Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

56
Vragen van het lid Minhas (VVD) aan de Minister van Infrastructuur en
Waterstaat over het bericht «Nederlands datacenter Microsoft verbruikte vier
keer meer water dan gedacht» (ingezonden 15 augustus 2022).
Antwoord van Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen
26 september 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2021–2022, nr. 3862.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Nederlands datacenter Microsoft verbruikte
vier keer meer water dan gedacht»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is uw reactie op het bericht dat het het datacenter van Microsoft ruim
vier keer zoveel drinkwater verbruikt dan eerder werd genoemd door de
gemeente?
Antwoord 2
Het is niet wenselijk dat datacenters drinkwater, geleverd door een drinkwaterbedrijf, gebruiken om te koelen. Met de verwachte bevolkingsgroei en de
toenemende vraag naar drinkwater, en mede in het licht van de klimaatverandering, is het belangrijk om het juiste water voor het juiste gebruik te
bestemmen. Dit laagwaardig gebruik van drinkwater past daar niet in. Dat
geldt voor alle watergebruikers, ook voor de informatie- en communicatiesector, waartoe de datacenters behoren.
Over het drinkwatergebruik van individuele bedrijven wordt door het
betrokken drinkwaterbedrijf (PWN) geen informatie verstrekt. Wel is eerder, in
antwoord op eerdere Kamervragen van het lid Van Dijk, aan de Kamer
gemeld dat uit gegevens van PWN blijkt dat 0,6% van de totale hoeveelheid

1

ah-tk-20222023-56
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Website RTL Nieuws, 12 augustus 2022 (https://www.rtlnieuws.nl/tech/artikel/5326566/
datacenter-microsoft-hoger-verbruik-drinkwater-84-miljoen-liter).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

drinkwater in het gehele voorzieningsgebied (650.000 m3/jaar in 2020) wordt
gebruikt als koeling door verschillende bedrijven (waaronder datacenters).2
De afweging of een datacenter voor het watergebruik aangesloten moet
worden op het drinkwaternet ligt bij het drinkwaterbedrijf. Een drinkwaterbedrijf kan hierbij de gevraagde aansluiting of levering weigeren op basis van
zijn algemene voorwaarden. PWN geeft daarbij aan dat zij als uitgangspunt
hebben om in de toekomst geen grote hoeveelheden drinkwater te leveren
als dat voor het gebruik niet passend is. De aansluit- en leveringsplicht uit de
Drinkwaterwet geldt namenlijk niet voor drinkwater als dat water niet is
bestemd om te worden gebruikt als drinkwater.
Vraag 3
Klopt het dat het betreffende datacenter alleen waterkoeling gebruikt bij een
temperatuur hoger dan 24 graden Celsius? Indien ja, hoeveel hoger verwacht
u dat het drinkwaterverbruik over 2022 en de komende jaren zal uitvallen?
Antwoord 3
Ja, het betreffende datacenter wordt primair met lucht gekoeld. Bij temperaturen boven de 25 graden Celsius is die lucht te warm en is aanvullend
(drink)water nodig voor de koeling van de servers. PWN onderzoekt of er
alternatieven zijn voor de watervraag waar niet direct drinkwaterkwaliteit
benodigd is.
De verwachting is dat het totale drinkwaterverbruik door huishoudens en
bedrijven samen de komende jaren zal stijgen. Verwezen wordt naar de
prognose van VEWIN hierover.3
Vraag 4
Hoe plaatst u het toegenomen drinkwaterverbruik door datacenters in het
licht van de toegenomen droogte en uw eerdere oproep aan burgers om
minder drinkwater te gebruiken?
Antwoord 4
Zoals beschreven in de Beleidsnota Drinkwater 2021–2026 is de inzet om, net
als bij burgers, het bewust en zuinig drinkwatergebruik door zakelijke
gebruikers te stimuleren. Het «juiste water voor het juiste gebruik» is het
motto om zo laagwaardig gebruik van drinkwater terug te dringen. Via de
Implementatie en uitvoeringsagenda wordt daar, samen met de partners,
invulling aan gegeven.
Vraag 5
Weet u wat de consequenties voor het milieu zijn als datacenters gebruikt
koelwater lozen?
Antwoord 5
Het afvalwater kan niet zomaar worden geloosd. Hiervoor is een vergunning
of een melding nodig. Voor het lozen op oppervlaktewater is het waterschap
of Rijkswaterstaat, namens de Minister van Infrastructuur en Waterstaat, de
vergunningverlener. Voor lozen op een riool is dit de Omgevingsdienst
namens de gemeente of provincie. Bij de aanvraag of melding wordt gekeken
welke stoffen er in het te lozen water zitten, welke temperatuur het water
heeft en hoe groot het debiet is. Zo wordt beoordeeld of de kwaliteit van het
ontvangende water niet achteruit gaat. Als er stoffen in het afvalwater zitten
met concentraties die schadelijk zijn voor het ontvangende water zal de
vergunninghouder of melder maatregelen moeten nemen, bijvoorbeeld door
het realiseren van een waterzuivering. Als dat niet mogelijk is, zal geen
vergunning kunnen worden verleend. Dit geldt ook voor de koelwaterlozingen
van een datacenter.
Vraag 6
Hoe is het drinkwaterverbruik van andere datacenters in Nederland? En is het
drinkwaterverbruik van andere datacenters ook hoger dan ingeschat?

