Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

* I.v.m. correctie ontvangen datum

2575 HERDRUK*
Vragen van de leden Agnes Mulder en Omtzigt (beiden CDA) aan de
Minister van Economische Zaken over opnieuw een zeer forse lekkage bij
AkzoNobel (ingezonden 26 juli 2017).
Antwoord van Minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 30 augustus
2017).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de nieuwe grote lekkage bij Akzonobel in
Hengelo waardoor 250 kubieke meter mengsel met pekel, gips en kalk is
weggelekt bij het terrein van AkzoNobel?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Herinnert u zich dat wij in juni vroegen: «Kunt u een lijst geven van alle
lekkages die AkzoNobel de afgelopen twee jaar gemeld heeft bij het
Staatstoezicht op de Mijnen (SodM)? Kunt u per lekkage aangeven wat het
betrof, welke hoeveelheid van welke stof is vrijgekomen en hoeveel tijd er zat
tussen het begin van de lekkage en de melding bij SodM»?2
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Klopt het dat de lekkage die op 3 juni 2017 bekend werd, pas op 29 juni 2017
op de lijst van lekkages op de website van Akzonobel verscheen, waarnaar
verwezen werd in uw antwoorden?3
Antwoord 3
Het betreft hier twee verschillende lekkages. Op 3 juni 2017 is bij de
uitvoering van het integriteitsonderzoek aangaande niet meer in gebruik
zijnde verticale boorgaten geconstateerd dat boring B329 de druktest niet
1

Tubantia, 23 juli 2017, beschikbaar op: http://www.tubantia.nl/hengelo/nieuwe-lekkageakzonobel-in-hengelo-kalk-en-pekel-gelekt~acbba731/.
2
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 2240
3
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 2240

ah-tk-20162017-2575
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

heeft doorstaan. Dit is door AkzoNobel gemeld aan SodM. Uit milieukundig
onderzoek moet nu blijken of er in het verleden daadwerkelijk een lekkage
van olie en of pekel uit deze boring heeft plaatsgevonden.
De melding op 29 juni 2017 betreft een pekellekkage in het horizontale
leidingwerk aan de Grote Veldweg. Ook deze lekkage is door AkzoNobel
gemeld aan SodM.
Vraag 4
Erkent u dat u geen lijst, waarin per lekkage wordt vermeld wanneer deze is
begonnen en wanneer die gemeld is bij SodM, naar de Kamer gestuurd hebt,
ondanks dat wij dat wel aan u hebben gevraagd?
Antwoord 4
In mijn antwoord4 op de vraag om per lekkage aan te geven wanneer deze is
begonnen en wanneer deze is gemeld aan SodM heb ik verwezen naar de
lijsten die door AkzoNobel zijn gepubliceerd op haar website5. SodM ziet erop
toe dat een lekkage na constatering daarvan direct wordt gemeld. Dat leidt
ertoe dat de datum van de melding op de website van AkzoNobel gelijk is
aan de datum van de van de lekkage.
In het geval van een lekkage van een boorput zit er wel enige tijd tussen het
ontstaan van de lekkage en de melding ervan bij SodM. De lekkage in de
boorputten is namelijk lange tijd onopgemerkt gebleven. In één geval is het
begin van de lekkage wel redelijk goed te achterhalen. Dit betreft de lekkage
van diesel van put 335 waarbij kon worden vastgesteld dat deze al bij de
aanleg in 1987 lek moet zijn geweest omdat alleen in de periode 1987–1989
diesel in de put aanwezig was. Voor de overige lekkende boorputten is het
begin van de lekkage niet zo nauwkeurig vast te stellen en kan de lekkage
tussen het moment van aanleg en het moment van constatering liggen. Voor
deze boorputten geef ik u onderstaande lijst.
Put

Lekkage ontstaan

Gemeld SodM

335
330
336
340
342
82
128
186
190
341
339
329

1987
Tussen 1986 en 2016
Tussen 1987 en 2016
Tussen 1987 en 2016
Tussen 1987 en 2016
Tussen 1963 en 2016
Tussen 1967 en 2016
Tussen 1970 en 2016
Tussen 1970 en 2016
Tussen 1987 en 2016
Tussen 1988 en 2017
Tussen 1986 en 2017

