Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2738
Vragen van het lid Kerstens en Van den Hul (beiden PvdA) aan de Ministers
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap over de studentenstop bij zorgopleidingen terwijl er een
personeelstekort is in de zorg (ingezonden 13 juni 2018).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) mede
namens de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (ontvangen 11 juli
2018).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Personeelstekort in de zorg, toch studentenstop»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Vindt u het ook krankzinnig dat terwijl de sector steeds steviger vraagt om
nieuwe mensen een van de antwoorden daarop juist een studentenstop is?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
De hogescholen zijn doordrongen van de ernst van het probleem. Ze hebben
daarom aangekondigd dat er vanaf collegejaar 2019/2020 geen numerus fixus
meer is voor de opleiding verpleegkunde. Alleen de Hanzehogeschool houdt
in overleg met de werkgevers, vast aan de numerus fixus voor de voltijd
variant, waarbij de instroom in samenspraak met het werkveld stapsgewijs
wordt verhoogd.
Vraag 3, 4
Herkent u de vicieuze cirkel waarin een personeelstekort en de daarmee
verband houdende werkdruk leidt tot te weinig stageplekken die vervolgens
weer leiden tot een studentenstop die vervolgens niet bijdraagt aan het
oplossen van het personeelstekort? Zo ja, wat heeft u tot nu toe ondernomen

1

ah-tk-20172018-2738
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/vicieuze-cirkel-groot-tekort-aanverpleegkundigen-maar-de-opleidingen-hanteren-studentenstops-omdat-er-geenstageplaatsen-zijn~b9239da2/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

om deze vicieuze cirkel te doorbreken? Zo nee, waarom is dan volgens u
sprake van een studentenstop en hoe kijkt u daartegenaan in relatie tot het
personeelstekort in de zorg?
Spreekt u werkgevers aan op hun verantwoordelijkheid voldoende stageplekken te creëren? Zo ja, hoe? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3, 4
Om de personeelstekorten in de zorg aan te pakken, is er het Actieprogramma Werken in de Zorg. Met dit programma beogen we het dreigende
tekort van 125.000 mensen in 2022 terug te brengen naar 0 of daar dichtbij.
Dit doen we via een regionale aanpak. In alle regio’s zijn Regionale Actieplannen Aanpak Tekorten (RAAT) ontwikkeld. Daarin maken zorg- en onderwijsinstellingen onder andere afspraken over voldoende en kwalitatief goede
stages. Dit programma ondersteun ik financieel met het SectorplanPlus. Dit
biedt zorginstellingen extra middelen voor het opleiden van nieuwe medewerkers. De middelen kunnen ook gebruikt worden voor de opleiding van
praktijkbegeleiders. Een van de voorwaarden is dat een zorginstelling zich
committeert aan een regionaal actieplan, en daarmee bijvoorbeeld ook aan
afspraken over stageplaatsen. Een onafhankelijke adviescommissie toetst de
voortgang van de regionale aanpakken en adviseert de regio’s hoe dit te
verbeteren. Dit betreft ook de samenwerking tussen zorginstellingen en
onderwijs.
Daarnaast stimuleer ik goede stages met het Stagefonds. Hiervoor is jaarlijks
€ 112 miljoen beschikbaar. Daarmee kunnen zorginstellingen een tegemoetkoming ontvangen in de kosten van de begeleiding van studenten.
Ook de hogescholen dragen bij aan de aanpak van het tekort met het
afschaffen van de numerus fixus voor de opleiding verpleegkunde vanaf
collegejaar 2019/2020. Alleen de Hanzehogeschool houdt in overleg met de
werkgevers, vast aan de numerus fixus voor de voltijd variant, waarbij de
instroom in samenspraak met het werkveld stapsgewijs wordt verhoogd.
Vraag 5
Klopt het dat u momenteel onderhandelt over een hogere vergoeding voor
stagebegeleiding? Hoe verlopen deze onderhandelingen?
Antwoord 5
Nee dit klopt niet, er wordt niet onderhandeld over de vergoeding voor
stagebegeleiding. Met het Stagefonds kunnen zorginstellingen een beroep
doen op een bijdrage in de kosten voor het aanbieden van stageplaatsen.
Voor de opleiding hbo verpleegkunde is voor de lopende ronde van
2017–2018 een herschikking binnen de totaal beschikbare middelen gedaan.
De hoogte van de vergoedingen volgt niet uit onderhandelingen, maar uit het
aantal subsidieaanvragen. Er is een maximum budget beschikbaar (jaarlijks
€ 112 miljoen), dat op basis van aantal en hoogte van de aanvragen over de
aanvragers verdeeld wordt. De subsidiehoogte volgt daaruit.
Vraag 6
Bent u van mening dat de hoogte van de hierboven bedoelde vergoeding een
element is in het gebrek aan stageplekken? Zo ja, op welke termijn kunnen
we een resultaat tegemoet zien van die onderhandelingen?
Antwoord 6
Zorginstellingen hebben er op de lange termijn alle belang bij, en zijn zelf
verantwoordelijk voor, het aanbod van voldoende stageplaatsen. Op de korte
termijn vraagt dit ook om een investering van een zorginstelling. Daarom
biedt het Ministerie van VWS zorginstellingen met het Stagefonds een
tegemoetkoming in de kosten voor het aanbieden van stageplaatsen.
Vraag 7
Klopt het dat hogerejaars stagiairs soms als volwaardige werknemers worden
ingezet (overigens zonder de daarbij behorende beloning te ontvangen)?
Deelt u de mening dat dit, ook bij een personeelstekort, onacceptabel is? Wat
gaat u hieraan doen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Een stage is onderdeel van de opleiding. Het compenseren van personeelstekorten met de volwaardige inzet van stagiairs is niet wenselijk. Niet voor de
stagiair en niet voor de kwaliteit van zorg. Een stagiair moet de ruimte
hebben om te leren. De zorginstelling is verantwoordelijk voor de wijze
waarop stagiairs en het personeel worden ingezet. In de gevallen waarin
stagiairs toch worden ingezet als medewerkers, moeten de student en de
school (mbo en hbo) het gesprek hierover aangaan met de zorginstelling.
Wanneer dit niet tot een oplossing leidt, kan de school besluiten geen
stagiairs meer te plaatsen bij de instelling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3