Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

926
Vragen van de leden Swinkels en Bergkamp (beiden D66) aan de Minister
van Veiligheid en Justitie over het spreekrecht van stieffamilie in het strafrecht
(ingezonden 5 november 2015).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
17 december 2015) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016,
nr. 728
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de oproep van rechtbank Oost-Brabant om in
geval van samengestelde gezinnen het spreekrecht ook toe te kennen aan
niet-bloedverwanten?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3 en 4
Deelt u de opvatting dat in samengestelde gezinnen veelal nietbloedverwanten samenwonen op een wijze gelijkelijk aan bloedverwanten en
een onderscheid tussen wel en geen bloedband voor het spreekrecht in onze
samenleving niet langer recht doet aan de band die tussen een nabestaande
en het slachtoffer kan bestaan?
Ziet u in het licht van artikel 8 EVRM (het recht op familieleven) ruimte om
het spreekrecht ook toe te kennen aan diegenen die geen bloedverwantschap
maar wel een gezinsleven hebben met het slachtoffer?
Bent u bereid de reikwijdte van het spreekrecht voor nabestaanden uit te
breiden naar niet- bloedverwanten zodat het spreekrecht meer recht doet aan
de feitelijke leefomstandigheden van personen?
Antwoord 2, 3 en 4
Ik hecht er aan op te merken dat in deze zaak nog geen onherroepelijke
uitspraak is gedaan. Het past mij bovendien niet om een oordeel te geven
over de juistheid van een rechterlijke (tussen) uitspraak in een individuele
zaak.

1

ah-tk-20152016-926
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

https://www.rechtspraak.nl/Organisatie/Rechtbanken/Oost-Brabant/Nieuws/Pages/Waaromhebben-de-stiefmoeder-en-stiefzus-van-het-15-jarige-Eindhovense-meisje-geenspreekrecht.aspx

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Ik wil hierbij wel in het algemeen aantekenen dat, zoals ook is aangegeven bij
de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel ter uitbreiding van de
kring van spreekgerechtigden (Kamerstuk 33 176, nr. 5), het aan de rechter is
om te beoordelen wie hij uit hoofde van zijn eigen verantwoordelijkheid voor
de omvang en volledigheid van het onderzoek op de terechtzitting wenst te
horen. De rechter kan deze bevoegdheid ambtshalve toepassen, en daaraan
onmiddellijk uitvoering geven ten aanzien van personen die reeds ter
terechtzitting aanwezig zijn. Dat geldt ook voor personen die om toelating tot
het spreekrecht verzoeken, al dan niet nadat zij daartoe eerder hun wens
schriftelijk of mondeling hebben laten blijken. Waar strikt genomen nabestaanden van slachtoffers van levensdelicten alleen spreekrecht hebben als zij
bloedverwanten zijn van het slachtoffer, heeft de rechter dus de ruimte om in
individuele casus spreekrecht toe te kennen aan nabestaanden van het
slachtoffer zonder bloedverwantschap indien zij verzoeken om te spreken.
Uit artikel 8 EVRM kan de door vragenstellers gesuggereerde uitbreiding niet
zelfstandig worden afgeleid. Aan de nationale wetgever wordt de vrijheid
gelaten hiervoor al dan niet een wettelijke voorziening te treffen. Zoals
aangegeven kan die wettelijke voorziening ook gelezen worden in de ruimte
die de rechter nu al heeft in de vorm van de ambtshalve bevoegdheid om
personen tot het spreekrecht toe te laten die daarom verzoeken.
Gelet op het voorgaande zie ik geen aanleiding om nu over te gaan tot het
bevorderen van een verdere uitbreiding van de kring van spreekgerechtigden.
Vanuit het perspectief van de maatschappelijke context, waarbij in toenemende mate sprake is van samengestelde gezinnen, ben ik wel bereid deze
kwestie te bezien in de context van de in 2017 uit te voeren evaluatie van de
wet van 12 juli 2012, Stb 2012, 345 en het thans aanhangige wetsvoorstel ter
uitbreiding van de omvang van het spreekrecht (Kamerstukken 34 082).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2