Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 329

Wijziging van de Aanbestedingswet 2012 in
verband met de implementatie van
aanbestedingsrichtlijnen 2014/23/EU,
2014/24/EU en 2014/25/EU

Nr. 2 2e HERDRUK1

VOORSTEL VAN WET
Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden,
Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het noodzakelijk is om
regels te stellen ter implementatie van Richtlijn 2014/23/EU van het
Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende het
plaatsen van concessieovereenkomsten (PbEU 2014, L 94), Richtlijn
2014/24/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014
betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten en tot intrekking van
Richtlijn 2004/18/EG (PbEU 2014, L 94) en Richtlijn 2014/25/EU van het
Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende het
plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening,
vervoer en postdiensten en houdende intrekking van Richtlijn 2004/17/EG
(PbEU 2014, L 94);
Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State
gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:

ARTIKEL I
De Aanbestedingswet 2012 wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 1.1 wordt als volgt gewijzigd:
a. De begripsbepaling «aanbestedingsstukken» komt te luiden:
aanbestedingsstukken: alle stukken die door de aanbestedende dienst of
het speciale-sectorbedrijf worden opgesteld of vermeld ter omschrijving
of bepaling van onderdelen van de aanbesteding of de procedure;.

1

kst-34329-2-n2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

I.v.m. redactionele correcties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

1

b. De begripsbepaling «aankoopcentrale» komt te luiden:
aankoopcentrale: een aanbestedende dienst die of speciale-sectorbedrijf
dat een gecentraliseerde aankoopactiviteit en eventueel een aanvullende
aankoopactiviteit verricht;.
c. De begripsbepaling «concessieovereenkomst voor diensten» wordt
vervangen door:
concessieopdracht voor diensten: een schriftelijke overeenkomst onder
bezwarende titel die is gesloten tussen een of meer dienstverleners en
een of meer aanbestedende diensten of speciale-sectorbedrijven en die
betrekking heeft op het verlenen van andere diensten dan die welke vallen
onder overheidsopdracht voor werken, en waarvoor de tegenprestatie
bestaat uit hetzij uitsluitend het recht de dienst die het voorwerp van de
overeenkomst vormt, te exploiteren, hetzij uit dit recht en een betaling;.
d. De begripsbepaling «concessieovereenkomst voor openbare werken»
wordt vervangen door:
concessieopdracht voor werken: een schriftelijke overeenkomst onder
bezwarende titel die is gesloten tussen een of meer aannemers en een of
meer aanbestedende diensten of speciale-sectorbedrijven en die
betrekking heeft op:
a. de uitvoering of het ontwerp en de uitvoering van werken die
betrekking hebben op een in bijlage I van richtlijn 2014/23/EU aangewezen
activiteit, of
b. een werk dan wel het verwezenlijken, met welke middelen dan ook,
van een werk dat voldoet aan de eisen van de aanbestedende dienst of
het speciale-sectorbedrijf die een beslissende invloed uitoefenen op het
soort werk of op het ontwerp van het werk,
waarvoor de tegenprestatie bestaat uit hetzij uitsluitend het recht het
werk dat het voorwerp van de opdracht vormt, te exploiteren, hetzij uit dit
recht en een betaling;.
e. De begripsbepaling «dynamisch aankoopsysteem» komt te luiden:
dynamisch aankoopsysteem: een elektronisch proces voor het doen van
gangbare aankopen van werken, leveringen of diensten, waarvan de
kenmerken wegens de algemene beschikbaarheid op de markt voldoen
aan de behoeften van de aanbestedende dienst of het specialesectorbedrijf, dat is beperkt in de tijd en gedurende de gehele looptijd
openstaat voor ondernemers die aan de eisen voor toelating tot het
systeem voldoen;.
f. In de begripsbepaling «elektronische veiling» wordt «elektronische
verwerking» vervangen door: automatische beoordelingsmethoden.
g. De begripsbepaling «gegadigde» komt te luiden:
gegadigde: een ondernemer die heeft verzocht om een uitnodiging, of is
uitgenodigd, om deel te nemen aan een niet-openbare procedure, een
procedure van de concurrentiegerichte dialoog, een mededingingsprocedure met onderhandeling, een procedure van het innovatiepartnerschap, een onderhandelingsprocedure met aankondiging, een onderhandelingsprocedure zonder aankondiging of een procedure voor de gunning
van een concessieopdracht;.
h. In de begripsbepalingen «niet-openbare procedure», «openbare
procedure» en «procedure van de concurrentiegerichte dialoog» wordt na
«alle ondernemers» telkens ingevoegd: naar aanleiding van een aankondiging.
i. De begripsbepaling «Overeenkomst inzake overheidsopdrachten»
vervalt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

2

j. De begripsbepaling «overheidsopdracht voor diensten» komt te
luiden:
overheidsopdracht voor diensten: een schriftelijke overeenkomst onder
bezwarende titel die is gesloten tussen een of meer dienstverleners en
een of meer aanbestedende diensten en die betrekking heeft op het
verlenen van andere diensten dan die welke vallen onder overheidsopdracht voor werken;.
k. In de begripsbepaling «overheidsopdracht voor werken» wordt «in
het kader van in bijlage I van richtlijn nr. 2004/18/EG aangewezen
werkzaamheden» vervangen door «die betrekking hebben op een van de
in bijlage II van richtlijn 2014/24/EU bedoelde activiteiten» en wordt «dat
aan de door de aanbestedende dienst vastgestelde eisen voldoet»
vervangen door: dat voldoet aan de eisen van de aanbestedende dienst
die een beslissende invloed uitoefent op het soort werk of het ontwerp
van het werk.
l. In de begripsbepaling «prijsvraag» wordt «oproep tot mededinging»
vervangen door: aankondiging van de opdracht.
m. In de begripsbepaling «procedure van de concurrentiegerichte
dialoog» wordt na «de aanbestedende dienst» telkens ingevoegd: of het
speciale-sectorbedrijf.
n. De begripsbepalingen «richtlijn nr. 2004/17/EG» en «richtlijn nr.
2004/18/EG» vervallen.
o. De begripsbepaling «speciale-sectoropdracht voor diensten» komt te
luiden:
een schriftelijke overeenkomst onder bezwarende titel die is gesloten
tussen een of meer dienstverleners en een of meer specialesectorbedrijven en die betrekking heeft op het verlenen van andere
diensten dan die welke vallen onder speciale-sectoropdracht voor
werken;.
p. In de begripsbepaling «speciale-sectoropdracht voor werken» wordt
«in het kader van in bijlage XII van richtlijn nr. 2004/17/EG aangewezen
werkzaamheden» vervangen door «die betrekking hebben op een van de
in bijlage I van richtlijn 2014/25/EU bedoelde activiteiten» en wordt «dat
aan de door het speciale-sectorbedrijf vastgestelde eisen voldoet»
vervangen door: dat voldoet aan de eisen van het speciale-sectorbedrijf
dat een beslissende invloed uitoefent op het soort werk of het ontwerp
van het werk.
q. In de alfabetische rangschikking worden de volgende begripsbepalingen ingevoegd:
aanvullende aankoopactiviteit: een activiteit die bestaat uit het verlenen
van ondersteuning aan een aankoopactiviteit, in het bijzonder op de
volgende wijzen:
a. door het beschikbaar stellen van technische infrastructuur die
aanbestedende diensten of speciale-sectorbedrijven in staat stelt
overheidsopdrachten respectievelijk speciale-sectoropdrachten te
plaatsen;
b. door advisering over het verloop of de opzet van
aanbestedingsprocedures;
c. door voorbereiding en beheer van aanbestedingsprocedures namens
en voor rekening van de betrokken aanbestedende dienst of het betrokken
speciale-sectorbedrijf;
centrale aanbestedende dienst: een aanbestedende dienst, genoemd in
bijlage I van richtlijn 2014/24/EU;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

3

concessiehouder: een ondernemer aan wie een concessieopdracht is
gegund;
concessieopdracht: een concessieopdracht voor diensten of een
concessieopdracht voor werken;
conformiteitsbeoordelingsinstantie: een instantie die conformiteitsbeoordelingsactiviteiten verricht en die geaccrediteerd is overeenkomstig
verordening (EG) nr. 765/2008 van het Europees Parlement en de Raad
van 9 juli 2008 tot vaststelling van de eisen inzake accreditatie en
markttoezicht betreffende het verhandelen van producten en tot intrekking
van verordening (EEG) nr. 339/93 (PbEU 2008, L 218);
CPV: de gemeenschappelijke woordenlijst overheidsopdrachten,
vastgesteld bij verordening (EG) nr. 2195/2002 van het Europees
Parlement en de Raad van 5 november 2002 betreffende de gemeenschappelijke woordenlijst overheidsopdrachten (CPV) (PbEG 2002, L 340);
gecentraliseerde aankoopactiviteit: een activiteit die permanent
plaatsvindt op een van de volgende wijzen:
a. de verwerving van leveringen of diensten die bestemd zijn voor
aanbestedende diensten of speciale-sectorbedrijven;
b. het plaatsen van overheidsopdrachten respectievelijk specialesectoropdrachten die bestemd zijn voor aanbestedende diensten of
speciale-sectorbedrijven;
innovatie: de toepassing van een nieuw of aanmerkelijk verbeterd
product, een nieuwe of aanmerkelijk verbeterde dienst of een nieuw of
aanmerkelijk verbeterd proces;
keurmerk: document, certificaat of getuigschrift dat bevestigt dat een
werk, product, dienst, proces of procedure aan bepaalde eisen voldoet;
keurmerkeis: de voorschriften waaraan een product, dienst, proces of
procedure moet voldoen om een keurmerk te verkrijgen;
levenscyclus: alle opeenvolgende of onderling verbonden stadia in het
bestaan van een product of werk of bij het verlenen van een dienst;
mededingingsprocedure met onderhandeling: procedure waarbij alle
ondernemers naar aanleiding van een aankondiging een verzoek mogen
doen tot deelneming, maar uitsluitend de door de aanbestedende dienst
geselecteerde ondernemers een eerste inschrijving mogen indienen en
waarbij door middel van onderhandelingen met een of meer van hen naar
definitieve inschrijvingen wordt toegewerkt;
procedure van het innovatiepartnerschap: procedure waarbij alle
ondernemers een verzoek tot deelneming mogen indienen naar
aanleiding van een aankondiging voor een opdracht die is gericht op de
ontwikkeling en aanschaf van een innovatief product of werk of een
innovatieve dienst welke niet reeds op de markt beschikbaar is en waarbij
door middel van onderhandelingen met een of meer van hen naar
definitieve inschrijvingen wordt toegewerkt;
richtlijn 1977/249/EEG: richtlijn 77/249/EEG van de Raad van 22 maart
1977 tot vergemakkelijking van de daadwerkelijke uitoefening door
advocaten van het vrij verrichten van diensten (PbEG 1977, L 78);
richtlijn 2010/13/EU: richtlijn 2010/13/EU van het Europees Parlement en
de Raad van 10 maart 2010 betreffende de coördinatie van bepaalde
wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake het
aanbieden van audiovisuele mediadiensten (richtlijn audiovisuele
mediadiensten) (PbEU 2013, L 95);
richtlijn 2014/23/EU: richtlijn 2014/23/EU van het Europees Parlement en
de Raad van 25 februari 2014 betreffende het plaatsen van concessieovereenkomsten (PbEU 2014, L 94);
richtlijn 2014/24/EU: richtlijn 2014/24/EU van het Europees Parlement en
de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten en tot intrekking van Richtlijn 2004/18/EG (PbEU 2014, L 94);

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

4

richtlijn 2014/25/EU: richtlijn 2014/25/EU van het Europees Parlement en
de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van opdrachten in
de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten en
houdende intrekking van Richtlijn 2004/17/EG (PbEU 2014, L 94);.
B
Artikel 1.3 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid komt te luiden:
1. Een wijziging van de CPV-codes in de richtlijnen 2014/23/EU,
2014/24/EU en 2014/25/EU gaat voor de toepassing van deze wet gelden
met ingang van de dag waarop het desbetreffende besluit van de
Europese Commissie in werking treedt.
b. Onder vernummering van het tweede tot derde lid wordt een lid
ingevoegd, luidende:
2. Een wijziging van bijlage X van richtlijn 2014/23/EU, de bijlagen I, X
en XIII van richtlijn 2014/24/EU en van de bijlagen II, XIV en XV van
richtlijn 2014/25/EU gaat voor de toepassing van deze wet gelden met
ingang van de dag waarop het desbetreffende besluit van de Europese
Commissie in werking treedt.
c. In het derde lid (nieuw) wordt na «eerste» ingevoegd: en tweede.
C
Artikel 1.7 komt te luiden:
Artikel 1.7
De bepalingen in deze afdeling gelden voor aanbestedende diensten en
speciale-sectorbedrijven bij:
a. het plaatsen van een overheidsopdracht, een speciale-sectoropdracht
of een concessieopdracht of het uitschrijven van een prijsvraag die op
grond van het bepaalde bij of krachtens de hoofdstukken 2.1, 2a.1 en 3.1
onder het toepassingsbereik van onderscheidenlijk deel 2, deel 2a of deel
3 van de wet valt;
b. het plaatsen van een overheidsopdracht, een speciale-sectoropdracht
of een concessieopdracht of het uitschrijven van een prijsvraag met een
duidelijk grensoverschrijdend belang die uitsluitend op grond van het
bepaalde in de artikelen 2.1 tot en met 2.8, de artikelen 2a.1 tot en met
2a.3 of de artikelen 3.8 en 3.9 niet onder het toepassingsbereik van
onderscheidenlijk deel 2, deel 2a of deel 3 van deze wet valt.
D
Artikel 1.9 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het tweede lid wordt «of een speciale-sectoropdracht, tot het
sluiten van een concessieovereenkomst voor openbare werken»
vervangen door: , een speciale-sectoropdracht of een concessieopdracht.
b. In het derde lid, onderdeel a, wordt na «deel 2» ingevoegd: , deel 2a.
c. In het derde lid, onderdeel b, wordt «onderdelen b en c» vervangen
door: «onderdeel b», en wordt na «deel 2» ingevoegd: , deel 2a.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

5

E
In artikel 1.10, eerste lid, wordt «of een speciale-sectoropdracht, een
concessieovereenkomst voor openbare werken of voor diensten»
vervangen door: , een speciale-sectoropdracht of een concessieopdracht.
F
Na artikel 1.10 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 1.10a
1. Een aanbestedende dienst of een speciale-sectorbedrijf ontwerpt
geen overheidsopdracht, speciale-sectoropdracht of concessieopdracht
met het oogmerk om zich te onttrekken aan de toepassing van deel 2, deel
2a of deel 3 van deze wet of om de mededinging op kunstmatige wijze te
beperken.
2. De mededinging is kunstmatig beperkt indien de overheidsopdracht,
speciale-sectoropdracht of concessieopdracht is ontworpen met het doel
bepaalde ondernemers ten onrechte te bevoordelen of te benadelen.
Artikel 1.10b
1. Een aanbestedende dienst of een speciale-sectorbedrijf neemt
passende maatregelen om fraude, bevoordeling, corruptie en belangenconflicten tijdens een aanbestedingsprocedure doeltreffend te
voorkomen, te onderkennen en op te lossen, teneinde vervalsing van de
mededinging te vermijden, de transparantie van de procedure te
waarborgen en gelijke behandeling van alle ondernemers te verzekeren.
2. Onder belangenconflicten als bedoeld in het eerste lid wordt in ieder
geval de situatie verstaan waarin personeelsleden van de aanbestedende
dienst, het speciale-sectorbedrijf of de namens de aanbestedende dienst
of het speciale-sectorbedrijf optredende publiekrechtelijke of privaatrechtelijke instantie die een aanvullende aankoopactiviteit op de markt
aanbiedt, die betrokken zijn bij de uitvoering van de aanbestedingsprocedure of invloed kunnen hebben op het resultaat van deze procedure,
direct of indirect, financiële, economische of andere persoonlijke belangen
hebben die geacht kunnen worden hun onpartijdigheid of onafhankelijkheid bij deze procedure in het gedrang te brengen.
G
In artikel 1.17 wordt «concessieovereenkomst» vervangen door:
concessieopdracht.
H
Na artikel 1.21 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 1.21a
De artikelen 2.81, tweede lid, en 2.81a zijn van overeenkomstige
toepassing.
I
Artikel 1.23 komt te luiden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

6

Artikel 1.23
1. Een aanbestedende dienst of speciale-sectorbedrijf past bij het
plaatsen van een overheidsopdracht, een concessieopdracht voor werken
of speciale-sectoropdracht geen minder gunstige voorwaarden toe op
ondernemers uit andere landen dan de lidstaten van de Europese Unie
dan die welke hij toepast op ondernemers uit die lidstaten.
2. Het eerste lid is uitsluitend van toepassing voor zover de daarin
vervatte verplichting voortvloeit uit de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten (PbEG L 1994, 336) of uit andere internationale overeenkomsten waaraan de Europese Unie is gebonden.
J
In het opschrift van deel 2 wordt «Overheidsopdrachten,» vervangen
door «Overheidsopdrachten en» en vervalt «en concessieovereenkomsten
voor openbare werken».
K
In artikel 2.1 wordt «artikel 7, onderdeel c, van richtlijn nr. 2004/18/EG»
vervangen door: artikel 4, onderdeel a, van richtlijn 2014/24/EU.
L
Artikel 2.2 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «artikel 7, onderdeel a, van richtlijn nr.
2004/18/EG» vervangen door: artikel 4, onderdeel b, van richtlijn
2014/24/EU.
b. In het tweede lid wordt «bijlage V van richtlijn nr. 2004/18/EG»
vervangen door «bijlage III van richtlijn 2014/24/EU» en wordt «artikel 7,
onderdeel b, van richtlijn nr. 2004/18/EG» vervangen door: artikel 4,
onderdeel c, van richtlijn 2014/24/EU.
c. Het derde lid vervalt.
M
In artikel 2.3 wordt «artikel 7, onderdeel b, van richtlijn nr. 2004/18/EG»
vervangen door: artikel 4, onderdeel c, van richtlijn 2014/24/EU.
N
Artikel 2.4 vervalt.
O
Artikel 2.5 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «artikel 67, onderdeel a, van richtlijn nr.
2004/18/EG» vervangen door: artikel 4, onderdeel b, van richtlijn
2014/24/EU.
b. Het tweede lid alsmede de aanduiding «1.» voor het eerste lid
vervallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

7

P
In artikel 2.6 wordt «artikel 67, onderdeel b, van richtlijn nr. 2004/18/EG»
vervangen door: artikel 4, onderdeel c, van richtlijn 2014/24/EU.
Q
Na artikel 2.6 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 2.6a
In afwijking van de artikelen 2.2, 2.3, 2.5 en 2.6 is het bepaalde bij of
krachtens deel 2 van deze wet van toepassing op overheidsopdrachten en
prijsvragen voor sociale en andere specifieke diensten, bedoeld in bijlage
XIV van richtlijn 2014/24/EU, waarvan de geraamde waarde gelijk is aan of
hoger is dan het in artikel 4, onderdeel d, van richtlijn 2014/24/EU
genoemde bedrag, exclusief omzetbelasting.
R
In artikel 2.7, eerste lid, wordt «een wijziging van de bedragen,
genoemd in de artikelen 7, 56 en 67 van richtlijn nr. 2004/18/EG en een
wijziging van bijlage V van die richtlijn gaan» vervangen door: een
wijziging van de bedragen, genoemd in artikel 4 van richtlijn 2014/24/EU
gaat.
S
Artikel 2.8 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid, onderdeel a, wordt «bijlage 1 van richtlijn nr.
2004/18/EG» vervangen door «bijlage II van richtlijn 2014/24/EU» en wordt
«artikel 8, onderdeel a, van richtlijn 2004/18/EG» telkens vervangen door:
artikel 13, onderdeel a, van richtlijn 2014/24/EU.
b. In het eerste lid, onderdeel b, wordt «artikel 8, onderdeel b, van
richtlijn nr. 2004/18/EG» vervangen door: artikel 13, onderdeel b, van
richtlijn 2014/24/EU.
c. In het tweede lid wordt «artikel 8 van richtlijn nr. 2004/18/EG»
vervangen door: artikel 13 van richtlijn 2014/24/EU.
T
Artikel 2.10 komt te luiden:
Artikel 2.10
1. Een aanbestedende dienst vermeldt in de aankondiging van de
overheidsopdracht of inschrijvingen kunnen worden ingediend voor een
of meer percelen.
2. Indien meerdere percelen aan dezelfde inschrijver kunnen worden
gegund, kan een aanbestedende dienst een overheidsopdracht gunnen
voor een combinatie van percelen of voor alle percelen, mits hij in de
aankondiging van de overheidsopdracht:
a. zich daartoe de mogelijkheid heeft voorbehouden, en
b. heeft aangegeven welke percelen of groepen van percelen kunnen
worden gecombineerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

8

3. Onverminderd het eerste lid kan een aanbestedende dienst het aantal
aan één inschrijver te gunnen percelen beperken, mits het maximum
aantal percelen per inschrijver in de aankondiging van de overheidsopdracht is vermeld.
4. In een geval als bedoeld in het derde lid vermeldt een aanbestedende
dienst in de aanbestedingsstukken de objectieve en niet-discriminerende
regels die hij zal toepassen om te bepalen welke percelen zullen worden
gegund indien de toepassing van de gunningscriteria zou leiden tot de
gunning van meer percelen dan het maximum aantal aan dezelfde
inschrijver.
U
Voor artikel 2.11 wordt een opschrift ingevoegd, luidende:
§ 2.1.1.1a Aankoopcentrales en gezamenlijke aanbestedingen
V
Artikel 2.11 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «via een aankoopcentrale een overheidsopdracht plaatsen» vervangen door: leveringen of diensten inkopen van
een aankoopcentrale.
b. Onder vernummering van het tweede tot derde lid wordt een lid
ingevoegd, luidende:
2. Een aanbestedende dienst kan werken, leveringen of diensten
verkrijgen:
a. via een overheidsopdracht die door een aankoopcentrale wordt
gegund,
b. door gebruik te maken van een door een aankoopcentrale geëxploiteerd dynamisch aankoopsysteem of
c. door, met inachtneming van artikel 2.140, eerste lid, gebruik te maken
van een raamovereenkomst die is gesloten door een aankoopcentrale,
mits de aankoopcentrale het bij of krachtens deel 2 van deze wet voor
aanbestedende diensten bepaalde met betrekking tot die overheidsopdracht naleeft.
c. In het derde lid (nieuw) wordt «In het in het eerste lid bedoelde geval»
vervangen door: In de in het eerste en tweede lid bedoelde gevallen.
d. Er worden vier leden toegevoegd, luidende:
4. Onverminderd het derde lid is een aanbestedende dienst verantwoordelijk voor de nakoming van de verplichtingen op grond van deel 2 van
deze wet voor de delen die hij zelf verricht, zoals:
a. het plaatsen van een opdracht in het kader van een dynamisch
aankoopsysteem dat door een aankoopcentrale wordt geëxploiteerd;
b. het doen uitgaan van een aankondiging op grond van een raamovereenkomst die door een aankoopcentrale is gesloten;
c. indien dit met toepassing van artikel 2.143 in de raamovereenkomst is
bepaald, vaststellen welke van de ondernemers die partij zijn bij de
raamovereenkomst, een gegeven taak uitvoert op grond van een door een
aankoopcentrale gesloten raamovereenkomst.
5. Een aanbestedende dienst kan een overheidsopdracht voor diensten
betreffende een gecentraliseerde aankoopactiviteit, met inbegrip van een
aanvullende aankoopactiviteit, aan een aankoopcentrale gunnen zonder
toepassing van de procedures bij of krachtens deel 2 van deze wet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

9

6. Indien een door een aankoopcentrale geëxploiteerd dynamisch
aankoopsysteem door andere aanbestedende diensten mag worden
gebruikt, wordt dit vermeld in de aankondiging voor de instelling van het
dynamisch aankoopsysteem.
7. Voor alle aanbestedingsprocedures van een aankoopcentrale worden
elektronische middelen gebruikt.
W
Na artikel 2.11 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 2.11a
1. Twee of meer aanbestedende diensten kunnen overeenkomen
specifieke aanbestedingsprocedures gezamenlijk uit te voeren.
2. Indien een volledige aanbestedingsprocedure gezamenlijk wordt
uitgevoerd namens en voor rekening van alle betrokken aanbestedende
diensten, zijn zij gezamenlijk verantwoordelijk voor het nakomen van hun
verplichtingen op grond van deel 2 van deze wet.
3. Het tweede lid is van overeenkomstige toepassing indien een
aanbestedende dienst de procedure beheert en optreedt namens zichzelf
en de andere betrokken aanbestedende diensten.
4. Indien een aanbestedingsprocedure niet volledig gezamenlijk wordt
uitgevoerd namens en voor rekening van de betrokken aanbestedende
diensten, zijn zij uitsluitend gezamenlijk verantwoordelijk voor de
gezamenlijk uitgevoerde delen.
5. In het geval, bedoeld in het vierde lid, is elke aanbestedende dienst
als enige verantwoordelijk voor het nakomen van zijn verplichtingen bij of
krachtens deel 2 van deze wet met betrekking tot de delen die hij in eigen
naam en voor eigen rekening uitvoert.
Artikel 2.11b
1. Aanbestedende diensten in verschillende lidstaten van de Europese
Unie kunnen gezamenlijk een overheidsopdracht plaatsen, een dynamisch
aankoopsysteem exploiteren of, met inachtneming van artikel 2.140,
eerste lid, een opdracht plaatsen in het kader van de raamovereenkomst
of het dynamisch aankoopsysteem.
2. In een geval als bedoeld in het eerste lid, sluiten de deelnemende
aanbestedende diensten een overeenkomst die het volgende bepaalt:
a. de verdeling van verantwoordelijkheden van de partijen en de
relevante toepasselijke nationale bepalingen en
b. de interne organisatie van de aanbestedingsprocedure, met inbegrip
van het beheer van de procedure, de verdeling van de aan te besteden
werken, leveringen of diensten en de sluiting van overeenkomsten,
tenzij deze elementen reeds zijn geregeld door een tussen de betrokken
lidstaten van de Europese Unie gesloten internationale overeenkomst.
3. De verdeling van verantwoordelijkheden en de toepasselijke
nationale bepalingen, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, worden in
de aanbestedingsstukken vermeld.
4. In een geval als bedoeld in het eerste lid voldoet een deelnemende
aanbestedende dienst aan zijn verplichtingen bij of krachtens deel 2 van
deze wet indien hij werken, leveringen of diensten verwerft van een
aanbestedende dienst in een andere lidstaat van de Europese Unie die
voor de aanbestedingsprocedure verantwoordelijk is.
5. Nationale bepalingen van de lidstaat van de Europese Unie waar een
aankoopcentrale is gevestigd, zijn van toepassing op het door die
aankoopcentrale:
a. verschaffen van een gecentraliseerde aankoopactiviteit;
b. plaatsen van een overheidsopdracht in het kader van een dynamisch

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

10

aankoopsysteem;
c. doen uitgaan van een nieuwe aankondiging in het kader van een
raamovereenkomst;
d. bepalen welke van de ondernemers die partij zijn bij een raamovereenkomst, een bepaalde taak uitvoeren.
6. Indien aanbestedende diensten uit verschillende lidstaten van de
Europese Unie een gezamenlijke entiteit hebben opgericht, met inbegrip
van een entiteit opgericht krachtens het recht van de Europese Unie,
komen de deelnemende aanbestedende diensten bij besluit van het
bevoegde orgaan van de gezamenlijke organisatie overeen welke
nationale aanbestedingsregels van toepassing zijn:
a. de nationale bepalingen van de lidstaat waar de gezamenlijke entiteit
zijn statutaire zetel heeft, of
b. de nationale bepalingen van de lidstaat waar de gezamenlijke entiteit
zijn activiteiten uitoefent.
7. Een overeenkomst als bedoeld in het zesde lid kan:
a. voor onbepaalde tijd gelden indien de oprichtingsakte van de
gezamenlijke entiteit daarin voorziet, of
b. beperkt zijn tot een bepaalde termijn, soorten opdrachten of tot een
of meer individuele plaatsingen van opdrachten.
8. Aanbestedende diensten maken geen gebruik van een mogelijkheid
als bedoeld in dit artikel met het oogmerk om zich te onttrekken aan voor
hen dwingende publiekrechtelijke bepalingen overeenkomstig het recht
van de Europese Unie.
X
Het opschrift van paragraaf 2.1.1.2 komt te luiden:
§ 2.1.1.2 Afbakening samengestelde opdrachten
Y
Artikel 2.12 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het tweede lid komt te luiden:
2. In afwijking van de artikelen 2.1 tot en met 2.6a is het bepaalde bij of
krachtens deel 2 van deze wet niet van toepassing op opdrachten van een
aanbestedende dienst die op grond van de artikelen 3.21, 3.23, 3.29 of 3.30
zijn uitgezonderd van de toepasselijkheid van deel 3.
b. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
3. In afwijking van de artikelen 2.1 tot en met 2.6a is het bepaalde bij of
krachtens deel 2 van deze wet niet van toepassing op overheidsopdrachten, gegund door een aanbestedende dienst die postdiensten
verleent waarop deel 3 van toepassing is, voor de uitvoering van:
a. diensten met een toegevoegde waarde die verband houden met en
volledig worden geleverd via elektronische middelen;
b. financiële diensten, waaronder postwissels en giro-overschrijvingen,
die vallen onder de CPV-codes, genoemd in artikel 7, onderdeel b, van
richtlijn 2014/24/EU en die de uitgifte, de aankoop, de verkoop of de
overdracht van effecten of andere financiële instrumenten als bedoeld in
artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht of operaties die in het
kader van de Europese faciliteit voor financiële stabiliteit en het Europees
stabiliteitsmechanisme worden uitgevoerd, betreffen;
c. filateliediensten;
d. logistieke diensten, waarbij fysieke levering of opslag gecombineerd
wordt met niet-postale diensten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

11

Z
Na artikel 2.12 worden drie artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 2.12a
1. Een aanbestedende dienst plaatst een overheidsopdracht die
betrekking heeft op een combinatie van werken, leveringen of diensten
waarop deel 2 van deze wet van toepassing is, overeenkomstig de
bepalingen die gelden voor het hoofdvoorwerp van de desbetreffende
overheidsopdracht.
2. In het geval van een gemengde overheidsopdracht als bedoeld in het
eerste lid, die ten dele betrekking heeft op diensten als bedoeld in
paragraaf 2.2.1.8 en ten dele op andere diensten, of een gemengde
overheidsopdracht als bedoeld in het eerste lid, die ten dele betrekking
heeft op diensten en ten dele op leveringen, wordt het hoofdvoorwerp
bepaald door de hoogst geraamde waarde van de respectieve diensten of
leveringen.
Artikel 2.12b
1. Dit artikel is van toepassing op opdrachten die zowel onderdelen
omvatten waarop deel 2 van deze wet van toepassing is als onderdelen
waarop dat deel niet van toepassing is.
2. Indien een opdracht als bedoeld in het eerste lid objectief gezien niet
deelbaar is in verschillende onderdelen, gelden de bepalingen die van
toepassing zijn op het hoofdvoorwerp van de desbetreffende opdracht.
3. Indien een opdracht als bedoeld in het eerste lid objectief gezien
deelbaar is in verschillende onderdelen, kan de aanbestedende dienst
voor de afzonderlijke onderdelen van die opdracht afzonderlijke
opdrachten plaatsen, of één algemene opdracht plaatsen.
4. De aanbestedende dienst die voor de afzonderlijke onderdelen
afzonderlijke opdrachten plaatst, past voor elk van die afzonderlijke
opdrachten de bepalingen toe, welke op grond van de kenmerken van het
betrokken afzonderlijke onderdeel daarop dienen te worden toegepast.
5. Indien de aanbestedende dienst één algemene opdracht plaatst, is
deel 2 van deze wet van toepassing op die opdracht ongeacht de waarde
van de onderdelen waarop bij afzonderlijke plaatsing andere bepalingen
van toepassing zouden zijn, en ongeacht de bepalingen die bij afzonderlijke plaatsing voor die onderdelen hadden gegolden.
6. Indien de algemene opdracht onderdelen bevat van overheidsopdrachten voor leveringen, werken en diensten en van concessieopdrachten, wordt de opdracht geplaatst overeenkomstig deel 2 van deze
wet, mits de geraamde waarde van het deel van de opdracht dat een
onder deel 2 vallende overheidsopdracht vormt, berekend overeenkomstig afdeling 2.1.2, ten minste gelijk is aan het in artikel 2.1 bedoelde
bedrag.
7. In het geval van een algemene opdracht die zowel onderdelen omvat
waarop deel 2 van deze wet van toepassing is, als activiteiten waarop deel
3 van deze wet van toepassing is, worden de toepasselijke regels, in
afwijking van het vijfde lid, vastgesteld overeenkomstig de artikelen 3.10d
en 3.10e.
8. Het eerste lid is niet van toepassing als op een onderdeel van een
opdracht als bedoeld in dat lid de Aanbestedingswet op defensie- en
veiligheidsgebied of artikel 346 van het Verdrag betreffende de werking
van de Europese Unie van toepassing is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

12

Artikel 2.12c
1. Dit artikel is van toepassing op opdrachten die onderdelen omvatten
waarop deel 2 van deze wet van toepassing is en onderdelen waarop
artikel 346 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
of de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied van toepassing
is.
2. Indien een opdracht als bedoeld in het eerste lid objectief gezien niet
deelbaar is, kan de opdracht:
a. zonder toepassing van deze wet worden geplaatst indien zij onderdelen bevat waarop artikel 346 van het Verdrag betreffende de werking
van de Europese Unie van toepassing is of,
b. indien onderdeel a niet van toepassing is, overeenkomstig de
bepalingen van de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied
worden geplaatst.
3. Indien een opdracht als bedoeld in het eerste lid objectief gezien
deelbaar is, kan de aanbestedende dienst voor de afzonderlijke onderdelen afzonderlijke opdrachten plaatsen, of één algemene opdracht
plaatsen.
4. De aanbestedende dienst die voor de afzonderlijke onderdelen
afzonderlijke opdrachten plaatst, past voor elk van die afzonderlijke
opdrachten de bepalingen toe, welke op grond van de kenmerken van het
betrokken afzonderlijke onderdeel daarop dienen te worden toegepast.
5. Indien de aanbestedende dienst één algemene opdracht plaatst,
worden de toepasselijke bepalingen vastgesteld op grond van de
volgende criteria:
a. indien een bepaald onderdeel van de opdracht onder artikel 346 van
het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie valt, kan de
opdracht zonder toepassing van deze wet worden geplaatst, mits de
plaatsing van één opdracht op objectieve gronden gerechtvaardigd is;
b. indien een bepaald onderdeel van de opdracht onder de bepalingen
van de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied valt, kan de
opdracht overeenkomstig die wet worden geplaatst, mits de plaatsing van
één algemene opdracht op objectieve gronden gerechtvaardigd is.
6. Het vijfde lid, onderdeel a, is van toepassing op opdrachten waarop
zowel onderdeel a als onderdeel b van dat lid van toepassing zijn.
7. De aanbestedende dienst plaatst een opdracht als bedoeld in het
eerste lid evenwel niet met het oogmerk om zich te onttrekken aan de
toepassing van deel 2 van deze wet of de Aanbestedingswet op defensieen veiligheidsgebied.
AA
In artikel 2.13 vervalt «, concessieovereenkomst voor openbare werken»
en wordt «het voorgenomen dynamisch aankoopsysteem» vervangen
door: het voorgenomen dynamisch aankoopsysteem of innovatiepartnerschap.
AB
In artikel 2.14, eerste lid, vervalt «, concessieovereenkomst voor
openbare werken» en wordt «het voorgenomen dynamisch aankoopsysteem» vervangen door: het voorgenomen dynamisch aankoopsysteem
of innovatiepartnerschap.
AC
Artikel 2.15 wordt als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

13

a. In het eerste lid wordt «indien een aankondiging niet is vereist»
vervangen door: indien niet in een aankondiging is voorzien.
b. In het tweede lid wordt na «opties en verlengingen van het contract»
ingevoegd: zoals uitdrukkelijk vermeld in de aanbestedingsstukken.
AD
Na artikel 2.15 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 2.15a
1. Indien een aanbestedende dienst uit afzonderlijke operationele
eenheden bestaat, wordt bij de bepaling van de geraamde waarde van de
overheidsopdracht de totale geraamde waarde van deze eenheden
betrokken.
2. Indien een afzonderlijke operationele eenheid zelfstandig verantwoordelijk is voor zijn aanbestedingen of bepaalde categorieën van aanbestedingen kan, in afwijking van het eerste lid, de waarde van een overheidsopdracht worden bepaald op het niveau van de desbetreffende
operationele eenheid.
AE
Artikel 2.18 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid vervalt «gelijktijdig».
b. In het tweede lid wordt «het in de artikelen 2.1, 2.2 of 2.3 bedoelde
bedrag» vervangen door: het in de artikelen 2.1, 2.2, 2.3 of 2.6a bedoelde
bedrag.
AF
In artikel 2.19, eerste lid, vervalt «gelijktijdig».
AG
In het opschrift van § 2.1.2.3 vervalt «concessieovereenkomsten voor
openbare werken,» en wordt «dynamisch aankoopsystemen» vervangen
door: dynamische aankoopsystemen, innovatiepartnerschappen.
AH
Artikel 2.22 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid vervalt «een voorgenomen concessieovereenkomst
voor openbare werken,» en wordt na «dynamisch aankoopsysteem,»
ingevoegd: een innovatiepartnerschap.
b. In het tweede lid wordt, onder lettering van de onderdelen b en c in c
en d, een onderdeel ingevoegd, luidende:
b. gaat de aanbestedende dienst bij de berekening van de waarde van
een innovatiepartnerschap uit van de geraamde waarde van de
onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten die zullen plaatsvinden in alle
stadia van het voorgenomen partnerschap, alsmede van de leveringen,
diensten of werken die aan het einde van het voorgenomen partnerschap
zullen worden ontwikkeld en verworven;.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

14

c. In het tweede lid, onderdeel d (nieuw), wordt «indien de aanbestedende dienst in de voorschriften van de prijsvraag niet uitsluit dat
gunning van de overheidsopdracht geschiedt volgens de onderhandelingsprocedure zonder aankondiging» vervangen door: indien de
aanbestedende dienst voornemens is een vervolgopdracht voor diensten
te gunnen met toepassing van artikel 2.34.
AI
In het opschrift van afdeling 2.1.3 vervalt «, concessieovereenkomsten
voor openbare werken».
AJ
Artikel 2.23 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid, aanhef, wordt «de artikelen 2.1 tot en met 2.6»
vervangen door «de artikelen 2.1 tot en met 2.6a» en vervalt », concessieovereenkomsten voor openbare werken».
b. In het eerste lid, onderdeel a, wordt «defensie» vervangen door:
defensie en veiligheid.
c. In het eerste lid, onderdeel e, wordt na «zulks vereist» ingevoegd: en
deze niet met minder ingrijpende maatregelen kan worden gewaarborgd.
d. In het eerste lid, onderdeel f, wordt «openbare telecommunicatienetten» vervangen door «openbare elektronische communicatienetwerken
als bedoeld in artikel 1.1, onderdeel h, van de Telecommunicatiewet» en
wordt «telecommunicatiediensten» vervangen door: elektronische
communicatiediensten als bedoeld in artikel 1.1, onderdeel f, van de
Telecommunicatiewet.
e. In het eerste lid, onderdeel g, wordt «waarvoor andere procedurevoorschriften gelden» vervangen door «waaraan defensie- of veiligheidsaspecten verbonden zijn, waarvoor andere, internationale procedurevoorschriften gelden», wordt «een internationale overeenkomst, gesloten
tussen» vervangen door «een internationale overeenkomst of afspraak
tussen» en wordt «derde landen, overeenkomstig» vervangen door: derde
landen of deelgebieden daarvan, overeenkomstig het Verdrag betreffende
de Europese Unie en.
f. In het eerste lid, onderdeel h, wordt «waarvoor andere procedurevoorschriften gelden» vervangen door «waaraan defensie- of veiligheidsaspecten verbonden zijn, waarvoor andere, internationale procedurevoorschriften gelden» en wordt na «internationale overeenkomst» ingevoegd:
of regeling.
g. Onder vervanging van de punt aan het slot van het eerste lid,
onderdeel i, door een puntkomma, worden twee onderdelen toegevoegd,
luidende:
j. waarvoor andere procedurevoorschriften van een internationale
organisatie of internationale financiële instelling gelden en die volledig
door deze organisatie of instelling worden gefinancierd;
k. waarvoor andere procedurevoorschriften gelden en die worden
geplaatst op grond van een juridisch instrument dat internationaalrechtelijke verplichtingen schept, overeenkomstig het Verdrag betreffende de
Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie, betreffende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

15

1°. leveringen of werken die bestemd zijn voor gemeenschappelijke
verwezenlijking of exploitatie van een werk door de ondertekenende
staten;
2°. diensten die bestemd zijn voor de gemeenschappelijke verwezenlijking of exploitatie van een project door de ondertekenende staten.
h. In het derde lid wordt na «internationale overeenkomst» ingevoegd
«of afspraak» en wordt na «onderdeel g,» ingevoegd: en een juridisch
instrument als bedoeld in het eerste lid, onderdeel k,.
i. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
4. Indien een overheidsopdracht of prijsvraag voor het grootste deel
door een internationale organisatie of een internationale financiële
instelling wordt gefinancierd, komen de partijen overeen welke procedure
wordt toegepast.
AK
Artikel 2.24 wordt als volgt gewijzigd:
a. In de aanhef wordt «de artikelen 2.1 tot en met 2.6» vervangen door:
de artikelen 2.1 tot en met 2.6a.
b. In onderdeel b vervalt «, met uitzondering van de overeenkomsten
betreffende financiële diensten die voorafgaand aan, gelijktijdig met of als
vervolg op het koop- of huurcontract worden gesloten».
c. In onderdeel c wordt «programmamateriaal bestemd voor uitzendingen door omroeporganisaties en overeenkomsten betreffende
zendtijd» vervangen door: programma’s als bedoeld in artikel 1, eerste lid,
onder b, van richtlijn 2010/13/EU en radiomateriaal bestemd voor
audiovisuele mediadiensten als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder a,
van richtlijn 2010/13/EU of voor radio-omroepdiensten, die worden
gegund door aanbieders van audiovisuele mediadiensten als bedoeld in
artikel 1, eerste lid, onder d, van richtlijn 2010/13/EU of radioomroepdiensten, of overheidsopdrachten betreffende zendtijd of
betreffende de levering van programma’s die worden gegund aan
aanbieders van audiovisuele mediadiensten of radio-omroepdiensten.
d. In onderdeel e wordt «financiële instrumenten» vervangen door
«financiële instrumenten als bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het
financieel toezicht» en wordt na «door de centrale banken verleende
diensten» ingevoegd: en activiteiten die zijn uitgevoerd in het kader van
de Europese faciliteit voor financiële stabiliteit en het Europees stabiliteitsmechanisme.
e. In onderdeel g wordt «die opdrachten» vervangen door: opdrachten
die vallen onder de CPV-codes, genoemd in artikel 14, aanhef, van richtlijn
2014/24/EU en.
f. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel g door een
puntkomma, worden vier onderdelen toegevoegd, luidende:
h. op juridisch gebied betreffende:
1°. de vertegenwoordiging in rechte van een cliënt in een arbitrage- of
bemiddelingsprocedure in een lidstaat van de Europese Unie, in een
derde land of voor een internationale arbitrage- of bemiddelingsinstantie,
in een procedure voor een rechter of overheidsinstantie van een lidstaat
van de Europese Unie of een derde land of voor een internationale rechter
of instantie door een persoon die gerechtigd is deze werkzaamheden uit te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

