Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 476

Tijdelijke wet tot opschorting van regels
omtrent dwangsommen en het instellen van
beroep bij niet tijdig beslissen op een
asielaanvraag (Tijdelijke wet opschorting
dwangsommen IND)

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 7 mei 2020 en het nader rapport d.d. 20 mei 2020,
aangeboden aan de Koning door de Staatssecretaris van Justitie en
Veiligheid. Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State is
cursief afgedrukt.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 20 april
2020, nr. 2020000786, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering
van de Raad van State (hierna: de Afdeling) haar advies inzake het
bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 7 mei 2020, nr. W16.20.0115/II, bied ik U hierbij aan.
Bij Kabinetsmissive van 20 april 2020, no. 2020000786, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging
aanhangig gemaakt de tijdelijke wet tot opschorting van regels omtrent
dwangsommen en het instellen van beroep bij niet tijdig beslissen op een
asielaanvraag (Tijdelijke wet opschorting dwangsommen IND), met
memorie van toelichting.
De Tijdelijke wet opschorting dwangsommen IND (hierna: de Tijdelijke
wet) regelt dat bij het niet tijdig beslissen door de Immigratie en Naturalisatie Dienst (hierna: IND) op een verzoek om asiel voor bepaalde tijd geen
dwangsom kan worden verbeurd en sluit een beroep tegen het niet tijdig
beslissen bij de bestuursrechter uit. De Tijdelijke wet geldt voor een jaar,
maar blijft van toepassing totdat het wetsvoorstel dat definitief moet
voorzien in de afschaffing van de dwangsommen in werking is getreden,
ingetrokken of verworpen. In de asielprocedure wordt in een steeds groter
deel van de zaken de wettelijke beslistermijn overschreden. De dwangsomverplichtingen van de IND lopen hierdoor steeds verder op.

1

kst-35476-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 476, nr. 4

1

De Afdeling advisering van de Raad van State stelt met de regering
voorop dat het van het groot belang is dat in asielzaken op zo kort
mogelijke termijn weer binnen de geldende wettelijke termijnen wordt
beslist. Een tijdelijke opschorting van de dwangsomregeling is bij wijze
van uitzondering verdedigbaar voor de duur die nodig is om bij de IND
orde op zaken te stellen en weer aan de wettelijke beslistermijn te kunnen
voldoen. De Tijdelijke wet gaat echter verder en sluit ook de mogelijkheid
beroep in te stellen tegen het niet tijdig beslissen bij de bestuursrechter
uit. De Afdeling adviseert deze beroepsmogelijkheid bij de bestuursrechter in stand te laten. Daarnaast adviseert zij te voorzien in een
horizonbepaling op grond waarvan de Tijdelijke Wet op bijvoorbeeld
1 april 2021 vervalt. In verband daarmee dient het wetsvoorstel nader te
worden overwogen.
1. Achtergrond
Op 1 oktober 2009 is de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen
(hierna: de Wet dwangsom) in werking getreden.2 Deze wet wil burgers
een effectiever rechtsmiddel geven tegen te trage besluitvorming, door
het bestuur een dwangsom te kunnen opleggen bij het niet naleven van
de wettelijk voorgeschreven beslistermijnen. Tijdens de totstandkoming
van de Wet dwangsom is uitgebreid stilgestaan bij de vraag of deze wet
ook van toepassing zou moeten zijn op besluiten genomen op grond van
de Vreemdelingenwet 2000 (hierna: Vw 2000). Juist vanwege het
structurele onvermogen van de IND om tijdig te beslissen (de problemen
bestonden blijkens jaarverslagen van de ombudsman al sinds de jaren
«90) werd de dwangsom gezien als een effectieve prikkel voor de IND om
tijdig te beslissen.3 Om de IND de tijd te geven de organisatie zo in te
richten dat de beslistermijnen zouden kunnen worden gehaald, werd
bepaald dat de Wet dwangsom pas drie jaar na inwerkingtreding van
toepassing zou zijn op beschikkingen op grond van de Vw 2000.4
De IND dient op grond van artikel 42, eerste lid, Vw 2000 in beginsel
binnen zes maanden na ontvangst van de aanvraag een beschikking te
geven op een aanvraag voor een asielvergunning, de zogenoemde
«wettelijke beslistermijn».5 De Vw 2000 kent een aantal grondslagen om
die beslistermijnen te verlengen, zoals wanneer complexe feitelijke of
juridische kwesties aan de orde zijn of een groot aantal vreemdelingen
tegelijk een aanvraag indient waardoor het in de praktijk zeer moeilijk is
de procedure binnen de termijn van zes maanden af te ronden.6
2

