Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 109

Uitvoering EG-Richtlijnen

Nr. 229

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 juli 2017
Hierbij bied ik u het periodieke overzicht aan van de stand van zaken bij de
implementatie van EU-richtlijnen in de Nederlandse wet- en regelgeving
aan het einde van het tweede kwartaal van 20171.
In deze brief wordt eerst ingegaan op de implementatieachterstand zoals
die op 30 juni 2017 gold. Daarna worden de oorzaken van deze achterstand behandeld en worden, indien van toepassing, tevens dreigende
implementatieachterstanden genoemd. Vervolgens volgt een opsomming
van de ingebrekestellingprocedures die de Europese Commissie tegen
Nederland is gestart als gevolg van niet-tijdige implementatie. Mede op
verzoek van uw Kamer zijn ook de lopende infracties wegens (vermeende)
onjuiste implementatie in het overzicht ingebrekestellingen per departement opgenomen2.
Huidige achterstand
De achterstand per 1 juli 2017 bedraagt 5 richtlijnen tegenover 6 in het
vorige kwartaal. In het tweede kwartaal van 2017 zijn er 4 achterstallige
richtlijnen geïmplementeerd. Tegelijkertijd zijn er dit kwartaal 3 nieuwe
richtlijn in overschrijding bijgekomen.
De 5 achterstallige richtlijnen zijn aan de volgende ministeries toegedeeld:
EZ (1), FIN (1), IenM (2) en SZW (1).
De overschrijding van de implementatiedatum varieert sterk, van 4 tot 546
dagen. Een exacte aanduiding van de overschrijding per richtlijn is te
vinden op de laatste pagina van bijgevoegd kwartaaloverzicht.

1
2

kst-21109-229
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 109, nr. 229

1

Achterstanden en hun oorzaken
Wat betreft de oorzaken voor de implementatieachterstand ultimo tweede
kwartaal speelt een aantal factoren een rol. Deze factoren worden
hieronder per ministerie toegelicht.
EZ
Richtlijn 2014/61/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei
2014 inzake maatregelen ter verlaging van de kosten van de aanleg van
elektronische communicatienetwerken met hoge snelheid; uiterste
implementatiedatum 1 januari 2016.
Implementatie geschiedt hoofdzakelijk door wijziging van de Telecommunicatiewet en van de Wet informatie-uitwisseling ondergrondse
netwerken. Verder worden het Besluit informatie-uitwisseling ondergrondse netten, de Regeling informatie-uitwisseling ondergrondse netten,
het Besluit medegebruik omroepzendernetwerken, de Regeling gegevensverstrekking medegebruik omroepzendernetwerken en het Bouwbesluit
2012 gewijzigd. De Telecommunicatiewet kent al verplichtingen tot
medegebruik van infrastructuur van telecommunicatienetwerken, zoals
antenne-opstelpunten (artikel 3.24 Tw) en voorzieningen waarop de
gedoogplicht van toepassing is (artikel 5.12, eerste lid, Tw). De richtlijn ziet
echter op het efficiënter aanleggen van breedbandnetwerken (zoals
glasvezel) doordat bij de aanleg daarvan ook gebruik gemaakt mag
worden van de infrastructuur van andere netwerken, zoals leidingstroken
in havengebieden en hoogspanningsmasten van elektriciteitsnetwerken.
In Nederland is reeds 97% van de burgers en 91% van de bedrijven
aangesloten op een breedbandnetwerk. Gezien het grote aantal netwerksectoren en regelgevingskaders dat hierbij betrokken is, is de implementatietermijn van 18 maanden te kort om een wetsvoorstel op te stellen dat
recht doet aan alle betrokken belangen. Zeker gezien de mate waarin
Nederland reeds is voorzien van breedbandaansluitingen moet worden
voorkomen dat deze implementatie leidt tot onnodige lasten voor de
betrokken netbeheerders. Het wetsvoorstel is op 8 juni dit jaar ingediend
bij de Tweede Kamer (Kamerstuk 34 739). De wijziging van het Bouwbesluit 2012 is wat betreft de implementatie van artikel 8 van de richtlijn
kostenreductie breedband op 22 juni dit jaar in werking getreden (Stb.
2017, nr. 268). Naar verwachting zal de implementatie dit najaar zijn
voltooid.
FIN
RICHTLIJN (EU) 2015/849 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
van 20 mei 2015 inzake de voorkoming van het gebruik van het financiële
stelsel voor het witwassen van geld of terrorismefinanciering, tot
wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement
en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 2005/60/EG van het Europees
Parlement en de Raad en Richtlijn 2006/70/EG van de Commissie. Uiterste
implementatiedatum 26 juni 2017.
Op 20 mei 2015 is in de EU de vierde anti-witwasrichtlijn aangenomen.
Deze richtlijn is de vierde richtlijn waarmee op Europees niveau regels zijn
gesteld ter voorkoming dat het financieel stelsel wordt gebruikt voor
witwassen of financieren van terrorisme. De implementatietermijn van
deze richtlijn is recent, op 26 juni 2017, verstreken.
Er wordt gewerkt aan een voortvarend vervolg van de wetgevingstrajecten die reeds zijn ingezet en die voorzien in de implementatie van de
vierde anti-witwasrichtlijn. Het steven is het reeds geconsulteerde concept

