Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

839
Vragen van de leden Van Nispen (SP), Segers (ChristenUnie) en
Berndsen-Jansen (D66) aan de Minister van Veiligheid en Justitie over de
ontnemingsschikking met Cees H. en het bericht «Teeven weer in opspraak»
(ingezonden 30 oktober 2014).
Antwoord van Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
17 december 2014). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015,
nr. 679.
Vraag 1 en 3
Erkent u dat een bewindspersoon nimmer te stellig kan en mag zijn over
feiten uit dossiers indien hij daar zelf nog niet goed genoeg van op de hoogte
is?
Vindt u dat de Kamer zowel ten tijde van uw ambtsvoorganger als bij het
recente debat anders geïnformeerd had moeten worden over het exacte
schikkingsbedrag?
Antwoord 1 en 3
Eerder berichtte ik uw Kamer over de schikkingsovereenkomst met Cees H.
(hierna: de schikking) en de financiële afwikkeling hiervan tijdens het debat
op 13 maart 2014, bij brieven van 13 maart 20141, 3 juni 20142, 9 juli 20143 en
op 8 april 20144 in de beantwoording van de vragen van het lid De Wit (SP)
van 20 maart 2014.
Tijdens het debat op 13 maart 2014 heb ik aangegeven dat ik geen onderzoek
had gedaan naar de betreffende bankrekeningen. Ik heb toen wel een
rekensom gemaakt gebaseerd op de bedragen die waren vermeld in het
advies van het Bureau Ontnemingswetgeving Openbaar Ministerie (BOOM)
en op de afspraken tussen partijen, zoals neergelegd in de schikking en zoals
bij uw Kamer bekend. Uit deze stukken bleek dat er ten tijde van de schikking
circa 2 miljoen gulden onder beslag lag. In de schikking is overeengekomen
dat Cees H. 750.000 gulden aan het OM diende te betalen ter ontneming van
het door hem wederrechtelijk verkregen voordeel uit grootschalige handel in
hasj en deelneming aan een criminele organisatie. Er waren echter geen
bankafschriften meer beschikbaar van de uiteindelijke afwikkeling.
1

Kamerstuk 33 750 VI, nr. 112
Kamerstuk 33 750 VI, nr. 123
3
Kamerstuk 33 750 VI, nr. 132
4
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr. 1650
2

