Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 480

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 mei 2014
Hierbij doe ik u de geannoteerde agenda toekomen van de Transportraad
die op 5 juni 2014 in Luxemburg plaatsvindt. Deze geannoteerde agenda
is gebaseerd op de voorlopige agenda zoals begin 2014 uitgebracht door
het Griekse Voorzitterschap en aanvullende informatie van de PV. De
inhoud geeft de meest recente stand van zaken weer. Mocht de agenda
van de Transportraad op belangrijke punten veranderen, dan zal ik u
hierover informeren.
Tenslotte treft u in de bijlage een voortgangsoverzicht van actuele
Europese wetgevinginitiatieven op het terrein van Infrastructuur en
Milieu1.
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

1

kst-21501-33-480
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-33, nr. 480

1

Geannoteerde Agenda Transportraad 5 juni 2014
Samenvatting
Op 5 juni 2014 vergadert de Transportraad in Luxemburg. Het Griekse
Voorzitterschap zal streven naar een politiek akkoord over de technische
delen van het Vierde Spoorpakket en de herziening van de richtlijn maten
en gewichten van wegvoertuigen. Daarnaast zullen Raadsconclusies
worden aangenomen over de herziening van het zeevervoersbeleid van
de EU tot 2018. Tenslotte zullen voortgangsrapportages worden gepresenteerd over passagiersrechten luchtvaart en het havenpakket.
Vierde Spoorpakket (technische pijler)
Politiek Akkoord
Inhoud
Het vierde spoorpakket bestaat uit drie pijlers:
I. voorstel om de onafhankelijkheid van de infrastructuurbeheerder ten
opzichte van de vervoerders te garanderen (governance infrastructuurbeheerder),
II. voorstellen om de markt voor binnenlands spoorvervoer voor
personenvervoer te openen,
III. drie voorstellen ten aanzien van interoperabiliteit en veiligheid en
taken van het spoorwegagentschap ERA (technische voorstellen).
De technische pijler (COM(2013)27, COM(2013)30 en COM(2013)31) ligt
voor in deze Transportraad.
Stand van Zaken
Over alle onderdelen van de technische pijler zijn reeds in de afgelopen
Raden algemene oriëntaties bereikt. Deze worden nu omgezet in een
politiek akkoord. Inhoudelijk zijn de drie voorstellen van de technische
pijler ten opzichte van de algemene oriëntaties ongewijzigd. In de Raad is
nog niet gesproken over de onderwerpen I en II, de politieke pijler, en deze
staan niet op de agenda. Naar verwachting zal het inkomend Italiaans EU
Voorzitterschap (per 1 juli 2014) een begin maken met de behandeling van
de voorstellen uit deze zgn. politieke pijler. In lijn met de eerder met de
Kamer besproken Nederlandse inzet over het 4e spoorpakket om te
streven naar een blokkerende minderheid is Nederland in overleg met
andere lidstaten om te bezien of een gezamenlijke opstelling mogelijk is.
Dit heeft onlangs geresulteerd in een verklaring van de BENELUX-landen
(bijgevoegd)2 waarin het voorstel over marktopening in zijn huidige
vorm wordt afgewezen. Nederland wil zelf kunnen blijven kiezen tussen
onderhandse gunning of aanbesteding van het hoofdrailnet. Er bestaat
een groot risico dat het voorstel, vooral tijdens de transitiefase, negatieve
effecten voor reiziger en verlader met zich mee brengen wat betreft
kwaliteit, betrouwbaarheid en efficiency van het spoorsysteem. In de
verklaring wordt onderstreept dat er bij onderhandse gunning wel een
sterke toezichthouder moet zijn om eventuele klachten op een eerlijke
wijze te kunnen behandelen (cf. punt 6 van de BENELUX-verklaring). Deze
verklaring is inmiddels verspreid onder lidstaten en de Europese
Commissie en zal binnenkort aan de Italiaanse Minister van Transport, in
zijn hoedanigheid van inkomend Voorzitter van de EU Transportraad,
worden aangeboden. De BENELUX-landen zullen deze verklaring in hun
contacten met andere lidstaten gebruiken om te trachten andere lidstaten
te overtuigen zich bij deze opstelling te voegen.

