Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 760

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 april 2019
Bijgaand stuur ik uw Kamer het verslag van de informele Energieraad die
op 2 april 2019 onder Roemeens voorzitterschap plaatsvond in Boekarest.
Tijdens de informele Energieraad werd gesproken over het toekomstig
energiesysteem van de Europese Unie. Tevens was er een bijeenkomst
met landen van het Oostelijk Partnerschap en een lunchdiscussie over
energie-efficiëntie. En marge werd door een aantal lidstaten een
verklaring over «sustainable and smart gas infrastructure» ondertekend.
Een aantal lidstaten, waaronder Nederland, vond deze verklaring niet
ambitieus genoeg en heeft deze daarom niet getekend.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
E.D. Wiebes

kst-21501-33-760
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 760

1

BIJLAGE:

VERSLAG INFORMELE ENERGIERAAD 2 APRIL 2019
Toekomstige energiesysteem van de Energie Unie
De lidstaten wisselden op verzoek van het Roemeens Voorzitterschap van
gedachten over het toekomstig energiesysteem van de Europese Unie.
Nederland heeft geïntervenieerd langs de lijnen die u in de Geannoteerde
Agenda zijn medegedeeld. Daarbij heeft Nederland het belang benadrukt
van klimaatneutraliteit in 2050, systeemintegratie, technologieneutraliteit
en van leveringszekerheid. Nederland heeft de Commissie opgeroepen
om te komen met een waterstof actieplan. Verder heeft Nederland
aandacht gevraagd voor de inzet van afvang en opslag van CO2 (CCS) als
transitietechnologie en voor het belang van wind op zee en de samenwerking met 9 andere landen (Ierland, het Verenigd Koninkrijk,
Noorwegen, Zweden, Denemarken, Duitsland, België, Luxemburg en
Frankrijk) en de Europese Commissie in de Noordzee-energiesamenwerking.
Net als Nederland gaven ook andere bij de Noordzee-energiesamenwerking betrokken lidstaten aan waarde te hechtten aan samenwerking op
het gebied van infrastructuur voor wind op zee. Ook het inzetten van
waterstof werd door meerdere lidstaten en de Europese Commissie
gezien als een belangrijk onderdeel van de energietransitie. Waterstof
wordt door deze landen beschouwd als een hernieuwbaar gas voor de
verduurzaming van het gassysteem, een geschikte energiedrager voor
opslag en transport van duurzame energie, en belangrijk voor de
verduurzaming van met name industrie en mobiliteit. Tenslotte zagen
naast Nederland ook andere lidstaten de afvang en opslag van CO2 (CCS)
als techniek die een bijdrage kan leveren aan CO2-reductie.
Door enkele Oost-Europese lidstaten werd het belang van een «just and
fair transition» genoemd. Zij gaven aan dat er rekening gehouden moet
worden met geografische en regionale verschillen. Een enkele lidstaat met
groot aandeel kolen in de energiemix gaf aan Europese financiële steun
voor de meest geraakte regio’s te verwelkomen.
Een betere benutting en uitbreiding van de capaciteit van Europese
interconnectoren werd breed gesteund. Meerdere lidstaten benadrukten
in hun interventies ook het belang van de «Connecting Europe Facility»
(CEF) om grensoverschrijdende energieprojecten te realiseren. Tegelijkertijd bepleitten enkele Oost-Europese lidstaten het belang van een
zekere mate van zelfvoorzienendheid voor industriële regio’s.
Ten slotte noemden veel lidstaten leveringszekerheid als een belangrijk
thema. Flexibiliteit, sector koppeling en systeemintegratie werden in dat
kader genoemd als bouwstenen voor een toekomstig energiesysteem.
Het Roemeens voorzitterschap gaf aan de discussie te gebruiken bij het
opstellen van concept-raadsconclusies die zij in juni aan de energieministers zal voorleggen.
Politieke verklaring
En marge van de informele Energieraad hadden lidstaten de mogelijkheid
om de verklaring over «Sustainable and Smart Gas Infrastructure for
Europe» te ondertekenen. Nederland staat positief tegenover een
Europese discussie over de vraag hoe gasinfrastructuur een rol kan spelen
in de langetermijnstrategie van de Europese Unie met het oog op
klimaatneutraliteit in 2050, en hoe duurzame gassen zoals waterstof
kunnen bijdragen aan de energietransitie. Uiteindelijk heeft Nederland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 760

2

samen met een grotere groep lidstaten besloten de verklaring niet te
ondertekenen, omdat er uit de definitieve tekst onvoldoende ambitie sprak
richting het klimaatbeleid in het algemeen en de Europese Langetermijnstrategie in het bijzonder. De verklaring is uiteindelijk door overwegend
Oost- en Zuid-Europese lidstaten getekend.
Bijeenkomst met de energieministers van het Oostelijk Partnerschap
Tijdens de bijeenkomst met de energieministers van het Oostelijk
Partnerschap (Armenië, Azerbeidzjan, Wit-Rusland, Georgië, Moldavië en
Oekraïne) is voornamelijk geïntervenieerd door Oost-Europese Lidstaten
en door de landen van het Oostelijk Partnerschap zelf. Interventies
benadrukten de meerwaarde van het aanleggen van interconnectoren
tussen deze landen en de EU (al dan niet door grondgebied van derde
landen). Het belang van de «Zuidelijke Corridor»1 werd herhaaldelijk
genoemd. Het belang van diversificatie van energieleveranciers en
energiebronnen werd door meerdere landen onderstreept. Daarbij werd
ook het realiseren van «reverse-flow» capaciteit van interconnectoren,
waarmee energie ook in de andere richting geleverd kan worden, gezien
als een mogelijkheid om extra flexibiliteit in het systeem te realiseren.
Lunchbijeenkomst over energie-efficiëntie
Gedurende de werklunch is met de aanwezige landen verder gesproken
over energie-efficiëntie. Het voorzitterschap vroeg de aanwezigen om a)
best practices te delen op het gebied van energie-efficiëntie, b) aan te
geven in hoeverre regionale en lokale autoriteiten een rol spelen in het
creëren van bottom-up effecten op het gebied van initiatieven rond
energie-efficiëntie en c) wat de aanwezigen in hun landen als barrières
beschouwen om energie-efficiëntiemaatregelen te implementeren.
Nederland heeft de werking en de totstandkoming van het energieakkoord
uit 2013 toegelicht. Daarbij heeft Nederland aangegeven dat het akkoord
tot stand is gekomen met meer dan 40 verschillende stakeholders om
ruimte te laten voor bottom-up initiatieven. Ten slotte verklaarde
Nederland dat (gebrekkige) informatievoorziening over energieverbruik en
besparingsmogelijkheden en kosten van investeringen in energieefficiëntie barrières kunnen vormen voor het bereiken van maatregelen op
het gebied op energie-efficiëntie.

1

De Zuidelijke Corridor is een initiatief van de Europese Commissie om een gaspijplijn aan te
leggen van Azerbeidzjan, door de Kaukasus en Turkije naar de Europese Unie (Griekenland en
Italië).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-33, nr. 760

3