Voortgangscommissie
Sint Maarten

Drieenveertigste rapportage aan het ministerieel overleg over de periode
1 oktober 2021 – 1 januari 2022

De Voortgangscommissie:
N. Schoof, voorzitter
Mr. M. Marijnen, lid,
Mr. F. Richards, lid,
Mr G.J. Stortelers en A.T. Rey, secretariaat
Februari 2022
Inhoudsopgave

1

1. Algemeen ……………………………………………………………3
2. Korps Politie Sint Maarten (KPSM).……………………………….5
3. Gevangenis Point Blanche (PBP)……..…………………………..7
4. Overzicht van aanbevelingen ……………………………………..9

Bijlagen:

2

-

Uitvoeringsrapportage van KPSM, ontv. dd. 20 januari 2022

-

Uitvoeringsrapportage PBP, ontv. dd. 24 januari 2022

1. Algemeen
De voortgangscommissie van Sint Maarten biedt u hierbij de drieënveertigste
voortgangsrapportage aan over de uitvoering van de plannen van aanpak van Sint
Maarten over het vierde kwartaal van 2021. Deze rapportage is helaas niet tot stand
gekomen op basis van fysieke bezoeken aan de gesprekspartners te Sint Maarten.
De commissie vond een fysiek werkbezoek onveilig en niet gepast gelet op de
beperkende Covid maatregelen die in Nederland en op Sint Maarten van kracht
waren. Daarom werden in de week van 24 januari 2022 de gesprekken met de video
conference gehouden.
Gesprekspartners tijdens dit werkbezoek waren de waarnemend SG van Justitie, de
korpschef en zijn MT leden, de waarnemend directeur en twee MT leden van de
gevangenis, de (scheidende en de nieuw aangetreden) hoofdofficier van justitie en
het Sint Maartense lid van de Raad voor de Rechtshandhaving. Voorts werd
gesproken met de programmamanager, de voorzitter van de raad van toezicht van
de gevangenis en de vertegenwoordiger van Nederland te Sint Maarten.
Op bestuurlijk niveau sprak de commissie met de minister van Justitie en de
gesprekkenreeks werd besloten met het gebruikelijke mondelinge verslag aan de
Gouverneur van de waarnemingen van de commissie.
Voorafgaand aan de gesprekken voerde de commissie een gesprek met de DGKR
en zijn medewerkers.
Algemeen beeld
Het beeld voor de politie vertoont een stijgende lijn als het gaat om het functieboek
dat is geformaliseerd, doch problemen bij de werving voor klas 5 van de BPO doet
de euforie dempen.
Voor de gevangenis eenzelfde beweging; het functieboek is geformaliseerd, een
nieuwe directeur benoemd en op diverse terreinen wordt er hard gewerkt aan
verbeteringen. De keerzijde is dat bij de onderhandelingen met UNOPS over het
nieuwbouw traject geen voortgang is geboekt.

Ministerie van Justitie
De commissie hecht eraan vooraf een opmerking te maken over de bezetting van
het ministerie van justitie. En dat begint met de minister. Deze minister toont de
ambitie en daadkracht zoals dat van een bestuurder mag worden verwacht en dat
verdient naar de overtuiging van de commissie ondersteuning. Die ondersteuning
moet in de eerste plaats komen van haar ambtenaren en op tijdelijke basis uit
Nederland, zoals dat met de programmamanager het geval is.
Al eerder heeft de commissie geschreven dat een goed functionerend ministerie
essentieel is voor het goed functioneren van de uitvoerende diensten. Helaas is de
bezetting van gekwalificeerde ambtenaren op het ministerie nog zeer mager. Ook is
de waarnemend secretaris-generaal al geruime tijd slechts part time op haar post
omdat er nog geen geschikte kandidaat voor de oude functie is geworven. De
3

commissie bepleit bij de minister het nodige te doen om zo spoedig de functie van
de SG full time te laten vervullen en een plan van aanpak op te laten stellen ter
verbetering van het funtioneren van het ministerie.
De commissie heeft in de rapportages een en andermaal gezegd dat versterking van
het ministerie van Justitie randvoorwaardelijk is voor verbetering van de justitieketen,
in het bijzonder voor de politie en de gevangenis. Met versterking van het ministerie
zullen investeringen in het detentiewezen effectiever en duurzamer kunnen zijn. De
commissie heeft daar in het verleden effectieve en niet al te kostbare oplossingen
voor aangegeven en gezien. Ook kan de bijdrage uit het landenpakket voor detentie
daarvoor in beschouwing worden genomen.
De commissie bepleit bij de minister van justitie en de staatssecretaris van BZK om
ook de mogelijkheden van technische ondersteuning te onderzoeken op moeilijk
vervulbare functies in het nog op te stellen plan van aanpak voor het ministerie.

