Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

33 835

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
(NVWA)

Nr. 124

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 1 juli 2019
De vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft een
aantal vragen voorgelegd aan Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit en de Minister voor Medische Zorg over de brief van
18 april 2019 inzake het rapport van ABD-TOPConsult «De NVWA:
Bewaker, ook beleidsmaker?» (Kamerstuk 33 835, nr. 121).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 1 juli 2019. Vragen
en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Kuiken
De adjunct-griffier van de commissie,
De Leau

kst-33835-124
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 835, nr. 124

1

1
Wat is de afweging geweest om te kiezen voor voedselveiligheid als scope
in deze analyse over de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
(NVWA)?
Antwoord
Omdat de analyse van de commissie Sorgdrager betrekking had op het
domein voedselveiligheid, is ervoor gekozen juist dit domein te onderzoeken. Voedselveiligheid is terrein waar de Ministeries van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport
(VWS) beide beleidsverantwoordelijkheid hebben en geeft daarmee een
goed inzicht in de algemene werkwijze en taakverdeling tussen de
Ministeries van VWS, LNV en de NVWA.
2
Kunt u een tijdspad schetsen voor het verwerken van de vier aanbevelingen?
Antwoord
Zoals tijdens het Algemeen Overleg NVWA op 23 april jl. (Kamerstuk
33 835, nr. 122) is toegezegd, zullen de vier aanbevelingen dit jaar worden
verwerkt en zullen wij uw Kamer daarover voor 1 december 2019
informeren.
3
Met welke drie brancheorganisaties heeft u «ter reflectie» gesproken?
Antwoord
ABD-TOPConsult heeft ter «reflectie» gesproken met de Federatie
Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI), de Centrale Organisatie
voor de Vleessector (COV)/Vereniging voor de Nederlandse Vleeswarenindustrie (VNV) en het GroentenFruithuis (GFH). Dit staat ook aangegeven in
bijlage twee van het rapport van ABD-TOPConsult.
4
Hebben ook ondernemers de gelegenheid gehad om te reflecteren op de
huidige samenwerking tussen het Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (LNV), het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (VWS) en de NVWA?
Antwoord
Zoals in het rapport in bijlage twee is aangegeven, heeft ABD-TOPConsult
gesproken met drie brancheorganisaties.
5
Op welke manier is geborgd dat toezicht/handhaving gescheiden is van
beleid?
Antwoord
Deze scheiding wordt geborgd door een functioneel en organisatorisch
onderscheid tussen de NVWA, belast met toezicht en handhaving, en de
beleidsverantwoordelijke departementen.
De Aanwijzingen inzake de Rijksinspecties zijn leidend voor de positie en
taken van de beleidsverantwoordelijke departementen enerzijds en de
NVWA anderzijds. In de Aanwijzingen zijn voor de departementen en
Rijksinspecties uitgangspunten over onafhankelijkheid, afbakening en
invulling van de onderlinge relatie vastgesteld. Specifiek ten aanzien van
het vaststellen van beleidsregels is voorts in de mandaatregelingen van
de Ministeries van LNV en van VWS opgenomen dat de NVWA beleids-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 835, nr. 124

