Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1129
Vragen van het lid Ouwehand (PvdD) aan de Minister voor Buitenlandse
Handel en Ontwikkelingssamenwerking over de toespraak van Greta Thunberg
tijdens de COP24 in Katowice (ingezonden 19 december 2018).
Mededeling van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen
10 januari 2019)
Vraag 1
Erkent u dat u medeverantwoordelijkheid draagt voor het Nederlandse
klimaatbeleid, aangezien het kabinetsbeleid wordt vastgesteld door de
ministerraad?
Vraag 2
Heeft u de toespraak gehoord die de 15-jarige Zweedse klimaatactivist Greta
Thunberg heeft gegeven tijdens de klimaatconferentie in Katowice, Polen?1
Vraag 3
Heeft u gehoord dat ze zei: «Veel mensen zeggen dat Zweden maar een klein
land is, en dat het niet uitmaakt wat we doen. Maar ik heb geleerd dat je
nooit te klein bent om een verschil te maken. En als slechts een paar kinderen
over de hele wereld de krantenkoppen halen, door simpelweg niet naar
school te gaan, stel je dan eens voor wat we met zijn allen zouden kunnen
bereiken, als we maar zouden willen»? Bestrijdt u deze uitspraken van
Thunberg?
Vraag 4
Heeft u gehoord dat ze zei: «Maar om dat te doen, moeten we helder
spreken, ongeacht hoe oncomfortabel dat kan zijn»? Bestrijdt u de stelling
van Thunberg dat eerlijke en heldere communicatie geboden is?
Vraag 5
Heeft u gehoord dat ze zei: «U heeft het alleen maar over groene oneindige
economische groei, omdat u bang bent om impopulair te zijn»? Voelt u zich
aangesproken door Thunberg op dit punt? Zo nee, heeft u inmiddels uw
standpunt over economische groei gewijzigd, en durft u inmiddels te

1

ah-tk-20182019-1129
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://youtu.be/HzeekxtyFOYVragen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

