Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

27 925

Bestrijding internationaal terrorisme

Nr. 399

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE ZAKEN EN VAN
DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 juni 2010
Hierbij informeren wij u over de resultaten van de inventarisatie naar de
behoeften in Afghanistan op het gebied van politietraining en -opleiding,
zoals aan de regering verzocht in de motie Peters/Pechtold van 21 april jl.
(kamerstuk 27 925, nr. 392).
Actoren
Hoewel vanaf het begin van de ISAF-missie in 2002 aandacht wordt
besteed aan de opleiding en verbetering van de Afghaanse politie, wordt
de training van de Afghaanse politie feitelijk pas sinds 2007 op gestructureerde wijze uitgevoerd. De veelal versnipperde bilaterale initiatieven van
voor die tijd zijn sindsdien bijeengebracht en worden in de International
Police Coordination Board door de Afghaanse regering en de internationale gemeenschap gecoördineerd. In 2007 werd door het Amerikaanse
trainingscommando CSTC-A het Focussed District Development
programma gestart, een achtweekse training die de tot dan toe nog
ongetrainde politie basisvaardigheden moest aanleren. In 2007 ging ook
de Europese politiemissie EUPOL van start, die zich richt op het adviseren,
begeleiden en trainen van het midden- en hogere kader van de politie. Om
de gezamenlijke inspanningen op het gebied van training en opleiding
van het leger en de politie verder op te voeren en beter te coördineren
werd in het najaar van 2009 de NATO Training Mission – Afghanistan
(NTM-A) opgericht. De European Gendarmerie Force (EGF) levert sinds
eind 2009 een bijdrage aan NTM-A.
NTM-A
Van de actoren die zich bezig houden met politietraining in Afghanistan is
NTM-A qua aantallen en middelen veruit de grootste. NTM-A is verantwoordelijk voor het formeren en trainen van politie-eenheden, die
vervolgens begeleid worden door police mentoring and liaison teams
(POMLT’s), die onder ISAF Joint Command vallen. Dit betreft hoofdzakelijk

kst-27925-399
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 27 925, nr. 399

1

het uitvoerend niveau van de politie, dat gedurende een achtweekse
training basale politievaardigheden aangeleerd krijgt. Vaardigheden met
een meer militair karakter, zoals het gebruik van bepaalde bewapening,
zijn daar onderdeel van, aangezien de veiligheid in veel gebieden waar de
agenten ontplooid zullen worden dit vereist. De prioriteit heeft in de
afgelopen jaren gelegen bij het trainen van zo veel mogelijk agenten,
mede gezien de voorziene groei van de Afghaanse politie van 98.000 naar
134.000 agenten in oktober 2011. Als gevolg van deze prioritering richtte
de basistraining zich vooral op technische vaardigheden.
EGF
De EGF is een intergouvernementele organisatie van Europese landen
met een gendarmerie of vergelijkbare politieorganisatie met militaire
status, zoals de Nederlandse Koninklijke Marechaussee. De leden van de
EGF zijn Nederland, Italië, Frankrijk, Spanje, Portugal en Roemenië. Polen
en Litouwen zijn partner van de EGF en Turkije heeft de status van
waarnemer. De EGF levert momenteel 325 personen voor de training van
de Afghan Gendarmerie Force (AGF, ook bekend onder de naam Afghan
National Civil Order Police (ANCOP)), en voor de staf. Om de coördinatie
van de trainingsinspanningen op het gebied van politie te verbeteren is
deze bijdrage bij NTM-A ondergebracht. De EGF richt zicht momenteel
hoofdzakelijk op de trainingscentra voor de AGF in Adraskan en
Mazar-e-Sharif.
EUPOL
EUPOL is sinds 2007 actief op het gebied van advisering en training van
het midden- en hogere kader van de Afghaanse politie, onder meer door
het opleiden van Afghaanse politietrainers die vervolgens ingezet worden
om op hun beurt anderen te trainen. De omvang van EUPOL is klein in
vergelijking met NTM-A. Met 285 uitgezonden medewerkers is de missie
voor bijna driekwart gevuld en beschikt het over een beperkt budget van
ongeveer 1 miljoen euro. EUPOL is een civiele missie en heeft vooral
kennis van civiele politietaken. In de toekomst gaat EUPOL zich meer
richten op het geven van specialistische trainingen, bijvoorbeeld over
recherchetechnieken en intelligence lead policing. Sinds de zomer van
2009 richt EUPOL zich naast de opbouw en verbetering van de politie ook
op de ontwikkeling van de bredere justitieketen. Hierdoor is de vraag naar
extra internationale experts toegenomen. Om ondanks het bestaande
tekort van ongeveer 100 medewerkers toch een effectieve bijdrage te
kunnen leveren, heeft EUPOL recentelijk besloten haar activiteiten te
beperken tot de uitvoering van het City Police and Justice Project (CPJP)
in een beperkt aantal provincies. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt
tussen vijf provincies (Kabul, Balkh, Herat, Kandahar en Bamyan) waar het
CPJP in zijn geheel uitgevoerd kan worden, en zeven provincies waar het
project vooralsnog slechts gedeeltelijk kan worden geïmplementeerd
(Faryab, Kunduz, Badakhshan, Uruzgan, Ghor, Lowgar, en Baghlan).
Vereende krachten
De samenwerking tussen NTM-A/EGF en EUPOL is in de afgelopen
periode verbeterd. De mandaten van NTM-A, ISAF Joint Command (IJC)
en EUPOL bakenen in beginsel de taakverdeling af. De samenwerking
wordt mede versterkt door de nieuwe Afghaanse National Police Strategy
(NPS) van het Afghaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Deze
nieuwe politiestrategie gaat uit van zes onderdelen, waarvan de belangrijkste vier op het gebied van training verdeeld zijn tussen NTM-A (AGF:
Afghan Gendarmerie Force en ABP: Afghan Border Police) en EUPOL
(ACP: Afghan Civilian Police en AACP: Afghan Anti-Crime Police). De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 27 925, nr. 399

