i. Som

Minister sn OCW
: Zsiaknr.

B- HO maO

0 3 ÜKI. 2022

COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA
Hoge Naarderweg 78 lllll 1217 AH Hilversum lllll
Postbus 1426 lllll 1200 BK Hilversum lllll cvdm@cvdm.nl lllll www.cvdm.nl lllll
T 035 773 77 00 lllll F 035 773 77 99 lllll

nr.
| Dirsctis

~rrwc
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)
T a v. mevrouw dr. G. Uslu
Postbus 16375
2500 BJ 'S-GRAVENHAGE

Datum

Onderwerp

30 september 2022

Naleving prestatieovereenkomst RPO 2021

Uw kenmerk

Ons kenmerk

Contactpersoon

Doorkiesnummer

917483/917530

Janet Slabbekoorn

+31 (0)35 773 7741

Geachte mevrouw Uslu,

1.

2.

3.

Op grond van artikel 2.60n, eerste en tweede lid, van de Mediawet 2008 sluiten de
Minister en de RPO voor de duur van een concessieperiode een prestatieovereenkomst.
Op basis van het concessiebeleidsplan maken zij daarin afspraken over de kwalitatieve en
kwantitatieve doelstellingen. Daarnaast staan de maatregelen omschreven bij niet
naleving en tussentijdse wijziging in verband met veranderende inzichten of omstandig­
heden (hierna: de Prestatieovereenkomst). De huidige prestatieovereenkomst loopt van
2020 tot en met 2025 en is op 17 mei 2021 door voormalig minister Slob, de RPO, de
regionale publieke omroepen en het Commissariaat getekend.
Rol van het Commissariaat
Op 31 mei 2022 heeft het Commissariaat van de RPO het jaarverslag 2021 ontvangen.
De RPO rapporteert in haar jaarverslag over de naleving van de prestatieovereenkomst.

Het Commissariaat beoordeelt de gerapporteerde prestaties aan de hand van het
document Uitvoering prestatieafspraken RPO. Wij concluderen aan welke afspraken wel,
ten dele of niet is voldaan. De RPO verstrekt desgevraagd aan het Commissariaat alle
inlichtingen voor zover dat voor de beoordeling redelijkerwijs nodig is. Naar aanleiding van
de rapportage, bedoeld in artikel 4, zendt het Commissariaat zijn opmerkingen over de
naleving van deze Prestatieovereenkomst aan de Minister.

Er zijn 14 prestatieafspraken opgesteld in de Prestatieovereenkomst. Overeengekomen is
dat de RPO over het jaar 2021 over 12 prestatieafspraken verantwoording aflegt. De
toetsing van de prestatieafspraken 2021 heeft in de afgelopen weken plaatsgevonden. Dit
is aangevuld met een gesprek met de RPO waarin een aantal afspraken nader is
besproken en om aanvullende informatie is gevraagd. Voor de twee resterende
prestatieafspraken organiseert de RPO in 2022 een pilot.
4.

Uitvoering Prestatieafspraken RPO
De rapportage over de naleving van de prestatieafspraken van de RPO komt tot stand
aan de hand van een door de RPO opgesteld en door het Commissariaat geverifieerd en
vastgesteld document waarin de uitvoering per prestatieafspraak is vastgelegd. Dit betreft

COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA

het document Uitvoering Prestatieafspraken RPO. Deze is op 17 mei 2022 door de RPO,
de regionale publieke omroepen en het Commissariaat getekend.

5.

6.

7.

8.

9.

