Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1023

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 mei 2010
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 2 fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen (BNC):
1. Verordening inzake Europese milieu-economische rekeningen;
2. Mededeling inzake sociale en economische integratie van Roma
(kamerstuk 22 112, nr. 1024).
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

kst-22112-1023
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 22 112, nr. 1023

1

Fiche: Verordening inzake Europese milieu-economische
rekeningen
1. Algemene gegevens
Voorstel: Verordening van het Europees Parlement en de Raad over
Europese milieu-economische rekeningen
Datum Commissiedocument: 9 april 2010
Nr. Commissiedocument: COM(2010) 132
Prelex: http://ec.europa.eu/prelex/
detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=199183
Nr. impact-assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board:
Niet van toepassing
Behandelingstraject Raad: Het voorstel wordt behandeld in de Raadswerkgroep Statistiek. Wanneer behandeling in de Raad zal plaatsvinden is nog
niet bekend.
Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie van Economische Zaken/
Centraal Bureau voor de Statistiek
Rechtsbasis, stemwijze Raad, rol Europees Parlement en comitologie
a) Rechtsbasisartikel 338, lid 1 van het VWEU.
b) Stemwijze Raad en rol Europees Parlement:gekwalificeerde meerderheid, medebeslissing Europees Parlement (gewone besluitvormingsprocedure)
c) Comitologie: De Commissie wordt bijgestaan door het Comité voor het
Europees statistisch Systeem. Dit Comité zal handelen via de
regelgevingsprocedure.
2. Samenvatting BNC-fiche

1
Besluit Nr. 1600/2002/EG van het Europees
Parlement en de Raad van 22 juli 2002 tot
vaststelling van het Zesde Milieuactieprogramma van de Europese Gemeenschap.
2
De milieurekeningen worden opgesteld
volgens de concepten en definities van de
nationale rekeningen. In de milieurekeningen
zijn fysieke en monetaire gegevens opgenomen over het milieu.

Korte inhoud voorstel
Voor de beoordeling en evaluatie van het zesde milieuactieprogramma1
en de EU-strategie voor duurzame ontwikkeling, zijn op Europees niveau
geharmoniseerde en vergelijkbare actuele en betrouwbare statistische
gegevens en indicatoren essentieel. Daarnaast is er een toenemende
behoefte om informatie over het milieu te koppelen aan informatie over
de economie. Zo heeft de Europese Raad van juni 2006 de EU en de
lidstaten opgeroepen om het kernsysteem voor de berekening van het
nationaal inkomen uit te breiden met milieu-economische rekeningen2. Dit
voorstel komt hieraan in hoofdlijnen tegemoet. Het onderhavige voorstel
heeft tot doel het scheppen van een juridisch kader voor de al bestaande
gegevensverzameling en het vaststellen van geharmoniseerde regels voor
de verzameling, de productie en de verspreiding van gegevens over
Europese milieu-economische rekeningen.
De Commissie is van oordeel dat een verordening het meest geschikte
rechtskader is om het gebruik van gemeenschappelijke normen en de
productie van vergelijkbare statistieken te garanderen. Daarnaast stelt de
Commissie voor om bevoegdheid te krijgen voor het vaststellen van
gedelegeerde handelingen op grond van artikel 290 van het EU-Werkingsverdrag, om de definities, de onderwerpen en de kenmerken van de
vereiste informatie, het waarnemingsgebied en de indieningstermijnen
van de gegevens vast te stellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 22 112, nr. 1023

2

De verordening heeft niet de bedoeling een nieuw statistisch domein te
openen en leidt niet tot nieuwe gegevensverzamelingen.
Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
Nederland acht artikel 338 lid 1, VWEU de juiste rechtsbasis voor dit
voorstel. Nederland beoordeelt de subsidiariteit en de proportionaliteit
van het voorstel positief.
Nederlandse positie en eventuele acties
Nederland verwelkomt, net als het merendeel van de andere lidstaten, het
initiatief van de Commissie voor een wettelijke basis betreffende de
samenstelling en verspreiding van Europese milieu-economische
rekeningen binnen een geharmoniseerd kader. Nederland beschouwt de
voorliggende verordening als een essentiële maatregel ter verbetering
van de beschikbaarheid van geharmoniseerde Europese milieu-economische rekeningen. Hierdoor wordt de inhoud, de kwaliteit, de vergelijkbaarheid en de tijdigheid van de statistische informatie verbeterd.
Nederland plaatst echter wel kanttekeningen bij de voorstellen die leiden
tot meer flexibiliteit voor eventuele latere aanpassingen door middel van
gedelegeerde handelingen. Nederland kan in hoofdlijnen instemmen met
het voorstel.
3. Samenvatting voorstel
Inhoud voorstel
De samenstelling van Europese milieu-economische rekeningen vindt
thans jaarlijks door de lidstaten plaats op grond van een vrijwillige
regeling voor gegevensverzameling. Het onderhavige voorstel heeft tot
doel het scheppen van een juridisch kader voor de al bestaande
gegevensverzameling en het vaststellen van geharmoniseerde regels voor
de verzameling, de productie en de verspreiding van gegevens over
Europese milieu-economische rekeningen. Het voorstel heeft niet de
bedoeling een nieuw statistisch domein te openen en leidt niet tot nieuwe
gegevensverzamelingen. Daarnaast geeft de verordening een aantal
definities en modules aan voor de verzameling van de gegevens. Deze
modules hebben betrekking op de productie van jaarlijkse statistische
informatie zoals omschreven in de bijlagen.
• Bijlage I: module voor luchtemissierekeningen1;
• Bijlage II: module voor milieubelastingen naar economische activiteiten2
• Bijlage III: module voor materiaalstroomrekeningen voor de gehele
economie3

