Het varken als ultiem kringloopdier
Juni 2019
Introductie
Het varken weer benutten tegen de voedselverspilling en mineralen kringlopen sluiten . Dat is de
inzet! Voedselverspilling is een groot probleem, wereldwijd maar ook in Nederland. Verspilling past
niet in een duurzame wereld, verspilling vormt een forse aanslag op het klimaat met bovendien een
enorme afvalberg. Veel voedsel dat de landbouw wereldwijd voortbrengt, komt niet terecht op het
bord van de consument. Een derde gaat tussen oogst en consumptie verloren. Dat is heel veel. Zo’n 8
procent van de wereldwijde broeikasgasuitstoot is het gevolg van het produceren van voedsel, dat
verspild wordt. Die broeikasgassen zijn dus onnodig de lucht ingeblazen.
In rijke, geïndustrialiseerde landen, waaronder Nederland, is de voedselverspilling veruit het
grootste. Wereldvoedselorganisatie FAO heeft uitgerekend dat voedselverspilling in Europa zorgt
voor 680 kilo onnodige CO2-uitstoot per persoon. (De productie van één kilo varkensvlees gaat
gepaard met 5 kilo CO2). Op dit moment is het wettelijk verboden om etensresten te voeren aan
varkens in verband met mogelijke verontreiniging. Alvorens etensresten gevoerd mogen worden,
zullen deze zodanig bewerkt moeten zijn, dat deze de gezondheid van de dieren en de
voedselveiligheid niet in gevaar brengen. De varkenshouderij wil hierop inzetten.
Circulaire economie, reductie van broeikasgasemissies, toekomstbestendig maken van het agrarische
systeem in Nederland en een robuust mestbeleid, vragen om een structurele verandering.
Mestverwerking en mestverwaarding spelen daarbij een cruciale rol. De Overheid heeft een
ambitieuze doelstelling geformuleerd: zij stelt dat de Nederlandse economie in 2050 circulair moet
zijn. De varkenshouderij onderschrijft deze doelstelling en is van mening dat de zij hierin een
belangrijke rol kan spelen. Wij zetten daarom in op hoogwaardige mestverwerking om hiermee een
belangrijke bijdrage te leveren aan het oplossen van dreigende schaarste aan meststoffen en
bodemverbeteraars in de Europese land- en tuinbouw en daarbuiten. In combinatie met
verminderen van de milieudruk van de productie van meststoffen in Nederland en het verbeteren
van het klimaat.
Actieplan vitalisering varkenshouderij
De Coalitie Vitalisering Varkenshouderij streeft naar een varkenshouderij die toekomstbestendig is.
Een varkenshouderij die zich de komende jaren ontwikkelt naar een duurzame topsector, die zorg
draagt voor een vitale leefomgeving, een gezond milieu, goede voeding en mondiaal koploper is in
duurzame, circulaire landbouw. Via het gezamenlijk opgestelde ‘Actieplan Vitalisering
Varkenshouderij’ werken de coalitiepartijen samen aan een vitale en toekomstbestendige
varkenshouderij. Meer informatie hierover is te vinden op de website www.vitalevarkenshouderij.nl.
Een van de thema’s binnen het Actieplan is ‘Circulaire economie’. Samen met LNV en ketenpartners
werkt de sector aan het invullen van de ambities op dit thema.

POV - Postbus 240 - 8000 AE Zwolle
T 088 - 888 66 05 - E info@pov.nl - I www.pov.nl - Kvk 61024341

Onze ambitie
Het varken is hét kringloopdier bij uitstek! De sector wil dit verder versterken en heeft zichzelf de
volgende ambities opgelegd:
1. Maximale inzet van grondstoffen die niet geschikt zijn voor humane consumptie
2. Sluiten van de mineralenkringloop
Centrale positie in de circulaire economie betekent dat de positie van het varken als ultiem
kringloopdier dat laagwaardige producten (bijv. reststromen voedingsmiddelenindustrie) omzet in
hoogwaardige voeding, wordt versterkt. De mest van het varken is waardevol als basis voor groene
energie, als bodemverbeteraar en als vervanger van fossiele kunstmest.
De rol van het varken versterken
De varkenshouderij ziet kansen om de rol van het varken binnen een circulaire economie te
versterken. Daarvoor zijn een aantal uitdagingen te benoemen, die samen met bedrijfsleven en
overheid opgepakt worden. Op gebied van verwerking van restromen zijn dat de volgende:
 Vergroten van het aandeel rest- en bijproducten uit de humane voedingsindustrie in veevoer
 Afbouw van het aandeel voerproducten dat ook geschikt is voor humane consumptie. Het
varken is zo geen deel van de competitie ‘feed – food – fuel’
 Toelating en herintroductie van veilig diermeel in het veevoer
 Gebruik van veevoergrondstoffen die lokaal en regionaal zijn geteeld;
 Internationaal overeengekomen kwaliteit- en duurzaamheidseisen als leidraad voor het
gebruik van grondstoffen in duurzame grondstoffen in veevoeders;
 Ontwikkelen en toepassen van alternatieve eiwitrijke veevoergrondstoffen zoals
insecten, algen en wieren;
Voor mineralen verwaarding heeft de sector de volgende uitdagingen:
 Hoogwaardig mestverwerking op een aantal centrale plaatsen in Nederland
 Bewerking en verwaarding in regioclusters van alle verse varkensmest, tot groene
energie, vervangers van fossiele kunstmest en waardevolle bodemverbeteraars en
grondstoffen voor de chemische en textielindustrie. In 2025 zal de varkensmest
volledig verwaard worden;
 Afzet van mest en nutriëntenproducten gericht op evenwichtige mineralenkringlopen,
waarbij rekening wordt gehouden met herkomst van veevoergrondstoffen.
 Erkenning van mineralenstromen binnen het mestbeleid

2