Wijze van beoordelen
Het Commissariaat heeft beoordeeld of:
de in de rapportage gerapporteerde bronnen overeenkomen met de in het document
Uitvoering Prestatieafspraken RPO aangegeven bronnen;
de gebruikte definities en toelichtingen overeenkomen met de in het document
Uitvoering Prestatieafspraken RPO genoemde definities en toelichtingen;
de rapportage compleet is, oftewel de in het document Uitvoering Prestatieafspraken
afgesproken gegevens zijn vermeld, en;
aan welke prestatieafspraken wel, ten dele of niet is voldaan.
Toetsing
Aan alle 12 getoetste prestatieafspraken is door de RPO voldaan. De rapportage is
mondeling besproken op 22 augustus 2022 op locatie bij de RPO. 5 Prestatieafspraken
zijn op dat moment besproken omdat deze waren opgevallen in de rapportage. De
bevindingen over deze vijf afspraken zijn opgenomen in deze brief. In de bijlage is het
verslag opgenomen van de uitvoering van alle prestatieafspraken over 2021.
Bevindingen
Afspraken 4 en 5
In deze afspraken gaat het om het aantal evenementen waarvan verslag wordt gedaan
door de afzonderlijke RPMI's en om het aantal documentaires. Het verschil tussen het
aantal evenementen en documentaires dat in de begrotingsaanvragen staat en de
daadwerkelijk gerealiseerde aantallen loopt bij een aantal omroepen sterk uiteen.
Afgesproken is dat de RPO vanaf 2022 aan de RPMI’s zal verzoeken om verschillen
tussen de aanvraag en het gerealiseerde aantal te duiden.
Aangezien het totaal aantal evenementen en documentaires is behaald, is aan deze
prestatieafspraak wel voldaan. De manier waarop de prestatieafspraak is geformuleerd
roept verwarring op. In de afspraak staat dat de beoordeling plaatsvindt op totaalniveau
en wordt iedere RPMI afzonderlijk gevraagd het aantal evenementregistraties en
documentaires te verslaan dat is begroot. In het document Uitvoering prestatieafspraken
RPO staat dat het uitgangspunt is dat alle RPMI's het aantal evenementen/documentaires
verslaat dat in hun eigen bekostigingsaanvraag is opgenomen. Bij de beoordeling van
afspraak 4 en afspraak 5 is het Commissariaat hiervan uitgegaan en heeft de afspraken
op totaalniveau beoordeelt.

Afspraak 6
De RPO rapporteert over de belangrijkste voorbeelden van onderzoeksjournalistiek. Een
omschrijving van het begrip onderzoeksjournalistiek is opgenomen in de definitielijst die
hoort bij het document uitvoering prestatieafspraken. Niet voor alle omschrijvingen in het
jaarverslag geldt dat het over onderzoeksjournalistiek gaat. Het Commissariaat heeft dit
bij de RPO aangegeven. De RPO heeft geantwoord hierop alert te zijn en houdt hier
aandacht voor. Met de verslaglegging over onderzoeksjournalistiek is wel aan de
prestatieafspraak voldaan.
Afspraak 9
De RPO rapporteert over het totaalbereik van de RPMI's uitgesplitst naar
leeftijdscategorieën. Opvallend positief is de stijging in het bereik onder de jongste
doelgroep 18 tot 30 jaar. Dit is gebaseerd op het onderzoek dat wordt uitgevoerd in
opdracht van de RPO. Omdat de algemene trend is dat deze leeftijdsgroep juist minder
wordt bereikt door zowel het medium televisie, als door het medium radio, is het resultaat
van deze prestatieafspraak nader mondeling besproken met de RPO.
De RPO heeft daarop de vraagstelling uit het onderzoek aan het Commissariaat overlegd.
Daarnaast heeft de RPO het onderzoeksbureau gevraagd na te gaan wat mogelijke
verklaringen zijn voor de stijging. De RPO geeft aan dat de stijging onder jongeren
waarschijnlijk komt door het aanbod online. Dat is zowel het aanbod van radio- en

-2-

COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA

televisieprogramma’s die online kunnen worden teruggeluisterd als aanbod dat uitsluitend
online te vinden is.
De RPO zal de ontwikkeling in het bereik onder de oudere leeftijdsgroep nauwlettend
monitoren. Deze toelichting volstaat voor het Commissariaat.
Afspraak 10
10. De RPMI’s worden door de gebruikers ervaren als regionaal, actueel, informatief,
betrouwbaar, betrokken en professioneel. Minimaal 75 procent van de ondervraagden
dient deze waarden toe te kennen aan de RPMI. De RPO heeft aan deze
resultaatverplichting voldaan in 2021. Het resultaat over 2021 lag iets onder het niveau
van het resultaat over 2020. Het Commissariaat heeft dit onder de aandacht gebracht bij
de RPO. De RPO heeft ter vergelijking de resultaten van 2019 bekeken en concludeert
dat er minimale fluctuaties te zien zijn.