2

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-33, nr. 480

2

De meeste lidstaten staan positief ten opzichte van de technische pijler.
Tijdens de Transportraad zal dus naar verwachting een politiek akkoord
worden bereikt over de technische pijler. Reden van agendering van de
drie voorstellen van de technische pijler is dat de Raad met dit politieke
akkoord de onderhandelingen met het Europees Parlement kan starten.
De Raad zal met het Europees Parlement gaan onderhandelen als dit in
nieuwe samenstelling de wetgevende taken weer oppakt (eind 2014). Met
het EP zijn geen grote meningsverschillen over de derde (technische)
pijler van het spoorpakket.
Nederlandse positie
Nederland stemt in met het politieke akkoord over deze drie voorstellen
uit de technische pijler. De spoorsector dringt aan op snelle besluitvorming om de voordelen die zij daarvan ondervindt, te kunnen verzilveren. Wat Nederland betreft kan de besluitvorming over de technische
pijler zelfstandig worden voortgezet, dus los van de overige onderdelen
van het 4e Spoorpakket.
Maten en gewichten wegvoertuigen
Politiek Akkoord
Inhoud
De Commissie is begin 2013 met een wijzigingsvoorstel (COM(2013)195)
gekomen voor de uit 1996 daterende richtlijn over de maten en gewichten
van wegvoertuigen. Het voorstel maakt het mogelijk vrachtwagens met
afgeronde cabines te ontwikkelen en achteraan op opleggers aerodynamische vleugels te monteren, waardoor meer aerodynamische en
energie-efficiëntere vrachtwagens op de markt gebracht kunnen worden.
Een vrachtwagen kan hierdoor op de brandstofkosten besparen, en de
uitstoot van CO2 daalt. Tegelijk krijgt de bestuurder door de stroomlijning
van de vormgeving van de cabines een beter gezichtsveld, hetgeen ook
bijdraagt aan de veiligheid van kwetsbare verkeersdeelnemers. In juni
2012 heeft de Commissie richtsnoeren opgesteld voor het gebruik van
langere vrachtwagens voor vervoer tussen aangrenzende lidstaten. Die
richtsnoeren worden nu vastgelegd in de herziene richtlijn. Ook zijn
bepalingen opgenomen inzake controles en sancties om ervoor te zorgen
dat de concurrentieregels worden nageleefd en deze bepalingen om een
hoog verkeersveiligheidsniveau en de duurzaamheid van de wegeninfrastructuur te waarborgen.
Stand van Zaken
Tijdens de Transportraad zal naar verwachting een politiek akkoord
worden bereikt. Een belangrijke wijziging ten opzichte van het oorspronkelijke Commissievoorstel is de verwijzing naar typegoedkeuringsrichtlijn
2007/46/EG voor wat betreft de technische specificaties en daaraan
gekoppelde certificeringen. Hiermee is een belangrijk knelpunt in het
voorstel weggenomen. Op 15 april 2014 is er een plenaire stemming
geweest in het EP in eerste lezing waarbij het voorstel is aangenomen met
diverse amendementen.
Nederlandse positie
Nederland is van mening dat het voorstel een geschikte mogelijkheid
vormt om de tekortkomingen van de huidige richtlijn te corrigeren, het
gebruik van aerodynamische en energie-efficiëntere voertuigen mogelijk
te maken, en harmonisatie op het gebied van controles en sancties te
realiseren. Ook de sector is hierbij gebaat. Nederland blijft inzetten op het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-33, nr. 480