16

oefenen onder de benaming advocaat of een daarmee overeenkomstige
benaming in een lidstaat van de Europese Unie, in een andere staat die
partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische
Ruimte of in Zwitserland;
2°. advies dat wordt gegeven ter voorbereiding van de procedures,
bedoeld in onderdeel 1°, of indien er concrete aanwijzingen zijn en er een
grote kans bestaat dat over de kwestie waarop het advies betrekking
heeft, een dergelijke procedure zal worden gevoerd, mits het advies is
gegeven door een persoon die gerechtigd is deze werkzaamheden uit te
oefenen onder de benaming advocaat of een daarmee overeenkomstige
benaming in een lidstaat van de Europese Unie, in een andere staat die
partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische
Ruimte of in Zwitserland;
3°. het waarmerken en voor echt verklaren van documenten door een
notaris;
4°. juridische dienstverlening door trustees of aangewezen voogden, of
andere juridische dienstverlening waarbij de aanbieders door een
rechterlijke instantie van de betrokken lidstaat van de Europese Unie, of
van rechtswege, zijn aangewezen om specifieke taken te verrichten onder
toezicht van die rechterlijke instanties;
5°. andere juridische diensten die in de betrokken lidstaat van de
Europese Unie al dan niet incidenteel verband houden met de uitoefening
van openbaar gezag;
i. betreffende leningen, al dan niet in samenhang met de uitgifte, de
aankoop, de verkoop of de overdracht van effecten of andere financiële
instrumenten;
j. betreffende civiele verdediging, civiele bescherming en risicopreventie die worden verleend door non-profitorganisaties en -verenigingen
en die vallen onder de CPV-codes, genoemd in artikel 10, onderdeel h, van
richtlijn 2014/24/EU met uitzondering van ziekenvervoer per ambulance;
k. betreffende politieke campagnes die vallen onder de CPV-codes,
genoemd in artikel 10, onderdeel j, van richtlijn 2014/24/EU, indien gegund
door een politieke partij in het kader van een verkiezingscampagne.
AL
Na artikel 2.24 worden drie artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 2.24a
1. In afwijking van de artikelen 2.1 tot en met 2.6a is het bepaalde bij of
krachtens deel 2 van deze wet niet van toepassing op overheidsopdrachten die door een aanbestedende dienst aan een andere rechtspersoon worden gegund, indien:
a. de aanbestedende dienst op die rechtspersoon toezicht uitoefent
zoals op zijn eigen diensten of indien een andere rechtspersoon dan de
aanbestedende dienst op die rechtspersoon toezicht uitoefent, waarbij de
aanbestedende dienst toezicht houdt op de andere rechtspersoon zoals op
zijn eigen diensten,
b. meer dan 80% van de activiteiten van de gecontroleerde rechtspersoon wordt uitgeoefend in de vorm van taken die hem zijn toegewezen
door de controlerende aanbestedende dienst of door andere, door
diezelfde aanbestedende dienst gecontroleerde rechtspersonen, en
c. er geen directe participatie van privékapitaal is in de gecontroleerde
rechtspersoon, met uitzondering van vormen van participatie van
privékapitaal die geen controle of blokkerende macht inhouden, die
vereist zijn krachtens nationale regelgeving welke verenigbaar is met het
Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie en door middel waarvan geen beslissende
invloed kan worden uitgeoefend op de gecontroleerde rechtspersoon.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

17

2. In afwijking van de artikelen 2.1 tot en met 2.6a is het bepaalde bij of
krachtens deel 2 van deze wet niet van toepassing indien een gecontroleerde rechtspersoon als bedoeld in het eerste lid die tevens een
aanbestedende dienst is, een overheidsopdracht gunt aan de aanbestedende dienst die hem controleert of aan een andere rechtspersoon die
door dezelfde aanbestedende dienst wordt gecontroleerd, mits er geen
directe participatie van privékapitaal is in de rechtspersoon aan wie de
overheidsopdracht wordt gegund, met uitzondering van vormen van
participatie van privékapitaal die geen controle of blokkerende macht
inhouden, die vereist zijn krachtens nationale regelgeving welke
verenigbaar is met het Verdrag betreffende de Europese Unie en het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en door middel
waarvan geen beslissende invloed kan worden uitgeoefend op de
gecontroleerde rechtspersoon.
3. Een aanbestedende dienst oefent op een rechtspersoon toezicht uit
zoals op zijn eigen diensten als bedoeld in het eerste lid, onderdeel a,
indien hij zowel op strategische doelstellingen als op belangrijke
beslissingen van de gecontroleerde rechtspersoon een beslissende
invloed uitoefent.
4. Het percentage, genoemd in het eerste lid, onderdeel b, wordt
bepaald op basis van de gemiddelde totale omzet of een geschikte
alternatieve op activiteit gebaseerde maatstaf, zoals de kosten die door de
betrokken rechtspersoon of de aanbestedende dienst zijn gemaakt met
betrekking tot diensten, leveringen en werken, over de laatste drie jaren
voorafgaand aan de gunning van de overheidsopdracht.
5. Indien de gemiddelde totale omzet of een geschikte alternatieve op
activiteit gebaseerde maatstaf als bedoeld in het vierde lid, over de laatste
drie jaren niet beschikbaar of niet langer relevant is in verband met de
datum van oprichting of aanvang van de bedrijfsactiviteiten van die
rechtspersoon of aanbestedende dienst of in verband met een reorganisatie van zijn activiteiten, kan door middel van bedrijfsprognoses worden
aangetoond dat de berekening van de activiteit aannemelijk is.
Artikel 2.24b
1. In afwijking van de artikelen 2.1 tot en met 2.6a is het bepaalde bij of
krachtens deel 2 van deze wet niet van toepassing op overheidsopdrachten die door een aanbestedende dienst aan een andere rechtspersoon worden gegund, indien:
a. de aanbestedende dienst samen met andere aanbestedende diensten
op die rechtspersoon toezicht uitoefent zoals op hun eigen diensten,
b. meer dan 80% van de activiteiten van de gecontroleerde rechtspersoon de uitvoering van taken behelst die hem zijn toegewezen door de
controlerende aanbestedende diensten of door andere, door diezelfde
aanbestedende diensten gecontroleerde rechtspersonen, en
c. er geen directe participatie van privékapitaal is in de gecontroleerde
rechtspersoon, met uitzondering van vormen van participatie van
privékapitaal die geen controle of blokkerende macht inhouden, die
vereist zijn krachtens nationale regelgeving welke verenigbaar is met het
Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie en door middel waarvan geen beslissende
invloed kan worden uitgeoefend op de gecontroleerde rechtspersoon.
2. Aanbestedende diensten worden geacht op een rechtspersoon
gezamenlijk toezicht uit te oefenen als bedoeld in het eerste lid, onderdeel
a, indien:
a. de besluitvormingsorganen van de gecontroleerde rechtspersoon zijn
samengesteld uit vertegenwoordigers van alle deelnemende aanbestedende diensten, waarbij individuele vertegenwoordigers verscheidene of
alle deelnemende aanbestedende diensten kunnen vertegenwoordigen,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

18

b. deze aanbestedende diensten in staat zijn gezamenlijk beslissende
invloed uit te oefenen op de strategische doelstellingen en belangrijke
beslissingen van de gecontroleerde rechtspersoon, en
c. de gecontroleerde rechtspersoon geen belangen nastreeft die in strijd
zijn met de belangen van de controlerende aanbestedende diensten.
3. Op het percentage, genoemd in het eerste lid, onderdeel b, is artikel
2.24a, vierde en vijfde lid, van overeenkomstige toepassing.
Artikel 2.24c
1. In afwijking van de artikelen 2.1 tot en met 2.6a is het bepaalde bij of
krachtens deel 2 van deze wet niet van toepassing op overheidsopdrachten die uitsluitend tussen twee of meer aanbestedende diensten
worden gegund, indien:
a. de overheidsopdracht voorziet in of uitvoering geeft aan samenwerking tussen de deelnemende aanbestedende diensten om te bewerkstelligen dat de openbare diensten die zij moeten uitvoeren, worden
verleend met het oog op de verwezenlijking van hun gemeenschappelijke
doelstellingen,
b. de invulling van die samenwerking uitsluitend berust op overwegingen in verband met het openbaar belang, en
c. de deelnemende aanbestedende diensten op de open markt niet meer
dan 20% van de onder die samenwerking vallende activiteiten voor hun
rekening nemen.
2. Op het percentage, genoemd in het eerste lid, onderdeel c, is artikel
2.24a, vierde en vijfde lid, van overeenkomstige toepassing.
AM
Het opschrift van afdeling 2.2.1 komt te luiden:
AFDELING 2.2.1 ALGEMENE PROCEDURES
AN
Voor artikel 2.25 wordt een opschrift ingevoegd, luidende:
§ 2.2.1.1 Algemeen
AO
In artikel 2.25 wordt «de openbare procedure of de niet-openbare
procedure» vervangen door: één van de procedures in deze afdeling, al
dan niet na marktconsultatie.
AP
Na artikel 2.25 wordt een opschrift ingevoegd, luidende:
§ 2.2.1.2 Openbare procedure
AQ
Na artikel 2.26 wordt een opschrift ingevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

19

§ 2.2.1.3 Niet-openbare procedure
AR
Het na artikel 2.27 opgenomen opschrift «Afdeling 2.2.2 Uitzonderingen
op de toepassing van de openbare en niet-openbare procedure» vervalt.
AS
In het opschrift van § 2.2.2.1 wordt «§ 2.2.2.1» vervangen door: § 2.2.1.4.
AT
Artikel 2.28 komt te luiden:
Artikel 2.28
1. De aanbestedende dienst kan in de volgende gevallen de procedure
van de concurrentiegerichte dialoog toepassen:
a. met betrekking tot werken, leveringen of diensten die aan een of
meer van de volgende criteria voldoen:
1°. er kan niet worden voorzien in de behoeften van de aanbestedende
dienst zonder aanpassing van gemakkelijk beschikbare oplossingen;
2°. het betreft onder meer ontwerp of innovatieve oplossingen;
3°. de overheidsopdracht kan wegens specifieke omstandigheden die
verband houden met de aard, de complexiteit of de juridische en
financiële voorwaarden of wegens de daaraan verbonden risico’s, niet
worden gegund zonder voorafgaande onderhandelingen;
4°. de technische specificaties kunnen door de aanbestedende dienst
niet nauwkeurig genoeg worden vastgesteld op basis van een norm,
Europese technische beoordelingen, een gemeenschappelijke technische
specificatie of een technisch referentiekader in de zin van de punten 2 tot
en met 5 van bijlage VII van richtlijn 2014/24/EU;
b. met betrekking tot werken, leveringen of diensten waarvoor in het
kader van een openbare of niet-openbare procedure uitsluitend onregelmatige of onaanvaardbare inschrijvingen zijn ingediend.
2. In gevallen als bedoeld in het eerste lid, onderdeel b, hoeft de
aanbestedende dienst geen aankondiging van de overheidsopdracht
bekend te maken, indien de aanbestedende dienst tot de procedure
uitsluitend alle inschrijvers toelaat die:
a. niet met toepassing van artikel 2.86 of artikel 2.87 zijn uitgesloten en
aan de gestelde geschiktheidseisen voldoen en die
b. gedurende de voorafgaande openbare of niet-openbare procedure
een inschrijving hebben ingediend die aan de formele eisen van die
aanbestedingsprocedure voldeed,
mits de oorspronkelijke voorwaarden voor de overheidsopdracht niet
wezenlijk worden gewijzigd.
3. Onregelmatige inschrijvingen als bedoeld in het eerste lid, onderdeel
b, zijn in ieder geval inschrijvingen:
a. die niet voldoen aan de vereisten in de aanbestedingsstukken,
b. die te laat zijn binnengekomen,
c. waarbij aantoonbaar sprake is van ongeoorloofde afspraken of
corruptie, of
d. die door de aanbestedende dienst als abnormaal laag zijn beoordeeld.
4. Onaanvaardbare inschrijvingen als bedoeld in het eerste lid,
onderdeel b, zijn in ieder geval inschrijvingen:
a. van inschrijvers die niet aan de gestelde geschiktheidseisen voldoen
of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

20

b. waarvan de prijs het door de aanbestedende dienst begrote bedrag,
vastgesteld en gedocumenteerd vóór de aanvang van de aanbestedingsprocedure, overschrijdt.
AU
In artikel 2.29, onderdeel i, wordt «de economische meest voordelige
inschrijving» vervangen door: de economisch meest voordelige
inschrijving op basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding.
AV
§ 2.2.2.2 Onderhandelingsprocedure met aankondiging wordt
vervangen door:
§ 2.2.1.5 Mededingingsprocedure met onderhandeling
Artikel 2.30
1. De aanbestedende dienst kan in de in artikel 2.28, eerste lid, onderdelen a en b, bedoelde gevallen de mededingingsprocedure met
onderhandeling toepassen.
2. Indien de mededingingsprocedure met onderhandeling wordt
toegepast in een geval als bedoeld in artikel 2.28, eerste lid, onderdeel b,
is het tweede, derde en vierde lid van dat artikel van toepassing.
Artikel 2.31
De aanbestedende dienst die de mededingingsprocedure met onderhandeling toepast doorloopt de volgende stappen. De aanbestedende
dienst:
a. maakt een aankondiging van de overheidsopdracht bekend;
b. toetst of een gegadigde valt onder een door de aanbestedende dienst
gestelde uitsluitingsgrond;
c. toetst of een niet-uitgesloten gegadigde voldoet aan de door de
aanbestedende dienst gestelde geschiktheidseisen;
d. beoordeelt de niet-uitgesloten of niet-afgewezen gegadigden aan de
hand van de door de aanbestedende dienst gestelde selectiecriteria en
minimumeisen;
e. nodigt de geselecteerde gegadigden uit tot het doen van een eerste
inschrijving;
f. kan met de inschrijvers onderhandelen over hun eerste en daaropvolgende inschrijvingen, met uitzondering van de definitieve inschrijving, om
de inhoud ervan te verbeteren, met dien verstande dat niet wordt
onderhandeld over de gunningscriteria en de minimumeisen;
g. beoordeelt de definitieve inschrijvingen aan de hand van het door de
aanbestedende dienst gestelde gunningscriterium de economisch meest
voordelige inschrijving op basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding en
de nadere criteria, bedoeld in artikel 2.115;
h. maakt een proces-verbaal van de opdrachtverlening;
i. deelt de gunningsbeslissing mee;
j. kan de overeenkomst sluiten;
k. maakt de aankondiging van de gegunde overheidsopdracht bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

21

§ 2.2.1.6 Procedure van het innovatiepartnerschap
Artikel 2.31a
Een aanbestedende dienst kan de procedure van het innovatiepartnerschap toepassen voor een overheidsopdracht die is gericht op de
ontwikkeling en aanschaf van een innovatief product of werk of een
innovatieve dienst welke niet reeds op de markt beschikbaar is.
Artikel 2.31b
De aanbestedende dienst die de procedure van het innovatiepartnerschap toepast doorloopt de volgende stappen. De aanbestedende dienst:
a. maakt een aankondiging van de overheidsopdracht bekend;
b. toetst of een gegadigde valt onder een door de aanbestedende dienst
gestelde uitsluitingsgrond;
c. toetst of een niet-uitgesloten gegadigde voldoet aan de door de
aanbestedende dienst gestelde geschiktheidseisen;
d. beoordeelt de niet-uitgesloten of niet-afgewezen gegadigden aan de
hand van de door de aanbestedende dienst gestelde selectiecriteria en
minimumeisen;
e. nodigt de geselecteerde gegadigden uit tot het doen van een eerste
inschrijving;
f. onderhandelt met de inschrijvers over hun eerste en daaropvolgende
inschrijvingen, met uitzondering van de definitieve inschrijving, om de
inhoud ervan te verbeteren, met dien verstande dat niet wordt onderhandeld over de gunningscriteria en de minimumeisen;
g. beoordeelt de definitieve inschrijvingen aan de hand van het door de
aanbestedende dienst gestelde gunningscriterium de economisch meest
voordelige inschrijving op basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding en
de nadere criteria, bedoeld in artikel 2.115;
h. maakt een proces-verbaal van de opdrachtverlening;
i. deelt de gunningsbeslissing mee;
j. kan de overeenkomst sluiten;
k. maakt de aankondiging van de gegunde overheidsopdracht bekend.
AW
In het opschrift van § 2.2.2.3 wordt «§ 2.2.2.3» vervangen door: § 2.2.1.7.
AX
Artikel 2.32 wordt als volgt gewijzigd:
a. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
b. In het eerste lid (nieuw), onderdeel a, wordt «de niet-openbare
procedure, de openbare procedure of de procedure van de concurrentiegerichte dialoog» vervangen door «de openbare of niet-openbare
procedure» en wordt «geen verzoeken» vervangen door: geen of geen
geschikte verzoeken.
c. Het eerste lid (nieuw), onderdeel b komt te luiden:
b. de overheidsopdracht slechts door een bepaalde ondernemer kan
worden verricht, omdat:
1°. de aanbesteding als doel heeft het vervaardigen of verwerven van
een uniek kunstwerk of een unieke artistieke prestatie,
2°. mededinging om technische redenen ontbreekt, of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

22

3°. uitsluitende rechten, met inbegrip van intellectueleeigendomsrechten, moeten worden beschermd en geen redelijk alternatief of substituut bestaat, of.
d. In het eerste lid (nieuw), onderdeel c, wordt «de niet-openbare
procedure of de openbare procedure» vervangen door: de openbare
procedure, de niet-openbare procedure of de mededingingsprocedure
met onderhandeling.
e. Er worden twee leden toegevoegd, luidende:
2. Voor de toepassing van het eerste lid, onderdeel a, wordt:
a. een inschrijving ongeschikt geacht indien zij niet relevant is voor de
overheidsopdracht, omdat zij, zonder ingrijpende wijzigingen, kennelijk
niet voorziet in de in de aanbestedingsstukken omschreven behoeften en
eisen van de aanbestedende dienst;
b. een verzoek tot deelneming ongeschikt geacht indien de betrokken
onderneming overeenkomstig artikel 2.86 of artikel 2.87 moet of kan
worden uitgesloten of niet aan de door de aanbestedende dienst gestelde
geschiktheidseisen voldoet.
3. Het eerste lid, onderdeel b, onder 2° en 3° is uitsluitend van
toepassing indien er geen redelijk alternatief of substituut bestaat en het
ontbreken van mededinging niet het gevolg is van een kunstmatige
beperking van de voorwaarden van de aanbesteding.
AY
Artikel 2.33 wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel b, onder 1°, vervalt «voor courant gebruik».
b. In onderdeel b, onder 2°, wordt «apparatuur aan te schaffen»
vervangen door «leveringen te verwerven», wordt «geleverde
apparatuur» vervangen door «verworven leveringen» en wordt «aan te
schaffen apparatuur» vervangen door: te verwerven leveringen.
c. In onderdeel d wordt na «leveringen» ingevoegd: of diensten.
AZ
Artikel 2.35 vervalt.
BA
Artikel 2.36 wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel 1° wordt «dat het voorwerp vormde van de oorspronkelijke overheidsopdracht die met toepassing van de niet-openbare
procedure of de openbare procedure is gegund» vervangen door:
waarvoor de oorspronkelijke opdracht is gegund met toepassing van een
procedure als bedoeld in paragraaf 2.2.1.2 tot en met paragraaf 2.2.1.6 of
met toepassing van de procedure voor sociale en andere specifieke
diensten.
b. Onder vernummering van de onderdelen 2° en 3° tot onderdelen 3°
en 4° wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:
2°. de aanbestedende dienst reeds bij het basisproject waarvoor de
oorspronkelijke opdracht is gegund de omvang van de aanvullende
werken of diensten en de voorwaarden waaronder deze worden gegund,
vermeldde,.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

23

c. In onderdeel 4° (nieuw) wordt na «werken» ingevoegd: of diensten.
BB
In het opschrift van § 2.2.2.4 wordt «§ 2.2.2.4« vervangen door
«§ 2.2.1.8» en wordt «voor B-diensten» vervangen door: voor sociale en
andere specifieke diensten.
BC
Artikel 2.38 komt te luiden:
Artikel 2.38
1. De aanbestedende dienst kan voor sociale en andere specifieke
diensten als bedoeld in bijlage XIV van richtlijn 2014/24/EU de procedure
voor sociale en andere specifieke diensten toepassen.
2. Voor overheidsopdrachten betreffende diensten voor gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening zoals opgenomen in
bijlage XIV van richtlijn 2014/24/EU, wordt de procedure voor sociale en
andere specifieke diensten toegepast, tenzij de aanbestedende dienst
anders beslist.
BD
Artikel 2.39 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
1. In de aanhef wordt «de procedure voor B-diensten» vervangen door:
de procedure voor sociale en andere specifieke diensten.
2. Onder lettering van de onderdelen a tot en met d in b tot en met e
wordt een nieuw onderdeel ingevoegd, luidende:
a. maakt een vooraankondiging of een aankondiging van de overheidsopdracht bekend;.
3. De onderdelen d en e (nieuw) komen te luiden:
d. kan de overeenkomst sluiten;
e. maakt de aankondiging van de gegunde overheidsopdracht bekend.
b. Het tweede lid komt te luiden:
2. Bij toepassing van de procedure voor sociale en andere specifieke
diensten zijn uitsluitend de paragrafen 2.3.1.2, 2.3.2.1, 2.3.2.2 en 2.3.3.1,
afdeling 2.3.4 en paragraaf 2.3.8.9 van hoofdstuk 2.3 van toepassing.
c. Het derde lid vervalt.
BE
§ 2.2.3.1 vervalt.
BF
Artikel 2.44 wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel d wordt «onderhandelingsprocedure met aankondiging»
vervangen door: mededingingsprocedure met onderhandeling.
b. Onder lettering van onderdeel f in onderdeel g wordt een onderdeel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

24

ingevoegd, luidende:
f. indien dat op grond van artikel 2.31a is toegestaan, de procedure van
het innovatiepartnerschap;.
c. In onderdeel g (nieuw) wordt «de procedure voor B-diensten.»
vervangen door: de procedure voor sociale en andere specifieke diensten.
BG
In artikel 2.46 wordt «met meerdere ondernemers» telkens vervangen
door: met meer dan één ondernemer.
BH
Artikel 2.48 komt te luiden:
Artikel 2.48
1. Een aanbestedende dienst kan een dynamisch aankoopsysteem
instellen voor het doen van gangbare aankopen van werken, leveringen of
diensten , waarvan de kenmerken wegens de algemene beschikbaarheid
op de markt voldoen aan zijn behoeften.
2. De aanbestedende dienst past daartoe de niet-openbare procedure
toe, met uitzondering van de fase van inschrijving.
BI
Artikel 2.49 wordt als volgt gewijzigd:
a. In de aanhef vervalt «met toepassing van de openbare procedure,».
b. In de onderdelen b en c wordt «inschrijver» telkens vervangen door:
gegadigde.
c. De onderdelen d en e komen te luiden:
d. beoordeelt de niet-uitgesloten of niet-afgewezen gegadigden aan de
hand van de door de aanbestedende dienst gestelde selectiecriteria;
e. laat de geselecteerde gegadigden toe tot het dynamisch aankoopsysteem.
BJ
Artikel 2.50 komt te luiden:
Artikel 2.50
Een aanbestedende dienst die een overheidsopdracht wil plaatsen
binnen een dynamisch aankoopsysteem past de in artikel 2.27, onderdelen e tot en met k, genoemde stappen van de niet-openbare procedure
toe.
BK
Artikel 2.51 wordt geplaatst onder «§ 2.3.1.1 Ondernemers» en komt te
luiden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

25

Artikel 2.51
1. Indien een gegadigde, een inschrijver of een met een gegadigde of
inschrijver verbonden onderneming een aanbestedende dienst heeft
geadviseerd of anderszins betrokken is geweest bij de voorbereiding van
een aanbestedingsprocedure, neemt de aanbestedende dienst passende
maatregelen om ervoor te zorgen dat de mededinging niet wordt vervalst
door de deelneming van die gegadigde of inschrijver.
2. Passende maatregelen als bedoeld in het eerste lid omvatten:
a. de mededeling aan andere gegadigden en inschrijvers van relevante
informatie die is uitgewisseld in het kader van of ten gevolge van de
betrokkenheid van de gegadigde of inschrijver bij de voorbereiding van de
aanbestedingsprocedure, en
b. de vaststelling van passende termijnen voor de ontvangst van de
inschrijvingen.
3. Een aanbestedende dienst sluit een gegadigde of inschrijver die
betrokken is geweest bij de voorbereiding van een aanbestedingsprocedure slechts van de aanbestedingsprocedure uit indien er geen andere
middelen zijn om de naleving van het beginsel van gelijke behandeling te
verzekeren.
4. Een aanbestedende dienst biedt een bij de voorbereiding van een
aanbestedingsprocedure betrokken gegadigde of inschrijver de
gelegenheid om te bewijzen dat zijn betrokkenheid de mededinging niet
kan verstoren, alvorens hij de gegadigde of inschrijver van de aanbestedingsprocedure uitsluit.
5. Maatregelen als bedoeld in het eerste lid worden vermeld in het
proces-verbaal, bedoeld in artikel 2.132.
BL
In artikel 2.52 worden, onder vernummering van het vijfde lid tot
zevende lid, twee leden ingevoegd, luidende:
5. Een aanbestedende dienst kan bepalen op welke wijze een samenwerkingsverband aan de eisen van economische en financiële draagkracht
en technische bekwaamheid en beroepsbekwaamheid, bedoeld in artikel
2.90, tweede lid, onderdelen a en b, dient te voldoen, mits deze eisen op
objectieve gronden berusten en proportioneel zijn.
6. Een aanbestedende dienst kan aan een samenwerkingsverband
andere eisen dan aan individuele deelnemers stellen wat betreft de
uitvoering van een overheidsopdracht, mits deze eisen op objectieve
gronden berusten en proportioneel zijn.
BM
Voor artikel 2.53 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 2.52a
1. De communicatie en informatie-uitwisseling tussen een aanbestedende dienst en een ondernemer vindt plaats met behulp van elektronische middelen.
2. In afwijking van het eerste lid kan een aanbestedende dienst
ondernemers bij de inschrijvingsprocedure de mogelijkheid bieden om
andere dan elektronische middelen te gebruiken in een geval als bedoeld
in artikel 22, eerste lid, onderdelen a tot en met d, van richtlijn 2014/24/EU.
3. In afwijking van het eerste lid kan een aanbestedende dienst
ondernemers bij de inschrijvingsprocedure de mogelijkheid bieden om
andere dan elektronische middelen te gebruiken voor zover dit nodig is:
a. vanwege een inbreuk op de beveiliging van die elektronische
middelen, of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

26

b. voor de bescherming van de bijzonder gevoelige aard van de
informatie waarvoor een dermate hoog beschermingsniveau nodig is dat
dit niveau niet afdoende kan worden verzekerd via elektronische instrumenten of middelen die algemeen beschikbaar zijn voor ondernemers of
die ondernemers via alternatieve toegangsmiddelen ter beschikking
kunnen worden gesteld.
4. Mededelingen waarvoor op grond van het tweede lid geen elektronische middelen worden gebruikt, geschieden:
a. per post of via een andere geschikte vervoerder, of
b. per post of via een andere geschikte vervoerder en langs elektronische weg.
5. Een wijziging van artikel 22, eerste lid, onderdelen a tot en met d, van
richtlijn 2014/24/EU gaat voor de toepassing van dit artikel gelden met
ingang van de dag waarop het desbetreffende besluit van de Europese
Commissie in werking treedt.
6. Onze Minister doet mededeling in de Staatscourant van een besluit
als bedoeld in het vijfde lid.
Artikel 2.52b
1. Onverminderd artikel 2.52a, eerste lid, kan mondelinge communicatie
tussen een aanbestedende dienst en een ondernemer worden gebruikt
voor andere mededelingen dan die betreffende de essentiële elementen
van een aanbestedingsprocedure, mits de inhoud van de mondelinge
communicatie voldoende gedocumenteerd wordt.
2. Essentiële elementen van een aanbestedingsprocedure als bedoeld in
het eerste lid omvatten de aanbestedingsstukken, verzoeken tot
deelneming en inschrijvingen.
3. Een aanbestedende dienst documenteert de mondelinge communicatie met inschrijvers die van grote invloed kan zijn op de inhoud en
beoordeling van de inschrijvingen, voldoende en met passende middelen.
BN
Artikel 2.54 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «zes dagen» vervangen door: tien dagen.
b. In het tweede lid wordt na «toepassing van de» ingevoegd «openbare
procedure,» en wordt «onderhandelingsprocedure» vervangen door:
mededingingsprocedure met onderhandeling.
BO
Na artikel 2.55 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 2.55a
Op verzoek van een betrokken inschrijver of deelnemer stelt de
aanbestedende dienst de inschrijver of deelnemer zo spoedig mogelijk,
doch uiterlijk binnen vijftien dagen na ontvangst van zijn schriftelijk
verzoek, in kennis van het verloop en de voortgang van de onderhandelingen met de inschrijvers of de dialoog met de deelnemers.
BP
Artikel 2.56 komt te luiden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

27

Artikel 2.56
1. De aanbestedende dienst documenteert het verloop van een
aanbestedingsprocedure, opdat de aanbestedende dienst de genomen
beslissingen in alle stadia van die procedure kan motiveren.
2. De in het eerste lid bedoelde gegevens worden gedurende ten minste
drie jaar na de datum van gunning van de overheidsopdracht bewaard.
BQ
Na artikel 2.57 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 2.57a
Een aanbestedende dienst kan aan een ondernemer eisen stellen die tot
doel hebben de vertrouwelijke aard van de informatie die de aanbestedende dienst gedurende de aanbestedingsprocedure beschikbaar stelt, te
beschermen.
BR
Artikel 2.58 komt te luiden:
Artikel 2.58
Een aanbestedende dienst kan zijn voornemen met betrekking tot een
voorgenomen overheidsopdracht bekend maken door een vooraankondiging.
BS
Na artikel 2.58 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 2.58a
1. Indien de vooraankondiging een overheidsopdracht betreft voor
sociale en andere specifieke diensten als bedoeld in bijlage XIV van
richtlijn 2014/24/EU, vermeldt de aanbestedende dienst in de vooraankondiging in ieder geval:
a. de soort diensten waarop de overheidsopdracht betrekking heeft;
b. dat de overheidsopdracht wordt gegund zonder verdere
bekendmaking;
c. dat ondernemers hun belangstelling schriftelijk kenbaar moeten
maken.
2. De in het eerste lid bedoelde vooraankondiging wordt voortdurend
bekendgemaakt.
3. Het eerste en tweede lid zijn niet van toepassing indien de overheidsopdracht een opdracht als bedoeld in het eerste lid betreft, waarop de
onderhandelingsprocedure zonder aankondiging kon worden toegepast.
BT
Artikel 2.60 komt te luiden:
Artikel 2.60
1. Een aanbestedende dienst maakt de vooraankondiging of de inhoud
ervan niet eerder op een andere wijze bekend dan nadat hij een bevestiging van ontvangst van de bekendmaking van de Europese Commissie
heeft ontvangen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

28

2. In afwijking van het eerste lid kan de aanbestedende dienst de
vooraankondiging of de inhoud ervan bekendmaken indien hij niet binnen
48 uur na ontvangst van de bevestiging van ontvangst van de vooraankondiging van de Europese Commissie een bevestiging van ontvangst
van de bekendmaking van de Europese Commissie heeft ontvangen.
3. Indien de aanbestedende dienst de vooraankondiging ook op een
andere wijze dan met gebruikmaking van het elektronische systeem voor
aanbestedingen bekend maakt, bevat die vooraankondiging geen andere
informatie dan die welke aan de Europese Commissie is gezonden of via
het kopersprofiel is bekendgemaakt en bevat deze in ieder geval de datum
van toezending aan de Europese Commissie dan wel de datum van de
bekendmaking op het kopersprofiel.
BU
Artikel 2.61 wordt als volgt gewijzigd:
a. Onder vernummering van het tweede tot en met zesde lid tot derde
tot en met zevende lid wordt een lid ingevoegd, luidende:
2. In een geval als bedoeld in het eerste lid bevat de vooraankondiging
de informatie die is opgenomen in de kennisgeving, bedoeld in het vierde
lid.
b. In het vijfde lid (nieuw) wordt «derde lid» vervangen door: vierde lid.
c. In het zevende lid (nieuw) wordt «vierde lid» vervangen door: vijfde
lid.
BV
Artikel 2.62, vierde lid, komt te luiden:
4. Het eerste lid is niet van toepassing indien:
a. de aanbestedende dienst de onderhandelingsprocedure zonder
aankondiging toepast;
b. het een overheidsopdracht betreft voor sociale en andere specifieke
diensten als bedoeld in bijlage XIV van richtlijn 2014/24/EU waarop de
onderhandelingsprocedure zonder aankondiging kon worden toegepast;
c. een vooraankondiging is gedaan van een overheidsopdracht voor
sociale en andere specifieke diensten als bedoeld in bijlage XIV van
richtlijn 2014/24/EU.
BW
In artikel 2.63 wordt «geeft in de aankondiging aan,» vervangen door:
vermeldt in de aankondiging de voorwaarden voor deelneming en geeft
aan.
BX
Artikel 2.65 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «nadat deze door middel van het elektronische
systeem voor aanbestedingen aan de Europese Commissie is gezonden»
vervangen door: nadat hij een bevestiging van de bekendmaking van de
Europese Commissie heeft ontvangen.
b. Onder vernummering van het tweede tot derde lid wordt een lid
ingevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

29

2. In afwijking van het eerste lid kan de aanbestedende dienst de
aankondiging of de inhoud ervan bekendmaken indien hij niet binnen 48
uur na ontvangst van de bevestiging van ontvangst van de aankondiging
van de Europese Commissie een bevestiging van de bekendmaking van
de Europese Commissie heeft ontvangen.
BY
Artikel 2.66 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid komt te luiden:
1. De aanbestedende dienst biedt met elektronische middelen kosteloze,
rechtstreekse en volledige toegang tot de aanbestedingsstukken vanaf de
datum van bekendmaking van de aankondiging.
b. Onder vernummering van het tweede tot zesde lid worden vier leden
ingevoegd, luidende:
2. De aanbestedende dienst vermeldt in de aankondiging het internetadres waar de aanbestedingsstukken toegankelijk zijn.
3. Indien de aanbestedende dienst in afwijking van het eerste lid geen
kosteloze, rechtstreekse en volledige toegang tot de aanbestedingsstukken langs elektronische weg biedt in een geval als bedoeld in artikel
2.52a, tweede lid, kan de aanbestedende dienst in de aankondiging
aangeven dat de aanbestedingsstukken zullen worden toegezonden met
andere dan elektronische middelen overeenkomstig artikel 2.52a, vierde
lid.
4. Indien de aanbestedende dienst in afwijking van het eerste lid geen
kosteloze, rechtstreekse en volledige toegang tot bepaalde aanbestedingsstukken langs elektronische weg biedt omdat hij voornemens is artikel
2.57a toe te passen, vermeldt de aanbestedende dienst in de aankondiging welke eisen hij ter bescherming van het vertrouwelijke karakter van
de informatie stelt en hoe toegang kan worden verkregen tot de betrokken
documenten.
5. In een geval als bedoeld in het derde of vierde lid stelt de aanbestedende dienst de aanbestedingsstukken op enigerlei wijze kosteloos ter
beschikking.
c. In het zesde lid (nieuw) wordt «eerste lid» vervangen door: eerste of
vijfde lid.
BZ
De artikelen 2.68 en 2.69 vervallen.
CA
Artikel 2.71 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het tweede lid wordt «, onderhandelingsprocedures met aankondiging en de concurrentiegerichte dialoog» vervangen door: en mededingingsprocedures met onderhandeling.
b. Onder vernummering van het derde tot en met vijfde lid tot vierde tot
en met zesde lid wordt een lid ingevoegd, luidende:
3. Voor procedures van de concurrentiegerichte dialoog en procedures
van het innovatiepartnerschap bedraagt de termijn voor het indienen van
de verzoeken tot deelneming ten minste 30 dagen, te rekenen vanaf de
verzenddatum van de aankondiging van de overheidsopdracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

30

c. In het vierde lid (nieuw) wordt na «inschrijving» ingevoegd: en voor
mededingingsprocedures met onderhandeling bedraagt de termijn voor
het indienen van de eerste inschrijvingen eveneens ten minste 40 dagen,
te rekenen vanaf de verzenddatum van de uitnodiging tot inschrijving.
d. In het vijfde lid (nieuw) wordt «het eerste en derde lid» vervangen
door: het eerste en vierde lid.
e. In het zesde lid (nieuw) wordt «het vierde lid» vervangen door «het
vijfde lid» en wordt «bijlage VII, onderdeel A, van richtlijn nr. 2004/18/EG»
vervangen door: bijlage V, onderdeel B, afdeling I, van richtlijn
2014/24/EU.
CB
Artikel 2.72 komt te luiden:
Artikel 2.72
1. Een aanbestedende dienst verlengt de termijn voor het indienen van
de inschrijvingen, bedoeld in artikel 2.71, eerste en vierde lid, met vijf
dagen in de gevallen, bedoeld in artikel 2.66, derde en vierde lid.
2. Het eerste lid is niet van toepassing in een geval als bedoeld in artikel
2.74.
CC
Artikel 2.73 komt te luiden:
Artikel 2.73
1. Een aanbestedende dienst verlengt de termijnen voor het indienen
van de inschrijvingen zodanig dat alle betrokken ondernemers van alle
nodige informatie voor de opstelling van de inschrijvingen kennis kunnen
nemen, indien:
a. inschrijvingen slechts kunnen worden gedaan na een bezoek van de
locatie,
b. inschrijvingen slechts kunnen worden gedaan na inzage ter plaatse
van de documenten waarop de aanbestedingsstukken steunen,
c. de tijdig aangevraagde aanvullende informatie, die van betekenis is
voor het opstellen van de inschrijvingen, niet uiterlijk tien dagen of, in een
geval als bedoeld in artikel 2.74, onderdelen a en c, niet uiterlijk vier
dagen voor de voor het indienen van de inschrijvingen gestelde termijn is
verstrekt, of
d. de aanbestedingsstukken aanzienlijk gewijzigd zijn.
2. In de gevallen, bedoeld in het eerste lid, onderdelen c en d, dient de
duur van de verlenging in redelijke verhouding te staan tot het belang van
de informatie of wijziging.
CD
Artikel 2.74 komt te luiden:
Artikel 2.74
In het geval van een urgente situatie, die door de aanbestedende dienst
naar behoren is onderbouwd, waarin de in de artikel 2,71, eerste, tweede
en vierde lid, bepaalde termijnen niet in acht kunnen worden genomen,
kan een aanbestedende dienst de volgende termijnen vaststellen:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

31

a. in het geval van een openbare procedure, een termijn voor het
indienen van de inschrijvingen van ten minste vijftien dagen, te rekenen
vanaf de verzenddatum van de aankondiging van de overheidsopdracht;
b. in het geval van een niet-openbare procedure of een mededingingsprocedure met onderhandeling, een termijn voor het indienen van de
verzoeken tot deelneming van ten minste vijftien dagen, te rekenen vanaf
de verzenddatum van de aankondiging van de overheidsopdracht;
c. in het geval van een niet-openbare procedure of een mededingingsprocedure met onderhandeling, een termijn voor het indienen van de
inschrijvingen van ten minste tien dagen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de uitnodiging tot inschrijving.
CE
Na artikel 2.74 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 2.74a
1. Een aanbestedende dienst die geen centrale aanbestedende dienst is
kan, in afwijking van artikel 2.71, vierde lid, de termijn voor het indienen
van de inschrijvingen bij een niet-openbare procedure of de termijn voor
het indienen van de eerste inschrijvingen bij een mededingingsprocedure
met onderhandeling in onderlinge overeenstemming met de geselecteerde gegadigden bepalen, mits alle geselecteerde gegadigden evenveel
tijd krijgen om hun inschrijving voor te bereiden en in te dienen.
2. Indien geen overeenstemming over een termijn als bedoeld in het
eerste lid wordt bereikt, bedraagt deze ten minste 40 dagen, te rekenen
vanaf de verzenddatum van de uitnodiging tot inschrijving.
Artikel 2.74b
Een aanbestedende dienst kan de termijn voor het indienen van de
inschrijvingen, bedoeld in artikel 2.71, eerste en vierde lid, met vijf dagen
verkorten, indien hij erin toestemt dat inschrijvingen langs elektronische
weg worden ingediend.
CF
Artikel 2.75 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid komt te luiden:
1. Een aanbestedende dienst neemt in de aanbestedingsstukken de
technische specificaties op, waarin de door hem voor een werk, dienst of
levering voorgeschreven kenmerken zijn opgenomen.
b. Onder vernummering van het tweede tot zesde lid worden vier leden
ingevoegd, luidende:
2. De in het eerste lid bedoelde kenmerken houden verband met het
voorwerp van de overheidsopdracht en zijn in verhouding tot de waarde
en de doelstellingen van die opdracht.
3. Voor de toepassing van het tweede lid geldt dat de bedoelde
kenmerken verband houden met het voorwerp van de overheidsopdracht
wanneer zij betrekking hebben op de in het kader van die overheidsopdracht te verrichten werken, leveringen of diensten, in alle opzichten en
in elk stadium van hun levenscyclus, met inbegrip van factoren die te
maken hebben met:
a. het specifieke productieproces, het aanbieden of de verhandeling van
deze werken, leveringen of diensten, of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

32

b. een specifiek proces voor een andere fase van hun levenscyclus,
zelfs wanneer deze factoren geen deel uitmaken van hun materiële
basis.
4. Bij overheidsopdrachten waarvan het resultaat bedoeld is voor
gebruik door natuurlijke personen, hetzij door het grote publiek, hetzij
door het personeel van de aanbestedende dienst, houden de technische
specificaties rekening met de criteria inzake de toegankelijkheid voor
personen met een handicap of de geschiktheid van het ontwerp voor alle
gebruikers, met uitzondering van behoorlijk gemotiveerde gevallen.
5. Indien bindende EU-rechtshandelingen zijn vastgesteld met criteria
inzake de toegankelijkheid voor personen met een handicap of inzake de
geschiktheid van het ontwerp voor alle gebruikers, verwijzen de
technische specificaties hiernaar.
CG
Artikel 2.76 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid, onderdeel a, wordt na «technische specificaties en»
ingevoegd «achtereenvolgens», wordt «Europese technische goedkeuringen» vervangen door «Europese technische beoordelingen» en wordt
«producten» vervangen door: leveringen.
b. Het derde en vierde lid vervallen onder vernummering van het vijfde
en zesde lid tot derde en vierde lid.
c. In het derde lid (nieuw) wordt na «werkwijze» ingevoegd «die
kenmerkend is voor de producten of diensten van een bepaalde ondernemer» en vervalt «keurmerk of certificaat betreffende duurzaamheid,
milieu of dierenwelzijn, dan wel gebaseerd op sociale overwegingen,».
d. In het vierde lid (nieuw) wordt «vijfde lid» vervangen door «derde lid»
en vervalt «of van artikel 2.77, eerste lid,».
CH
Artikel 2.77 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «producten en diensten» vervangen door
«werken, leveringen of diensten» en wordt «tot voldoening van de
aanbestedende dienst» vervangen door: met elk passend middel,
waaronder de bewijsmiddelen, bedoeld in artikel 2.78b,.
b. In het tweede lid wordt «artikel 2.76, eerste lid, onderdelen b en c»
vervangen door «artikel 2.76, eerste lid, onderdeel b» en wordt
«producten» vervangen door: leveringen.
c. Het derde en vierde lid vervallen.
CI
In artikel 2.78 wordt «toont in zijn inschrijving aan dat het product»
vervangen door: bewijst in zijn inschrijving met elk passend middel,
waaronder de bewijsmiddelen, bedoeld in artikel 2.78b, dat de levering.
CJ
Na artikel 2.78 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

