2016D20424

INBRENG NADER VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De algemene commissie voor Wonen en Rijksdienst heeft enkele
aanvullende vragen en opmerkingen over de brief van de Minister voor
Wonen en Rijksdienst betreffende Toezichtvisie en Meerjarenprogramma
Autoriteit woningcorporaties.
De voorzitter van de commissie,
Geurts
De griffier van de commissie,
Van der Leeden

nds-tk-2016D20424

1

1. Inbreng VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de beantwoording van de vragen. Deze leden zien op dit moment
geen aanleiding voor nadere vragen of opmerkingen.
2. Inbreng PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennis genomen van de beantwoording van de eerdere vragen van de commissie en bedankt u voor
deze antwoorden. Deze leden willen van deze mogelijkheid gebruik maken
om nog enkele aanvullende vragen te stellen.
In de antwoorden schetst u de onafhankelijke positie van de Autoriteit
Woningcorporaties. De leden van de PvdA-fractie vragen zich af waarom
het mandaat via de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) aan de
Autoriteit Woningcorporaties wordt gegeven en niet rechtstreeks. Als dat
niet rechtstreeks kan vragen deze leden waarom u er dan niet voor kiest
dat de ILT zijn mandaat delegeert aan de Autoriteit Woningcorporaties.
Delegatie is verstrekkender dan door-mandateren en zou betekenen dat de
autoriteit direct verantwoording schuldig is aan de Minister voor Wonen
en Rijksdienst.
De leden van de PvdA-fractie lezen dat de Autoriteit Woningcorporaties
risicogericht zal controleren en daartoe per woningcorporatie gaat werken
met risicoprofielen. Deze leden willen weten of en hoe deze risicoprofielen
straks openbaar gemaakt worden.
Tenslotte constateren de leden van de PvdA-fractie dat alle ontheffingen,
goedkeuringen en zienswijzen die de Autoriteit Woningcorporaties af
moet geven tot een aanzienlijke bureaucratie kunnen leiden. Op welke
manier wordt deze bureaucratie in toom gehouden, zonder dat het
afgeven een inhoudsloos automatisme wordt?
3. Inbreng SP-fractie
De leden van de SP-fractie zullen geen aanvullende inbreng leveren op de
beantwoording van de vragen van de commissie betreffende Toezichtvisie
en Meerjarenprogramma Autoriteit Woningcorporaties.
4. Inbreng CDA-fractie
Ook van de CDA fractie komen geen aanvullende vragen.
5. Inbreng D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de Toezichtvisie
en het Meerjarenprogramma van de Autoriteit woningcorporaties, en het
verslag van het schriftelijk overleg hierover. Deze leden achten goed
toezicht van essentieel belang voor goed functioneren van de woningmarkt en woningcorporaties. Derhalve hebben zij nog enkele vragen die
zij graag beantwoord zien.
De leden van de D66-fractie lezen dat u niet wil vooruitlopen op de
kabinetsreactie op het rapport van de parlementaire enquêtecommissie
Fyra, en zodoende niet kan laten weten welke maatregelen er genomen
worden als gevolg van de forse kritiek van die de parlementaire enquêtecommissie Fyra op de ILT had. Deze leden constateren dat de kabinetsreactie nu al heeft plaatsgevonden, en zouden zodoende willen weten welke
maatregelen er worden genomen naar aanleiding van de forse kritiek op
ILT, en of deze maatregelen ook de Autoriteit woningcorporaties zullen
versterken in haar werken.
De leden van de D66-fractie lezen dat de sector moeite heeft met het feit
dat toetsing van bestuurders en commissarissen plaatsvindt nadat het

