Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

344
Vragen van het lid Kwint (SP) aan de Minister voor Basis- en Voortgezet
Onderwijs en Media over het bericht dat de subsidie voor zij-instromers
primair onderwijs bijna op is (ingezonden 24 september 2018).
Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap) (ontvangen 22 oktober 2018).
Vraag 1
Klopt het dat het subsidieplafond voor zij-instroom primair onderwijs bijna
bereikt is, zoals de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) heeft bevestigd aan de
Algemene Onderwijsbond (AOb)? Zo ja, hoeveel geld is er nu nog beschikbaar in de subsidiepot voor zij-instroom primair onderwijs? Zo nee, waarom
beweert DUO dit dan?1
Antwoord 1
Ja, het signaal dat het subsidieplafond bijna is bereikt, is juist, zoals ik ook in
het algemeen overleg over leraren op 11 oktober heb aangegeven. Toen dit
signaal kwam, ben ik op zoek gegaan naar extra middelen. Het is, zoals de
werknemersorganisaties ook hebben aangegeven, immers goed nieuws dat
er veel meer aanvragen zijn om zij-instromer te worden in het po.
Omdat er in 2017 al meer aanvragen waren dan voorzien, is het budget voor
het po voor 2018 al meer dan verdubbeld ten opzichte van 2017. Van
1,2 miljoen voor 60 zijinstromers in 2017 naar 3,2 miljoen in 2018 voor
160 zijinstromers.
Naar nu is gebleken, is dit bedrag nog steeds niet genoeg. Er zijn tot
9 oktober 2018 in totaal 353 aanvragen ingediend voor zij-instromers in het
po. Het budget wordt daarom met 4 miljoen euro verhoogd. Hiermee kunnen
alle aanvragen, die zijn ingediend voor 15 oktober, volgens de regeling voor
dit jaar worden toegekend.
Aanvragen die na 15 oktober worden ingediend worden direct in behandeling
genomen en worden in januari 2019 uitgekeerd.

1

ah-tk-20182019-344
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.aob.nl/nieuws/bodem-subsidiepot-zij-instromers-primair-onderwijs-in-zicht/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Vraag 2
Acht u het wenselijk dat het voor schoolbesturen blijkbaar niet meer mogelijk
is de subsidie voor zij-instroom primair onderwijs aan te vragen, terwijl het
lerarentekort een acuut probleem is en alleen maar erger wordt de komende
jaren? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 2
Nee, zoals in het antwoord op vraag 1 staat, en als aangegeven in het
algemeen overleg over leraren op 11 oktober, vind ik dat niet wenselijk. Er
worden daarom extra middelen toegevoegd aan het budget voor zij-instroom.
De zij-instroom is een belangrijke route voor mensen die vanuit een andere
achtergrond een keuze willen maken voor het onderwijs en het leraarschap.
Zij brengen nieuwe kennis en ervaring mee die verrijkend is voor de school
en zijn snel inzetbaar. Zij kunnen immers, met een geschiktheidsverklaring,
direct worden ingezet voor de klas. Dat biedt verlichting in deze periode van
het lerarentekort.
Vraag 3
Hoe hoog waren de subsidiepotten voor primair onderwijs, voortgezet
onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs sinds de invoering van de
subsidie voor zij-instroom en in hoeverre zijn jaarlijks de subsidiepotten
opgemaakt, hoeveel geld bleef er over en welke herverdelingen zijn er
eventueel gedaan?
Antwoord 3
In onderstaande tabel is per sector en per jaar aangegeven hoeveel subsidies
zij-instroom zijn toegekend en het aantal scholen waaraan de subsidie is
toegekend.
Onderwijssector

