Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

28 286

Dierenwelzijn

Nr. 1172

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag. 10 februari 2021
Uw Kamer heeft op 8 februari jl. gevraagd om informatie over het
wetsvoorstel tot wijziging van de Wet dieren in verband met de uitvoering
van de herziene Europese diergezondheidswetgeving (Kamerstuk 35 398),
waaronder documenten over de Europese diergezondheidsverordening
(EU) nr. 2016/429 (hierna: DGV). Met deze brief kom ik aan dat verzoek
tegemoet. Ik ga daarbij eerst in op de Europese stand van zaken in
algemene zin en daarna specifiek voor de onderwerpen identificatie en
registratie en certificatie. Daarna geef ik nadere toelichting op de stand
van zaken van de aanpassingen van de nationale regelgeving over
diergezondheid.
Algemene stand van zaken Europese regelgeving
De DGV bevat grondslagen om de verordening door de Europese
Commissie (EC) nader uit te werken in gedelegeerde en uitvoeringsverordeningen. De DGV en de daarop gebaseerde gedelegeerde en uitvoeringsverordeningen worden op 21 april 2021 van toepassing. Er zijn inmiddels
gedelegeerde en uitvoeringsverordeningen voor diverse onderwerpen
vastgesteld en gepubliceerd1. De EC is ook nog een aantal gedelegeerde
en uitvoeringsverordeningen aan het ontwikkelen. In de bijlage bij deze
brief heb ik een schematisch overzicht van de samenhang en de stand van
zaken van de Europese regelgeving opgenomen.
De EC betrekt de lidstaten bij de ontwikkeling van deze verordeningen in
expertgroepen en het Comité voor diergezondheid (SCoPAFF). In dit
1

kst-28286-1172
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Gedelegeerde verordeningen: https://eur-lex.europa.eu/search.html?SUBDOM_INIT=
ALL_ALL&DTS_SUBDOM=ALL_ALL&DTS_DOM=ALL&DB_DELEGATED
=32016R0429&lang=en&type=advanced&qid=1612866820211.
Uitvoeringsverordeningen: https://eur-lex.europa.eu/search.html?SUBDOM_INIT=
ALL_ALL&DTS_SUBDOM=ALL_ALL&DTS_DOM=ALL&lang=en&type=advanced
&DB_IMPLEMENTING=32016R0429&qid=1612866815853.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 286, nr. 1172

1

Comité worden de lidstaten regelmatig door de EC geïnformeerd over de
stand van zaken van de verschillende gedelegeerde en uitvoeringsverordeningen, de presentaties hierover worden op de openbare website2 van
het Comité geplaatst. Voor de Nederlandse inbreng in deze werkgroepen
en het Comité wordt rekening gehouden met het standpunt van Nederlandse belanghebbenden.
Daarnaast worden concepten van gedelegeerde- en uitvoeringsverordeningen door de EC geconsulteerd op de « have your say» website3 en
kunnen burgers en bedrijven hierover hun mening geven.
Stand van zaken identificatie en registratie (I&R) in Europese regelgeving
Naast de algemene verplichtingen ten aanzien van I&R van dieren in de
DGV zelf bevat gedelegeerde verordening (EU) nr. 2019/2035 regels voor
inrichtingen waar landdieren worden gehouden en broederijen,
vervoerders van landdieren, alsmede voor de traceerbaarheid van
bepaalde gehouden landdieren en broedeieren. De gedelegeerde
verordening is reeds vastgesteld en gepubliceerd. Aanvullend hier op zijn
er nog drie uitvoeringsverordeningen voor I&R in ontwikkeling.
Ten eerste een uitvoeringsverordening met daarin eisen voor I&R van
runderen, schapen, geiten, varkens, kameelachtigen, hertachtigen en
papegaai-achtigen. Deze verordening gaat onder andere over de
technische eisen aan de identificatiemiddelen en meldtermijnen voor deze
diersoorten. Deze verordening is nog in concept, maar in een vergevorderd stadium. Naar verwachting zal de EC deze binnenkort op de
«have your say» website publiceren voor consultatie. Een belangrijk
aandachtspunt voor Nederland in deze verordening zijn de regels voor het
vervangen van het identificatiemiddel van schapen en geiten als ze deze
verloren zijn. Op verzoek van Nederland is het concept zo aangepast dat
de huidige werkwijze hiervoor, namelijk het dier voorzien van nieuwe
identificatiemiddelen met een nieuw nummer, mogelijk blijft.
Ten tweede is er een uitvoeringsverordening in ontwikkeling voor I&R van
paardachtigen. Deze verordening bevat met name operationele en
technische eisen voor het paardenpaspoort, een belangrijk onderdeel van
I&R voor paardachtigen. Deze uitvoeringshandeling is ook in vergevorderd stadium en staat momenteel op de «have your say» website ter
consultatie tot 4 maart 20214. Over I&R van paardachtigen heb ik uw
kamer 7 december 2020 nog geïnformeerd naar aanleiding van vragen
hierover (Kamerstuk 28 286, nr. 1163).
Ten derde is de EC een uitvoeringsverordening aan het ontwikkelen op
basis waarvan lidstaten bepaalde uitzonderingen voor I&R van bepaalde
diersoorten kunnen gaan toestaan. Uw Kamer vraagt om de vastgestelde
versie van deze verordening. Deze kan ik echter nog niet verstrekken
aangezien zij nog in voorbereiding is bij de EC en er ook nog geen concept
beschikbaar is. Ik heb uw Kamer in de brief over I&R van paarden van
7 december 2020 (antwoord op vraag 2) geïnformeerd over mijn inzet
voor deze verordening en voor welke diersoorten en categorieën
Nederland een mogelijkheid wil krijgen om uitzonderingen toe te kunnen
gaan staan. Dit standpunt is meermaals aan de EC kenbaar gemaakt en ik
zal mij er bij de verdere ontwikkeling van deze uitvoeringsverordening
vanzelfsprekend voor inzetten om de Nederlandse wensen daar zo goed
2