Wet van 28 augustus 2009 tot aanvulling van de Algemene wet bestuursrecht met doeltreffendere rechtsmiddelen tegen niet tijdig beslissen door bestuursorganen (Wet dwangsom en
beroep bij niet tijdig beslissen), Stb. 2009, 383.
3
Kamerstukken II 2005/06, 29 934, nr. 69, p. 4370 e.v. Een amendement om de Vw 2000 uit te
zonderen van de Wet dwangsom heeft het destijds niet gehaald, Kamerstukken II 2005/06,
29 934, nr. 22.
4
Artikel IIB, Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen, Stb. 2009, 383; Kamerstukken II
2005/06, 29 934, nr. 21.
5
De beslistermijnen voor een asielverzoek zijn neergelegd in de Vw 2000, zie artikel 42 en 43 Vw
2000. Hiermee is geïmplementeerd artikel 31 van de Richtlijn 2013/32/EU van het Europees
Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende gemeenschappelijke procedures voor de
toekenning en intrekking van de internationale bescherming (herschikking), PbEU L 180/60. Het
op nationaal niveau wijzigen van de beslistermijnen is daarom niet mogelijk.
6
Artikel 4:15, tweede lid, onder c, van de Awb bepaalt dat de beslistermijnen voor het geven van
een beschikking worden opgeschort zolang het bestuursorgaan door overmacht niet in staat is
een beschikking te geven. Voor aanvragen tot het verlenen van een verblijfsvergunning asiel
voor bepaalde tijd bevat de Procedurerichtlijn dwingende beslistermijnen en deze richtlijn kent
geen uitzonderingsmogelijkheid voor een beroep op overmacht. Daarnaast volgt uit de
jurisprudentie inzake termijnoverschrijdingen dat administratieve of organisatorische
problemen binnen de invloedssfeer van het bestuursorgaan niet een beroep op overmacht
rechtvaardigen, ook niet als zij van structurele aard zijn (bijv. vz. CBb 28 april 1995, JB 1995/136,
en Rb. Roermond 9 februari 1996, JB 1996/102).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 476, nr. 4

