Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

29 689

Herziening Zorgstelsel

Nr. 307

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 september 2010
Hierbij bied ik u het samenvattend rapport «Rechtmatigheid uitvoering
Zorgverzekeringswet (Zvw) 2009. Onderdeel acceptatieplicht, verbod op
premiedifferentiatie en zorgplicht» van de Nederlandse Zorgautoriteit
(NZa) aan1. In deze brief geef ik in het kort de conclusies van de NZa weer
en zonodig mijn reactie daarop.
In het rapport komt aan de orde of de zorgverzekeraars hun wettelijke
verplichtingen uit de Zvw, zoals de acceptatieplicht, het verbod op
premiedifferentiatie en naleving van de zorgplicht, zijn nagekomen. Het
rapport betreft het kalenderjaar 2009. In tegenstelling tot voorgaande
jaren is het rapport in twee delen gesplitst om zo eerder te kunnen
publiceren en daarmee de actualiteitswaarde te verhogen. De bevindingen
over het vereveningsonderzoek zijn niet opgenomen in dit rapport, omdat
dit onderzoek in het najaar wordt afgerond. De NZa rapporteert hierover
afzonderlijk voor 1 november 2010.
Werkwijze
De NZa maakt in haar toezicht gebruik van het RisicoAnalysemodel
(RAM). Met dit model kan de NZa gericht en gedoseerd toezicht houden,
waardoor de administratieve lasten voor de verzekeraars beperkt blijven.
Dit model definieert de risico’s die op systeemniveau op kunnen treden.
De focus ligt hierbij op aspecten waarbij het consumentenbelang in
gevaar kan komen. Jaarlijks herijkt de NZa deze risico’s op basis van de
ontvangen signalen en de onderzoeksbevindingen. Ten opzichte van 2008
is één nieuw risico toegevoegd: «Zorgverzekeraar leeft structurele
maatregelen wanbetalers zorgverzekering onvoldoende na». Dit
onderdeel komt aan de orde in het deelrapport over de verevening.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der StatenGeneraal.

kst-29689-307
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 689, nr. 307

1

Bevindingen
De uitvoeringsverslagen zijn door de zorgverzekeraars tijdig aangeleverd.
De NZa heeft geconstateerd dat enkele zorgverzekeraars zich niet conform
het informatiemodel hebben verantwoord over de bezoldiging van de
leden van de Raden van Bestuur en Raden van Toezicht. Met ingang van
2009 is het informatiemodel op dit onderdeel op mijn verzoek uitgebreid.
Met name de uitsplitsing van de honoraria ontbreekt. De NZa heeft de
zorgverzekeraars verzocht de ontbrekende informatie zo spoedig mogelijk
aan te leveren. De NZa levert de informatie vervolgens aan mij aan. Ik
beraad mij momenteel op een mogelijkheid deze gegevens openbaar te
maken, om daarmee tegemoet te komen aan het besluit van de Kamer om
transparantie te regelen voor de individuele inkomens van de leden van
de Raden van Toezicht en de Raden van Bestuur van zorgverzekeraars1. Ik
zal u hierover op korte termijn informeren.
De NZa beoordeelt jaarlijks voor de start van elk polisjaar de modelovereenkomsten. De zorgverzekeraars hebben voor de polisjaren 2009 en 2010
geen modelovereenkomsten op de markt gebracht die afwijken van de
bepalingen in de Zvw.
Uit de uitvoeringsverslagen is gebleken dat een aantal zorgverzekeraars
zich niet lijken te houden aan de acceptatieplicht. Deze zorgverzekeraars
hanteren een afwijkende inschrijfprocedure voor verzekerden met een
betalingsachterstand bij hun huidige zorgverzekeraar. De inschrijfprocedure wijkt in die zin af dat enkele zorgverzekeraars hebben aangegeven
dat ze aspirantverzekerden voorlopig weigeren totdat de betalingsachterstand is ingelopen of zij sturen de aspirantverzekerden een brief met het
dringende verzoek de inschrijving te heroverwegen. De NZa doet nader
onderzoek of hier sprake is van schending van de acceptatieplicht. Indien
blijkt dat hier sprake van is, treft de NZa maatregelen.
Zorgverzekeraars hebben zich in 2009 gehouden aan het verbod op
premiedifferentiatie en de zorgplicht. Verder zijn er geen indicaties dat
risicoselectie plaatsvindt.
Bij de zorgplicht hebben zorgverzekeraars in 2009 vorderingen gemaakt
bij de invulling van hun verantwoordelijkheden. Dit blijkt uit het toegenomen gebruik van kwaliteitsindicatoren en de betrokkenheid van
medisch adviseurs van zorgverzekeraars bij de onderhandelingen over de
zorginkoop. Resterende aandachtspunten zijn heldere definities voor
tijdigheid en bereikbaarheid van zorg. In de tweede helft van 2010
publiceert de NZa een toezichtkader dat een nadere concretisering geeft
van de reikwijdte van de zorgplicht, waarbij ook de tijdigheid en bereikbaarheid aan de orde komt.
Bij de informatieverstrekking aan verzekerden blijft de informatie over het
gecontracteerde zorgaanbod een aandachtspunt. Vaak ontbreekt een
volledig overzicht van gecontracteerde zorgaanbieders voor het volgende
jaar tijdens de overstapperiode. De NZa heeft de zorgverzekeraars per
brief gewezen op de benodigde verbeteringen en zal hier bij het transparantietoezicht tijdens de komende overstapperiode 2010/2011 extra
aandacht aan besteden. Verder is de kwaliteit van vergelijkingssites voor
zorgverzekeringen verbeterd.

1
Tweede Kamer, 2008–2009, 28 478, nrs. 32,
34, 36 en 38,.Tweede Kamer, 2008–2009,
28 479, nr. 41.

Het aantal signalen is licht toegenomen van 52 in 2008 naar 70 in 2009.
Een groot deel van de signalen had betrekking op onjuiste, onvolledige
en/of misleidende informatieverstrekking door zorgverzekeraars. De
signalen vormen aanleiding om nader onderzoek te verrichten naar
mondelinge informatieverstrekking door zorgverzekeraars. Rapportage

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 689, nr. 307

2

door de NZa hierover vindt begin 2011 plaats. Ook zijn er signalen
ontvangen over het niet (volledig) vergoeden van nota’s. Deze signalen
worden meegenomen in het onderzoek naar toestemmingsprocedures
voor het ondergaan van bepaalde behandelingen, het recht op vergoeding
van zorg en zorgbemiddeling, dat in 2011 gepubliceerd zal worden.
Conclusie samenvattend rapport 2009
Ik ben tevreden met de uitkomsten van het onderzoek van de NZa.
Zorgverzekeraars hebben in 2009 de publieke randvoorwaarden
nageleefd. Naar de naleving van de acceptatieplicht vindt nog onderzoek
plaats en ik zal u hierover zo snel mogelijk informeren. Ook zal ik u
informeren over de uitkomsten van de deelrapportage over het vereveningsonderzoek, die voor 1 november gepubliceerd zal worden. De NZa
heeft in 2009 geen gebruik hoeven te maken van haar handhavingsinstrumenten. De NZa heeft zonodig de zorgverzekeraars via telefoongesprekken, e-mails en brieven gewezen op onjuist gedrag, op
basis waarvan verzekeraars correcties hebben doorgevoerd of het
ongewenste gedrag hebben aangepast.
Ik vertrouw er op u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
A. Klink

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 29 689, nr. 307

3