ILT thema-actie Cabotage
1. Inleiding
De Tweede Kamer heeft in de afgelopen paar jaar regelmatig aandacht gevraagd voor de
problematiek van cabotagevervoer en de handhaving daarvan. Zo heeft de Kamer bij de
begrotingsbehandeling in 2011 de motie De Jong aangenomen (kamerstuk 33000-XII nr.36),
waarin de regering wordt verzocht de inspectie binnen het huidige budget prioriteit te laten stellen
in de handhaving op de cabotageregeling bij internationaal transport. De motie werd ingegeven
door de overweging dat er geen sprake zou zijn van eenduidige handhaving van de regelgeving,
waardoor Nederlandse vrachtwagenchauffeurs benadeeld werden.
In antwoord op Kamervragen op 1 juni 2012 (aanhangsel van de handelingen, vergaderjaar 20111012, nr. 2679) schreef de minister: “Zodra de regels omtrent cabotage in werking zijn getreden,
voert de ILT een inventariserend onderzoek uit naar cabotagevervoer in Nederland en overtreding
van voorschriften op dit terrein. Op basis van de resultaten van dit onderzoek wordt het
handhavingsbeleid van de ILT ten aanzien van cabotage bepaald. Met dit onderzoek van de ILT
wordt tevens invulling gegeven aan de motie van het lid De Jong van 23 november 2011 […].”
De regels ten aanzien van cabotagevervoer zijn Europees bepaald (Verordening 1072/2009/EG). In
Nederland zijn deze regels onder de werkingssfeer gebracht van de Wet Wegvervoer Goederen
(WWG), die daartoe in 2013 is herzien en met ingang van 1 juli 2013 de mogelijkheid biedt
overtredingen van de Verordening te sanctioneren. Met inwerkingtreding van deze
sanctiemogelijkheid was het moment aangebroken voor een eerste inventariserend onderzoek van
de ILT naar cabotagevervoer in Nederland.
Door middel van risicogerichte selectieve controles heeft de ILT een indruk verkregen van de aard
van de problematiek op specifieke locaties. Bij de ILT-inspecties is bewust gekozen voor selectieve
controles, gericht op een zo groot mogelijke pakkans en daarmee bedoeld om zoveel mogelijk te
leren over de aard van de problematiek. Het betreft dus een gerichte steekproef, waardoor de
bevindingen niet representatief zijn voor het wegtransport in Nederland. De bevindingen geven
echter wel een eerste beeld van het aantreffen van (illegale) cabotage op plekken waar het ook
verwacht kan worden en inzicht in de verhouding tussen legale en illegale cabotageritten.

2. Cabotage: wat is het en hoe stel je het vast?
Cabotage is vervoer van goederen over de weg binnen Nederland door buitenlandse vervoerders.
Dergelijk vervoer is, overeenkomstig hoofdstuk III van de Verordening 1072/2009/EG, slechts
beperkt toegestaan.
Cabotagevervoer en overtreding van betreffende regelgeving door in het buitenland gevestigde
bedrijven kan zowel worden vastgesteld via objectinspecties op de weg als via
administratiecontroles bij bedrijven, geselecteerd op basis van objectinspecties.
Bij objectinspecties voert de ILT een documentencontrole uit, die inzage moet geven in alle
uitgevoerde ritten in de voorafgaande periode. In artikel 8 lid 3 van de WWG is vastgelegd dat de
vervoerder bij een controle moet kunnen aantonen te hebben gehandeld in overeenstemming met
de cabotageverordening. Daartoe moet de vervoerder CMR-vrachtbrieven overleggen of
soortgelijke documentenbewijzen van het inkomend internationaal vervoer en van elke
daaropvolgende cabotagerit die is uitgevoerd.
De ILT kan in geval van twijfel de aangeleverde bewijsdocumenten verifiëren door deze te
vergelijken met de tachograafgegevens en bijvoorbeeld tank- en tolbetalingen. Niet overleggen van
voorgeschreven documenten houdt strijdigheid met de cabotageregelgeving in en is een
overtreding van genoemd artikel. In geval van overtreding maakt de ILT proces-verbaal op en legt
een boete op van €4.200,00.

Pagina 1

Daarnaast kan de ILT administratiecontroles uitvoeren bij bedrijven in Nederland, bijvoorbeeld
vestigingen van buitenlandse bedrijven. Een administratiecontrole leent zich voor diepgaander
onderzoek en kan zich richten op meer aspecten dan alleen cabotage. De WWG biedt geen
mogelijkheid tot het opleggen van een sanctie als de ILT bij een dergelijke inspectie constateert
dat in opdracht van die onderneming illegaal gecaboteerd wordt door buitenlandse
vergunninghouders.
Kenmerkend voor cabotagevervoer is het internationale karakter van cabotage. Er zijn afspraken
over internationale afstemming en harmonisatie. Zo voorziet Verordening 1072/2009/EG in het
verlenen van wederzijdse bijstand bij de toepassing van en het toezicht op deze verordening.
Lidstaten wisselen gegevens uit via de overeenkomstig artikel 18 van Verordening (EG) nr.
1071/2009 opgerichte nationale contactpunten. Als bij reguliere administratiecontroles blijkt dat
sprake is van illegale cabotage zal de ILT de betreffende lidstaat/lidstaten hiervan in kennis stellen.
De harmonisatie van de handhaving wordt door de ILT tijdens de internationale overleggen
geagendeerd.