2

De Wet dwangsom maakt het mogelijk op twee manieren consequenties
te verbinden aan het niet tijdig beslissen door een bestuursorgaan. Ten
eerste een regeling op grond waarvan een bestuursorgaan een
dwangsom verschuldigd kan zijn voor iedere dag dat de beslissing uitblijft
(opgenomen in paragraaf 4.1.3.2 Algemene wet bestuursrecht (hierna:
Awb)). Indien de IND binnen twee weken na ontvangst van een ingebrekestelling niet alsnog beslist, verbeurt hij een dwangsom aan de vreemdeling voor elke dag dat hij in gebreke is, doch voor ten hoogste 42
dagen. De maximale kosten van deze dwangsom bedragen € 1.442 per
zaak.7
Ten tweede is er een regeling op grond waarvan na een ingebrekestelling
rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter kan worden ingesteld tegen
niet-tijdig beslissen door het bestuursorgaan (zie afdeling 8.2.4a Awb).8
Indien het beroep gegrond is, bepaalt de bestuursrechter dat het
bestuursorgaan binnen twee weken alsnog beslist. Daaraan verbindt de
bestuursrechter een (nieuwe) dwangsom die het bestuursorgaan verbeurt
als het niet beslist binnen de door de bestuursrechter opgelegde termijn
van twee weken. De hoogte van deze dwangsom is niet wettelijk bepaald
en derhalve aan het oordeel van de rechter overgelaten. In ruim 95% van
de gevallen is de dwangsom € 100 per dag, met een maximum van
€ 15.000.9 In een enkel geval legt de rechter een hogere dwangsom op
van € 250 per dag.
De beschrijving van de achtergrond van het voorstel geeft geen
aanleiding voor een reactie.
2. De Tijdelijke wet
De IND kampt met grote achterstanden. Deze zijn het gevolg van
bezuinigingen op personeel in combinatie met een licht verhoogde
asielinstroom en een financieringssystematiek die niet verder reikte dan
de korte termijn.10 Op 31 januari 2020 waren er ongeveer 8.900 individuele
zaken in de algemene asielprocedure waarin de beslistermijn was
overschreden.11 De IND wordt hierdoor steeds vaker geconfronteerd met
ingebrekestellingen en beroepen bij niet tijdig beslissen als bedoeld in de
Awb. De financiële gevolgen hiervan zijn voor 2019/2020 inmiddels
opgelopen tot een bedrag tussen de € 30 miljoen en € 40 miljoen aan
dwangsomverplichtingen. Dit bedrag loopt momenteel verder op met
naar schatting € 1 miljoen per week. Volgens de toelichting is inmiddels
voorzien in een hogere structurele stabiele financiering van de IND. Ook
worden verbeteringen in de werkwijze onderzocht.
Volgens de toelichting moet echter ook worden geconstateerd dat de
financiële last zwaar drukt op de begroting van de IND en dat de behandeling van de procedures wegens niet tijdig beslissen belemmerend werkt
voor IND-medewerkers, waarvan er nog steeds minder inzetbaar zijn dan
gewenst. De regering vindt het daarom onvermijdelijk om, ter ondersteuning van de verbetermaatregelen, tijdelijk ook iets te doen aan de
dwangsomproblematiek. Voorgesteld wordt daarom voor de duur van een
jaar te bepalen dat bij asielaanvragen beroep tegen niet tijdig beslissen
wordt uitgesloten en geen dwangsommen kunnen worden verbeurd.

7

Zie artikel 4.17 Awb ev.
Zie artikel 6.12, tweede lid, onder b, van de Awb.
9
Kamerstukken II 2019/20, 19 637, nr. 2585, p. 3.
10
Zie daarover: Rapport Onderzoekscommissie Langdurig verblijvende vreemdelingen zonder
bestendig verblijfsrecht, 4 juni 2019; Significant Public, onderzoek doorlooptijden IND,
definitieve rapportage, spoor 4, algemene asielprocedure, 21 februari 2020.
11
Kamerstukken II 2019/20, 19 637, nr. 2585, p. 3.
8

