Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2769
Vragen van de leden Joldersma en Çörüz (beiden CDA) aan de ministers van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Veiligheid en Justitie over
minderjarigen die zich na alcoholgebruik schuldig maken aan misdrijven en
(uitgaans-)geweld (ingezonden 22 maart 2012).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 14 juni
2012).
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van het bericht dat kinderen onder de 16 zich na
alcoholgebruik op grote schaal schuldig maken aan misdrijven en (uitgaans)geweld?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kent u de gebruikte methode om alcoholgerelateerde incidenten in kaart te
brengen, en wat is uw oordeel over de methode?
Antwoord 2
Ik ben geïnformeerd over de gebruikte methode. Via een specifieke zoeksleutel is de Basis Voorziening Handhaving (BVH) bevraagd op incidenten die
onder invloed van alcohol gepleegd worden. Registratie van middelengebruik
acht ik van belang om delictpleging onder invloed goed te kunnen bestrijden.
Dit geldt in het bijzonder voor geweld, omdat alcoholgebruik bij dit delict een
belangrijke risicofactor vormt. Al in 2007 zijn op initiatief van de toenmalige
minister van Justitie drie pilots gehouden, waarbij de politie via haar
basisprocessensysteem alcohol- en drugsgebruik bij geweld registreerde.
Daaruit kwam naar voren dat bij 31% van de geweldsdelicten middelengebruik aan de orde was. De aangehouden verdachten waren relatief vaak jong:
42% was jonger dan 24 jaar (Kamerstukken II 2008/09, 27 565, nr. 83).
Om een completer inzicht te krijgen dan alleen via de politieregistratie, kan
ook gekeken worden naar de gegevens van het Letsel Informatie Systeem
(LIS) dat stichting VeiligheidNL (voorheen Consument en Veiligheid) met
subsidie van VWS onderhoudt. Via het LIS worden slachtoffers geregistreerd
die na een ongeval, geweld of automutilatie zijn behandeld op een Spoedei1

ah-tk-20112012-2769
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Telegraaf, 20 maart 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

