
De personeelsuitgaven betreffen de personeelsinzet ten behoeve van o.a.
telefonie/ICT, departement van de Hofmaarschalk, Koninklijk Huisarchief
en de ondersteunende functies secretariaten, personeelszaken en
thesaurie. De materiële uitgaven betreffen uitgaven van facilitaire aard
zoals bureauvoorzieningen en uitgaven voor accountantscontrole en
advisering. In overleg met de Dienst van het Koninklijk Huis zijn de voorschotten tussentijds neerwaarts aangepast aan het benodigde bedrag
voor de Dienst van het Koninklijk Huis.
Verkeer en Waterstaat
De personeelsuitgaven betreffen de personeelsinzet voor het Koninklijk
staldepartement. Hierbij is te denken aan leiding, ondersteunende functies, chauffeurs/monteurs, koetsiers en onderhoudspersoneel. De materiële uitgaven hebben betrekking op de instandhouding van het rijtuigenpark (auto’s, paarden en rijtuigen) en uitgaven voor de
accountantscontrole en telecommunicatie. De hogere uitgaven betreffen
de uitgekeerde loon- en prijsbijstelling 2008 die nog niet eerder had
plaatsgevonden.
Wonen, Wijken en Integratie
De personeelsuitgaven betreffen de personeelsinzet voor de ondersteunende- en facilitaire functies voor de locaties paleis Huis ten Bosch, paleis
Noordeinde en het Koninklijk Paleis te Amsterdam. De materiële uitgaven
betreffen de beheerskosten voor de paleizen en de parken alsmede de
verwarming en verlichting voor de drie hiervoor genoemde locaties.
Tenslotte is hier ook sprake van een tegemoetkoming aan de infrastructuurkosten (zoals wildroosters) voor het faunabeheer van Kroondomein
Het Loo en van uitgaven voor accountantscontrole en advisering.
De Rijksgebouwendienst verwerkt de declaratie(s) en ontvangt daarvoor
jaarlijks een voorschot van het moederdepartement. Het voorschot wordt
na afloop van het betreffende jaar met het moederdepartement afgerekend op basis van de werkelijk door de Rijksgebouwendienst gemaakte
kosten. Het in de tabel opgenomen verschil betreft de afrekening tussen
de Rijksgebouwendienst en de begroting voor WWI.
B) Overige uitgaven 2009 in andere jaarverslagen
De bedragen zoals opgenomen in het navolgende overzicht hebben
betrekking op de uitgaven die zijn opgenomen in de jaarverslagen van het
in de tabel vermelde ministerie. Deze uitgaven vallen derhalve onder de
reguliere accountantscontrole van het betreffende ministerie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 I, nr. 1

11

Overige uitgaven 2009 in andere jaarverslagen
bedragen * € 1 000
Ministerie

vastgestelde begroting inclusief wijzigingen*

realisatie

overschot, tekort (-)