ah-tk-20142015-839
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Na het debat op 13 maart 2014 en de Regeling van werkzaamheden van
9 april 20145 heb ik het openbaar ministerie (OM) opdracht gegeven nader
onderzoek te doen naar de financiële afwikkeling van de schikking. In uw
Kamer leefden nog een aantal terechte vragen en ook ik vond het van het
grootste belang dat er zoveel mogelijk duidelijkheid zou komen over de
financiële afwikkeling van de schikking. Ik heb uw Kamer na dit onderzoek bij
brief van 3 juni 2014 laten weten dat ik uw Kamer helaas niet verder kon
informeren over de feitelijke financiële afwikkeling van de schikking en dat ik
moet accepteren dat ik de ultieme duidelijkheid niet kan verschaffen. Ik heb
hierbij tevens aangegeven dat, mocht er, zoals de SP-fractie op 27 juni 2014
aangaf dit te hebben ervaren, mede als gevolg van mijn beantwoording in
het debat op 13 maart 2014, de indruk zijn gewekt dat ik over exacte
betalingsgegevens beschikte, ik dat betreur. Hiermee heb ik uw Kamer naar
beste vermogen geïnformeerd.
Vraag 2
Acht u het mogelijk dat er een verschil is tussen de schikking zoals in eerste
instantie voorgesteld en de financiële afwikkeling van de schikking? Kunt u dit
toelichten? Hoe kijkt u in het licht van het antwoord op vraag 1 terug op uw
eerdere uitspraken over het schikkingsbedrag?
Antwoord 2
In de schikkingsovereenkomst staat vermeld dat Cees H. aan het OM een
schikkingsbedrag zal betalen ter hoogte van 750.000 gulden. Zoals ik eerder
in mijn brief van 3 juni 2014 aan uw Kamer heb laten weten, is dit het bedrag
dat is overeengekomen tussen het OM en Cees H. Voorts heb ik uw Kamer
laten weten dat ik u helaas niet verder kan informeren over de feitelijke
financiële afwikkeling van de schikking. Dit betekent echter niet dat hierdoor
het in de schikkingsovereenkomst vermelde schikkingsbedrag van 750.000
gulden ter discussie staat.
Vraag 4
Kunt u toelichten welke personen dan wel instanties destijds expliciet inzage
hebben gehad en toestemming hebben moeten verlenen voor het vrijgeven
en overmaken van het exacte bedrag, zowel vanuit Luxemburg naar het
Openbaar Ministerie (OM) als van het OM naar Cees H.?
Antwoord 4
Om te komen tot deze schikking hebben onderhandelingen plaatsgevonden
tussen het OM en Cees H. en zijn raadsman. Het uiteindelijke resultaat van
deze onderhandelingen is neergelegd in de schikking, zoals deze openbaar is
geworden. Aan uw Kamer heb ik eerder bericht dat ik geen mededelingen
doe over de wijze waarop het OM in concrete zaken tot overeenkomsten komt
en de overwegingen van betrokkenen hierbij. Ik herhaal dat dit nadelig zou
kunnen zijn voor de bereidheid tot het aangaan van overeenkomsten met het
OM.
Ik heb uw Kamer in mijn brief van 3 juni 2014 geïnformeerd over de
uitkomsten van het nadere onderzoek dat het OM naar de financiële
afwikkeling van de schikking heeft gedaan. Gelet op de uitkomsten van dit
onderzoek heb ik geconstateerd dat ik uw Kamer niet verder kon informeren
over de feitelijke financiële afwikkeling van de schikking. De uitkomsten van
het onderzoek brengen daarnaast met zich mee dat ik geen onderbouwde
uitspraken kan doen over de gang van zaken rondom de financiële afwikkeling in Luxemburg. In mijn brief van 9 juli 2014 heb ik uw Kamer in antwoord
op vragen van de SP-fractie en de CDA-fractie laten weten dat er anno 2014
voor het OM geen mogelijkheden zijn om een vordering te doen aan de
Luxemburgse autoriteiten teneinde informatie over individuele rekeningen
van klanten van een Luxemburgse bank op te vragen, nu er bij gebreke van
een strafrechtelijke procedure geen formele bevoegdheden bestaan om
onderzoekshandelingen te verrichten. De strafzaak tegen Cees H. is immers
onherroepelijk geworden en daarnaast is in 2000 uitvoering gegeven aan de
schikking. Dit betekent dat het OM niet meer als rechterlijke autoriteit
vorderingen kan richten tot een buitenlandse autoriteit teneinde bepaalde
5