2

regels mag vaststellen als dat nodig is voor haar handhavende taak. Dit is
in overeenstemming met de Aanwijzingen inzake de Rijksinspecties.
Zoals de Minister voor Medische Zorg en Sport en ik in de brief van
18 april jl. hebben aangegeven, concludeert ABD-TOPConsult dat de rolen verantwoordelijkheidsverdeling ten aanzien van beleidsregels tussen
enerzijds de departementen en anderzijds de NVWA logisch is. Nadrukkelijk wordt gesteld dat de NVWA naast bewaker geen beleidsmaker is.
Deze taakverdeling sluit goed aan bij de hiervoor genoemde Aanwijzingen
en bij de wijze waarop het bij andere departementen en inspecties is
geregeld. Ook is in de brief aangegeven dat we de afspraken over de
werkwijze en verantwoordelijkheden bij het vaststellen van beleidsregels
zullen aanscherpen. De Minister voor Medische Zorg en Sport en ik zullen
uw Kamer hierover voor 1 december 2019 nader informeren.
Voorts wordt de onafhankelijkheid van de risicobeoordelingen door Buro
geborgd via de WOR (Wet Onafhankelijke Risicobeoordeling NVWA). Ik
ben voornemens om deze wet te evalueren om te bezien wat de doeltreffendheid, werking en effecten van de wet in de praktijk zijn. Zodra deze
evaluatie is afgerond zal ik uw Kamer de resultaten van de evaluatie met
daarbij mijn reactie toesturen.
6
Op welke manier is geborgd dat bij een open norm een gelijk speelveld
ontstaat tussen verschillende lidstaten?
Antwoord
Op Europees niveau zijn er meerdere technische overleggen tussen
lidstaten waarbij de interpretaties en invulling van open normen aan de
orde kunnen komen. Het doel is om van elkaar te leren en de werkwijze in
de lidstaten te harmoniseren. Het kan echter ook voorkomen dat alleen op
nationaal niveau, via een beleidsregel, invulling wordt gegeven aan een
open norm. Bij de nationale invulling van een open norm wordt in
Nederland altijd meegewogen of hierdoor een ongelijk Europees
speelveld kan ontstaan. Er kunnen echter maatschappelijke redenen zijn
om open normen op bijvoorbeeld het terrein van dierenwelzijn of
voedselveiligheid, iets anders in te vullen dan in andere lidstaten.
Hierdoor is het niet uit te sluiten dat er verschillen kunnen ontstaan tussen
lidstaten. Overigens moeten bij een mogelijke belemmering van het vrije
handelsverkeer de ontwerpen van nationale regelgeving en beleidsregels
waarin een open norm wordt ingevuld altijd bij de Europese Commissie
worden genotificeerd als een zogenoemd technisch voorschrift op grond
van richtlijn 2015/1535/EU. Op deze manier is formeel geborgd dat andere
lidstaten en de Europese Commissie vooraf kennis kunnen nemen van de
voorgenomen invulling van een open norm en daarop kunnen reageren.
7
Bent u ermee bekend dat de sector in de praktijk veel hinder heeft
ondervonden van het ontbreken van kaders inzake het kweken van
insecten?
Antwoord
In mijn brief van 28 augustus 2018 inzake de zienswijze van de Raad voor
dierenaangelegenheden (RDA) betreffende insecten: De ontpopping van
de insectensector (Kamerstuk 33 043, nr. 96) heb ik al aangegeven dat
deze sector te maken heeft met Europese regelgeving waarin nog geen
rekening is gehouden met deze relatief nieuwe sector. Zoals in deze brief
is aangegeven, is de insectensector als eerste aan zet om ontwikkelingen
te stimuleren, maar ook om het publiek transparant, objectief en tijdig te
informeren over de voor- en nadelen van productie en gebruik van
ongewervelde dieren. Het gaat dan met name om de gezondheidsrisico’s
voor mens en dier, de milieueffecten in vergelijking tot andere (alterna-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 835, nr. 124

3

tieve) agrarische sectoren en vraagstukken rond het welzijn van insecten.
Ik zal de sector ondersteunen en faciliteren bij het zoeken naar oplossingen en kijken waar nog meer gericht onderzoek nodig is.
8
Heeft u gesproken met de praktijk over de casus eetbare insecten?
Antwoord
ABD-TOPConsult heeft hierover in het kader van zijn onderzoek niet nader
met insectenkwekers gesproken. Vanuit het Ministerie van LNV zijn er
regelmatig gesprekken met insectenkwekers. Er wordt met de sector
gewerkt aan een agenda, gericht op een verantwoorde insectensector die
een grote bijdrage kan leveren aan het circulair maken van de landbouw,
onder de randvoorwaarde van voedselveiligheid, diergezondheid en
dierenwelzijn.
9
In welke gevallen heeft de NVWA sinds 2010 gevraagd om duidelijkere
beleidsregels en hoe heeft u daaraan gevolg gegeven?
Antwoord
Onduidelijkheden waartegen de NVWA in haar toezicht en handhaving
aanloopt, stelt zij aan de orde in onze reguliere overleggen. Omdat een
procedure voor het vaststellen van beleidsregels nog ontbreekt, is niet
vastgelegd welke onderwerpen sinds 2010 zijn besproken. Momenteel ben
ik met de NVWA onder meer in gesprek over de normen over stahoogten
en beladingsnormen van dieren tijdens transport.
10
Welke standaardprocedure is er voor de NVWA om bij het ministerie
kenbaar te maken dat er behoefte is aan een duidelijker beleidskader en
ziet u mogelijkheden om deze procedure te verbeteren?
Antwoord
De NVWA heeft nog geen standaardprocedure om departementen, indien
nodig, te vragen om duidelijkere beleidskaders. Het rapport van
ABD-TOPConsult is voor ons aanleiding om samen met de NVWA de
bestaande werkwijzen tussen onze departementen en de NVWA aan te
scherpen en hierbij ook een procedure op te nemen voor verzoeken van
de NVWA aan de departementen om een beleidskader. Uw Kamer wordt
hierover voor 1 december 2019 geïnformeerd.
11
Bent u bereid om de Kamer bij het jaarverslag van de NVWA te informeren over verzoeken om een duidelijker beleidskader van de NVWA en
de wijze waarop daaraan gevolg is gegeven door het ministerie?
Antwoord
Momenteel worden afspraken gemaakt over het opstellen van beleidsregels. De wijze waarop de NVWA verzoekt om duidelijkere beleidskaders
zal een onderdeel zijn van deze aangescherpte procedure. Uw Kamer
wordt hierover voor 1 december 2019 geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 33 835, nr. 124

4