Bijlage: Toelichting bij de antwoorden van de Nederlandse reactie op de openbare
raadpleging voor de herziening van de CLP-verordening

Vragen 1 en 2
Wij onthouden ons van een antwoord op vragen 1 en 2 omdat deze zijn gericht tot het algemene publiek.
Omdat het formulier niet kan worden ingediend zonder een antwoord in te vullen, is er gekozen om “Geen
mening” in te vullen in het formulier. Dit is geen weergave van ons standpunt.
Vraag 13
Voor Europese harmonisatie en vereenvoudiging van toekomstige GHS acceptatie is het wenselijk dat de CLPverordening de definitie en criteria van de WHO hanteert. Deze WHO definitie en criteria vormen momenteel
het uitgangspunt van de definitie, criteria en guidance voor ED 1 onder BPR en PPPR. Een aandachtspunt is dat
er bij de uitwerking van de definitie, criteria en guidance onder CLP rekening gehouden wordt met de reeds
beschikbare uitwerking onder de BPR en PPPR.
De uitwerking van de criteria zouden verfijnd moeten worden op basis van een discussie met alle
belanghebbenden. De tekst moet zoveel mogelijk overeenkomen met bestaande CLP en GHS criteria voor
andere gevarenklassen. GHS discussie dient zo snel mogelijk te starten.
De belangrijkste verschillen tussen de bewijsvoering voor mens en milieu zijn de mate van schadelijkheid en
het testen van andere soorten. Alleen populatie relevante apicale eindpunten worden meegenomen bij de ED
identificatie voor milieu, terwijl men voor criteria voor de volksgezondheid kijkt naar schadelijk effecten voor
het individu. Dit kan leiden tot verschillen in de ED identificatie en criteria voor mens en milieu. Testen in
zoogdieren dienen als basis voor het beoordelen van schadelijke effecten voor de volksgezondheid. Met de
introductie van ED classificatie voor milieu worden aquatische soorten zoals vis en amfibieën maar ook
bentische en terrestrische organismen en vogels en zoogdieren in acht genomen. Dit is een uitbreiding op de
huidige CLP milieuclassificatie, die alleen is gebaseerd op het aquatisch milieu.

Vraag 17
Er zijn geen aanpassingen van de criteria nodig.
Er moet wel rekening worden gehouden dat om in de praktijk tot harmonisatie te komen, niet alleen de
criteria moeten worden geharmoniseerd, maar ook dat de onderliggende handleiding voor het beoordelen van
de gevaarscriteria van stoffen moeten worden geharmoniseerd (bijvoorbeeld vanwege verschillen in de
toepassing van criteria in de PPPR in vergelijking met REACH en BPR).

Vraag 18
Nederland is geen voorstander van een categorie 2 voor PBT/zPzB op basis van screeninggegevens aangezien
dit slechts indicaties zijn van potentiële gevaarlijke eigenschappen. Zo’n aparte categorie zou eventueel wel
nuttig kunnen zijn voor bepaalde doeleinden (zoals screening op vermoedelijke PBT-kandidaatstoffen voor

1

ED: lees “hormoonontregelende stoffen”

mogelijke regelgevende maatregelen zoals het initiëren van verder onderzoek), maar is niet geschikt voor
gevarenclassificatie onder de CLP-verordening.
We willen hierbij opmerken dat REACH een registrant momenteel de mogelijkheid biedt op basis van REACHbijlage XIII, punt 2.1, geen verdere informatie te genereren als hij voldoet aan de voorwaarden voor op
blootstelling gebaseerde aanpassing van bijlage XI, punt 3.2, onder b en c. In een dergelijk geval moet de
registrant, zoals vermeld in de REACH PBT-richtsnoeren, de stof te beschouwen "alsof het een PBT of zPzB is",
d.w.z. verklaren dat hij de stof als een PBT/zPzB wil beschouwen zonder over alle nodige informatie te
beschikken om de PBT/zPzB-beoordeling af te ronden. Als in zo’n geval classificatie voor categorie 1 niet
mogelijk is dan zou de introductie van categorie 2 overwogen kunnen worden.