Nadere afspraken
11. In 2021 is besproken dat over afspraak 1 en afspraak 3 een pilot zal worden opgezet.
Afspraak 1 betreft de verantwoording over de uitvoering van de publieke media-opdracht.
Afspraak 3 betreft de verantwoording over het dagelijks verzorgen van actueel mediaaanbod. De pilot wordt uitgevoerd in 2022. In 2023 zal over de pilot worden
gerapporteerd. De pilot dient om te beoordelen of de voorgestelde uitvoering van afspraak
1 en afspraak 3 realiseerbaar is voor de afzonderlijke RPMI’s. De pilot dient ook
voldoende resultaat op te leveren voor het Commissariaat om afspraak 1 en afspraak 3 te
beoordelen. Ook dit zal worden bekeken als de resultaten van de pilot beschikbaar zijn.
Beoordeling
12. Op grond van de beoordeling van de rapportage en de bevindingen tijdens de mondeling
bespreking bij de RPO, stelt het Commissariaat vast dat de RPO volgens de afgesproken
manier over de naleving van de prestatieafspraken in 2021 heeft gerapporteerd. Aan alle
afspraken is voldaan. Het Commissariaat komt tot de conclusie dat de RPO de
prestatieafspraken serieus neemt en zo goed als mogelijk over de prestaties rapporteert.

Tenslotte
13. Hiermee heeft het Commissariaat voldaan aan de uit de prestatieovereenkomst
voortvloeiende verplichting om de rapportage van de RPO over de naleving van de
prestatieovereenkomst te verifiëren.
14. Een afschrift van deze brief verzenden wij ter kennisneming aan de raad van bestuur van
de RPO. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

bijlage: 1

-3-

COMMISSARIAAT VDDR DE MEDIA

Afspraak
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14

2020

2021

Nvt

Nvt

✓

z

Nvt

Nvt

Nvt

z
z
z
z
✓
z
z
z
z
z
z

Nvt

✓
✓
✓
✓
✓
✓
Nvt
Nvt

✓

Afspraak 1: De RPO legt verantwoording af over de uitvoering van de publieke media-opdracht.

Ingangsjaar: pilot in 2022

Het Commissariaat heeft met de RPO afgesproken dat in 2022 een pilot wordt georganiseerd voor de
manier waarop afspraak 1 en 3 kunnen worden getoetst. De pilot moet duidelijk maken of de
gevraagde uitvoering realiseerbaar is voor de afzonderlijke RPMI's, de RPO en het gewenste resultaat
oplevert voor het Commissariaat. De RPO is inmiddels gestart met de pilot.
Afspraak 2: Alle RPMI's maken het jaarverslag van de mediaraad openbaar.

Ingangsjaar: 2020

Behaald over 2021. Alle omroepen hebben de jaarverslagen online gepubliceerd.
Afspraak 3: Alle RPMI's verzorgen dagelijks actueel media-aanbod.

Ingangsjaar: pilot in 2022

Zie hiervoor de toelichting bij afspraak 1.
Afspraak 4: Iedere RPMI verslaat jaarlijks minimaal het aantal evenementen zoals aangegeven in
de RPO-begroting, met een minimum van 200 evenementen in totaal perjaar voor alle RPMI's.

Ingangsjaar: 2021

Aan het minimum aantal evenementen voor alle RPMI's is voldaan. Er is verslag gedaan van 232
evenementen, ruim boven de minimale afspraak van 200. Het totaal aantal evenementen van alle
RPMI's wordt in de begroting van de RPO opgenomen. Echter, oorspronkelijk waren er 290
evenementen begroot. Dat betekent dat niet iedere RPMI aan het aantal registraties heeft voldaan.

Het aantal begrote en gerealiseerde evenementen varieert sterk per RPMI, Omroep West heeft 5
begroot en 19 gerealiseerd, RTV Noord begrootte 40 en realiseerde 17. 8 RPMI's hebben het aantal
evenementen dat is begroot niet gerealiseerd. Daarentegen zijn er 3 RPMI's die juist méér
evenementen hebben gerealiseerd dan begroot. Twee hebben precies het aantal gerealiseerd dat is
begroot. In 2021 hebben de coronamaatregelen ervoor gezorgd dat evenementen niet konden
doorgaan.

COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA

Afspraak 5: Iedere RPMI verzorgt jaarlijks minimaal het aantal documentaires zoals aangegeven in
de RPO-begroting, met een minimum van 100 documentaires in totaal per jaar voor alle RPMI's.

