Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 2041 HERDRUK1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 september 2019
Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan voor de Raad Algemene
Zaken van 16 september 2019.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

1

kst-21501-02-2041
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

I.v.m. correctie in de datum.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 2041

1

GEANNOTEERDE AGENDA RAAD ALGEMENE ZAKEN VAN
16 SEPTEMBER 2019
Meerjarig Financieel Kader
Tijdens deze Raad Algemene Zaken (RAZ) is het Meerjarig Financieel
Kader (MFK) geagendeerd als informatiepunt. Het Finse voorzitterschap
heeft de zomerperiode gebruikt om de posities van de lidstaten nader in
kaart te brengen, onder meer over thema’s als begrotingsflexibiliteit,
conditionaliteiten, nieuwe eigen middelen en beoogde bezuinigingen/
intensiveringen. Dit hebben zij gedaan door middel van onder meer
bilaterale gesprekken tussen het Finse voorzitterschap en de lidstaten op
politiek niveau. Een dergelijk bilateraal gesprek vindt met Nederland
plaats op vrijdag 6 september 2019. In datzelfde licht bezocht Eurocommissaris Oettinger Nederland op 27 augustus 2019. Het kabinet benadrukt
tijdens dergelijke gesprekken de noodzaak om te komen tot een gemoderniseerde en financieel houdbare EU-begroting, waarbij de lasten eerlijk
worden verdeeld. De kabinetsappreciatie van de Commissievoorstellen
(Kamerstukken 21 501-20, nrs. 1349 en 1379) en de relevante BNC-fiches
vormen de basis voor de Nederlandse inzet.
Naar verwachting zal het Finse voorzitterschap tijdens deze Raad de
uitkomsten presenteren van de gevoerde bilaterale gesprekken en een
verdere toelichting geven op de planning voor de komende maanden.
Deze planning is op het moment van schrijven nog niet bekend.
Voorbereiding Europese Raad 17–18 oktober 2019
De RAZ zal kennisnemen van de ontwerpagenda van de Europese Raad
van 17–18 oktober. Deze is op het moment van schrijven nog niet
verschenen. Vermoedelijk zal de Europese Raad voor een groot deel in het
teken staan van de onderhandelingen over de terugtrekking van het VK uit
de EU. Daarnaast zal worden gesproken over de uitvoering van de
Strategische Agenda die de Europese Raad op 20 juni 2019 heeft
vastgesteld. Het is daarnaast denkbaar dat over de stand van zaken in de
MFK-onderhandelingen zal worden gesproken. De inhoudelijke voorbereiding van de Europese Raad van 17–18 oktober vindt plaats in de RAZ
van 15 oktober.
Versterking van de rechtsstaat in de Unie
Het Voorzitterschap heeft een beleidsdebat geagendeerd over het
versterken van het respect voor de rechtsstaat in de Unie en aangekondigd ter voorbereiding hierop een nog niet ontvangen notitie onder de
lidstaten te verspreiden. In haar mededeling van 17 juli jl. heeft de
Commissie een aantal initiatieven ter versterking van de rechtsstaat in de
Unie ontvouwd. In het BNC-fiche dat beide Kamers toeging, gaat het
kabinet in op deze voorstellen. De inbreng van Nederland bij het beleidsdebat over de rechtsstaat zal in lijn zijn met dit fiche. Gezien de rechtsstatelijke uitdagingen in een aantal lidstaten waar de Unie zich voor geplaatst
ziet, is Nederland voorstander van verdere versterking van het
EU-instrumentarium, waar het initiatief van de Commissie om een
jaarlijkse toetsingscyclus voor de rechtsstaat voor alle lidstaten in het
leven te roepen een concreet voorbeeld van is. Het kabinet is positief over
de instelling van een dergelijke cyclus: het is van groot belang om in een
eerder stadium bepaalde rechtsstatelijke ontwikkelingen te onderkennen
die de principes waarop de democratische rechtsstaat is gestoeld in
gevaar kunnen brengen. Op deze manier kunnen door middel van een
constructieve dialoog oplossingen worden gevonden, waardoor escalatie
kan worden voorkomen. Dat laat onverlet dat de Unie ook handhavend
dient op te treden en de instrumenten die hiertoe reeds bestaan waar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 2041

2

nodig in dient te zetten. Het Voorzitterschap zal onder AOB tevens verslag
doen van de conferentie in Helsinki op 10 en 11 september 2019 over de
interactie tussen democratie, rechtsstaat en fundamentele rechten.
Hoorzitting Hongarije in kader van artikel 7 VEU
De Raad zal Hongarije voor het eerst horen in het kader van de door het
Europees Parlement op 12 september 2018 geïnitieerde artikel
7(1)-procedure. Deze procedure ziet op de situatie waarin sprake is van
een duidelijk gevaar voor ernstige schending van de Uniewaarden zoals
vastgelegd in artikel 2 VEU. Nederland pleitte al geruime tijd voor deze
eerste hoorzitting en zal, in goede afstemming met gelijkgezinde lidstaten,
tijdens de hoorzitting zijn grote zorgen overbrengen over de ontwikkelingen ten aanzien van democratie, rechtsstaat en grondrechten in
Hongarije. Daarbij gaat het onder meer om de ruimte voor het maatschappelijk middenveld en de media, de academische vrijheid, en de rechtspraak. Inzet van Nederland en gelijkgezinde lidstaten is dat Hongarije zo
spoedig mogelijk tegemoet dient te komen aan de bestaande zorgen. Van
de rechtsstatelijke en democratische beginselen die aan iedere vrije
samenleving ten grondslag behoren te liggen, kan geen afstand worden
gedaan; zij dienen door alle EU-lidstaten te worden gerespecteerd.
Stand van zaken rechtsstaat Polen
De Commissie heeft het Voorzitterschap verzocht om onder AOB de stand
van zaken inzake de rechtsstaat in Polen toe te kunnen lichten. Er is geen
inhoudelijke bespreking door de Raad voorzien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 2041

3