sende Hulp (SEH) afdeling van een selectie van ziekenhuizen in Nederland. In
het LIS wordt ook geregistreerd wat de oorzaak en toedracht waren van het
letsel of de vergiftiging (bijvoorbeeld of alcohol of drugs in het spel was).
VeiligheidNL onderzoekt momenteel de mogelijkheden om deze SEHgegevens lokaal in te zetten voor vroegsignalering en preventie en streeft
ernaar eind dit jaar inzicht te hebben in de mogelijkheden.
Vraag 3
Welke mogelijkheden ziet u om bij incidenten en delicten de politie meer
actief te laten registreren op alcoholgebruik?
Antwoord 3
Zoals aangegeven in mijn brief van 25 maart 2011 tref ik voorbereidingen
voor een meer systematische registratie door de politie van alcohol- en
drugsgebruik bij geweld (Kamerstukken II, 2010–2011, 28 684, nr. 311). Zo is
na de drie pilots in 2007 een impactanalyse gemaakt van de personele,
financiële en technische consequenties van de registratie en is in overleg met
de politie een overzicht opgesteld van maatregelen die getroffen moeten
worden om de registratie in te voeren. Deze registratie dient om het
middelengebruik bij de sanctieoplegging te kunnen betrekken, zodat dit als
strafverzwarende factor kan meegewogen worden en ook om meer voorwaardelijke sancties in te zetten, zoals locatieverboden en alcoholverboden en
gedragsinterventies die ingrijpen op dit middelengebruik. Alvorens dit
registratietraject te implementeren dient de politie de bevoegdheid te krijgen
om middelentesten in te zetten. Een wetsvoorstel is in voorbereiding en zal in
juni aan de vaste adviesorganen van het Ministerie van Veiligheid en Justitie
aangeboden worden.
Vraag 4
Gaat u dronkenschap van jongeren onder de 16 jaar harder aanpakken, door
dronken jongeren vaker te beboeten voor openbare dronkenschap en te
komen tot een objectief hanteerbare norm wanneer er bij deze jongeren
sprake is van openbare dronkenschap?
Antwoord 4
In 2011 zijn 3 114 geldboetevonnissen opgelegd voor openbare dronkenschap, waarvan 3 079 met betrekking tot jongeren onder de 16 jaar (98,9%).
In 2010 ging het om 3 103 zaken, waarvan 2 991 gericht op jongeren (96,4%).
Bij de transacties via het OM had 1,2% in 2010 betrekking op jeugd en 8,0%
in 2011. Bij de OM-afdoening betrof het in 2011 jeugdigen in 1,9% van de
gevallen. Uit deze cijfers blijkt dat openbare dronkenschap onder jongeren
vooral met geldboetevonnissen wordt afgedaan. Ik heb geen aanwijzingen
dat politie en justitie terzake tekortschieten en dat jongeren vaker beboet
zouden moeten worden.
Volgens de huidige delictomschrijving van openbare dronkenschap moet
sprake zijn van een «kennelijke staat». De politieagent moet dus op basis van
zijn eigen waarneming constateren dat sprake is van dronkenschap in het
openbaar en deze dronkenschap moet zich uiten in aanstootgevend,
overlastgevend of gevaarlijk gedrag. Als dit criterium vervangen wordt door
een objectief hanteerbare norm, zou openbare dronkenschap in termen van
alcoholpromillages vertaald moeten worden. Dit zou betekenen dat ook
zonder kennelijke staat en zonder aanstootgevend, overlastgevend of
gevaarlijk gedrag sprake kan zijn van dronkenschap, wanneer iemand meer
dan een vooraf vastgesteld alcoholpromillage gedronken heeft. Dit zou
feitelijk neerkomen op een verbod om zich in de openbare ruimte te bevinden
indien men meer dan een bepaalde hoeveelheid alcohol genuttigd heeft, óók
wanneer van kennelijke staat in het geheel geen sprake is. Ik acht dit
onwenselijk. Daarbij zou voor een veroordeling ter zake van openbare
dronkenschap bovendien noodzakelijk zijn om alcoholtesten in te zetten om
dit feit bewijsbaar te maken. Ook dit is onwenselijk, aangezien nu met de
enkele vaststelling van de opsporingsambtenaar kan worden volstaan.
Daarnaast is in het wijzigingsvoorstel van de Drank- en Horecawet dat thans
ter behandeling bij de Eerste Kamer ligt, een bepaling opgenomen, waarmee
het voor jongeren onder de 16 jaar verboden is op voor het publiek toegankelijke plaatsen alcoholhoudende drank aanwezig te hebben of voor consumptie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

gereed te hebben.2 In combinatie met artikel 453 van het Wetboek van
Strafrecht biedt dit voldoende mogelijkheden om dronkenschap onder
jongeren aan te pakken, wanneer dit overlast tot gevolg heeft.
Vraag 5
Hoe wordt tot op heden uitvoering gegeven aan de aanwijzing aan het
Openbaar Ministerie om bij alcoholgerelateerde misdrijven of overtredingen
een zwaardere strafeis te stellen?
Antwoord 5
Voor de sanctieoplegging bij geweldsmisdrijven zullen alcohol- en drugstesten worden ingezet. Een wetsvoorstel is hiervoor in voorbereiding en zal in
juni aan de vaste adviesorganen van het Ministerie van Veiligheid en Justitie
aangeboden worden. Met de invoering van deze middelentesten hangt samen
dat het Openbaar Ministerie de resultaten hiervan betrekt in zijn vorderingsbeleid. De alcohol- en blaastesten ondersteunen dit. Bij geweldsmisdrijven
onder invloed zal een hogere straf worden gevorderd, zodra het wetsvoorstel
in werking is getreden dat de politie de bevoegdheid geeft middelentesten af
te nemen.

2

32 022 Wijziging van de Drank- en Horecawet met het oog op het terugdringen van het
alcoholgebruik onder met name jongeren, de voorkoming van alcoholgerelateerde verstoring van de openbare orde, alsmede ter reductie van de administratieve lasten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3