Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

31 250

Beleidsbrief Ontwikkelingssamenwerking

Nr. 70

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWERKING EN STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 november 2009
Graag bieden wij u hierbij de reactie aan op het verzoek van de vaste
commissies voor Buitenlandse Zaken en VWS van 19 januari 2009 met
kenmerk 31250-51/2009D01610 inzake activiteiten in het kader van het
WK2010 in Zuid-Afrika.
De minister voor Ontwikkelingssamenwerking,
A. G. Koenders
De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M. Bussemaker

KST137693
0910tkkst31250-70
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 250, nr. 70

1

Activiteiten in het kader van het WK 2010
In reactie op het verzoek van de vaste commissies voor Buitenlandse
Zaken en voor VWS over concrete plannen en de besteding van middelen
in het kader van het WK2010-programma informeer ik u als volgt.
De ambassade in Pretoria beschikt jaarlijks over EUR 225 000 om activiteiten te financieren waarbij sport wordt ingezet als middel om ontwikkelingsdoelen te bereiken. In de periode 2008 t/m 2010 is dit bedrag
verhoogd tot EUR 500 000 per jaar ter ondersteuning van activiteiten in de
aanloop naar het WK.
De middelen zijn bedoeld om bij te dragen aan een zogenaamde «immateriële sporterfenis» voor de Zuid-Afrikaanse bevolking. Beoogd wordt om
een sociaal maatschappelijke duurzame bijdrage te leveren aan ontwikkeling door sport, door capaciteitsopbouw van het voetbal in Zuid-Afrika
en/of door de sport toegankelijk te maken voor met name jongeren,
meisjes en mensen met een beperking. Het gaat om kansarme groepen in
de samenleving die anderszins verstoken zouden blijven van sportieve
activiteiten en de voordelen die sport voor de ontwikkeling van individuen
en gemeenschappen met zich meebrengt. Gekozen is voor de financiering
van een beperkt aantal duurzame programma’s ten einde versnippering te
voorkomen.
In het kader van het Sport en Ontwikkelingsbeleid heeft VWS jaarlijks EUR
260 000 tot haar beschikking voor de inzet van Nederlandse expertise in
Zuid-Afrika. De activiteiten worden gecoördineerd door Respo (gehandicaptensport) en de KNVB die bij de uitvoering van de programma’s ook
andere organisaties kunnen inschakelen.
De volgende aan het WK gelieerde activiteiten worden gefinancierd:
Hillbrow Youth Development Programme
Het Hillbrow Youth Development programma richt zich op kansarme
jongeren in Hillbrow, één van de ruwste wijken van Johannesburg, en het
verbeteren van hun positie in de maatschappij door middel van voetbal en
«life skills» activiteiten. Bij dit programma zijn onder meer de Universiteit
van Witwatersrand, de politie van Hillbrow, NGO SCORE en de KNVB
betrokken. Jongeren die ontspoord zijn of dreigen te ontsporen worden
via sport bereikt. Er wordt ze life skills bijgebracht (discipline, leiderschap,
respect voor autoriteit, samenwerking), ze ontvangen voorlichting (HIV,
drugs) om hun kwetsbaarheid te verminderen en ook worden ze begeleid
naar school of werk.
Stars in their Eyes
De Zuid-Afrikaanse NGO Stars in their Eyes richt zich op ontwikkeling van
capaciteiten en kennis van geselecteerde Zuid-Afrikaanse voetbalcoaches
om jongeren in (voorheen) achtergestelde wijken door middel van voetbal
«life skills» mee te geven. De stichting doet dit onder meer in samenwerking met de KNVB.
Youth Zone Legacy Networks Programme
De ambassade financiert het zgn. Youth Zone Legacy Networks
programma waarbij met behulp van voetbal en «life skills» activiteiten
criminaliteit door jongeren zal worden tegengegaan. Het programma is
het eerste officiële legacy-project van de WC2010 Local Organizing
Committee.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 250, nr. 70