33

Artikel 2.78a
1. Indien een aanbestedende dienst voornemens is een werk, levering of
dienst met specifieke milieu, sociale of andere kenmerken aan te kopen,
kan hij in de technische specificaties, gunningscriteria of contractvoorwaarden betreffende de uitvoering van de overheidsopdracht een
specifiek keurmerk eisen als bewijs dat het werk, de dienst of de levering
overeenstemt met de vereiste voorschriften, mits:
a. de keurmerkeisen alleen betrekking hebben op criteria die verband
houden met het voorwerp van de overheidsopdracht en geschikt zijn voor
de omschrijving van de kenmerken van het werk, de levering of de dienst
die het voorwerp van de opdracht vormen,
b. de keurmerkeisen zijn gebaseerd op objectief controleerbare en
niet-discriminerende criteria,
c. het keurmerk is vastgesteld in een open en transparante procedure
waaraan alle belanghebbenden, waaronder overheidsinstanties, consumenten, sociale partners, fabrikanten, distributeurs en
niet-gouvernementele organisaties, kunnen deelnemen,
d. het keurmerk voor alle betrokken partijen toegankelijk is, en
e. de keurmerkeisen worden vastgesteld door een derde partij op wie de
ondernemer die het keurmerk aanvraagt, geen beslissende invloed
uitoefent.
2. Indien een aanbestedende dienst niet verlangt dat een werk, levering
of dienst aan alle keurmerkeisen van een specifiek keurmerk voldoet, geeft
hij aan aan welke keurmerkeisen dient te worden voldaan.
3. Een aanbestedende dienst die een specifiek keurmerk eist, aanvaardt
alle keurmerken die bevestigen dat het werk, de levering of de dienst aan
gelijkwaardige keurmerkeisen voldoet.
4. Een aanbestedende dienst aanvaardt andere geschikte bewijsmiddelen, zoals een technisch dossier van de fabrikant, dan het door hem
aangegeven specifieke keurmerk of een gelijkwaardig keurmerk, indien
een ondernemer:
a. aantoont dat hij niet de mogelijkheid heeft gehad het door de
aanbestedende dienst aangegeven specifieke keurmerk of een gelijkwaardig keurmerk binnen de gestelde termijnen te verwerven om redenen
die hem niet aangerekend kunnen worden, en
b. aantoont dat het door hem te leveren werk, de door hem te verrichten
levering of dienst voldoet aan het door de aanbestedende dienst
aangegeven specifieke keurmerk of aan de specifieke eisen.
5. Indien een keurmerk voldoet aan de voorwaarden, bedoeld in het
eerste lid, onderdelen b tot en met e, maar daarnaast eisen stelt die geen
verband houden met het voorwerp van de opdracht, eist de aanbestedende dienst niet het keurmerk als zodanig, maar stelt de aanbestedende
dienst de technische specificaties vast onder verwijzing naar de gedetailleerde technische specificaties van dat keurmerk of delen daarvan die
verband houden met het voorwerp van de opdracht en die geschikt zijn
voor de omschrijving van de kenmerken van dit voorwerp.
Artikel 2.78b
1. Een aanbestedende dienst kan van een ondernemer een testverslag
of certificaat van een conformiteitsbeoordelingsinstantie verlangen als
bewijs van overeenstemming met de voorschriften of criteria in de
technische specificaties, gunningscriteria of contractvoorwaarden.
2. Indien een aanbestedende dienst een certificaat van een specifieke
conformiteitsbeoordelingsinstantie eist, aanvaardt hij ook een certificaat
van een gelijkwaardige conformiteitsbeoordelingsinstantie.
3. Een aanbestedende dienst aanvaardt andere dan de in het eerste lid
bedoelde bewijsmiddelen, zoals een technisch dossier van de fabrikant,
indien een ondernemer:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

34

a. geen toegang had tot een certificaat of testverslag als bedoeld in het
eerste lid of dit niet binnen de gestelde termijnen kon verkrijgen, mits de
ondernemer het ontbreken van toegang niet valt aan te rekenen, en
b. aantoont dat het door hem te leveren werk, de door hem te verrichten
levering of dienst voldoet aan de voorschriften of criteria van de
technische specificaties, gunningscriteria of contractvoorwaarden.
CK
Artikel 2.79 wordt als volgt gewijzigd:
a. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
b. Er worden vier leden toegevoegd, luidende:
2. In het geval van overheidsopdrachten voor werken en in het geval
van overheidsopdrachten voor diensten die ter plaatse onder rechtstreeks
toezicht van de aanbestedende dienst moeten worden verleend, verlangt
een aanbestedende dienst van de hoofdaannemer dat hij hem na de
gunning van de overheidsopdracht en ten laatste wanneer met de
uitvoering van die opdracht wordt begonnen, de volgende gegevens
verstrekt voor zover deze op dat moment bekend zijn:
a. de naam,
b. de contactgegevens, en
c. de wettelijke vertegenwoordigers
van zijn onderaannemers die bij de uitvoering van de werken of het
verrichten van de diensten betrokken zijn.
3. Een aanbestedende dienst verlangt van de hoofdaannemer dat hij
hem in kennis stelt van:
a. alle wijzigingen in de gegevens, bedoeld in het tweede lid, tijdens de
uitvoering van de overheidsopdracht, en
b. de gegevens, bedoeld in het tweede lid, van nieuwe onderaannemers
die de hoofdaannemer bij de uitvoering van de werken of de verlening
van de diensten zal betrekken.
4. Een aanbestedende dienst kan de verplichtingen, bedoeld in het
tweede en derde lid, uitbreiden tot:
a. overheidsopdrachten voor leveringen;
b. overheidsopdrachten voor diensten andere dan die welke ter plaatse
onder rechtstreeks toezicht van de aanbestedende dienst moeten worden
verleend;
c. bij overheidsopdrachten voor werken of diensten betrokken
leveranciers;
d. onderaannemers van de onderaannemers van de hoofdaannemer of
verderop in de keten van onderaannemers.
5. Indien een aanbestedende dienst wil controleren of een grond voor
uitsluiting als bedoeld in de artikelen 2.86 of 2.87 van een onderaannemer
bestaat:
a. vermeldt de aanbestedende dienst in de aankondiging dat de
overheidsopdracht uitsluitend gegund wordt aan een hoofdaannemer die
voornemens is bij de uitvoering van de overheidsopdracht onderaannemers te betrekken op wie geen grond voor uitsluiting als bedoeld in
artikel 2.86 van toepassing is;
b. vermeldt de aanbestedende dienst het in de aankondiging indien hij
de overheidsopdracht uitsluitend wil gunnen aan een hoofdaannemer die
voornemens is bij de uitvoering van de overheidsopdracht onderaannemers te betrekken op wie geen grond voor uitsluiting als bedoeld in
artikel 2.87 van toepassing is;
c. kan de aanbestedende dienst voorafgaand aan de gunning van de
overheidsopdracht verlangen dat de hoofdaannemer een eigen verklaring
overlegt van de onderaannemers die hij voornemens is bij de uitvoering
van de overheidsopdracht te betrekken;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

35

d. draagt de aanbestedende dienst er zorg voor dat de overeenkomst
erin voorziet dat de hoofdaannemer tot vervanging van de onderaannemer overgaat over wie in het onderzoek een grond voor uitsluiting als
bedoeld in artikel 2.86 bekend is geworden;
e. kan de aanbestedende dienst er zorg voor dragen dat de overeenkomst erin voorziet dat de hoofdaannemer overgaat tot vervanging van de
onderaannemer over wie in het onderzoek een grond voor uitsluiting als
bedoeld in artikel 2.87 bekend is geworden;
f. kan de aanbestedende dienst er zorg voor dragen dat de overeenkomst erin voorziet dat de hoofdaannemer een eigen verklaring, certificaten of andere ondersteunende documenten van de onderaannemers
overlegt.
CL
Artikel 2.80 wordt als volgt gewijzigd:
a. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
b. In het eerste lid (nieuw) wordt «met het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie verenigbaar zijn» vervangen door
«verband houden met het voorwerp van de opdracht» en wordt na
«kunnen verband houden met» ingevoegd: economische, innovatiegerelateerde, arbeidsgerelateerde,.
c. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. Artikel 2.115, derde lid, is van overeenkomstige toepassing op
bijzondere voorwaarden, verbonden aan de uitvoering van een overheidsopdracht.
CM
In artikel 2.81, tweede lid, wordt «met de verplichtingen uit hoofde van
de bepalingen inzake de arbeidsbescherming en de arbeidsvoorwaarden
die gelden op de plaats waar de verrichting wordt uitgevoerd» vervangen
door: met de verplichtingen op het gebied van het milieu, sociaal en
arbeidsrecht uit hoofde van het recht van de Europese Unie, nationale
recht of collectieve arbeidsovereenkomsten of uit hoofde van de in bijlage
X van richtlijn 2014/24/EU vermelde bepalingen van internationaal milieu,
sociaal en arbeidsrecht.
CN
Na artikel 2.81 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 2.81a
Een aanbestedende dienst meldt niet-naleving van de toepasselijke
verplichtingen op het gebied van arbeidsbescherming en arbeidsvoorwaarden bij de uitvoering van een overheidsopdracht bij de Inspectie
SZW van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
CO
Artikel 2.82, eerste lid, komt te luiden:
1. De aanbestedende dienst kan de deelneming aan een procedure voor
de gunning van een overheidsopdracht voorbehouden aan sociale
werkplaatsen en aan ondernemers die de maatschappelijke en professionele integratie van gehandicapten of kansarmen tot hoofddoel hebben,
of de uitvoering ervan voorbehouden in het kader van programma’s voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

36

beschermde arbeid, mits ten minste 30% van de werknemers van deze
werkplaatsen, ondernemingen of programma’s gehandicapte of kansarme
werknemers zijn.
CP
Na artikel 2.82 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 2.82a
1. De aanbestedende dienst kan de deelneming aan een procedure voor
de gunning van een overheidsopdracht voorbehouden aan een organisatie als beschreven in het tweede lid, mits de opdracht diensten betreft
die vallen onder de CPV-codes, genoemd in artikel 77, eerste lid, van
richtlijn 2014/24/EU.
2. Een organisatie als bedoeld in het eerste lid voldoet aan de hierna
volgende voorwaarden:
a. haar doel is het vervullen van een taak van algemeen belang die
verband houdt met de in het eerste lid bedoelde diensten,
b. winsten worden opnieuw geïnvesteerd met het oogmerk het doel van
de organisatie te behartigen of worden uitgekeerd of herverdeeld en
uitkering of herverdeling van winsten geschiedt op grond van participatieve overwegingen,
c. de beheers- of eigendomsstructuren van de organisatie die de
opdracht uitvoert, zijn gebaseerd op werknemersaandeelhouderschap of
beginselen van participatie of vergen de actieve participatie van
werknemers, gebruikers of belanghebbenden, en
d. door de aanbestedende dienst is uit hoofde van dit artikel in de drie
jaar voor de gunningsbeslissing aan de organisatie geen opdracht gegund
voor de diensten in de te gunnen opdracht.
3. De looptijd van een overeenkomst, gegund overeenkomstig dit
artikel, is niet langer dan drie jaar.
4. De aankondiging van de opdracht vermeldt een voorbehoud als
bedoeld in het eerste lid.
CQ
Artikel 2.83 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «, indien hij voor de gunning het criterium van
de economisch meest voordelige inschrijving hanteert» vervangen door:
of van hen verlangen varianten in te dienen.
b. In het tweede lid wordt na «toestaat» ingevoegd «of verlangt» en
wordt na «zijn toegestaan» ingevoegd: of worden verlangd.
c. In het derde lid wordt na «toestaat» ingevoegd «of verlangt», vervalt
«en» en wordt na «ingediend» ingevoegd: en of varianten uitsluitend
kunnen worden ingediend wanneer ook een inschrijving die geen variant
is, is ingediend.
d. Onder vernummering van het vierde en vijfde lid tot zevende en
achtste lid worden drie leden ingevoegd, luidende:
4. Een aanbestedende dienst waarborgt dat de gekozen gunningscriteria
kunnen worden toegepast op varianten die aan de gestelde eisen voldoen
en op conforme inschrijvingen die geen varianten zijn.
5. Varianten zijn verbonden met het voorwerp van de opdracht.
6. Een aanbestedende dienst past de gekozen gunningscriteria toe op
varianten die aan de gestelde eisen voldoen en op conforme inschrijvingen die geen varianten zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

37

e. In het achtste lid (nieuw) wordt na «heeft toegestaan» ingevoegd: of
verlangd.
CR
Artikel 2.85 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het derde lid wordt «artikel 2.93, eerste lid, onder a of b»
vervangen door: artikel 2.93, eerste lid, onderdeel a, voor zover het de in
dat onderdeel genoemde lijst betreft, of onderdeel b.
b. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
4. Een ondernemer als bedoeld in het eerste lid kan een eerder
gebruikte eigen verklaring indienen, mits hij bevestigt dat de daarin
opgenomen gegevens nog steeds correct zijn.
CS
Artikel 2.86 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «waarvan de aanbestedende dienst kennis
heeft» vervangen door «die bij de aanbestedende dienst bekend is als
gevolg van verificatie overeenkomstig de artikelen 2.101, 2.102 en 2.102a
dan wel uit anderen hoofde» en vervalt «een overheidsopdracht of».
b. In het tweede lid, onderdeel a, wordt «artikel 2, eerste lid, van
Gemeenschappelijk Optreden 98/733/JBZ van de Raad, (PbEG 1998, L
351)» vervangen door: artikel 2 van Kaderbesluit 2008/841/JBZ van de
Raad van 24 oktober 2008 ter bestrijding van de georganiseerde criminaliteit (PbEU 2008, L 300).
c. In het tweede lid, onderdeel b, wordt «artikel 3 van het besluit van de
Raad van 26 mei 1997 (PbEG 1997, L 195) respectievelijk artikel 3, eerste
lid, van Gemeenschappelijk Optreden 98/742/JBZ van de Raad (PbEG
1998, L 358)» vervangen door: artikel 3 van de Overeenkomst ter
bestrijding van corruptie waarbij ambtenaren van de Europese Gemeenschappen of van de lidstaten van de Europese Unie betrokken zijn (PbEU
1997, C 195) en van artikel 2, eerste lid, van Kaderbesluit 2003/568/JBZ van
de Raad van 22 juli 2003 inzake de bestrijding van corruptie in de
privésector (PbEU 2003, L 192).
d. Onder vervanging van de punt aan het slot van het tweede lid,
onderdeel d, door een puntkomma, worden twee onderdelen toegevoegd,
luidende:
e. terroristische misdrijven of strafbare feiten in verband met terroristische activiteiten in de zin van de artikelen 1, 3 en 4 van Kaderbesluit
2002/475/JBZ van de Raad van 13 juni 2003 inzake terrorismebestrijding
(PbEU 2002, L 164);
f. kinderarbeid en andere vormen van mensenhandel in de zin van
artikel 2 van Richtlijn 2011/36/EU van het Europees Parlement en de Raad
van 5 april 2011 inzake de voorkoming en bestrijding van mensenhandel
en de bescherming van slachtoffers daarvan, en ter vervanging van
Kaderbesluit 2002/629/JBZ (PbEU 2011, L 101).
e. Onder vernummering van het derde en vierde lid tot zesde en
zevende lid, worden drie leden ingevoegd, luidende:
3. Een aanbestedende dienst sluit een gegadigde of inschrijver tevens
uit van deelneming aan een aanbestedingsprocedure indien jegens een
persoon die lid is van het bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend
orgaan of die daarin vertegenwoordigings-, beslissings- of controlebe-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

38

voegdheid heeft, een onherroepelijke veroordeling als bedoeld in het
tweede lid is uitgesproken waarvan de aanbestedende dienst kennis heeft.
4. Een aanbestedende dienst sluit een gegadigde of inschrijver voorts
uit van deelneming aan een aanbestedingsprocedure indien de aanbestedende dienst ervan op de hoogte is dat bij onherroepelijke en bindende
rechterlijke of administratieve beslissing overeenkomstig de wettelijke
bepalingen van het land waar de gegadigde of de inschrijver is gevestigd
of overeenkomstig nationale wettelijke bepalingen is vastgesteld dat de
ondernemer niet voldoet aan zijn verplichtingen tot betaling van belastingen of sociale zekerheidspremies.
5. Het vierde lid is niet van toepassing indien de gegadigde of
inschrijver zijn verplichtingen is nagekomen door de verschuldigde
belastingen of sociale zekerheidspremies te betalen, met inbegrip van
lopende rente of boetes indien toepasselijk, of een bindende regeling tot
betaling daarvan te treffen.
f. Het zesde lid (nieuw) wordt als volgt gewijzigd:
1. Na «op grond van artikel» wordt ingevoegd: 134a.
2. Na «140,» wordt ingevoegd: 140a,.
3. «227b of» wordt vervangen door: 227b , 273f, 285, derde lid,.
4. Na «Wetboek van Strafrecht» wordt ingevoegd: , of veroordelingen
wegens overtreding van de in artikel 83 van het Wetboek van Strafrecht
bedoelde misdrijven, indien aan het bepaalde in dat artikel is voldaan.
g. In het zevende lid (nieuw) wordt «vier jaar» vervangen door: vijf jaar.
CT
Na artikel 2.86 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 2.86a
1. De aanbestedende dienst kan afzien van toepassing van artikel 2.86,
vierde lid, indien uitsluiting kennelijk onredelijk zou zijn.
2. Van een kennelijk onredelijke uitsluiting als bedoeld in het eerste lid is
onder meer sprake:
a. indien de gegadigde of inschrijver slechts kleine bedragen aan
belastingen of sociale zekerheidspremies niet heeft betaald;
b. indien de gegadigde of inschrijver bekend werd met het precieze
verschuldigde bedrag tot betaling van belastingen of sociale zekerheidspremies op een tijdstip waarop het hem niet mogelijk was de in artikel
2.86, vijfde lid, bedoelde verplichtingen na te komen of een bindende
regeling tot betaling daarvan aan te gaan voor het verstrijken van de
termijn voor het indienen van een verzoek tot deelneming of het indienen
van een inschrijving.
CU
Artikel 2.87 komt te luiden:
Artikel 2.87
1. De aanbestedende dienst kan een inschrijver of gegadigde uitsluiten
van deelneming aan een aanbestedingsprocedure op de volgende
gronden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

39

a. de aanbestedende dienst toont met elk passend middel aan dat de
gegadigde of inschrijver een of meer van de in artikel 2.81, tweede lid,
genoemde verplichtingen heeft geschonden;
b. de inschrijver of gegadigde verkeert in staat van faillissement of
liquidatie, diens werkzaamheden zijn gestaakt, jegens hem geldt een
surseance van betaling of een (faillissements-)akkoord, of de gegadigde of
inschrijver verkeert in een andere vergelijkbare toestand ingevolge een
soortgelijke procedure uit hoofde van op hem van toepassing zijnde weten regelgeving;
c. de aanbestedende dienst kan aannemelijk maken dat de inschrijver of
gegadigde in de uitoefening van zijn beroep een ernstige fout heeft
begaan, waardoor zijn integriteit in twijfel kan worden getrokken;
d. de aanbestedende dienst beschikt over voldoende plausibele
aanwijzingen om te concluderen dat de inschrijver of gegadigde met
andere ondernemers overeenkomsten heeft gesloten die gericht zijn op
vervalsing van de mededinging;
e. een belangenconflict in de zin van artikel 1.10b kan niet effectief
worden verholpen met andere minder ingrijpende maatregelen;
f. wegens de eerdere betrokkenheid van de inschrijver of gegadigde bij
de voorbereiding van de aanbestedingsprocedure heeft zich een
vervalsing van de mededinging als bedoeld in artikel 2.51 voorgedaan die
niet met minder ingrijpende maatregelen kan worden verholpen;
g. de inschrijver of gegadigde heeft blijk gegeven van aanzienlijke of
voortdurende tekortkomingen bij de uitvoering van een wezenlijk
voorschrift van een eerdere overheidsopdracht, een eerdere opdracht van
een speciale-sectorbedrijf of een eerdere concessieopdracht en dit heeft
geleid tot vroegtijdige beëindiging van die eerdere opdracht, tot schadevergoeding of tot andere vergelijkbare sancties;
h. de inschrijver of gegadigde heeft zich in ernstige mate schuldig
gemaakt aan valse verklaringen bij het verstrekken van de informatie die
nodig is voor de controle op het ontbreken van gronden voor uitsluiting of
het voldoen aan de geschiktheidseisen of heeft die informatie achtergehouden, dan wel was niet in staat de ondersteunende documenten,
bedoeld in de artikelen 2.101 en 2.102, over te leggen;
i. de inschrijver of gegadigde heeft getracht om het besluitvormingsproces van de aanbestedende dienst onrechtmatig te beïnvloeden, om
vertrouwelijke informatie te verkrijgen die hem onrechtmatige voordelen
in de aanbestedingsprocedure kan bezorgen, of heeft door nalatigheid
misleidende informatie verstrekt die een belangrijke invloed kan hebben
op besluiten inzake uitsluiting, selectie en gunning;
j. de aanbestedende dienst toont met elk passend middel aan dat de
inschrijver of gegadigde niet voldoet aan zijn verplichtingen tot betaling
van belastingen of van sociale zekerheidspremies.
2. De aanbestedende dienst betrekt bij de toepassing van:
a. het eerste lid, onderdeel a, uitsluitend een schending van de in dat
onderdeel bedoelde verplichtingen die zich in de drie jaar voorafgaand
aan het tijdstip van het indienen van het verzoek tot deelneming of de
inschrijving hebben voorgedaan;
b. het eerste lid, onderdeel c, uitsluitend ernstige fouten die zich in de
drie jaar voorafgaand aan het tijdstip van indienen van het verzoek tot
deelneming of de inschrijving hebben voorgedaan;
c. het eerste lid, onderdeel d, uitsluitend beschikkingen als bedoeld in
artikel 4.7, eerste lid, onderdelen c en d, die in de drie jaar voorafgaand
aan de aanvraag onherroepelijk zijn geworden;
d. het eerste lid, onderdeel g, uitsluitend tekortkomingen die zich in de
drie jaar voorafgaand aan het tijdstip van indienen van het verzoek tot
deelneming of de inschrijving hebben voorgedaan;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

40

e. het eerste lid, onderdeel j, uitsluitend het niet nakomen van de in dat
onderdeel bedoelde betalingsverplichtingen die zijn vastgesteld in de drie
jaar voorafgaand aan het tijdstip van indienen van het verzoek tot
deelneming of de inschrijving.
3. Artikel 2.86, vijfde lid, is van overeenkomstige toepassing op het in
het eerste lid, onderdeel j, bedoelde geval.
CV
Na artikel 2.87 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 2.87a
1. De aanbestedende dienst stelt een gegadigde of inschrijver waarop
een uitsluitingsgrond als bedoeld in artikel 2.86, eerste of derde lid, of
artikel 2.87 van toepassing is, in de gelegenheid te bewijzen dat hij
voldoende maatregelen heeft genomen om zijn betrouwbaarheid aan te
tonen. Indien de aanbestedende dienst dat bewijs toereikend acht, wordt
de betrokken gegadigde of inschrijver niet uitgesloten.
2. Voor de toepassing van het eerste lid toont de gegadigde of
inschrijver aan dat hij, voor zover van toepassing, schade die voortvloeit
uit veroordelingen voor strafbare feiten als bedoeld in artikel 2.86 of uit
fouten als bedoeld in artikel 2.87 heeft vergoed of heeft toegezegd te
vergoeden, dat hij heeft bijgedragen aan opheldering van feiten en
omstandigheden door actief mee te werken met de onderzoekende
autoriteiten en dat hij concrete technische, organisatorische en personeelsmaatregelen heeft genomen die geschikt zijn om verdere strafbare
feiten of fouten te voorkomen.
3. De aanbestedende dienst beoordeelt de door de gegadigde of
inschrijver genomen maatregelen met inachtneming van de ernst en de
bijzondere omstandigheden van de strafbare feiten of fouten. Indien de
aanbestedende dienst de genomen maatregelen onvoldoende acht, deelt
zij dit gemotiveerd mee aan de betrokken gegadigde of inschrijver.
CW
In artikel 2.88 vervalt onderdeel b, onder lettering van onderdeel c in b.
CX
Artikel 2.89 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «artikel 2.87, onderdeel a» vervangen door:
artikel 2.87, eerste lid, onderdeel b.
b. In het tweede lid wordt «2.87, onderdelen b en c» vervangen door:
2.87, onderdelen c en d.
c. In het derde lid wordt «artikel 2.87, onderdeel d» vervangen door:
artikel 2.86, vierde lid, of artikel 2.87, eerste lid, onderdeel j.
d. In het vierde lid wordt «uit een andere lidstaat» vervangen door: uit
een andere lidstaat, uit het land van herkomst van de gegadigde of
inschrijver of het land waar de gegadigde of inschrijver is gevestigd,.
CY
Artikel 2.90 wordt als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

41

a. In het eerste lid wordt na «kan» ingevoegd: , na gebruik van de
onlinedatabank van certificaten e-Certis,.
b. Na het derde lid wordt, onder vernummering van het vierde lid tot
vijfde lid, een lid ingevoegd, luidende:
4. De aanbestedende dienst stelt uitsluitend geschiktheidseisen die
kunnen garanderen dat een gegadigde of inschrijver over de juridische
capaciteiten en financiële middelen en de technische bekwaamheid en
beroepsbekwaamheid beschikt om de overheidsopdracht uit te voeren.
c. Aan het vijfde lid (nieuw) wordt, onder vervanging van de punt aan
het slot van onderdeel d door een puntkomma, een onderdeel toegevoegd, luidende:
e. indien het een dynamisch aankoopsysteem betreft, driemaal de
verwachte maximumomvang van de specifieke opdrachten die volgens
dat systeem worden gegund.
d. Na het vijfde lid (nieuw), worden, onder vernummering van het
huidige vijfde lid tot achtste lid, twee leden ingevoegd, luidende:
6. Bij de vaststelling van een omzeteis als bedoeld in het vijfde lid past
de aanbestedende dienst transparante, objectieve en niet-discriminerende
methoden en criteria toe.
7. De aanbestedende dienst kan bij het stellen van geschiktheidseisen
als bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, verlangen dat de gegadigde of
inschrijver:
a. informatie verstrekt over zijn jaarrekening;
b. een passend niveau van verzekering tegen beroepsrisico’s heeft.
CZ
Artikel 2.91, eerste lid, onderdeel b, komt te luiden:
b. overlegging van jaarrekeningen of uittreksels uit de jaarrekening,
indien de wetgeving van het land waar de ondernemer is gevestigd
publicatie van jaarrekeningen voorschrijft, of.
DA
Artikel 2.92 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid vervalt «daadwerkelijk».
b. Er worden vier leden toegevoegd, luidende:
3. De aanbestedende dienst kan eisen dat, indien een ondernemer zich
beroept op de financiële en economische draagkracht van andere
natuurlijke personen of rechtspersonen, zowel de ondernemer als die
andere natuurlijke personen of rechtspersonen hoofdelijk aansprakelijk
zijn voor de uitvoering van de desbetreffende overheidsopdracht.
4. De aanbestedende dienst toetst of op de in het eerste lid bedoelde
andere natuurlijke personen of rechtspersonen een door de aanbestedende dienst gestelde uitsluitingsgrond van toepassing is en of deze
personen voldoen aan de door de aanbestedende dienst gestelde
geschiktheidseisen met betrekking tot de financiële en economische
draagkracht.
5. De aanbestedende dienst draagt er zorg voor dat de ondernemer een
natuurlijke persoon of een rechtspersoon op wie een uitsluitingsgrond als
bedoeld in artikel 2.86 van toepassing is of die niet voldoet aan een
geschiktheidseis als bedoeld in het vierde lid, vervangt.
6. De aanbestedende dienst kan verlangen dat de ondernemer een
natuurlijke persoon of een rechtspersoon op wie een uitsluitingsgrond als
bedoeld in artikel 2.87 van toepassing is, vervangt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

42

DB
Na artikel 2.92 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 2.92a
1. Door de aanbestedende dienst te stellen geschiktheidseisen als
bedoeld in artikel 2.90, tweede lid, onderdeel b, kunnen onder meer
betrekking hebben op de personele en technische middelen en de
ervaring waarover de gegadigde of inschrijver moet kunnen beschikken
om de overheidsopdracht volgens een passende kwaliteitsnorm uit te
voeren.
2. Indien de aanbestedende dienst eisen stelt met betrekking tot de in
het eerste lid bedoelde ervaring kan de aanbestedende dienst in het
bijzonder eisen dat de gegadigde of inschrijver door middel van geschikte
referenties inzake in het verleden uitgevoerde opdrachten aantoont over
voldoende ervaring te beschikken.
3.Indien de aanbestedende dienst heeft vastgesteld dat de gegadigde of
inschrijver conflicterende belangen heeft die een negatieve invloed
kunnen hebben op de uitvoering van de overeenkomst, kan de aanbestedende dienst ervan uitgaan dat de gegadigde of inschrijver niet over de
vereiste beroepsbekwaamheid beschikt.
DC
Artikel 2.93 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
1. Onderdeel a komt te luiden:
a. door middel van een lijst van de werken die in de afgelopen periode
van ten hoogste vijf jaar werden verricht, welke lijst vergezeld gaat van
certificaten die bewijzen dat de belangrijkste werken naar behoren zijn
uitgevoerd, zowel met betrekking tot de wijze van uitvoering als met
betrekking tot het resultaat;.
2. In onderdeel b wordt «gedurende de afgelopen drie jaar» vervangen
door: in de afgelopen periode van ten hoogste drie jaar.
3. Na onderdeel d wordt, onder lettering van de onderdelen e tot en met
k in f tot en met l, een onderdeel ingevoegd, luidende:
e. door middel van een vermelding van de systemen voor het beheer
van de toeleveringsketen en de traceersystemen die de ondernemer kan
toepassen in het kader van de uitvoering van de overheidsopdracht;.
4. Onderdeel g (nieuw) komt te luiden:
g. door middel van de onderwijs- en beroepskwalificaties van de
dienstverlener of de aannemer of van het leidinggevend personeel van de
onderneming, mits deze niet als een gunningscriterium worden
toegepast;.
5. In onderdeel h (nieuw) vervalt «voor overheidsopdrachten voor
werken of overheidsopdrachten voor diensten,».
b. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
4. In afwijking van het eerste lid, onderdelen a en b, kan de aanbestedende dienst werken onderscheidenlijk leveringen of diensten in
aanmerking nemen over een langere periode dan in die onderdelen
genoemd, indien dat noodzakelijk is om een toereikend mededingingsniveau te waarborgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

43

DD
Artikel 2.94 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «kan zich voor bepaalde overheidsopdrachten
beroepen op de bekwaamheid» vervangen door: kan zich voor een
bepaalde overheidsopdracht beroepen op de technische bekwaamheid en
beroepsbekwaamheid.
b. Na het eerste lid wordt, onder vernummering van het tweede lid tot
derde lid, een lid ingevoegd, luidende:
2. Indien de eisen met betrekking tot de technische en beroepsbekwaamheid onderwijs- en beroepskwalificaties betreffen als bedoeld in
bijlage XII, deel II, onder f, van richtlijn 2014/24/EU, of betrekking hebben
op relevante beroepservaring mag een ondernemer zich slechts beroepen
op de bekwaamheid van een andere natuurlijke persoon of rechtspersoon
indien laatstgenoemde de werken of diensten waarvoor die bekwaamheid
is vereist, zal verrichten.
c. In het derde lid (nieuw) wordt «eerste lid» vervangen door: eerste en
tweede lid.
d. Toegevoegd worden twee nieuwe leden, luidende:
4. De aanbestedende dienst toetst of op de in het eerste lid bedoelde
andere natuurlijke personen of rechtspersonen een door de aanbestedende dienst gestelde uitsluitingsgrond van toepassing is en of deze
personen voldoen aan de door de aanbestedende dienst gestelde
geschiktheidseisen met betrekking tot de technische bekwaamheid en
beroepsbekwaamheid.
5. Artikel 2.92, vijfde en zesde lid, is van overeenkomstige toepassing.
DE
Artikel 2.95 wordt als volgt gewijzigd:
a. Voor de bestaande tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
b. Het eerste lid (nieuw) komt te luiden:
1. De aanbestedende dienst kan bij overheidsopdrachten voor
leveringen waarvoor plaatsings- of installatiewerkzaamheden, diensten of
werken nodig zijn, de beroepsbekwaamheid van ondernemers om die
plaatsings- of installatiewerkzaamheden uit te voeren of om die dienst of
dat werk te verrichten, beoordelen op grond van hun vaardigheden,
doeltreffendheid, ervaring en betrouwbaarheid.
c. Toegevoegd wordt een nieuw lid, luidende:
2. De aanbestedende dienst kan bij overheidsopdrachten als bedoeld in
het eerste lid eisen dat bepaalde kritieke taken door de gegadigde of
inschrijver zelf worden verricht of, indien de gegadigde of inschrijver een
samenwerkingsverband van ondernemers is, door een deelnemer aan dat
samenwerkingsverband.
DF
Artikel 2.96 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt na «kwaliteitsnormen» ingevoegd «, met
inbegrip van normen inzake de toegankelijkheid voor personen met een
handicap,» en wordt «instanties» vervangen door: conformiteitsbeoordelingsinstanties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

44

b. In het tweede lid wordt na «kwaliteitsbewaking» ingevoegd: indien de
ondernemer die certificaten niet binnen de gestelde termijnen kan
verwerven om redenen die hem niet aangerekend kunnen worden, mits
de ondernemer bewijst dat de voorgestelde maatregelen op het gebied
van de kwaliteitsbewaking aan de kwaliteitsnormen voldoen.
DG
Artikel 2.97 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid komt te luiden:
1. Indien een aanbestedende dienst de overlegging verlangt van een
door een onafhankelijke instantie opgestelde verklaring dat de ondernemer aan bepaalde systemen of normen inzake milieubeheer voldoet,
verwijst hij naar:
a. het milieubeheer- en milieuauditsysteem van de Europese Unie,
b. een ander milieubeheersysteem dat is erkend overeenkomstig artikel
45 van verordening (EG) nr. 1221/2009 van het Europees Parlement en de
Raad van 25 november 2009 inzake de vrijwillige deelneming van
organisaties aan een communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem
(EMAS), tot intrekking van verordening (EG) nr. 761/2001 en van de
Beschikkingen 2001/681/EG en 2006/193/EG van de Commissie (PbEU
2009, L 342), of
c. andere normen inzake milieubeheer die gebaseerd zijn op toepasselijke Europese of internationale normen en die door conformiteitsbeoordelingsinstanties zijn gecertificeerd.
b. In het tweede lid wordt na «milieubeheer» ingevoegd: indien een
ondernemer aantoonbaar niet de mogelijkheid heeft gehad het door de
aanbestedende dienst aangegeven specifieke certificaat of een gelijkwaardig certificaat binnen de gestelde termijnen te verwerven om
redenen die hem niet aangerekend kunnen worden, mits de ondernemer
aantoont dat de maatregelen gelijkwaardig zijn aan die welke op grond
van het toepasselijke milieubeheersysteem of de toepasselijke norm
vereist zijn.
DH
In artikel 2.98, eerste lid, wordt «of een verklaring onder ede of een
attest te verstrekken als bedoeld in bijlage IX A van richtlijn nr. 2004/18/EU
voor overheidsopdrachten voor werken, als bedoeld in bijlage XI B van
richtlijn nr. 2004/18/EU voor overheidsopdrachten voor leveringen en als
bedoeld in bijlage IX C van richtlijn nr. 2004/18/EU overheidsopdrachten
voor diensten» vervangen door: bedoeld in bijlage XI van richtlijn
2014/24/EU.
DI
Artikel 2.99 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «en de onderhandelingsprocedure met
aankondiging» vervangen door «, de mededingingsprocedure met
onderhandeling en de procedure van het innovatiepartnerschap» en
wordt «uitnodigen tot inschrijving» vervangen door: uitnodigen tot
inschrijving of deelneming.
b. In het derde lid wordt «en de onderhandelingsprocedure met
aankondiging» vervangen door: , de mededingingsprocedure met
onderhandeling en de procedure van het innovatiepartnerschap.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

45

c. Na het derde lid wordt, onder vernummering van het vierde, vijfde en
zesde lid tot vijfde, zesde en zevende lid, een lid ingevoegd, luidende:
4. De aanbestedende dienst nodigt een aantal gegadigden uit dat ten
minste gelijk is aan het door de aanbestedende dienst bepaalde
minimumaantal.
d. In het zevende lid (nieuw) wordt «vijfde lid» vervangen door: zesde
lid.
DJ
De artikelen 2.101 en 2.102 worden vervangen door:
Artikel 2.101
1. De aanbestedende dienst kan inschrijvers en gegadigden tijdens de
procedure te allen tijde verzoeken geheel of gedeeltelijk de vereiste
bewijsstukken met betrekking tot de gegevens en inlichtingen die in de
eigen verklaring zijn verstrekt, in te dienen indien dit noodzakelijk is voor
het goede verloop van de procedure.
2. Bij de toepassing van het eerste lid kan de aanbestedende dienst een
inschrijver of gegadigde verzoeken de in het eerste lid bedoelde bewijsstukken aan te vullen of toe te lichten.
3. De aanbestedende dienst kan bij toepassing van de openbare
procedure, in afwijking van de artikelen 2.86 en 2.87 en van het eerste lid,
uitsluitend nagaan of de inschrijver aan wie hij voornemens is de
overheidsopdracht te gunnen niet moet worden uitgesloten en of deze
voldoet aan de gestelde geschiktheidseisen.
Artikel 2.102
1. De aanbestedende dienst verzoekt de inschrijver aan wie hij
voornemens is de overheidsopdracht te gunnen de vereiste bewijsstukken
met betrekking tot de in de artikelen 2.89 en 2.91 tot en met 2.97 bedoelde
gegevens en bescheiden over te leggen.
2. Bij de toepassing van het eerste lid kan de aanbestedende dienst de
desbetreffende inschrijver verzoeken de in het eerste lid bedoelde
bewijsstukken aan te vullen of toe te lichten.
3. Het eerste lid is niet van toepassing op de gunning van een
overheidsopdracht met gebruikmaking van een raamovereenkomst.
Artikel 2.102a
De artikelen 2.101, eerste lid, en 2.102, eerste lid, zijn niet van
toepassing indien de aanbestedende dienst de desbetreffende bewijsstukken rechtstreeks en kosteloos kan verkrijgen door raadpleging van
een nationale databank in een lidstaat of reeds daarover beschikt.
DK
Artikel 2.103 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het tweede lid wordt na «afwijzing» ingevoegd: van zijn verzoek tot
deelneming.
b. In het derde lid wordt na «afwijzing» ingevoegd «van zijn
inschrijving» en wordt «functionele en prestatie-eisen» vervangen door:
functionele of prestatie-eisen.
c. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

46

4. Het eerste en tweede lid zijn van overeenkomstige toepassing op de
in artikel 2.101, derde lid, bedoelde inschrijver.
DL
In artikel 2.105, eerste lid, wordt «of de onderhandelingsprocedure met
aankondiging» vervangen door: , de procedure van het innovatiepartnerschap of de mededingingsprocedure met onderhandeling.
DM
Artikel 2.106 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid komt te luiden:
1. De uitnodiging aan de gegadigden, bedoeld in artikel 2.105, vermeldt
het internetadres waar de aanbestedingsstukken rechtstreeks toegankelijk
zijn.
b. Onder vernummering van het tweede tot derde lid wordt een lid
ingevoegd, luidende:
2. In afwijking van het eerste lid bevat de uitnodiging aan de
gegadigden, bedoeld in artikel 2.105, een exemplaar van de aanbestedingsstukken in een geval als bedoeld in artikel 2.66, derde of vierde lid,
waarbij de aanbestedingsstukken nog niet vrij, rechtstreeks, volledig en
kosteloos beschikbaar zijn.
c. Het derde lid (nieuw) komt te luiden:
3. De uitnodiging aan de gegadigden, bedoeld in artikel 2.105, bevat de
informatie, bedoeld in bijlage IX, onderdeel 1 van richtlijn 2014/24/EU.
DN
Artikel 2.107 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het tweede lid wordt «De aanbestedende dienst bepaalt»
vervangen door: Onverminderd de artikelen 2.52a en 2.52b bepaalt de
aanbestedende dienst.
b. Het eerste lid alsmede de aanduiding «2.» voor het tweede lid
vervallen.
DO
In artikel 2.108 wordt na «de inhoud van» ingevoegd: het verzoek tot
deelneming of.
DP
Na artikel 2.109 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 2.109a
1. Onverminderd artikel 2.109 wordt in geval van een storing van het
elektronische systeem door middel waarvan de inschrijving ingediend
moet worden, waardoor het indienen van de inschrijving kort voor het
verstrijken van de uiterste termijn niet mogelijk is, een inschrijving
aangemerkt als tijdig te zijn ingediend, indien:
a. de inschrijver vóór het verstrijken van de inschrijvingstermijn een
versleutelde waarde van zijn inschrijving en een beschrijving van de
objectieve wijze waarop deze is berekend, indient bij de aanbestedende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

47

dienst,
b. de inschrijver de inschrijving na het verstrijken van de inschrijvingstermijn en binnen één werkdag na het verstrijken van die termijn indient
bij de aanbestedende dienst, en
c. de aanbestedende dienst vaststelt dat de versleutelde waarde van de
inschrijving, bedoeld in onderdeel a, identiek is aan de versleutelde
waarde van de inschrijving, bedoeld in onderdeel b.
2. Bij de toepassing van het eerste lid, onderdeel a, versleutelt de
inschrijver zijn inschrijving zodanig dat de aanbestedende dienst de
inhoud van de inschrijving niet kan achterhalen.
3. In afwijking van artikel 2.52a, eerste lid, kan een inschrijver voor het
indienen van de inschrijving, bedoeld in het eerste lid, onderdelen a en b,
andere dan elektronische middelen gebruiken.
DQ
Na artikel 2.109a wordt een paragraaf ingevoegd, luidende:
§ 2.3.8.2a Elektronische catalogus
Artikel 2.109b
1. In een geval als bedoeld in artikel 2.52a, eerste lid, kan een aanbestedende dienst bepalen dat inschrijvingen in de vorm van een elektronische
catalogus worden ingediend of een elektronische catalogus bevatten.
2. Inschrijvingen die in de vorm van een elektronische catalogus worden
ingediend, kunnen vergezeld gaan van andere documenten ter aanvulling
van de inschrijving.
Artikel 2.109c
Een aanbestedende dienst bepaalt de technische specificaties en het
format van de elektronische catalogus.
Artikel 2.109d
Indien de indiening van inschrijvingen in de vorm van elektronische
catalogi door een aanbestedende dienst wordt aanvaard dan wel verplicht
is gesteld:
a. vermeldt de aanbestedende dienst dit in de aankondiging van de
overheidsopdracht;
b. verstrekt de aanbestedende dienst in de aanbestedingsstukken alle
nodige informatie betreffende het format, de gebruikte elektronische
apparatuur, de technische bepalingen voor de verbinding en specificaties
voor de elektronische catalogus.
Artikel 2.109e
Een gegadigde of inschrijver stelt een elektronische catalogus op met
het oog op deelneming aan een specifieke aanbestedingsprocedure in
overeenstemming met de daaraan door de aanbestedende dienst gestelde
eisen.
Artikel 2.109f
1. Indien een raamovereenkomst met meerdere ondernemers is
gesloten na indiening van de inschrijvingen in de vorm van elektronische
catalogi, kan de aanbestedende dienst voor een specifieke overheidsopdracht opnieuw tot mededinging oproepen op basis van bijgewerkte
elektronische catalogi.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