31 mei 2016
4 juli 2016
4 juli 2016
11 juli 2016
11 juli 2016
13 okt 2016
5 okt 2016
26 sept 2016
28 sept 2016
23 dec 2017
20 jan 2017
18 mei 2017

Vraag 5
Kunt u alsnog ten aanzien van de lijst lekkages van AkzoNobel, per lekkage
aangeven wanneer de lekkage begon, wanneer de lekkage ontdekt werd door
AkzoNobel en wanneer de lekkage is gemeld aan SodM?
Antwoord 5
Zie de beantwoording van vraag 4. Zoals aangegeven in mijn brief6 van
29 juni 2017 zijn de door AkzoNobel gepubliceerde lijsten7 door SodM
gecontroleerd en juist bevonden.
Vraag 6
Kunt u aangeven welke lekkages niet binnen de wettelijke termijnen zijn
gemeld aan SodM?

4

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 2240
www.akzonobel.com/hengelo/projecten/index
6
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 2240
7
www.akzonobel.com/hengelo/projecten/index/
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Op de melding van de lekkage in boorput 335 na, voldoen de meldingen aan
de wettelijke termijn. Daarbij dient in ogenschouw genomen te worden dat er
sinds de constatering van lekkage van put 335 veelvuldig contact is geweest
tussen AkzoNobel en SodM waardoor de toezichthouder op de hoogte is van
het lopende testprogramma en de tussentijdse resultaten.
Vraag 7
Wanneer heeft AkzoNobel de laatste lekkage (Rougoorweg/Boortorenweg)
ontdekt?
Antwoord 7
De lekkage nabij de Rougoorweg en Boortorenweg is op zondagochtend
23 juli 2017 omstreeks 06.00 uur door AkzoNobel ontdekt. Deze heeft na deze
constatering eerst de situatie veilig gesteld door de afsluiters te sluiten
waardoor de lekkage werd gestopt.
Vraag 8
Wanneer heeft AkzoNobel deze lekkage gemeld bij SodM?
Antwoord 8
SodM is direct na de constatering van de lekkage nabij de Rougoorweg en
Boortorenweg op 23 juli jl. door AkzoNobel op de hoogte gebracht.
Vraag 9
Is deze lekkage door AkzoNobel tijdig gemeld bij SodM?
Antwoord 9
Ja, de lekkage is tijdig gemeld bij SodM.
Vraag 10
Hoe oud was de leiding waaruit de lekkage is ontstaan? Als het gaat om een
nieuwere leiding, is dit aanleiding om nog meer lekkages te verwachten?
Antwoord 10
Het betrof een oudere leiding die op de nominatie staat om te worden
vervangen binnen het lopende renovatieproject dat is afgesproken met SodM.
De leiding is circa 15 jaar oud. Het vervangen en renoveren van het leidingnetwerk zal door AkzoNobel conform haar afspraak met SodM eind 2017 zijn
afgerond.
Naar aanleiding van deze en de meest recente lekkages in het horizontale
netwerk wordt door AkzoNobel een nieuwe risicobeoordeling uitgevoerd op
het bestaande leidingennetwerk. SodM zal de resultaten van deze nieuwe
analyse met AkzoNobel bespreken. Als de analyse daartoe aanleiding geeft,
dan zal SodM er op toezien dat AkzoNobel, daar waar nodig, en voordat het
huidige vervangings- en renovatieprogramma is afgerond, additionele
leidingen buiten gebruik stelt of deze vervroegd vervangt.
Vraag 11
Hoe beoordeelt u het feit dat er wederom een zeer forse lekkage is opgetreden bij AkzoNobel Twente, terwijl zij reeds onder verscherpt toezicht gesteld
is?
Antwoord 11
Het verscherpt toezicht van SodM is mede ingesteld vanwege de onvoldoende kwaliteit van het leidingnetwerk bij AkzoNobel. SodM heeft
AkzoNobel opgedragen om het leidingnetwerk te verbeteren en daartoe een
realistisch en ambitieus plan te overleggen. Het daarop door AkzoNobel
opgestelde plan is erop gericht om op 1 januari 2018 een leidingnetwerk van
afdoende kwaliteit te hebben waarmee lekkages tot het verleden behoren. Dit
impliceert dat er tot 1 januari 2018 een netwerk ligt wat hier nog niet aan
voldoet. Tot die tijd bestaat er nog een verhoogde kans op lekkages.
Ik ben evenals de toezichthouder van mening dat drie incidenten in een
tijdsbestek van enkele dagen niet acceptabel is. SodM heeft daarom
AkzoNobel gevraagd om naar aanleiding van deze recente lekkage een
nieuwe risicoanalyse uit te voeren. Zie de beantwoording van vraag 10.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3