2

Respo
Er zijn sportmogelijkheden voor gehandicapten in Zuid-Afrika, maar
onvoldoende voor mensen met een verstandelijke beperking of gehandicapten in achterstandswijken. De Nederlandse gehandicaptensportorganisatie Respo start binnenkort samen met Zuid-Afrikaanse organisaties met
de uitvoering van een programma om de toegang van mensen met beperking tot sportmogelijkheden te vergroten en de activiteiten te verbeteren.
KNVB – World Coaches
De KNVB heeft in overleg met de ministeries van Buitenlandse Zaken en
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de Nederlandse ambassade te Pretoria
en diverse andere partners het projectplan «2010 World Coaches» opgesteld. De basis van dit plan vormt het «coach the coach»-programma van
de KNVB in Zuid-Afrika, waarbij binnen 4 jaar 2010 coaches worden opgeleid op voetbaltechnisch en maatschappelijk gebied – ze moeten niet
alleen voetballen kunnen bijbrengen, maar tevens als vertrouwenspersoon, rolmodel, adviseur en begeleider kunnen optreden op sociaalmaatschappelijke terrein. Tevens wordt in Zuid-Afrika de eerste World
Coaches Academy opgezet.
De opgeleide coaches worden onder meer ingezet in de eerdergenoemde
projecten in Hillbrow en van Stars in their Eyes.
Cruijff Foundation
In 2010 wordt een zogenaamd Cruijff Court gerealiseerd conform de
beproefde formule van de Cruijff Foundation. Bezien zal worden of het
modelproject zoals uitgerold in Hillbrow kan worden gekopieerd rondom
dit Cruijff Court.
Next Step conferentie
In 2010 zal de ambassade een financiële bijdrage leveren aan de Next
Step-conferentie op het gebied van sport en ontwikkelingssamenwerking
die in het najaar van 2010 in Zuid-Afrika zal worden georganiseerd en die
onder meer in zal gaan op de «legacy» van het WK voetbal. Gekeken zal
worden naar de opbrengst van het WK op het gebied van maatschappelijke ontwikkeling in Zuid-Afrika. Het betreft een conferentie voor
Sport&OS-practitioners uit de hele wereld (en met name uit ontwikkelingslanden) en is sterk praktijk- en toekomstgericht.
Market Theatre
De ambassade werkt in het kader van het Cultuur&OS-programma samen
met Market Theatre in Johannesburg aan de ontwikkeling van een curriculum waarbinnen aandacht bestaat voor sport en het aanstaande WK.
Overige activiteiten
De Nederlandse overheid is verder direct of indirect betrokken bij nog een
aantal OS-activiteiten met bijzondere aandacht voor het WK.
NCDO – De 3e HELFT
Het NCDO (gefinancierd uit ODA-middelen) biedt met de 3e Helft een
maatschappelijk platform rondom het WK 2010 en wil daarmee diverse
Nederlandse initiatieven in de aanloop naar het WK bij elkaar brengen in
krachten te bundelen en initiatieven duurzaam te maken.
NCDO heeft daartoe zelf een aantal activiteiten opgezet waaronder clublin-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 250, nr. 70

3

king (duurzame relatie ontwikkelen tussen sportverenigingen in Nederland en ontwikkelingslanden), diverse activiteiten om het bedrijfsleven te
betrekken bij Sport&OS (onder meer een «sport en business» challenge in
samenwerking met Nike, matchmaking via de 1%CLUB). Ook zal NCDO
een publiekscampagne starten om de 3e Helft bekend te maken onder het
Nederlandse publiek. Op de website van de 3e Helft worden initiatieven
geplaatst van Nederlandse organisaties en hun Zuid-Afrikaanse partners.
Global Campaign for Education en FIFA – 1Goal
1Goal is een internationale campagne van de Global Campaign for Education (GCE) en FIFA die het WK voetbal in 2010 aangrijpt om onderwijs in
Afrika onder de aandacht te brengen van een groot publiek en om overheden aan te sporen meer middelen beschikbaar te stellen voor onderwijs. Het ministerie van Buitenlandse Zaken financiert GCE voor de 1Goal
campagne uit ODA-middelen en overweegt gelden te committeren voor
het Education for All – Fast Track Initiative. MP Balkenende en minister
Koenders verzorgden de Nederlandse aftrap van 1Goal, waar internationaal ook Premier Brown (VK), President Lula (Brazilië) en andere wereldleiders aan hebben meegedaan.
The road to 2010
Mediaproject van Lokaal-Mondiaal, Free Voice (gefinancierd met
ODA-middelen), World Press Photo en African Media Online om in de
aanloop naar de WK (sport)journalisten uit heel Afrika op te leiden.
Gericht op vergroting van de persvrijheid en professionalisering en capaciteitsopbouw van de media.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 250, nr. 70

4