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 109, nr. 229

2

wetsvoorstel ter implementatie van de vierde anti-witwasrichtlijn kort na
de zomer bij de Tweede Kamer in te dienen. Daarnaast wordt er gewerkt
aan een separaat implementatiewetsvoorstel ten aanzien van de
bepalingen uit de vierde anti-witwasrichtlijn die betrekking hebben op de
verplichting tot het oprichten van een register van uiteindelijk belanghebbenden (ultimate beneficial owner, UBO). Ook dit concept wetsvoorstel is
reeds geconsulteerd. De verwachting is dit concept wetsvoorstel in de
tweede helft van 2017 bij de Tweede Kamer in te dienen.
In juli 2016 heeft de Europese Commissie een richtlijnvoorstel gepresenteerd dat strekt tot wijziging van de vierde anti-witwasrichtlijn. Sinds juli
2016 is in hoog tempo onderhandeld over dit wijzigingsvoorstel in de
Raad. Thans wordt met het Europees Parlement verder onderhandeld
over een uiteindelijke tekst. Nederland neemt in deze onderhandelingen
een actieve en constructieve houding aan, ten einde een snelle voortgang
van het onderhandelingsproces te bevorderen. Deze wijzigingen van de
vierde anti-witwasrichtlijn zullen door middel van een separate nationale
wet- en regelgeving worden geïmplementeerd.
IenM
RICHTLIJN 2014/52/EU van het Europees Parlement en de Raad van
16 april 2014 tot wijziging van Richtlijn 2011/92/EU betreffende de
milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten.
Uiterste implementatiedatum 16 mei 2017.
De wijziging van het Besluit milieueffectrapportage is op vrijdag 7 juli
2017 in werking getreden (Stb. 2017, nr. 297). Aanvankelijk leek inwerkingtreding mogelijk met ingang van 16 mei 2017, tegelijkertijd met de
wijziging van de Wet milieubeheer. De procedures na de advisering door
de Raad van State hebben echter langer geduurd dan aanvankelijk
ingeschat, waardoor er sprake is van een (geringe) overschrijding van de
implementatietermijn.
RICHTLIJN 2014/45/EU van het Europees Parlement en de Raad van 3 april
2014 betreffende de periodieke technische controle van motorvoertuigen
en aanhangwagens en tot intrekking van Richtlijn 2009/40/EG. Uiterste
implementatiedatum 20 mei 2017.
Richtlijn 2014/45/EU is bijna volledig geïmplementeerd. Dit geldt nog niet
voor de APK-plicht voor landbouw- en bosbouwtrekkers met een
maximumconstructiesnelheid van meer dan 40 km/u. Door de verwerping
van het wetsvoorstel kentekening landbouwvoertuigen door de Tweede
Kamer is de APK-plicht voor tractoren met een constructiesnelheid van
meer dan 40 km/u vertraagd. Op korte termijn zal de Minister van
Infrastructuur en Milieu een wetsvoorstel aan de Tweede Kamer
aanbieden waarin dit alsnog wordt geregeld. Als deze wet in werking is
getreden, is richtlijn 2014/45/EU volledig geïmplementeerd.
SZW
Richtlijn 2014/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van
26 februari 2014 betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van
onderdanen van derde landen met het oog op tewerkstelling als seizoenarbeider. Uiterste implementatiedatum 30 september 2016.
De richtlijn is thans volledig geïmplementeerd. Alle benodigde wettelijke
voorschriften zijn gepubliceerd en in werking getreden (zie Stb. 2016, nr.
408 en Stb. 2017, nrs. 282 en 283; Stcrt. 2017, nr. 35157). De implementatie
wordt zsm aangemeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 109, nr. 229