1
Luchtemissierekeningen registreren de
stromen residugassen en fijn stof die hun
oorsprong vinden in de nationale economie
en in de atmosfeer terechtkomen.
2
Milieubelastingen bestaan uit verplichte
betalingen om niet, in geld of in natura, die
door de overheid of door de instellingen van
de Europese Unie worden opgelegd. De
gegevens zijn over belastingen zijn te vinden
in de institutionele rekeningen voor de
overheid, in de aanbod- en gebruikstabellen
en in de inkomensvormingsrekening.
3
Materiaalstroomrekeningen zijn coherente
samenstellingen van de totale materiaalinput
in de nationale economieën, de veranderingen
van de materiaalvoorraad in de economie en
de materiaaloutput naar andere economieën
of het milieu.

Daarnaast omvat de verordening voorstellen om de Commissie bevoegdheden te geven om op basis van artikel 290 van het Verdrag betreffende
de werking van de Europese Unie gedelegeerde handelingen vast te
stellen alsmede een aantal definities en regels voor de verzameling,
toezending en verspreiding van de gegevens.
Impact assessment Commissie
Er is geen Impact assessment door de Commissie opgesteld
4. Bevoegdheidsvaststelling en subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel
a) Bevoegdheid
De Commissie baseert haar voorstel op artikel 338 lid 1 VWEU. Op grond
van dit artikel neemt de Raad volgens de gewone wetgevingsprocedure
maatregelen aan voor de opstelling van statistieken wanneer zulks voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 22 112, nr. 1023

3

de vervulling van de taken van de Unie nodig is. Volgens Nederland is dat
de juiste rechtsgrondslag.
b) Functionele toets:
– Subsidiariteit: positief
– Proportionaliteit: positief
– Onderbouwing:
De verordening heeft tot doel de systematische productie en samenstelling van geharmoniseerde en vergelijkbare Europese milieu-economische rekeningen. Deze zijn nodig ter ondersteuning van milieudoelstellingen en het milieubeleid1 van de Europese Unie. Dit kan niet op een
afdoende wijze door de lidstaten afzonderlijk worden uitgevoerd en kan
daarom beter door de Unie worden verwezenlijkt. Een verordening is het
juiste instrument aangezien hierdoor in de gehele Europese Unie dezelfde
regels gelden. Hierdoor kan het gebruik van gemeenschappelijke normen
en de productie van hoogwaardige kwalitatieve en vergelijkbare statistieken op EU-niveau worden gegarandeerd. De verordening beperkt zich
tot de relevante maatregelen om vergelijkbare statistieken op Europees
niveau te kunnen samenstellen. De verordening gaat niet verder dan
nodig is om deze doelstellingen te realiseren. In de verordening zijn alleen
geharmoniseerde statistische definities opgenomen. De lidstaten mogen
zelf beslissen welke nationale gegevensbronnen zij voor de opstelling van
de statistieken gebruiken. Deze verordening leidt niet tot extra administratieve lasten en kosten. Wel kunnen er kanttekeningen geplaatst worden bij
de voorstellen in het kader van de bevoegdheidsdelegatie. Deze zullen
door Nederland kritisch worden beschouwd.
c) Nederlands oordeel:
Nederland onderschrijft het oordeel van de Commissie ten aanzien van de
subsidiariteit en proportionaliteit. Nederland acht het van belang dat de
Commissie dient te beschikken over geharmoniseerde en onderling
vergelijkbare Europese milieu-economische rekeningen omdat deze een
belangrijke basis vormen voor de ontwikkeling, het beheer en de evaluatie
en monitoring van de EU-strategie voor duurzame ontwikkeling (EU-SDO).
Nederland kan op hoofdlijnen instemmen met het voorstel.
5. Implicaties financieel
a) Consequenties EG-begroting
n.v.t.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
decentrale overheden
Dit voorstel heeft geen financiële consequenties voor Nederland. De
werkzaamheden die voortkomen uit deze verordening zijn al opgenomen
in het werkprogramma en meerjarenprogramma van het CBS, worden
reeds door het CBS uitgevoerd2 en kunnen worden opgevangen binnen
de bestaande capaciteit. Aan de toekomstige voorgestelde gedelegeerde
handelingen kunnen echter mogelijk wel kosten verbonden zijn. Mocht dit
het geval zijn dan zullen deze eventuele budgettaire gevolgen worden
ingepast op de begroting van het beleidsverantwoordelijke departement
conform de regels budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
n.v.t.
1
Artikel 191 van het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie.
2
http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/methoden/
dataverzameling/2008-milieurekeningen.htm