48

2. In een geval als bedoeld in het eerste lid gebruikt de aanbestedende
dienst een van de volgende methoden:
a. de aanbestedende dienst verzoekt de inschrijvers hun elektronische
catalogi, na aanpassing aan de eisen van de betrokken overheidsopdracht,
opnieuw in te dienen, of
b. de aanbestedende dienst deelt de inschrijvers mee dat dat hij
voornemens is uit reeds ingediende elektronische catalogi de nodige
informatie te verzamelen om inschrijvingen op te stellen die aan de
vereisten van de betrokken overheidsopdracht aangepast zijn, mits het
gebruik van deze methode in de aanbestedingsstukken voor de raamovereenkomst is aangekondigd.
3. Indien de aanbestedende dienst voor een specifieke overheidsopdracht opnieuw oproept tot mededinging met gebruikmaking van de
methode, bedoeld in het tweede lid, onderdeel b:
a. deelt hij aan de inschrijvers de datum en het tijdstip mee, waarop hij
voornemens is de nodige informatie te verzamelen voor het opstellen van
nieuwe inschrijvingen die aan de eisen van de betrokken overheidsopdracht aangepast zijn,
b. geeft hij inschrijvers de mogelijkheid om het zodanig verzamelen van
informatie te weigeren, en
c. voorziet hij in een toereikende termijn tussen de mededeling, bedoeld
in onderdeel a, en het daadwerkelijk verzamelen van de informatie.
4. Indien een inschrijver instemt met het verzamelen van informatie,
bedoeld in het derde lid:
a. legt de aanbestedende dienst de verzamelde informatie vóór de
gunning van de overheidsopdracht voor aan de betrokken inschrijver,
b. stelt de aanbestedende dienst de betrokken inschrijver in de
gelegenheid om te bevestigen of te betwisten dat de aldus opgestelde
inschrijving geen materiële fouten bevat en
c. voorziet de aanbestedende dienst in een toereikende termijn tussen
de voorlegging, bedoeld in onderdeel a, en de gunning van de overheidsopdracht.
Artikel 2.109g
1. Een aanbestedende dienst kan bij de plaatsing van een overheidsopdracht binnen een dynamisch aankoopsysteem bepalen dat inschrijvingen in de vorm van een elektronische catalogus worden ingediend.
2. Een aanbestedende dienst kan een overheidsopdracht binnen een
dynamisch aankoopsysteem gunnen met gebruikmaking van de methode,
bedoeld in artikel 2.109f, tweede lid, onderdeel b, en onder overeenkomstige toepassing van artikel 2.109f, derde en vierde lid, mits het verzoek
om deelneming aan het dynamisch aankoopsysteem vergezeld gaat van
een elektronische catalogus in overeenstemming met de technische
specificaties en het format zoals vastgesteld door de aanbestedende
dienst.
3. Wanneer een gegadigde in kennis wordt gesteld van het voornemen
van de aanbestedende dienst om inschrijvingen op te stellen met
gebruikmaking van de methode, bedoeld in artikel 2.109f, tweede lid,
onderdeel b, vult de gegadigde de elektronische catalogus aan.
DR
Het opschrift van § 2.3.8.3 komt te luiden:
§ 2.3.8.3 Concurrentiegerichte dialoog
DS
Artikel 2.110 wordt als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

49

a. In het eerste lid wordt «de economisch meest voordelige
inschrijving» vervangen door: de economisch meest voordelige
inschrijving op basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding.
b. Onder vernummering van het derde tot en met zesde lid tot het
vierde tot en met zevende lid, wordt een lid ingevoegd, luidende:
3. Een aanbestedende dienst vermeldt in de aankondiging of het
beschrijvend document tevens de gekozen gunningscriteria alsmede een
indicatief tijdschema en geeft in die aankondiging of het beschrijvend
document een omschrijving van de gekozen gunningscriteria.
c. In het zevende lid (nieuw) wordt na «desbetreffende deelnemer»
ingevoegd: met de bekendmaking van de desbetreffende specifieke
inlichtingen.
DT
Artikel 2.111 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het vierde lid, vervalt «, zo nodig na vergelijking,».
b. In het negende lid wordt «wezenlijk» vervangen door: indien
daardoor de mededinging vervalst zou worden of discriminatie zou
ontstaan.
DU
Artikel 2.112 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «de economisch voordeligste inschrijving»
vervangen door: de economisch meest voordelige inschrijving op basis
van de beste prijs-kwaliteitverhouding.
b. Het tweede lid komt te luiden:
2. Een aanbestedende dienst kan met de inschrijver wiens inschrijving is
aangewezen als economisch meest voordelige inschrijving op basis van
de beste prijs-kwaliteitverhouding onderhandelingen voeren om de in de
inschrijving vervatte financiële toezeggingen of andere voorwaarden te
bevestigen met het oog op afronding van de voorwaarden van de
overheidsopdracht, mits dit de wezenlijke aspecten van de inschrijving of
van de in de aankondiging of het beschrijvend document vermelde
behoeften en voorschriften onverlet laat en niet tot vervalsing van de
mededinging of discriminatie kan leiden.
DV
In artikel 2.113 vervalt «de aankondiging of».
DW
Na artikel 2.113 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 2.113a
1. Gunningscriteria waarborgen de mogelijkheid van daadwerkelijke
mededinging en gaan vergezeld van specificaties aan de hand waarvan de
door de inschrijvers verstrekte informatie daadwerkelijk kan worden
getoetst om te beoordelen hoe goed de inschrijvingen aan de gunningscriteria voldoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

50

2. Een aanbestedende dienst controleert in geval van twijfel effectief de
juistheid van de door de inschrijvers verstrekte informatie en bewijsmiddelen.
DX
Artikel 2.114 wordt als volgt gewijzigd:
a. Onder vernummering van het tweede tot derde lid wordt een lid
ingevoegd, luidende:
2. De economisch meest voordelige inschrijving wordt door de
aanbestedende dienst vastgesteld op basis van de:
a. beste prijs-kwaliteitverhouding,
b. laagste kosten berekend op basis van kosteneffectiviteit, zoals de
levenscycluskosten, bedoeld in artikel 2.115a, of
c. laagste prijs.
b. In het derde lid (nieuw) wordt «Een aanbestedende dienst kan, in
afwijking van het eerste lid, gunnen op grond van de laagste prijs. In dat
geval motiveert de aanbestedende dienst» vervangen door: De aanbestedende dienst die de economisch meest voordelige inschrijving vaststelt
op basis van de laagste prijs, motiveert.
DY
Artikel 2.115 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «De aanbestedende dienst die het criterium
«economisch meest voordelige inschrijving» toepast» vervangen door: De
aanbestedende dienst die de economisch meest voordelige inschrijving
vaststelt op basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding.
b. Het tweede lid komt te luiden:
2. De in het eerste lid bedoelde nadere criteria houden verband met het
voorwerp van de overheidsopdracht en kunnen onder meer betreffen:
a. kwaliteit, waaronder technische verdienste;
b. esthetische en functionele kenmerken;
c. toegankelijkheid;
d. geschiktheid van het ontwerp voor alle gebruikers;
e. sociale, milieu en innovatieve kenmerken;
f. de handel en de voorwaarden waaronder deze plaatsvindt;
g. de organisatie, de kwalificatie en de ervaring van het personeel voor
de uitvoering van de opdracht, wanneer de kwaliteit van dat personeel
een aanzienlijke invloed kan hebben op het niveau van de uitvoering van
de opdracht;
h. klantenservice en technische bijstand;
i. leveringsvoorwaarden, zoals leveringsdatum, leveringswijze,
leveringsperiode of termijn voor voltooiing.
c. Onder vernummering van het derde en vierde lid tot vierde en vijfde
lid wordt een lid ingevoegd, luidende:
3. Nadere criteria als bedoeld in het eerste lid houden verband met het
voorwerp van de overheidsopdracht wanneer zij betrekking hebben op de
in het kader van die overheidsopdracht te verrichten werken, leveringen of
diensten, in alle opzichten en in elk stadium van hun levenscyclus, met
inbegrip van factoren die te maken hebben met:
a. het specifieke productieproces, het aanbieden of de verhandeling van
deze werken, leveringen of diensten, of
b. een specifiek proces voor een andere fase van hun levenscyclus,
zelfs wanneer deze factoren geen deel uitmaken van hun materiële

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

51

basis.
c. In het vierde lid (nieuw) vervalt «in de aankondiging van de
overheidsopdracht of» en wordt «gekozen criteria voor de bepaling van de
economisch meest voordelige inschrijving» vervangen door: gekozen
nadere criteria voor de bepaling van de economisch meest voordelige
inschrijving op basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding.
d. Het vijfde lid (nieuw) komt te luiden:
5. Indien om objectieve redenen geen weging mogelijk is, vermeldt de
aanbestedende dienst in de aanbestedingsstukken de nadere criteria in
afnemende volgorde van belang.
DZ
Na artikel 2.115 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 2.115a
1. Levenscycluskosten hebben betrekking op de volgende kosten
gedurende de levenscyclus van een product, dienst of werk:
a. kosten gedragen door de aanbestedende dienst of andere gebruikers,
zoals kosten in verband met de verwerving, gebruikskosten, onderhoudskosten en kosten volgend uit het einde van de levenscyclus;
b. kosten toegerekend aan externe milieueffecten, die verband houden
met het product, de dienst of het werk gedurende de levenscyclus, mits
hun geldwaarde kan worden bepaald en gecontroleerd.
2. Indien een aanbestedende dienst de kosten aan de hand van de
levenscycluskosten raamt, vermeldt hij in de aanbestedingsstukken:
a. de door de inschrijvers te verstrekken gegevens, en
b. de methoden die de aanbestedende dienst zal gebruiken om de
levenscycluskosten op basis van deze gegevens te bepalen.
3. De methode die wordt gebruikt voor de raming van de aan externe
milieueffecten toegerekende kosten voldoet aan de volgende
voorwaarden:
a. zij is gebaseerd op objectief controleerbare en niet-discriminerende
criteria;
b. zij is toegankelijk voor alle betrokken partijen;
c. de vereiste gegevens kunnen met een redelijke inspanning worden
verstrekt door normaal zorgvuldige ondernemers, met inbegrip van
ondernemers uit derde landen die partij zijn bij de Overeenkomst inzake
overheidsopdrachten (PbEG L 1994, 336) of andere internationale
overeenkomsten waaraan de Europese Unie gebonden is.
4. Indien een gemeenschappelijke methode voor de berekening van de
levenscycluskosten verplicht is op grond van een bindende
EU-rechtshandeling, genoemd in bijlage XIII van richtlijn 2014/24/EU,
wordt die gemeenschappelijke methode toegepast voor de raming van de
levenscycluskosten.
EA
Artikel 2.116 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «, voordat hij deze inschrijving afwijst,
schriftelijk om de door hem noodzakelijk geachte verduidelijkingen over
de samenstelling» vervangen door: om een toelichting op de voorgestelde
prijs of kosten.
b. In het tweede lid, aanhef, wordt «De verduidelijkingen, bedoeld in het
eerste lid, kunnen» vervangen door: Een toelichting als bedoeld in het
eerste lid kan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

52

c. In het tweede lid, onderdeel c, wordt «het ontwerp van de inschrijver»
vervangen door: de door de inschrijver voorgestelde werken, leveringen
of diensten.
d. Het tweede lid, onderdeel d, komt te luiden:
d. het vervullen van de verplichtingen op het gebied van het milieu,
sociaal en arbeidsrecht uit hoofde van het recht van de Europese Unie,
nationale recht of collectieve arbeidsovereenkomsten of uit hoofde van de
in bijlage X van richtlijn 2014/24/EU vermelde bepalingen van internationaal milieu, sociaal en arbeidsrecht.;
e. Onder vervanging van de punt aan het slot van het tweede lid,
onderdeel e, door een puntkomma, wordt een onderdeel toegevoegd,
luidende:
f. het vervullen van de verplichtingen, bedoeld in artikel 2.79.
f. In het derde lid wordt «de samenstelling van de desbetreffende
inschrijving aan de hand van de ontvangen toelichting» vervangen door:
de verstrekte informatie.
g. Onder vernummering van het vierde en vijfde lid tot zesde en
zevende lid worden twee leden ingevoegd, luidende:
4. Een aanbestedende dienst kan een inschrijving uitsluitend afwijzen
indien het lage niveau van de voorgestelde prijzen of kosten niet
genoegzaam wordt gestaafd door het verstrekte bewijsmateriaal, rekening
houdend met de in het tweede lid bedoelde elementen.
5. Een aanbestedende dienst wijst een inschrijving af indien hij heeft
vastgesteld dat de inschrijving abnormaal laag is omdat zij niet voldoet
aan de verplichtingen op het gebied van het milieu sociaal en arbeidsrecht
uit hoofde van het recht van de Europese Unie, nationale recht of
collectieve arbeidsovereenkomsten of uit hoofde van de in bijlage X van
richtlijn 2014/24/EU vermelde bepalingen van internationaal milieu,
sociaal en arbeidsrecht.
h. In het zesde lid (nieuw) wordt na «die grond» ingevoegd «na overleg
met de inschrijver» en wordt «de artikelen 107 en 108» vervangen door:
artikel 107.
i. In het zevende lid (nieuw) wordt «vierde lid» vervangen door: zesde
lid.
EB
Artikel 2.117 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid, aanhef, wordt «de onderhandelingsprocedure in een
geval als bedoeld in artikel 2.30, eerste lid, onderdeel a,» vervangen door:
de mededingingsprocedure met onderhandeling.
b. In het eerste lid, onderdeel b, wordt na «aanbestedingsstukken»
ingevoegd «ten minste» en wordt na «elektronische veiling,» ingevoegd:
genoemd in bijlage VI van richtlijn 2014/24/EU,.
c. Het eerste lid, onderdeel c, komt te luiden:
c. de inhoud van de aanbestedingsstukken, met name de technische
specificaties, nauwkeurig kan worden opgesteld.
d. In het tweede lid wordt «voor intellectuele prestaties» vervangen
door: die intellectuele prestaties tot voorwerp van de opdracht hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

53

e. Het derde lid vervalt.
EC
Artikel 2.118 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «nauwkeurige specificaties voor de overheidsopdracht kunnen worden opgesteld» vervangen door: de inhoud van de
aanbestedingsstukken, met name de technische specificaties, nauwkeurig
kan worden opgesteld.
b. In het tweede lid wordt «artikel 2.143, tweede lid, onderdeel b, onder
2°» vervangen door «artikel 2.143, eerste lid, onderdelen b en c» en wordt
«nauwkeurige specificaties voor de overheidsopdracht kunnen worden
opgesteld» vervangen door: de inhoud van de aanbestedingsstukken, met
name de technische specificaties, nauwkeurig kan worden opgesteld.
ED
Artikel 2.119 vervalt.
EE
Artikel 2.121 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «een aan de functionele en prestatie-eisen
beantwoordende inschrijving» vervangen door: een ontvankelijke
inschrijving.
b. Onder vernummering van het tweede tot derde lid wordt een lid
ingevoegd, luidende:
2. Een inschrijving is ontvankelijk als bedoeld in het eerste lid, indien:
a. deze wordt ingediend door een inschrijver:
1°. die de aanbestedende dienst op grond van de artikelen 2.86 of 2.87
niet moet of wil uitsluiten, en
2°. die voldoet aan de door de aanbestedende dienst gestelde geschiktheidseisen, bedoeld in artikel 2.90,
b. deze voldoet aan de technische specificaties,
c. deze voldoet aan de vereisten in de aanbestedingsstukken,
d. deze tijdig is ingediend,
e. hierbij niet aantoonbaar sprake is van ongeoorloofde afspraken of
corruptie,
f. deze niet door de aanbestedende dienst als abnormaal laag is
beoordeeld,
g. deze de prijs van het door de aanbestedende dienst begrote bedrag,
dat is vastgesteld en gedocumenteerd voor de aanvang van de aanbestedingsprocedure, niet overschrijdt, en
h. deze relevant is voor de overheidsopdracht, omdat de inschrijving,
zonder ingrijpende wijzigingen, kennelijk voorziet in de in de aanbestedingsstukken omschreven behoeften en eisen van de aanbestedende
dienst.
EF
In artikel 2.123, tweede lid, aanhef, wordt na inschrijving ingevoegd: op
basis van de beste prijs-kwaliteitverhouding of op basis van de laagste
kosten berekend op basis van kosteneffectiviteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

54

EG
In artikel 2.124, eerste lid, wordt «in de aanbestedingsstukken»
vervangen door: vooraf.
EH
Artikel 2.125, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:
a. Onderdeel a komt te luiden:
a. hij kan de veiling afsluiten op het vooraf aangegeven tijdstip;.
b. In onderdeel b wordt «indien hij in de uitnodiging om deel te nemen
aan de veiling de termijn vermeldt» vervangen door: mits hij vooraf de
termijn heeft aangegeven.
c. In onderdeel c wordt «alle» vervangen door «het vooraf aangegeven
aantal» en vervalt «die in de uitnodiging om deel te nemen aan de veiling
zijn vermeld,».
EI
Het opschrift van § 2.3.8.7 komt te luiden:
§ 2.3.8.7 Mededingingsprocedure met onderhandeling
EJ
Artikel 2.126 wordt vervangen door:
Artikel 2.126
1. Bij toepassing van de mededingingsprocedure met onderhandeling
bepaalt de aanbestedende dienst in de aanbestedingsstukken het
voorwerp van de overheidsopdracht door de vereisten en de vereiste
kenmerken van het werk, de levering of de dienst te beschrijven en de
gunningscriteria vast te leggen.
2. De aanbestedende dienst bepaalt in de aanbestedingsstukken tevens
welke elementen van de in het eerste lid bedoelde beschrijving de
minimumeisen zijn waaraan een inschrijving moet voldoen.
3. De aanbestedende dienst verschaft in de aanbestedingsstukken
informatie die voldoende nauwkeurig is om ondernemers in staat te
stellen te bepalen wat de aard en omvang van de aanbesteding is en te
beslissen over deelneming aan de procedure.
4. Indien de aanbestedende dienst de mogelijkheid wil behouden om de
overheidsopdracht te plaatsen op basis van de oorspronkelijke
inschrijving zonder onderhandeling, vermeldt hij dat in de aankondiging
van de overheidsopdracht.
5. Indien de aanbestedende dienst door toepassing van de gunningscriteria de procedure van gunning door onderhandeling in opeenvolgende
fasen wil laten verlopen, zodat het aantal inschrijvingen waarover moet
worden onderhandeld wordt beperkt, vermeldt hij dat in de aanbestedingsstukken.
6. De aanbestedende dienst draagt er zorg voor dat in de slotfase het
aantal oplossingen zodanig is dat een daadwerkelijke mededinging kan
worden gewaarborgd, voor zover er een voldoende aantal geschikte
oplossingen of inschrijvers is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

55

Artikel 2.126a
1. Bij toepassing van de mededingingsprocedure met onderhandeling
onderhandelt de aanbestedende dienst met de inschrijvers over hun
eerste inschrijving en elke daaropvolgende inschrijving, met uitzondering
van de definitieve inschrijving, bedoeld in het zevende lid, om de inhoud
ervan te verbeteren.
2. Het eerste lid is niet van toepassing indien de aanbestedende dienst
de in artikel 2.126, vierde lid, bedoelde mogelijkheid toepast.
3. De aanbestedende dienst onderhandelt niet met de inschrijvers over
de in artikel 2.126, eerste lid, bedoelde gunningscriteria en de in artikel
2.126, tweede lid, bedoelde minimumeisen.
4. De aanbestedende dienst waarborgt tijdens de onderhandelingen de
gelijke behandeling van alle inschrijvers en verstrekt geen informatie die
een of meer inschrijvers kan bevoordelen boven andere.
5. De aanbestedende dienst stelt alle inschrijvers wier inschrijving niet
na afronding van een fase als bedoeld in artikel 126, vijfde lid, is
afgewezen, in kennis van andere wijzigingen in de technische specificaties
of aanbestedingsstukken dan die waarbij de minimumeisen worden
vastgesteld, waarna die inschrijvers voldoende tijd krijgen om hun
inschrijving naar aanleiding van deze wijzigingen, indien nodig, aan te
passen en opnieuw in te dienen.
6. In afwijking van artikel 2.57 verstrekt de aanbestedende dienst
vertrouwelijke inlichtingen die een gegadigde of inschrijver met wie hij
onderhandelt aan hem heeft verstrekt, slechts aan de andere deelnemers,
indien de desbetreffende deelnemer daarvoor toestemming heeft
gegeven. In het verzoek om toestemming van de desbetreffende
deelnemer geeft de aanbestedende dienst aan welke specifieke inlichtingen hij wil verstrekken.
7. Indien de aanbestedende dienst voornemens is de onderhandelingen
af te sluiten stelt hij de resterende inschrijvers daarvan in kennis en stelt
hij een gemeenschappelijke termijn vast voor de indiening van nieuwe of
aangepaste inschrijvingen.
EK
Na artikel 2.126a (nieuw) wordt een paragraaf ingevoegd, luidende:
§ 2.3.8.7a Innovatiepartnerschap
Artikel 2.126b
1. Bij toepassing van de procedure van het innovatiepartnerschap
geschiedt de gunning van de overheidsopdracht op basis van het
criterium de economisch meest voordelige inschrijving op basis van de
beste prijs-kwaliteitverhouding.
2. De aanbestedende dienst beschrijft in de aanbestedingsstukken zijn
behoefte aan innovatieve producten, diensten of werken en geeft aan dat
met de aanschaf van reeds op de markt beschikbare producten, diensten
of werken niet in die behoefte kan worden voorzien.
3. De aanbestedende dienst bepaalt in de aanbestedingsstukken tevens
welke elementen van de in het tweede lid bedoelde beschrijving de
minimumeisen zijn waaraan de inschrijving moet voldoen.
4. De aanbestedende dienst verschaft in de aanbestedingsstukken
informatie die voldoende nauwkeurig is om ondernemers in staat te
stellen te bepalen wat de aard en strekking van de gevraagde oplossing is
en te beslissen over deelneming aan de procedure.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

56

5. Indien de aanbestedende dienst door toepassing van de gunningscriteria de procedure van het innovatiepartnerschap in opeenvolgende fasen
wil laten verlopen, zodat het aantal inschrijvingen waarover moet worden
onderhandeld wordt beperkt, vermeldt hij dat in de aanbestedingsstukken.
6. De aanbestedende dienst bepaalt in de aanbestedingsstukken welke
regels op de intellectuele eigendomsrechten van toepassing zijn.
7. Bij het selecteren van de gegadigden past de aanbestedende dienst in
het bijzonder criteria toe inzake het potentieel van de kandidaten op het
gebied van onderzoek en ontwikkeling en hun vermogen om vernieuwende oplossingen te ontwikkelen en toe te passen.
8. Alleen de ondernemers die na beoordeling van de gevraagde
informatie door de aanbestedende dienst daartoe worden uitgenodigd,
kunnen projecten voor onderzoek en ontwikkeling indienen die voldoen
aan de door de aanbestedende dienst vastgestelde behoeften en waaraan
niet door bestaande oplossingen kan worden voldaan.
Artikel 2.126c
1. Bij toepassing van de procedure van het innovatiepartnerschap
onderhandelt de aanbestedende dienst met de inschrijvers over hun
eerste en over elke daaropvolgende inschrijving, met uitzondering van de
definitieve inschrijving, om de inhoud ervan te verbeteren.
2 De aanbestedende dienst onderhandelt niet met de inschrijvers over
de gunningscriteria en de in artikel 2.126b, derde lid, bedoelde minimumeisen.
3. De aanbestedende dienst waarborgt tijdens de onderhandelingen de
gelijke behandeling van alle inschrijvers en verstrekt geen informatie die
een of meer inschrijvers kan bevoordelen boven andere.
4. In afwijking van artikel 2.57 verstrekt de aanbestedende dienst
vertrouwelijke inlichtingen die een gegadigde of inschrijver met wie hij
onderhandelt aan hem heeft verstrekt, slechts aan de andere deelnemers,
indien de desbetreffende deelnemer daarvoor toestemming heeft
gegeven. In het verzoek om toestemming van de desbetreffende
deelnemer geeft de aanbestedende dienst aan welke specifieke inlichtingen hij wil verstrekken.
5. De aanbestedende dienst stelt alle inschrijvers wier inschrijving na
afronding van een fase als bedoeld in artikel 2.126b, vijfde lid, niet is
afgewezen, schriftelijk in kennis van andere wijzigingen in de technische
specificaties of andere aanbestedingsstukken dan die waarbij de minimumeisen worden vastgesteld, waarna de inschrijvers voldoende tijd krijgen
om hun inschrijvingen naar aanleiding van deze wijzigingen, indien nodig,
aan te passen en opnieuw in te dienen.
Artikel 2.126d
1. De aanbestedende dienst kan het innovatiepartnerschap met één
partner sluiten dan wel met verschillende partners die afzonderlijke
onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten voor hun rekening nemen.
2. De aanbestedende dienst structureert het innovatiepartnerschap in
opeenvolgende fasen die de reeks stappen in het onderzoeks- en
innovatieproces volgen, hetgeen de fabricage van goederen, de verlening
van diensten of de voltooiing van werken kan omvatten.
3. In het innovatiepartnerschap worden tussentijdse, door de partners te
bereiken doelen bepaald, en wordt voorzien in betaling van de vergoeding
in passende termijnen.
4. De aanbestedende dienst ziet erop toe dat de structuur van het
partnerschap en in het bijzonder de duur en de waarde van de verschillende fasen een afspiegeling zijn van de innovatiegraad van de voorgestelde oplossing en van de reeks van onderzoeks- en innovatieactiviteiten
die vereist zijn voor de ontwikkeling van een innovatieve en nog niet op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

57

de markt beschikbare oplossing, waarbij de geraamde waarde van de
levering, de dienst of het werk niet onevenredig mag zijn in verhouding
tot de investering voor de ontwikkeling ervan.
5. In afwijking van artikel 2.57 verstrekt de aanbestedende dienst bij een
innovatiepartnerschap met meer partners, aan hem voorgestelde
oplossingen of andere door een partner in het kader van het partnerschap
meegedeelde vertrouwelijke inlichtingen, slechts aan andere partners,
indien de desbetreffende partner daarvoor toestemming heeft gegeven. In
het verzoek om toestemming van de desbetreffende partner geeft de
aanbestedende dienst aan welke specifieke inlichtingen hij wil
verstrekken.
6. Indien de aanbestedende dienst na elke fase het innovatiepartnerschap wil kunnen beëindigen of, bij een innovatiepartnerschap met
verschillende partners, het aantal partners wil kunnen verminderen door
individuele opdrachten in te trekken, vermeldt hij dat in de aanbestedingsstukken. De aanbestedende dienst vermeldt hierbij tevens de
voorwaarden voor beëindiging van het innovatiepartnerschap of de
vermindering van het aantal partners.
7. De door de aanbestedende dienst aan te schaffen producten, diensten
of werken voldoen aan het door de aanbestedende dienst met de partners
afgesproken prestatieniveau en blijven onder de maximumkosten.
EL
In artikel 2.130, tweede lid, wordt voor «voordelen» ingevoegd:
relatieve.
EM
Artikel 2.132 wordt als volgt gewijzigd:
a. Voor de bestaande tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
b. Het eerste lid (nieuw) wordt als volgt gewijzigd:
1. In onderdeel b wordt na «overheidsopdracht» ingevoegd: of het
dynamisch aankoopsysteem.
2. In onderdeel c wordt «uitgekozen gegadigden» vervangen door:
geselecteerde gegadigden of inschrijvers.
3. In onderdeel h wordt na «in onderaanneming te geven» ingevoegd:
alsmede de namen van de voornaamste onderaannemers.
4. Onderdeel j komt te luiden:
j. ingeval van de mededingingsprocedure met onderhandeling, de
omstandigheden, bedoeld in artikel 2.30, eerste lid, die de toepassing van
deze procedure rechtvaardigen;.
5. Na onderdeel j worden, onder lettering van onderdeel k in n, drie
onderdelen ingevoegd, luidende:
k. ingeval van de onderhandelingsprocedure zonder aankondiging, de
omstandigheden, bedoeld in artikel 2.32, die de toepassing van deze
procedure rechtvaardigen;
l. de redenen voor het gebruik van andere dan elektronische middelen
bij het indienen van inschrijvingen;
m. in voorkomend geval, vastgestelde belangenconflicten en een
beschrijving van door de aanbestedende dienst genomen passende
maatregelen als bedoeld in artikel 1.10b, eerste lid;.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

58

c. Toegevoegd worden twee leden, luidende:
2. Indien gegevens als bedoeld in het eerste lid vermeld staan in de
aankondiging van de gegunde overheidsopdracht, kan de aanbestedende
dienst in het proces-verbaal verwijzen naar die aankondiging.
3. Het eerste lid is niet van toepassing op de gunning van overheidsopdrachten met gebruikmaking van een raamovereenkomst.
EN
Artikel 2.134 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «48 dagen» vervangen door: 30 dagen.
b. Er worden vier leden toegevoegd, luidende:
3. Een aanbestedende dienst kan de resultaten, bedoeld in het eerste lid,
die gegunde overheidsopdrachten voor sociale en andere specifieke
diensten als bedoeld in bijlage XIV van richtlijn 2014/24/EU betreffen, per
kwartaal bundelen. Indien de aanbestedende dienst daarvoor kiest zendt
hij de gebundelde resultaten binnen 30 dagen na het einde van elk
kwartaal toe.
4. Een aanbestedende dienst maakt de aankondiging van de gegunde
opdracht of de inhoud ervan niet eerder op een andere wijze bekend dan
nadat hij een bevestiging van ontvangst van de bekendmaking van de
Europese Commissie heeft ontvangen.
5. In afwijking van het vierde lid kan de aanbestedende dienst de
aankondiging van de gegunde opdracht of de inhoud ervan bekendmaken
indien hij niet binnen 48 uur na ontvangst van de bevestiging van
ontvangst van de aankondiging van de Europese Commissie een
bevestiging van ontvangst van de bekendmaking van de Europese
Commissie heeft ontvangen.
6. Indien de aanbestedende dienst de aankondiging van de gegunde
overheidsopdracht ook op een andere wijze dan met gebruikmaking van
het elektronisch systeem voor aanbestedingen bekend maakt, bevat die
aankondiging geen andere informatie dan die welke aan de Europese
Commissie is gezonden of via het kopersprofiel is bekendgemaakt en
bevat deze in ieder geval de datum van toezending aan de Europese
Commissie dan wel de datum van de bekendmaking op het kopersprofiel.
EO
In artikel 2.136 wordt «48 dagen» telkens vervangen door: 30 dagen.
EP
Artikel 2.137 vervalt.
EQ
Na artikel 2.138 wordt een paragraaf ingevoegd, luidende:
§ 2.3.8.10 Bewaarplicht gedurende de looptijd van de overheidsopdracht
Artikel 2.138a
De aanbestedende dienst bewaart ten minste gedurende de looptijd van
de overheidsopdracht kopieën van de gesloten overeenkomsten met een
waarde van ten minste:
a. € 10.000.000 voor overheidsopdrachten voor werken;
b. € 1.000.000 voor overheidsopdrachten voor leveringen of diensten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

59

ER
In artikel 2.139 wordt «de afdelingen 2.2.1 en 2.2.2» vervangen door:
hoofdstuk 2.2.
ES
Artikel 2.140 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «een aanbestedende dienst» vervangen door:
een aanbestedende dienst die daartoe uitdrukkelijk is aangewezen in de
aankondiging.
b. In het tweede lid wordt «substantiële wijzigingen» vervangen door:
wezenlijke wijzigingen.
ET
Artikel 2.141 vervalt.
EU
Artikel 2.143 komt te luiden:
Artikel 2.143
1. Indien een raamovereenkomst met meer dan één ondernemer is
gesloten, wordt die raamovereenkomst uitgevoerd op een van de
volgende wijzen:
a. volgens de voorwaarden van de raamovereenkomst, zonder dat de
overheidsopdracht opnieuw voor mededinging wordt opengesteld, indien
de raamovereenkomst alle voorwaarden bevat met betrekking tot de
uitvoering van de betrokken werken, leveringen of diensten alsmede de
objectieve voorwaarden ter bepaling van de ondernemers die deze als
partij bij de raamovereenkomst zullen uitvoeren, welke objectieve
voorwaarden zijn vermeld in de aanbestedingsstukken voor de
raamovereenkomst;
b. deels zonder dat de overheidsopdracht opnieuw voor mededinging
wordt opengesteld en deels met een nieuwe aankondiging voor de
ondernemers die partij zijn bij de raamovereenkomst, indien de raamovereenkomst alle voorwaarden bevat met betrekking tot de uitvoering van de
betrokken werken, leveringen of diensten en de aanbestedende dienst
deze mogelijkheid in de aanbestedingsstukken voor de raamovereenkomst heeft vermeld;
c. door de overheidsopdracht opnieuw voor mededinging open te
stellen voor de ondernemers die partij zijn bij de raamovereenkomst,
indien de raamovereenkomst niet alle voorwaarden bevat met betrekking
tot de uitvoering van de werken, leveringen of diensten.
2. De aanbestedende dienst maakt de in het eerste lid, onderdeel b,
bedoelde keuze of specifieke werken, leveringen of diensten worden
verkregen na een nieuwe aankondiging dan wel rechtstreeks volgens de
voorwaarden van de raamovereenkomst op grond van objectieve criteria,
die in de aanbestedingsstukken voor de raamovereenkomst zijn
opgenomen. In deze aanbestedingsstukken is tevens vermeld welke
voorwaarden aan een nieuwe aankondiging kunnen worden verbonden.
3. Bij de in het eerste lid, onderdelen b en c, bedoelde aankondiging
worden dezelfde voorwaarden gesteld als die welke gelden voor de
gunning van de raamovereenkomst alsmede, zo nodig, nader gespecificeerde voorwaarden en, in voorkomend geval, andere voorwaarden die
zijn vermeld in de aanbestedingsstukken van de raamovereenkomst,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

60

overeenkomstig de volgende procedure:
a. voor elke te gunnen overheidsopdracht raadpleegt de aanbestedende
dienst schriftelijk de ondernemers die in staat zijn de opdracht uit te
voeren;
b. de aanbestedende dienst stelt een voldoende lange termijn vast voor
de indiening van inschrijvingen voor elke specifieke overheidsopdracht,
rekening houdend met elementen zoals de complexiteit van het voorwerp
van de opdracht en de benodigde tijd voor de toezending van de
inschrijvingen;
c. de inschrijvingen worden schriftelijk ingediend en de inhoud ervan
wordt niet vrijgegeven tot de gestelde indieningstermijn is verstreken;
d. de aanbestedende dienst kan de overheidsopdracht gunnen aan de
inschrijver die op grond van de in de aanbestedingsstukken van de
raamovereenkomst vastgestelde gunningscriteria de beste inschrijving
heeft ingediend.
4. De in het eerste lid, onderdeel b, eerste zinsdeel, genoemde wijzen
van uitvoering van een raamovereenkomst zijn van overeenkomstige
toepassing op elk perceel van een raamovereenkomst waarvoor de
voorwaarden met betrekking tot de uitvoering van de werken, leveringen
of diensten in de raamovereenkomst zijn vastgelegd, ongeacht de vraag
of alle voorwaarden met betrekking tot de uitvoering van de werken,
leveringen of diensten in kwestie in het kader van andere percelen zijn
vastgelegd.
EV
Artikel 2.144 komt te luiden:
Artikel 2.144
1. Een aanbestedende dienst stelt een dynamisch aankoopsysteem in
met toepassing van de niet-openbare procedure, met uitzondering van de
fase van inschrijving, en de bepalingen van deze afdeling.
2. De aanbestedende dienst laat alle ondernemers die een verzoek tot
toelating hebben ingediend en die:
a. niet op grond van de artikelen 2.86 of 2.87 zijn uitgesloten en
b. voldoen aan de door de aanbestedende dienst gestelde geschiktheidseisen en selectiecriteria
tot het dynamisch aankoopsysteem toe. Artikel 2.99, eerste lid, is niet
van toepassing.
3. De aanbestedende dienst kan gedurende de looptijd van het
dynamisch aankoopsysteem van deelnemers verlangen dat zij binnen vijf
werkdagen na ontvangst van het verzoek van de aanbestedende dienst
een geactualiseerde eigen verklaring indienen.
4. Een dynamisch aankoopsysteem kan worden ingedeeld in categorieën van producten, werken of diensten die objectief worden vastgesteld
op basis van de kenmerken van de overheidsopdracht in de desbetreffende categorie.
5. De in het vierde lid bedoelde kenmerken kunnen verwijzen naar de
ten hoogste toegestane omvang van de latere specifieke overheidsopdracht of naar een bepaald geografisch gebied waarin de latere
specifieke overheidsopdracht zal worden uitgevoerd.
6. Bij toepassing van het vierde lid stelt de aanbestedende dienst per
categorie geschiktheidseisen en selectiecriteria vast.
EW
Artikel 2.145 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

61

1. Na «overeenkomstig» wordt ingevoegd: artikel 2.52a en.
2. Een zin wordt toegevoegd, luidende: Artikel 2.52b is niet van
toepassing.
b. Het tweede lid, onderdeel b, komt te luiden:
b. vermeldt de aanbestedende dienst de looptijd van het dynamisch
aankoopsysteem en zo mogelijk de waarde of orde van grootte en
frequentie van de te plaatsen overheidsopdrachten;.
c. In het tweede lid, onderdeel c, vervalt «tegelijk met de bekendmaking
van de aankondiging en» en vervalt «en alle aanvullende documenten».
EX
Artikel 2.146 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste en tweede lid komt te luiden:
1. Een ondernemer kan bij de instelling van een dynamisch aankoopsysteem een verzoek tot toelating indienen.
2. De termijn voor het indienen van een verzoek als bedoeld in het
eerste lid bedraagt ten minste dertig dagen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de aankondiging.
b. Het derde lid vervalt, en het vierde lid wordt vernummerd tot derde
lid.
c. In het derde lid (nieuw) wordt «indicatieve inschrijving» vervangen
door: verzoek tot toelating.
EY
Na artikel 2.146 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 2.146a
1. Een ondernemer kan gedurende de looptijd van een dynamisch
aankoopsysteem een verzoek tot toelating aan het dynamisch aankoopsysteem indienen.
2. De aanbestedende dienst beoordeelt het verzoek tot toelating binnen
tien werkdagen na ontvangst van het verzoek. Artikel 2.144, tweede lid, is
van toepassing.
3. De aanbestedende dienst kan de termijn, bedoeld in het tweede lid,
verlengen tot vijftien werkdagen, in het bijzonder vanwege de noodzaak
om aanvullende documentatie te bestuderen of om anderszins te
controleren of aan de geschiktheidseisen wordt voldaan.
4. Onverminderd het derde lid kan de aanbestedende dienst, zolang de
uitnodiging tot inschrijving voor de eerste specifieke overheidsopdracht
nog niet is verzonden, de in het tweede lid bedoelde termijn verlengen
met een in de aanbestedingsstukken te vermelden termijn, mits tijdens die
verlenging geen uitnodiging tot inschrijving wordt gedaan.
5. Artikel 2.146, derde lid, is van toepassing op een verzoek als bedoeld
in het eerste lid.
EZ
Artikel 2.147 komt te luiden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

62

Artikel 2.147
1. De aanbestedende dienst die een overheidsopdracht wil plaatsen
binnen een dynamisch aankoopsysteem past de procedure van artikel
2.50 toe.
2. Bij de plaatsing van de overheidsopdracht vermeldt de aanbestedende dienst in de aankondiging van de overheidsopdracht dat het gaat
om een dynamisch aankoopsysteem.
3. De aanbestedende dienst vermeldt in de aanbestedingsstukken in
ieder geval de aard en de geraamde hoeveelheid van de beoogde
aankopen, alsmede alle nodige informatie omtrent het dynamisch
aankoopsysteem, daaronder begrepen de wijze van functioneren van dat
systeem, de gebruikte elektronische apparatuur en de nadere technische
bepalingen en specificaties voor de verbinding.
4. De aanbestedende dienst vermeldt in de aanbestedingsstukken,
indien van toepassing, de verdeling van de overheidsopdracht in
categorieën van producten, werken of diensten en de kenmerken daarvan
alsmede de voor de desbetreffende categorie of categorieën vastgestelde
geschiktheidseisen en selectiecriteria.
FA
Artikel 2.148 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid, tweede volzin, komt te luiden: De artikelen 2.105, eerste
lid, en 2.106, eerste lid, zijn van overeenkomstige toepassing.
b. Onder vernummering van het tweede lid tot vijfde lid worden drie
leden ingevoegd, luidende:
2. Indien het dynamisch aankoopsysteem is ingedeeld in categorieën
van werken, producten of diensten, nodigt de aanbestedende dienst, in
afwijking van het eerste lid, alle ondernemers die zijn toegelaten tot de
categorie waarop de desbetreffende overheidsopdracht betrekking heeft,
uit om een inschrijving in te dienen.
3. De termijn voor het indienen van een inschrijving bedraagt tenminste
tien dagen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de uitnodiging tot
inschrijving.
4. Artikel 2.74a is van overeenkomstige toepassing, met dien verstande
dat de in het tweede lid van dat artikel bepaalde termijn bij een overheidsopdracht binnen het dynamisch aankoopsysteem tien dagen bedraagt.
c. In het vijfde lid (nieuw), eerste volzin, wordt «waarbij het dynamische
aankoopsysteem wordt ingesteld» vervangen door: binnen het dynamisch
aankoopsysteem.
FB
Artikel 2.149 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid komt te luiden:
1. De aanbestedende dienst informeert de Europese Commissie over:
a. wijziging van de looptijd van een dynamisch aankoopsysteem met
gebruikmaking van het daartoe door middel van het elektronische
systeem voor aanbestedingen beschikbaar gestelde formulier waarmee
de aankondiging met betrekking tot de instelling van het dynamisch
aankoopsysteem is gedaan;
b. de beëindiging van een dynamisch aankoopsysteem met gebruikmaking van het daartoe door middel van het elektronische systeem voor
aanbestedingen beschikbaar gestelde formulier voor een aankondiging
van de gegunde overheidsopdracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