Vraag 12
Onderzoekt SodM tevens het veiligheidsmanagementsysteem van AkzoNobel
en in hoeverre is dit onderdeel van de vergunning? Zo nee, hoe wordt
toezicht gehouden op het veiligheidsmanagementsysteem en indien er geen
onderzoek naar gedaan wordt, bent u bereid hier onafhankelijk onderzoek
naar te doen? Zou u de Kamer kunnen informeren over het veiligheidsmanagementsysteem van AkzoNobel?
Antwoord 12
Een veiligheidsmanagementsysteem is geen onderdeel van de vergunning
van AkzoNobel. Uit wet- en regelgeving vloeit echter wel voort dat AkzoNobel
verontreinigingen en schade dient te voorkomen. In het kader daarvan heeft
AkzoNobel een veiligheidsmanagementsysteem dat door SodM is gecontroleerd.
SodM heeft recent het management van de integriteit van de putten «Well
Integrity Management System» (WIMS) en van de pijpleidingen Pipeline
Integrity Management System» (PIMS) in detail onderzocht. Het onderzoek
heeft geleid tot enkele aanpassingen van het WIMS zodat deze nu voldoet
aan de huidige normen. Het PIMS wordt op dit moment door AkzoNobel
aangepast. Het gaat in het bijzonder om verbeteringen op gebied van
risico-inventarisatie, inspectiemethoden en versterking van de organisatie.
Naar verwachting zal eind 2017 het PIMS in lijn zijn met de richtlijn NEN 3655
«Veiligheidsbeheerssysteem voor buisleidingsystemen gevaarlijke stoffen.
SodM heeft aangegeven dat uit inspecties is gebleken dat deze verwachting
realistisch is.
Vraag 13
Bent u bereid aan SodM te vragen om elke volgende lekkage die AkzoNobel
meldt, onmiddellijk publiek te maken en bent u bereid de Kamer hierover te
informeren?
Antwoord 13
In mijn brief8 van 23 juni 2016 heb ik uw Kamer geïnformeerd over de
lekkage van put 335. Hierbij ben ik afgeweken van de reguliere rapportagecyclus. SodM informeert mij jaarlijks over de door haar geconstateerde
overtredingen en daarop ondernomen handhavingsactiviteiten, waarna ik uw
Kamer hiervan op de hoogte stel.
Op 5 september 2016 heb ik in mijn brief9 aan uw Kamer aangegeven dat het
melden van lekkages aan de SodM en direct betrokkenen een taak is van
AkzoNobel. Ik heb aangegeven dat ik het zie als een verantwoordelijkheid van
het bedrijf om hierin openheid te betrachten. AkzoNobel is vervolgens
verzocht om deze informatie nadrukkelijker en transparanter openbaar te
maken op haar website10. Zoals aangegeven in mijn brief11 op 29 juni 2017
publiceert AkzoNobel op haar website lijsten van alle lekkages sinds 1994 uit
de transportleidingen en boorputten. AkzoNobel houdt deze lijsten actueel.
SodM heeft deze lijsten gecontroleerd en juist bevonden. Gelet op het
bovenstaande zie ik geen aanleiding om SodM op dit moment te verzoeken
om af te wijken van de bestaande rapportagecyclus.
Vraag 14
Kunt u een overzicht geven van alle vergunningen die AkzoNobel heeft voor
opsporing, winning en andere activiteiten in Nederland?
Antwoord 14
Het gevraagde overzicht is in de onderstaande tabel gegeven. Gegevens over
mijnbouw in Nederland zijn op de NLOG website12 publiekelijk beschikbaar.
Deze website wordt in opdracht van mij door TNO (onderdeel Geologische
Dienst Nederland) actueel gehouden.

