Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

811
Vragen van het lid Sneller (D66) aan de Minister-President over de afgebroken
vakantiereis van leden van het Koninklijk Huis naar Griekenland. (ingezonden
3 november 2020).
Antwoord van Minister Rutte (Algemene Zaken) (ontvangen 16 november
2020).
Vraag 1
Kent u het bericht Koning op vakantie in Griekenland: «Hij voelt de sfeer in
Nederland niet goed aan»?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Wat gaat u (anders) doen om een nieuw incident zoals dit te voorkomen?
Antwoord 2
Bij de voorgenomen vakantie van de Koning heb ik, zoals verwoord in mijn
brief van 18 oktober (Kamerstuk 35 570-I, nr. 9) en in antwoorden op de
Kamervragen van 21 oktober van het lid Van Raak en van het lid Klaver
(Aanhangsel van de Handelingen, 2020–2021, nr. 409 en 410), een verkeerde
inschatting gemaakt. Ik heb te laat beseft, zeker na de persconferentie van
dinsdagavond 13 oktober jl., dat de voorgenomen vakantie, die paste binnen
de voorschriften, niet langer te rijmen was met de oplopende besmettingen
en de aangescherpte maatregelen. Dit had mij eerder aanleiding moeten
geven tot heroverweging van de voorgenomen vakantie.
Vraag 3 en 4
Wat wist vicepremier De Jonge, die als uw vervanger optrad bij de persconferentie van 16 oktober, vóór aanvang van deze persconferentie over de
(mogelijke) vakantie van de Koning? Als dit bij de voorbereiding aan de orde
is geweest zoals u schrijft, waarom ontkende hij dan bekend te zijn met de
reisplannen van de Koning?

1

ah-tk-20202021-811
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5190768/griekenland-koning-willemalexander-maxima-vakantie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Was de Rijksvoorlichtingsdienst voor aanvang van de persconferentie op
16 oktober op de hoogte van de vakantie of een mogelijke vakantie van de
Koning? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom werd dit dan ontkend?
Antwoord 3 en 4
De Vice-Minister-President heeft, zoals ik heb uiteengezet in mijn brief van
18 oktober en in antwoord op de Kamervragen van 21 oktober, tijdens de
persconferentie op 16 oktober desgevraagd geantwoord dat hij er niet bekend
mee was of de Koning op vakantie ging. Ik had hem hierover tevoren,
conform de bij dit onderwerp gebruikelijke werkwijze, niet geïnformeerd.
Tijdens de voorbereiding van de persconferentie is de mogelijke vakantie kort
aan de orde geweest naar aanleiding van een tweet. Deze tweet leidde tot
navraag en nader beraad dat voor de persconferentie geen duidelijkheid had
opgeleverd waardoor toen niet duidelijk was of de Koning op vakantie ging of
niet.
Vraag 5 t/m 7
Deelt u de mening dat voorlichting vanuit de overheid geen zoekplaatje voor
journalisten dient te zijn?
Kent u het handboek «Uitgangspunten overheidscommunicatie»?2 Zo ja, kent
u ook de specifieke passage dat er niet alleen juiste en voldoende informatie
moet worden verstrekt, maar ook dat het onjuist vermelden, weglaten of
overaccentueren van feiten en argumenten nimmer is toegestaan?
Deelt u de mening dat er, in deze specifieke casus van de vliegvakantie van
de Koning naar Griekenland in de herfstvakantie, niet is gecommuniceerd
volgens de handleiding? Zo ja, waarom is er niet gecommuniceerd volgens
de handleiding? Zo nee, kunt u toelichten waarom u vindt dat er conform
handleiding is gecommuniceerd?
Antwoord 5 t/m 7
Ik ben bekend met de Uitgangspunten Overheidscommunicatie. Deze zijn ook
van betekenis voor de wekelijkse persconferenties. Voor een toelichting op de
gang van zaken tijdens de persconferentie zij verwezen naar de antwoorden
op de vragen 3 en 4.
Vraag 8 t/m 10
Kent u de voorlichting van de Raad van State ten aanzien van de ministeriële
verantwoordelijkheid voor de Koning en leden van het Koninklijk Huis waarin
de Raad onder andere stelt dat: «De ministers zijn niet aanspreekbaar op
privégedragingen, maar zijn op grond van hun verantwoordelijkheid
ingevolge artikel 42, tweede lid, iuncto artikel 68 van de Grondwet, wel
gehouden aan te geven waarom het naar hun oordeel om een privégedraging
gaat»?3
Waarom bent u van mening dat het achterblijven van twee leden van het
Koninklijk Huis, waaronder de vermoedelijke erfopvolger, in Griekenland een
privézaak is, terwijl dat voor de Koning niet het geval was?
Deelt u de mening dat uw keuze om niet meteen ook open te communiceren
over het feit dat twee leden van het Koninklijk Huis nog enkele dagen
achterbleven in Griekenland, terwijl dit wel bij u bekend was, een ongelukkige
was aangezien deze nog jonge leden nu onnodig onderwerp van discussie
werden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8 t/m 10
In het algemeen behoren reizen naar het buitenland van de Koning die geen
onderdeel uitmaken van zijn publieke functie, tot zijn persoonlijke levenssfeer
die wordt gewaarborgd door de artikelen 10 en 41 van de Grondwet. Daarbij
is er een ruimere persoonlijke levenssfeer voor de andere leden van het
koninklijk huis dan voor de Koning zelf, zoals de Raad van State ook heeft
opgemerkt in de voorlichting over de ministeriële verantwoordelijkheid voor
2

3

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/richtlijnen/2010/12/09/uitgangspuntenoverheidscommunicatie
Voorlichting over de ministeriële verantwoordelijkheid voor de Koning en leden van het
koninklijk huis ten aanzien van de bescherming van hun persoonlijke levenssfeer, in het
bijzonder in relatie tot de inlichtingenplicht van de regering jegens de Staten-Generaal;
https://www.raadvanstate.nl/@61488/w01-10-0181/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

de Koning en leden van het koninklijk huis uit 2010.4 Dit geldt a fortiori voor
minderjarige leden van zijn gezin.

4

Voorlichting van de Raad van State over de ministeriële verantwoordelijkheid
voor de Koning en leden van het koninklijk huis ten aanzien van de bescherming
van hun persoonlijke levenssfeer, in het bijzonder in relatie tot de inlichtingenplicht van de regering jegens de Staten-Generaal, Kenmerk W01.10.0181/I,
Kamerstukken II 2010/2011, 32 791, nr. 1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3