Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 1796

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 november 2017
Hierbij bied ik u het verslag aan van de Raad Buitenlandse Zaken voor
Handel van 10 november 2017 in Brussel.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
S.A.M. Kaag

kst-21501-02-1796
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-02, nr. 1796

1

VERSLAG RAAD BUITENLANDSE ZAKEN VOOR HANDEL
D.D. 10 NOVEMBER 2017
Op 10 november 2017 vond een Raad Buitenlandse Zaken voor Handel
plaats. Er werd gesproken over de voorbereiding op de aanstaande
Ministeriële Conferentie van de WTO die van 10–13 december 2017 zal
plaatsvinden in Buenos Aires, Argentinië, de stand van zaken van de
onderhandelingen met Mercosur en Mexico en de implementatie van
handelsakkoorden.
Voorbereiding 11e WTO ministeriële Conferentie
De Commissie lichtte haar inspanningen toe om tot een onderhandelingsresultaat te komen voor de 11e WTO Ministeriële Conferentie. De
Commissie wees er daarbij op dat een resultaat voor de Ministeriële
Conferentie niet alleen intrinsieke waarde heeft, maar ook van belang is
voor het handelssysteem, gezien de onwelwillende houding die sommige
landen innemen ten opzichte van het multilaterale handelssysteem. De
Commissie neemt hierin dan ook een voortrekkersrol. Zo heeft de EU
bijvoorbeeld samen met Brazilië een voorstel gedaan voor de beperking
van binnenlandse landbouwsteun. Daarnaast heeft de EU een voorstel
gedaan over het wegnemen van onnodige procedures en het vergroten
van de transparantie over binnenlandse regelgeving ten aanzien van de
internationale handel in diensten, bijvoorbeeld door het publiceren van
vergunningsvereisten voor buitenlandse dienstverleners op het internet.
Ook heeft de EU een voorstel gedaan om binnen het WTO-kader tot
onderhandelingen over e-commerce te komen.
Ondanks deze inspanningen temperde de Commissie de verwachtingen
voor een concreet onderhandelingsresultaat tijdens de Ministeriële
Conferentie. De beste vooruitzichten zijn er voor een akkoord over de
beperking van subsidies die illegale, niet-gerapporteerde en ongereguleerde visserij in de hand werken.1 Lidstaten zijn vrijwel eensgezind dat er
een akkoord over dit onderwerp moet komen dat bijdraagt aan de
verwezenlijking van de SDG 14.6. Er is echter nog geen consensus over de
exacte uitwerking van een akkoord, bijvoorbeeld hoe wordt vastgesteld
dat er sprake is van overbevissing.
De lidstaten, waaronder Nederland, spraken eensgezind steun uit voor de
inzet van de Europese Commissie. Een aantal landen vroegen daarbij wel
aandacht voor binnenlandse gevoeligheden, zoals op het terrein van
landbouw, en spraken specifieke wensen uit, zoals de wens om nieuwe
onderwerpen als digitale handel en investeringsfacilitatie in WTO-verband
te bespreken.
Stand van zaken onderhandelingen Mercosur en Mexico
De Commissie gaf aan dat er op dit moment, met het oog op de verkiezingen in Latijns-Amerika in 2018, een politiek gunstig momentum is om
het handelsakkoord met Mercosur na 17 jaar onderhandelingen te sluiten.
De economische belangen zijn groot. De Commissie schat de mogelijke
besparing van invoerrechten door een akkoord met Mercosur zo’n acht
keer groter in dan de besparing van de invoerrechten voor Europese
exporteurs door het handelsakkoord met Canada. De Commissie
concentreert zich momenteel op een nieuwe uitwisseling van markttoegangsaanbiedingen voor goederen, diensten en aanbestedingen. De
Commissie onderstreepte daarbij zo veel mogelijk rekening te zullen

1

Zogenaamde IIU-fishing (illegal, unreported and unregulated fishing).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-02, nr. 1796