3

Dreigende overschrijding
FIN
RICHTLIJN 2014/65/EU van het Europees Parlement en de Raad van
15 mei 2014 betreffende markten voor financiële instrumenten en tot
wijziging van Richtlijn 2002/92/EG en Richtlijn 2011/61/EU en
GEDELEGEERDE RICHTLIJN (EU) 2017/593 VAN DE COMMISSIE van
7 april 2016 tot aanvulling van Richtlijn 2014/65/EU van het Europees
Parlement en de Raad met betrekking tot het vrijwaren van financiële
instrumenten en geldmiddelen die aan cliënten toebehoren, productgovernanceverplichtingen en de regels die van toepassing zijn op het
betalen of het ontvangen van provisies, commissies en geldelijke of
niet-geldelijke tegemoetkomingen. Uiterste implementatiedatum 3 juli
2017.
Richtlijn 2014/65/EU reguleert de activiteiten van beleggingsondernemingen, exploitanten van gereglementeerde markten en datarapporteringsdienstverleners. De gedelegeerde richtlijn 2017/593/EU geeft
uitvoering aan enkele in de richtlijn 2014/65/EU opgenomen voorschriften
met betrekking tot het verlenen van beleggingsdiensten. De implementatie van die richtlijn (alsmede van de gedelegeerde richtlijn) geschiedt
door wijziging van de Wet op het financieel toezicht (Wft) en van enige
andere wetten. Het voorstel van wet is op 24 oktober 2016 ingediend bij
de Tweede Kamer (Kamerstuk 34 583, nrs. 1–3). Op 2 december 2016 heeft
de Tweede Kamer haar verslag vastgesteld (Kamerstuk 34 583, nr. 5). De
lidstaten dienen de richtlijn (en de gedelegeerde richtlijn) voor 3 juli 2017
in hun nationale rechtsorde te implementeren. Vanaf 3 januari 2018
dienen zij de in de richtlijn opgenomen voorschriften (en de daarop
gebaseerde voorschriften) toe te passen. De laattijdige implementatie
wordt veroorzaakt door de complexiteit van de richtlijn die wordt versterkt
door de omvangrijke lagere Europese wet- en regelgeving die uitvoering
geeft aan de richtlijn. Een belangrijk deel van die lagere Europese wet- en
regelgeving is eind maart 2017 vastgesteld en gepubliceerd door de
Europese Commissie. Eerst na kennisneming daarvan is gebleken dat een
deel van die lagere Europese wet- en regelgeving bij wet in formele zin zal
moeten worden geïmplementeerd. Daartoe wordt een nota van wijziging
voorbereid die naar verwachting op korte termijn bij de Tweede Kamer
kan worden ingediend. De regering streeft ernaar dat het voorstel van de
wet uiterlijk op 1 januari 2018 in werking treedt zodat de daarin
opgenomen voorschriften vanaf 3 januari 2018 toepassing kunnen vinden.
I&M
RICHTLIJN (EU) 2015/1513 van het Europees Parlement en de Raad van
9 september 2015 tot wijziging van Richtlijn 98/70/EG betreffende de
kwaliteit van benzine en dieselbrandstof en tot wijziging van Richtlijn
2009/28/EG ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare
bronnen. Uiterste implementatiedatum 10 september 2017.
Implementatie geschiedt door wijziging van de Wet milieubeheer en met
een nieuw op te stellen Besluit energievervoer en Regeling energievervoer. Het wetsvoorstel is op 4 mei 2017 ingediend bij de Tweede Kamer
(Kamerstuk 34 717, nr. 2). De Tweede Kamer heeft op 15 juni 2017 verslag
uitgebracht (Kamerstuk 34 717, nr. 6). Het ontwerpBesluit energie vervoer
is op 12 juni 2017 bij de Tweede Kamer voorgehangen (Kamerstuk 34 717,
nr. 5); op 29 juni 2017 heeft de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Milieu hierover vragen en opmerkingen van de vaste commissie van
Infrastructuur en Milieu ontvangen. Behandeling van het wetsvoorstel in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 109, nr. 229

4

de Tweede Kamer zal worden voorgezet na het zomerreces. Gelet op de
implementatietermijn van 10 september 2017, lijkt het onwaarschijnlijk dat
implementatie tijdig en volledig zal worden gerealiseerd.
Ingebrekestellingen wegens te late implementatie
In het tweede kwartaal van 2017 zijn geen ingebrekestellingen wegens te
late implementatie van richtlijnen van de Europese Commissie ontvangen.
De Europese Commissie heeft in het eerste kwartaal 2017 drie zaken
wegens te late implementatie geseponeerd:
– van EZ: zaak 2016/0416 over richtlijn 2014/30 (harmonisatie elektromagnetische compatibiliteit) en
– van EZ: zaak 2016/0552 over richtlijn 2014/53 (harmonisatie wetgeving
op de markt brengen radioapparatuur).
– van VenJ: zaak 2016/0414 over richtlijn 2014/26 (collectieve beheer
auteurs- en naburige rechten en de multiterritoriale licentieverlening
van rechten inzake muziekwerken voor online gebruik op de Interne
Markt).
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 109, nr. 229

5