Ingangsjaar: 2021

Aan de prestatieafspraak is voldaan omdat het minimum aantal documentaires ruim is gerealiseerd.
Maar het aantal gerealiseerde documentaires per RPMI laat, gelijk aan de geregistreerde
evenementen bij afspraak 4, een wisselend beeld zien over 2021. Zo heeft Omroep Zeeland 2
documentaires begroot en 8 gerealiseerd. Omroep Fryslan heeft er 30 begroot en 22 gerealiseerd. Bij
een aantal RPMI's is het aantal begrootte documentaires ruim overschreden, zoals bijvoorbeeld bij
Omroep RTV Oost en Omroep Flevoland. Bij Omroep Fryslan loopt het aantal gerealiseerde
documentaires juist behoorlijk achter bij het aantal begroot.
De RPO geeft aan dat zij het aantal registraties voor zowel evenementen als documentaires ontvangt
van de afzonderlijke RPMI's. Vooralsnog heeft de RPO niet geïnformeerd naar redenen waarom het
aantal in de bekostigingsaanvraag en het werkelijk aantal gerealiseerd, uiteen loopt. In de volgende
uitvraag van de RPO aan de afzonderlijke RPMI's zal de RPO hiernaar vragen zodat zij dit kunnen
toelichten. Dit zal met ingang van de rapportage over 2022 zijn.
Afspraak 6: De RPO rapporteert over de belangrijkste voorbeelden van onderzoeksjournalistiek.

Ingangsjaar: 2020

Aan deze prestatieovereenkomst is voldaan door de verslaglegging van verschillende voorbeelden
van onderzoeksjournalistiek. Een omschrijving van het begrip onderzoeksjournalistiek is opgenomen
in de definitielijst bij het document 'Uitvoering prestatieafspraken'. Veel voorbeelden hebben een
duidelijke link met de omschrijving van het begrip onderzoeksjournalist. Er zijn ook voorbeelden
waarbij de link explicieter gemaakt kan worden. Graag attenderen wij de RPO hierop. De RPO geeft
aan hier alert op te zijn en houdt hier aandacht voor.
Afspraak 7: De RPO legt over de uitvoering van de samenhangende distributiestrategie
verantwoording af.

Ingangsjaar: 2020

Aan de prestatieafspraak is voldaan door de rapportage over distributie.
Afspraak 8: Het landelijk gemiddelde totaalbereik is aan het einde van de tweede planperiode van
de concessie (eind 2025} gemiddeld toegenomen ten opzichte van de eerste planperiode.

Ingangsjaar: 2020

De RPO heeft met haar jaarverslag inzicht gegeven in het totaalbereik over 2021. Het bereik is
constant voor de verschillende aanbodkanalen: televisie, radio en online, leder jaar rapporteert de
RPO het landelijk gemiddelde totaalbereik. De afspraak is dat over de periode 2022 tot en met 2025
het gemiddelde van de 4 jaren wordt berekend en dit geldt als resultaat over de tweede planperiode.
Dit bereik moet hoger zijn dan het jaar 2021 (referentiejaar).
Bereik

Televisie

Radio

Online

Totaal

2020
2021

69%
69%

43%
43%

59%
59%

80%
80%

COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA

Afspraak 9: De RPO rapporteert over het totaalbereik van de RPMI's uitgesplitst naar

leeftijdscategorieën.

Ingangsjaar: 2020

Door de rapportage heeft de RPO voldaan aan deze prestatieafspraak. Opvallend positief is de
stijging in het bereik in de jongste leeftijdsgroep 18-30 jarigen. De stijging is waarneembaar bij zowel
televisie, als radio, als online. Tegelijkertijd is de daling in de oudste doelgroep 60-75 jarigen
opvallend. Het bereik daalde in deze doelgroep voor alle aanbodkanalen. Wij vragen hier om een
toelichting op de ontwikkelingen. Ter vergelijk wordt door het Commissariaat aan de RPO gevraagd
hoe de cijfers van het bereiksonderzoek, gebruikt door de RPO, zich verhouden tot de bereikscijfers
van SKOen NLO.
De RPO zal ter informatie aan het Commissariaat de vraagstelling sturen op basis waarvan de
bereikscijfers worden gerapporteerd. Daarnaast vraagt de RPO aan het onderzoeksbureau
Motivaction wat mogelijke verklaringen zijn voor de stijging onder jongeren en de daling onder
ouderen. Het onderzoeksbureau Motivaction voert in opdracht van de RPO een bereiksonderzoek uit
naar de afzonderlijke RPMI's. Dit onderzoek wordt anders uitgevoerd dan het bereiksonderzoek van
SKO en NLO. De cijfers kunnen daarom niet één-op-één worden vergeleken.