2

overige twee onderdelen (APPF: Afghan Public Protection Forces en de
zogenaamde enabling forces voor logistiek, medische ondersteuning e.d.)
zijn nog in ontwikkeling.
Dat de werkverdeling tussen NTM-A en EUPOL in de praktijk minder
scherp is, blijkt uit recente ontwikkelingen op het gebied van training voor
het lagere politiekader. Een Nederlandse onderwijskundige van EUPOL en
het hoofd van de police branch van NTM-A hebben een werkgroep
opgericht die samen met vertegenwoordigers van het Afghaanse
ministerie van Binnenlandse Zaken de bestaande achtweekse basistraining aan een revisie heeft onderworpen. De nieuwe training zal
bestaan uit acht weken training in een trainingscentrum, gevolgd door
achttien weken praktijktraining. Hierdoor is een extra fase ingelast tussen
de training op de trainingscentra en de begeleiding door Police Operational Mentoring and Liaison Teams (POMLT’s). De eerste acht weken van
de training zullen ook in de toekomst worden verzorgd door NTM-A op de
regionale en provinciale trainingscentra, waar ook het door Nederland
gebouwde politietrainingscentrum in Uruzgan toe behoort. Op welke wijze
de daarop volgende achttien weken praktijkopleiding in het veld zullen
worden gerealiseerd, is nog niet bekend. De nieuwe opzet zal binnenkort
in Mazar-e-Sharif, Kabul en Helmand als pilot starten, waarna bekeken zal
worden of het wenselijk is om de bestaande achtweekse training door dit
nieuwe model te vervangen.
Professionalisering en specialistische kennis
Tegen de achtergrond van de motie Peters/Pechtold zijn gesprekken
gevoerd met EUPOL en ISAF in Brussel en Kaboel. Uit deze gesprekken
bleek dat de inzet op politietraining momenteel binnen zowel EUPOL als
ISAF volop in beweging is. De prioriteit ligt naast het behalen van de
kwantitatieve doelstellingen bij de professionalisering van het lagere en
middenkader van de politie. Om het justitiële proces te versterken is er
wat betreft specialistische training van het middenkader vooral behoefte
aan forensische expertise, expertise op het gebied van criminele
recherche, drugsbestrijding, interne inspectie en politie-inlichtingen. Deze
behoefte is ook vastgelegd in de Afghaanse National Police Strategy. De
strategie benadrukt bovendien het belang van een kwaliteitsverbetering
binnen de politietraining en het versterken van de band tussen de politie
en openbare aanklagers. Zowel NTM-A als EUPOL heeft de bovengenoemde behoeften bevestigd. EUPOL beschikt daarbij over specifieke
politie-expertise, NTM-A heeft vooral de middelen en mankracht om op
grote schaal politietraining te verzorgen. Hoewel deze behoeften en
prioriteiten pas recentelijk zijn onderkend, lijkt het lastig om deze te
vertalen in een concreet actieplan. Het huidige gebrek aan gedetailleerde
uitwerking geeft echter ruimte voor Nederland om de ingeslagen weg
mede vorm te geven.
Volgens EUPOL, ISAF en de Afghaanse politiestrategie is een holistische
aanpak noodzakelijk is om duurzaam resultaat te bereiken. De prioriteit lag
tussen 2001 en 2007 op de training van het Afghaanse leger (ANA). Sinds
2007 is het besef gegroeid dat parallel ook gewerkt dient te worden aan de
versterking van de Afghaanse politie (ANP), waarbij is onderkend dat de
politie alleen ten volle kan functioneren als onderdeel van een justitiële
keten. De ervaringen bij de operatie Moshtarak in Helmand hebben dit
onderstreept. Sinds juni 2009 heeft ook EUPOL binnen de organisatie
ruimte gemaakt voor de opbouw van de justitieketen. Het meest succesvolle programma van EUPOL, het Kabul City Police Project, is in dit kader
aangevuld met justitie-elementen en wordt nu geleidelijk als City Police
and Justice Project (CPJP) in bovengenoemde twaalf provincies uitgevoerd. De beperking tot deze twaalf provincies heeft te maken met het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 27 925, nr. 399

