Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2279
Vragen van de leden Van Dam en Van den Berg (beiden CDA) aan de
Minister van Justitie en Veiligheid over het bericht «Verouderde strafwet BES
hindert veroordeling seksuele delicten» (ingezonden 18 april 2018).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
31 mei 2018) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2017–2018,
nr. 2045
Vraag 1
Kent u het artikel «Verouderde strafwet hindert veroordeling seksuele
delicten»? (11 april 2018, Bonaire.nu)1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u bevestigen of daadwerkelijk aan de orde is geweest dat een verouderde strafwet op de BES-eilanden vrijspraak tot gevolg heeft gehad zoals in
het artikel valt te lezen? Kunt u aangeven hoeveel veroordelingen zijn
verhinderd door de verouderde strafwet op de BES-eilanden met betrekking
tot seksuele delicten?
Antwoord 2
In een onlangs gepubliceerd vonnis van het Gerecht van eerste aanleg van
Bonaire, Sint Eustatius en Saba van 29 maart 2018 wordt overwogen dat in
tegenstelling tot Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten in Bonaire niet
strafbaar is gesteld het hebben van seksuele gemeenschap dan wel het
plegen van ontucht met iemand die in staat van verminderd bewustzijn
verkeert.2 Dit heeft ertoe geleid dat de verdachte is vrijgesproken van de aan
hem ten laste gelegde feiten. Bij het Openbaar Ministerie Bonaire, Sint
Eustatius & Saba is dit tot nu toe het enige bekende geval waarbij evident is
dat de rechten van het slachtoffer zijn geschonden. Deze kwestie heeft de
aandacht van mijn ministerie, zoals ook blijkt uit het antwoord op vraag 5.

1

https://www.bonaire.nu/2018/04/11/verouderde-strafwet-bes-hindert-veroordeling-seksueledelicten/
2
ECLI:NL:OGEABES:2018:4.

ah-tk-20172018-2279
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Vraag 3
Kunt u aangeven of er meer wetgevingsterreinen zijn waar de strafwet op de
BES-eilanden in tekortschietende vorm afwijkt van de Nederlandse strafwet?
Heeft dit op andere wetgevingsterreinen tevens geleid tot vrijspraak, als
gevolg van een verouderde strafwet?
Antwoord 3
In het kader van staatkundige hervormingen is in 2010 de keuze gemaakt om
niet het Nederlandse Wetboek van Strafrecht in te voeren in Caribisch
Nederland, maar het bestaande Antilliaanse Wetboek van Strafrecht te
handhaven en op onderdelen te moderniseren in een nieuw Wetboek van
Strafrecht BES. Bij de invoering van dit wetboek heeft onder meer aanpassing
van diverse strafbepalingen, waaronder de misdrijven tegen de zeden,
plaatsgevonden aan de internationale verplichtingen waarmee een belangrijke stap gezet is naar een modern materieel strafrecht voor Caribisch
Nederland. Als gezegd kan volgens het Openbaar Ministerie Bonaire, Sint
Eustatius & Saba alleen de in het antwoord op vraag 2 genoemde vrijspraak
in relatie worden gebracht met een lacune in de strafwet voor de BESeilanden.
Vraag 4
Kunt u aangeven waarom verzuimd is de strafwet op de BES-eilanden mee te
nemen in voorgaande moderniseringsslagen, nu uit het artikel blijkt dat de
strafwet op Curaçao, Aruba en Sint-Maarten gelijk getrokken is met de
strafwet in het Europese deel van het Koninkrijk?
Antwoord 4
Zoals uit het antwoord op vraag 3 blijkt, is met de invoering van het Wetboek
van Strafrecht BES in 2010 de strafwetgeving voor de BES-eilanden op
belangrijke onderdelen gemoderniseerd. Nadien is achtereenvolgens op
Curaçao, Aruba en Sint Maarten een nieuw Caribisch Wetboek van Strafrecht
ingevoerd dat duidelijk is geïnspireerd door het Nederlands Wetboek van
Strafrecht (maar daarmee zeker niet overeenkomt). Bij deze herziening zijn
ook de met de artikelen 249 en 253 van het Wetboek van Strafrecht BES
corresponderende strafbepalingen op het punt van «de staat van verminderd
bewustzijn» aan de Nederlandse wetgeving aangepast. Bij de invoering van
het Wetboek van Strafrecht BES zijn deze artikelen 249 en 253 van Wetboek
van Strafrecht BES, waarin het hebben van seksuele gemeenschap dan wel
het plegen ontuchtige handelingen met geestelijk en lichamelijk onmachtige
personen strafbaar is gesteld, abusievelijk niet geactualiseerd met betrekking
tot «de staat van verminderd bewustzijn».
Vraag 5
Kunt u aangeven op welke termijn de strafwet van de BES-eilanden wordt
gemoderniseerd, zodat de strafwet op de BES-eilanden niet, of in geringe
mate, afwijkt van de strafwet in het Europese gedeelte van het Koninkrijk?
Antwoord 5
Herstel van de omissies in de artikelen 249 en 253 Wetboek van Strafrecht
BES vindt plaats in het wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van
Strafvordering BES in verband met aanpassing van de regeling van de
bijzondere opsporingsbevoegdheden en enkele andere bepalingen en tot
wijziging van de Wet politiegegevens in verband met de aanpassing van de
regeling van de verwerking van politiegegevens in Bonaire, Sint Eustatius en
Saba. Dit wetsvoorstel wordt voor het zomerreces bij uw Kamer ingediend.
Vraag 6
Kunt u garanderen dat bij toekomstige moderniseringsrondes, bijvoorbeeld
de modernisering van het Wetboek van Strafvordering, de wetboeken in
andere gedeeltes dan het Europese deel van het Koninkrijk, ook worden
meegenomen?
Antwoord 6
In het kader van de staatkundige hervormingen is in 2010 de keuze gemaakt
om de wetgeving die in het Europese deel van Nederland geldt niet
automatisch van toepassing te laten zijn in Caribisch Nederland. Artikel 2 van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

de Invoeringswet openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba bepaalt
dat Nederlandse wetgeving alleen van toepassing is voor zover dat uitdrukkelijk is bepaald.
Aanpassingen van wetgeving vinden in beginsel plaats vanuit de nu geldende
regelgeving voor Caribisch Nederland. Het is niet de bedoeling om op grote
schaal wetgeving die in het Europese deel van Nederland geldt in te voeren.
Belangrijke moderniseringen in het kader van het Wetboek van Strafrecht
BES die worden voorzien betreffen de invoering van het jeugdstrafrecht en de
TBS-regeling. Het Wetboek van Strafrecht BES bevat hiertoe reeds de
benodigde wettelijke voorzieningen. De inwerkingtreding van deze regelingen
kan plaatsvinden zodra de uitvoeringspraktijk gereed is. Over het actueel
houden van het huidige Wetboek van Strafrecht BES vindt overleg plaats met
de Openbare Lichamen en het OM BES.
Het Nederlandse Wetboek van Strafvordering is niet van toepassing in andere
delen van het Koninkrijk. De modernisering van het strafprocesrecht in
Caribisch Nederland vindt plaats vanuit het daar geldende Wetboek van
Strafvordering BES. Het eerder in antwoord 5 genoemde wetsvoorstel brengt
dit wetboek in lijn met de regeling van de bijzondere opsporingsbevoegdheden zoals die geldt in Aruba, Curaçao en Sint Maarten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3