Vraag 19
Optie 1 geeft de beste waarschuwing voor PBT en carcinogeniteit. Bij PBT gaat het om de combinatie van de
eigenschappen. Wel zijn er twijfels of deze aanduiding wordt begrepen door de eindgebruiker.

Vraag 22
Optie 1 geeft de beste waarschuwing voor PMT en carcinogeniteit. Bij PMT gaat het om de combinatie van de
eigenschappen. Wel zijn er twijfels of deze aanduiding wordt begrepen door de eindgebruiker.

Vraag 23
Deze vraag kan niet goed worden beantwoord omdat binnen verschillende wettelijke kaders het begrip
terrestrisch anders is gedefinieerd en omdat onduidelijk is wat wordt bedoeld met het aanvullen van de
toxiciteit voor aquatische organismen.
Wij onthouden ons van een antwoord op deze vraag. Omdat er automatisch het cijfer 0 (niet relevant) wordt
gegeven wanneer niets wordt ingevuld, is ervoor gekozen om het cijfer 5 te geven, dat in het midden van niet
relevant en zeer relevant (10) ligt. Dit is geen weergave van ons standpunt.

Vraag 26
ED: Dit is per kader verschillend; de gegeven antwoorden zijn van betrekking op REACH. Voor PPP en biociden
stoffen moeten alle gegevens beschikbaar worden gesteld om de beoordeling uit te kunnen voeren (inclusief
openbare informatie). Ook voor REACH dienen alle gegevens beschikbaar gesteld te worden. De eisen zijn
echter zeer beperkt. Wel geldt voor alle kaders dat er nog omissies zijn, zowel wat betreft informatie over de
mode of action als wat betreft higher tier studies om mogelijke nadelige effecten aan te tonen.
PBT/PMT: Dit is per kader verschillend; de gegeven antwoorden zijn van betrekking op REACH. Voor PPP en
biociden stoffen moeten alle gegevens beschikbaar zijn. Voor industriële chemicaliën zou vanaf een bepaald
tonnage ook het geval moeten zijn, maar in de praktijk zijn de gegevens niet altijd beschikbaar. Bij een laag
tonnage zijn de gegevens vaak niet beschikbaar.

Vraag 28
Voor deze vraag is geen antwoord aangekruist omdat we geen percentages hebben over de producten terwijl
die wel worden gevraagd wanneer je het antwoord “Ja” aankruist. Wel hebben we hieronder een raming
opgenomen met betrekking tot PBT/PMT stoffen.
De gegevens zijn ingevuld voor REACH; op nationaal niveau zijn geen gegevens beschikbaar over de gevolgen
voor biociden en PPP. De gevolgen van de mogelijke nieuwe gevarenklassen zijn naar verwachting anders voor
de verschillende categorieën van chemicaliën. Een impactanalyse is daarom nodig naar de gevolgen per
categorie. Vanwege de stofeigenschappen van zowel biociden als gewasbeschermingsmiddelen (bijvoorbeeld
toxiciteit) en de verschillen in de huidige uitwerking van de criteria (bijvoorbeeld guidances) voor PBT is
bijvoorbeeld informatie voor deze twee specifieke categorieën van chemische stoffen nodig over de gevolgen
van de voorgestelde wijzigingen.
ED: geen informatie
PBT/PMT:
Voor een selectie van 5316 stoffen die onder REACH geregistreerd zijn, is automatisch (via CAS-nummer) een
structuur en de bijbehorende schatting van (P, M en T) eigenschappen met mbv QSAR modellen gegenereerd
(géén experimentele data gebruikt). Het T-criterium voor Ecotoxiciteit is (nog) niet geevalueerd. Voor Thumaan zijn de potentiele C,M,R of endocrine disruptor eigenschappen gevalueerd met QSAR modellen, en
zeer conservatief geinterpreteerd (1 enkel structural alert voor CMR of ED, of de RIVM ZZS-similarity tool geeft
aan dat een stof een mogelijke ZZS is (voor CMR of ED eigenschappen triggert het T-criterium in de screening).
De percentages van stoffen die aan de individuele en gecombineerde criteria voldoen is dan als volgt:
•
•
•
•
•
•
•
•

