Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

29 614

Grondrechten in een pluriforme samenleving

Nr. 74

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 april 2018
Zoals verzocht in de regeling van werkzaamheden d.d. 24 april 2018
(Handelingen II 2017/18, nr. 77, Regeling van Werkzaamheden) geef ik een
eerste reactie op de recente berichtgeving1, vooruitlopend op de brede
brief ten behoeve van het aangevraagde debat (samen met de Minister
van Buitenlandse Zaken en de Minister voor Rechtsbescherming) over de
overzichten waarin aangegeven staat welke Nederlandse moskeeën
buitenlandse financiering hebben aangevraagd bij charitatieve instellingen in Saudi Arabië en Koeweit. In deze brief staat de informatiedeling
met gemeenten centraal.
Ik ga eerst in op wanneer het Ministerie van SZW de informatie is gaan
delen met gemeenten. De constatering dat de informatiedeling laat op
gang is gekomen, is terecht. Het Ministerie van SZW is in september 2017
gestart met het vertrouwelijk informeren van alle betrokken gemeenten
over de informatie van de twee overzichten uit Koeweit. Het Ministerie
van SZW heeft met gemeenten vertrouwelijk de vaak summiere informatie uit de overzichten gedeeld. De gemeenten hebben – gezien het
vertrouwelijke karakter – niet de integrale overzichten ontvangen, maar
alleen die informatie vanuit de overzichten die van toepassing was voor
hun gemeente. Het Ministerie van SZW is gestart met het delen van de
meest recente informatie uit Koeweit, vanuit de gedachte dat dit de meest
relevante informatie was voor gemeenten. Nadat bleek dat journalisten
gemeenten hadden benaderd in november 2017, heeft het Ministerie van
SZW besloten de resterende gemeenten versneld te informeren op basis
van de nog beschikbare (verouderde) informatie, om te voorkomen dat
gemeenten via de media worden geïnformeerd.

1

kst-29614-74
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

https://www.nrc.nl/nieuws/2018/04/25/ministerie-hield-informatie-over-moskeeen-achter-voorgemeenten-a1600842 en https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2228984-ministerie-hield-informatieover-moskeeen-achter-voor-gemeenten.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 29 614, nr. 74

1

Ten tweede worden in de berichtgeving vijf gemeenten genoemd die geen
informatie zouden hebben ontvangen van het Ministerie van SZW. Dat
beeld herken ik niet. Vijf gemeenten zijn dan wel in september 2017
(informatie uit de Koeweit-lijsten), dan wel in november 2017 (informatie
uit de oudere Saudi Arabië-lijst) geïnformeerd. Hierbij is benadrukt dat het
om vertrouwelijke informatie ging, die niet mocht worden gedeeld. Eén
van de vijf gemeenten zou conform destijds gemaakte afspraken niet
direct, maar via een andere gemeente worden geïnformeerd; dat lijkt niet
te zijn gebeurd. In meerdere gevallen was overigens los van deze officiële
informatie-ronde al langer contact tussen mijn ministerie en de
gemeenten over specifieke casussen. Ik zal met alle genoemde gemeenten
contact opnemen, om uit te zoeken hoe het kan dat het beeld is ontstaan
dat er geen informatie is gedeeld.
Ten slotte hecht ik eraan te benadrukken dat als er via diplomatieke
correspondentie nieuwe overzichten of meldingen worden ontvangen
over een aanvraag of toegekende financiering vanuit de Golfstaten, het
Ministerie van SZW – zodra zij de beschikking heeft over deze overzichten
– de betrokken gemeenten er over zullen informeren. Hier geldt dan
uiteraard wel dat het te herleiden moet zijn op welke religieuze organisatie
en welke gemeente deze informatie betrekking heeft. De verkregen
informatie is niet in alle gevallen volkomen duidelijk, waardoor het nodig
kan zijn eerst verder onderzoek te verrichten, voordat bepaald kan worden
of en met wie bepaalde informatie kan worden gedeeld.
Meer in het algemeen geldt dat de beschikbare informatie beperkt is en bij
elk individueel geval de vraag is of en hoe het ministerie en de gemeenten
kunnen (en moeten) handelen op basis van de beschikbare informatie. De
focus ligt met name op de aanpak van problematisch gedrag. Kennis over
buitenlandse financiering kan daarbij een element zijn, maar dat hoeft
niet. Er is geen standaard relatie tussen buitenlandse financiering en
problematisch gedrag. Ik zal met de gemeenten in gesprek gaan om te
onderzoeken hoe wij beter kunnen samenwerken en ons gemeenschappelijk handelingsperspectief kunnen versterken.
De recente berichtgeving bevestigt het belang van betrouwbare en
transparante informatie over buitenlandse financiering van maatschappelijke en religieuze organisaties. Helaas moet ik dus constateren dat we
daar op dit moment niet altijd over kunnen beschikken. In het regeerakkoord is daarom afgesproken in te zetten op het meer transparant maken
van deze geldstromen. Een bredere reactie vanuit het kabinet op de
mediaberichtgeving, ontvangt u voor het debat.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
W. Koolmees

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 29 614, nr. 74

2