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr. 73

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

informatie op te vragen. Concluderend kan ik u dan ook niet verder informeren over de vraag welke personen en instanties destijds in Luxemburg
expliciet inzage hebben gehad en toestemming hebben moeten verlenen voor
het vrijgeven en het overmaken van het bedrag.
Vraag 5
Kunt u een exact overzicht geven welke bronnen u precies heeft geraadpleegd om te kunnen verifiëren welk bedrag het OM in het kader van de
schikkingsovereenkomst feitelijk aan Cees H. heeft overgemaakt?
Antwoord 5
In mijn brief van 3 juni 2014 heb ik aangegeven dat ik het OM heb verzocht
een uiterste inspanning te leveren door nader onderzoek te doen. Dit
onderzoek heeft plaatsgevonden en uw Kamer is van de wijze waarop dit
heeft plaatsgevonden en de uitkomsten hiervan bij brief van 3 juni 2014 op
de hoogte gebracht. Graag verwijs ik u naar deze brief.
Vraag 6
Kunt u nogmaals helder toelichten waarom in de schikkingsovereenkomst het
overeen te komen schikkingsbedrag geheel niet wordt genoemd en op welk
moment de voorzitter van het College van procureurs-generaal en de
toenmalige Minister van Justitie precies kennis hebben genomen van het
exacte bedrag dat aan Cees H. is overgemaakt en onder welke voorwaarden,
waaronder de buitensluiting van de fiscus?
Antwoord 6
Zoals ik in antwoorden op vragen van het lid De wit (SP) op 8 april 2014 heb
aangegeven is het College van procureurs-generaal op 15 februari 2000
akkoord gegaan met de inhoud van schikking, nadat het op 4 februari 2000
hierover advies had gekregen van het Bureau Ontnemingswetgeving
Openbaar Ministerie (BOOM). In de zomer van 2000 heeft het College van
procureurs-generaal nogmaals met de schikking ingestemd, nadat deze
nogmaals door het BOOM was bezien. In de schikkingsovereenkomst wordt
het schikkingsbedrag van 750.000 gulden genoemd. Dit is het bedrag dat
Cees H. diende te betalen aan het OM.
In mijn brief van 13 maart 2014 heb ik uw Kamer laten weten dat mijn
ambtsvoorganger op 15 april 2002 op schriftelijke vragen van de leden
Rietkerk en Van de Camp (CDA) heeft geantwoord dat hij in 1999 bekend was
met het feit dat met Cees H. onderhandelingen werden gevoerd, maar niet
van de uitkomsten daarvan.6 Mijn ambtsvoorganger is in het kader van de
beantwoording van deze Kamervragen in 2002 over de op 17 augustus 2000
gesloten schikking en de daarin opgenomen voorwaarden door de voorzitter
van het toenmalige College geïnformeerd.
Ik heb het OM na het debat op 13 maart 2014 en de Regeling van werkzaamheden van 9 april 2014 verzocht om nader onderzoek te doen naar de
financiële afwikkeling van de schikking. Ik heb uw Kamer over de uitkomsten
van dit onderzoek in mijn brief van 3 juni 20147 geïnformeerd en ik heb laten
weten dat ik uw Kamer helaas niet verder kon informeren over de feitelijke
financiële afwikkeling van de schikking.
Vraag 7, 8 en 9
Kunt u globaal en in het algemeen, los van deze schikking, aangeven of er
vaker voor is gekozen de fiscus niet te informeren en hieromtrent geheimhouding op te leggen? Zo ja, in welke gevallen en waarom?
Is het gebruikelijk om bij transacties waarbij geld wordt doorgesluisd vanuit
het buitenland naar Nederland contact op te nemen met de buitenlandse
autoriteiten over de herkomst van het geld? Zo nee, waarom niet en is dit
altijd zo geweest? Hoe gaat dat in zijn werk en wat was de procedure in de
tijd dat een schikking werd getroffen met Cees H.?
Erkent u dat het doorsluizen van grote sommen (mogelijk zwart) geld naar
Nederland onder strikte geheimhouding met medewerking van het OM en
zonder het inlichten van de Belastingdienst een verkeerd beeld schept, nog

6
7

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr. 1017
Kamerstuk 33 750 VI, nr. 123