63

b. Het tweede en derde lid vervallen, en het vierde lid wordt
vernummerd tot tweede lid.
c. In het tweede lid (nieuw) wordt «administratiekosten» vervangen
door: kosten.
FC
De afdelingen 2.4.3 en 2.4.4 vervallen, .
FD
Aan artikel 2.158 wordt een lid toegevoegd, luidende:
3. Indien de aanbestedende dienst voornemens is een vervolgopdracht
voor diensten te gunnen met toepassing van artikel 2.34 vermeldt de
aanbestedende dienst dit in de aankondiging van de prijsvraag.
FE
In artikel 2.159 vervalt het derde lid.
FF
Na artikel 2.163 wordt een hoofdstuk ingevoegd, luidende:
HOOFDSTUK 2.5 WIJZIGING VAN OVERHEIDSOPDRACHTEN
Artikel 2.163a
Een wijziging van een overheidsopdracht tijdens de looptijd ervan kan
uitsluitend zonder nieuwe aanbestedingsprocedure als bedoeld in deel 2
van deze wet plaatsvinden in de in dit hoofdstuk bedoelde gevallen.
Artikel 2.163b
1. Een overheidsopdracht kan zonder nieuwe aanbestedingsprocedure
als bedoeld in deel 2 van deze wet worden gewijzigd indien:
a. het bedrag waarmee de wijziging gepaard gaat lager is dan:
1°. het toepasselijke bedrag, bedoeld in de artikelen 2.1 tot en met 2.6a,
en
2°. 10% van de waarde van de oorspronkelijke overheidsopdracht voor
leveringen en diensten of 15% van de waarde van de oorspronkelijke
overheidsopdracht voor werken, en
b. de wijziging de algemene aard van de overheidsopdracht niet wijzigt.
2. Indien opeenvolgende wijzigingen van een overheidsopdracht
worden doorgevoerd, wordt de waarde beoordeeld op basis van de netto
cumulatieve waarde van die opeenvolgende wijzigingen.
Artikel 2.163c
1. Een overheidsopdracht kan zonder nieuwe aanbestedingsprocedure
als bedoeld in deel 2 van deze wet worden gewijzigd indien de wijziging,
ongeacht de geldelijke waarde ervan, in de oorspronkelijke aanbestedingsstukken is opgenomen in duidelijke, nauwkeurige en ondubbelzinnige herzieningsclausules, waaronder prijsherzieningsclausules of
opties.
2. Herzieningsclausules als bedoeld in het eerste lid:
a. omschrijven de omvang en de aard van mogelijke wijzigingen of
opties,
b. omschrijven de voorwaarden waaronder deze kunnen worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

64

gebruikt, en
c. voorzien niet in wijzigingen of opties die de algemene aard van de
opdracht kunnen veranderen.
Artikel 2.163d
1. Een overheidsopdracht kan zonder nieuwe aanbestedingsprocedure
als bedoeld in deel 2 van deze wet worden gewijzigd indien:
a. door de oorspronkelijke opdrachtnemer te verrichten aanvullende
werken, diensten of leveringen noodzakelijk zijn geworden,
b. deze aanvullende werken, diensten of leveringen niet in de oorspronkelijke aanbestedingsstukken waren opgenomen,
c. een verandering van opdrachtnemer:
1°. niet mogelijk is om economische of technische redenen, en
2°. tot aanzienlijk ongemak of aanzienlijke kostenstijgingen zou leiden
voor de aanbestedende dienst, en
d. de verhoging van de prijs niet meer bedraagt dan 50% van de waarde
van de oorspronkelijke opdracht.
2. Indien een overheidsopdracht een indexeringsclausule bevat, wordt
voor de berekening van de prijs, bedoeld in het eerste lid, onderdeel d, de
geactualiseerde prijs als referentiewaarde gehanteerd.
3. Indien opeenvolgende wijzigingen van een overheidsopdracht
worden doorgevoerd, geldt de beperking van het eerste lid, onderdeel d,
voor de waarde van elke wijziging.
4. Een aanbestedende dienst voert geen opeenvolgende wijzigingen van
een overheidsopdracht door met het oogmerk zich te onttrekken aan de
toepassing van deel 2 van deze wet.
5. Een aanbestedende dienst maakt een wijziging van een overheidsopdracht die voldoet aan de voorwaarden, bedoeld in het eerste lid,
bekend door een aankondiging hiervan op het elektronische systeem voor
aanbestedingen.
6. De in het vijfde lid bedoelde bekendmaking geschiedt door middel
van een op het elektronische systeem voor aanbestedingen beschikbaar
gesteld formulier.
Artikel 2.163e
1. Een overheidsopdracht kan zonder nieuwe aanbestedingsprocedure
als bedoeld in deel 2 van deze wet worden gewijzigd indien:
a. de behoefte aan wijziging het gevolg is van omstandigheden die een
zorgvuldige aanbestedende dienst niet kon voorzien,
b. de wijziging geen verandering in de algemene aard van de opdracht
meebrengt, en
c. de verhoging van de prijs niet meer bedraagt dan 50% van de waarde
van de oorspronkelijke opdracht.
2. Artikel 2.163d, tweede tot en met zesde lid, is van overeenkomstige
toepassing.
Artikel 2.163f
Een overheidsopdracht kan zonder nieuwe aanbestedingsprocedure als
bedoeld in deel 2 van deze wet worden gewijzigd indien een nieuwe
opdrachtnemer de opdrachtnemer aan wie de aanbestedende dienst de
overheidsopdracht oorspronkelijk had gegund, vervangt ten gevolge van:
a. een ondubbelzinnige herzieningsclausule als bedoeld in artikel
2.163c, of
b. rechtsopvolging onder algemene of bijzondere titel in de positie van
de aanvankelijke aannemer, ten gevolge van herstructurering van de
onderneming, waaronder door overname, fusie, acquisitie of insolventie,
door een andere ondernemer die voldoet aan de oorspronkelijk vastge-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

65

stelde geschiktheidseisen, mits dit geen andere wezenlijke wijzigingen als
bedoeld in artikel 2.163g, derde lid, in de opdracht meebrengt en dit niet
gebeurt met het oogmerk om zich te onttrekken aan de toepassing van
deel 2 van deze wet.
Artikel 2.163g
1. Een overheidsopdracht kan zonder nieuwe aanbestedingsprocedure
als bedoeld in deel 2 van deze wet worden gewijzigd indien de wijzigingen, ongeacht de waarde ervan, niet wezenlijk zijn.
2. Een wijziging van een overheidsopdracht is wezenlijk als bedoeld in
het eerste lid, indien de overheidsopdracht hierdoor materieel verschilt
van de oorspronkelijke opdracht.
3. Een wijziging van een overheidsopdracht is in ieder geval wezenlijk
indien:
a. de wijziging voorziet in voorwaarden die, als zij deel van de oorspronkelijke aanbestedingsprocedure hadden uitgemaakt, de toelating van
andere dan de oorspronkelijk geselecteerde gegadigden of de gunning
van de overheidsopdracht aan een andere inschrijver mogelijk zouden
hebben gemaakt of bijkomende deelnemers aan de aanbestedingsprocedure zouden hebben aangetrokken,
b. de wijziging het economische evenwicht van de overheidsopdracht
ten gunste van de opdrachtnemer verandert op een wijze die niet is
voorzien in de oorspronkelijke overheidsopdracht,
c. de wijziging leidt tot een aanzienlijke verruiming van het toepassingsgebied van de overheidsopdracht, of
d. een nieuwe opdrachtnemer in de plaats is gekomen van de opdrachtnemer aan wie de aanbestedende dienst de overheidsopdracht oorspronkelijk had gegund in een ander dan in artikel 2.163f bedoeld geval.
FG
Na artikel 2.163g wordt een deel ingevoegd, luidende:
DEEL 2A. CONCESSIEOPDRACHTEN
HOOFDSTUK 2A.1 REIKWIJDTE
AFDELING 2A.1.1 TOEPASSINGSGEBIED
Artikel 2a.1
Het bepaalde bij of krachtens deel 2a van deze wet is van toepassing op
het plaatsen van concessieopdrachten voor werken of diensten door een:
a. aanbestedende dienst;
b. speciale-sectorbedrijf.
AFDELING 2A.1.2 TOEPASSINGSBEREIK
§ 2a.1.2.1 Toepassingsbereik concessieopdrachten
Artikel 2a.2
1. Het bepaalde bij of krachtens deel 2a van deze wet is van toepassing
op het plaatsen van concessieopdrachten waarvan de geraamde waarde,
exclusief omzetbelasting, gelijk is aan of hoger is dan het bedrag,
genoemd in artikel 8, eerste lid, van richtlijn 2014/23/EU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

66

2. Een wijziging van het bedrag, genoemd in artikel 8, eerste lid, van
richtlijn 2014/23/EU, gaat voor de toepassing van dit artikel gelden met
ingang van de dag waarop het desbetreffende besluit van de Europese
Commissie in werking treedt.
3. Onze Minister doet mededeling in de Staatscourant van een besluit
als bedoeld in het tweede lid.
Artikel 2a.3
Indien de waarde van een concessieopdracht op het tijdstip van de
gunning meer dan 20% hoger is dan het geraamde bedrag, is voor de
toepassing van artikel 2a.2, eerste lid, de geraamde waarde de waarde
van de concessieopdracht op het tijdstip van de gunning.
§ 2a.1.2.2 Afbakening samengestelde opdrachten
Artikel 2a.4
1. Een aanbestedende dienst of speciale-sectorbedrijf plaatst een
concessieopdracht die betrekking heeft op een combinatie van werken of
diensten waarop deel 2a van deze wet van toepassing is, overeenkomstig
de bepalingen die gelden voor het hoofdvoorwerp van de desbetreffende
opdracht.
2. In het geval van een gemengde concessieopdracht als bedoeld in het
eerste lid, die ten dele betrekking heeft op sociale en andere specifieke
diensten, genoemd in bijlage IV bij richtlijn 2014/23/EU en ten dele op
andere diensten, wordt het hoofdvoorwerp bepaald door de hoogst
geraamde waarde van de desbetreffende diensten.
Artikel 2a.5
1. Dit artikel is van toepassing op opdrachten die zowel onderdelen
omvatten waarop deel 2a van deze wet van toepassing is, als onderdelen
waarop deel 2a van deze wet niet op van toepassing is.
2. Indien een opdracht als bedoeld in het eerste lid objectief gezien niet
deelbaar is in verschillende onderdelen, gelden de bepalingen die van
toepassing zijn op het hoofdvoorwerp van de desbetreffende opdracht.
3. Indien een opdracht als bedoeld in het tweede lid zowel onderdelen
bevat van een concessieopdracht als onderdelen van een overheidsopdracht waarop deel 2 van deze wet van toepassing is of activiteiten
waarop deel 3 van deze wet van toepassing is, wordt de gemengde
opdracht gegund overeenkomstig de bepalingen van deel 2 respectievelijk
deel 3 van deze wet.
4. Indien een opdracht als bedoeld in het tweede lid zowel onderdelen
van een concessieopdracht voor diensten als van een overheidsopdracht
voor leveringen omvat, wordt het hoofdvoorwerp bepaald door de hoogst
geraamde waarde van de diensten respectievelijk de leveringen.
5. Indien een opdracht als bedoeld in het eerste lid objectief gezien
deelbaar is in verschillende onderdelen, kan de aanbestedende dienst of
het speciale-sectorbedrijf voor de afzonderlijke onderdelen van die
opdracht afzonderlijke opdrachten plaatsen, of één algemene opdracht
plaatsen.
6. De aanbestedende dienst die of het speciale-sectorbedrijf dat
afzonderlijke opdrachten voor afzonderlijke onderdelen plaatst, past voor
elk van de afzonderlijke opdrachten de bepalingen toe, welke op grond
van de kenmerken van het betrokken afzonderlijke onderdeel daarop
dienen te worden toegepast.
7. Indien de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf één
algemene opdracht plaatst, is deel 2a van deze wet van toepassing op die
opdracht, ongeacht de waarde van de onderdelen waarop bij afzonderlijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

67

plaatsing andere bepalingen van toepassing zouden zijn, en ongeacht de
bepalingen die bij afzonderlijke plaatsing voor die onderdelen hadden
gegolden, tenzij anders is bepaald in het derde lid of in artikel 2a.6.
8. Het eerste lid is niet van toepassing als op een onderdeel van een
opdracht als bedoeld dat lid de Aanbestedingswet op defensie- en
veiligheidsgebied of artikel 346 van het Verdrag betreffende de werking
van de Europese Unie van toepassing is.
Artikel 2a.6
1. Dit artikel is van toepassing op opdrachten die onderdelen omvatten
waarop deel 2a van deze wet van toepassing is, en onderdelen waarop
artikel 346 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
of de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied van toepassing
is.
2. Indien een opdracht als bedoeld in het eerste lid objectief gezien niet
deelbaar is, kan de opdracht zonder toepassing van deze wet worden
geplaatst indien die opdracht onderdelen bevat waarop artikel 346 van het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie van toepassing is,
waarbij de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf echter
alsnog de keuze heeft om de opdracht te plaatsen overeenkomstig deel 2a
van deze wet of overeenkomstig de Aanbestedingswet op defensie- en
veiligheidsgebied.
3. Indien een opdracht als bedoeld in het eerste lid objectief gezien
deelbaar is in verschillende onderdelen, kan de aanbestedende dienst of
het speciale-sectorbedrijf voor de afzonderlijke onderdelen afzonderlijke
opdrachten plaatsen, of één algemene opdracht plaatsen.
4. De aanbestedende dienst die of het speciale-sectorbedrijf dat voor de
afzonderlijke onderdelen afzonderlijke opdrachten plaatst, past voor elk
van de afzonderlijke opdrachten de bepalingen toe, welke op grond van
de kenmerken van het betrokken afzonderlijke onderdeel daarop dienen te
worden toegepast.
5. Indien de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf één
algemene opdracht plaatst, worden de toepasselijke bepalingen vastgesteld op grond van de volgende criteria:
a. indien een bepaald onderdeel van de opdracht onder artikel 346 van
het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie valt, of op de
verschillende onderdelen respectievelijk artikel 346 van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie en de Aanbestedingswet op
defensie- en veiligheidsgebied van toepassing is, kan de opdracht worden
geplaatst zonder deel 2a van deze wet toe te passen, mits de gunning van
één opdracht op objectieve gronden gerechtvaardigd is;
b. indien op een bepaald onderdeel van de opdracht de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied van toepassing is, kan de
opdracht overeenkomstig deel 2a van deze wet of overeenkomstig de
Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied worden geplaatst,
mits de gunning van één opdracht op objectieve gronden gerechtvaardigd
is.
6. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf plaatst een
algemene opdracht evenwel niet met het oogmerk om zich te onttrekken
aan de toepassing van deel 2a van deze wet of dienovereenkomstig de
Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied.
7. In het geval van een opdracht die betrekking heeft op verscheidene
activiteiten, waarbij op één onderdeel bijlage II van richtlijn 2014/23/EU of
deel 3 van deze wet van toepassing is en op een ander onderdeel artikel
346 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie of de
Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied van toepassing is,
worden de toepasselijke bepalingen bepaald op grond van artikel 2a.7,
respectievelijk de artikelen 3.10e, eerste tot en met derde lid, 3.10g, 3.29
en 3.30.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

68

Artikel 2a.7
1. Dit artikel is van toepassing op opdrachten van specialesectorbedrijven die onderdelen bevatten, genoemd in bijlage II van
richtlijn 2014/23/EU, en andere onderdelen.
2. Het speciale-sectorbedrijf kan per afzonderlijke activiteit afzonderlijke
opdrachten plaatsen of één algemene opdracht plaatsen.
3. Het speciale-sectorbedrijf dat afzonderlijke opdrachten plaatst, past
voor elk van de afzonderlijke opdrachten de bepalingen toe, welke op
grond van de kenmerken van het betrokken afzonderlijke onderdeel
daarop dienen te worden toegepast.
4. Onverminderd de artikelen 2a.4 en 2a.5, zijn het zevende en achtste
lid van toepassing indien het speciale-sectorbedrijf één algemene
opdracht plaatst.
5. Indien op een van de in het eerste lid bedoelde activiteiten artikel 346
van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie of de
Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied van toepassing is, is
artikel 2a.8 van toepassing.
6. Het speciale-sectorbedrijf plaatst een algemene opdracht niet met het
oogmerk om zich te onttrekken aan de toepassing van deze wet.
7. Indien de verschillende onderdelen van een opdracht betrekking
hebben op meerdere activiteiten, wordt de opdracht geplaatst overeenkomstig de bepalingen die passen bij het hoofdvoorwerp van de
betrokken opdracht.
8. In het geval van opdrachten waarbij niet objectief valt vast te stellen
op welke activiteit de opdracht in hoofdzaak betrekking heeft, worden de
toepasselijke bepalingen vastgesteld op grond van de volgende criteria:
a. de opdracht wordt geplaatst overeenkomstig de bepalingen van deel
2a van deze wet die van toepassing zijn op door de aanbestedende dienst
geplaatste concessieopdrachten, indien op een van de activiteiten waarop
de opdracht betrekking heeft, de bepalingen van deel 2a van deze wet
betreffende door aanbestedende diensten geplaatste concessieopdrachten van toepassing zijn, en op de andere activiteit de bepalingen van
deel 2a van deze wet van toepassing zijn betreffende door specialesectorbedrijven geplaatste concessieopdrachten;
b. de opdracht wordt overeenkomstig deel 2 van deze wet geplaatst,
indien op een van de activiteiten waarop de opdracht betrekking heeft,
deel 2a van deze wet van toepassing is en op de andere activiteit deel 2
van deze wet van toepassing is;
c. de opdracht wordt overeenkomstig deel 2a van deze wet geplaatst,
indien op een van de activiteiten waarop de opdracht betrekking heeft,
deel 2a van deze wet van toepassing is en op de andere activiteit noch
deel 2, deel 2a of deel 3 van deze wet van toepassing is.
Artikel 2a.8
1. Dit artikel is van toepassing op opdrachten van specialesectorbedrijven die onderdelen bevatten, genoemd in bijlage II van
richtlijn 2014/23/EU, en onderdelen waar defensie- of veiligheidsaspecten
aan verbonden zijn.
2. Het speciale-sectorbedrijf kan per afzonderlijke activiteit afzonderlijke
opdrachten plaatsen of één algemene opdracht plaatsen.
3. Het speciale-sectorbedrijf dat een afzonderlijke opdracht plaatst, past
voor elk van de afzonderlijke opdrachten de bepalingen toe, welke op
grond van de kenmerken van het betrokken afzonderlijke onderdeel
daarop dienen te worden toegepast.
4. Onverminderd artikel 2a.6, is het zesde lid van toepassing indien het
speciale-sectorbedrijf één algemene opdracht plaatst.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

69

5. Het speciale-sectorbedrijf plaatst één algemene opdracht of afzonderlijke opdrachten evenwel niet met het oogmerk om zich te onttrekken aan
de toepassing van deze wet of van de Aanbestedingswet op defensie- en
veiligheidsgebied.
6. In het geval van een opdracht die betrekking heeft op een activiteit
waarop deel 2a van toepassing is en een andere activiteit waarop artikel
346 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie van
toepassing is, of waarop Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied van toepassing is, kan het speciale-sectorbedrijf:
a. een opdracht plaatsen zonder deel 2a van deze wet toe te passen
wanneer die activiteit valt onder artikel 346 van het Verdrag betreffende
de werking van de Europese Unie, of
b. een opdracht plaatsen in overeenstemming met hetzij deel 2a van
deze wet, hetzij de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied in
de gevallen waarin die activiteit valt onder die wet.
7. Het zesde lid laat de in de Aanbestedingswet op defensie- en
veiligheidsgebied voorziene drempelwaarden en uitzonderingen onverlet.
8. Opdrachten als bedoeld in het zesde lid met zowel activiteiten die
vallen onder bijlage II van richtlijn 2014/23/EU als activiteiten waarop de
Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied van toepassing is,
die daarnaast aanbestedingen of andere onderdelen bevatten waarop
artikel 346 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
van toepassing is, kunnen worden gegund zonder deze wet toe te passen.
9. Voor de toepassing van het zesde tot en met achtste lid geldt dat de
plaatsing van een algemene opdracht voor meerdere activiteiten objectief
gerechtvaardigd dient te zijn en niet tot doel heeft een of meer opdrachten
van de toepasselijkheid van deel 2a van deze wet uit te zonderen.
AFDELING 2A.1.3 RAMING VAN DE WAARDE
§ 2a.1.3.1 Algemene bepalingen
Artikel 2a.9
1. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf raamt de
waarde van de voorgenomen concessieopdracht overeenkomstig de
artikelen 2a.5 tot en met 2a.7.
2. Artikel 2.14 is van overeenkomstige toepassing.
§ 2a.1.3.2 De raming van concessieopdrachten
Artikel 2a.10
1. De waarde van een concessieopdracht wordt geraamd naar de
waarde op het tijdstip van verzending van de aankondiging van die
concessieopdracht of, indien een aankondiging niet is vereist, naar de
waarde op het tijdstip waarop de procedure voor de gunning door de
aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf wordt ingeleid.
2. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf baseert de
berekening van de geraamde waarde van een concessieopdracht op de
tijdens de looptijd van de overeenkomst te behalen omzet van de
concessiehouder, exclusief omzetbelasting, als tegenprestatie voor de
werken of diensten die het voorwerp uitmaken van de opdracht met
inbegrip van de bijkomende leveringen die in het kader van deze werken
en diensten worden verricht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

70

Artikel 2a.11
1. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf raamt waarde
van de concessieopdracht volgens een objectieve methode die wordt
gespecificeerd in de aanbestedingsstukken.
2. Bij de berekening van de geraamde waarde van de concessieopdracht
houdt de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf in
voorkomend geval met name rekening met:
a. de waarde van elke vorm van optie en eventuele verlenging van de
looptijd van de concessieopdracht;
b. de inkomsten uit de betaling van andere honoraria en boeten door de
gebruikers van de werken of diensten dan die welke worden geïnd
namens de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf;
c. de betalingen of financiële voordelen, in welke vorm dan ook, die
door de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf of een andere
overheidsinstantie worden verstrekt aan de concessiehouder, met
inbegrip van compensatie voor de nakoming van een openbare dienstverplichting en door de overheid verstrekte investeringssubsidies;
d. de waarde van subsidies of andere financiële voordelen, in welke
vorm dan ook, van derden voor de uitvoering van de concessieopdracht;
e. de inkomsten uit de verkoop van activa die deel van de concessieopdracht uitmaken;
f. de waarde van alle leveringen en diensten die door de aanbestedende
dienst of het speciale-sectorbedrijf aan de concessiehouder ter
beschikking worden gesteld, mits deze noodzakelijk zijn voor de
uitvoering van de werken of de verlening van de diensten;
g. alle prijzengelden voor of de betalingen aan gegadigden of
inschrijvers.
Artikel 2a.12
1. Indien een voorgenomen werk of een voorgenomen aankoop van
diensten kan leiden tot concessieopdrachten die gelijktijdig in afzonderlijke percelen worden geplaatst, neemt de aanbestedende dienst of het
speciale-sectorbedrijf de geraamde totale waarde van deze percelen als
grondslag.
2. Indien de samengestelde waarde van de percelen, bedoeld in het
eerste lid, gelijk is aan of groter is dan het in artikel 2a.2, eerste lid,
bedoelde bedrag, is het bij of krachtens deel 2 van deze wet bepaalde van
toepassing op de plaatsing van elk perceel.
AFDELING 2A.1.4 UITGEZONDERDE CONCESSIEOPDRACHTEN
Artikel 2a.13
1. In afwijking van de artikelen 2a.1 tot en met 2a.3 is het bepaalde bij of
krachtens deel 2a van deze wet niet van toepassing op concessieopdrachten die worden geplaatst door een aanbestedende dienst of een
speciale-sectorbedrijf:
a. waarvoor andere procedurevoorschriften gelden en die worden
geplaatst op grond van een juridisch instrument dat internationaalrechtelijke verplichtingen schept, overeenkomstig het Verdrag betreffende de
Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie, betreffende:
1°. leveringen of werken die bestemd zijn voor gemeenschappelijke
verwezenlijking of exploitatie van een werk door de ondertekenende
staten;
2°. diensten die bestemd zijn voor de gemeenschappelijke verwezenlijking of exploitatie van een project door de ondertekenende staten;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

71

b. waarvoor andere procedurevoorschriften gelden en die worden
geplaatst volgens de specifieke procedure van een internationale
organisatie.
2. Het bij of krachtens deel 2a van deze wet bepaalde is niet van
toepassing op concessieopdrachten die door de aanbestedende dienst of
het speciale-sectorbedrijf worden geplaatst in overeenstemming met door
een internationale organisatie of een internationale financiële instelling
bepaalde aanbestedingsregels, indien de concessieopdrachten volledig
door deze organisatie of instelling worden gefinancierd.
3. In het geval van een concessieopdracht die voor het grootste deel
mede door een internationale organisatie of een internationale financiële
instelling gefinancierd wordt, komen de partijen overeen welke aanbestedingsprocedure wordt toegepast.
4. Het eerste tot en met het derde lid is niet van toepassing op een
concessieopdracht waarop de Aanbestedingswet op defensie- en
veiligheidsgebied van toepassing is.
Artikel 2a.14
1. In afwijking van de artikelen 2a.1 tot en met 2a.3 is het bepaalde bij of
krachtens deel 2a van deze wet niet van toepassing op concessieopdrachten voor diensten die worden gegund aan een aanbestedende
dienst, of aan een samenwerkingsverband van aanbestedende diensten,
op basis van een uitsluitend recht.
2. In afwijking van de artikelen 2a.1 tot en met 2a.3 is het bepaalde bij of
krachtens deel 2a van deze wet niet van toepassing op concessieopdrachten voor diensten die aan een ondernemer worden gegund op basis
van een uitsluitend recht, mits dit uitsluitend recht verenigbaar is met het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en met rechtshandelingen van de Europese Unie tot vaststelling van gemeenschappelijke
voorschriften betreffende de toegang tot de markt die van toepassing zijn
op in bijlage II van richtlijn 2014/23/EU bedoelde activiteiten.
3. In afwijking van het tweede lid, is artikel 2a.52 van toepassing, indien
de in dat lid bedoelde sectorale Uniewetgeving niet in sectorspecifieke
transparantieverplichtingen voorziet.
Artikel 2a.15
1. In afwijking van de artikelen 2a.1 tot en met 2a.3 is het bepaalde bij of
krachtens deel 2a van deze wet niet van toepassing op concessieopdrachten op het gebied van defensie en veiligheid als bedoeld in de
Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied waarvoor specifieke
procedurevoorschriften van toepassing zijn:
a. uit hoofde van een tussen het Koninkrijk der Nederlanden al dan niet
tezamen met een of meer lidstaten van de Europese Unie en één of meer
derde landen gesloten internationale overeenkomst of regeling;
b. uit hoofde van een in verband met de legering van strijdkrachten
gesloten internationale overeenkomst of regeling die betrekking heeft op
ondernemingen in een lidstaat of in een derde land;
c. van een internationale organisatie die aankopen doet voor eigen
doeleinden of op concessieopdrachten die door een lidstaat overeenkomstig deze voorschriften moeten worden gegund.
2. Het bij of krachtens deel 2a van deze wet bepaalde is van toepassing
op de plaatsing van concessies op het gebied van defensie en veiligheid,
bedoeld in de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied, met
uitzondering van:
a. concessieopdrachten waarbij de toepassing van de regels van deel 2a
een lidstaat ertoe zou verplichten informatie te verstrekken waarvan de
openbaarmaking naar zijn opvatting strijdig is met zijn wezenlijke
veiligheidsbelangen, of indien de aanbesteding en de uitvoering van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

72

opdracht geheim zijn verklaard of gepaard moeten gaan met bijzondere
veiligheidsmaatregelen overeenkomstig de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen, op voorwaarde dat de lidstaat heeft vastgesteld dat de
betrokken essentiële belangen niet kunnen worden gewaarborgd met
minder ingrijpende maatregelen, zoals die als bedoeld in derde lid;
b. concessieopdrachten die worden geplaatst in het kader van een
samenwerkingsprogramma als bedoeld in artikel 13, onderdeel c, van
richtlijn 2009/81/EG;
c. concessieopdrachten die door een regering aan een andere regering
gegund zijn voor werken en diensten die betrekking hebben op de
levering van militair materiaal of gevoelig materiaal, of werken en
diensten specifiek bedoeld voor militaire diensten, of gevoelige werken en
gevoelige diensten;
d. concessieopdrachten gegund in een derde land, wanneer strijdkrachten zijn ingezet buiten het grondgebied van de Europese Unie, als de
operationele omstandigheden vereisen dat de overeenkomsten worden
gesloten met ondernemers die in het operatiegebied zijn gevestigd;
e. concessieopdrachten die anderszins krachtens deel 2a zijn vrijgesteld.
3. Het bij of krachtens deel 2a van deze wet bepaalde is niet van
toepassing op concessieopdrachten die niet anderszins op grond van het
tweede lid zijn uitgezonderd, voor zover de bescherming van de essentiële
veiligheidsbelangen van een lidstaat niet kan worden gewaarborgd door
minder ingrijpende maatregelen, bijvoorbeeld door eisen te stellen ter
bescherming van het vertrouwelijke karakter van de informatie die de
aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf in een aanbestedingsprocedure overeenkomstig deel 2a van deze wet beschikbaar stelt.
Artikel 2a.16
Het bij of krachtens deel 2a van deze wet bepaalde is niet van
toepassing op concessieopdrachten voor diensten:
a. betreffende de verwerving of huur, ongeacht de financiële modaliteiten ervan, van grond, bestaande gebouwen of andere onroerende
zaken of betreffende de rechten hierop;
b. betreffende de aankoop, de ontwikkeling, de productie of de
coproductie van programma’s als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder b,
van richtlijn 2010/13/EU en radiomateriaal bestemd voor audiovisuele
mediadiensten als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder a, van richtlijn
2010/13/EU of radio-omroepdiensten, die worden gegund door aanbieders
van audiovisuele mediadiensten als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder
d, van richtlijn 2010/13/EU of radio-omroepdiensten, of opdrachten
betreffende zendtijd of betreffende de levering van programma’s die
worden gegund aan aanbieders van audiovisuele mediadiensten of
radio-omroepdiensten;
c. betreffende arbitrage- en bemiddeling;
d. betreffende een van de hierna genoemde rechtskundige diensten:
1°. de vertegenwoordiging in rechte van een cliënt in een arbitrage- of
bemiddelingsprocedure in een lidstaat van de Europese Unie, in een
derde land of voor een internationale arbitrage- of bemiddelingsinstantie,
in een procedure voor een rechter of overheidsinstantie van een lidstaat
van de Europese Unie of een derde land of voor een internationale rechter
of instantie door een persoon die gerechtigd is deze werkzaamheden uit te
oefenen onder de benaming advocaat of een daarmee overeenkomstige
benaming in een lidstaat van de Europese Unie, in een andere staat die
partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische
Ruimte of in Zwitserland;
2°. advies dat wordt gegeven ter voorbereiding van de procedures,
bedoeld in onderdeel 1, of indien er concrete aanwijzingen zijn en er een
grote kans bestaat dat over de kwestie waarop het advies betrekking
heeft, een dergelijke procedure zal worden gevoerd, mits het advies is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

73

gegeven door een persoon die gerechtigd is deze werkzaamheden uit te
oefenen onder de benaming advocaat of een daarmee overeenkomstige
benaming in een lidstaat van de Europese Unie, in een andere staat die
partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische
Ruimte of in Zwitserland;
3°. het waarmerken en voor echt verklaren van documenten door een
notaris;
4°. de juridische dienstverlening door trustees of aangewezen voogden,
of andere juridische dienstverlening waarbij de aanbieders door een
rechterlijke instantie van de betrokken lidstaat van de Europese Unie, of
van rechtswege, aangewezen zijn om specifieke taken te verrichten onder
toezicht van die rechterlijke instanties;
5°. andere juridische diensten die in de betrokken lidstaat van de
Europese Unie al dan niet incidenteel verband houden met de uitoefening
van het openbaar gezag;
e. op financiële gebied betreffende de uitgifte, de aankoop, de verkoop
of de overdracht van effecten of andere financiële instrumenten als
bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht en door de
centrale banken verleende diensten en operaties die worden uitgevoerd
met de Europese Faciliteit voor financiële stabiliteit en het Europees
Stabiliteitsmechanisme;
f. betreffende leningen, al dan niet in samenhang met de uitgifte, de
aankoop, de verkoop en de overdracht van effecten of andere financiële
instrumenten;
g. betreffende civiele verdediging, civiele bescherming en risicopreventie die worden verleend door non-profitorganisaties en -verenigingen
en die vallen onder de CPV-codes, genoemd in artikel 10, achtste lid,
onderdeel g, van richtlijn 2014/23/EU met uitzondering van ziekenvervoer
per ambulance;
h. betreffende politieke campagnes die vallen onder de CPV-codes,
genoemd in artikel 10, achtste lid, onderdeel h, van richtlijn 2014/23/EU,
indien gegund door een politieke partij in het kader van een verkiezingscampagne.
Artikel 2a.17
1. Het bij of krachtens deel 2a van deze wet bepaalde is niet van
toepassing op concessieopdrachten voor loterijen, die vallen onder de
CPV-code, genoemd in artikel 10, negende lid, van richtlijn 2014/23/EU, en
die door de staat aan een ondernemer zijn gegund op basis van een
uitsluitend recht.
2. De toekenning van een uitsluitend recht als bedoeld in het eerste lid,
wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Artikel 2a.18
Het bij of krachtens deel 2a van deze wet bepaalde is niet van
toepassing op concessieopdrachten die speciale-sectorbedrijven gunnen
voor de uitoefening van hun activiteiten in een derde land, in omstandigheden waarbij er geen fysieke exploitatie is van een net of van een
geografisch gebied binnen de Europese Unie.
Artikel 2a.19
Het bij of krachtens deel 2a van deze wet bepaalde is niet van
toepassing op concessieopdrachten die in hoofdzaak tot doel hebben om
een aanbestedende dienst, niet zijnde speciale-sectorbedrijf, in staat te
stellen openbare communicatienetten beschikbaar te stellen of te
exploiteren of aan het publiek één of meer elektronische communicatiediensten te verlenen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

74

Artikel 2a.20
1. Het bij of krachtens deel 2a van deze wet bepaalde is niet van
toepassing op:
a. de beschikbaarstelling of exploitatie van vaste netten bestemd voor
openbare dienstverlening op het gebied van de productie, het vervoer of
de distributie van drinkwater;
b. de drinkwatertoevoer aan deze netten.
2. Het bij of krachtens deel 2a van deze wet bepaalde is niet van
toepassing op een concessieopdracht indien deze verband houdt met een
in het eerste lid genoemde activiteit en betreft:
a. waterbouwtechnische projecten, bevloeiing of drainage voor zover de
voor drinkwatervoorziening bestemde hoeveelheid water groter is dan
20% van de totale hoeveelheid water die door middel van deze projecten
of deze bevloeiings- of drainage-installaties ter beschikking wordt gesteld,
of
b. de afvoer of behandeling van afvalwater.
Artikel 2a.21
1. Het bij of krachtens deel 2a van deze wet bepaalde is niet van
toepassing op het plaatsen van concessieopdrachten:
a. door een speciale-sectorbedrijf bij een met dat bedrijf verbonden
onderneming, of
b. door een gemeenschappelijke onderneming, uitsluitend bestaande
uit speciale-sectorbedrijven, bij een onderneming die met een van de
betrokken speciale-sectorbedrijven is verbonden, indien ten minste 80%
van de gemiddelde totale omzet die de verbonden onderneming in de drie
jaar voorafgaand aan het plaatsen van de opdracht heeft behaald,
afkomstig is van het verrichten van dergelijke werken of diensten voor het
speciale-sectorbedrijf, of aan andere ondernemingen waarmee zij is
verbonden.
2. Indien in verband met de datum van oprichting of de aanvang van de
bedrijfsactiviteiten van de verbonden onderneming geen gegevens
beschikbaar zijn omtrent de omzet in de drie jaren, voorafgaande aan het
plaatsen van de opdracht, voldoet de verbonden onderneming aan de in
het eerste lid bedoelde eis indien zij aannemelijk kan maken dat die omzet
in de komende periode wordt behaald.
3. Indien dezelfde of soortgelijke werken of diensten door verschillende
met het speciale-sectorbedrijf verbonden ondernemingen waarmee zij een
combinatie van ondernemingen vormt worden verricht, wordt het in het
eerste lid bedoelde percentage berekend op grond van de totale omzet
van deze verbonden ondernemingen, afkomstig van die werken of
diensten.
4. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder verbonden onderneming verstaan:
a. een onderneming waarvan de jaarrekening is geconsolideerd met die
van het speciale-sectorbedrijf overeenkomstig de voorschriften van
richtlijn 2013/34/EU, of
b. ingeval het speciale-sectorbedrijf niet onder de in onderdeel a
bedoelde richtlijn valt, een onderneming:
1°. waarop het speciale-sectorbedrijf direct of indirect overheersende
invloed kan uitoefenen,
2°. die een overheersende invloed op het speciale-sectorbedrijf kan
uitoefenen, of
3°. die, tezamen met het speciale-sectorbedrijf, is onderworpen aan de
overheersende invloed van een andere onderneming uit hoofde van
eigendom, financiële deelneming of op haar van toepassing zijnde
voorschriften.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

75

Artikel 2a.22
Onverminderd het bepaalde in artikel 2a.25 en mits de gemeenschappelijke onderneming is opgericht om de betrokken activiteit gedurende een
periode van ten minste drie jaar uit te oefenen en het instrument tot
oprichting van die gemeenschappelijke onderneming bepaalt dat de
speciale-sectorbedrijven waaruit zij bestaat, daar deel van uitmaken voor
ten minste dezelfde termijn, is het bepaalde bij of krachtens deel 2a van
deze wet niet van toepassing op het plaatsen van concessieopdrachten
die:
a. door een gemeenschappelijke onderneming, uitsluitend bestaande uit
speciale-sectorbedrijven voor de uitoefening van de in bijlage II van
richtlijn 2014/23 EU bedoelde activiteiten, zijn gegund aan een van deze
speciale-sectorbedrijven;
b. door een speciale-sectorbedrijf zijn gegund aan een gemeenschappelijke onderneming waarvan zij zelf deel uitmaakt.
Artikel 2a.23
Het speciale-sectorbedrijf doet de Europese Commissie op haar verzoek
mededeling van de toepassing van de artikelen 2a.21, eerste lid, en vierde
lid, onderdeel b, en 2a.22 met betrekking tot:
a. de namen van de betrokken ondernemingen of gemeenschappelijke
ondernemingen;
b. de aard en de waarde van de desbetreffende
speciale-sectoropdrachten;
c. de gegevens die de Europese Commissie nodig acht voor het bewijs
dat de betrekkingen tussen het speciale-sectorbedrijf en de onderneming
of de gemeenschappelijke onderneming bij welke de opdrachten worden
geplaatst, aan de eisen, bedoeld in de artikelen 2a.21 en 2a.22, voldoen.
Artikel 2a.24
Het bij of krachtens deel 2a van deze wet bepaalde is niet van
toepassing op door speciale-sectorbedrijven gegunde concessieopdrachten wanneer is vastgesteld dat de activiteit rechtstreeks blootstaat
aan concurrentie overeenkomstig artikel 3.21.
Artikel 2a.25
Met betrekking tot het plaatsen van concessieopdrachten zijn voor
aanbestedende diensten de artikelen 2.24a tot en met 2.24c van overeenkomstige toepassing.
Artikel 2a.26
Artikel 2.24, aanhef en onderdeel g, is van overeenkomstige toepassing
op concessieopdrachten.
HOOFDSTUK 2A.2 PROCEDURES VOOR HET PLAATSEN VAN
CONCESSIEOPDRACHTEN
AFDELING 2A.2.1 ALGEMEEN
Artikel 2a.27
1. De looptijd van een concessieopdracht wordt door de aanbestedende
dienst of het speciale-sectorbedrijf geraamd op basis van de gevraagde
werken of diensten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

76

2. Voor concessieopdrachten die langer duren dan vijf jaar, wordt de
maximale looptijd beperkt tot de periode waarin van een concessiehouder
redelijkerwijs verwacht mag worden dat hij de investeringen die hij heeft
gedaan voor de exploitatie van de werken of diensten, samen met een
rendement op geïnvesteerde vermogen, kan terug verdienen, rekening
houdend met de investeringen die nodig zijn om de contractuele
doelstellingen te halen.
3. Voor de berekening, bedoeld in het tweede lid, worden zowel de
initiële investeringen als de investeringen tijdens de looptijd van de
opdracht in aanmerking genomen.
Artikel 2a.28
1. Concessieopdrachten worden gegund op basis van de door de
aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf overeenkomstig artikel
2a.50 vastgestelde gunningscriteria, mits aan elk van de volgende
voorwaarden is voldaan:
a. de inschrijving voldoet aan de minimumeisen die, voor zover van
toepassing, door de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf
zijn vastgesteld,
b. de inschrijver voldoet aan de in artikel 2a.46 bedoelde voorwaarden
voor deelneming, en
c. de inschrijver is niet uitgesloten van deelneming aan de gunningsprocedure overeenkomstig de artikelen 2a.43.
2. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf verstrekt:
a. in de concessieaankondiging: een beschrijving van de concessieopdracht en de voorwaarden voor deelneming;
b. in de concessieaankondiging, in de uitnodiging tot indiening van een
inschrijving of in andere aanbestedingsstukken: een beschrijving van de
gunningscriteria en, voor zover van toepassing, de minimumeisen
waaraan voldaan moet worden.
3. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf kan het aantal
gegadigden of het aantal inschrijvers tot een passend aantal beperken op
basis van de gunningscriteria, op voorwaarde dat dit geschiedt op
transparante wijze en op basis van objectieve criteria, waarbij het aantal
gegadigden dat wordt uitgenodigd, voldoende dient te zijn om daadwerkelijke mededinging te waarborgen.
4. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf deelt alle
gegadigden en inschrijvers de beschrijving van de voorgenomen
organisatie van de procedure mee, alsook een indicatief tijdschema voor
de voltooiing ervan.
5. Elke wijziging wordt aan alle gegadigden en inschrijvers meegedeeld,
en voor zover zij betrekking heeft op de elementen die in de concessieaankondiging openbaar worden gemaakt, aan alle ondernemers bekendgemaakt.
6. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf waarborgt een
passende documentatie van de belangrijkste stappen van de procedure op
de manier die hij of zij geschikt acht, met inachtneming van artikel 2a.33.
7. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf kan met de
gegadigden en inschrijvers onderhandelingen voeren waarbij het
voorwerp van de overeenkomst, de gunningscriteria en de minimumeisen
zoals omschreven in de aanbestedingsstukken in de loop van de onderhandelingen niet worden gewijzigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

