Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 744

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 juli 2010
Middels deze brief zou ik u willen attenderen op de recente mededeling1
van de Europese Commissie ter verbetering van de economische beleidscoördinatie binnen de Europese Unie. De mededeling verscheen afgelopen woensdag (30 juni) na afloop van het Algemeen Overleg over de
Ecofin Raad.
In de mededeling probeert de Commissie op basis van de nog lopende
discussie alvast een tijdpad te schetsen voor mogelijke Commissievoorstellen. De inhoud van de mededeling sluit in groten lijnen aan bij de inzet
van Nederland zoals ik u eerder heb beschreven in mijn brief van 19 mei
jl. (kamerstuk 21 501-07, nr. 731).

1

Belangrijke voorstellen in de mededeling zijn onder andere:
• Het opzetten van een toezichtprocedure om macro-economische
onevenwichtigheden te voorkomen.
In deze procedure vindt er een jaarlijkse analyse plaats van enkele
indicatoren (een zogenoemd scorebord) die kunnen wijzen op het
ontstaan van onevenwichtigheden. Als op basis van deze analyse blijkt
dat er mogelijk onevenwichtigheden ontstaan in een lidstaat, voert de
Commissie een nadere analyse uit. Indien nodig zal de Commissie de
Raad adviseren om te besluiten dat een lidstaat «buitensporige
onevenwichtigheden» kent, en aan de lidstaat te vragen om actie te
ondernemen om deze onevenwichtigheden aan te pakken. Desgewenst
kan de Raad hiertoe aanbevelingen doen. De Commissie stelt voor om
voor eurolanden een mechanisme op te zetten om actie af te dwingen
indien deze landen zich niet aan de aanbevelingen van de Raad
houden, maar laat in het midden hoe dit mechanisme eruit moet zien.
• Het stellen van minimumeisen aan nationale budgettaire raamwerken.
De Commissie stelt voor om kwaliteitseisen te stellen die onder andere
betrekking hebben op statistiekvoorziening, begrotingsregels, en
meerjarenramingen voor de begroting. Daarnaast zullen de bevoegdheden van Eurostat uitgebreid worden.

kst-21501-07-744
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-07, nr. 744

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

1

•

•

•

Het meer aandacht geven aan schuld binnen het SGP.
Het SGP kent zowel een tekort- als een schulddoelstelling. In het
verleden is er echter nog nooit een procedure opgestart voor landen
die niet voldeden aan deze schulddoelstelling. De Commissie stelt voor
om dit in de toekomst wel te doen. Daarnaast geeft het SGP aan dat
landen geacht worden om een middellangetermijndoelstelling (MTO)
na te streven, die er op neerkomt dat landen grofweg een structureel
evenwicht of overschot dienen na te streven. De Commissie stelt voor
om deze ook beter afdwingbaar te maken door ook voor landen die
deze doelstelling niet halen een sanctiemechanisme te ontwikkelen.
Het effectiever maken van sancties.
De Commissie geeft aan dat sancties automatischer moeten worden
toegepast en dat alle sancties op alle lidstaten van toepassingen
moeten kunnen zijn. Op dit moment is dit niet het geval, omdat een
belangrijke sanctie, namelijk het opschorten van cohesiefondsen, niet
geldt voor alle lidstaten (sommige lidstaten komen immers niet in
aanmerking voor cohesiefondsen). Daarom kijkt de Commissie met
name of er nog andere mogelijkheden zijn binnen de EU-begroting.
Wat betreft het meer rules-based toepassen van sancties geeft de
Commissie aan dat bij de start van een buitensporigtekortprocedure
automatisch bepaalde toewijzingen van EU-subsidies in latere jaren
kunnen worden gekort. Als de lidstaat vervolgens voldoet aan de eisen
die de buitensporigtekortprocedure stelt, dan worden deze toewijzingen alsnog ingevuld. De bewijslast wordt in die zin omgedraaid. Nu
moet de Raad beslissen om een sanctie op te leggen als een lidstaat
niet voldoet aan de eisen, maar met dit voorstel moet de lidstaat
bewijzen dat voldaan is aan de eisen en kan de Raad dus een beloning
geven in de vorm van het alsnog uitkeren van de EU-subsidie. Een
gevolg hiervan is dat de besluitvormingsprocedure in feite omgekeerd
wordt. Nu moet er een gekwalificeerde meerderheid zijn om een
sanctie te geven. Straks moet er een gekwalificeerde meerderheid zijn
om een EU-subsidie alsnog uit te keren. Een gekwalificeerde minderheid kan dus alsnog de uitkering van de EU-subsidie tegenhouden.
Het opzetten van een EU-semester.
Het EU-semester beoogt dat lidstaten in het vervolg de Stabiliteits- en
Convergentieprogramma’s, waarin lidstaten hun begrotingsbeleid
beschrijven, in het voorjaar indienen en meer toekomstgericht maken.
Op dit moment dienen lidstaten hun programma in het najaar in en
wordt met name de al bij het parlement ingediende begroting
beschreven. Het is niet de bedoeling van het EU-semester om deze
procedure om te keren, dus een begroting voor te leggen aan Brussel,
alvorens die wordt ingediend bij het parlement. Het is wel de bedoeling dat er op hoofdlijnen in het voorjaar informatie wordt versterkt
over de komende begroting, zodat het voor de Commissie en de Raad
mogelijk is om vroegtijdig mogelijke budgettaire problemen te
identificeren en zonodig in te grijpen om deze problemen te voorkomen. Gezien de meerjarensystematiek die Nederland kent, lijkt
Nederland aan de voorgestelde informatieplicht te kunnen voldoen
zonder dat het nationale begrotingsproces moet worden aangepast.

De voorstellen die de Commissie doet zijn een belangrijke stap in de
goede richting. Zo zullen de voorgestelde maatregelen ervoor zorgen dat
besluitvorming meer automatisch en minder politiek wordt. Dit sluit goed
aan bij de inzet van Nederland.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-07, nr. 744

2