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 476, nr. 4

3

Met de regering stelt de Afdeling voorop dat het van het groot belang is
dat in asielzaken op zo kort mogelijke termijn weer binnen de geldende
wettelijke termijnen wordt beslist. De Wet dwangsom schiet thans echter
in asielzaken haar doel voorbij. De Wet dwangsom is immers bedoeld als
middel om het bestuursorgaan, in dit geval de IND, te prikkelen tijdig op
een aanvraag te beslissen. Gesteld kan worden dat deze prikkel op dit
moment wat betreft de verzoeken om asiel niet werkt. Dat blijkt uit lange
doorlooptijden en een onevenredig hoog bedrag aan door de IND
verbeurde dwangsommen. Dat betekent dat bij de IND andere structurele
oplossingen nodig zijn om te bereiken dat tijdig wordt beslist.
Tegen deze achtergrond is, bij wijze van uitzondering, een tijdelijke
opschorting van de dwangsomregeling verdedigbaar, totdat de IND weer
in staat zal zijn tijdig op verzoeken om asiel te beslissen. Essentieel daarbij
is dat de opschorting niet langer duurt dan nodig. Met het oog hierop
voorziet het wetsvoorstel er terecht in dat de Minister de Kamer elke drie
maanden verslag doet over de hoeveelheid zaken die binnen de wettelijke
beslistermijn wordt afgedaan.
Zoals aangegeven in paragraaf 3.2 van de memorie van toelichting is van
groot belang dat het verbeuren van dwangsomverplichtingen in asielzaken zo spoedig mogelijk tot het verleden behoort. Er zijn verschillende
maatregelen getroffen om ervoor te zorgen dat de problematiek van
dwangsommen en doorlooptijden met ingang van 2021 verleden tijd zal
zijn. In deze periode zijn de dwangsomverplichtingen voor de IND een
belangrijk obstakel op de weg naar een toekomst waarin zo snel mogelijk
weer binnen de geldende termijnen kan worden besloten. De financiële
last drukt zwaar op de begroting maar minstens zo belemmerend is dat
IND-medewerkers, waarvan er nog steeds minder inzetbaar zijn dan
gewenst zou zijn, worden belast met de behandeling van de bijbehorende
procedures.
Ook de Afdeling signaleert dat de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig
beslissen in asielzaken op dit moment haar doel voorbij schiet omdat de
wet niet langer werkt als prikkel om tijdig op een asielaanvraag te
beslissen. Het is verheugend dat de Afdeling in ieder geval het oordeel
van de regering deelt dat opschorting van de dwangsomverplichting
gerechtvaardigd is totdat de IND weer in staat zal zijn om tijdig op
verzoeken om asiel te beslissen.
De regering is echter van oordeel dat óók als de IND weer wel in staat is
tijdig op aanvragen te beslissen, het verbeuren van dwangsommen niet
langer een passend middel is om dit te waarborgen. Ook in de toekomst
zal het middel niet als geschikte stok achter de deur kunnen functioneren.
Indien bijvoorbeeld sprake is van een onverwacht hoge instroom of een
groot aantal aanvragen van een bepaalde categorie, kan de verplichting
dwangsommen te vergoeden tot onevenredige financiële lasten leiden en
ontstaat in de praktijk eerder de situatie dat het moeten voeren van de
betreffende procedures zeer nadelige effecten heeft voor andere taken die
moeten worden vervuld. Daarnaast is het volgens de regering, waar het
asielaanvragen betreft, niet in balans dat enerzijds tijdens de procedure in
de kosten van de eerste levensbehoeften van aanvragers en gratis
rechtsbijstand wordt voorzien, terwijl anderzijds deze aanvragers bij een
te late beslissing op de aanvraag grote bedragen kunnen ontvangen.
Zoals wordt aangegeven in paragraaf 1 van de memorie van toelichting
wordt momenteel dan ook onderzocht op welke wijze verantwoord
definitief in de wet kan worden geregeld dat in alle vreemdelingenzaken in
de toekomst geen dwangsommen meer kunnen worden verbeurd. Gelet
op het structurele karakter van die maatregel kiest de regering ervoor om
dit in een afzonderlijk wetsvoorstel aan het parlement voor te leggen. In