77

AFDELING 2A.2.2 SOCIALE EN ANDERE SPECIFIEKE DIENSTEN
Artikel 2a.29
Concessieopdrachten voor sociale en andere specifieke diensten die zijn
opgenomen in bijlage IV van richtlijn 2014/23/EU en waarop deel 2a van
deze wet van toepassing is, zijn voor wat betreft de bepalingen uit deel 2a
en deel 4 van deze wet, uitsluitend onderworpen aan de verplichtingen die
voortvloeien uit de artikelen 2a.30, derde lid, 2a.31, 2a.49, 2a.50, 2a.51,
4.15 en 4.16.
HOOFDSTUK 2A.3 REGELS VOOR CONCESSIEOPDRACHTEN
INZAKE AANKONDIGING, UITSLUITING, SELECTIE EN GUNNING
AFDELING 2A.3.1 ALGEMEEN
Artikel 2a.30
1. Een aanbestedende dienst of speciale-sectorbedrijf mag de procedure
die tot de keuze van een concessiehouder leidt, naar eigen inzicht
organiseren, mits deel 2a van deze wet daarbij in acht wordt genomen.
2. Artikel 2.81, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing op
concessieopdrachten, met dien verstande dat voor bijlage X van richtlijn
2014/24/EU vermelde bepalingen van internationaal milieu, sociaal en
arbeidsrecht wordt gelezen: bijlage X van richtlijn 2014/23/EU vermelde
bepalingen van internationaal milieu, sociaal en arbeidsrecht.
Artikel 2a.31
Afdeling 2.3.1 is van overeenkomstige toepassing op concessieopdrachten.
AFDELING 2A.3.2 AANKONDIGINGEN
§ 2a.3.2.1 Aankondiging
Artikel 2a.32
Paragraaf 2.3.2.2, met uitzondering van artikel 2.63, is van overeenkomstige toepassing op een aanbestedende dienst die of een specialesectorbedrijf dat voornemens is een concessieovereenkomst te gunnen.
Artikel 2a.33
1. De aanbestedende dienst die of het speciale-sectorbedrijf dat
voornemens is een concessieopdracht te gunnen maakt hiertoe een
aankondiging van de concessieopdracht bekend.
2. De aanbestedende dienst die of het speciale-sectorbedrijf dat
voornemens is een concessieopdracht voor sociale en andere specifieke
diensten, bedoeld in bijlage IV van richtlijn 2014/23/EU, te plaatsen, maakt
zijn of haar voornemen bekend door middel van de bekendmaking van
een vooraankondiging.
3. De bekendmaking van een aankondiging als bedoeld in het eerste lid
en van een vooraankondiging als bedoeld in het tweede lid, geschiedt
langs elektronische weg met gebruikmaking van het elektronische
systeem voor aanbestedingen.
4. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf gebruikt voor
de bekendmaking van de concessieaankondiging of de concessievooraankondiging het daartoe door middel van het elektronische systeem voor
aanbestedingen beschikbaar gestelde formulier.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

78

5. Het eerste lid is niet van toepassing indien het werk of de dienst
alleen door een bepaalde ondernemer kan worden verricht omdat:
a. de concessieopdracht als doel heeft het vervaardigen of verwerven
van een uniek kunstwerk of een unieke artistieke prestatie,
b. mededinging om technische redenen ontbreekt, of
c. uitsluitende rechten, met inbegrip van intellectueleeigendomsrechten, moeten worden beschermd.
6. Het vijfde lid, onderdelen b en c, is uitsluitend van toepassing indien
er geen redelijk alternatief of substituut bestaat en het ontbreken van
mededinging niet het gevolg is van een kunstmatige beperking van de
voorwaarden van de concessiegunning.
7. In afwijking van het eerste lid behoeft de aanbestedende dienst of het
speciale-sectorbedrijf niet een nieuwe aankondiging bekend te maken
indien er als reactie op een eerdere aanbestedingsprocedure geen
aanvragen, inschrijvingen, geschikte aanvragen of geschikte inschrijvingen zijn ingediend, mits de initiële voorwaarden van de concessieopdracht niet wezenlijk worden gewijzigd en aan de Europese Commissie
een verslag wordt toegezonden indien zij daarom verzoekt.
8. Voor de toepassing van het zevende lid wordt een inschrijving
ongeschikt bevonden indien zij niet relevant is voor de concessieopdracht,
omdat zij, zonder ingrijpende wijzigingen, klaarblijkelijk niet voorziet in de
behoeften en eisen van de aanbestedende dienst of het specialesectorbedrijf, zoals omschreven in de aanbestedingsstukken.
9. Voor de toepassing van het zevende lid wordt een aanvraag
ongeschikt bevonden indien:
a. de betrokken aanvrager overeenkomstig de artikelen 2a.43, eerste en
derde lid, 2a.44, eerste en tweede lid, en 2a.45, kan of moet worden
uitgesloten, of niet voldoet aan de uit hoofde van artikel 2a.46, door de
aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf bepaalde geschiktheidseisen en selectiecriteria;
b. de aanvraag een inschrijving bevat die ongeschikt is in de zin van het
achtste lid.
§ 2a.3.2.2 Termijnen
Artikel 2a.34
Een aanbestedende dienst of speciale-sectorbedrijf stelt de termijn voor
de ontvangst van de aanvragen of inschrijvingen vast met inachtneming
van de complexiteit van de opdracht, de voor de voorbereiding van de
aanvragen of de inschrijvingen benodigde tijd en de in deze paragraaf
gestelde regels omtrent termijnen.
Artikel 2a.35
1. Indien de aanvraag of inschrijving slechts na een bezichtiging ter
plaatse, of na inzage ter plaatse van de documenten die ter ondersteuning
dienen van de stukken voor de gunning van de concessieopdracht kan
worden gedaan, verlengt de aanbestedende dienst of het specialesectorbedrijf de termijn voor de het indienen van de inschrijvingen
zodanig dat alle betrokken ondernemers van alle nodige informatie voor
de opstelling van de aanvragen of inschrijvingen kennis kunnen nemen.
2. In de in het eerste lid bedoelde gevallen zijn de termijnen in elk geval
langer dan in de artikelen 2a.36 en 2a.37 genoemde termijnen.
Artikel 2a.36
De termijn voor de ontvangst van aanvragen, al dan niet met inschrijvingen voor de concessieopdracht, bedraagt 30 dagen vanaf de verzenddatum van de aankondiging van de concessieopdracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

79

Artikel 2a.37
Indien de procedure verloopt in opeenvolgende fasen bedraagt de
termijn voor ontvangst van eerste inschrijvingen ten minste 22 dagen, te
rekenen vanaf de verzenddatum van de uitnodiging tot het doen van een
inschrijving.
Artikel 2a.38
De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf kan de termijn
voor ontvangst van inschrijvingen met vijf dagen verlengen indien de
aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf aanvaardt dat de
inschrijvingen krachtens artikel 2a.31 met andere dan elektronische
middelen kunnen worden ingediend.
AFDELING 2A.3.3 BESTEK
§ 2a.3.3.1 Technische specificaties
Artikel 2a.39
1. Een aanbestedende dienst of speciale-sectorbedrijf neemt in de
aanbestedingsstukken de technische en functionele specificaties op,
waarin de door hem voor een werk, dienst of levering voorgeschreven
kenmerken zijn opgenomen.
2. Specificaties als bedoeld in het eerste lid kunnen ook verwijzen naar
het specifieke proces van productie dan wel verrichting of verlening van
de gevraagde werken of diensten, voor zover zij verband houden met het
voorwerp van de opdracht en in verhouding staan tot de waarde en de
doelstellingen daarvan.
3. Een aanbestedende dienst of speciale-sectorbedrijf verwijst in de
technische en functionele eisen niet naar een bepaald fabrikaat, een
bepaalde herkomst of een bijzondere werkwijze die kenmerkend is voor
de producten of diensten van een bepaalde ondernemer, een merk, een
octrooi of een type, waardoor bepaalde ondernemingen of bepaalde
producten worden bevoordeeld of uitgesloten, tenzij dit door het
voorwerp van de opdracht gerechtvaardigd is.
4. Een aanbestedende dienst of speciale-sectorbedrijf doet een
verwijzing als bedoeld in het derde lid vergezeld gaan van de woorden «of
gelijkwaardig».
5. Een aanbestedende dienst of speciale-sectorbedrijf wijst een
inschrijving niet af omdat de aangeboden werken, leveringen of diensten
niet voldoen aan de technische en functionele eisen waarnaar is
verwezen, indien de inschrijver in zijn inschrijving tot voldoening van de
aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf aantoont dat de door
hem voorgestelde oplossingen op gelijkwaardige wijze voldoen aan de
technische en functionele eisen.
§ 2a.3.3.2 Onderaanneming, bijzondere voorwaarden, voorbehouden
opdrachten
Artikel 2a.40
Artikel 2.79 is van overeenkomstige toepassing op concessieopdrachten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

80

Artikel 2a.41
Artikel 2.82 is van overeenkomstige toepassing op concessieopdrachten, met dien verstande dat in artikel 2.82, tweede lid, voor aankondiging wordt gelezen: aankondiging of, in het geval van concessieopdracht voor diensten als bedoeld in artikel 2a.29 de vooraankondiging.
AFDELING 2A.3.4 EIGEN VERKLARING
Artikel 2a.42
Afdeling 2.3.4 is van overeenkomstige toepassing op concessieopdrachten.
AFDELING 2A.3.5 UITSLUITING
Artikel 2a.43
1. De artikelen 2.86 en 2.86a zijn van overeenkomstige toepassing op
concessieopdrachten van aanbestedende diensten.
2. Speciale-sectorbedrijven die niet tevens aanbestedende dienst zijn,
kunnen de in artikel 2.86, eerste tot en met derde lid, genoemde uitsluitingsgronden als selectiecriteria opnemen bij de procedure voor de
gunning van een concessieopdracht.
3. Bij de toepassing van het tweede lid, zijn de artikelen 2.86a en 2.88,
onderdeel a, van overeenkomstige toepassing.
Artikel 2a.44
1. Artikel 2.87 is van overeenkomstige toepassing op concessieopdrachten, met uitzondering van het eerste lid, onderdeel f.
2. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf kan een
inschrijver of gegadigde tevens uitsluiten van deelneming aan een
aanbestedingsprocedure indien de aanbestedende dienst of het specialesectorbedrijf jegens de ondernemer heeft vastgesteld dat deze in het
geval van een concessieopdracht op het gebied van defensie en veiligheid
als bedoeld in Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied niet
de betrouwbaarheid heeft vertoond die nodig is om risico’s voor de
veiligheid van de lidstaat uit te sluiten.
3. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf betrekt bij de
toepassing van het tweede lid uitsluitend het niet vertonen van de in dat
onderdeel bedoelde betrouwbaarheid welke zich in de drie jaar voorafgaand aan het tijdstip van het indienen van het verzoek tot deelneming of
de inschrijving heeft voorgedaan.
Artikel 2a.45
Voor de toepassing van uitsluitingsgronden als bedoeld in de artikelen
2a.43 en 2a.44, is artikel 2.87a van overeenkomstige toepassing.
HOOFDSTUK 2A.4 GESCHIKTHEIDSEISEN EN SELECTIECRITERIA
AFDELING 2A.4.1 GESCHIKTHEIDSEISEN
Artikel 2a.46
1. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf beoordeelt of
aan de voorwaarden voor deelneming is voldaan wat betreft de:
a. beroepsbekwaamheid,
b. technische bekwaamheid en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

81

c. financiële en economische draagkracht van de gegadigden of
inschrijvers.
2. De beoordeling op grond van het eerste lid vind plaats op basis van
eigen verklaringen en referenties die als bewijs moeten worden
overgelegd overeenkomstig de eisen van de concessieaankondiging.
3. De in het tweede lid bedoelde eisen zijn niet discriminerend en
dienen in verhouding te staan tot het voorwerp van de concessieopdracht.
4. Alle deelnemingsvoorwaarden houden verband met en staan in
verhouding tot de noodzaak ervoor te zorgen dat de concessiehouder de
concessieopdracht kan uitvoeren, rekening houdend met het voorwerp
van de opdracht en de doelstelling om voor daadwerkelijke mededinging
te zorgen.
Artikel 2a.47
1. Een ondernemer kan zich voor een bepaalde concessieopdracht
beroepen op de beroepsbekwaamheid, technische bekwaamheid en
financiële en economische draagkracht van andere natuurlijke personen
of rechtspersonen, ongeacht de juridische aard van zijn banden met die
natuurlijke personen of rechtspersonen. Een ondernemer toont in dat
geval bij de aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf aan dat hij
gedurende de concessieperiode zal kunnen beschikken over die noodzakelijke middelen van die natuurlijke personen of rechtspersonen.
2. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf kan eisen dat,
indien een ondernemer zich beroept op de financiële draagkracht van
andere natuurlijke personen of rechtspersonen, de ondernemer en die
natuurlijke personen of rechtspersonen gezamenlijk instaan voor de
uitvoering van de opdracht.
3. Onder de voorwaarden, genoemd in het eerste en tweede lid, kan een
samenwerkingsverband van ondernemers zich beroepen op de draagkracht van de deelnemers aan het samenwerkingsverband of van andere
natuurlijke personen of rechtspersonen.
AFDELING 2A.4.2 MEDEDELING VAN UITSLUITING EN AFWIJZING
Artikel 2a.48
De artikelen 2.103 en 2.104 zijn van overeenkomstige toepassing op
concessieopdrachten.
AFDELING 2A.4.3 GUNNINGSFASE
§ 2a.4.3.1 Inschrijving
Artikel 2a.49
Artikel 2.108 is van overeenkomstige toepassing op concessieopdrachten.
§ 2a.4.3.2 Gunningscriteria, abnormaal lage inschrijvingen en elektronische veiling
Artikel 2a.50
1. Aanbestedende diensten en speciale-sectorbedrijven gunnen een
concessieopdracht op basis van objectieve criteria en bewerkstelligen dat
de inschrijvingen onder voorwaarden van daadwerkelijke mededinging
worden beoordeeld waardoor een algeheel economisch voordeel voor de
aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf kan worden vastgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

82

2. Aanbestedende diensten en speciale-sectorbedrijven stellen
gunningscriteria vast die verband houden met het voorwerp van de
opdracht.
3. De gunningscriteria kunnen onder meer sociale, innovatiegerelateerde of milieucriteria omvatten.
4. De gunningscriteria gaan vergezeld van eisen die het mogelijk maken
de door de inschrijvers verstrekte informatie daadwerkelijk te controleren.
5. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf somt de
gunningscriteria op in afnemende volgorde van belangrijkheid.
6. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf gaat na of de
inschrijvingen daadwerkelijk voldoen aan de gunningscriteria.
7. In afwijking van het vijfde lid kan de aanbestedende dienst of het
speciale-sectorbedrijf, indien hij of zij een offerte ontvangt waarin een
innovatieve oplossing met een uitzonderlijk hoog functioneel prestatieniveau wordt voorgesteld dat door een zorgvuldig handelende aanbestedende dienst of speciale-sectorbedrijf niet kon worden voorzien, bij wijze
van uitzondering de volgorde van de gunningscriteria wijzigen, zodat
rekening kan worden gehouden met de nieuwe mogelijkheden die door
de innovatieve oplossing worden geboden.
8. In het in het zevende lid bedoelde geval stelt de aanbestedende
dienst of het speciale-sectorbedrijf alle inschrijvers op de hoogte van de
wijziging van de volgorde van de gunningscriteria en doet een nieuwe
oproep tot het indienen van inschrijvingen, met inachtneming van de in
artikel 2a.37 bedoelde termijnen.
9. Indien de gunningscriteria zijn bekendgemaakt op het tijdstip van de
bekendmaking van de concessieaankondiging, maakt de aanbestedende
dienst of het speciale-sectorbedrijf bij toepassing van het achtste lid, een
nieuwe concessieaankondiging bekend met inachtneming van de in artikel
2a.36, vermelde termijn.
10. Wijziging van de volgorde van de gunningscriteria mag niet leiden
tot discriminatie.
§ 2a.4.3.4 Gunningsbeslissing
Artikel 2a.51
Paragraaf 2.3.8.8 is van overeenkomstige toepassing op concessieopdrachten.
§ 2a.4.3.5 Verslaglegging en bekendmaking
Artikel 2a.52
1. De aanbestedende dienst die of het speciale-sectorbedrijf dat een
concessieopdracht heeft gegund maakt de aankondiging van de gegunde
concessieopdracht bekend met behulp van het elektronische systeem
voor aanbestedingen binnen 48 dagen na de gunning van die concessieopdracht.
2. De aanbestedende dienst of het speciale-sectorbedrijf gebruikt voor
de mededeling van het resultaat van de procedure het daartoe door
middel van het elektronische systeem voor aanbestedingen beschikbaar
gestelde formulier.
3. Een aanbestedende dienst of speciale-sectorbedrijf kan de resultaten,
bedoeld in het eerste lid, die gegunde concessieopdrachten voor sociale
en andere specifieke diensten als bedoeld in bijlage IV bij richtlijn
2014/23/EU betreffen, per kwartaal bundelen. Indien de aanbestedende
dienst of het speciale-sectorbedrijf daarvoor kiest, zendt hij de gebundelde
resultaten binnen 48 dagen na het einde van elk kwartaal toe.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

83

HOOFDSTUK 2A.5 WIJZIGING VAN CONCESSIEOPDRACHTEN
Artikel 2a.53
1. Hoofdstuk 2.5 is van overeenkomstige toepassing op concessieopdrachten, met dien verstande dat:
a. waar in dit hoofdstuk naar deel 2 van deze wet wordt verwezen
daarvoor telkens deel 2a dient te worden gelezen;
b. in artikel 2.163b, onderdeel a, voor «de artikelen 2.1 tot en met 2.6a»
wordt gelezen: artikel 2a.2;
c. in artikel 2.163b, onderdeel a, 2° wordt gelezen: 10% van de waarde
van de concessieopdrachten.
FH
Artikel 3.1, tweede lid, wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel a wordt na «in het eerste lid of in de artikelen»
ingevoegd: 3.2,.
b. In onderdeel b wordt «de onderneming» vervangen door: het in de
aanhef bedoelde overheidsbedrijf, bedrijf of instelling.
FI
Na artikel 3.3 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 3.3.a
Onder de toevoer van gas, warmte, elektriciteit of water naar vaste
netten voor openbare dienstverlening als bedoeld in de artikelen 3.1, 3.2
en 3.3 wordt zowel de groothandel en kleinhandel hierin als de opwekking
of productie daarvan begrepen met uitzondering van de winning van gas.
FJ
Artikel 3.4, tweede lid, en de aanduiding «1.» voor het eerste lid
vervallen.
FK
Artikel 3.5 vervalt.
FL
Artikel 3.7 vervalt.
FM
Voor artikel 3.8 wordt een opschrift ingevoegd, luidende:
§ 3.1.2.1 Toepassingsbereik speciale-sectoropdrachten
FN
Artikel 3.8 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid, onderdeel a, wordt «artikel 16, onderdeel b, van
richtlijn nr. 2004/17/EG» vervangen door: artikel 15, onderdeel b, van
richtlijn 2014/25/EU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

84

b. In het eerste lid, onderdeel b, wordt «artikel 16, onderdeel a, van
richtlijn nr. 2004/17/EG» vervangen door: artikel 15, onderdeel a, van
richtlijn 2014/25/EU.
c. Het tweede en derde lid alsmede de aanduiding «1.» voor het eerste
lid vervallen.
FO
Artikel 3.9 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «artikel 61 van richtlijn nr. 2004/17/EG»
vervangen door: artikel 15, onderdeel a, van richtlijn 2014/25/EU.
b. Het tweede en derde lid alsmede de aanduiding «1.» voor het eerste
lid vervallen.
FP
Na artikel 3.9 worden drie artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 3.9a
In afwijking van de artikelen 3.8 en 3.9 is het bepaalde bij of krachtens
deel 3 van deze wet van toepassing op het plaatsen van specialesectoropdrachten en prijsvragen voor sociale en andere specifieke
diensten, bedoeld in bijlage XVII van richtlijn 2014/25/EU, waarvan de
geraamde waarde gelijk is aan of hoger is dan het in artikel 15, onderdeel
c, van richtlijn 2014/25/EU genoemde bedrag, exclusief omzetbelasting.
Artikel 3.9b
1. Een wijziging van de bedragen, genoemd in artikel 15 van richtlijn
2014/25/EU, gaat voor de toepassing van de artikelen 3.8 tot en met 3.9a
gelden met ingang van de dag waarop het desbetreffende besluit van de
Europese Commissie in werking treedt.
2. Onze Minister doet mededeling in de Staatscourant van een besluit
als bedoeld in het eerste lid.
Artikel 3.9c
1. Een speciale-sectorbedrijf vermeldt in de aankondiging van een
speciale-sectoropdracht, de uitnodiging tot bevestiging van belangstelling, bedoeld in artikel 3.73, of ingeval van een aankondiging inzake
het bestaan van een erkenningsregeling als bedoeld in artikel 3.56, derde
lid, in de uitnodiging tot inschrijving, of voor een of meer percelen
inschrijvingen kunnen worden ingediend.
2. Indien meerdere percelen aan dezelfde inschrijver kunnen worden
gegund, kan een speciale-sectorbedrijf een speciale-sectoropdracht
gunnen voor een combinatie van percelen of voor alle percelen, mits hij in
de aankondiging van de speciale-sectoropdracht of in een uitnodiging als
bedoeld in het eerste lid:
a. zich daartoe de mogelijkheid heeft voorbehouden, en
b. heeft aangegeven welke percelen of groepen van percelen kunnen
worden gecombineerd.
3. Onverminderd het eerste lid kan een speciale-sectorbedrijf het aantal
aan één inschrijver te gunnen percelen beperken, mits het maximum
aantal percelen per inschrijver in de aankondiging van de specialesectoropdracht is vermeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

85

4. In een geval als bedoeld in het derde lid vermeldt een specialesectorbedrijf in de aanbestedingsstukken de objectieve en
niet-discriminerende regels die hij zal toepassen om te bepalen welke
percelen zullen worden gegund indien de toepassing van de gunningscriteria zou leiden tot de gunning van meer percelen dan het maximum
aantal aan dezelfde inschrijver.
FQ
Voor artikel 3.10 wordt een opschrift ingevoegd, luidende:
§ 3.1.2.2 Aankoopcentrales en gezamenlijke aanbestedingen
FR
Artikel 3.10 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «via een aankoopcentrale een opdracht
plaatsen» vervangen door: leveringen of diensten inkopen van een
aankoopcentrale.
b. Onder vernummering van het tweede tot vierde lid worden twee
leden ingevoegd, luidende:
2. Een speciale-sectorbedrijf kan werken, leveringen of diensten
verkrijgen:
a. via een speciale-sectoropdracht die door een aankoopcentrale wordt
gegund,
b. door gebruik te maken van een door een aankoopcentrale geëxploiteerd dynamisch aankoopsysteem of
c. door gebruik te maken van een raamovereenkomst die is gesloten
door een aankoopcentrale,
mits de aankoopcentrale het bij of krachtens deel 3 van deze wet voor
speciale-sectorbedrijven bepaalde met betrekking tot die specialesectoropdracht naleeft.
3. Aanbestedingsactiviteiten die door een aankoopcentrale worden
verricht met het oog op het verrichten van gecentraliseerde aankoopactiviteiten worden aangemerkt als aanbestedingsactiviteiten voor de
uitoefening van een werkzaamheid waarop de artikelen 3.1 tot en met 3.6
van toepassing zijn.
c. In het vierde lid (nieuw) wordt «In het in het eerste lid bedoelde
geval» vervangen door: In de in het eerste en tweede lid bedoelde
gevallen.
d. Er worden vijf leden toegevoegd, luidende:
5. Onverminderd het vierde lid is een speciale-sectorbedrijf verantwoordelijk voor de nakoming van de verplichtingen op grond van deel 3 van
deze wet voor de delen die hij zelf verricht, zoals:
a. het plaatsen van een opdracht in het kader van een dynamisch
aankoopsysteem dat door een aankoopcentrale wordt geëxploiteerd;
b. het doen uitgaan van een nieuwe aankondiging op grond van een
raamovereenkomst die door een aankoopcentrale is gesloten.
6. Een speciale-sectorbedrijf kan een speciale-sectoropdracht voor
diensten betreffende gecentraliseerde aankoopactiviteiten, met inbegrip
van aanvullende aankoopactiviteiten, aan een aankoopcentrale gunnen
zonder toepassing van de procedures bij of krachtens deel 3 van deze wet.
7. Indien een door een aankoopcentrale geëxploiteerd dynamisch
aankoopsysteem door andere speciale-sectorbedrijven mag worden
gebruikt, wordt dit vermeld in de aankondiging voor de instelling van het
dynamisch aankoopsysteem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

86

8. Voor alle aanbestedingsprocedures van een aankoopcentrale worden
elektronische communicatiemiddelen gebruikt.
9. Op aanbestedingsactiviteiten van een aankoopcentrale die als
gecentraliseerde aankoopactiviteiten zijn aan te merken, is artikel 3.23 niet
van toepassing.
FS
Na artikel 3.10 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 3.10a
1. Twee of meer speciale-sectorbedrijven kunnen overeenkomen
specifieke aanbestedingsprocedures gezamenlijk uit te voeren.
2. Indien een volledige aanbestedingsprocedure gezamenlijk wordt
uitgevoerd namens en voor rekening van alle betrokken specialesectorbedrijven, zijn zij gezamenlijk verantwoordelijk voor het nakomen
van hun verplichtingen op grond van deel 3 van deze wet.
3. Het tweede lid is van overeenkomstige toepassing indien een
speciale-sectorbedrijf de procedure beheert en optreedt namens zichzelf
en de andere betrokken speciale-sectorbedrijven.
4. Indien een aanbestedingsprocedure niet volledig gezamenlijk wordt
uitgevoerd namens en voor rekening van de betrokken specialesectorbedrijven, zijn zij uitsluitend gezamenlijk verantwoordelijk voor de
gezamenlijk uitgevoerde delen.
5. In het geval, bedoeld in het vierde lid, is elk speciale-sectorbedrijf als
enige verantwoordelijk voor het nakomen van zijn verplichtingen bij of
krachtens deel 3 van deze wet met betrekking tot de delen die hij in eigen
naam en voor eigen rekening uitvoert.
Artikel 3.10b
1. Speciale-sectorbedrijven van verschillende lidstaten van de Europese
Unie kunnen gezamenlijk een speciale-sectoropdracht plaatsen, een
dynamisch aankoopsysteem exploiteren of een opdracht plaatsen in het
kader van een raamovereenkomst of het dynamisch aankoopsysteem.
2. In een geval als bedoeld in het eerste lid, sluiten de deelnemende
speciale-sectorbedrijven een overeenkomst die het volgende bepaalt:
a. de verdeling van verantwoordelijkheden van de partijen en de
relevante toepasselijke nationale bepalingen, en
b. de interne organisatie van de aanbestedingsprocedure, met inbegrip
van het beheer van de procedure, de verdeling van de aan te besteden
werken, leveringen of diensten en de sluiting van overeenkomsten,
tenzij deze elementen reeds zijn geregeld door een tussen de betrokken
lidstaten van de Europese Unie gesloten internationale overeenkomst.
3. De verdeling van verantwoordelijkheden en de toepasselijke
nationale bepalingen, bedoeld in het tweede lid, onderdeel a, worden in
de aanbestedingsstukken vermeld.
4. In een geval als bedoeld in het eerste lid, voldoet een deelnemende
speciale-sectorbedrijf aan zijn verplichtingen bij of krachtens deel 3 van
deze wet indien hij werken, leveringen of diensten verwerft van een
speciale-sectorbedrijf in een andere lidstaat van de Europese Unie die
voor de aanbestedingsprocedure verantwoordelijk is.
5. Nationale bepalingen van de lidstaat van de Europese Unie waar een
aankoopcentrale is gevestigd, zijn van toepassing op het door die
aankoopcentrale:
a. verschaffen van een gecentraliseerde aankoopactiviteit;
b. plaatsen van een speciale-sectoropdracht in het kader van een
dynamisch aankoopsysteem;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

87

c. doen uitgaan van een nieuwe aankondiging in het kader van een
raamovereenkomst.
6. Indien speciale-sectorbedrijven uit verschillende lidstaten van de
Europese Unie een gezamenlijke entiteit hebben opgericht, met inbegrip
van een entiteit opgericht krachtens het recht van de Europese Unie,
komen de deelnemende speciale-sectorbedrijven bij besluit van het
bevoegde orgaan van de gezamenlijke organisatie overeen welke
nationale aanbestedingsregels van toepassing zijn:
a. de nationale bepalingen van de lidstaat waar de gezamenlijke entiteit
zijn statutaire zetel heeft, of
b. de nationale bepalingen van de lidstaat waar de gezamenlijke entiteit
zijn activiteiten uitoefent.
7. Een overeenkomst als bedoeld in het zesde lid kan:
a. voor onbepaalde tijd gelden indien de oprichtingsakte van de
gezamenlijke entiteit daarin voorziet, of
b. beperkt zijn tot een bepaalde termijn, soorten opdrachten of tot één
of meer individuele plaatsingen van opdrachten.
8. Speciale-sectorbedrijven maken geen gebruik van een mogelijkheid
als bedoeld in dit artikel met het oogmerk om zich te onttrekken aan voor
hen dwingende publiekrechtelijke bepalingen overeenkomstig het recht
van de Europese Unie.
FT
Na artikel 3.10b wordt een paragraaf ingevoegd, luidende:
§ 3.1.2.3 Afbakening samenstelling speciale-sectoropdrachten
Artikel 3.10c
1. Het speciale-sectorbedrijf plaatst een speciale-sectoropdracht die
betrekking heeft op een combinatie van werken, leveringen of diensten
waarop deel 3 van deze wet van toepassing is, overeenkomstig de
bepalingen die passen bij het hoofdvoorwerp van de betrokken specialesectoropdracht.
2. In het geval van een gemengde speciale-sectoropdracht als bedoeld
in het eerste lid, die ten dele betrekking heeft op diensten als bedoeld in
paragraaf 3.2.1.8 en ten dele op andere diensten, of een gemengde
speciale-sectoropdracht als bedoeld in het eerste lid, die ten dele
betrekking heeft op diensten en ten dele op leveringen, wordt het
hoofdvoorwerp bepaald door de hoogst geraamde waarde van de
respectievelijke diensten of leveringen.
Artikel 3.10d
1. Dit artikel is van toepassing op opdrachten die zowel onderdelen
omvatten waarop deel 3 van deze wet van toepassing is als onderdelen
waarop dat deel niet van toepassing is.
2. Indien een opdracht als bedoeld in het eerste lid objectief gezien niet
deelbaar is in verschillende onderdelen, gelden de bepalingen die van
toepassing zijn op het hoofdvoorwerp van de desbetreffende opdracht.
3. Indien een opdracht als bedoeld in het eerste lid objectief gezien
deelbaar is in verschillende onderdelen, kan het speciale-sectorbedrijf
voor de afzonderlijke onderdelen van die opdracht afzonderlijke
opdrachten plaatsen, of één algemene opdracht plaatsen.
4. Het speciale-sectorbedrijf dat voor de afzonderlijke onderdelen
afzonderlijke opdrachten plaatst, past voor elk van die afzonderlijke
opdrachten de bepalingen toe, welke op grond van de kenmerken van het
betrokken afzonderlijke onderdeel daarop dienen te worden toegepast.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

88

5. Indien het speciale-sectorbedrijf één algemene opdracht plaatst, is
deel 3 van deze wet van toepassing op die opdracht, tenzij in artikel 3.10f
anders is bepaald, ongeacht de waarde van de onderdelen waarop bij
afzonderlijke plaatsing andere bepalingen van toepassing zouden zijn, en
ongeacht de bepalingen die bij afzonderlijke plaatsing voor die onderdelen hadden gegolden.
6. Indien de algemene opdracht onderdelen bevat van specialesectoropdrachten voor leveringen, werken en diensten en van concessieopdrachten, wordt de opdracht geplaatst overeenkomstig deel 3 van deze
wet, mits de geraamde waarde van het deel van de opdracht dat een
onder deel 3 vallende opdracht vormt, berekend overeenkomstig afdeling
3.1.3, ten minste gelijk is aan het in artikel 3.8 bedoelde bedrag.
Artikel 3.10e
1. Het speciale-sectorbedrijf kan speciale-sectoropdrachten die op
verschillende activiteiten betrekking hebben plaatsen door middel van:
a. een speciale-sectoropdracht voor meerdere activiteiten;
b. meerdere speciale-sectoropdrachten die ieder op een afzonderlijke
activiteit betrekking hebben.
2. Het speciale-sectorbedrijf mag zich bij de keuze tussen het plaatsen
van een speciale-sectoropdracht voor meerdere activiteiten of meerdere
speciale-sectoropdrachten voor afzonderlijke activiteiten, niet laten leiden
door het oogmerk de opdracht of opdrachten buiten de reikwijdte van
deze wet of de Aanbestedingswet op defensie-en veiligheidsgebied te
laten vallen.
3. Het speciale-sectorbedrijf bepaalt de wettelijke voorschriften die van
toepassing zijn op een plaatsing van een speciale-sectoropdracht voor een
afzonderlijke activiteit aan de hand van de kenmerken van die afzonderlijke activiteit.
4. Op de plaatsing van een speciale-sectoropdracht voor meerdere
activiteiten als bedoeld in het eerste lid, onderdeel a, zijn de wettelijke
voorschriften van toepassing die op de activiteit van toepassing zijn
waarvoor de speciale-sectoropdracht in hoofdzaak bestemd is.
5. Bij de plaatsing van een speciale-sectoropdracht voor meerdere
activiteiten als bedoeld in het eerste lid, onderdeel a, waarvoor niet
objectief valt vast te stellen voor welke activiteit de opdracht in hoofdzaak
bestemd is:
a. is deel 2 van deze wet op de plaatsing van die opdracht van
toepassing indien op een van de activiteiten waarvoor de opdracht
bestemd is deel 2 en op de andere activiteit deel 2a of 3 van deze wet of
geen van die delen van toepassing is;
b. is deel 3 van deze wet op de plaatsing van die opdracht van
toepassing indien op een van de activiteiten waarvoor de opdracht
bestemd is deel 3 en op de andere activiteit deel 2a van deze wet van
toepassing is;
c. is deel 3 van deze wet op de plaatsing van die opdracht van
toepassing indien op een van de activiteiten waarvoor de opdracht
bestemd is deel 3 en op de andere activiteiten geen van de delen 2, 2a of 3
van toepassing is.
6. Het vierde en vijfde lid zijn niet van toepassing, indien sprake is van
verschillende activiteiten waarvan er een of meer zijn waarop de
Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied of artikel 346 van het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie van toepassing is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

89

Artikel 3.10f
1. Dit artikel is van toepassing op opdrachten die onderdelen omvatten
waarop deel 3 van deze wet van toepassing is en onderdelen waarop
artikel 346 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
of de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied van toepassing
is.
2. Indien een opdracht als bedoeld in het eerste lid objectief gezien niet
deelbaar is, kan de opdracht:
a. zonder toepassing van deze wet worden geplaatst indien zij onderdelen bevat waarop artikel 346 van het Verdrag betreffende de werking
van de Europese Unie van toepassing is of,
b. indien onderdeel a niet van toepassing is, overeenkomstig de
bepalingen van de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied
worden geplaatst.
3. Indien een opdracht als bedoeld in het eerste lid objectief gezien
deelbaar is, kan het speciale-sectorbedrijf voor de afzonderlijke onderdelen afzonderlijke opdrachten plaatsen, of één algemene opdracht
plaatsen.
4. Het speciale-sectorbedrijf dat voor de afzonderlijke onderdelen
afzonderlijke opdrachten plaatst, past voor elk van die afzonderlijke
opdrachten de bepalingen toe, welke op grond van de kenmerken van het
betrokken afzonderlijke onderdeel daarop dienen te worden toegepast.
5. Indien het speciale-sectorbedrijf één algemene opdracht plaatst,
worden de toepasselijke bepalingen vastgesteld op grond van de
volgende criteria:
a. indien een bepaald onderdeel van de opdracht onder artikel 346 van
het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie valt, kan de
opdracht zonder toepassing van deze wet worden geplaatst, mits de
plaatsing van één opdracht op objectieve gronden gerechtvaardigd is;
b. indien een bepaald onderdeel van de opdracht onder de bepalingen
van de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied valt, kan de
opdracht overeenkomstig die wet worden geplaatst, mits de plaatsing van
één algemene opdracht op objectieve gronden gerechtvaardigd is.
6. Het vijfde lid, onderdeel a, is van toepassing op opdrachten waarop
zowel onderdeel a als onderdeel b van dat lid van toepassing zijn.
7. Het speciale-sectorbedrijf plaatst een opdracht als bedoeld in het
eerste lid evenwel niet met het oogmerk om zich te onttrekken aan de
toepassing van deel 3 van deze wet of de Aanbestedingswet op defensieen veiligheidsgebied.
Artikel 3.10g
1. Het speciale-sectorbedrijf kan een speciale-sectoropdracht voor
meerdere activiteiten als bedoeld in artikel 3.10e, eerste lid, onderdeel a,
plaatsen overeenkomstig de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied, indien die wet van toepassing is op een van die activiteiten
en op een andere activiteit deel 3 van deze wet.
2. Het speciale-sectorbedrijf kan een speciale-sectoropdracht voor
meerdere activiteiten als bedoeld in artikel 3.10e, eerste lid, onderdeel a,
plaatsen zonder toepassing van deel 3 van deze wet, indien op een van
die activiteiten artikel 346 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie van toepassing is en op een andere activiteit deel 3 van
deze wet.
3. Het speciale-sectorbedrijf kan een speciale-sectoropdracht die voldoet
aan het eerste lid zonder toepassing van deel 3 van deze wet plaatsen,
indien die opdracht een activiteit bevat waarop deel 3 van deze wet van
toepassing is, een activiteit waarop de Aanbestedingswet op defensie- en
veiligheidsgebied van toepassing is en daarnaast tevens activiteiten of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

90

onderdelen bevat waarop artikel 346 van het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie van toepassing is.
4. Voor de toepassing van het eerste tot en met derde lid geldt dat de
plaatsing van een algemene speciale-sectoropdracht voor meerdere
activiteiten objectief gerechtvaardigd dient te zijn en niet tot doel heeft
een of meer opdrachten van de toepasselijkheid van deel 3 van deze wet
uit te zonderen.
FU
Artikel 3.12 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid komt te luiden:
1. De waarde van een speciale-sectoropdracht wordt geraamd naar de
waarde op het tijdstip van verzending van de aankondiging van die
speciale-sectoropdracht of, indien niet in een aankondiging is voorzien,
naar de waarde op het tijdstip waarop de procedure voor de gunning door
het speciale-sectorbedrijf wordt ingeleid.
b. Onder vernummering van het tweede en derde lid tot het derde en
vierde lid, wordt een nieuw lid ingevoegd, luidende:
2. Het speciale-sectorbedrijf baseert de berekening van de geraamde
waarde van een speciale-sectoropdracht op het totale bedrag, exclusief
omzetbelasting, met inbegrip van opties en verlengingen van het contract,
zoals uitdrukkelijk vermeld in de aanbestedingsstukken.
FV
Na artikel 3.12 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 3.12a
Artikel 2.15a is van overeenkomstige toepassing op een specialesectorbedrijf dat uit afzonderlijke operationele eenheden bestaat.
FW
In artikel 3.13 vervallen het tweede lid alsmede de aanduiding »1.» voor
het eerste lid.
FX
Artikel 3.15 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid vervalt «gelijktijdig».
b. In het tweede lid wordt «het in artikel 3.8, eerste lid, onderdelen a of
b, bedoelde bedrag» vervangen door: het in de artikelen 3.8, eerste lid,
onderdelen a of b, of 3.9a, bedoelde bedrag.
c. Het derde lid vervalt.
FY
Artikel 3.16 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid vervalt «gelijktijdig».
b. In het tweede lid wordt «artikel 3.8, eerste lid, onderdelen a of b»
vervangen door: artikel 3.8, onderdeel a of b.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

91

c. Het derde lid vervalt.
FZ
Na artikel 3.16 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 3.16a
De artikelen 3.15, tweede lid, en 3.16, tweede lid, zijn niet van
toepassing op:
a. opdrachten voor werken waarvan de geraamde waarde niet meer
bedraagt dan € 1.000.000, exclusief omzetbelasting,
b. opdrachten voor diensten of leveringen waarvan de geraamde
waarde niet meer bedraagt dan € 80.000, exclusief omzetbelasting,
mits de totale geraamde waarde van de onder a of b bedoelde percelen
gezamenlijk niet meer bedraagt dan 20% van de totale waarde van alle
percelen.
GA
In het opschrift van § 3.1.3.3 wordt «dynamische aankoopsystemen»
vervangen door: dynamische aankoopsystemen, innovatiepartnerschappen.
GB
Artikel 3.20 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt na «dynamisch aankoopsysteem» ingevoegd:
, een innovatiepartnerschap.
b. In het tweede lid wordt, onder lettering van de onderdelen b en c in c
en d, een onderdeel ingevoegd, luidende:
b. gaat het speciale-sectorbedrijf bij de berekening van de waarde van
een innovatiepartnerschap uit van de geraamde maximale waarde van de
onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten die zullen plaatsvinden in alle
stadia van het voorgenomen partnerschap, alsmede van de leveringen,
diensten of werken die aan het einde van het voorgenomen partnerschap
zullen worden ontwikkeld en verworven;.
c. In het tweede lid, onderdeel d (nieuw), wordt na «volgens de
onderhandelingsprocedure zonder aankondiging» ingevoegd: met
toepassing van artikel 3.38, aanhef, eerste lid, onderdeel e.
GC
Artikel 3.21 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid, onderdeel a, wordt «richtlijn nr. 2004/17/EG»
vervangen door «richtlijn 2014/25/EU», wordt «besluit» vervangen door
«uitvoeringshandeling» en wordt «artikel 30, vierde lid» vervangen door:
artikel 35, derde lid, onderdeel a.
b. Het eerste lid, onderdeel b, komt te luiden:
b. ten aanzien van welke de Europese Commissie binnen de termijn,
genoemd in artikel 35, derde lid, onderdeel b, van richtlijn 2014/25/EU
geen uitvoeringshandeling over de toepassing van artikel 34, eerste lid,
van die richtlijn heeft vastgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

92

c. In het tweede lid wordt «artikel 30, eerste lid, van richtlijn nr.
2004/17/EG» vervangen door: artikel 34, eerste lid, van richtlijn
2014/25/EU.
d. In het derde lid wordt «een besluit als bedoeld in het eerste lid»
vervangen door «een vastgestelde uitvoeringshandeling» en wordt
«nemen van een besluit» vervangen door: vaststellen van een uitvoeringshandeling.
GD
Artikel 3.22 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt onder lettering van de onderdelen a tot en met
c in b tot en met d, een nieuw onderdeel ingevoegd, luidende:
a. die door speciale-sectorbedrijven op het gebied van defensie en
veiligheid worden geplaatst en die vallen onder de reikwijdte van artikel
346 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie;.
b. In het eerste lid, onderdeel b (nieuw), wordt na «zulks vereist»
ingevoegd: en de wezenlijke belangen van veiligheid van het land niet met
minder ingrijpende maatregelen kunnen worden gewaarborgd.
c. Het eerste lid, onderdeel c (nieuw), komt te luiden:
c. waaraan defensie- of veiligheidsaspecten verbonden zijn waarvoor
andere, internationale procedurevoorschriften gelden en die worden
geplaatst op grond van een internationale overeenkomst of afspraak
tussen het Koninkrijk der Nederlanden en een of meer derde landen of
deelgebieden daarvan overeenkomstig het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie, betreffende:
1°. werken of leveringen die bestemd zijn voor gemeenschappelijke
verwezenlijking of exploitatie van een werk door de ondertekenende
staten;
2°. diensten die bestemd zijn voor gemeenschappelijke verwezenlijking
of exploitatie van een project door de ondertekenende staten;.
d. Het eerste lid, onderdeel d (nieuw), komt te luiden:
d. waaraan defensie- of veiligheidsaspecten verbonden zijn waarvoor
andere, internationale procedurevoorschriften gelden en die worden
geplaatst op grond van een in verband met de legering van strijdkrachten
gesloten internationale overeenkomst of regeling betreffende ondernemingen in Nederland of in een derde land;.
e. Na onderdeel d worden drie onderdelen toegevoegd, luidende:
e. waarvoor andere procedurevoorschriften gelden en die worden
geplaatst volgens de specifieke procedure van een internationale
organisatie;
f. waarvoor andere procedurevoorschriften van een internationale
organisatie of internationale financiële instelling gelden en die volledig
door deze organisatie of instelling worden gefinancierd;
g. waarvoor andere procedurevoorschriften gelden en die worden
geplaatst op grond van een juridisch instrument dat internationaalrechtelijke verplichtingen schept, overeenkomstig het Verdrag betreffende de
Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie, betreffende:
1°. werken of leveringen die bestemd zijn voor gemeenschappelijke
verwezenlijking of exploitatie van een werk door de ondertekenende
staten;
2°. diensten die bestemd zijn voor de gemeenschappelijke verwezenlijking of exploitatie van een project door de ondertekenende staten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