Kabinet der Koningin
Personeel
Materieel

2 410
1 808
602

2 310
1 715
595

100
93
7

Algemene Zaken/Rijksvoorlichtingsdienst
Personeel
Materieel

1 172
993
179

1 295
1 097
198

– 123
– 104
– 19

Defensie
Uitgaven voor luchtvaartuigen
Onderhoud Groene Draeck
Personeel

2 396
446
99
1 851

2 170
201
66
1 903

226
245
33
– 52

Verkeer en Waterstaat
Uitgaven voor luchtvaartuigen

1 054

424

630

Totaal

7 032

6 199

833

* betreft mutaties van eerste en tweede suppletore begrotingswet

Toelichting:
Kabinet der Koningin
De uitgaven betreffen de ondersteuning die het Kabinet der Koningin
geeft aan de Koningin in de uitoefening van haar constitutionele taken
inzake:
a. het verkeer tussen de Koningin en de overige leden van de regering;
b. contacten met andere organen van de overheid, ontvangsten,
bezoeken en overige toegang tot de Koningin;
c. verzoekschriften aan de Koningin;
d. de zorg voor het registreren, bewaren en overdragen van wetten,
koninklijke besluiten en andere staatsstukken.
De personele inzet voor de uitvoering van deze taken bedroeg per ultimo
2009 26 fte.
Algemene Zaken/Rijksvoorlichtingsdienst (RVD)
De personele en materiële uitgaven van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD)
zijn in overwegende mate toe te schrijven aan mediabegeleiding, begeleiding van publieke optredens van de leden van het Koninklijk Huis, communicatie-advisering en publiciteit. De personeelsinzet voor de uitvoering van
deze activiteiten was in het verslagjaar 12 fte. Het verschil wordt met
name verklaard door de nader uitgekeerde loonbijstelling.
Defensie
De uitgaven voor luchtvaartuigen door de leden van het Koninklijk Huis
komen voor rekening van Defensie indien de vluchten in het openbaar
belang worden uitgevoerd, of indien privévluchten binnen de bij ministeriële regeling vastgestelde franchise van 65 uur vastvleugelige inzet en 30
uur helikopterinzet blijven. Het transport is in 2009 uitgevoerd met de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 I, nr. 1

12

Fokker 50 en de Alouette helikopter. Omdat met name minder gebruik is
gemaakt van de luchtvaartuigen dan geraamd, is er een meevaller opgetreden.
De uitgaven voor het onderhoud aan de Groene Draeck bestonden in 2009
uit regulier onderhoud.
De post personeel heeft betrekking op de uitgaven voor de inzet van
defensiepersoneel. Het betrof de inzet van 13 militairen en 1 burgermedewerker ten behoeve van het Militaire Huis van Hare Majesteit de Koningin
en van 2 bemanningsleden voor de Groene Draeck.
Verkeer en Waterstaat
Op de begroting van het ministerie van Verkeer en Waterstaat (V&W)
staan op grond van het «Besluit gebruik regeringsvliegtuig en andere
luchtvaartuigen in beheer bij het Rijk», de uitgaven voor de inzet van het
regeringsvliegtuig voor het vervoer van leden van het Koninklijk Huis en
de uitgaven voor de inhuur van civiele luchtvaartuigen in het geval dat het
regeringsvliegtuig niet beschikbaar is. Het betreft de vluchten die in het
openbaar belang worden uitgevoerd en het maximale aantal vlieguren
van het regeringsvliegtuig voor privévluchten dat op basis van het besluit
aan de overige leden van het Koninklijk Huis ter beschikking wordt gesteld
(50 uur). De inzet van luchtvaartuigen onder verantwoordelijkheid van
andere departementen wordt op de desbetreffende begrotingen verantwoord.
Met betrekking tot het gebruik van de luchtvaartuigen wordt in onderstaande tabel nader inzicht gegeven in de wijze waarop de uitgaven tot
stand zijn gekomen.
Bedragen * € 1 000

Raming

Realisatie

Verschil

Openbaar belang
Inzet regeringsvliegtuig
Gulfstream
Alouette
Fokker 50
Inhuur civiele luchtvaartuigen

435
9
82
51
300

104
0
86
9
134

331
9
–4
42
166

Subtotaal

877

333

544

Privé
Inzet regeringsvliegtuig
Gulfstream
Alouette
Fokker 50
Inhuur civiele luchtvaartuigen

174
0
82
222
145

77
0
59
47
109

97
0
23
175
36

Subtotaal

623

292

331

1 500

625

875

Totaal

C. Regelingen (wetten, besluiten, departementale regelingen,
etc.) betreffende het KH.
In de Ontwerpbegroting 2009 was tevens een overzicht verstrekt van alle
regelingen met betrekking tot het Koninklijk Huis. Het betrof de stand ten
tijde van de afsluiting van deze begrotingsvoorbereiding. Ten aanzien van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 I, nr. 1

13

deze lijst kan worden geconstateerd dat met de totstandkoming van de
begroting de Koning 2010 een herziening zal plaatsvinden in met name de
«lagere regelgeving», hetgeen ter hand is genomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 360 I, nr. 1

14