https://ec.europa.eu/food/animals/health/regulatory_committee/presentations_en#20201119.
https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say.
4
https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/11855-Horse-passportsrules-on-identifying-and-registering-horses.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 286, nr. 1172

2

mogelijk in mee te laten nemen. Indien hier meer over bekend is, zal ik uw
Kamer informeren. De uitzonderingen zullen te zijner tijd geregeld moeten
worden in een ministeriële regeling. Dat is echter pas mogelijk als de
uitvoeringsverordening is vastgesteld.
Er is een mogelijkheid dat het, gezien de planning en procedure van deze
uitvoeringsverordening, niet mogelijk zal zijn om de uitzonderingen voor
21 april 2021 in een ministeriële regeling opgenomen te hebben.
In dat geval zal in Nederland, vanaf 21 april 2021 totdat de uitzonderingen
in de nationale regels opgenomen zijn, geen uitvoering gegeven worden
aan nieuwe registratieplichten in DGV voor diersoorten of diercategorieën
die later op basis van de uitvoeringsverordening alsnog uitgezonderd
kunnen gaan worden. Mocht de uitkomst zijn dat voor bepaalde
diersoorten nieuwe registratieplichten gaan gelden, dan zal er een
redelijke overgangstermijn in acht genomen worden om systemen aan te
passen en houders tijd te geven de registratie uit te voeren. Hierbij is
relevant dat de EC zich er bewust van is dat lidstaten bepaalde zaken, die
samenhangen met nu nog niet vastgestelde gedelegeerde- en uitvoeringsverordeningen, pas na 21 april kunnen gaan uitvoeren. Voor paardachtigen zullen er, zoals ik ook in mijn brief van 7 december jl. heb aangegeven, geen uitzonderingen komen voor de verplichting om locaties waar
paardachtigen gehouden worden te gaan registreren. De voorbereiding
voor de invoering hiervan en de communicatie er over zijn in volle gang.
Uitzonderingen op de certificatieplicht
De certificatieplicht voor verplaatsingen van dieren tussen lidstaten op
basis van de DGV is diersoort specifiek en geregeld in gedelegeerde
verordening (EU) nr. 2020/688. Als er voor een bepaalde diersoort geen
certificatieplicht geldt, moet de houder bij het verplaatsen van zijn dieren
wel een eigen verklaring invullen over de dieren die naar een andere
lidstaat verplaatst worden. Gezelschapsdieren van de soorten die in
bijlage I van de DGV staan mogen, in het geval van niet commercieel
verkeer, zonder certificaat naar een andere lidstaat verplaatst worden.
Specifiek voor paarden is er een mogelijkheid om bepaalde categorieën
onder voorwaarden zonder certificaat naar een andere lidstaat te
verplaatsen, mits lidstaten daar onderling afspraken over hebben
gemaakt. Zie tevens mijn antwoord op vraag 33 in de hiervoor aangehaalde brief van 7 december 2020 over I&R van paarden.
Er is geconstateerd dat gedelegeerde verordening (EU) nr. 2020/688 op
een aantal punten gecorrigeerd moet worden, daarom is de EC bezig met
een aanpassing van deze verordening en heeft de EC de voorgestelde
aanpassingen met de lidstaten in een expertwerkgroep besproken. Een
van de voorgenomen aanpassingen heeft betrekking op een uitzondering
van de certificatieplicht. De DGV geeft lidstaten de mogelijkheid om
onderling afspraken te maken over het afwijken van bepaalde regels voor
verplaatsingen van dieren indien de dieren naar een andere lidstaat
worden verplaatst voor recreatief gebruik, sportieve en culturele evenementen, werken in grensgebied en begrazing. Het was echter niet
geregeld dat voor dergelijke verplaatsingen, zoals grensbeweiding, ook
een uitzondering op de certificatieplicht mogelijk is. De EC zal dat met de
aankomende aanpassing van verordening (EU) nr. 2020/688 corrigeren.
Nederland heeft tijdens het overleg over de aanpassingen van deze
verordening gepleit voor een uitzondering op de certificatieplicht voor
wedstrijdduiven en siervogels. Certificatie van deze categorieën vogels zal
namelijk voor extra lasten voor de houders en de NVWA zorgen, terwijl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 286, nr. 1172