93

f. In het tweede lid wordt «een internationale overeenkomst als bedoeld
in het eerste lid, onderdeel b, onder 1°,» vervangen door: een internationale overeenkomst of afspraak en een juridisch instrument als bedoeld
in het eerste lid, onderdeel c of g,.
g. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
3. Indien een speciale-sectoropdracht of prijsvraag voor het grootste
deel door een internationale organisatie of een internationale financiële
instelling wordt gefinancierd, komen de partijen overeen welke procedure
wordt toegepast.
GE
Na artikel 3.23 worden drie artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 3.23a
1. In afwijking van de artikelen 3.1 tot en met 3.6 is het bij of krachtens
deel 3 van deze wet bepaalde niet van toepassing op het plaatsen van
speciale-sectoropdrachten die door een aanbestedende dienst aan een
andere rechtspersoon wordt gegund, indien:
a. de aanbestedende dienst op die rechtspersoon toezicht uitoefent
zoals op zijn eigen diensten of indien een andere rechtspersoon dan de
aanbestedende dienst op die rechtspersoon toezicht uitoefent, waarbij de
aanbestedende dienst toezicht houdt op de andere rechtspersoon zoals op
zijn eigen diensten,
b. meer dan 80% van de activiteiten van de gecontroleerde rechtspersoon wordt uitgeoefend in de vorm van taken die hem zijn toegewezen
door de controlerende aanbestedende dienst of door andere, door
diezelfde aanbestedende dienst gecontroleerde rechtspersonen, en
c. er geen directe participatie van privékapitaal is in de gecontroleerde
rechtspersoon, met uitzondering van vormen van participatie van
privékapitaal die geen controle of blokkerende macht inhouden, die
vereist zijn krachtens nationale regelgeving welke verenigbaar is met het
Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie en door middel waarvan geen beslissende
invloed kan worden uitgeoefend op de gecontroleerde rechtspersoon.
2. In afwijking van de artikelen 3.8 en 3.9 is het bij of krachtens deel 3
van deze wet bepaalde niet van toepassing op het plaatsen van specialesectoropdrachten, indien een gecontroleerde rechtspersoon als bedoeld in
het eerste lid die tevens een aanbestedende dienst is, een specialesectoropdracht gunt aan de aanbestedende dienst die hem controleert of
aan een andere rechtspersoon die door dezelfde aanbestedende dienst
wordt gecontroleerd, mits er geen directe participatie van privékapitaal is
in de rechtspersoon aan wie de speciale-sectoropdracht wordt gegund,
met uitzondering van vormen van participatie die geen controle of
blokkerende macht inhouden, die vereist zijn krachtens nationale
regelgeving welke verenigbaar is met het Verdrag betreffende de
Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie en door middel waarvan geen beslissende invloed kan worden
uitgeoefend op de gecontroleerde rechtspersoon.
3. Een aanbestedende dienst oefent op een rechtspersoon toezicht uit
zoals op zijn eigen diensten als bedoeld in het eerste lid, onderdeel a,
indien hij zowel op strategische doelstellingen als op belangrijke
beslissingen van de gecontroleerde rechtspersoon een beslissende
invloed uitoefent.
4. Het percentage, genoemd in het eerste lid, onderdeel b, wordt
bepaald op basis van de gemiddelde omzet of een geschikte alternatieve
op activiteit gebaseerde maatstaf, zoals de kosten die door de betrokken
rechtspersoon of de aanbestedende dienst zijn gemaakt met betrekking

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

94

tot diensten, leveringen en werken, over de laatste drie jaren voorafgaand
aan de gunning van de speciale-sectoropdracht.
5. Indien de gemiddelde totale omzet of een geschikte alternatieve op
activiteit gebaseerde maatstaf als bedoeld in het vierde lid, over de laatste
drie jaren niet beschikbaar of niet langer relevant is in verband met de
datum van oprichting of aanvang van de bedrijfsactiviteiten van die
rechtspersoon of aanbestedende dienst of in verband met een reorganisatie van zijn activiteiten, kan door middel van bedrijfsprognoses worden
aangetoond dat de berekening van de activiteit aannemelijk is.
Artikel 3.23b
1. In afwijking van de artikelen 3.1 tot en met 3.6 is het bij of krachtens
deel 3 van deze wet bepaalde niet van toepassing op het plaatsen van
speciale-sectoropdrachten die door een aanbestedende dienst aan een
andere rechtspersoon wordt gegund, indien:
a. de aanbestedende dienst samen met andere aanbestedende diensten
op die rechtspersoon toezicht uitoefent zoals op hun eigen diensten,
b. meer dan 80% van de activiteiten van de gecontroleerde rechtspersoon de uitvoering van de taken behelst die hem zijn toegewezen door
de controlerende aanbestedende diensten of door andere, door diezelfde
aanbestedende diensten gecontroleerde rechtspersonen, en
c. er geen directe participatie van privékapitaal is in de gecontroleerde
rechtspersoon, met uitzondering van vormen van participatie van
privékapitaal die geen controle of blokkerende macht inhouden, die
vereist zijn krachtens nationale regelgeving welke verenigbaar is met het
Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie en door middel waarvan geen beslissende
invloed kan worden uitgeoefend op de gecontroleerde rechtspersoon.
2. Aanbestedende diensten worden geacht op een rechtspersoon
gezamenlijk toezicht uit te oefenen als bedoeld in het eerste lid, onderdeel
a, indien:
a. de besluitvormingsorganen van de gecontroleerde rechtspersoon zijn
samengesteld uit vertegenwoordigers van alle deelnemende aanbestedende diensten, waarbij individuele vertegenwoordigers verscheidende of
alle deelnemende aanbestedende diensten kunnen vertegenwoordigen,
b. deze aanbestedende diensten in staat zijn gezamenlijk beslissende
invloed uit te oefenen op de strategische doelstellingen en belangrijke
beslissingen van de gecontroleerde rechtspersoon, en
c. de gecontroleerde rechtspersoon geen belangen nastreeft die in strijd
zijn met de belangen van de controlerende aanbestedende diensten.
3. Op het percentage, genoemd in het eerste lid, onderdeel b, is artikel
3.23a, vierde en vijfde lid, van overeenkomstige toepassing.
Artikel 3.23c
1. In afwijking van de artikelen 3.1 tot en met 3.6 is het bij of krachtens
deel 3 van deze wet bepaalde niet van toepassing op het plaatsen van
speciale-sectoropdrachten die uitsluitend tussen twee of meer aanbestedende diensten worden gegund, indien:
a. de speciale-sectoropdracht voorziet in of uitvoering geeft aan
samenwerking tussen de deelnemende aanbestedende diensten om te
bewerkstelligen dat de openbare diensten die zij moeten uitvoeren,
worden verleend met het oog op de verwezenlijking van hun gemeenschappelijke doelstellingen,
b. de invulling van die samenwerking berust uitsluitend op overwegingen in verband met het openbaar belang, en
c. de deelnemende aanbestedende diensten op de open markt niet meer
dan 20% van de onder die samenwerking vallende activiteiten voor hun
rekening nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

95

2. Op het percentage, genoemd in het eerste lid, onderdeel c, is artikel
3.23a, vierde en vijfde lid, van overeenkomstige toepassing.
GF
Artikel 3.24 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid komt te luiden:
1. Het bij of krachtens deel 3 van deze wet bepaalde is niet van
toepassing op het plaatsen van speciale-sectoropdrachten door het
speciale-sectorbedrijf bij een met dat bedrijf verbonden onderneming, of
door een gemeenschappelijke onderneming, uitsluitend bestaande uit
speciale-sectorbedrijven, bij een onderneming die met een van de
betrokken speciale-sectorbedrijven is verbonden, indien:
a. voor speciale-sectoropdrachten voor diensten ten minste 80% van de
gemiddelde totale omzet die de verbonden onderneming heeft behaald,
rekening houdend met alle diensten die zij de laatste drie jaar heeft
verleend, afkomstig is van het verlenen van diensten aan het specialesectorbedrijf of ondernemingen waarmee zij is verbonden;
b. voor speciale-sectoropdrachten voor leveringen, ten minste 80% van
de gemiddelde totale omzet die de verbonden onderneming heeft
behaald, rekening houdend met alle leveringen die zij de laatste drie jaar
heeft verricht, afkomstig is van het verrichten van leveringen aan het
speciale-sectorbedrijf of ondernemingen waarmee zij verbonden is;
c. voor speciale-sectoropdrachten voor werken, ten minste 80% van de
gemiddelde totale omzet die de verbonden onderneming heeft behaald,
rekening houdend met alle werken die zij de laatste drie jaar heeft
verricht, afkomstig is van het verrichten van werken aan het specialesectorbedrijf ondernemingen waarmee zij verbonden is.
b. In het derde lid wordt «soortgelijke werken, leveringen of diensten
door verschillende met het speciale-sectorbedrijf verbonden ondernemingen worden verricht» vervangen door: soortgelijke werken, leveringen
of diensten worden verricht door meer dan één onderneming die
verbonden is met het speciale-sectorbedrijf waarmee zij een economische
groep vormen.
c. In het vierde lid, onderdeel a, wordt «richtlijn nr. 83/349/EEG van de
Raad van de Europese Gemeenschappen van 13 juni 1983 op de
grondslag van artikel 54, derde lid, onder g, van het Verdrag betreffende
de geconsolideerde jaarrekening (PbEG L.317)» vervangen door: richtlijn
2013/34/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013
betreffende de jaarlijkse financiële overzichten, geconsolideerde financiële
overzichten en aanverwante verslagen van bepaalde ondernemingsvormen, tot wijziging van richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement
en de Raad en tot intrekking van richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van
de Raad (PbEU 2013, L 182).
d. In het vierde lid, onderdeel b, onder 3, wordt «tezamen» vervangen
door: gezamenlijk.
GG
Artikel 3.25 komt te luiden:
Artikel 3.25
1. Het bij of krachtens deel 3 van deze wet bepaalde is niet van
toepassing op het plaatsen van speciale-sectoropdrachten:
a. door een gemeenschappelijke onderneming, uitsluitend bestaande uit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

96

speciale-sectorbedrijven, bij een van die speciale-sectorbedrijven, of
b. door een speciale-sectorbedrijf bij een gemeenschappelijke onderneming waarvan zij zelf deel uitmaakt, indien die gemeenschappelijke
onderneming is opgericht om de desbetreffende activiteit uit te oefenen
gedurende ten minste drie jaar en de oprichtingsakte van die onderneming bepaalt dat de speciale-sectorbedrijven waaruit zij bestaat, ten
minste drie jaar deel zullen uitmaken van die onderneming.
GH
Artikel 3.27 wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel a vervalt «, met uitzondering van overeenkomsten
betreffende financiële diensten die voorafgaand aan, gelijktijdig met of als
vervolg op het koop- of huurcontract worden afgesloten».
b. In onderdeel c wordt na «door de centrale banken verleende
diensten» ingevoegd: en activiteiten die zijn uitgevoerd in het kader van
de Europese faciliteit voor financiële stabiliteit en het Europees stabiliteitsmechanisme.
c. In onderdeel e wordt «met uitzondering van die» vervangen door:
met uitzondering van opdrachten die vallen onder de CPV-codes,
genoemd in artikel 32, aanhef, van richtlijn 2014/25/EU en.
d. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel e door een
puntkomma, worden vijf onderdelen toegevoegd, luidende:
f. op juridisch gebied betreffende:
1°. de vertegenwoordiging in rechte van een cliënt in een arbitrage- of
bemiddelingsprocedure in een lidstaat van de Europese Unie, in een
derde land of voor een internationale arbitrage- of bemiddelingsinstantie
of, in een procedure voor een rechter of overheidsinstantie van een
lidstaat van de Europese Unie of van een derde land of voor een internationale rechter of instantie door een persoon die gerechtigd is deze
werkzaamheden uit te oefenen onder de benaming advocaat of een
daarmee overeenkomstige benaming in een lidstaat van de Europese
Unie, in een andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de
Europese Economische Ruimte of in Zwitserland;
2°. advies dat wordt gegeven ter voorbereiding van de procedures,
bedoeld onder 1°, of indien er concrete aanwijzingen zijn en er een grote
kans bestaat dat over de kwestie waarop het advies betrekking heeft, een
dergelijke procedure zal worden gevoerd, mits het advies is gegeven door
een persoon die gerechtigd is deze werkzaamheden uit te oefenen onder
de benaming advocaat of een daarmee overeenkomstige benaming in een
lidstaat van de Europese Unie, in een andere staat die partij is bij de
Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte of in
Zwitserland;
3°. het waarmerken en voor echt verklaren van documenten door een
notaris;
4°. de juridische dienstverlening door trustees of aangewezen voogden,
of andere juridische dienstverlening waarbij de aanbieders door een
rechterlijke instantie van de betrokken lidstaat van de Europese Unie, of
van rechtswege, aangewezen zijn om specifieke taken te verrichten onder
toezicht van die rechterlijke instanties;
5°. andere juridische diensten die in de betrokken lidstaat van de
Europese Unie al dan niet incidenteel verband houden met de uitoefening
van het openbaar gezag;
g. betreffende leningen, al dan niet in samenhang met de uitgifte, de
aankoop, de verkoop of de overdracht van effecten of andere financiële
instrumenten;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

97

h. betreffende civiele verdediging, civiele bescherming en risicopreventie die worden verleend door non-profitorganisaties en -verenigingen
en die vallen onder de CPV-codes, genoemd in artikel 21, onderdeel h, van
richtlijn 2014/25/EU met uitzondering van ziekenvervoer per ambulance;
i. opdrachten betreffende zendtijd of betreffende de levering van
programma’s als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder b, van richtlijn
2010/13/EU of van radiomateriaal, die worden gegund aan aanbieders van
audiovisuele mediadiensten als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder d,
van richtlijn 2010/13/EU of van radio-omroepdiensten.
GI
In artikel 3.30a wordt «op het plaatsen van speciale-sectoropdrachten»
vervangen door: op het plaatsen van speciale-sectoropdrachten of
prijsvragen voor diensten.
GJ
Artikel 3.31 vervalt.
GK
Het opschrift van afdeling 3.2.1 komt te luiden:
AFDELING 3.2.1 ALGEMENE PROCEDURES
GL
Voor artikel 3.32 wordt een opschrift ingevoegd, luidende:
§ 3.2.1.1 Algemeen
GM
In artikel 3.32 wordt «de openbare procedure, de niet-openbare
procedure of de onderhandelingsprocedure met aankondiging»
vervangen door: één van de procedures in deze afdeling, al dan niet na
marktconsultatie.
GN
Na artikel 3.32 wordt een opschrift ingevoegd, luidende:
§ 3.2.1.2 Openbare procedure
GO
Na artikel 3.33 wordt een opschrift ingevoegd, luidende:
§ 3.2.1.3 Niet-openbare procedure
GP
Na artikel 3.34 wordt een paragraaf ingevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

98

§ 3.2.1.4 Concurrentiegerichte dialoog
Artikel 3.34a
Het speciale-sectorbedrijf dat de procedure van de concurrentiegerichte
dialoog toepast doorloopt de volgende stappen. Het
speciale-sectorbedrijf:
a. maakt een aankondiging van de speciale-sectoropdracht bekend;
b. toetst of een gegadigde voldoet aan de door het specialesectorbedrijf gestelde eisen of de erkenningsregeling;
c. beoordeelt de niet-afgewezen gegadigden aan de hand van de door
de het speciale-sectorbedrijf gestelde selectiecriteria;
d. nodigt de geselecteerde gegadigden uit tot deelneming aan de
dialoog;
e. houdt met de geselecteerde gegadigden een dialoog met het doel te
bepalen welke middelen geschikt zijn om zo goed mogelijk aan de
behoeften van het speciale-sectorbedrijf te voldoen en maakt een keuze
welke oplossing of oplossingen aan zijn behoeften kunnen voldoen;
f. verzoekt de deelnemers aan de dialoog hun inschrijving in te dienen;
g. toetst of de inschrijvingen voldoen aan de tijdens de dialoog
voorgelegde en gespecificeerde oplossing of oplossingen;
h. beoordeelt de geldige inschrijvingen aan de hand van het gunningscriterium de economisch meest voordelige inschrijving op basis van de
beste prijs-kwaliteitverhouding en de door het speciale-sectorbedrijf
gestelde nadere criteria, bedoeld in artikel 2.115;
i. deelt de gunningsbeslissing mee;
j. kan de overeenkomst sluiten;
k. maakt de aankondiging van de gegunde opdracht bekend.
GQ
Na artikel 3.34a (nieuw) wordt een opschrift ingevoegd, luidende:
§ 3.2.1.5 Onderhandelingsprocedure met aankondiging
GR
Na artikel 3.35 wordt een paragraaf ingevoegd, luidende:
§ 3.2.1.6 Procedure van het innovatiepartnerschap
Artikel 3.35a
Het speciale-sectorbedrijf kan de procedure van het innovatiepartnerschap toepassen voor een speciale-sectoropdracht die is gericht op de
ontwikkeling en aanschaf van een innovatief product of werk of een
innovatieve dienst welke niet reeds op de markt beschikbaar is.
Artikel 3.35b
Het speciale-sectorbedrijf dat de procedure van het innovatiepartnerschap toepast doorloopt de volgende stappen. Het speciale-sectorbedrijf:
a. maakt een aankondiging van de speciale-sectoropdracht bekend;
b. toetst of een gegadigde voldoet aan de door het specialesectorbedrijf gestelde eisen of de erkenningsregeling;
c. beoordeelt de niet-afgewezen gegadigden aan de hand van de door
het speciale-sectorbedrijf gestelde selectiecriteria;
d. nodigt de geselecteerde gegadigden uit tot het doen van een eerste
inschrijving;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

99

e. onderhandelt met de inschrijvers over hun eerste en daaropvolgende
inschrijvingen, met uitzondering van de definitieve inschrijving, om de
inhoud ervan te verbeteren, met dien verstande dat niet wordt onderhandeld over de gunningscriteria en de minimumeisen;
f. beoordeelt de definitieve inschrijvingen aan de hand van het door het
speciale-sectorbedrijf gestelde gunningscriterium, bedoeld in artikel 2.114,
en de nadere criteria, bedoeld in artikel 2.115;
g. deelt de gunningsbeslissing mee;
h. kan de overeenkomst sluiten;
i. maakt de aankondiging van de gegunde speciale-sectoropdracht
bekend.
GS
Het na artikel 3.35 opgenomen opschrift « Afdeling 3.2.2 Uitzondering
op de toepassing van de openbare en niet-openbare procedure en de
onderhandelingsprocedure met aankondiging» vervalt.
GT
In het opschrift van § 3.2.2.1 wordt «§ 3.2.2.1« vervangen door: § 3.2.1.7.
GU
Artikel 3.36 wordt als volgt gewijzigd:
a. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
b. In het eerste lid (nieuw), onderdeel a, wordt «de niet-openbare
procedure, de openbare procedure» vervangen door: de openbare of
niet-openbare procedure, de onderhandelingsprocedure met aankondiging, de concurrentiegerichte dialoog of het innovatiepartnerschap.
c. In het eerste lid (nieuw), onderdeel b, wordt «een opdracht ten
behoeve van» vervangen door «een opdracht uitsluitend ten behoeve
van» en wordt «zonder het doel de rentabiliteit te verzekeren» vervangen
door: zonder winstoogmerk.
d. Het eerste lid (nieuw), onderdeel c, komt te luiden:
c. de speciale-sectoropdracht slechts door een bepaalde ondernemer
kan worden verricht, omdat:
1°. de aanbesteding als doel heeft het vervaardigen of verwerven van
een uniek kunstwerk of een unieke artistieke prestatie,
2°. mededinging om technische redenen ontbreekt, of
3°. uitsluitende rechten, met inbegrip van intellectueleeigendomsrechten, moeten worden beschermd en geen redelijk alternatief of substituut bestaat.
e. In het eerste lid (nieuw), onderdeel d, wordt na «niet konden worden
voorzien» ingevoegd: en niet aan het speciale-sectorbedrijf zijn te wijten.
f. Er worden twee leden toegevoegd, luidende:
2. Voor de toepassing van het eerste lid, onderdeel a, wordt:
a. een inschrijving ongeschikt geacht indien zij niet relevant is voor de
speciale-sectoropdracht, omdat zij, zonder ingrijpende wijzigingen,
kennelijk niet voorziet in de in de aanbestedingsstukken omschreven
behoeften en eisen van het speciale-sectorbedrijf;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

100

b. een verzoek tot deelneming ongeschikt geacht indien de betrokken
onderneming overeenkomstig artikel 3.65, derde tot en met vijfde lid,
moet of kan worden uitgesloten of niet aan de selectiecriteria, bedoeld in
artikel 3.65, tweede lid , voldoet.
3. Het eerste lid, onderdeel c, onder 2° en 3° is uitsluitend van
toepassing indien er geen redelijk alternatief of substituut bestaat en het
ontbreken van mededinging niet het gevolg is van een kunstmatige
beperking van de voorwaarden van de aanbesteding.
GV
Artikel 3.37 komt te luiden:
Artikel 3.37
Het speciale-sectorbedrijf kan de onderhandelingsprocedure zonder
aankondiging toepassen voor door de oorspronkelijke leverancier
verrichte aanvullende leveringen die bestemd zijn:
a. voor gedeeltelijke vernieuwing van gebruikte leveringen of installaties, of
b. voor de uitbreiding van bestaande leveringen of installaties, indien
verandering van leverancier het speciale-sectorbedrijf ertoe zou
verplichten apparatuur aan te schaffen met andere technische eigenschappen die niet verenigbaar zijn met de technische eigenschappen van
reeds geleverde apparatuur of zich bij gebruik en onderhoud van de aan
te schaffen apparatuur onevenredige technische moeilijkheden voordoen.
GW
Artikel 3.38 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid, onderdeel a, komt te luiden:
a. ingeval van opdrachten voor werken of diensten, indien het gaat om
nieuwe werken of diensten bestaande uit de herhaling van soortgelijke
werken of diensten die door hetzelfde speciale-sectorbedrijf worden
opgedragen aan de aannemer die belast is geweest met een eerdere
opdracht, mits:
1°. deze werken of diensten overeenstemmen met een basisproject en
dit project het voorwerp vormde van een eerste opdracht die na een
aankondiging werd gegund,
2°. het speciale-sectorbedrijf bij het basisproject waarvoor de oorspronkelijke opdracht is gegund de omvang van de aanvullende werken of
diensten en de voorwaarden waaronder deze worden gegund, vermeldde,
3°. het speciale-sectorbedrijf reeds in de aankondiging van de aanbesteding van het basisproject vermeld heeft dat een procedure zonder
voorafgaande aankondiging kan worden toegepast, en
4°. het speciale-sectorbedrijf hierbij het totale voor de volgende werken
of diensten geraamde bedrag in aanmerking neemt voor de toepassing
van afdeling 3.1.3;
b. In het eerste lid, onderdeel d, wordt «aankoop van leveringen»
vervangen door »aankoop van leveringen of diensten» en wordt
«procedure. of» vervangen door: procedure, of.
GX
In het opschrift van § 3.2.2.2 wordt «§ 3.2.2.2» vervangen door «§
3.2.1.8» en wordt «voor B-diensten» vervangen door: voor sociale en
andere specifieke diensten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

101

GY
Artikel 3.40 komt te luiden:
Artikel 3.40
Het speciale-sectorbedrijf kan voor sociale en andere specifieke
diensten als bedoeld in bijlage XVII van richtlijn 2014/24/EU de procedure
voor sociale en andere specifieke diensten toepassen.
GZ
Artikel 3.41 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
1. In de aanhef wordt «de procedure voor B-diensten» vervangen door:
de procedure voor sociale en andere specifieke diensten.
2. Onder lettering van de onderdelen a tot en met c in b tot en met d
wordt een nieuw onderdeel ingevoegd, luidende:
a. maakt van een speciale-sectoropdracht een periodieke indicatieve
aankondiging, een aankondiging inzake het bestaan van een erkenningsregeling, of een aankondiging als bedoeld in artikel 3.56, eerste lid,
bekend;.
3. De onderdelen c en d (nieuw) komen te luiden:
c. kan de overeenkomst sluiten;
d. maakt de aankondiging van de gegunde speciale-sectoropdracht
bekend.
b. Het tweede lid komt te luiden:
2. Bij de toepassing van de procedure voor sociale en andere specifieke
diensten zijn uitsluitend artikel 3.50b, de paragrafen 3.3.2.1, met uitzondering van artikel 3.51, tweede lid, 3.3.3.1 en 3.4.3.4 van toepassing en is
paragraaf 2.3.1.2, met uitzondering van artikel 2.52a, tweede lid, en
afdeling 2.3.4 van overeenkomstige toepassing.
c. Het derde lid komt te luiden:
3. Het speciale-sectorbedrijf maakt bij het doen van enige aankondiging
als bedoeld in het eerste lid, onderdeel a, gebruik van de daarvoor
bestemde formulieren die beschikbaar zijn gesteld door middel van het
elektronische systeem voor aanbestedingen.
HA
In artikel 3.44 wordt «de onderhandelingsprocedure met aankondiging»
vervangen door: de concurrentiegerichte dialoog, de onderhandelingsprocedure met aankondiging, het innovatiepartnerschap.
HB
Artikel 3.45 vervalt.
HC
Artikel 3.47 komt te luiden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

102

Artikel 3.47
1. Een speciale-sectorbedrijf kan een dynamisch aankoopsysteem
instellen voor het doen van gangbare aankopen van werken, leveringen of
diensten, waarvan de kenmerken wegens de algemene beschikbaarheid
op de markt voldoen aan zijn behoeften.
2. Het speciale-sectorbedrijf past daartoe de niet-openbare procedure
toe, met uitzondering van de fase van inschrijving.
HD
Artikel 3.48 wordt als volgt gewijzigd:
a. In de aanhef vervalt «met toepassing van de openbare procedure,».
b. In onderdeel b wordt «inschrijver» vervangen door: gegadigde.
c. De onderdelen c en d komen te luiden:
c. beoordeelt de niet-uitgesloten gegadigden aan de hand van de door
het speciale-sectorbedrijf gestelde selectiecriteria;
d. laat de geselecteerde gegadigden toe tot het dynamisch aankoopsysteem.
HE
Artikel 3.49 komt te luiden:
Artikel 3.49
Een speciale-sectorbedrijf dat een speciale-sectoropdracht wil plaatsen
binnen een dynamisch aankoopsysteem past de in artikel 3.34, onderdelen d tot en met k, genoemde stappen van de niet-openbare procedure
toe.
HF
Artikel 3.50 komt te luiden:
Artikel 3.50
1. Afdeling 2.3.1, met uitzondering van de artikelen 2.51, vijfde lid, 2.52,
derde tot en met zevende lid, en 2.52a, tweede lid, is van overeenkomstige
toepassing.
2. Artikel 2.57a is van overeenkomstige toepassing op informatie die het
speciale-sectorbedrijf beschikbaar stelt met betrekking tot het gebruik van
een erkenningsregeling, ongeacht of dit is vermeld in de aankondiging,
bedoeld in artikel 3.56, derde lid, inzake het bestaan van een erkenningsregeling.
3. Tot te bewaren passende informatie als bedoeld in artikel 3.77, eerste
lid, wordt tevens gerekend de vermelding van passende maatregelen als
bedoeld in artikel 2.51, eerste en tweede lid, ter voorkoming van
vervalsing van mededinging.
HG
Na artikel 3.50 worden drie artikelen ingevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

103

Artikel 3.50a
1. Een samenwerkingsverband van ondernemers kan zich inschrijven of
zich als gegadigde opgeven.
2. Een speciale-sectorbedrijf verlangt voor het indienen van een
inschrijving of een verzoek tot deelneming van een samenwerkingsverband van ondernemers niet dat het samenwerkingsverband van
ondernemers een bepaalde rechtsvorm heeft.
3. Een speciale-sectorbedrijf kan bepalen op welke wijze een samenwerkingsverband aan de bij en krachtens deze wet gestelde criteria en eisen
voor erkenning en kwalitatieve selectie dient te voldoen, mits deze eisen
op objectieve gronden berusten en proportioneel zijn.
4. Een speciale-sectorbedrijf kan aan een samenwerkingsverband
andere eisen dan aan individuele deelnemers stellen wat betreft de
uitvoering van een speciale-sectoropdracht, mits deze eisen op objectieve
gronden berusten en proportioneel zijn.
5. Een speciale-sectorbedrijf kan van een samenwerkingsverband
waaraan de speciale-sectoropdracht wordt gegund, eisen dat het een
bepaalde rechtsvorm aanneemt, indien dit voor de goede uitvoering van
de speciale-sectoropdracht noodzakelijk is.
Artikel 3.50b
1. Een speciale-sectorbedrijf kan ondernemers bij de inschrijvingsprocedure de mogelijkheid bieden om andere dan elektronische middelen te
gebruiken in een geval als bedoeld in artikel 40, eerste lid, onderdelen a
tot en met d, van richtlijn 2014/25/EU.
2. Een wijziging van artikel 40, eerste lid, onderdelen a tot en met d, van
richtlijn 2014/25/EU gaat voor de toepassing van dit artikel gelden met
ingang van de dag waarop het desbetreffende besluit van de Europese
Commissie in werking treedt.
3. Onze Minister doet mededeling in de Staatscourant van een besluit
als bedoeld in het tweede lid.
HH
Artikel 3.50c
1. Een speciale-sectorbedrijf verstrekt nadere inlichtingen over de
aanbestedingsstukken uiterlijk tien dagen voor de uiterste datum voor het
indienen van de inschrijvingen, mits het verzoek om inlichtingen tijdig
voor de uiterste datum voor het indienen van de inschrijvingen is gedaan.
2. In afwijking van het eerste lid bedraagt de in dat lid bedoelde termijn
in geval van toepassing van de openbare procedure, waarbij toepassing
wordt gegeven aan artikel 2.74, vier dagen.
HI
Artikel 3.51 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid komt te luiden:
1. Een speciale-sectorbedrijf kan zijn voornemen met betrekking tot
geplande aanbestedingen bekend maken door middel van een periodieke
indicatieve aankondiging die door de Europese Commissie of door het
speciale-sectorbedrijf zelf via zijn kopersprofiel wordt verspreid.
b. Onder vernummering van het tweede tot derde lid, wordt een lid
ingevoegd, luidende:
2. Een periodieke indicatieve aankondiging bevat de informatie, bedoeld
in bijlage VI, deel A, afdeling I.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

104

HJ
Artikel 3.52 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid vervalt », bedoeld in artikel 3.51, eerste lid, onderdeel
a, zo spoedig mogelijk nadat de beslissing is genomen tot goedkeuring
van het programma voor de speciale-sectoropdrachten voor werken die
het speciale-sectorbedrijf voornemens is te plaatsen of te sluiten,»
alsmede de aanduiding «1.» voor dat lid.
b. Het tweede lid vervalt.
HK
In artikel 3.53, tweede lid, wordt «tweede tot en met zesde lid»
vervangen door: derde tot en met zevende lid.
HL
Artikel 3.54 komt te luiden:
Artikel 3.54
1. De periode waarop de periodieke indicatieve aankondiging betrekking
heeft, is ten hoogste 12 maanden te rekenen vanaf de datum van waarop
deze aankondiging voor bekendmaking is verzonden naar het elektronische systeem voor aanbestedingen.
2. Het eerste lid is niet van toepassing op een periodieke indicatieve
aankondiging als bedoeld in artikel 3.56, vierde lid.
HM
In artikel 3.55 komen het tweede en derde lid te luiden:
2. Een speciale-sectorbedrijf vermeldt in de aankondiging inzake het
bestaan van een erkenningsregeling de geldigheidsduur van de erkenningsregeling.
3. Het speciale-sectorbedrijf stelt langs elektronische weg met gebruikmaking van het elektronische systeem voor aanbestedingen de Europese
Commissie op de hoogte:
a. van een beëindiging van de erkenningsregeling met gebruikmaking
van het formulier voor aankondiging van een gegunde
speciale-sectoropdracht;
b. van een andere wijziging van de erkenningsregeling met gebruikmaking van het formulier tot aankondiging inzake het bestaan van
erkenningsregeling.
HN
Artikel 3.56 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «de artikelen 2.63 en 2.68» vervangen door «de
artikelen 2.62, vierde lid, onderdeel c, 2.63 en 2.66» en wordt na «specialesectoropdracht te gunnen» ingevoegd: , met dien verstande dat in artikel
2.62, vierde lid, onderdeel b, voor bijlage XIV van richtlijn 2014/24/EU
wordt gelezen: bijlage XVII van richtlijn 2014/25/EU.
b. In het derde lid komt onderdeel c te luiden:
c. naast de in bijlage VI, deel A, afdeling I, bedoelde informatie tevens
de informatie, bedoeld in deel A, afdeling II, van die bijlage bevat;.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

105

c. Na het derde lid, onderdeel c, wordt een onderdeel ingevoegd,
luidende:
d. tussen de 35 dagen en twaalf maanden voor de uitnodiging tot
deelneming wordt verzonden.
d. Er worden twee leden toegevoegd, luidende:
4. Voor sociale en andere specifieke diensten als bedoeld in bijlage XVII
van richtlijn 2014/25/EU, kan het speciale-sectorbedrijf als aankondiging
als bedoeld in het eerste lid volstaan met een bij herhaling bekend
gemaakte aankondiging betreffende het bestaan van een erkenningsregeling of een periodieke indicatieve aankondiging, indien die laatste
vermeldt:
a. het soort diensten waarop de speciale-sectoropdracht betrekking
heeft;
b. dat de speciale-sectoropdracht wordt gegund zonder verdere
bekendmaking;
c. dat ondernemers hun belangstelling schriftelijk kenbaar moeten
maken.
5. Het derde lid is niet van toepassing indien de speciale-sectoropdracht
een opdracht als bedoeld in dat lid betreft, waarop de onderhandelingsprocedure zonder aankondiging kan worden toegepast.
HO
Artikel 3.57 komt te luiden:
Artikel 3.57
1. Het speciale-sectorbedrijf biedt met elektronische middelen kosteloze,
rechtstreekse en volledige toegang tot de aanbestedingsstukken vanaf de
datum van bekendmaking van de aankondiging of vanaf de datum van
verzending van de uitnodiging tot bevestiging van belangstelling, bedoeld
in artikel 3.73.
2. Indien de aankondiging bestaat uit een aankondiging inzake het
bestaan van een erkenningsregeling wordt de toegang, bedoeld in het
eerste lid, zo spoedig mogelijk geboden, maar uiterlijk vanaf de datum
waarop de uitnodiging tot inschrijving of tot onderhandeling is verzonden.
3. Het speciale-sectorbedrijf vermeldt in de aankondiging het internetadres waar de aanbestedingsstukken toegankelijk zijn.
4. Indien het speciale-sectorbedrijf in afwijking van het eerste lid geen
kosteloze, rechtstreekse en volledige toegang tot de aanbestedingsstukken langs elektronische weg biedt in een geval als bedoeld in artikel
3.50b, kan het speciale-sectorbedrijf in de aankondiging aangeven dat de
aanbestedingsstukken zullen worden toegezonden per post of via een
andere geschikte vervoerder, of per post of via een andere geschikte
vervoerder en langs elektronische weg.
5. Indien het speciale-sectorbedrijf in afwijking van het eerste lid geen
kosteloze, rechtstreekse en volledige toegang tot bepaalde aanbestedingsstukken langs elektronische weg biedt omdat hij voornemens is eisen te
stellen die tot doel hebben de vertrouwelijke aard van de informatie die hij
gedurende de aanbestedingsprocedure beschikbaar stelt te beschermen,
vermeldt het speciale-sectorbedrijf in de aankondiging, in de uitnodiging
tot bevestiging van belangstelling, bedoeld in artikel 3.73, of in de
aanbestedingsstukken indien de aankondiging bestaat uit een aankondiging inzake het bestaan van een erkenningsregeling, welke eisen hij ter
bescherming van het vertrouwelijke karakter van die informatie stelt en
hoe toegang kan worden verkregen tot de betrokken documenten.
6. In een geval als bedoeld in het vierde en vijfde lid stelt het specialesectorbedrijf de aanbestedingsstukken op enigerlei wijze kosteloos ter
beschikking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

106

7. Indien het speciale-sectorbedrijf de aanbestedingsstukken voor de
speciale-sectoropdracht ook op andere wijze dan ter uitvoering van het
eerste lid beschikbaar stelt, kan het speciale-sectorbedrijf de kosten voor
die wijze van verstrekking in rekening brengen bij degenen die om die
andere wijze van verstrekking van de aanbestedingsstukken hebben
gevraagd.
HP
Artikel 3.59 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het tweede en derde lid komen te luiden:
2. Voor niet-openbare procedures, onderhandelingsprocedures met
aankondiging, de concurrentiegerichte dialoog en het innovatiepartnerschap bedraagt de termijn voor het indienen van een verzoek tot
deelneming ten minste 30 dagen en in geen geval minder dan 15 dagen,
te rekenen vanaf de datum van verzending van de aankondiging.
3. Voor de niet-openbare procedures en onderhandelingsprocedures
met aankondiging bedraagt bij een uitnodiging van een specialesectorbedrijf overeenkomstig artikel 3.73, eerste lid, de termijn tot
bevestiging van belangstelling ten minste 30 dagen en in geen geval
minder dan 15 dagen, te rekenen van de datum van verzending van de
uitnodiging.
b. In het vierde lid wordt «De termijn voor het indienen van de
inschrijvingen, bedoeld in het derde lid, kan in afwijking van het tweede
lid» vervangen door: Bij de niet-openbare procedures en onderhandelingsprocedures met aankondiging kan de termijn voor het indienen van
een inschrijving.
c. Het vijfde lid komt te luiden:
5. Indien geen overeenstemming over een termijn als bedoeld in het
vierde lid wordt bereikt, bedraagt deze ten minste 40 dagen, te rekenen
vanaf de verzenddatum van de uitnodiging tot inschrijving.
HQ
Artikel 3.60 komt te luiden:
Artikel 3.60
Een speciale-sectorbedrijf dat een periodieke indicatieve aankondiging
heeft gedaan die niet als aankondiging als bedoeld in artikel 3.56, derde
lid, wordt gebruikt, kan de termijn voor het indienen van inschrijvingen bij
openbare procedures inkorten tot 29 dagen, maar in geen geval tot
minder dan 22 dagen, indien de periodieke indicatieve aankondiging:
a. naast de op grond van bijlage VI A, afdeling I, van richtlijn 2014/25/EU
vereiste informatie, alle in bijlage VI A, afdeling II, vereiste informatie
bevat, voor zover laatstbedoelde informatie beschikbaar is op het tijdstip
dat de periodieke indicatieve aankondiging wordt gedaan, en
b. ten minste 52 dagen en ten hoogste 12 maanden voor de verzenddatum van de aankondiging van de speciale-sectoropdracht ter bekendmaking is verzonden.
HR
Na artikel 3.60 worden vier artikelen ingevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

107

Artikel 3.60a
1. Een speciale-sectorbedrijf verlengt de termijn voor het indienen van
inschrijvingen met vijf dagen indien aan een ondernemer eisen zijn
gesteld die tot doel hebben de vertrouwelijke aard van de informatie die
het speciale-sectorbedrijf gedurende de aanbestedingsprocedure
beschikbaar stelt te beschermen, of bij toepassing van artikel 3.50, tweede
lid, of artikel 3.50b.
2. Het eerste lid is niet van toepassing in een geval als bedoeld in het
artikel 3.59, vierde lid, en artikel 3.60c.
Artikel 3.60b
1. Een speciale-sectorbedrijf verlengt de termijnen voor het indienen
van de inschrijvingen zodanig dat alle betrokken ondernemers van alle
nodige informatie voor de opstelling van de inschrijvingen kennis kunnen
nemen, indien:
a. inschrijvingen slechts kunnen worden gedaan na een bezoek van de
locatie,
b. inschrijvingen slechts kunnen worden gedaan na inzage ter plaatste
van de documenten waarop de aanbestedingsstukken steunen,
c. de tijdig aangevraagde aanvullende informatie, die van betekenis is
voor het opstellen van de inschrijvingen, niet uiterlijk tien dagen of, in een
geval als bedoeld in artikel 3.60c, niet uiterlijk vier dagen voor de voor het
indienen van de inschrijvingen gestelde termijn is verstrekt, of
d. de aanbestedingsstukken aanzienlijk gewijzigd zijn.
2. In de gevallen, bedoeld in het eerste lid, onderdelen c en d, dient de
duur van de verlenging evenredig te zijn aan het belang van de informatie
of wijziging.
Artikel 3.60c
In het geval van een urgente situatie, die door het speciale-sectorbedrijf
naar behoren is onderbouwd, waarin de in artikel 3.59, eerste lid,
bepaalde termijn voor inschrijving niet in acht kan worden genomen, kan
een speciale-sectorbedrijf een termijn hiervoor vaststellen van ten minste
15 dagen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de aankondiging van de
speciale-sectoropdracht.
Artikel 3.60d
Een speciale-sectorbedrijf kan de termijn voor het indienen van de
inschrijvingen, bedoeld in artikel 3.59, eerste lid, met vijf dagen verkorten,
indien hij erin toestemt dat inschrijvingen langs elektronische weg
worden ingediend.
HS
In artikel 3.61, tweede lid, onderdeel a, wordt na «technische specificaties en» ingevoegd «achtereenvolgens», wordt «Europese technische
goedkeuringen» vervangen door «Europese technische beoordelingen»
en wordt «producten» vervangen door: leveringen, in de zin van bijlage
VII van richtlijn 2014/25/EU.
HT
Artikel 3.62 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid komt te luiden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