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3

afgezien van het feit of witwassen destijds volgens de wet strafbaar was of
niet? Zo nee, waarom niet?
Antwoord op vragen 7, 8 en 10
In antwoorden op vragen van het lid De Wit heb ik op 8 april 2014 aangegeven dat er in deze zaak geen sprake was van belastingontduiking of belastingontwijking. Ik herhaal dat het OM heeft gehandeld binnen de toen geldende
wet- en regelgeving.
Zoals ik in de bijlage bij mijn brief van 3 juni 2014 heb aangegeven, zijn mij
geen andere schikkingen bekend waarin is afgesproken de Belastingdienst
buiten dergelijke schikkingen te houden en doelbewust niet te informeren.
Het afstemmen met ketenpartners is in de huidige tijd de standaardwerkwijze. In mijn brief van 20 december 20138 heb ik u geïnformeerd over
het actieplan ter versterking van de aanpak van fraude. Zoals in deze brief
aangegeven wordt bij het terugvorderen en afpakken opgetreden als één
overheid. Ketensamenwerking staat bij het afpakken centraal. In de op
1 januari 2014 in werking getreden OM-aanwijzing Afpakken wordt expliciet
gewezen op de rol die andere overheden en ook benadeelde partijen daarin
kunnen hebben. Vanuit het oogpunt van effectiviteit loont het om steeds te
bezien welke mogelijkheden andere diensten hebben. Zoals door de
Staatssecretaris van Financiën tijdens het debat op 13 maart 2014 is
aangegeven, kan afstemming met de Belastingdienst daarnaast dubbele
belastingheffing voorkomen.
Vraag 9
Wie kan er in theorie belang bij hebben dat een dergelijke transactie van
miljoenen euro’s via de rekening van het OM loopt en de fiscus niet wordt
ingelicht?
Antwoord 9
Zoals ik eerder in mijn brief van 13 maart 2014 en in de antwoorden op
vragen van het lid De Wit heb aangegeven, kan ik over de totstandkoming
van overeenkomsten en de inbreng van de verschillende betrokkenen geen
mededelingen doen omdat dit nadelig kan zijn voor de bereidheid tot het
aangaan van overeenkomsten met het OM. Ik speculeer hier ook niet over.
Vraag 11
Heeft de Staatssecretaris, nadat deze zaak op 11 maart 2014 via Nieuwsuur in
het nieuws kwam, (persoonlijk) contact opgenomen met Cees H. of met zijn
raadsman? Zo ja, op welke momenten en met welk doel? Wat is er tijdens dat
contact / die contacten met betrekking tot de schikking besproken?
Antwoord 11
Ik heb deze vraag voorgelegd aan de Staatssecretaris. Deze heeft mij
medegedeeld dat hij zelf geen contact heeft opgenomen met Cees H. of diens
raadsman, de heer Kuijpers. Wel heeft de heer Kuijpers de Staatssecretaris na
11 maart 2014 enkele malen telefonisch benaderd. In deze telefoongesprekken
heeft de heer Kuijpers de vraag aan de orde gesteld of en zo ja op welke
wijze hij zich in de media zou uiten over de schikking met Cees H. en over
kennelijk in zijn bezit zijnde bankafschriften. De Staatssecretaris heeft mij
tevens medegedeeld dat hij hierop niet inhoudelijk heeft gereageerd en dat
hij de heer Kuijpers naar mij heeft verwezen. Ik ben vervolgens niet door de
heer Kuijpers benaderd.
De heer Van Brummen heeft de heer Kuijpers bevraagd in het onderzoek naar
de financiële afwikkeling van de schikking. Zoals in mijn brief van 3 juni 2014
staat vermeld heeft de heer Kuijpers zich toen beroepen op zijn beroepsgeheim.
Vraag 12
Waarom mag de heer Van Brummen niet met de Staatssecretaris praten over
betreffende schikking? Erkent u dat het juist niet past om u op deze manier
met de inhoud van een onderzoek te bemoeien? Zo nee, waarom niet?