3

het voor deze categorieën vogels ook mogelijk is ze veterinair verantwoord te verplaatsen zonder een certificaat.
Ik ben nog met de EC in gesprek over dit onderwerp. Zodra duidelijk is of
de geplande aanpassing van verordening (EU) nr. 2020/688 ook een
oplossing voor verplaatsing van wedstrijdduiven en siervogels zal bieden
zal ik uw kamer informeren.
Stand van zaken aanpassing nationale regelgeving
Omdat de DGV 21 april dit jaar van toepassing wordt, is het noodzakelijk
om de nationale regels voor diergezondheid voor die datum aangepast te
hebben. De aanpassing van de nationale regelgeving is noodzakelijk,
omdat de huidige nationale regelgeving voor een groot deel bestaat uit
implementatie van Europese richtlijnen op het gebied van diergezondheid. Deze richtlijnen worden door de DGV vervangen en daarom
moet alle nationale implementatieregelgeving aangepast worden. Hiervan
is bijvoorbeeld sprake als er in de bestaande regelgeving wordt verwezen
naar Europese regelgeving die vervangen wordt door de DGV, of als
Europese regelgeving onderwerpen of delen van onderwerpen zodanig
reguleert dat er geen ruimte meer is voor nationale regelgeving. De DGV
en de daarop gebaseerde uitvoerings- en gedelegeerde verordeningen
zijn rechtstreeks van toepassing in de lidstaten. Er is echter nog wel
nationale regelgeving nodig. Ten eerste om de DGV uit te kunnen voeren
en ten tweede zijn er nationale aanvullende regels nodig om preventie,
monitoring en bestrijding van dierziekten goed uit te kunnen voeren. De
aanpassing van de nationale regelgeving wordt gecombineerd met het
inwerking laten treden van het diergezondheidsdeel van de Wet dieren.
Na 21 april zullen nationale regels voor diergezondheid niet langer op de
Gezondheids- en welzijnswet voor dieren (Gwwd) gebaseerd zijn, maar op
de Wet dieren.
Om de benodigde aanpassingen op wetsniveau door te voeren voorziet
het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet dieren in verband met de
uitvoering van de herziene Europese diergezondheidswetgeving
(Kamerstuk 35 398) in enkele aanpassingen. Dit wetsvoorstel is een
technisch voorstel zonder beleidsinhoud en past de Wet dieren op een
aantal punten aan om de DGV goed uit te kunnen voeren. Uw Kamer
vraagt naar de uitvoeringstoets van de NVWA bij deze wet. Gezien het
technische karakter van dit wetsvoorstel en feit dat de wet alleen mogelijk
maakt dat de DGV kan worden uitgevoerd is de NVWA niet om een
uitvoeringstoets gevraagd.
Uw Kamer vraagt tevens naar de regeldrukeffecten van het Wetsvoorstel
en de DGV. Het Wetsvoorstel heeft geen regeldrukeffecten aangezien het
alleen technische aanpassing van de Wet dieren voorstelt om de DGV uit
te kunnen voeren. Ten aanzien van de regeldrukeffecten van de DGV zelf
geldt dat deze effecten voor Nederland een gegeven zijn. Bij het opstellen
van het ontwerp van de diergezondheidsverordening heeft de Europese
Commissie destijds een impact assessment5 opgesteld, waarin is
ingegaan op de economische gevolgen van de nieuwe voorgestelde
Europese regelgeving.
De verwachting is dat de economische effecten van de verordening over
het geheel genomen positief zijn, aangezien de verordening moet zorgen
voor betere preventie en daarmee voor minder uitbraken en effectievere
aanpak van uitbraken. Ik verwijs hiervoor ook naar hoofdstuk 4 van de
memorie van toelichting bij het wetsvoorstel (Kamerstuk 35 398, nr. 3) en
5

https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=SWD:2013:0160:FIN:NL:PDF.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 286, nr. 1172