2

houden met de gevoeligheden van lidstaten, bijvoorbeeld ten aanzien van
landbouw.
Over Mexico gaf de Commissie aan dat er goede vooruitgang wordt
geboekt in de onderhandelingen over de modernisering van het handelsakkoord met Mexico. Tegelijkertijd zijn er nog steeds punten waar nog
vooruitgang moet worden geboekt voordat een akkoord kan worden
bezegeld, bijvoorbeeld op het terrein van dienstenhandel en toegang tot
de markt van overheidsaanbestedingen.
De Commissie wees op zowel de grote economische belangen van beide
akkoorden, bijvoorbeeld voor de Europese agrarische exportmarkt,
alsmede de belangrijke politieke implicaties van de akkoorden. Deze
akkoorden kunnen gezien worden als positief signaal vóór het internationale handelssysteem tegen de achtergrond van toenemend
protectionisme.
Een groot aantal lidstaten, waaronder Nederland, sprak steun uit voor de
verdere verdieping van de handelsbetrekkingen met Latijns-Amerika en
riep de Commissie op het huidige positieve momentum te benutten. Een
aantal lidstaten wees op deelbelangen, zoals landbouwgevoeligheden en
de wens voor ambitieuze afspraken over datastromen, zonder dat dit zich
vertaalde in de oproep om het tempo van onderhandelingen te verlagen.
Ook Nederland benadrukte, in lijn met de discussie tijdens het Algemeen
Overleg op 7 oktober, het belang van een gelijk speelveld en duidelijke
afspraken over standaarden ten aanzien van arbeidsrechten, milieu,
klimaat, voedselveiligheid en dierenwelzijn. Nederland riep de Commissie
op toe te zien op de naleving van deze afspraken en in dialoog te blijven
over handhaving hiervan.
Implementatie handelsakkoorden
De Commissie presenteerde het op 9 november 2017 uitgebrachte rapport
over de werking en implementatie van de 25 handelsakkoorden van de
Europese Unie die momenteel worden toegepast.2 Het rapport is het
eerste horizontale rapport over de werking van alle handelsakkoorden. De
Commissie heeft aangegeven deze rapportage jaarlijks te willen publiceren.
Het rapport laat zien dat handelsakkoorden doorgaans een positief effect
hebben op de onderlinge handel van handelspartners. Opvallend is dat
juist de twee sectoren die vaak als het meest gevoelig gelden in de
onderhandelingen, de Europese landbouw- en autosector, in de praktijk
veel winnen bij handelsakkoorden. Tevens is opvallend dat voor gevoelige
producten waarvoor tariefquota (in hoeveelheid gelimiteerde tariefverlagingen) zijn ingesteld in plaats van ongelimiteerde tariefverlagingen, blijkt
dat vaak niet het gehele tariefquota wordt gebruikt. Voor kaas wordt
bijvoorbeeld slechts 4.3% van het quota gebruikt voor Peru. Hetzelfde
geldt voor de tariefquota die de EU open heeft gesteld aan de handelspartners. Het rapport bevestigt dat het gebruik van de lagere invoerrechten vanuit het handelsakkoord door Europese bedrijven achterblijft bij
het gebruik in het land waarmee de EU een akkoord heeft afgesloten.
Verder heeft het rapport bijzondere aandacht voor duurzaamheidsafspraken in handelsakkoorden. In 2016 zijn onder het duurzaamheidshoofdstuk dialogen gehouden met onder andere Centraal America,
Colombia en Peru, Korea, Georgië en Moldova. Het rapport biedt een
overzicht van de verschillende onderwerpen die daarbij zijn besproken,
2

http://trade.ec.europa.eu/doclib/press/index.cfm?id=1753

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-02, nr. 1796

3

zoals de handel in krokodilleer in Colombia, biodiversiteit in Panama en
de arbeidsinspectie in Moldavië.
De Commissie benadrukte het belang om de implementatie van handelsakkoorden met belanghebbenden, zoals bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld, te bespreken en wil daarin graag samen met lidstaten
optrekken. Lidstaten steunden deze oproep en vroegen in het bijzonder
aandacht voor het midden- en kleinbedrijf.
Triloogonderhandelingen over antidumping- en antisubsidiemaatregelen
Ten slotte informeerde het Estse voorzitterschap de Raad over de beide
triloogonderhandelingen ten aanzien van het antidumping- en antisubsidie-instrumentarium. Het Europees parlement heeft op 15 november
2017 positief gestemd over de uitkomst van de triloogonderhandelingen
over de nieuwe antidumpingmethodologie in reactie op het vervallen van
bepaalde bepalingen uit het WTO-toetredingsprotocol van China. De
verwachting is dat deze herziening van de wetgeving in december wordt
gepubliceerd in het publicatieblad en vervolgens in werking zal treden.
De andere triloog over de aanpassing van het antidumping- en antisubsidie-instrumentarium (het zogenaamde moderniseringsvoorstel) loopt
nog door. Het voorzitterschap werkt verder aan een compromis met het
Europese parlement. Op 23 november en 5 december zullen verdere
triloogonderhandelingen tussen de Commissie, Raad en het Europees
parlement plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 21 501-02, nr. 1796

4