Na contact te hebben gehad met het onderzoeksbureau, geeft de RPO aan dat de stijging onder
jongeren komt door het aanbod online. Dat is zowel het aanbod van radio- en televisieprogramma's
die online kunnen worden teruggeluisterd als aanbod dat uitsluitend online te vinden is. De RPO zal
de ontwikkeling in het bereik onder de oudere leeftijdsgroep nauwlettend monitoren. Deze
toelichting volstaat voor het Commissariaat.

Bereik

18-30

31-44

2019
2020
2021

77%
79%
81%

80%
79%
81%

45-59
80%
80%
79%

60-75

84%
82%
80%

Afspraak 10: De RPMI's worden door de gebruikers ervaren als regionaal, actueel, informatief,
betrouwbaar, betrokken en professioneel.

Ingangsjaar: 2020
De afspraak dat tenminste 75% van de respondenten deze waarden toekend aan de regionale
omroep is ruim gehaald. Wel merken wij op dat de resultaten over 2021 iets onder het niveau van de
resultaten van 2020 liggen. De RPO heeft nagezocht wat de resultaten over 2019 zijn geweest. De
resultaten laten kleine fluctuaties zien.

Imago
2020
2021

Regionaal
88%
86%

Betrouwbaar
86%
83%

Informatief
86%
84%

Actueel
86%
83%

Betrokken
84%
81%

Professioneel
79%
77%

Afspraak 11: De landelijke gemiddelde waardering die de gebruikers de aanbodkanalen van de

RPMI's geven is per jaar tenminste minimaal een 7,1.

Ingangsjaar: 2020

COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA

Aan deze prestatieafspraak is voldaan met een hoge waardering voor zowel televisie, als radio, als
online.
Waardering

Televisie

Radio

Online

2020
2021

7,2
7,3

7,3
7,4

7,4
7,4

Afspraak 12: Alle RPMI's bieden het publiek mogelijkheden tot interactie met regionale
nieuwsberichtgeving, nieuwsberichten te delen of anderszins te acteren. Alle RPMI's streven ernaar
de hiervoor bedoelde interactie te vergroten.

Ingangsjaar: 2021

Aan deze prestatieafspraak is voldaan. Alle RPMI's bieden het publiek de mogelijkheid tot interactie.
Met name de mogelijkheid voor gebruikers om nieuwsberichten te delen via social media, wordt
gebruikt bij de RPMI's. Het streven naar het vergroten van interactie met het publiek, uit zich vooral
door het gebruik van polls over een nieuwsonderwerp. Dit wordt door veel RPMI's toegepast.
Afspraak 13: Iedere RPMI biedt jaarlijks minimaal het aantal werkervarings- of stageplaatsen aan

zoals aangegeven in de RPO-begroting, met een minimum van 135 werkervarings- of
stageplaatsen in totaal per jaar voor alle RPMI's.

Ingangsjaar: 2021

Zoals in de verslaglegging van de RPO zelf is aangegeven is het minimum aantal stageplaatsen
overschreden, er zijn in totaal 159 stageplaatsen gerealiseerd. Aan deze prestatieafspraak is voldaan.
Wel hebben afzonderlijke omroepen niet altijd het aantal stageplaatsen gerealiseerd dat zij hadden
aangegeven in de RPO-begroting. De RPO geeft in haar verslaglegging aan dat dit mede door
coronamaatregelen niet altijd is gerealiseerd. Hiervoor geldt hetzelfde als voor afspraak 4 en 5; de
RPO zal vanaf 2022 aan de RPMI's verzoeken om verschillen tussen de aanvraag en het gerealiseerde
aantal te duiden.
Afspraak 14: De RPO rapporteert over de belangrijkste samenwerkingsverbanden tussen RPMI's en
andere partijen.

Ingangsjaar: 2020

Aan deze prestatieafspraak is voldaan door de rapportage in het jaarverslag.