Aantal toegekende aanvragen subsidie zij-instroom en aantal
scholen
2014

2015

2016

2017

po
(v)so
vo
mbo

21
2
146
191

20
2
110
40

11
8
158
380

11
8
108
55

16
3
120
364

16
3
83
46

62
9
99
325

52
7
80
42

Totaal

360

172

557

182

503

148

495

181

Per zij-instromer wordt een subsidie toegekend van 20.000 euro. Voor 2019
worden na 15 oktober de nieuwe subsidieplafonds per sector gaan vastgesteld.
In de afgelopen drie jaar heeft steeds een herverdeling tussen sectoren
plaatsgevonden om zo in sectoren waar meer aanvragen waren ingediend,
deze ook te kunnen honoreren.
Vraag 4
Hoeveel geld zit er op dit moment nog in de subsidiepot voor zij-instroom
voortgezet onderwijs en hoeveel mensen zouden daar nog gebruik van
kunnen maken?
Antwoord 4
De laatste stand, van 21 september 2018, was dat er nog 1,6 miljoen euro
beschikbaar was voor zij-instroom in de sector vo. Daar kunnen 82 zijinstroomtrajecten van bekostigd worden. Als de exacte realisatie na
15 oktober bekend is, wordt het restant in het vo ingezet voor po en mbo.
Vraag 5
Hoe veel mensen en scholen hebben jaarlijks gebruik gemaakt van de
subsidie voor zij-instroom per onderwijssector sinds de invoering hiervan?
Antwoord 5
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u naar vraag 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 6
Hoeveel scholen hebben dezelfde afwijzing gekregen als scholenstichting Het
Sticht, namelijk dat DUO de aanvraag nog niet in behandeling kan nemen
omdat het subsidieplafond bijna is bereikt voor de sector primair onderwijs?
Antwoord 6
Aan scholenstichting Het Sticht is een mail verstuurd, waarin werd aangegeven dat de aanvraag vooralsnog werd aangehouden in afwachting op
mogelijk extra budget of onderbesteding in andere sectoren. Daarnaast
hebben drie aanvragers een brief ontvangen met daarin een voorlopige
afwijzing. Nu het budget wordt opgehoogd, worden deze aanvragen alsnog in
behandeling genomen.
Vraag 7
Acht u het wenselijk dat het subsidieplafond voor het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) al bereikt is voor dit jaar? Kunt u uw antwoord toelichten?
Hoeveel scholen hebben sinds het bereiken van het subsidieplafond geen
subsidie kunnen krijgen voor zij-instroom in het mbo?
Antwoord 7
Voor het mbo is zij-instroom een structurele en succesvolle route voor
instroom van leraren. Op deze manier krijgen studenten les van bevoegde
leraren die ervaring hebben in het beroepenveld waarvoor de studenten
worden opgeleid. In 2018 zijn er tot 9 oktober 618 aanvragen uit het mbo
voor subsidie voor zij-instromers binnengekomen. Op basis van het huidige
budget zijn er daarvan tot nu toe 214 toegekend.
Omdat het onwenselijk is dat er onvoldoende middelen beschikbaar zijn om
nieuwe leraren als zij-instromer goed op te leiden, is gezocht naar extra
budget. Voor de sector mbo zal het plafond van zij-instroom dit lopende jaar
nog met 1,8 miljoen verhoogd worden. Dat betekent dat we sowieso nog 90
aanvragen kunnen toekennen. Na 15 oktober kunnen we tot een eventuele
herverdeling van het budget van 2018 komen, en kunnen er wellicht nog
meer aanvragen worden toegekend. Overige aanvragen zullen automatisch
doorschuiven naar 2019 en in januari toegekend en uitgekeerd worden.
Vraag 8
Deelt u de mening dat herverdeling van de subsidies onwenselijk is,
aangezien er op deze manier geld uit een subsidiepot van een andere
onderwijssector wordt gehaald waar net zo hard nieuwe leraren nodig zijn?
Zo ja, bent u bereid de subsidiepotten tussentijds aan te vullen, zodat scholen
nieuwe leraren kunnen opleiden om het lerarentekort tegen te gaan? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 8
Nee, die mening, deel ik niet. We maken zo efficiënt mogelijk gebruik van het
budget: als de realisatie anders uitpakt dan de verwachting, worden middelen
die niet besteed worden in de ene sector overgeheveld naar de andere sector.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3