3

vaak lage basisniveau van politie en justitie, de veiligheidssituatie en met
onduidelijkheid of een specifiek land bereid is een leidende rol voor de
uitvoering van het project in een provincie op zich te nemen.
De afgelopen maanden heeft, onder meer op de conferentie in Londen
van 28 januari jl., een groot aantal ISAF-partners, waaronder de Verenigde
Staten, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Italië en de voor Nederland
belangrijkste partner in Uruzgan, Australië, aangekondigd extra troepen
aan ISAF beschikbaar te zullen stellen. Deze toezeggingen maken deel uit
van een bredere inspanning, die er op gericht is in 2011 een begin te
maken met de overdracht van verantwoordelijkheden op veiligheidsgebied aan de Afghaanse autoriteiten. In dit kader zijn ook nieuwe
groeidoelstellingen afgesproken voor de omvang van het Afghaanse leger
en de Afghaanse politiemacht en zijn op de conferentie in Londen
afspraken gemaakt om de inspanningen ter verbetering van de kwaliteit
van het openbaar bestuur te intensiveren en ernst te maken met de
bestrijding van corruptie.
De inventarisatie naar de specifieke personele behoeften op het gebied
van politietraining en -opleiding in Afghanistan is als volgt: de omvang
van het verschil tussen de feitelijke en gewenste sterkte bij EUPOL
bedraagt ongeveer 100 personen. Bij NTM-A gaat het op dit moment om
ruim 450 trainers op diverse opleidings- en trainingsinstituten en
ongeveer 170 POMLT’s, bestaande uit ongeveer 15 tot 20 personen,
verspreid over Afghanistan. Deze aantallen fluctueren enigszins.
Momenteel is overleg gaande met de Afghaanse regering, de EU en de
NAVO over de vraag waar extra trainings-, opleidings- en begeleidingscapaciteit het meest urgent is. De EU en de NAVO hebben herhaaldelijk laten
weten specifieke Nederlandse expertise ter ondersteuning van dit proces
zeer te verwelkomen, mede vanwege de Nederlandse ervaring in
Afghanistan sinds 2002. Op de bijeenkomst van ministers van Defensie
van de NAVO van 10 en 11 juni jl. zijn bovendien de omvang van de
bestaande tekorten en de urgentie van een grotere bijdrage aan de
training, opleiding en begeleiding van de Afghaanse politie nogmaals
onder de aandacht gebracht.
Voortbouwend op de in Afghanistan opgedane ervaring onderzoekt de
regering in het licht van het voorgaande en de motie-Peters/Pechtold de
vormgeving van een missie die op zinvolle wijze voorziet in hierboven
weergegeven behoeften. De regering gaat er van uit dat een overeenkomstig art. 100 van de grondwet te nemen besluit over een eventuele
nieuwe missie wacht op het aantreden van een nieuw kabinet.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen
De minister van Defensie,
E. van Middelkoop

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 27 925, nr. 399

4