erkennen dat voortdurende economische groei op een (reeds overbelaste)
planeet onmogelijk is?
Vraag 6
Heeft u gehoord dat ze zei: «U praat alleen over stappen vooruit zetten met
dezelfde slechte ideeën die ons in deze situatie hebben doen belanden, terwijl
het enige verstandige zou zijn om aan de noodrem te trekken»? Voelt u zich
aangesproken door Thunberg op dit punt? Zo nee, welke voorstellen mogen
de Kamer en jongeren zoals Thunberg nog voor het einde van 2018 van u
verwachten om radicaal te breken met het beleid van «business as usual» en
de grootste bedreigingen voor het klimaat drastisch aan banden te leggen,
zoals door te stoppen met het destructieve Nederlandse handelsbeleid en de
invoer van palmolie aan banden te leggen?
Vraag 7
Heeft u gehoord dat ze zei: «Jullie zijn niet volwassen genoeg om te zeggen
waar het op staat. Zelfs die last laten jullie over aan ons, kinderen»? Bestrijdt
u deze stelling van Thunberg?
Vraag 8
Heeft u gehoord dat ze zei: «Maar populair zijn interesseert me niet. Wat mij
interesseert, is klimaatrechtvaardigheid en een levende planeet»? Vindt u dat
inspirerend? Zou u een voorbeeld kunnen nemen aan Thunberg, denkt u?
Vraag 9
Heeft u gehoord dat ze zei: «Onze beschaving wordt opgeofferd voor de
mogelijkheid voor een zeer klein aantal mensen om door te gaan met het
verdienen van een enorme hoeveelheid geld. Onze atmosfeer wordt
opgeofferd zodat rijke mensen in landen als de mijne, in luxe kunnen leven.
Het is het lijden van velen, die betalen voor de luxe van enkelen»? Bestrijdt u
deze uitspraak van Thunberg?
Vraag 10
Heeft u gehoord dat ze zei: «In het jaar 2078, zal ik mijn 75ste verjaardag
vieren. Als ik kinderen heb, zullen zij die dag misschien met mij doorbrengen.
Misschien zullen ze mij vragen naar jullie. Misschien zullen ze vragen waarom
jullie niets gedaan hebben, toen er nog tijd was om te handelen»? Welke
antwoord zou Thunberg haar kinderen kunnen geven wat u betreft?
Vraag 11
Heeft u gehoord dat ze zei: «U zegt dat u van uw kinderen houdt, boven al
het andere. Maar u steelt hun toekomst, voor hun ogen»? Bestrijdt u deze
uitspraak van Thunberg?
Vraag 12
Heeft u gehoord dat ze zei: «Totdat u gaat focussen op wat er moet gebeuren,
in plaats van op wat er politiek mogelijk is, is er geen hoop»? Bestrijdt u deze
stelling van Thunberg?
Vraag 13
Heeft u gehoord dat ze zei: «We kunnen een crisis niet oplossen zonder het
als een crisis te behandelen»? Bestrijdt u deze logica van Thunberg?
Vraag 14
Heeft u gehoord dat ze zei: «We moeten de fossiele brandstoffen in de grond
laten, en we moeten focussen op billijkheid»? Bestrijdt u deze uitspraak van
Thunberg?
Vraag 15
Heeft u gehoord dat ze zei: «En als oplossingen binnen het bestaande
systeem niet te vinden zijn, dan moeten we misschien het systeem zelf
veranderen»? Bestrijdt u deze uitspraak van Thunberg?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 16
Heeft u gehoord dat ze zei: «We zijn hier niet gekomen om de wereldleiders
te smeken of ze zich (om ons) willen bekommeren. Jullie hebben ons in het
verleden genegeerd en jullie zullen ons weer negeren»? Wat vindt u ervan
dat jongeren als Thunberg tot de conclusie zijn gekomen dat ze niet kunnen
rekenen op hun politieke leiders?
Vraag 17
Heeft u gehoord dat ze zei: «Jullie zijn door je excuses heen, en we zijn door
onze tijd heen. We zijn hier gekomen om jullie te laten weten dat verandering
eraan komt, of jullie dat nou leuk vinden of niet. De echte macht behoort toe
aan het volk»? Bestrijdt u deze uitspraken van Thunberg?
Vraag 18
Wat gaat u na het horen van de toespraak doen om ervoor te zorgen dat u
kinderen zoals Greta Thunberg weer recht in de ogen kunt kijken?
Vraag 19
Bent bereid om u in de ministerraad sterk te maken voor een Nederlands
klimaatbeleid dat niet meegaat in het scenario dat kinderen hun toekomst
afpakt?
Vraag 20
Bent u bereid op uw eigen ministerie alle maatregelen te nemen die de
noodzaak van het beperken van de klimaatverandering tot 1,5 graad Celsius
vraagt?
Vraag 21
Bent u bijvoorbeeld bereid over te stappen op een (veel) plantaardiger
catering in de bedrijfskantine, bij vergaderlunches en officiële diners, door
plantaardig de norm te maken en dierlijk de uitzondering, zoals diverse
Nederlandse universiteiten en de gemeente Utrecht al doen?
Mededeling
Op 19 december jl. hebben de leden Akerboom, Van Raan, Teunissen,
Ouwehand en Wassenberg (allen Partij voor de Dieren) vragen gesteld aan
alle ministers over de speech van Greta Thunberg tijdens de VN-klimaattop
COP24 in Katowice, Polen. Hierbij bericht ik u, mede namens de MinisterPresident en de ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Medische
Zorg, Defensie, Rechtsbescherming, Justitie en Veiligheid, Financiën,
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Infrastructuur en Waterstaat,
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Basis- en Voortgezet Onderwijs en
Media, Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Buitenlandse Zaken en Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking dat vanwege de voor de beantwoording benodigde interdepartementale afstemming deze vragen niet binnen de gebruikelijke termijn van drie
werken kunnen worden beantwoord.
Ik streef ernaar deze vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3