4

2. Korps Politie Sint Maarten
Groeiplan en werving nieuw personeel
Met instemming heeft de commissie kennisgenomen van de vermelding in de
uitvoeringsrapportage van het groeiplan voor de politie voor de komende jaren. Het
korps werkt daar nu aan en zal het plan aan de minister van justitie voorleggen.
Graag verneemt de commissie in de volgende uitvoeringsrapportage wat daarvan
geworden is.
In de vorige rapportage werd gemeld dat de werving van 20 aspiranten voor klas 5
van de BPO is gestart. Dat is een belangrijke stap op de weg naar een opbouw van
de personeelssterkte tot een niveau zoals dat in de Onderlinge Regeling minimale
sterke politie is voorgeschreven. De korpschef meldde dat het niet mogelijk is
gebleken om voldoende gekwalificeerde sollicitanten te vinden om deze klas te
vullen. Dat is zorgelijk, omdat ook het uit te brengen groeiplan onvermijdelijk zal
voorzien in vervolgklassen voor de BPO waarvoor voldoende kandidaten geworven
moeten worden. De korpschef is voornemens de minister voor te stellen om door
zijinstroom in het tekort te voorzien.
De commissie sprak hierover met de minister, die meldde dat de onlangs
aangestelde onderwijs coördinator voor justitie met de diensthoofden naar
oplossingen gaat zoeken,omdat dit probleem zich voordoet in de hele
handhavingsketen.
De personele bezetting is onverminderd precair. Inclusief de aspiranten in opleiding
blijft volgens de uitvoeringsrapportage de sterkte van het korps ruim onder de 200
medewerkers en dreigt de bezetting door uittrede nog verder omlaag te gaan. Met
BPO-klas 5 kan op termijn hoogstens het huidige niveau gehandhaafd worden.
Functieboek KPSM
Terwijl de sterkte van de politie zorgelijk blijft is de ambitie hoog. Het functieboek
voor het KPSM is door de gouverneur geformaliseerd en ligt ten tijde van het
schrijven van deze rapportage voor een grondwettelijke toets bij de Ombudsman
waarna tot publicatie kan worden overgegaan. In het vastgestelde functieboek zijn
de aanbevelingen van de commissie verwerkt. In het bijzonder is het aantal
formatieplaatsen op 332 fte gesteld en daarmee is het aantal fte nagenoeg in
overeenstemming met het plan van aanpak van 2010 van de politie. De commissie is
de minister daar erkentelijk voor. De wettelijk voorschreven sterkte dient echter op
249 executieve politiemensen te worden gebracht. Om dat aantal te bereiken met zijinstroom en BPO-opleidingen moet in de komende vier tot vijf jaar een totaal
instroom van 65 tot 70 nieuwe politiemensen worden bereikt, rekening houdende
met een gemiddelde jaarlijkse uitstroom (pensioen, ontslag, arbeidsongeschiktheid
en overlijden) van 6 medewerkers. Dit zal voorshands de meetlat zijn waarlangs de
commissie het nog op te stellen groeiplan zal leggen.
De commissie heeft uit de gesprekken vernomen dat er financiële middelen voor de
financiële consequenties van de invoering van de functieboeken beschikbaar zijn,

5

doch omdat de omvang van (eventuele) aanspraken nog niet bekend zijn kan
daarover op dit moment niets worden gezegd.