8

Kamerstuk 32 849, nr. 78
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 3488
10
www.akzonobel/hengelo/projecten/index
11
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 2240
12
www.nlog.nl
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

4

Titel

Vergunning

Locatie

Einddatum

Adolf van Nassau III
Uitbreiding Adolf van Nassau II
Uitbreiding Adolf van Nassau III
Twenthe-Rijn
Uitbreiding Twenthe-Rijn
Twenthe-Rijn Helmerzijde
Twenthe-Rijn Oude Maten

Winningsvergunning
Winningsvergunning
Winningsvergunning
Winningsvergunning
Winningsvergunning
Winningsvergunning
Winningsvergunning

1-1-2999
1-1-2999
1-1-2999
1-1-2999
1-1-2999
9-12-2048
12-7-2053

Buurse
Isidorushoeve
Weerselo
Twenthe-Rijn De Marssteden
Winschoten III

Winningsvergunning
Winningsvergunning
Winningsvergunning
Opslagvergunning
Opslagvergunning

Heiligerlee
Zuidwending
Zuidwending
Hengelo
Enschede
Enschede
Hengelo /
Enschede
Buurse
Haaksbergen
Weerselo
Enschede
Heiligerlee

1-1-2999
19-7-2052
1-1-2999
12-11-2040
13-5-2079

Vraag 15
Kunt u aangeven of AkzoNobel voldoet aan alle vergunningsvoorwaarden? Zo
nee, aan welke voorwaarden voldoet AkzoNobel niet?
Antwoord 15
De wet- en regelgeving, waaronder de vergunning, is erop gericht dat
AkzoNobel verontreinigingen en schade dient te voorkomen en – daar waar
verontreiniging en/of schade optreedt – deze zoveel mogelijk te beperken en
ongedaan te maken. SodM geeft aan dat AkzoNobel op dit moment hieraan
voldoet. De twee artikelen die momenteel ter discussie staan en waarom
verscherpt toezicht door SodM is ingesteld zijn niet afkomstig uit de
vergunning maar uit het Mijnbouwbesluit. Deze artikelen luiden:
Artikel 67, eerste lid: Bij het aanleggen, uitbreiden, wijzigen, gebruiken,
testen, repareren en buiten gebruik stellen van een boorgat alsmede het
stimuleren van een voorkomen via een boorgat worden maatregelen
genomen ter voorkoming van schade.
Artikel 93 eerste lid: Een pijpleiding bestaat uit pijpen die voldoende sterk zijn
en op doelmatige wijze met elkaar zijn verbonden. De pijpleiding is tegen
corrosie en uitwendige krachten beschermd.
Vraag 16
Worden de vergunningen van AkzoNobel opnieuw getoetst in het licht van de
opgetreden lekkages? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 16
Het ligt in de rede om bij nieuwe vergunningen van AkzoNobel recente
nieuwe inzichten in de vergunning te verwerken. Bij de op handen zijnde Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) revisievergunning zullen deze
inzichten daar waar nodig en mogelijk worden vertaald naar vergunningvoorschriften.
Vraag 17
Kunt u aangeven hoe lekkages van oude leidingen in de toekomst vermeden
gaan worden?
Antwoord 17
AkzoNobel werkt aan een structurele oplossing voor de regelmatig terugkerende lekkages in de transportleidingen. Daartoe heeft AkzoNobel een project
opgezet waarbij ongeveer 30% van het transportleidingennet uit bedrijf wordt
genomen. Daarnaast worden delen van het netwerk geïnspecteerd en
preventief vervangen. Tegelijkertijd investeert AkzoNobel in technieken om de
in gebruik zijnde leidingen beter op betrouwbaarheid te controleren en
preventief te kunnen repareren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

5