3

toestaan van grensoverschrijdend vervoer middels LZV’s tussen aangrenzende lidstaten en is van mening dat lidstaten hier bilaterale afspraken
over moeten kunnen maken.
Herziening van het zeevervoersbeleid van de EU tot 2018
Aanname Raadsconclusies
Inhoud
Tijdens de Informele Transportraad op 7 en 8 mei in Athene is de
ministeriële Verklaring over het Europese maritieme transportbeleid tot
2018 met een vooruitblik naar 2020 vastgesteld. Deze Verklaring van
Athene vormt de basis voor de Raadsconclusies die het Voorzitterschap
aan wil nemen tijdens de Transportraad van juni. De Raadsconclusies zijn
bedoeld als politieke verklaring van de Raad in aanloop naar de tussentijdse herziening van de EU maritieme transport strategie tot 2018. De
bestaande mededeling (COM(2009)8) over de EU maritieme transportstrategie uit 2009 richt zich op de strategische doelstellingen van de lidstaten
voor het Europese maritieme transport systeem tot 2018 en de belangrijkste terreinen waar EU-inzet zal moeten leiden tot een sterker concurrentievermogen, terwijl tegelijkertijd de milieu- en veiligheidsprestaties
van de zeescheepvaart verbeterd worden. De Europese strategie is
bedoeld om tegenwicht te geven aan de concurrentie van groeiende
maritieme industrieën elders in de wereld (Azië, Latijns-Amerika).
De Commissie pleit in de mededeling voor transparante markten en meer
vrijhandelsverdragen omwille van economische groei en werkgelegenheid. De prioritaire aspecten van de strategie zijn:
− Concurrentievermogen zeescheepvaart verhogen;
− Menselijke factor (veiligheid en sociale voorwaarden) borgen;
− Streven naar kwaliteitsscheepvaart (beveiliging, veiligheid, milieu);
− Internationale samenwerking bevorderen;
− Kustvaart en connectiviteit verhogen;
− Onderzoek en innovatie ontwikkelen.
Stand van Zaken
Tijdens de informele Transportraad op 7 mei is overeenstemming bereikt
over de «Verklaring van Athene». Deze ministeriële Verklaring vormt een
belangrijk uitgangspunt voor de tijdens de Transportraad aan te nemen
Raadsconclusies. Deze Raadsconclusies en een externe beoordeling
vormen de basis voor de midden termijn herziening van de mededeling
van de Europese Commissie over de «Strategische doelstellingen en
aanbevelingen voor het zeevervoersbeleid van de EU tot 2018».
Nederlandse positie
Nederland zal de ministeriële Verklaring en de Raadsconclusies over de
Herziening van het zeevervoersbeleid van de EU tot 2018 omarmen.
Tevens wenst Nederland een gedegen tussentijdse evaluatie uit te voeren
voordat de mededeling met daarin het EU maritieme transportbeleid
wordt herzien en er nieuwe doelstellingen en onderwerpen aan de orde
komen. Nederland pleit voor een gestructureerde aanpak en wil weten
welke elementen effect hebben gehad en welke niet. Pas daarna kunnen
er, mede op basis van een externe evaluatie, nieuwe doelen en onderwerpen aan de strategische doelstellingen en aanbevelingen worden
toegevoegd, in lijn met de Verklaring van Athene en aan te nemen
raadsconclusies tijdens de Transportraad van 5 juni.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-33, nr. 480

