Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2750
Vragen van de leden Jasper van Dijk en Smaling (beiden SP) aan de
staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over thuisonderwijs via
geheime constructies (ingezonden 12 juni 2013).
Antwoord van staatssecretaris Dekker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 4 juli 2013)
Vraag 1
Wat is uw oordeel over het bericht «Thuisonderwijs via geheime constructies»?1
Antwoord 1
Het bericht in de NRC roept het beeld op van thuisonderwijs via geheime
constructies. Mijn oordeel is dat dit beeld niet klopt.
Vraag 2
Is het waar dat enkele tientallen kinderen thuisonderwijs volgen met
medeweten van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de
Inspectie van het Onderwijs, terwijl dit in strijd is met de Leerplichtwet?
Antwoord 2
Er zijn kinderen die ingeschreven staan op een school, maar het onderwijs
thuis volgen met medeweten van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Onderwijs.
Dit is noch in strijd met de Leerplichtwet, noch met de sectorwetten (zie ook
mijn antwoord op vraag2.
Vraag 3
Is het waar dat dit wordt betaald door scholen waar de kinderen niet naartoe
gaan?
Antwoord 3
De kinderen staan ingeschreven op een school. Een school is verantwoordelijk voor het onderwijs voor alle bij de school ingeschreven leerlingen, dus
ook voor leerlingen die door (psychische) ziekte tijdelijk de school niet

1
2

ah-tk-20122013-2750
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

NRC, 7 juni 2013
NRC, 7 juni 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

kunnen bezoeken. Die verantwoordelijkheid kan met zich meebrengen dat een
school voor een individuele (psychisch) zieke leerling speciaal lesmateriaal
inkoopt of zelf ontwikkelt.
Vraag 4
Hebben de ouders in kwestie hierover een contract moeten ondertekenen en
is mondeling verzocht om een geheimhoudingsplicht?
Antwoord 4
Met betrekking tot tijdelijk onderwijs thuis in verband met (psychische) ziekte,
maken school en ouders met elkaar afspraken. De afspraken over onder
andere de verantwoordelijkheden, de eventuele kosten voor speciaal te
ontwikkelen of aan te schaffen lesmateriaal en de duur van het traject, leggen
zij schriftelijk vast in een handelingsplan soms ook contract genaamd. De
vastgelegde afspraken worden door beide partijen ondertekend. De inspecteur van het onderwijs, die het proces volgt en begeleidt, ondertekent de
afspraken voor gezien omdat scholen de zekerheid willen hebben dat
gemaakte afspraken binnen de wettelijke kaders passen.
Gemaakte afspraken zijn maatwerk en geen blauwdruk voor andere leerlingen. Om die reden worden ouders gevraagd zorgvuldig om te gaan met de
specifiek voor hun kind gemaakte afspraken en deze niet te verspreiden.
Vraag 5
Zijn de zogenaamde «Miep Ziek Contracten» in strijd met de wet? Hoeveel
van deze contracten zijn in omloop?
Antwoord 5
Zoals in antwoord op vraag 2 aangegeven, zijn de bedoelde
handelingsplannen/contracten niet in strijd met de wet. Zo regelen de
sectorwetten dat het onderwijs zodanig wordt ingericht dat leerlingen die in
verband met ziekte thuis verblijven of zijn opgenomen in een ziekenhuis, op
adequate wijze voldoende onderwijs kunnen genieten (WPO: artikel 6.6, WVO:
artikel 8b en WEC: artikel 11.6). Daarnaast biedt de leerplichtwet de mogelijkheid om op grond van ziekte (artikel 11.d) of op grond van gewichtige
omstandigheden (artikel 11.g) tijdelijke vrijstelling te krijgen van geregeld
schoolbezoek.
Door de Inspectie van het Onderwijs zijn 49 afspraken tussen school en
ouders getekend voor gezien.
Vraag 6
Worden de contracten opgesteld door de «inspecteur bijzondere opdrachten»
en door u goedgekeurd? Staat in de contracten dat ouders de thuisstudie
voor hun kind kunnen declareren bij de school?
Antwoord 6
Een handelingsplan/contract wordt opgesteld door de betrokken school en de
ouders. De inspecteur bijzondere opdrachten kan hierbij ondersteuning geven
en een voorbeeld handelingsplan/contract bieden.
In de afspraken staat niet dat ouders de «thuisstudie» bij de school kunnen
declareren. De school draagt de kosten voor aangepast lesmateriaal en extra
begeleiding, zolang dit past binnen de rijksbekostiging voor de leerling.
Vraag 7
Wie komt voor een speciaal contract in aanmerking? Wat zijn de criteria?
Antwoord 7
Zoals in de voorgaande antwoorden aangegeven, gaat het om maatwerk voor
een individuele leerling in een heel specifieke situatie. De leerling is
aantoonbaar door (psychische) ziekte niet in staat een school te bezoeken.
Alle opties ten aanzien van schoolbezoek zijn onderzocht door in eerste
instantie de leerplichtambtenaar en vervolgens de onderwijsconsulent. Als de
onderwijsconsulent tot de conclusie komt dat schoolbezoek voor een leerling
op dat moment niet mogelijk, en ook niet in zijn/of haar belang is kan hij de
casus voorleggen aan de inspecteur bijzondere opdrachten. Als deze na eigen
onderzoek de bevindingen van de onderwijsconsulent onderschrijft, verleent

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

de inspecteur medewerking aan school en ouders bij het maken van
afspraken over tijdelijk onderwijs thuis.
Vraag 8
Is het waar dat de inspecteur bijzondere opdrachten «honderden mails in de
mailbak» heeft staan van ouders met een verzoek tot thuisonderwijs en dat
hij er «af en toe eentje uitplukte»? Hoe oordeelt u over deze willekeur?
Antwoord 8
Nee, dat is niet waar. Van willekeur is geen sprake. Leerplichtambtenaren en
vervolgens onderwijsconsulenten zoeken oplossingen voor leerlingen die niet
naar school gaan. De onderwijsconsulenten zijn hierin zeer succesvol.
Jaarlijks zoeken en vinden zij oplossingen voor zo’n 1.200 leerlingen. Als de
onderwijsconsulent voor een casus geen oplossing vindt, kan deze worden
voorgelegd aan de inspecteur bijzondere opdrachten (zie mijn antwoord op
vraag3.
Vraag 9
Hoe oordeelt u over de leerplichtwet in relatie tot de circa 5.000 thuiszitters?
Deelt u de mening dat een debat hierover op zijn plaats is, waarbij ook het
rapport «Van leerplicht naar leerrecht» van de Kinderombudsman betrokken
kan worden?
Antwoord 9
De Leerplichtwet is een belangrijk instrument om te voorkomen dat leerlingen
niet naar school gaan en thuis komen te zitten.
Er staat een algemeen overleg in de Tweede Kamer gepland op 3 juli a.s.
waar de thuiszittersproblematiek aan de orde komt, inclusief het rapport van
de Kinderombudsman.

3

NRC, 7 juni 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3