2

interne wervingsproces is afgerond. Is men voornemens het proces te
veranderen om hieraan tegemoet te komen? Ook lezen deze leden dat bij
toetsingsgesprekken wordt gedacht aan meer selectief oproepen. Kunt u
hier meer inzicht in geven?
De leden van de D66-fractie lezen dat tijdens de fase van totstandkoming
van een verbeter-of herstelplan voornemens en concepten niet openbaar
besproken kunnen worden. Zij hebben begrip voor deze vertrouwelijkheid,
daar deze voor goed en effectief toezicht noodzakelijk is. Tegelijkertijd
vragen deze leden zich af, of het niet mogelijk is om lagen in deze
vertrouwelijkheid aan te brengen. Zowel verbeterplannen als herstelplannen zouden in sommige gevallen in kwaliteit kunnen toenemen als
stakeholders er eerder inzage of input op kunnen leveren. Zodende vragen
zij zich af of de stukken, zonder ze volledig openbaar te maken, niet op een
vertrouwelijk wijze deels met de gemeente, of misschien de huurdersorganisatie gedeeld zouden kunnen worden. Wat is uw visie hierop?
De leden van de D66-fractie lezen in het verslag van het schriftelijk overleg
dat verbeter-of herstelplannen «in beginsel» openbaar zijn. Kunt u
uitleggen, wat er hier met de woorden «in beginsel» bedoeld wordt? In
welke gevallen zouden de verbeter-0f herstelplannen, na vaststelling, niet
openbaar zijn?
De leden van de D66-fractie delen uw mening dat vanwege de rol die
gemeenten en huurdersorganisaties hebben gekregen in de nieuwe
Woningwet het van belang is dat een brede doelgroep het sectorbeeld kan
begrijpen. Zij zijn dan ook verheugd dat de Autoriteit Woningcorporaties
zich hiervoor zal inspannen. Kunt u misschien inzage geven hoe deze
inspanningen vormgegeven zullen worden? En zal dit ook geëvalueerd
worden?
De leden van de D66-fractie lezen dat kosten voor het toezicht aankomende jaren zo’n vijftien miljoen euro per jaar zullen bedragen, en dat
deze kosten door de sector zelf gedragen zullen worden. Hierbij zal vijftig
procent van het begrote bedrag verdeeld worden op basis van het totaal
aantal woongelegenheden die de woningcorporaties in eigendom
hebben, en vijftig procent op basis van de WOZ-waarde van de woongelegenheden die de woningcorporaties in eigendom hebben. Kunt u inzage
geven waarom voor deze verdelingssystematiek gekozen is? Is er ook over
alternatieven nagedacht?
De leden van de D66-fractie vroegen in het eerste schriftelijke verslag wat
de kaders zijn voor een herstelplan, en binnen welke termijn een
woningcorporaties een tekort moeten zijn ingelopen. Deze leden
constateren dat hier in de beantwoording geen helder antwoord op wordt
gegeven. Zodoende zouden zij graag lezen welke kaders er zijn voor het
opstellen van een herstelplan. Zij begrijpen, dat de eisen van het
herstelplan en de frequentie van monitoring afhankelijk zijn van de aard
en de omvang van de problematiek, maar vragen zich af of hier richtlijnen
voor zijn, en zo ja, welke dat dan zijn. Ook zouden deze leden graag
vernemen welke termijn er gelden binnen een herstelplan, en of er een
maximum termijn voor herstel is. Bovendien zouden zij graag vernemen,
wat er gebeurt indien de termijn overschreden lijkt te worden.
De leden van de D66-fractie merken op, dat de Autoriteit Woningcorporaties op de lange termijn uitgaat van een krimp van het aantal woningcorporaties door fusie. Deze leden lezen dat het aantal woningcorporaties
de afgelopen tien jaar is gekrompen van 492 naar 350. Deze leden
begrijpen dat er voor de toekomst geen exacte cijfers genoemd kunnen
worden, maar zouden wel graag een inschatting zien van de krimp van het
aantal woningcorporaties in de toekomst. Verwacht de Autoriteit
Woningcorporaties dat de krimp in de komende tien jaar sneller, of minder
snel zijn zal zijn dan zij dat in de afgelopen tien jaar was? En waarom
verwacht zij dit?

3

Inbreng lid Van Vliet
Het lid Van Vliet heeft kennis genomen van het verslag van het schriftelijk
overleg inzake de toezichtvisie en het meerjarenprogramma van de
Autoriteit Woningcorporaties en dankt u voor de beantwoording. Het lid
Van Vliet heeft nog wel enige vragen. Zo leest het lid Van Vliet dat u nog
niet vooruit wil lopen op de kabinetsreactie op het rapport van de
parlementaire enquêtecommissie Fyra. Toch zou het lid Van Vliet al graag
enig inzicht hebben in de manier waarop het kabinet invulling zal geven
op de aanbevelingen die zich richten op de ILT, zeker nu de Autoriteit
Woningcorporaties zich nog in een opstartfase bevindt. Het lijkt het lid Van
Vliet logischer zo snel mogelijk met een nieuwe, correcte aanpak te
beginnen en de «afvinkcultuur» van de ILT niet langer voort te zetten.
Het lid Van Vliet kijkt uit naar de integrale risicoanalyse en het integraal
toezichtkader dat de Autoriteit Woningcorporaties in de zomer van 2016
openbaar zal maken. Het lid Van Vliet vraagt zich echter af of niet alleen
wordt gekeken naar het onderwerp van toezicht, maar ook naar de manier
waarop toezicht wordt gehouden. Dit met het oog op de kritiek van de
parlementaire enquêtecommissie Fyra op de ILT.
Het lid Van Vliet is verheugd dat de ervaringen met de geschiktheids- en
betrouwbaarheidstoetsen positief zijn. Wel vraagt dit lid aandacht voor het
feit dat de toetsing plaatsvindt nadat het interne (werving)proces is
afgerond, zodat het nog even duurt voordat de daadwerkelijke benoeming
kan plaatsvinden. Hoeveel tijd zit hiertussen, zo vraagt dit lid zich af. En
wat is de oorzaak van deze termijn? Is een capaciteitsprobleem de
onderliggende oorzaak? Hoe zou deze termijn kunnen worden verkort?
Voorts vraagt het lid zich met betrekking tot deze materie zich af hoe uw
opmerking moet worden geïnterpreteerd dat «de Autoriteit Woningcorporaties de toetsingsgesprekken en de procedure nog verder gaat ontwikkelen. Te denken valt aan meer selectief oproepen voor de toetsingsgesprekken op basis van een risicogerichte benadering en het uitwerken van
de opgedane ervaringen in beleidsregels.» Het lid Van Vliet hoopt dat
hiermee niet bedoeld wordt dat de verplichte fit-and-propertest gaat
plaatsmaken voor het achteraf risicogericht oproepen voor de toetsingsgesprekken. Dit zou in strijd zijn met de Woningwet. Kunt u hierover
duidelijkheid verschaffen?
Ook heeft het lid Van Vliet een vraag over de heffing aan de woningcorporaties in het kader van de bekostiging van het toezicht. Dit lid leest dat er
het aantal medewerkers in 2016 van 63 naar 75 fte zal stijgen. Wordt een
toename van de kosten van het toezicht door de Autoriteit Woningcorporaties verder afgewenteld op de sector?

4