2
3

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 2300.
https://www.vewin.nl/SiteCollectionDocuments/Publicaties/Cijfers/VewinDrinkwaterstatistieken-2022-NL-WEB.pdf, Paragraaf 3.5.2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Het CBS houdt de gegevens van drinkwaterverbruik van datacenters bij voor
heel Nederland: het drinkwaterverbruik van de sector «informatie en
communicatie» (waar datacenters onder vallen) was in de periode 2018–2020
steeds ongeveer 1 miljoen m3 per jaar. Dit is minder dan 0,1% van het totaal
van drinkwaterverbruik in Nederland4. De statistieken over 2021, 2022 en
verder zullen door de drinkwaterbedrijven en het CBS nog worden verzameld.
Vraag 7
Klopt het dat datacenters makkelijk gebruik kunnen maken van een grijs
watersysteem en geen kostbaar drinkwater hoeven te gebruiken voor het
koelen? Indien ja, bent u bereid om het gebruik van drinkwater bij nieuw af te
geven vergunningen voor datacenters te verbieden?
Antwoord 7
Er lopen verschillende beleidstrajecten die ervoor kunnen zorgen dat
(toekomstige) datacenters minder of ander water gaan gebruiken. In de
Beleidsnota Drinkwater 2021–2026 wordt ingezet op het juiste water voor het
juiste gebruik en het circulair maken van waterstromen. Dit moet tevens
laagwaardig gebruik van drinkwater – zoals voor het koelen van datacenters –
tegengaan. In het Deltaprogramma Zoetwater wordt samen met regio’s in
maatregelen geïnvesteerd die gericht zijn op waterbesparing en hergebruik
van grijs water. Dit water kan ook voor koeling van datacenters worden
gebruikt. De vestiging van hyperscale datacentra, die veel ruimte, energie en
water vragen, wordt strikt gereguleerd en is op slechts op enkele plekken in
Nederland nog mogelijk5.
Ten slotte is de branche ervan op de hoogte dat het gebruik van koelwater
door datacenters onder categorie 4 van de verdringingsreeks is opgenomen.
Deze categorie kan tijdens watertekorten als eerste worden afgekoppeld. De
initiatiefnemer zal dus afhankelijk van de lokale situatie op zoek moeten gaan
naar een alternatief. Dit kan industriewater, grijs water, regenwater of een
WKO-installatie zijn.

4
5

https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/82883NED.
Besluit houdende wijziging van het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening en het Besluit
kwaliteit leefomgeving in verband met instructieregels voor hyperscale datacentra.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3