Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

29 398

Maatregelen verkeersveiligheid

Nr. 732

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 juni 2019
Sinds begin dit jaar heb ik het toezicht op het CBR aangescherpt. Als
onderdeel van dit aangescherpte toezicht heb ik het CBR gevraagd
maatregelen te treffen om de lange doorlooptijden tegen te gaan, de
klantenservice uit te breiden en mij maandelijks te rapporteren. Daarnaast
heeft het CBR diverse voorrangs- en spoedprocedures ingevoerd om de
gedupeerden zoveel mogelijk tegemoet te komen. Bovendien heb ik het
CBR gevraagd om te prioriteren op afloopdatum van het rijbewijs. Ten
slotte zijn er door het CBR meerdere procedures ingericht om burgers met
extra of dubbele kosten tegemoet te komen.
Ondanks deze inzet moet ik helaas constateren dat uit de analyses van het
CBR en Galangroep blijkt dat ook aan het einde van jaar de problemen
nog niet opgelost zijn en te veel mensen met een verlopen rijbewijs
worden geconfronteerd. Met alle gevolgen van dien voor bijvoorbeeld
hun werk en mantelzorg. Tevens zijn er andere groepen, zoals examenkandidaten en chronisch zieken, die door de aanhoudende drukte bij het CBR
in de knel beginnen te komen.
Wat mij ook zorgen baart, is dat door de aanhoudende problemen bij het
CBR inmiddels de verkeersveiligheid om twee redenen onder druk kan
komen te staan. Ik zie dat door de aanblijvende hoge werkvoorraad
mensen die zich tussentijds zelf melden voor een medische keuring
dreigen onder te sneeuwen. Dit is vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid een risicocategorie die juist prioriteit zou moeten krijgen. Dit
betreft mensen van wie het rijbewijs niet is verlopen en die nog niet de
leeftijd van een verplichte keuring hebben bereikt, maar die zich bijvoorbeeld na een operatie melden bij het CBR voor een keuring van hun
medische rijgeschiktheid. Daarnaast bestaat het risico dat mensen uit
angst voor vertraging bij het verlengen of verkrijgen van hun rijbewijs in
toenemende mate in de verleiding kunnen komen de eigen verklaringen
niet (volledig) naar waarheid in te vullen. Hierdoor zouden mensen met

kst-29398-732
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 732

1

een onterechte verklaring van medische geschiktheid een (nieuw)
rijbewijs kunnen krijgen.
Tegen deze achtergrond onderzoek ik de mogelijkheid om de regelgeving
voor de huidige 75+ doelgroep aan te passen door een administratieve
verlenging van rijbewijzen met maximaal een jaar. Zo kan ruimte worden
gecreëerd voor het CBR om zich prioritair te richten op de meest
risicovolle groepen. Hiermee kan een groot deel van de mensen met een
verlopen rijbewijs worden geholpen.
Het idee is om vanuit een risico-gestuurde benadering de groep mensen
die hier gebruik van maken langs de volgende voorwaarden te beperken:
• het huidige rijbewijs is voor de normale termijn afgegeven;
• het rijbewijs is niet gevorderd door de politie;
• er is geen sprake van categorie CDE-rijbewijs (i.v.m. Europese
wetgeving);
• er zijn geen relevante beperkende rijbewijscodes met een medische
achtergrond van toepassing; en
• zij blijven onverkort meewerken aan het verkrijgen van het oordeel
over hun medische rijgeschiktheid.
Deze administratieve verlenging zou worden geregistreerd in het
rijbewijsregister, waardoor mensen niet met een ongeldig rijbewijs rijden.
Hiermee wordt ook voorkomen dat zij het rijbewijs tussentijds moeten
omwisselen, dat zou extra lasten en kosten met zich meebrengen.
Met deze mogelijke wijziging wil ik zorgen dat het CBR de prioriteit legt bij
de mensen die zich zelf gemeld hebben en dat het CBR deze mensen snel
uitsluitsel biedt. Om te stimuleren dat mensen die van deze regeling
gebruik maken zich zelf melden zal het CBR een brief sturen. Hierin
worden zij opgeroepen zich te melden als zij vermoeden dat ze een
beperking hebben die veilig rijgedrag in de weg staat. We zullen hiervoor
wijzen op de beschikbare informatie en bijvoorbeeld de online zelfscan
voor senioren. We zullen nadrukkelijk wijzen op risico’s van progressieve
chronische aandoeningen waarbij de rijgeschiktheid snel verslechtert. Ook
zal ik de artsenfederatie vragen of zij de voorlichting aan risicogroepen
willen intensiveren. Het CBR zal de informatievoorziening hierover aan de
doelgroep intensiveren. Dit geldt vooral voor beperkingen met een hoog
risicoprofiel zoals aan het gezichtsveld.
Het Verbond voor Verzekeraars geeft aan dat deze oplossing praktisch
uitvoerbaar is. Dat betekent dat deze regeling geen problemen qua
verzekerbaarheid oplevert voor de doelgroep.
De Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeerveiligheid (SWOV) geeft
aan dat deze oplossing gegeven de omstandigheden niet onverstandig is
voor de verkeersveiligheid en een opmaat kan zijn naar een beter systeem
in toekomst, waarbij melden over de hele looptijd een centrale rol krijgt.
In het licht van de vergrijzing is het immers van belang om op lange
termijn een duurzaam systeem te ontwikkelen met betrekking tot de
beoordeling van de (medische) rijgeschiktheid. In plaats van het huidige
systeem waarbij de periodieke keuring enkel gebaseerd is op leeftijd en
niet op medische indicatie wil ik onderzoeken of het mogelijk is om over
te gaan op een meer risicogeoriënteerde aanpak waarbij een actieve
meldingsplicht gedurende de looptijd van het rijbewijs het uitgangspunt
is. In deze mogelijke systeemwijziging wil ik bezien in hoeverre de
rijgeschiktheid gedurende de looptijd van het rijbewijs kan worden
beoordeeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 732