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 476, nr. 4

4

dat wetsvoorstel zal worden voorzien in een andere meer passende
prikkel om tijdig beslissen door de IND te bevorderen. Tot dat voorstel in
werking is getreden wil de regering niet terug naar een situatie waarin in
asielzaken opnieuw dwangsommen worden verbeurd. Daarom wordt in
artikel 4 van deze wet geregeld dat de wet van toepassing blijft totdat het
wetsvoorstel dat definitief moet voorzien in de afschaffing van de
dwangsommen in werking is getreden.
3. Beroep niet-tijdig beslissen bij de bestuursrechter afgesloten
De Tijdelijke wet gaat verder dan alleen het opschorten van de
mogelijkheid aan niet tijdig beslissen een dwangsom te verbinden. Door
het buiten toepassing laten van artikel 6:2, aanhef, onder b, Awb kan
tegen het overschrijden van een beslistermijn geen beroep meer worden
ingesteld bij de bestuursrechter. Dit betekent dat asielzoekers geen
toegang tot de bestuursrechter meer hebben wegens niet-tijdig beslissen.
De wetgever heeft bij de totstandkoming van de Awb uitdrukkelijk
gekozen voor een algemene regeling om burgers een effectief rechtsmiddel te geven tegen een weigerachtig of traag handelend bestuur. Het
ontbreken van een mogelijkheid om bij de rechter op te komen tegen het
niet tijdig beslissen door een bestuursorgaan noemde de wetgever
destijds «uiterst onbevredigend».12
De Tijdelijke wet maakt reeds door het opschorten van de mogelijkheid
een dwangsom te verbinden aan het niet-tijdig beslissen een inbreuk op
het algemeen geldende bestuursrechtelijk kader van de Awb. De Afdeling
stelt voorop dat deze inbreuk in geen geval verder mag gaan dan strikt
noodzakelijk is om het met de Tijdelijke wet beoogde doel te bereiken.
Niet valt in te zien waarom het, teneinde de kosten die uit de dwangsomproblematiek voortvloeien een halt toe te roepen, noodzakelijk zou zijn
tevens het beroep tegen niet tijdig beslissen in asielzaken als zodanig uit
te sluiten.
Daar komt bij dat het, ondanks het – tijdelijk – vervallen van de
mogelijkheid tot het opleggen van een dwangsom, niettemin van belang
is dat een asielzoeker een oordeel van de bestuursrechter kan vragen over
het niet tijdig beslissen door de IND. Op grond van artikel 112 van de
Grondwet, gelezen in het licht van de jurisprudentie van de Hoge Raad,13
alsmede het Unierecht,14 zou uitsluiting van de bestuursrechter ertoe
leiden dat een vordering bij de burgerlijke rechter in het kader van een
beroep tegen niet tijdig beslissen ontvankelijk is, en kan leiden tot
opleggen van een dwangsom. Dat klemt te meer nu de wetgever heeft
beoogd vreemdelingen ten aanzien van hun verblijfsrechtelijke
aanspraken uitsluitend rechtsbescherming binnen het bestuursrecht te
bieden.15
De Afdeling adviseert het voorstel overeenkomstig het voorgaande aan te
passen.
De regering deelt het oordeel van de Afdeling dat het ongewenst is dat
niet bij een bestuursrechter kan worden opgekomen tegen het niet tijdig
beslissen door de IND. Er is momenteel echter sprake van een ongewone
situatie die om ongewone maatregelen vraagt. Zoals toegelicht in
paragraaf 3.2 van de memorie van toelichting drukt niet alleen de
12

Kamerstukken II 1988/89, 20 221, nr. 3, p. 120.
Zie onder meer ECLI:NL:HR:1915:AG1773 (Guldemond/Noordwijkerhout).
14
Artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.
15
Zie met het oog daarop artikel 72, derde lid, Vw 2000.
13

