Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

840
Vragen van de leden Vermue en Asante (beiden PvdA) aan de Minister en de
Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het vertrek van
een leerling van het Waterlant College (ingezonden 20 oktober 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Dekker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 21 december 2016). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2016–2017, nr. 671.
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel: «Mees was enige witte leerling in de klas, na
twee maanden is hij van school»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u de situatie waar Mees en zijn ouders mee geconfronteerd
zijn op het Waterlant College?
Antwoord 2
Ik vind deze situatie zeer onwenselijk. Het moet zoveel mogelijk worden
voorkomen dat pestgedrag van leerlingen de aanleiding is tot het vertrek van
een leerling naar een andere school. Zie ook het antwoord op vraag 3.
Vraag 3
Waar kunnen ouders terecht als zij vragen hebben over dergelijke situaties of
signalen willen melden van soortgelijke problemen op de school van hun
kind?
Antwoord 3
Hiervoor kunnen ouders in de eerste plaats terecht bij de school. Voor een
soepele schoolloopbaan van leerlingen is het belangrijk dat de communicatie
tussen school en ouders op orde is, zodat er bij problemen tijdig kan worden
gezocht naar een oplossing. Daarnaast kunnen ouders contact opnemen met
en eventueel een melding doen bij een vertrouwensinspecteur van de

1

ah-tk-20162017-840
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

http://www.parool.nl/amsterdam/mees-13-was-enige-witte-leerling-in-de-klas-na-tweemaanden-is-hij-van-school~a4395830/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Inspectie van het Onderwijs (hierna: inspectie). Voor informatie en ondersteuning kunnen ouders ook terecht bij de Stichting School en Veiligheid en bij
het informatiepunt van Ouders & Onderwijs.
In dit specifieke geval is er op verschillende momenten contact geweest
tussen de schoolleiding en de inspectie. Ook is er contact geweest tussen de
inspectie en de ouders van de leerling. In vervolg op het eerdere contact met
de schoolleiding zal de inspectie deze zaak op korte termijn bespreken met
het bevoegd gezag van het Waterlant College.
Vraag 4
Heeft u signalen ontvangen dat dergelijke problemen op meer basis- en
middelbare scholen in Nederland spelen en dat ook daar leerlingen om
soortgelijke redenen zijn overgestapt naar een andere school? Zo ja, hoeveel
scholen betreft dit? Zo nee, deelt u de mening dat het van belang is om zicht
te krijgen op de omvang van dit probleem en bent u bereid hier onderzoek
naar te doen?
Antwoord 4
Het komt helaas vaker voor dat kinderen worden gepest op school en naar
een andere school gaan om een nieuwe start te maken. Soms krijgt de
inspectie daar signalen over. Er zijn bij de inspectie geen concrete signalen
bekend van andere situaties waarin pesten direct is gerelateerd aan etniciteit
en leidt tot overstappen naar een andere school. Over pestgedrag op zichzelf,
zonder dat dit gekoppeld is aan het overstappen van de gepeste leerling naar
een andere school, krijgt de inspectie vaker signalen. Dit is een van de
aanleidingen geweest voor de wet Veiligheid op school die sinds 1 augustus
2015 van kracht is en die tot doel heeft dat scholen zich inspannen om pesten
tegen te gaan. Daarnaast wordt in opdracht van het Ministerie van OCW
tweejaarlijks de Veiligheidsmonitor uitgevoerd. Deze monitor brengt de
veiligheid in en rond scholen in beeld en gaat hierbij onder meer in op de
ervaringen van leerlingen, leerkrachten en ouders met pesten. Uw Kamer
ontvangt deze monitor voor het eind van dit jaar.
Vraag 5
Hoe spreekt u scholen op dit moment aan op hun verantwoordelijkheid met
betrekking tot sociale veiligheid in en om de school? Ziet u aanvullende
mogelijkheden om de scholen waar dit probleem speelt extra te ondersteunen in het waarborgen van een fijne, veilige plek voor elk kind?
Antwoord 5
Sociale veiligheid behoort tot de basiskwaliteit van de school. Het is een
voorwaarde voor een goed pedagogisch klimaat waarin leerlingen zich ten
volle kunnen ontwikkelen. Om scholen te ondersteunen bij deze belangrijke
taak hebben de Kinderombudsman en ik, in samenwerking met de sectorraden, in 2013 een plan van aanpak opgesteld om pesten tegen te gaan en
sociale veiligheid te vergroten.2 Onderdeel van de aanpak is ondersteuning
door de Stichting School en Veiligheid. Scholen kunnen hier terecht voor
informatie, advisering en voor trainingen. Daarnaast biedt de stichting, in
samenwerking met de PO-Raad en de VO-raad, scholen de mogelijkheid een
Ambassadeur sociale veiligheid in te schakelen. Deze kan scholen helpen bij
het vormgeven van hun veiligheidsbeleid. Het ondersteuningsaanbod van de
ambassadeurs zal worden uitgebreid.
De verantwoordelijkheid van scholen bij het bevorderen van sociale veiligheid
is bevestigd met de wet Veiligheid op school die scholen verplicht zorg te
dragen voor een veilige school. De school dient een coördinator antipestbeleid aan te wijzen en er dient een persoon te zijn die fungeert als
aanspreekpunt met betrekking tot pesten voor ouders en leerlingen. Ook
moet de school de veiligheidsbeleving van leerlingen jaarlijks monitoren. De
inspectie ziet met ingang van augustus 2016 toe op naleving van de
zorgplicht veiligheid en het door de school te voeren sociaal veiligheidsbeleid, waaronder de uitvoering van de jaarlijkse monitoring van de veiligheidsbeleving van leerlingen. Waar nodig spreekt de inspectie scholen aan op de
naleving van deze wettelijke opdrachten. Dat is bijvoorbeeld het geval als
2