Wat wel kan worden gezegd dat met de formalisering van het functieboek voor
KPSM een essentiële en gedenkwaardige stap is gezet door deze minister van
justitie. Sinds oktober 2010 was er geen vastgesteld functieboek voor KPSM
waardoor politiemensen slechts op basis van het inrichtingsplan van 2010 in dienst
konden worden genomen. Met het nieuwe functieboek is de weg vrij om tot
definitieve plaatsing in de nieuwe organisatie over te gaan. De korpsleiding heeft
daarvoor op HRM en beleidsniveau tijdelijk ondersteuning uit Nederland ontvangen
door plaatsing van drie ervaren medewerkers.
Om het nieuwe functieboek formeel onderdeel te laten uitmaken van het plan van
aanpak van de politie dient het in het Ministerieel Overleg te worden bekrachtigd. De
commissie verzoekt de minister van justitie met het secretariaat van het overleg
contact op te nemen om het functieboek voor het eerstvolgend overleg te
agenderen.
Blijft over dat voor de politie de rechtspositieregeling nog moet worden vastgesteld.
Omdat hieraan, naar het zich laat aanzien, grote financiële gevolgen verbonden zijn
is een einddatum nog niet in zicht.
Soremar building
In de uitvoeringsrapportage wordt over de permanente gebouwelijke voorzieningen
vermeld dat geen voortgang is te melden. De commissie vraagt hier aandacht voor
omdat de opzet van dit onderwerp is om de centrale meldkamer een vaste plaats te
geven en te voorzien in een permanente locatie voor training en de schietbaan.
Het Soremar gebouw is hiervoor voor de orkaan Irma geopend, doch daarna is daar
geen follow up aan gegeven.

St. Peters Police Sub Station
De minister heeft op basis van verkregen politiestatistieken over de hoge criminaliteit
in het St. Peters gebied, waar talrijke scholen zijn gevestigd, het initiatief genomen
om een wijkkantoor van de politie aldaar te vestigen. In de uitvoeringsrapportage van
de politie is dit besluit nog niet opgenomen. Omdat de wijkgericht aanpak van de
politie een onderdeel is van het plan van aanpak heeft de commissie de korpschef
verzocht voor de volledigheid dit wijkkantoor ook in de uitvoeringsrapportage te
vermelden

6

3. Detentieplan Sint Maarten
Programmamanager en leiding gevangenis

In de vorige rapportage noemde de commissie enkele punten waaraan voldaan
moest worden om voortgang in het proces te houden. Met genoegen constateert de
commissie dat de minister het niet bij woorden heeft gelaten.
-

Naast de programmamanager is een assistent aangesteld en is de HRMmedewerker zijn werkzaamheden begonnen.

Tijdens de gesprekken is het positieve effect op alle betrokkenen in het
detentiewezen van de programmamanager en de HRM-medewerker duidelijk
geworden. Inmiddels zijn binnen het programmabureau vier personen werkzaam en
is het zaak om door te pakken om het detentieplan te realiseren.
Veel activiteiten in de Point Blanche gevangenis zijn geëntameerd en worden door
de interimleiding opgepakt. De werkzaamheden worden uitgevoerd langs de lijnen
van een zes maanden actieplan dat door de programmamanager is opgesteld. De
filosofie daarbij is het versterken van de interne structuur van de gevangenis om
vervolgens tot de overige uitvoering van het detentieplan te komen.
-

Een belangrijke stap is ook de benoeming van de nieuwe directeur van de
gevangenis, die voor een heldere bevelsstructuur in de gevangenis moet
gaan zorgen. De directeur volgt een stage bij een inrichting van DJI in
Nederland. Naast de directeur zijn twee MT leden benoemd waarmee de
nieuwe leiding, zodra de directeur begin februari uit Nederland is
teruggekeerd, een feit is.

Nu ook het functieboek van de gevangenis naar verwachting op korte termijn wordt
geformaliseerd is bij de gevangenis een voortgang bereikt die nog niet eerder
geconstateerd kon worden. De commissie hoopt van harte dat alle partijen nu zullen
doorpakken om het detentieplan tot volledige uitvoering te brengen.
Ook voor het functieboek van de gevangenis geldt dat het in het MO moet worden
bekrachtigd om het functieboek uit het detentieplan 2018 te vervangen.
Er zijn echter nog twee belangrijke onderwerpen die bespreking behoeven.
UNOPS
De eerste is het gebrek aan voortgang als het gaat om de betrokkenheid bij de
nieuwbouw van de gevangenis van UNOPS. De commissie had daar al zorgen over
en die zijn alleen maar toegenomen. Naar het oordeel van de commissie ligt dat niet
aan Sint Maarten en Nederland, want meerdere malen kon de commissie vaststellen
dat er over de vervolgaanpak tussen Sint Maarten en Nederland nauwelijks verschil
van mening is. Weliswaar is op dit moment de financiering van het Sint Maartense
deel door de afwezigheid van een goedgekeurde begroting voor 2022 nog niet
volledig geregeld, doch dat is niet het grootste punt van zorg. Dat is eerder de lange
duur van het proces en het niet goede gevoel dat gaandeweg ontstaat.
7