4

Het Nederlandse uitgangspunt blijft: een sterk Nederlands en Europees
maritiem cluster, met hoge kwaliteit zeescheepvaart dat gelijk oploopt met
mondiale ontwikkelingen op het gebied van veiligheid en milieuprestaties.
Passagiersrechten Luchtvaart
Voortgangsrapportage
Inhoud
De voorgestelde herziening (COM(2013)130) bevat regels voor compensatie, verzorging en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en
annulering of langdurige vertraging van vluchten. De bestaande verordening heeft vanwege de vele onduidelijkheden geleid tot een groot
aantal zaken bij het Europese Hof van Justitie. Doel van de herziening is
de passagiersrechten te bevestigen en te verhelderen. De herziening
neemt onduidelijkheden rond buitengewone omstandigheden weg, terwijl
de compensatie bij vertraging wordt aangepast om de financiële last voor
de luchtvaartsector te verlagen. Daarnaast worden enkele nieuwe
consumentenrechten toegevoegd en worden informatieplicht, handhaving
en klachtenprocedures versterkt.
Stand van Zaken
Passagiersrechten Luchtvaart staat geagendeerd als voortgangsrapportage. De huidige verwachting is dat het inkomend Italiaanse Voorzitterschap de besprekingen over Passagiersrechten vooralsnog niet zal
hervatten. Het Europees Parlement heeft zoals eerder gemeld in februari
haar eerste lezing over Passagiersrechten aangenomen. Gezien de
agendering is op de Transportraad geen discussie over Passagiersrechten
Luchtvaart voorzien.
Nederlandse positie
Nederland acht de herziening wenselijk en noodzakelijk. In de aanloop
naar de Transportraad zal Nederland indachtig de Kamerwens proberen
steun te verwerven voor een compensatieregeling waarbij voor kortere
vluchten al na 3 uur compensatie geldt. Conform de wens van de Kamer
zal Nederland daarbij zoveel mogelijk aansluiting zoeken met het EC
voorstel en inzetten op een gelijkblijvende totale financiële last als in het
EC voorstel. Nederland verwelkomt het wegnemen van een aantal
onduidelijkheden in begrippen en principes, zoals de reikwijdte van
buitengewone omstandigheden en zal nauwkeurig kijken dat de tekst
geen nieuwe onduidelijkheden oplevert. Nederland zal steun uitspreken
voor meer uniforme handhaving in de EU en eenduidige procedures voor
het indienen van claims en klachten waarin de tekst lijkt te zullen voorzien.
Havenpakket
Voortgangsrapportage
Inhoud
Het voorstel (COM(2013)296) stelt een kader vast voor de toegang tot de
markt voor havendiensten en stelt regels vast voor de financiële transparantie van het havenbeheer. De verordening heeft betrekking op alle
havens van het Trans-Europese Vervoersnetwerk (TEN-T).
Stand van Zaken
Tijdens de Transportraad wordt een voortgangsrapportage van het
voorzitterschap ter tafel gebracht. Daaruit zal naar verwachting blijken dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-33, nr. 480

5

de behandeling van het Commissievoorstel voor een EU Havenverordening is vertraagd. Het EP heeft zijn eerste lezing niet voor de verkiezingen voor het EP op 22-05-2014 kunnen voltooien. Het Voorzitterschap
heeft de pas ingehouden en zich beperkt tot een globale inhoudelijke
behandeling. Naar verluidt zou het Italiaanse voorzitterschap (2e helft
2014) prioriteit aan dit dossier willen geven.
Nederlandse positie
Nederland is voorstander van de vrijheid van dienstverlening in
zeehavens. In de Nederlandse zeehavens is dit het geval. Het voorstel
biedt in beginsel ruimte voor voortzetting van de Nederlandse praktijk.
Nederland bepleit amendering van het voorstel die strekt tot
(a) handhaving van de onderhandelingsvrijheid van de havenbeheerder
(b) geen verplicht extra overleg binnen de havengemeenschap (c) geen
zwaarder aangezet toezicht op havenbeheer en havendienstverlening en
(d) handhaving van het Nederlandse arrangement van de loodsdienstverlening. Onnodige administratieve lasten moeten worden voorkomen.
Nederland hecht zeer aan de in het voorstel voorgeschreven financiële
transparantie van het havenbeheer en beschouwt deze als een eerste
noodzakelijke maar nog niet toereikende eerste stap naar een effectieve
aanpak van de verstoring van de grensoverschrijdende concurrentie
tussen zeehavens door uiteenlopende niveaus van publieke financiering.
Heldere en objectieve richtsnoeren staatssteun aan zeehavens moeten het
sluitstuk vormen van deze aanpak.
Diversenpunten
Verder zal de Commissie onder «diversen» informatie geven over de
volgende onderwerpen: het spooronderzoeksprogramma Shift2Rail,
grensoverschrijdende verkeersovertredingen, luchthaventarieven en het
volgen van vliegtuigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-33, nr. 480

6