8

Kamerstuk 17 050, nr. 450

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

4

Antwoord 12
Bij brief 9 juli 2014 heb ik uw Kamer laten weten dat ik uiteraard zelf heb
gesproken met de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, die toen
verantwoordelijk officier van justitie was en dat dit gesprek betrokken is in de
bevindingen van het onderzoek van het OM. Zoals toen vermeld heb ik het
OM bij de opdracht voor het onderzoek aangegeven dat ik de Staatssecretaris
zelf zou bevragen. Hiervoor is geen structuur voorgeschreven, maar deze
handelwijze is naar mijn oordeel het meest passend in de verhouding tussen
Minister en Staatssecretaris. Het OM valt onder mijn verantwoordelijkheid en
daarmee ook het onderzoek dat de heer Van Brummen heeft uitgevoerd.
Voorts neemt de Staatssecretaris in deze kwestie een bijzondere positie in. De
Staatssecretaris valt immers onder mijn verantwoordelijkheid. Daarbij komt
dat hij vanwege zijn portefeuille als Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie
in zijn dagelijkse werkzaamheden een eigenstandige relatie heeft met het OM.
Ik heb uw Kamer dan ook laten weten dat het gelet hierop op mijn weg lag
om de Staatssecretaris te bevragen over zijn rol als toenmalig officier van
justitie.
Vraag 13
Erkent u dat u in verlegenheid kan worden gebracht nu er geen uitsluitsel is
over het overmaken van ongeveer vijf miljoen gulden, zoals de advocaten
van Cees H. beweren, vooral omdat de mogelijkheid blijft bestaan dat een
veroordeelde crimineel op ieder gewenst moment met dit bewijs naar buiten
kan komen? Hoe schat u deze situatie in?
Antwoord 13
Beide advocaten hebben in het kader van het onderzoek van de heer Van
Brummen laten weten hun eerder in de media ingenomen standpunten te
handhaven en zich te beroepen op hun beroepsgeheim.
Bij brief van 3 juni 2014 heb ik uw Kamer laten weten dat ik op basis hiervan
en van de overige uitkomsten van het onderzoek tot de constatering ben
gekomen dat ik helaas geen helderheid meer kan verschaffen over de
financiële afwikkeling van de schikking in 2000 en dat er altijd de mogelijkheid bestaat dat bankafschriften alsnog worden overlegd.
Vraag 14
Bent u bereid, zodra er ontwikkelingen zijn in deze zaak omdat er bijvoorbeeld nog informatie boven tafel komt, de Kamer hier direct over te
informeren?
Antwoord 14
Ja.
Vraag 15
Kent u de berichten «Teeven weer in opspraak» en «Dubieus verleden haalt
Fred Teeven in»?9
Antwoord 15
Ja.
Vraag 16, 17 en 18
Bent u bekend met de bijlage die wordt genoemd als onderdeel van de deal
met Cees H.? Zo ja, sinds wanneer bent u hiermee bekend? Sinds wanneer
realiseerde u zich dat de huidige Staatssecretaris als officier van justitie een
prominente en negatieve rol speelde in eerdere antwoorden op vragen?10
Hoe beoordeelt u het bericht dat ondanks een verbod van de Minister van
Justitie, een officier van Justitie, middels een bijlage afspreekt om positief te
adviseren bij een gratieverzoek en het schrappen van een reeds door de
rechter uitgesproken straf?
Bent u bereid dit nader te onderzoeken en de Kamer over de inhoud van de
gang van zaken te informeren en uw beoordeling daarvan te geven? Zo ja,
kan de Kamer dit ten spoedigste van u ontvangen? Zo nee, waarom niet?

9
10

Algemeen Dagblad, 27 oktober 2014
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2001–2002, nr. 1017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

5

Antwoorden op vragen 16, 17 en 18
Mijn ambtsvoorganger was reeds in 1999 bekend met het feit dat de heer
Teeven de behandelend officier van justitie was. Hij heeft in antwoorden op
eerder genoemde vragen van de leden Rietkerk en van de Camp op 16 april
2002 aangegeven dat het OM in Amsterdam in 2000 aan Cees H. ter zake van
een veroordeling in een andere strafzaak toezeggingen had gedaan die
betrekking hadden op een positieve advisering op een gratieverzoek. De
belangrijkste reden hiervoor was, naast persoonlijke omstandigheden, dat de
mededader van Cees H., die anders dan Cees H. in die zaak hoger beroep had
ingesteld, in dat hoger beroep bij het gerechtshof is veroordeeld tot één jaar
gevangenisstraf, terwijl hij in eerste instantie bij de rechtbank, net als Cees H.
tot twee jaar gevangenisstraf veroordeeld was. Het positieve advies is
gevolgd door een positief advies van de rechtbank, waarna bij koninklijk
besluit van 16 maart 2001 partiële gratie is verleend. Het College van
procureurs-generaal is, zoals ook blijkt uit deze antwoorden, van het positieve
advies van de officier van justitie ten onrechte pas achteraf op de hoogte
gesteld. De berichtgeving hierover in het Algemeen Dagblad van 27 oktober
2014 maakt dit niet anders. Ik zie dan ook geen aanleiding tot enig nader
onderzoek. Ten aanzien van de gratieverlening heb ik in mijn brief van
13 maart 2014 aangegeven dat mijn ambtsvoorganger in 2002 heeft
geoordeeld dat de wijze waarop in het traject van gratieverlening door het
Openbaar Ministerie is gehandeld, onvoldoende zorgvuldig is geweest. Ik zie
in de genoemde berichtgeving geen aanleiding dit standpunt te herzien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

6