Al twee jaar wordt met UNOPS over hun aandeel in de uitvoering van het
detentieplan, onderzoek en nieuwbouw, gesproken zonder dat er iemand van die
organisatie kennis heeft genomen van de situatie ter plaatste en de omstandigheden
waaronder een af te spreken aandeel. Enig zicht op een overeenkomst is er op dit
moment niet en een bezoek aan Sint Maarten wordt door UNOPS nog overwogen.
De commissie realiseert zich dat procedures met internationale organisaties een
eigen dynamiek hebben en dat het een bepaalde tijdspanne vergt. Maar twee jaar is
te lang, zeker gelet op de urgentie in de huidige locatie van de gevangenis. Zoals de
commissie daar nu tegenaan kijkt wekt de geringe toeschietelijkheid van UNOPS
niet veel vertrouwen.
De commissie bepleit niettemin met spoed de onderhandeling met UNOPS te
vervolgen, maar rekening te houden met een alternatief, mocht dit traject, om welke
reden dan ook, niet tot resultaat leiden. Het opstellen van een programma van eisen
en uitvoeren van de bouw van een gevangenis is iets wat, naar de overtuiging van
de commissie, door een gekwalificeerde projectleider in het kader van het
programma detentieplan Sint Maarten moet kunnen worden opgepakt in
samenwerking met bijvoorbeeld het Rijksvastgoedbedrijf. Zo’n traject heeft ook niet
de eerste voorkeur van de commissie, maar er komt een moment waarop moet
worden vastgesteld dat een redelijke termijn voor de aanloop naar een
opdrachtverlening is verstreken. Een alternatief in de vorm van een plan B moet dan
voorhanden zijn.
Implementatieplan
Het detentieplan Sint Maarten kent een veelheid aan activiteiten ter verbetering van
de detentiesituatie en recidive preventie. Het ligt voor de hand dat naar de
onderdelen nieuwbouw in het plan (UNOPS) en het verbeteren van de
detentieomstandigheden in de Point Blanche gevangenis (het zes maanden
actieplan) tot nog toe de meeste aandacht uitgaat. Van het zes maanden actieplan
zijn ten tijde van deze rapportage al vijf maanden verstreken.
Wat de commissie mist is een planning waarin een zo realistische mogelijk uitzicht
wordt gegeven op wanneer wat klaar zou moeten zijn. In feite is dat wat het
implementatieplan moet bieden. Nu het zes maanden plan naar het eind loopt en de
nieuwe leiding in de gevangenis is aangesteld is het tijd om de minister te adviseren
om opdracht te geven tot het nader uitwerken van een planning van alle activiteiten
die voortvloeien uit het detentieplan. Dus ook voor de onderwerpen die verder
verwijderd liggen van de hiervoor genoemde onderwerpen, zoals de reclassering en
de voogdij. Alleen als alle onderdelen van het detentieplan worden gerealiseerd
worden de doelstelling van het detentieplan gehaald.

8

4. Overzicht van aanbevelingen en adviezen

1. De commissie verzoekt de minister van justitie opdracht te geven tot het
opstellen van een volledig implementatieplan met tijdplanning en toedeling
van activiteiten aan (deel)projectleiders onder de regie van de
programmamanager.
2. De commissie adviseert de minister in overleg met het ministerie van BZK
alternatieven te onderzoeken in geval de UNOPS traject moet worden
verlaten (een zgn. plan B).
3. De commissie adviseert het ministerieel overleg de functieboeken voor KPSM
en de gevangenis op voorstel van de minister van justitie te bekrachtigen.
4. De commissie bepleit bij de minister van justitie zo spoedig mogelijk te
voorzien in de fulltime vervulling van de functie van SG, zodat de versterking
van het ministerie onder aansturing van de SG, kan worden opgepakt.
5. De commissie adviseert de minister van justitie tot het opstellen van een plan
van aanpak dat moet leiden tot een kwalitatief en effectief ministerie.

9