Kamerstuk 29 240, nr. 52.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

sprake is van ernstige incidenten, maar ook als de resultaten van de
monitoring reden geven tot zorg.
Vraag 6
Deelt u de mening dat segregatie in het onderwijs zo veel mogelijk moet
worden voorkomen? Zo ja, welke ondersteuning biedt u scholen bij het
realiseren en behouden van een inclusieve school waar iedereen welkom is?
Zijn deze maatregelen naar uw mening voldoende? Zo ja, waarom? Zo nee,
welke aanvullende maatregelen bent u bereid te nemen?
Antwoord 6
Het onderwijs heeft een belangrijke rol bij het bevorderen van integratie en
het tegengaan van segregatie. Een goed toegankelijk, kwalitatief sterk
onderwijssysteem dat alle leerlingen, ongeacht hun achtergrondkenmerken,
gelijke kansen biedt staat hierbij voorop. Daarnaast schrijft de wet voor dat
schoolbesturen en gemeenten ten minste eenmaal per jaar met elkaar
overleggen over het tegengaan van segregatie in het onderwijs. Dit biedt de
mogelijkheid om afspraken te maken die zijn toegespitst op de lokale situatie.
Segregatie in het onderwijs hangt immers grotendeels samen met ruimtelijke
en maatschappelijke segregatie.
Vraag 7
Deelt u de mening dat het wenselijk is dat scholen ouders meer bij dergelijke
vraagstukken betrekken? Zo ja, op welke wijze vindt u dat ouders meer
moeten worden betrokken? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Betrokkenheid van ouders bij de school is van groot belang voor een goede
en soepele schoolloopbaan van hun kinderen. Hierbij is het van belang dat de
school ouders informeert over het gedrag en de prestaties van hun kinderen.
Om ouders en scholen te faciliteren subsidieer ik Ouders & Onderwijs.
Aangezien de context en samenstelling van de leerlingpopulatie per school
verschilt, hecht ik eraan dat iedere school ruimte heeft om zelf te bepalen hoe
ouderbetrokkenheid het best kan worden vormgegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3