3. Aanpak themaonderzoek
Voor de selectie van locaties en voertuigen is de inspectie uitgegaan van een aantal aannames.
Voor cabotagevervoer komt in aanmerking vervoer dat relatief simpel is uit te voeren, waarbij
sprake is van eenvoudige laad- en loshandelingen en het contact met de klant/ontvanger gering is,
waardoor beheersing van de Nederlandse taal niet of slechts beperkt nodig is.
Op basis van deze aannames heeft de ILT in dit thema-onderzoek de focus gericht op:
• het vervoer van zeecontainers;
• vervoersstromen van en naar de Rotterdamse haven;
• multinationaal opererende vervoerders die, vanwege de lage loonkosten, de mogelijkheid
hebben chauffeurs in te zetten uit hun in Midden- en Oost-Europa (MOE-landen) gevestigde
(neven)vestigingen;
• internationaal opererende vervoerders, die gebruikmaken van combinaties van buitenlandse
trekker met Nederlandse oplegger;
• buitenlandse transportbedrijven die het trekkend materieel gedurende weekenden laten
overstaan in het Rotterdams havengebied en die gebruikmaken van opleggers die ter
beschikking worden gesteld door de Nederlandse bevrachter.

4. Bevindingen ILT
Objectinspecties
Tijdens de transportinspecties is aan de hand van administratieve bescheiden (veelal
vervoerdocumenten) vastgesteld of het vervoer plaatsvond conform de wettelijke voorschriften en
in dit geval ook in overeenstemming met de cabotagevoorschriften.
In totaal heeft de ILT tijdens de thema-actie 163 voertuigen geïnspecteerd, waarbij tien keer
overtreding van de cabotagevoorschriften ‘op heterdaad’ is geconstateerd. De ILT heeft voor elk
van die overtredingen proces-verbaal opgemaakt en een boete opgelegd van € 4.200,--.
Tijdens deze transportinspecties kon – op basis van de ter inzage gegeven administratieve
bescheiden – ook worden vastgesteld of betrokkene in de voorliggende periode (al dan niet
normoverschrijdend) cabotagevervoer had verricht. Dat kon in Nederland zijn geweest, maar ook
in het buitenland. Voor de geconstateerde overtredingen in het verleden is waarschuwend
opgetreden. Sanctionerend optreden kan alleen indien sprake is van heterdaad.

Pagina 2

Tabel resultaten thema-actie cabotage
Land/regio van
herkomst
gecontroleerde
voertuigen

Aantal
gecontroleerde
voertuigen

Aantal voertuigen dat
op moment van
controle een
cabotagerit uitvoerde

Aantal voertuigen dat
op moment van
controle een ILLEGALE
cabotagerit uitvoerde

Polen

50

14

3

Aantal controles
waarbij illegale
cabotage in het
verleden werd
vastgesteld (niet
heterdaad)
3

Roemenië

41

14

5

0

Bulgarije

12

1

1

0

Overige MOElanden
Overige EU-landen

40

6

1

2

20

1

0

0

Totaal

163

36

10

5

Administratiecontroles
In het vierde kwartaal 2013 heeft de inspectie, op basis van een analyse van de objectinspecties,
administratiecontroles uitgevoerd bij twaalf bedrijven, voornamelijk in Nederland gevestigde
ondernemingen met een buitenlandse (neven)vestiging of een in het buitenland gevestigde
opdrachtgever. De administratiecontroles zijn bedoeld om een eerste beeld te krijgen van de
organisatie van cabotagevervoer. Deze eerste controles leveren onvoldoende sluitende informatie
op voor het vaststellen van (illegale) cabotageactiviteiten door een bedrijf. Algemene conclusies
zijn hieruit niet te trekken.

5. Conclusies / oordeel ILT
Algemeen
De door ILT uitgevoerde inspecties geven een eerste beeld van cabotagevervoer in Nederland en
overtreding van cabotageregels.
Resultaten in cijfers
De cijfermatige resultaten uit de objectinspecties luiden als volgt:
Van de 163 gecontroleerde voertuigen bleek 22,1% op dat moment een cabotagerit uit te voeren.
27,8% van deze cabotageritten bleek een illegale cabotagerit te zijn, dat is 6,1% van het totaal
van 163 gecontroleerde voertuigen. Uit de controles bleek ook in 3,1% van de gevallen cabotage in
het verleden. Deze laatste overtredingen kunnen ook buiten Nederland hebben plaatsgevonden.
De bevindingen uit de objectinspecties zijn zoals gezegd gebaseerd op selectieve controles. De
uitkomsten van deze thema-actie zijn daarom niet representatief voor Nederland. De bevindingen
geven echter wel een eerste beeld van het voorkomen van (illegale) cabotage op plekken waar het
ook verwacht kan worden.

Dit is een publicatie van
Inspectie Leefomgeving en Transport
T 088 456 00 00
www.ilent.nl

Pagina 3

Pagina 4