P (t1/2 in water >40 dagen)
vP (t1/2 in water >60 dagen)
M (log Koc < 3)
vM (log Koc < 2)
PM (P and M)
T (minimaal 1 alert)
vPvM (vP and vM)
PMT (P and M and Thuman)

1709 stoffen = 32%
1183 stoffen = 22%
3694 stoffen = 69%
2395 stoffen = 45%
854 stoffen = 16%
2417 stoffen = 45%
221 stoffen = 4.2%
533 stoffen = 10%

Als we er van uit gaan dat we deze screening op een subset (van ~20%) van de onder REACH geregistreerde
stoffen voldoende representatief is voor alle REACH stoffen (maar in deze steekproef zitten dus geen
multicomponent substances, complexe mengsels, UVCBs etc.) dan zouden we het volgende kunnen zeggen:
De screening op basis van QSAR voorspelde eigenschappen laat zien dat ~10% van de onder REACH
geregistreerde stoffen mogelijk als PMT stoffen aangemerkt zal moeten worden, en ~4% als mogelijk vPvM.
Om dit enigszins in perspectief te plaatsen, een vergelijkbare exercitie (op dezelfde dataset, met dezelfde
QSAR modellen) voor PBT/vPvB eigenschappen levert de volgende getallen:
•
•

PBT (P and B and Thuman)
vPvB (vP and vB)

139 stoffen = 2.6%
70 stoffen = 1.3%

Het lijkt erop dat met name het B criterium veel selectiever is dan het M criterium (in ieder geval voor deze
dataset).
Het Deense DTU heeft voor DK-EPA een vergelijkbare exercitie uitgevoerd voor een set van 2073 REACH
stoffen (Holmberg, R., Wedebye, E. B., Nikolov, N. G., & Tyle, H. (2021). How many potential vPvM/PMT
substances have been registered under REACH? - vPvM/PMT-screening by using the Danish (Q)SAR database.

Danmarks Tekniske Universitet, ISBN: 978-87-93565-59-3.) gebruikt zijn hier de getallen uit Table 14, p34,
scenario 4 DK, using the Pstrict criteria:
•
•
•

PM
PMT(eco and/or human)
vPvM

481 stoffen = 23%
166 stoffen = 8%
96 stoffen = 4.6%

Het aandeel geidentificeelde (potentiele) PMT / vPvM stoffen komt erg sterk overeen met de RIVM/NL
exercitie (PMT 10% vs. 8%, vPvM 4.2% vs. 4.6%). Dit ondanks (zeer) verschillende keuzes voor de toegepaste
QSAR modellen en/of de interpretatie van de resultaten, en een verschillende (sub)set van REACH stoffen.
Vraag 30
Een antwoord geven op deze vraag is gecompliceerd vanwege diverse factoren:
a)

b)
c)

Er worden door diverse actoren DNEL’s/DMEL’s bepaald. Daarom is het belangrijk om eerst te
definiëren om welke DNEL/DMEL deze opname betrekking heeft. In onze ogen moet het
uitsluitend gaan om een DNEL/DMEL bepaald door een onafhankelijk EU-instelling zoals RAC of
EFSA.
Indien er een waarde bepaald is dan moet bepaald worden waar deze waarde vermeld moet gaan
worden. Dit element moet zorgvuldig nader bekeken worden.
Indien er een DNEL/DMEL bepaald is dan kan er onder OSH (met meenemen van de Sociale
Partners) een (lucht) grenswaarde bepaald worden. Deze waarde kan dus legitiem afwijken van
de DNEL/DMEL. Dit aspect moet heel helder in de verdere procedure meegenomen worden (dus
bij de status van een DNEL/DMEL moet dit aangegeven worden).