2

Onvoldoende medische besliscapaciteit blijft een knelpunt in het proces
voor het krijgen van een verklaring van geschiktheid. Daarom heb ik het
CBR opdracht gegeven om nog voor het reces een plan van aanpak aan te
leveren voor zowel het op korte termijn uitbreiden van de medische
besliscapaciteit als het structureel op orde krijgen ervan. Het aangescherpte toezicht blijft onverminderd van kracht.
Om voor de korte termijn de administratieve verlenging mogelijk te
maken moet het Reglement rijbewijzen worden aangepast, dit kost circa
6–9 maanden. Voordat ik deze wetswijziging in gang zet wil ik er uiteraard
ook van verzekerd zijn dat het CBR hiermee de problemen in de doorlooptijden van de medische verklaringen oplost én daarmee ruimte heeft om
zich te richten op de risicogroepen. Onderdeel van het onderzoek naar de
hierboven beschreven maatregel is dat ik het CBR gevraagd heb een
uitvoeringsanalyse uit te voeren. Daarbij verwacht ik ook dat het CBR
inzichtelijk maakt wat het beeld is per doelgroep eind 2019 en wat men
doet om dit te verbeteren. Daarbij zal ik met de Minister van Justitie en
Veiligheid de juridische- en handhavingsconsequenties bezien. Ik wil de
duur van deze voorziening zo beperkt mogelijk houden.
Gezien de urgentie onderzoek ik ook de mogelijkheid om vooruitlopend
op het ingaan van de AMVB deze werkwijze alvast toe te passen. Hierbij
moeten de aansprakelijkheidsrisico’s worden afgewogen.
Het is ook belangrijk dat burgers zelf tijdig hun aanvraag voor verlenging
van het rijbewijs blijven indienen. Sommige bestuurders zullen meer tijd
nodig hebben omdat zij nog onderzocht moeten worden door één of meer
medisch specialisten. In de brief die zij van de RDW ontvangen waarin
vermeld wordt dat het rijbewijs afloopt, wordt hierop ook gewezen.
Mensen ontvangen deze brief 19 weken voor de verloopdatum van hun
rijbewijs.
Ik zal uw Kamer voor het zomerreces informeren over de verdere
uitwerking van deze mogelijke oplossing en het plan van aanpak van het
CBR ten aanzien van de medische capaciteit.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 398, nr. 732

3