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 476, nr. 4

5

financiële last zwaar op de begroting van de IND maar is het minstens zo
belemmerend dat IND-medewerkers, waarvan er nog steeds minder
inzetbaar zijn dan gewenst zou zijn, worden belast met de behandeling
van de bijbehorende procedures.
Daarom is gekozen voor het buiten toepassing verklaren van artikel 6:2,
aanhef en onder b, van de Awb, wat tot gevolg heeft dat het niet tijdig
nemen van een besluit voor de toepassing van wettelijke voorschriften
over bezwaar en beroep niet met een besluit gelijk wordt gesteld. Vanaf
het moment van inwerkingtreding kan er dus geen beroep tegen niet tijdig
beslissen bij de rechter worden ingesteld. Als die mogelijkheid toch zou
blijven bestaan wordt de IND alsnog met het voeren van deze procedures
belast en schiet deze wet voor een belangrijk deel zijn doel voorbij.
Het advies van de Afdeling heeft de regering echter wel doen inzien dat
het uitsluiten van het beroep bij de bestuursrechter zich niet voor langere
tijd laat rechtvaardigen op de wijze waarop dat aanvankelijk was voorzien.
Naar aanleiding van het advies zijn het wetsvoorstel en de toelichting dan
ook aangepast (zie artikel 5). Indien zich de situatie voordoet dat een jaar
na inwerkingtreding de tijdelijke wet van toepassing blijft omdat een
voorstel voor de definitieve wet is ingediend, wordt artikel 6:2, aanhef en
onder b, van de Awb weer van toepassing. Het is dan dus weer mogelijk
beroep tegen niet tijdig beslissen in te stellen, waarover de bestuursrechter met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Awb uitspraak
kan doen. Omdat de regering het om de hiervoor onder beschreven
redenen ook dan niet gewenst vindt dat dwangsommen kunnen worden
verbeurd, wordt artikel 8:72, zesde lid, van de Awb uitgesloten. Om
dezelfde reden wordt vanaf dat moment de met de Wet dwangsom en
beroep bij niet tijdig beslissen in de wet opgenomen afdeling 8.2.4a. van
de Awb buiten toepassing verklaard (beroep bij niet tijdig handelen, zie
hierover nader paragraaf 2.3 van de memorie van toelichting). Zoals
aangegeven zal in de definitieve wet, die voortvarend in procedure zal
worden gebracht, echter worden voorzien in een passende prikkel om
tijdig beslissen te bevorderen.
Een uitzondering voor een jaar is volgens de regering, vanwege de
bijzonder situatie, dus te rechtvaardigen en de regering acht het denkbaar
dat de civiele rechter in die periode om de gegeven redenen terughoudend zal zijn in het ontvangen van vorderingen die zien op niet tijdig
beslissen door de IND.
4. Vervaldatum
Artikel 4 van de Tijdelijke wet bepaalt dat zij een jaar na inwerkingtreding
daarvan vervalt, tenzij in dat jaar een definitief wetsvoorstel tot wijziging
van de regels omtrent het verbeuren van dwangsommen wordt
ingediend. In dat geval blijft de Tijdelijke wet gelden totdat het definitieve
wetsvoorstel is ingetrokken, afgestemd of tot inwerkingtreding daarvan.
Daarmee is voorzien in een potentieel veel langere duur van de Tijdelijke
wet dan één jaar.
Uit de brief die de Staatssecretaris op 9 april 2020 aan de Tweede Kamer
heeft gestuurd, blijkt dat zij een Taskforce heeft ingesteld en een pakket
aan maatregelen heeft getroffen om de doorlooptijden bij de IND aan te
pakken.16 Zij schrijft daarbij:
«Deze situatie kan en mag niet langer dan strikt noodzakelijk voortduren
en met de door mij aangekondigde maatregelen en de inzet van de IND
verwacht ik dat de we deze problematiek van doorlooptijden en dwangsommen met ingang van 2021 achter ons kunnen laten.»
16

Kamerstukken II 2019/20, 19 637, nr. 2598, p. 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 476, nr. 4

6

De Afdeling is met de regering van oordeel dat het van het groot belang is
dat in asielzaken op zo kort mogelijke termijn weer binnen de geldende
wettelijke termijnen wordt beslist. Nu de regering van oordeel is dat de
problematiek van de doorlooptijden met ingang van 2021 opgelost zou
moeten zijn, ligt het in de rede de Tijdelijke wet op die datum of kort
daarna te laten vervallen.
De Afdeling adviseert de Tijdelijke wet te voorzien van een horizonbepaling op grond waarvan de Wet op bijvoorbeeld 1 april 2021 vervalt.
Om de hiervoor onder 2. en 3. gegeven redenen volgt de regering het
voorstel van de Afdeling om een horizonbepaling op te nemen niet.
Artikel 4, dat handelt over de voortduring van de wet na ommekomst van
een jaar, blijft dan ook gehandhaafd, zij het dat de bepaling is aangepast
naar aanleiding van hetgeen hiervoor onder 3. is beschreven.
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal bezwaren
bij het voorstel en adviseert het voorstel niet bij de Tweede Kamer der
Staten-Generaal in te dienen, tenzij het is aangepast.
De vice-president van de Raad van State,
Th.C. de Graaf
Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal te zenden.
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
A. Broekers-Knol

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 476, nr. 4

7