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 22 112, nr. 1023

4

d) Administratieve lasten voor rijksoverheid, decentrale overheden
Omdat het onderhavige voorstel het omzetten van al bestaande
werkzaamheden in wetgeving betreft, betekent de verordening een
additionele EU-verplichting voor het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Het onderhavige voorstel bestaat uit bestaand beleid.
e) Administratieve lasten voor bedrijfsleven en burger
Dit voorstel leidt niet tot additionele administratieve lasten. De toekomstige voorgestelde gedelegeerde handelingen kunnen echter mogelijk wel
leiden tot additionele administratieve lasten.
6. Implicaties juridisch
–
–

–

Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid n.v.t.
Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen en kaderbesluiten),
dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en
beschikkingen) met commentaar t.a.v. haalbaarheid
Deze verordening treedt in werking op de dag volgende op die van
haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie. Voor
Nederland lijkt dit haalbaar.
Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
In het voorstel is geen evaluatiebepaling opgenomen. Nederland acht
het wenselijk dat er wel een evaluatiemoment in de verordening wordt
opgenomen. Dat zou volgens Nederland kunnen door middel van een
verslag, dat de Commissie indient bij het Europees Parlement en de
Raad, over de uitvoering, de resultaten en de algehele beoordeling van
de verordening.

7. Implicaties voor uitvoering en handhaving
In artikel 4 van de Wet op het Centraal Bureau voor de Statistiek is
bepaald dat het CBS op nationaal niveau belast is met de productie van
communautaire statistieken. Het CBS dient de statistische resultaten in bij
de Commissie (Eurostat). Nederland voorziet geen complicaties bij de
uitvoering van het onderhavige voorstel.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Geen
9. Nederlandse positie (belangen en eerste algemene standpunt)
Het onderhavige voorstel sluit aan bij bestaand Nederlands beleid. Daarbij
acht Nederland het van belang dat er voor de ondersteuning van het
beleid van de Unie op milieugebied op EU niveau onderling vergelijkbare
milieu-economische rekeningen beschikbaar zijn. In dit kader ondersteunt
Nederland het verzamelen van de gegevens zoals door de Commissie
wordt voorgesteld.
Nederland heeft echter bezwaar bij het voorstel dat de Commissie de
bevoegdheid krijgt om gedelegeerde handelingen vast te stellen op alle
onderdelen van eventuele toekomstige nieuwe modules. Voorgesteld
wordt om bevoegdheden aan de Commissie te delegeren met betrekking
tot de doelstellingen waarvoor de rekeningen moeten worden samengesteld, de dekking van de rekeningen, de lijst van kenmerken waarvoor
gegevens moeten worden verzameld en verstrekt, het eerste referentiejaar, de frequentie en de indieningstermijnen voor de samenstelling van
de rekeningen, de rapporteringstabellen en de maxiumlengte van de
overgangstermijnen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 22 112, nr. 1023

5

Dit leidt weliswaar tot meer flexibiliteit, maar Nederland zal kritisch zijn bij
het overdragen van bevoegdheden, omdat al kleine aanpassingen van de
voorgestelde onderdelen door middel van toekomstige gedelegeerde
handelingen kunnen leiden tot additionele lasten en kosten. Op dit
moment is nog niets bekend over de invulling van de toekomstige
gedelegeerde handelingen. Hierdoor bestaat er enige bezorgdheid over
mogelijke toekomstige gevolgen voor de administratieve belasting voor
respondenten en de kosten voor het nationale en Europees statistisch
systeem.
Gelet hierop zal Nederland voorstellen dat de toekomstige gedelegeerde
handelingen altijd dienen te worden voorzien van een kosten/batenanalyse. Hierbij is voor Nederland van belang dat de administratieve
belasting voor bedrijfsleven en burger alsmede de kosten voor het
statistisch systeem expliciet in kaart worden gebracht, voordat de
gedelegeerde handelingen worden vastgesteld.
Verder acht Nederland het van belang dat bij de toekomstige invulling van
gedelegeerde handelingen zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de thans
beschikbare gegevensbronnen.
Nederland acht het tenslotte van belang dat in de verordening een
evaluatiemoment wordt opgenomen. Dat zou volgens Nederland kunnen
door middel van een verslag, dat de Commissie om de vijf jaar indient bij
het Europees Parlement en de Raad, over de uitvoering, de resultaten en
de algehele beoordeling van de verordening. Nederland zal zich hiervoor
inzetten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 22 112, nr. 1023

6