Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1839
Vragen van het lid Elissen (PVV) aan de ministers van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en van Financiën over het beleggen van «overtollig» geld
van de provincie Noord-Holland (ingezonden 3 februari 2012).
Antwoord van minister Spies (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties),
mede namens de minister van Financiën (ontvangen 14 maart 2012) Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011–2012, nr. 1644.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel «Provincie Noord-Holland gaat weer
«beleggen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het waar dat de provincie Noord-Holland haar «overtollige» geld nu bij
private instellingen gaat beleggen?
Antwoord 2
Navraag bij Noord-Holland leert dat de provincie een deel van haar middelen
die in relatie staan met het Nazorgfonds onderbrengt bij private instellingen.
Het Nazorgfonds Noord-Holland is een aparte entiteit. Het doel van het
wettelijke «Nazorgfonds gesloten stortplaatsen Noord-Holland» (verder:
Nazorgfonds) is om tijdens de periode van exploitatie van een stortplaats in
de provincie Noord-Holland een zodanig bedrag bijeen te brengen om na
sluiting van de stortplaats eeuwigdurend in het beheer te kunnen voorzien.
Dit bedrag wordt het doelvermogen genoemd. Daartoe wordt tijdens de
exploitatieperiode een heffing aan de exploitant van de stortplaats opgelegd
en worden de gelden waarover het fonds beschikt met een toereikend
rendement op lange termijn uitgezet. Bij het vaststellen van de hoogte van de
noodzakelijke heffing wordt gerekend met een jaarlijks rendement (rekenrente) van 5%. Dit percentage is door Provinciale Staten vastgesteld. Het
financieel beheer van het Fonds moet er daarom zowel vóór als na de sluiting
van de stortplaats op gericht zijn dit rendement – langjarig bezien – te
1

ah-tk-20112012-1839
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

«Provincie Noord-Holland gaat weer beleggen» (Haarlems Dagblad, 1 februari 2012,
http://www.haarlemsdagblad.nl/nieuws/regionaal/haarlemeo/article13754063.ece/ProvincieNoord-Holland-gaat-weer-beleggen)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

behalen. Vanwege de langetermijnhorizon van Nazorgfondsen zijn meer
risicovolle uitzettingen te rechtvaardigen.
Vraag 3
Bestaat er inderdaad een afspraak tussen de provincie Noord-Holland en de
Nederlandse Staat om reserves te beleggen middels schatkistbankieren? Zo
ja, wat is de status van deze afspraak? Is deze afspraak geschonden nu de
provincie Noord-Holland bij private instellingen gaat beleggen? Zo ja, wat zijn
hier de consequenties van?
Antwoord 3
De provincie Noord-Holland neemt deel aan het schatkistbankieren volgens
artikel 24–6 Comptabiliteitswet (CW). Dit houdt in dat de provincie collectieve
middelen kan aanhouden in de schatkist. Op basis van artikel 24–6 CW
bestaat er voor de deelnemer formeel geen verplichting om (alle) overtollige
collectieve middelen aan te houden in de schatkist. Wel is de geest van de
overeenkomst met de provincie Noord-Holland dusdanig dat in beginsel alle
overtollige middelen worden aangehouden in de schatkist. Het Nazorgfonds
is echter een aparte entiteit die niet meedoet aan deze afspraak.
Deze constructie is in lijn met de standaardbepalingen in de Regeling
uitzetting derivaten decentrale overheden (Ruddo) die er op zijn gericht om
de risico’s op (tijdelijk) overtollige middelen van decentrale overheden te
minimaliseren. De Ruddo kent afzonderlijke bepalingen voor de nazorgfondsen. In de Ruddo is bepaald dat decentrale overheden ten aanzien van
nazorgfondsen gelden mogen uitzetten in de vorm van beleggingen in
aandelen en in onroerend goedfondsen, mits zeker wordt gesteld dat de
hoofdsom, gecorrigeerd voor inflatie, ten minste aan het einde van dertig jaar
intact is. De achterliggende gedachte van deze bepaling is dat decentrale
overheden, gegeven de langetermijnhorizon, in staat worden gesteld een
hoger rendement te behalen ten einde hun zorgplicht voortvloeiend uit de
nazorgfondsen te kunnen voldoen. Formeel zijn de middelen die worden
aangewend voor de nazorgfondsen dan ook niet te kenmerken als (tijdelijk)
overtollige middelen. Het besluit van Gedeputeerde Staten van NoordHolland om 70% van de middelen van het Nazorgfonds N-H te beleggen in
vastrentende waarden en 30% in zakelijke waarden valt derhalve binnen de
wettelijke kaders en er is derhalve geen afspraak door Noord-Holland
geschonden.
Voor de volledigheid merk ik op dat voor overige deelnemers aan het
schatkistbankieren, met name rechtspersonen met een wettelijke taak zoals
Luchtverkeersleiding Nederland, het Centraal Bureau voor de Statistiek en
(vrijwillig deelnemende) onderwijsinstellingen, wel de verplichting geldt om
alle middelen in de schatkist aan te houden. Dit is bepaald in artikel 45 CW.
Vraag 4
Deelt u de mening dat overheden geen geld moeten gaan beleggen bij
private instellingen? Zo nee, waarom niet? Heeft u de provincie NoordHolland aangesproken op de in het artikel genoemde beleggingsplannen? Zo
nee, waarom niet? Wie draagt het risico als de belegging niet het gewenste
resultaat oplevert?
Antwoord 4
Die mening deel ik niet. De wettelijke bepalingen voor het uizetten van gelden
(de eerder genoemde Ruddo) laten het toe dat de provincie Noord-Holland
geld uitzet bij private instellingen zij het dat er dan wel strenge voorwaarden
aan zijn verbonden, o.a. de ratingeis. Wel heb ik eerder aangegeven dat ik
met de bestuurders van de koepels van decentrale overheden over schatkistbankieren wil spreken om met hen van gedachten te wisselen over de vraag
in hoeverre schatkistbankieren kan bijdragen aan het verder reduceren van
risico’s op de overtollige middelen die door hen worden uitgezet2. Mijn
intentie is om het onderwerp te agenderen voor het eerstkomende Bestuurlijk
Overleg Financiële Verhoudingen.
Zoals in mijn antwoord op vraag 3 verwoord gelden voor de nazorgfondsen
andere regels dan voor provincies aangezien dat aparte entiteiten zijn. Ik heb
de Provincie Noord-Holland niet aangesproken op haar beleggingsplannen.
2

Kamerstukken 2011–2012, Aanhangselnummer 782.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

Zolang zij zich aan de wettelijke regels houdt, is dat is niet aan mij maar aan
Provinciale Staten. Navraag heeft uitgewezen dat Provinciale Staten
uitgebreid zijn betrokken bij de besluitvorming over een nieuwe beleggingsmix voor het Nazorgfonds.
Vraag 5
Hoe beoordeelt u het leervermogen van de provincie Noord-Holland,
aangezien de provincie Noord-Holland eerder ook al geld had uitstaan bij de
IJslandse bank Landsbanki?
Antwoord 5
Ik acht de Provincie Noord-Holland zeer goed in staat haar eigen afwegingen
in deze te maken, getuige ook het feit dat de Provincie Noord-Holland haar
overige middelen bij de schatkist onderbrengt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3