108

1. Een speciale-sectorbedrijf deelt op verzoek van ondernemers die
belangstelling hebben voor een speciale-sectoropdracht de technische
specificaties mede die regelmatig in zijn speciale-sectoropdrachten
worden vermeld, of de technische specificaties die hij voornemens is toe
te passen voor speciale-sectoropdrachten waarvoor een periodieke
indicatieve aankondiging met een uitnodiging overeenkomstig artikel
3.73, eerste lid, is gedaan.
b. Onder vernummering van het tweede lid tot het vierde lid, worden
twee leden ingevoegd, luidende:
2. Een speciale-sectorbedrijf biedt met elektronische middelen
kosteloze, rechtstreeks en volledige toegang tot de technische specificaties, bedoeld in het eerste lid.
3. In afwijking van het tweede lid kan een speciale-sectorbedrijf de
technische specificaties met andere middelen dan langs elektronische
weg aan de belangstellende ondernemers verzenden bij toepassing van
artikel 3.50, tweede lid, of artikel 3.50b.
c. In het vierde lid (nieuw) wordt «belangstellende ondernemers kunnen
beschikken» vervangen door: belangstellende ondernemers zonder
belemmeringen en kosteloos langs elektronische weg kunnen beschikken.
HU
In artikel 3.63 wordt na «van overeenkomstige toepassing op specialesectoropdrachten» ingevoegd: , met dien verstande dat in artikel 2.81,
tweede lid voor bijlage X van richtlijn 2014/24/EU wordt gelezen: bijlage
XIV van richtlijn 2014/25/EU.
HV
In het opschrift van Afdeling 3.3.5 wordt «Selectie» vervangen door:
UITSLUITING EN SELECTIE.
HW
Artikel 3.65 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «objectieve voorschriften en selectiecriteria
voor een openbare procedure vast» vervangen door: bij procedures voor
het gunnen van speciale-sectoropdrachten objectieve voorschriften en
selectiecriteria vast.
b. Het tweede lid vervalt onder vernummering van het derde en vierde
lid tot het tweede en derde lid.
c. In het tweede lid (nieuw) wordt «Bij een niet-openbare procedure of
een onderhandelingsprocedure» vervangen door «Bij een niet-openbare
procedure, een concurrentiegerichte dialoog, een innovatiepartnerschap,
een onderhandelingsprocedure met aankondiging of een onderhandelingsprocedure zonder aankondiging, » en wordt «de criteria baseren op
de objectieve noodzaak voor het bedrijf» vervangen door: objectieve
voorschriften en criteria vaststellen.
d. In het derde lid (nieuw) wordt «bedoeld in het eerste en tweede lid»
vervangen door «bedoeld in het eerste lid» en wordt na «de in artikel 2.88
genoemde gronden» ingevoegd: en indien het een uitsluitingsgrond als
bedoeld in artikel 2.86, vierde lid, betreft, tevens op de in artikel 2.86a
genoemde grond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

109

e. Na het derde lid (nieuw) wordt een lid ingevoegd, luidende:
4. Het speciale-sectorbedrijf stelt een gegadigde of inschrijver waarop
een uitsluitingsgrond als bedoeld in artikel 2.86, eerste of derde lid, of
artikel 2.87 van toepassing is, in de gelegenheid te bewijzen dat hij
voldoende maatregelen heeft genomen om zijn betrouwbaarheid aan te
tonen. Indien het speciale-sectorbedrijf dat bewijs toereikend acht, wordt
de betrokken gegadigde of inschrijver niet uitgesloten. Artikel 2.87a,
tweede en derde lid, is van overeenkomstige toepassing.
f. In het vijfde lid wordt na «de in artikel 2.88 genoemde gronden»
ingevoegd: en indien het een uitsluitingsgrond als bedoeld in artikel 2.86,
vierde lid, betreft, tevens op de in artikel 2.86a genoemde gronden.
g. Er worden drie leden toegevoegd, luidende:
6. Een speciale-sectorbedrijf kan, na gebruik van de onlinedatabank van
certificaten e-Certis, aan gegadigden en inschrijvers geschiktheidseisen
als bedoeld in artikel 2.90, tweede lid, stellen.
7. De artikelen 2.90, tweede tot en met achtste lid, 2.92a en 2.95, eerste
lid, zijn van overeenkomstige toepassing op een speciale-sectorbedrijf dat
geschiktheidseisen stelt.
8. De artikelen 2.91, eerste en derde lid, en 2.93, eerste en tweede lid,
zijn van overeenkomstige toepassing op de ondernemer waarop
geschiktheidseisen van toepassing zijn.
HX
Na artikel 3.65 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 3.65a
1. Een ondernemer kan zich in het geval dat een speciale-sectorbedrijf
eisen stelt aan zijn economische en financiële draagkracht of aan zijn
technische bekwaamheid en beroepsbekwaamheid, voor een bepaalde
opdracht beroepen op de draagkracht van andere natuurlijke personen of
rechtspersonen ongeacht de juridische aard van zijn banden met die
natuurlijke personen of rechtspersonen.
2. Indien de eisen met betrekking tot technische bekwaamheid en
beroepsbekwaamheid onderwijs- en beroepskwalificaties betreffen van de
dienstverlener, de aannemer of het leidinggevend personeel van de
ondernemer of relevante beroepservaring, kan de ondernemer hiervoor
een beroep doen op de kwalificaties en ervaring van andere natuurlijke
personen of rechtspersonen, mits die de werken of diensten zelf
verrichten waarvoor die kwalificaties of ervaring vereist zijn.
3. Een ondernemer die zich op de draagkracht of capaciteit van andere
entiteiten beroept, toont ten behoeve van het speciale-sectorbedrijf aan
dat hij kan beschikken over de voor de uitvoering van de speciale-sector
opdracht benodigde middelen, en in het geval hij erkend is op grond van
een erkenningsregeling gedurende de gehele geldigheidsduur daarvan.
4. Onder dezelfde voorwaarden als bedoeld in het eerste tot en met
derde lid, kan een samenwerkingsverband van ondernemers zich
beroepen op de draagkracht van de deelnemers aan het samenwerkingsverband of aan andere natuurlijke personen of rechtspersonen.
5. Het speciale-sectorbedrijf kan eisen dat, indien een ondernemer zich
beroept op de financiële en economische draagkracht van andere
natuurlijke personen of rechtspersonen, zowel de ondernemer als die
andere natuurlijke personen of rechtspersonen hoofdelijk aansprakelijk
zijn voor de uitvoering van de desbetreffende speciale-sectoropdracht.
6. Het speciale-sectorbedrijf toetst of de draagkracht of bekwaamheid
van een natuurlijke persoon of rechtspersoon waarop een ondernemer
zich beroept, valt onder een door het speciale-sectorbedrijf gestelde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

110

uitsluitingsgrond en of deze natuurlijke persoon of rechtspersoon voldoet
aan de door het speciale-sectorbedrijf gestelde geschiktheidseisen met
betrekking tot de financiële en economische draagkracht of de technische
bekwaamheid en beroepsbekwaamheid.
7. De artikelen 2.92, vijfde en zesde lid, en 2.95, tweede lid, zijn van
overeenkomstige toepassing.
HY
Artikel 3.66 wordt als volgt gewijzigd:
a. Na het eerste lid wordt, onder vernummering van het tweede en
derde lid tot derde en vierde lid, een lid ingevoegd, luidende:
2. Een erkenningsregeling bevat objectieve voorschriften en criteria
voor de uitsluiting en selectie van ondernemers die een erkenning
aanvragen.
b. In het vierde lid (nieuw) vervalt de tweede en derde volzin.
c. Het vijfde lid komt te luiden:
5. Indien de objectieve voorschriften en criteria van een regeling,
bedoeld in het eerste lid, technische specificaties bevatten, zijn de
artikelen 2.75 tot en met 2.78b van toepassing. De criteria en voorschriften
inzake erkenning kunnen zo nodig worden herzien.
d. Onder vernummering van het vierde lid (oud) tot het zesde lid wordt
«De criteria en voorschriften, bedoeld in het derde lid, kunnen de
uitsluitingscriteria genoemd in artikel 2.86, omvatten onder de daarin
genoemde voorwaarden, met dien verstande dat» vervangen door « De
criteria en voorschriften, bedoeld in het tweede lid, kunnen de uitsluitingscriteria genoemd in de artikelen 2.86 en 2.87, omvatten onder de daarin
genoemde voorwaarden en met overeenkomstige toepassing van de
artikelen 2.86a tot en met 2.89, met dien verstande dat» en wordt «de
artikelen 2.86 tot en met 2.88 van overeenkomstige toepassing zijn»
vervangen door: ook artikel 2.86 van overeenkomstige toepassing is.
e. Het zevende lid vervalt en onder vernummering van het zesde lid
(oud) tot zevende lid wordt in de eerste volzin van het zevende lid (nieuw)
«Indien de criteria en voorschriften inzake erkenning, bedoeld in het derde
lid, eisen omvatten betreffende de economische en financiële draagkracht» vervangen door «Indien de criteria en voorschriften inzake
erkenning, bedoeld in het tweede lid, eisen omvatten betreffende de
economische en financiële draagkracht of de technische bekwaamheid of
beroepsbekwaamheid» en komt te tweede volzin te luiden: In dat geval is
artikel 3.65a van overeenkomstige toepassing.
f. Het achtste lid vervalt en het negende tot en met elfde lid worden
vernummerd tot achtste tot en met tiende lid.
g. In het achtste lid (nieuw) wordt «bedoeld in het derde lid» vervangen
door: bedoeld in het tweede lid.
h. In het tiende lid (nieuw) wordt «volgens het type» vervangen door:
naar de aard van de.
i. Na het tiende lid (nieuw) wordt een lid ingevoegd, luidende:
11. De vergoeding die een speciale-sectorbedrijf verlangt voor een
aanvraag voor een erkenning, voor een wijziging daarin of voor het
behouden van een verkregen erkenning, moet evenredig zijn met de
gemaakte kosten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

111

j. Het twaalfde lid vervalt.
HZ
Na artikel 3.66 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 3.66a
1. Een speciale-sectorbedrijf dat een aankondiging doet inzake het
bestaan van een regeling voor de erkenning van ondernemers, selecteert
bij het volgen van een procedure tot plaatsing van een specialesectoropdracht voor werken, leveringen of diensten waarop die erkenningsregeling betrekking heeft, uitsluitend inschrijvers en deelnemers die
volgens deze regeling erkend zijn.
2. Een procedure als bedoeld in het eerste lid betreft een niet-openbare
procedure, een concurrentiegerichte dialoog, een innovatiepartnerschap,
een onderhandelingsprocedure met aankondiging, of een onderhandelingsprocedure zonder aankondiging in de gevallen, bedoeld in de
artikelen 3.36 tot en met 3.38.
IA
Artikel 3.68 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het tweede lid komt te luiden:
2. De artikelen 2.101, eerste en tweede lid, 2.102 en 2.102a zijn van
overeenkomstige toepassing.
b. Toegevoegd wordt een nieuw lid, luidende:
3. Een speciale-sectorbedrijf kan bij toepassing van de openbare
procedure inschrijvingen onderzoeken voordat de geschiktheid van de
inschrijvers is beoordeeld, indien dit met inachtneming van het bepaalde
in afdeling 3.3.5 en in hoofdstuk 3.4 tot en met paragraaf 3.4.3.3 ten
aanzien van erkenning, uitsluiting, geschiktheid, selectie en gunning
plaatsvindt.
IB
Artikel 3.69 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid, onderdeel a, wordt «artikel 3.65, eerste, tweede of
vierde lid» vervangen door: artikel 3.65, eerste of derde lid.
b. In het eerste lid, onderdeel c, en het tweede lid, onderdeel b, wordt
«in niet-openbare procedures en in onderhandelingsprocedures met
aankondiging» vervangen door «in een niet-openbare procedure, een
onderhandelingsprocedure met of zonder aankondiging, een concurrentiegerichte dialoog of een innovatiepartnerschap» en wordt «artikel 3.65,
derde lid» vervangen door: artikel 3.65, tweede lid.
c. In het tweede lid, onderdeel a, wordt «de artikelen 3.66 en 3.67»
vervangen door: artikel 3.66.
e. In het derde lid wordt na «de artikelen 2.114, 2.115 en 2.116»
toegevoegd: , en met inachtneming van het bepaalde in artikel 2.83 dat
van overeenkomstige toepassing is op speciale-sectoropdrachten.
IC
Artikel 3.70 wordt als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

112

a. In het eerste lid wordt na «of onderhandelingsprocedure kiest,»
vervangen door: een onderhandelingsprocedure, een concurrentiegerichte dialoog of een innovatiepartnerschap kiest en.
b. In het tweede lid wordt «aan bepaalde kwaliteitsnormen voldoet,»
vervangen door «aan bepaalde kwaliteitsnormen voldoet, met inbegrip
van normen inzake de toegankelijkheid van personen met een handicap»
en wordt «gecertificeerd door instanties» vervangen door: gecertificeerd
door conformiteitsbeoordelingsinstanties.
c. In het derde lid wordt na «kwaliteitsbewaking» ingevoegd: indien de
ondernemer die certificaten niet binnen de gestelde termijnen kan
verwerven om redenen die hem niet aangerekend kunnen worden, mits
de ondernemer bewijst dat de voorgestelde maatregelen op het gebied
van de kwaliteitsbewaking aan de kwaliteitsnormen voldoen.
d. Het vierde, vijfde en zesde lid worden vervangen door:
4. Een speciale-sectorbedrijf dat de overlegging verlangt van een door
een onafhankelijke instantie opgestelde verklaring dat de ondernemer aan
bepaalde systemen of normen inzake milieubeheer voldoet, verwijst naar:
a. het milieubeheer- en milieuauditsysteem van de Europese Unie,
b. een ander milieubeheersysteem als erkend overeenkomstig artikel 45
van verordening (EG) nr. 1221/2009 van het Europees Parlement en de
Raad van 25 november 2009 inzake de vrijwillige deelneming van
organisaties aan een communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem
(EMAS), tot intrekking van verordening (EG) nr. 761/2001 en van de
Beschikkingen 2001/681/EG en 2006/193/EG van de Commissie (PbEU
2009, L 342), of
c. andere normen inzake milieubeheer op basis van de toepasselijke
Europese of internationale normen die door conformiteitsbeoordelingsinstanties zijn gecertificeerd.
5. Een speciale-sectorbedrijf aanvaardt andere passende bewijzen van
gelijkwaardige maatregelen inzake milieubeheer, indien een ondernemer
aantoonbaar niet de mogelijkheid heeft gehad het door het specialesectorbedrijf aangegeven specifieke certificaat of een gelijkwaardig
certificaat binnen de gestelde termijnen te verwerven om redenen die
hem niet aangerekend kunnen worden, mits de ondernemer aantoont dat
de maatregelen gelijkwaardig zijn aan die welke op grond van het
toepasselijke milieubeheersysteem of de toepasselijke norm vereist zijn.
ID
In artikel 3.71 wordt «De artikelen 2.103 en 2.104» vervangen door: De
artikelen 2.103, eerste tot en met derde lid, en 2.104.
IE
Voor artikel 3.72 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 3.71a
Bij toepassing van de niet-openbare procedure, de concurrentiegerichte
dialoog, het innovatiepartnerschap, of de onderhandelingsprocedure met
aankondiging nodigt het speciale-sectorbedrijf de niet-uitgesloten en
niet-afgewezen gegadigden gelijktijdig en schriftelijk uit tot inschrijving,
tot deelneming aan de dialoog of tot onderhandelingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

113

Artikel 3.71b
1. De uitnodiging aan de gegadigden, bedoeld in artikel 3.71a, vermeldt
het internetadres waar de aanbestedingsstukken rechtstreeks toegankelijk
zijn.
2. In afwijking van het eerste lid bevat de uitnodiging aan de
gegadigden, bedoeld in artikel 3.71a, een exemplaar van de aanbestedingsstukken in een geval als bedoeld in artikel 3.57, vierde of vijfde lid,
waarbij de aanbestedingsstukken nog niet vrij, rechtstreeks, volledig en
kosteloos beschikbaar zijn.
3. De uitnodiging aan de gegadigden, bedoeld in artikel 3.71a, bevat de
informatie, bedoeld in bijlage XIII van richtlijn 2014/25/EU.
IF
Artikel 3.72 komt te luiden:
Artikel 3.72
Paragraaf 2.3.8.2 is van overeenkomstige toepassing op specialesectoropdrachten.
IG
Artikel 3.73 komt te luiden:
Artikel 3.73
1. Indien een periodieke indicatieve aankondiging als bedoeld in artikel
3.56, derde lid, is gedaan, nodigt het speciale-sectorbedrijf ondernemers
die hun belangstelling eerder kenbaar hebben gemaakt gelijktijdig en
schriftelijk uit om hun eerder getoonde belangstelling te bevestigen.
2. Op een uitnodiging als bedoeld in het eerste lid, is artikel 3.71b van
overeenkomstige toepassing.
IH
Na § 3.4.3.1 wordt een paragraaf ingevoegd, luidende:
§ 3.4.3.1a Concurrentiegerichte dialoog en elektronische catalogus
Artikel 3.73a
De paragrafen 2.3.8.2a en 2.3.8.3 zijn van overeenkomstige toepassing
op speciale-sectoropdrachten, met dien verstande dat in artikel 2.109d,
onderdeel a, voor «aankondiging van een overheidsopdracht» wordt
gelezen: de aankondiging van een speciale-sectoropdracht, de uitnodiging
tot bevestiging van belangstelling, bedoeld in artikel 3.73 of, ingeval van
een aankondiging inzake het bestaan van een erkenningsregeling als
bedoeld in artikel 3.56, derde lid, in de uitnodiging tot inschrijving of tot
onderhandeling.
II
Het opschrift van § 3.4.3.2 komt te luiden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

114

§ 3.4.3.2 Gunningscriteria, abnormaal lage inschrijving, elektronische
veiling en innovatiepartnerschap
IJ
Artikel 3.74 komt te luiden:
Artikel 3.74
1. De paragrafen 2.3.8.4 tot en met 2.3.8.6 en 2.3.8.7a zijn van overeenkomstige toepassing op speciale-sectoropdrachten, met uitzondering van
artikel 2.117.
2. Bij de toepassing van het eerste lid wordt in artikel 2.115a, vierde lid,
voor «bijlage XIII van richtlijn 2014/24/EU» gelezen «bijlage XV van
richtlijn 2014/25/EU» en wordt in artikel 2.116, tweede lid, onderdeel d, en
vijfde lid, voor «bijlage X van richtlijn 2014/24/EU» telkens gelezen: bijlage
XIV van richtlijn 2014/25/EU.
IK
Na artikel 3.74 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 3.74a
1. Het speciale-sectorbedrijf kan bij de openbare procedure, de
niet-openbare procedure en de onderhandelingsprocedure met aankondiging, de gunningsbeslissing vooraf laten gaan door een elektronische
veiling, indien:
a. hij dit heeft gemeld in de aankondiging van de specialesectoropdracht, in de uitnodiging, bedoeld in artikel 3.73 of in de
uitnodiging tot inschrijving volgend op een aankondiging inzake het
bestaan van een erkenningsregeling,
b. hij in de aanbestedingsstukken ten minste de informatie heeft
opgenomen met betrekking tot de elektronische veiling, genoemd in
bijlage VII van richtlijn 2014/25/EU, en
c. de inhoud van de aanbestedingsstukken, met name de technische
specificaties, nauwkeurig kan worden opgesteld.
2. Het eerste lid is niet van toepassing voor de aanbesteding van werken
of diensten die intellectuele prestaties tot voorwerp van de opdracht
hebben.
IL
Artikel 3.76 wordt als volgt gewijzigd:
a. In het tweede lid wordt «Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad
van de Europese Gemeenschappen van 12 oktober 1992 tot vaststelling
van het communautair douanewetboek (PbEG L 302)» vervangen door:
Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en de Raad
van 9 oktober 2013 tot vaststelling van het douanewetboek van de Unie
(PbEU 2013, L 269).
b. In het vijfde lid wordt «richtlijn nr. 2004/17/EG» vervangen door:
richtlijn 2014/25/EU.
c. In het zesde lid wordt «producten» vervangen door: goederen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

115

IM
Artikel 3.77 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
1. In de aanhef wordt «bewaart de nodige gegevens over alle specialesectoropdrachten,» vervangen door: bewaart passende informatie over
iedere speciale-sectoropdracht en ieder dynamisch aankoopsysteem,.
2. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel c door een
puntkomma, wordt een onderdeel toegevoegd, luidende:
d. het gebruik van niet-elektronische communicatiemiddelen bij
elektronische inschrijvingen.
b. Onder vernummering van het tweede en derde lid tot het vijfde en
zesde lid, worden drie leden ingevoegd, luidende:
2. Indien informatie als bedoeld in het eerste lid vermeld staat in de
aankondiging van een gegunde speciale-sectoropdracht, kan het
speciale-sectorbedrijf voor een motivering verwijzen naar die aankondiging.
3. Een speciale-sectorbedrijf documenteert het verloop van een
aanbestedingsprocedure door voldoende documenten te bewaren die
beslissingen in iedere fase van een aanbestedingsprocedure onderbouwen.
4. Tot de documentatie, bedoeld in het derde lid, worden in ieder geval
gerekend documenten betreffende communicatie met ondernemers, de
voorbereiding van aanbestedingsstukken, eventuele dialoog of onderhandeling en selectie en gunning van een speciale-sectoropdracht.
c. Het vijfde lid (nieuw) komt te luiden:
5. De informatie, bedoeld in het eerste en tweede lid, wordt gedurende
ten minste drie jaar na de datum van gunning van de specialesectoropdracht bewaard.
d. In het zesde lid (nieuw) wordt «tweede lid» vervangen door «vijfde
lid» en wordt «vier jaar» vervangen door: drie jaar.
IN
Artikel 3.78 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid komt te luiden:
1. De artikelen 2.134, 2.136 en 2.138 zijn van overeenkomstige
toepassing op speciale-sectoropdrachten, met dien verstande dat in artikel
2.134, derde lid, voor «bijlage XIV van richtlijn 2014/24/EU» wordt gelezen:
bijlage XVII van richtlijn 2014/25/EU.
b. Onder vernummering van het tweede en derde lid tot derde en vierde
lid wordt een lid ingevoegd, luidende:
2. Indien een periodieke indicatieve aankondiging als bedoeld in artikel
3.56, derde lid, is gedaan en het speciale-sectorbedrijf heeft besloten geen
verdere opdrachten te gunnen voor de periode waarop de periodieke
indicatieve aankondiging betrekking heeft, wordt dit vermeld in de
aankondiging van de gegunde speciale-sectoropdracht.
c. Het derde lid (nieuw) wordt als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

116

1. In onderdeel a wordt «een procedure zonder voorafgaande aankondiging overeenkomstig artikel 3.36, onderdeel b» vervangen door «een
onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande aankondiging overeenkomstig artikel 3.36, eerste lid, onderdeel b» en vervalt «, overeenkomstig
bijlage XVI van richtlijn nr. 2004/17/EG».
2. Onderdeel b komt te luiden:
b. kan hij de bekendmaking van gegevens over de aard en de
hoeveelheid van de verleende diensten beperken tot informatie die ten
minste even gedetailleerd is als die in de aankondiging, die met gebruikmaking van het elektronische systeem voor aanbestedingen is gepubliceerd.
d. Het vierde lid (nieuw) vervalt.
IO
Artikel 3.79 wordt vervangen door:
§ 3.4.3.5 Bewaarplicht gedurende de looptijd van de speciale-sectoropdracht
Artikel 3.79
Het speciale-sectorbedrijf bewaart ten minste gedurende de looptijd van
de speciale-sectoropdracht kopieën van de gesloten overeenkomsten met
een waarde van ten minste:
a. € 10.000.000 voor speciale-sectoropdrachten voor werken;
b. € 1.000.000 voor speciale-sectoropdrachten voor leveringen of
diensten.
IP
Artikel 3.80 komt te luiden:
Artikel 3.80
1. De looptijd van een raamovereenkomst is ten hoogste acht jaar,
behalve in uitzonderingsgevallen die deugdelijk gemotiveerd zijn.
2. De plaatsing van speciale-sectoropdrachten met gebruikmaking van
een raamovereenkomst, vindt plaats op basis van objectieve eisen en
criteria die staan vermeld in de aanbestedingsstukken bij de procedure die
tot de raamovereenkomst heeft geleid.
3. De objectieve eisen en criteria, bedoeld in het tweede lid, waarborgen
de gelijke behandeling van de ondernemers die partij zijn bij de raamovereenkomst.
4. Bij de plaatsing van speciale-sectoropdrachten met gebruikmaking
van een raamovereenkomst, is het toegestaan de ondernemers die partij
bij de raamovereenkomst zijn nogmaals tot mededinging op te roepen.
5. Bij een nieuwe aankondiging stelt het speciale-sectorbedrijf voor elke
speciale-sectoropdracht met gebruikmaking van een raamovereenkomst
een voldoende lange termijn vast voor de indiening van een inschrijving
op die opdracht.
6. De speciale-sectoropdracht, bedoeld in het vijfde lid, wordt gegund
aan de inschrijver die op grond van de in de specificaties van de raamovereenkomst vastgestelde gunningscriteria de beste inschrijving heeft
ingediend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

117

IQ
Na artikel 3.80 worden drie artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 3.80a
De afdelingen 2.4.2 en 2.4.5, met uitzondering van de artikelen 2.146 en
2.148, zijn van overeenkomstige toepassing op speciale-sectoropdrachten.
Artikel 3.80b
1. Een ondernemer kan bij de instelling van een dynamisch aankoopsysteem een verzoek tot toelating indienen.
2. De termijn voor het indienen van een verzoek tot toelating als
bedoeld in het eerste lid bedraagt ten minste dertig dagen en in geen
geval minder dan 15 dagen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de
aankondiging van de speciale-sectoropdracht of, wanneer een periodieke
indicatieve aankondiging als oproep tot mededinging wordt gebruikt, te
rekenen vanaf de datum van verzending van de uitnodiging, bedoeld in
artikel 3.73, eerste lid.
3. Het speciale-sectorbedrijf deelt een ondernemer als bedoeld in het
eerste lid zo snel mogelijk mee dat hij is toegelaten tot het dynamisch
aankoopsysteem of dat zijn verzoek tot toelating is afgewezen.
Artikel 3.80c
1. Het speciale-sectorbedrijf nodigt alle tot het dynamisch aankoopsysteem toegelaten ondernemers uit om voor een specifieke specialesectoropdracht die binnen dat dynamisch aankoopsysteem wordt
geplaatst een inschrijving in te dienen. De artikelen 2.105, eerste lid, en
2.106, eerste lid, zijn van overeenkomstige toepassing.
2. Indien het dynamisch aankoopsysteem is ingedeeld in categorieën
van werken, producten of diensten, nodigt het speciale-sectorbedrijf, in
afwijking van het eerste lid, alle ondernemers die zijn toegelaten tot de
categorie waarop de desbetreffende speciale-sectoropdracht betrekking
heeft, uit om een inschrijving in te dienen.
3. De termijn voor het indienen van een inschrijving bedraagt ten
minste tien dagen, te rekenen vanaf de verzenddatum van de uitnodiging
tot inschrijving.
4. Artikel 2.74a is van overeenkomstige toepassing, met dien verstande
dat de in het tweede lid van dat artikel bepaalde termijn bij een specialesectoropdracht binnen het dynamisch aankoopsysteem tien dagen
bedraagt.
5. Het speciale-sectorbedrijf kan de speciale-sectoropdracht gunnen aan
de inschrijver die de beste inschrijving heeft ingediend op grond van de
gunningscriteria die zijn vermeld in de aankondiging van de specialesectoropdracht binnen het dynamisch aankoopsysteem, in de uitnodiging,
bedoeld in artikel 3.73, eerste lid, of in een uitnodiging tot inschrijving
volgend op een aankondiging inzake het bestaan van een erkenningsregeling. Deze criteria kunnen gepreciseerd worden in de uitnodiging voor
alle tot het dynamisch aankoopsysteem toegelaten ondernemers.
IR
Na artikel 3.80c wordt een hoofdstuk ingevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

118

HOOFDSTUK 3.6 WIJZIGING VAN SPECIALESECTOROPDRACHTEN
Artikel 3.80d
Hoofdstuk 2.5 is, met uitzondering van de artikelen 2.163d, eerste lid,
onderdeel d, tweede en derde lid, en 2.163e, eerste lid, onderdeel c, van
overeenkomstige toepassing op een speciale-sectoropdracht, met dien
verstande dat:
a. waar in dit hoofdstuk naar deel 2 van deze wet wordt verwezen
daarvoor telkens deel 3 dient te worden gelezen;
b. in artikel 2.163b, onderdeel a, voor «de artikelen 2.1 tot en met 2.6a»
wordt gelezen: de artikelen 3.8 tot en met 3.9a;
c. in artikel 2.163e, tweede lid, voor «artikel 2.163d, tweede tot en met
zesde lid» wordt gelezen: artikel 2.163d, vierde tot en met zesde lid.
IS
In artikel 4.1 wordt «concessieovereenkomsten voor openbare werken»
vervangen door: concessieopdrachten.
IT
Artikel 4.4, tweede lid, wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel a wordt «bedoelde gegevens en» vervangen door:
bedoelde gegevens,.
b. Onder lettering van onderdeel b in c wordt een onderdeel ingevoegd,
luidende:
b. de naam, voornamen en adresgegevens van de leden van het
toezichthoudend orgaan van de rechtspersoon en.
IU
Artikel 4.7 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid, onderdeel a, komt te luiden:
a. onherroepelijke veroordelingen als bedoeld in artikel 2.86, zesde lid,.
b. In het derde lid wordt: artikel 4,4, tweede lid, onderdeel b» vervangen
door: artikel 4.4, tweede lid, onderdelen b en c.
IV
Artikel 4.8 komt te luiden:
Artikel 4.8
1. Veroordelingen als bedoeld in artikel 4.7, eerste lid, onderdeel a,
worden in de beoordeling betrokken voor zover zij in de vijf jaar voorafgaand aan de aanvraag onherroepelijk zijn geworden.
2. Veroordelingen en beschikkingen als bedoeld in artikel 4,7 eerste lid,
onderdelen b, c en d, worden in de beoordeling betrokken voor zover zij in
de drie jaar voorafgaand aan de aanvraag onherroepelijk zijn geworden.
IW
In artikel 4.10, derde lid, wordt «artikel 4.4, tweede lid, onderdeel b»
vervangen door: artikel 4.4, onderdeel c.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

119

IX
Artikel 4.12 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
1. In de aanhef wordt «richtlijnen nrs. 2004/17/EG en nr. 2004/18/EG»
vervangen door: richtlijnen 2014/23/EU, 2014/24/EU en 2014/25/EU.
2. In onderdeel b wordt «en de wijze waarop verzoeken tot deelneming
kunnen worden gedaan» vervangen door: , de wijze waarop verzoeken tot
deelneming kunnen worden gedaan en de erkenning van elektronische
handtekeningen.
b. In het tweede lid wordt «richtlijn nr. 2004/18/EG» vervangen door:
richtlijn 2014/24/EU.
IY
Na artikel 4.12 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 4.12a
1. Een aanbestedende dienst verstrekt aan Onze Minister op diens
verzoek processen-verbaal als bedoeld in artikel 2.132.
2. Een speciale-sectorbedrijf verstrekt aan Onze Minister op diens
verzoek te bewaren passende informatie als bedoeld in artikel 3.77, eerste
en tweede lid.
3. Onze Minister gebruikt de in het eerste lid bedoelde processenverbaal uitsluitend voor het opstellen van een toezichtsrapport als
bedoeld in artikel 83, derde lid, van richtlijn 2014/24/EU en de in het
tweede lid bedoelde informatie uitsluitend voor het opstellen van een
toezichtsrapport als bedoeld in artikel 99, derde lid, van richtlijn
2014/25/EU.
4. Artikel 2.57, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing op aan
Onze Minister verstrekte processen-verbaal of informatie.
IZ
Artikel 4.13 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
1. In onderdeel a wordt voor «aankondigingen» ingevoegd: vooraankondigingen en.
2. In onderdeel b wordt voor «aankondigingen» ingevoegd «vooraankondigingen,» en wordt na «bekendgemaakt» ingevoegd: en ter
beschikking worden gesteld.
3. Onder lettering van de onderdelen c en d in g en h, worden vier
onderdelen ingevoegd, luidende:
c. formulieren als bedoeld in artikel 4.14, eerste en tweede lid, ter
beschikking worden gesteld;
d. informatie met het oog op de toepassing en naleving van deze wet en
met betrekking tot richtlijnen 2014/23/EU, 2014/24/EU en 2014/25/EU kan
worden verstrekt, met inbegrip van elektronische handleidingen voor
aanbestedende diensten en speciale-sectorbedrijven;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

120

e. een bedrijfsdossier ter beschikking wordt gesteld waarin inschrijvers
hun gegevens en bescheiden beveiligd kunnen opslaan en aan een
aanbestedende dienst of speciale-sectorbedrijf ter beschikking kunnen
stellen;
f. inschrijvingen voor overheidsopdrachten, speciale-sectoropdrachten
en concessieopdrachten kunnen worden ingediend;.
4. In onderdeel g (nieuw) wordt «richtlijnen nrs. 2004/17/EG en
2004/18/EG» vervangen door: richtlijnen 2014/23/EU, 2014/24/EU en
2014/25/EU.
b. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
3. Het elektronische systeem, bedoeld in het eerste lid, stelt koppelvlakken ter beschikking voor de aansluiting van en geautomatiseerde
gegevensuitwisseling met systemen van gegevensverwerking van
aanbestedende diensten of speciale-sectorbedrijven en van ondernemingen die advies- en ondersteuningsdiensten aanbieden.
JA
Artikel 4.14 wordt als volgt gewijzigd:
a. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
1. In de aanhef wordt «artikel 70 van richtlijn nr. 2004/17/EG en artikel 79
van richtlijn nr. 2004/18/EG» vervangen door: artikel 33, eerste lid, van
richtlijn 2014/23/EU, de artikelen 51, eerste lid, 75, derde lid, en 79, derde
lid, van richtlijn 2014/24/EU en artikel 71, eerste lid, van richtlijn
2014/25/EU.
2. In onderdeel c wordt «concessieovereenkomst voor openbare
werken» vervangen door: concessieopdracht.
3. Onderdeel e vervalt onder lettering van de onderdelen f tot en met j
in e tot en met i.
4. In onderdeel e (nieuw) wordt «concessieovereenkomst voor openbare
werken» vervangen door: concessieopdracht.
5. Onder vervanging van de komma aan het slot van onderdeel i (nieuw)
door een punt vervalt de laatste alinea.
b. In het tweede lid wordt «deel 2 of deel 3» vervangen door: deel 2, 2a
of 3.
c. In het vierde lid wordt «bijlage XX van richtlijn nr. 2004/17/EG en in
het derde punt van bijlage VIII van richtlijn nr. 2004/18/EG» vervangen
door: bijlage XI van richtlijn 2014/23/EU, in het derde punt van bijlage VIII
van richtlijn 2014/24/EU of in het derde punt van bijlage IX van richtlijn
2014/25/EU.
d. Het vijfde en zesde lid vervallen onder vernummering van het
zevende lid tot vijfde lid.
e. In het vijfde lid (nieuw) wordt «als bedoeld in het vijfde lid»
vervangen door: van de Europese Commissie als bedoeld in artikel 33,
eerste lid, van richtlijn 2014/23/EU, de artikelen 51, eerste lid, 75, derde lid,
en 79, derde lid, van richtlijn 2014/24/EU en de artikelen 71, eerste lid, 92,
derde lid, en 96, tweede lid, van richtlijn 2014/25/EU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

121

JB
Na artikel 4.14 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 4.14a
Onze Minister is verantwoordelijke in de zin van artikel 1, onderdeel d,
van de Wet bescherming persoonsgegevens voor de verwerking van
persoonsgegevens die noodzakelijk is voor de uitvoering van de taken,
bedoeld in artikel 4.13, eerste lid, en die verband houdt met het faciliteren
van het gebruiken van het systeem.
JC
De artikelen 4.33 tot en met 4.36 komen te luiden:
Artikel 4.33
Indien een aanbestedende dienst of een speciale-sectorbedrijf voor het
tijdstip van inwerkingtreding van artikel I van de wet van [p.m. datum] tot
wijziging van de Aanbestedingswet 2012 in verband met de implementatie van aanbestedingsrichtlijnen 2014/23/EU, 2014/24/EU en 2014/25/EU
(Stb. p.m. jaartal, volgnummer) met toepassing van de bepalingen van
deze wet zoals die luidden onmiddellijk voorafgaand aan dat tijdstip een
aankondiging van een aanbesteding heeft gedaan of overeenkomstig de
genoemde bepalingen een aanbestedingsprocedure zonder aankondiging
is gestart en in het kader daarvan een of meer ondernemers heeft
verzocht een inschrijving in te dienen dan wel op andere wijze ten
behoeve van het sluiten van een schriftelijke overeenkomst tot het
verrichten van werken, leveringen of diensten een of meer ondernemers
heeft benaderd, is op die aanbesteding het recht van toepassing zoals dat
gold onmiddellijk voor het tijdstip van inwerkingtreding van het hiervoor
bedoelde artikel I.
Artikel 4.34
1. In afwijking van artikel 2.11, zevende lid, en artikel 3.10, achtste lid,
kan een aankoopcentrale bepalen dat de communicatie en informatieuitwisseling voor een aanbestedingsprocedure van een aankoopcentrale
tot 18 april 2017 plaatsvindt per post of via een andere geschikte
vervoerder, per fax of een combinatie van deze middelen, al dan niet
gecombineerd met elektronische middelen.
2. Het eerste lid is niet van toepassing in de gevallen, bedoeld in de
artikelen 2.59, eerste lid, 2.62, tweede lid, en 2.145, eerste lid.
3. Indien een aanbestedende dienst of een speciale-sectorbedrijf voor
18 april 2017 met toepassing van de bepalingen van deze wet zoals die
luidden onmiddellijk voorafgaand aan dat tijdstip een aankondiging van
een aanbesteding heeft gedaan of overeenkomstig de genoemde
bepalingen een aanbestedingsprocedure zonder aankondiging is gestart
en in het kader daarvan een of meer ondernemers heeft verzocht een
inschrijving in te dienen dan wel op andere wijze ten behoeve van het
sluiten van een schriftelijke overeenkomst tot het verrichten van werken,
leveringen of diensten een of meer ondernemers heeft benaderd, is op die
aanbesteding het recht van toepassing zoals dat gold onmiddellijk voor
18 april 2017.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

122

Artikel 4.35
1. In afwijking van artikel 2.52a, eerste lid, kan een aanbestedende
dienst of een speciale-sectorbedrijf bepalen dat de communicatie tussen
een aanbestedende dienst en een ondernemer of tussen een specialesectorbedrijf en een ondernemer tot 1 juli 2017 plaatsvindt per post of via
een andere geschikte vervoerder, per fax of een combinatie van deze
middelen, al dan niet gecombineerd met elektronische middelen.
2. Het eerste lid is niet van toepassing in de gevallen, bedoeld in de
artikelen 2.59, eerste lid, 2.62, tweede lid, en 2.145, eerste lid.
3. Indien een aanbestedende dienst of een speciale-sectorbedrijf voor
1 juli 2017 met toepassing van de bepalingen van deze wet zoals die
luidden onmiddellijk voorafgaand aan dat tijdstip een aankondiging van
een aanbesteding heeft gedaan of overeenkomstig de genoemde
bepalingen een aanbestedingsprocedure zonder aankondiging is gestart
en in het kader daarvan een of meer ondernemers heeft verzocht een
inschrijving in te dienen dan wel op andere wijze ten behoeve van het
sluiten van een schriftelijke overeenkomst tot het verrichten van werken,
leveringen of diensten een of meer ondernemers heeft benaderd, is op die
aanbesteding het recht van toepassing zoals dat gold onmiddellijk voor
1 juli 2017.
Artikel 4.36
In afwijking van artikel 2.89, tweede lid, kan een inschrijver of
gegadigde tot een jaar na het tijdstip van inwerkingtreding van artikel I
van de wet van [p.m. datum] tot wijziging van de Aanbestedingswet 2012
in verband met de implementatie van aanbestedingsrichtlijnen
2014/23/EU, 2014/24/EU en 2014/25/EU (Stb. p.m. jaartal, volgnummer)
door middel van een gedragsverklaring aanbesteden die op het tijdstip
van indienen van het verzoek tot deelneming of de inschrijving niet ouder
is dan twee jaar, aantonen dat de uitsluitingsgronden, bedoeld in de
artikelen 2.86 en 2.87, onderdelen b en c, voor zover het een onherroepelijke veroordeling of een onherroepelijke beschikking wegens overtreding
van de mededingingsregels betreft, op hem niet van toepassing zijn.

ARTIKEL II
Artikel 7.5 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht wordt als
volgt gewijzigd:
a. In het eerste lid wordt «artikel 18 van richtlijn nr. 2004/18/EG van het
Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 betreffende de
coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten (PbEG L 134)» vervangen
door: artikel 11 van richtlijn 2014/24/EU van het Europees Parlement en de
Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten en tot intrekking van Richtlijn 2004/18/EG (PbEU 2014, L 94).
b. In het vierde lid wordt «artikel 18» vervangen door: artikel 11.

ARTIKEL III
Artikel 9, tweede lid, van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen
door het openbaar bestuur wordt als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

123

a. In onderdeel a wordt «artikel 45 van richtlijn nr. 2004/18/EG van het
Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 31 maart 2004
betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van
overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten (PbEG L 134)»
vervangen door: artikel 57 van richtlijn 2014/24/EU van het Europees
Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van
overheidsopdrachten en tot intrekking van Richtlijn 2004/18/EG (PbEU
2014, L 94).
b. In onderdeel b wordt «de richtlijn nr. 2004/17/EG van het Europees
Parlement en de Raad van de Europese Unie van 31 maart 2004 houdende
coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de
sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten (PbEG L
134)» vervangen door: richtlijn 2014/25/EU van het Europees Parlement en
de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van opdrachten in
de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten en
houdende intrekking van Richtlijn 2004/17/EG (PbEU 2014, L 94).

ARTIKEL IV
De Wet Naleving Europese regelgeving publieke entiteiten wordt als
volgt gewijzigd:
A
Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:
a. De onderdelen a en b komen te luiden:
a. nutsrichtlijn: richtlijn 2014/25/EU van het Europees Parlement en de
Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van opdrachten in de
sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten en
houdende intrekking van Richtlijn 2004/17/EG (PbEU 2014, L 94);
b. aanbestedingsrichtlijn: richtlijn 2014/24/EU van het Europees
Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van
overheidsopdrachten en tot intrekking van Richtlijn 2004/18/EG (PbEU
2014, L 94);.
b. Onder lettering van de onderdelen c tot en met f in d tot en met g,
wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:
c. concessierichtlijn: richtlijn 2014/23/EU van het Europees Parlement en
de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van concessieovereenkomsten (PbEU 2014, L 94);.
c. Onderdeel d (nieuw), onderdelen 2°, 3°, 4°, 5° en 6°, wordt vervangen
door:
2°. een overige aanbestedende dienst als bedoeld in artikel 2, eerste lid,
van de aanbestedingsrichtlijn, niet zijnde de staat;
3°. een overige aanbestedende instantie als bedoeld in artikel 4, eerste
lid, van de nutsrichtlijn en artikel 7, eerste lid, van de concessierichtlijn,
niet zijnde de staat;
4°. een instantie die een opdracht als bedoeld in artikel 13 van de
aanbestedingsrichtlijn plaatst;.
B
In artikel 8 wordt «de nutsrichtlijn of de aanbestedingsrichtlijn»
vervangen door: de nutsrichtlijn, de aanbestedingsrichtlijn of de
concessierichtlijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

124

ARTIKEL V
1. Deze wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan
verschillend kan worden vastgesteld.
2. In het besluit, bedoeld in het eerste lid, wordt zo nodig toepassing
gegeven aan artikel 12 van de Wet raadgevend referendum bij de
inwerkingtreding van artikelen of onderdelen daarvan.

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en
dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks
aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven

De Minister van Economische Zaken,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 329, nr. 2

125