Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

26 150

Algemene Vergadering der Verenigde Naties

Nr. 196

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 oktober 2021
Tijdens het commissiedebat over de inzet van Nederland in de Algemene
Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN) (Kamerstuk 26 150, nr. 195)
heeft mijn voorganger een brief toegezegd over de Nederlandse inzet
t.a.v. het conflict in en rond Nagorno-Karabach tijdens de AVVN en de
stand van zaken van de uitvoering van de gewijzigde motie van de leden
Omtzigt en Van Helvert (Kamerstuk 21 501-02, nr. 2234). Met deze brief
voldoe ik aan deze toezegging.
Zoals eerder besproken ligt de primaire verantwoordelijkheid omtrent de
bemiddeling in het conflict in en rond Nagorno-Karabach bij de OVSE
Minsk Groep, en in het bijzonder de covoorzitters Frankrijk, de Verenigde
Staten en Rusland. Ook de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties
heeft meermaals verwezen naar de OVSE Minsk Groep als het aangewezen platform voor bemiddeling in dit conflict met als doel duurzame
vrede te bereiken.1 Tijdens het debat waarin de motie Omtzigt/Van Helvert
werd ingebracht, heeft mijn voorganger daarom ook nadrukkelijk gesteld
dat Nederland bij de uitvoering van de motie de leidende rol van de OVSE
Minsk Groep covoorzitters erkent. Hoewel de VN niet gezien wordt als het
primaire kanaal voor de beslechting van dit conflict, wordt het conflict
binnen de VN wel aan de orde gesteld.
Achter de schermen werken de covoorzitters van de OVSE Minsk Groep
hard om de dialoog tussen beide landen op gang te krijgen en daarmee
stappen te zetten richting een duurzame oplossing van het conflict. Deze
inspanning heeft geresulteerd in het eerste gesprek tussen de ministers
van buitenlandse zaken van Armenië en Azerbeidzjan sinds de Tweede
Karabach oorlog die een jaar geleden uitbrak. Het gesprek vond plaats
onder auspiciën van de OVSE Minsk Groep, en marge van de AVVN in
New York. De vertegenwoordiger van de OVSE Chairperson-in-Office
1

kst-26150-196
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Verklaring woordvoerder Secretaris-Generaal VN, 4 december 2020 https://www.un.org/sg/en/
content/sg/statement/2020-12-04/statement-attributable-the-spokesperson-for-the-secretarygeneral-nagorno-karabakh

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 150, nr. 196

1

(PRCiO) Andrzej Kasprzyk nam deel aan dit gesprek. Het kabinet
verwelkomt deze belangrijke eerste stap en hoopt dat de dialoog kan
worden voortgezet. Alleen via de onderhandelingstafel kan een duurzame
oplossing voor het conflict worden gevonden. Op 8 oktober jl. deelden de
OVSE Minsk Groep covoorzitters een gezamenlijke verklaring waarin zij op
positieve wijze kennis namen van de publieke verklaringen van President
Aliyev en premier Pashinyan over hun bereidheid om de dialoog voort te
zetten onder de auspiciën van de OVSE Minsk Groep covoorzitters.2
Nederland heeft en marge van de AVVN op hoog ambtelijk niveau
gesproken over het conflict inzake Nagorno-Karabach. Het kabinet heeft
nogmaals gepleit voor het belang van accountability, en specifiek een
internationaal onafhankelijk onderzoek zoals uiteengezet in de motie
Omtzigt/Van Helvert. Dit heeft het kabinet niet alleen en marge van de
AVVN gedaan, maar dit doet het kabinet consequent in gesprekken met
relevante gesprekspartners zoals Frankrijk, en in relevante fora zoals de
EU. In deze gesprekken geeft het kabinet ook uitvoering aan andere
moties die raken aan het conflict, zoals de motie van de leden Van Helvert
en Voordewind over overdracht van Armeense krijgsgevangenen en
andere gedetineerden (Kamerstuk 21 501-02, nr. 2281). Voor de brede
Nederlandse inzet inzake het conflict in en rond Nagorno-Karabach
verwijs ik u naar de kamerbrief van 16 juni jl.
Een internationaal onafhankelijk onderzoek, waartoe de motie
Omtzigt/Van Helvert oproept, is nog niet tot stand gekomen. In de
gesprekken die het kabinet hierover heeft gevoerd benadrukken gesprekspartners dat het te vroeg is voor een dergelijk onderzoek en het nu
uitvoeren daarvan zelfs contraproductief kan zijn. Gesprekspartners wijzen
er ook op dat het einddoel van een duurzame oplossing van dit conflict
voor ogen moet worden gehouden en dat ook zonder een formeel
internationaal onafhankelijk onderzoek het duidelijk is dat het humanitair
oorlogsrecht zeer waarschijnlijk is geschonden, door zowel Armenië als
Azerbeidzjan. Ook het uitgebreide rapport van de parlementaire
assemblee van de Raad van Europa verwijst naar dergelijke conclusies
door derde partijen.3 Hoewel de kans dat een dergelijk internationaal
onafhankelijk onderzoek in de nabije toekomst kan worden verwezenlijkt
klein is, zal het kabinet zich blijven hardmaken voor waarheidsvinding en
vervolging van eventuele oorlogsmisdaden.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
H.P.M. Knapen

2
3

Statement by the Co-Chairs of the OSCE Minsk Group | OSCE, 8 oktober 2021
Rapport, PACE: Humanitarian consequences of the conflict between Armenia and Azerbaijan,
doc. 15363.pdf (coe.int)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 26 150, nr. 196

2