4

de nota naar aanleiding van het verslag bij het wetsvoorstel (Kamerstuk
35 398, nr. 6) waar ik ook op de regeldrukeffecten van de DGV ben
ingegaan. Naast dit wetsvoorstel zal op korte termijn een tweede
wetsvoorstel voor aanpassing van de Wet dieren (Actualisering diergezondheidsregels in de Wet dieren) bij uw Kamer worden ingediend. Dit
wetsvoorstel stelt een aantal technische en inhoudelijke aanpassingen van
de Wet dieren voor die niet direct samenhangen met de DGV, maar die
voortkomen uit de wens de Wet dieren op een paar punten te actualiseren. In de memorie van toelichting bij dit tweede wetsvoorstel ga ik in
op de toetsen die op het voorstel zijn uitgevoerd, waaronder de uitvoeringstoets door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en
de reactie van het Adviescollege Toetsing Regeldruk (ATR).
Ik bereid tevens een algemene maatregel van bestuur (AMvB) voor om de
DGV uit te kunnen voeren en aanvullende nationale regels voor diergezondheid vast te leggen. Een concept van deze AMvB is van 14 juli 2020
tot en met 26 augustus 2020 middels internetconsultatie geconsulteerd.
De AMvB ligt momenteel voor advisering bij de Raad van State. Ik
verwacht het advies op korte termijn, waarna ik het nader rapport zal
opstellen, Hierna zal ik uw Kamer over deze AMvB informeren. Het
streven is de AMvB op 1 april a.s. te publiceren, aangezien deze nationale
regels ook op 21 april 2021 in werking moeten treden. Tevens bereid ik
een ministeriële regeling voor, die ook rond 1 april 2021 gepubliceerd zal
worden zodat de nieuwe nationale regels op 21 april 2021 in werking
kunnen treden. In de brief waarmee ik de AMvB aan uw Kamer zal sturen,
zal ik uw Kamer ook nader informeren over de ministeriële regeling.
Het grootste deel van de nationale regels die nu aanvullend zijn op de
Europese regelgeving zullen in de AMvB en de ministeriële regeling
behouden blijven. Voor veel onderwerpen is er in de AMvB en de
ministeriële regeling sprake van één op één omhangen van bestaande
regels die op de Gwwd gebaseerd zijn naar de Wet dieren. Van de
gelegenheid is wel gebruik gemaakt om een aantal zaken in de nationale
regels te actualiseren, te vereenvoudigen of te zorgen dat de nationale
regels beter op de DGV aansluiten. Aangezien de aanpassingen in de
nationale regels aanvullend op de DGV relatief beperkt zijn, zijn de
regeldruk gevolgen van de AMvB en de ministeriële regeling ook beperkt.
Een concept van de AMvB is voor advisering aan het Adviescollege
toetsing regeldruk (ATR) voorgelegd. ATR heeft gezien de beperkte
regeldrukeffecten echter besloten geen formeel advies op de AMvB uit te
brengen.
Tenslotte vraagt uw Kamer naar het interventiebeleid van de NVWA voor
de nieuwe diergezondheidsregels. De NVWA zal, zodra alle nieuwe
Europese en nationale regelgeving gereed is, het bestaande specifieke
interventiebeleid6 gaan aanpassen op basis van deze nieuwe regelgeving.
De verwachting is dat in het najaar in concept gereed zal zijn.
Zoals de NVWA ook bij het vernieuwen van het interventiebeleid voor
identificatie en registratie van dieren heeft gedaan, zal NVWA het
bedrijfsleven en de sectorpartijen informeren over het nieuwe specifieke
interventiebeleid.
In de tussentijd kan de NVWA het bestaande specifieke interventiebeleid
gebruiken voor nieuwe regelgeving die inhoudelijk gelijk is gebleven aan

6

https://www.nvwa.nl/over-de-nvwa/hoe-de-nvwa-werkt/toezicht-maatregelen-en-boetes/
interventiebeleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 286, nr. 1172

5

de huidige regelgeving. Indien het bestaande specifieke interventiebeleid
voor bepaalde onderwerpen niet gebruikt kan worden, is het algemene
interventiebeleid van toepassing.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 286, nr. 1172

6

Bijlage

Toelichting
Bovenstaande schema is door de Europese Commissie opgesteld om de
lidstaten te informeren over de stand van zaken van de ontwikkeling van
gedelegeerde- en uitvoeringsverordeningen die op de Diergezondheidsverordening gebaseerd zijn en worden. De rechthoekige blokken staan
voor uitvoeringsverordeningen en de ovale vlakken staan voor gedelegeerde verordeningen. De groene delen zijn gereed en vastgesteld, de
gele delen zijn nog in ontwikkeling. De verschillende delen zijn verdeeld in
de vijf onderdelen van de Diergezondheidsverordening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 286, nr. 1172

7