Wanneer er over wordt gegaan tot harmonisatie van DNEL’s/DMEL’s zullen er duidelijke criteria en guidance
opgesteld moeten worden voor de afleiding van de diverse DNEL’s/DMEL’s zoals voor de diverse groepen
(consument/werker), blootstellingsduur (acute referentie waarden/chronische blootstellingsduur) en routes
(oraal, dermaal en inhalatoir).
Het harmoniseren van DNEL/DMEL lijkt dus wel zinvol, maar de nadere uitwerking dienst zorgvuldig te
gebeuren (met inachtneming van bovenstaande punten). Daarbij moet ook goed gekeken worden naar
juridische consequenties, praktische uitwerking, betekenis en ook handhaving.

Vraag 32
De antwoorden op de drie stellingen onder vraag 32 zijn hieronder opgenomen.
Stelling: Het moet in het systeem mogelijk zijn om prioriteit te geven aan stoffen waarover ernstige zorgen
zijn geuit (bv. prioriteit voor stoffen waarvan sterk wordt vermoed dat deze hormoonontregelend zijn, zodra
de criteria zijn vastgesteld)
Aangenomen wordt dat hiermee prioritering na indiening van het voorstel wordt bedoeld. Hier zijn wij het niet
mee eens. Deze prioritering zou moeten gebeuren voor opstellen en indienen. Alleen in exceptionele
omstandigheden zoals een te hoge werklast voor RAC is prioritering na de indiening acceptabel.
Stelling: Het moet in het systeem mogelijk zijn om lagere prioriteit te geven aan stoffen waarover minder
zorgen zijn
Aangenomen wordt dat hiermee prioritering na indiening van het voorstel wordt bedoeld. Hier zijn wij het niet
mee eens. Deze prioritering zou moeten gebeuren voor opstellen en indienen. Alleen in exceptionele
omstandigheden zoals een te hoge werklast voor RAC is prioritering na de indiening acceptabel.

Stelling: Het is niet nodig om de huidige aanpak te veranderen, omdat het systeem al een
prioriteitenmechanisme bevat (prioriteiten van nationale autoriteiten, ECHAscreening)
De huidige aanpak kan worden versterkt omdat de huidige prioritering is beperkt tot een discussie over het
wel of niet voorstellen van CLH maar niet over de prioriteit van de ene stof boven de andere stof.
Vraag 34
Nederland steunt het gebruik van alternatieve methoden waar mogelijk voor zowel een positief als een
negatief resultaat mits via validatie is aangetoond dat de alternatieve methode voldoende betrouwbaar is
voor het gebruikte doel en de stof valt binnen het toepasbaarheidsbereik van de methode. Omdat deze
specificatie van de alternatieve methode ontbrak in de vraagstelling is geen reactie gegeven via een ja/nee
antwoord.

Vraag 38
Meertalige etiketten worden een zoekplaatje wanneer de informatie niet per taal gegroepeerd wordt.
Bepaalde informatie alleen digitaal verstrekken is slechts in zeer beperkte mate mogelijk zonder afbreuk te
doen aan de bescherming.

Vraag 39
Onlineplatformen dienen verantwoordelijk te worden gehouden, tenzij zij geen kennis hebben van de noncompliance, vergelijkbaar met artikel 5 van het EU-voorstel voor de Wet inzake Digitale Diensten (Digital
Services Act). Zodra zij kennis hebben of besef krijgen van de non-compliance dienen zij onmiddellijk
corrigerende maatregelen te treffen. Doen zij dit niet, dan kunnen zij verantwoordelijk worden gesteld.

Vraag 41
Wat betreft individuele online aanbieders is dit lastig te handhaven. Door invoering van GHS wereldwijd met
vergelijkbare informatieverplichtingen voor online verkoop zou dit probleem kunnen worden opgelost maar
dat vraagt veel tijd. Wat betreft online platformen die buiten de EU zijn gevestigd, zou een aangewezen
verantwoordelijke actor binnen de EU, wel uitkomst bieden, in overeenstemming met artikel 11 van het EUvoorstel voor de Wet inzake Digitale Diensten (Digital Services Act).