Kwartaalrapportage “corona-inhaalslag
examens” 2e kwartaal 2022
Monitoring plan van aanpak “corona taskforce examenafname”

11 juli 2022

Monitoring plan van aanpak examenafname
Doelstelling plan (maart 2021)
• Het zo spoedig mogelijk inhalen van de examens die als gevolg van de twee lockdown-periodes
(2020 en 2021) geen doorgang hebben kunnen vinden;
• Het zo spoedig mogelijk terugdringen van de opgelopen reserveringstermijnen zodat examens weer
binnen de afgesproken kpi gereserveerd kunnen worden. In maart 2021 is in het plan van aanpak
opgenomen dat het streven was om in januari 2022 een gemiddelde reserveringstermijn voor het
eerste B-praktijkexamen te bereiken van 10–14 weken en aan het einde van 2022 een gemiddelde
reserveringstermijn van 7 weken (de afgesproken kpi).
Indicatoren relevant voor de monitoring
Voor het monitoren van de uitvoering van het plan van aanpak examenafname is een aantal indicatoren
van belang:
1. Stand van de in te halen examens: wat is de actuele stand van de in te halen examens (theorieexamens B, praktijkexamens B en rijtesten)? Hoeveel extra examens (ten opzichte van de reguliere
examenafname) zijn er inmiddels afgenomen?
2. Reserveringstermijn: wat is de actuele stand van de reserveringstermijnen (theorie-examens B,
praktijkexamens B en rijtesten)?
3. Slagingspercentage: hoe ontwikkelt het slagingspercentage (praktijkexamen B) zich?
4. Marktontwikkeling: hoe is de ontwikkeling van het aanbod van kandidaten voor een examen? In
welke mate worden er extra rijlessen gegeven om de achterstanden bij rijscholen in te halen?

1. Stand in te halen examens
Stand in te halen examens

Theorieexamens

Praktijkexamens

Rijtesten

Totaal

Totaal in te halen examens als gevolg van lockdowns

456.400

305.300

12.000

773.700

Extra afgenomen examens vanaf maart 2021

-381.450

-13.100

-12.000

-406.550

Totaal nog in te halen examens

74.950

292.200

0

367.150

januari
2020

januari
2022

februari
2022

maart
2022

april
2022

mei
2022

juni
2022

Afgenomen examens B praktijk

35.834

32.953

33.081

39.573

32.063

36.276

40.416

Afgenomen examens B theorie

54.007

69.038

61.312

76.771

61.266

61.933

56.324

Afgenomen rijtesten

1.717

1.416

1.289

1.588

1.362

1.344

1.214

Examenafname

•

•
•

In het plan van aanpak examenafname was het totaal aantal in te halen examens gesteld op
610.000. Dat betrof het volume tot en met 2 maart 2021. De lockdown was echter deels nog niet
opgeheven, waardoor het aantal in te halen examens na 2 maart 2021 verder is opgelopen tot
773.700 examens.
Vanaf 3 maart 2021 is het afnemen van het praktijkexamen B en rijtesten weer toegestaan. Vanaf
28 april 2021 is het afnemen van het theorie-examen B weer toegestaan.
Bij de theorie-examinering is inmiddels al een forse inhaalslag gemaakt en zijn sinds de herstart al
ruim 381.000 examens extra afgenomen. Bij de rijtesten is de inhaalslag in september 2021 al
afgerond.

•

•

•
•

•
•

•

Bij de praktijkexamens B zijn tot en met juni 2022 door overwerk bijna 49.000 extra examens
afgenomen. Netto is het aantal in te halen praktijkexamens sinds maart 2021 met ruim 13.000
afgenomen.
De verklaring voor het verschil tussen het brutogetal van 49.000 en het nettogetal van ruim 13.000
is tweeledig:
o door uitvoering te geven aan het plan van aanpak zijn extra coaches geworven onder de
huidige examinatoren voor het begeleiden van de nieuwe examinatoren in opleiding. Als gevolg
daarvan kunnen zij geen praktijkexamens afnemen.
o Daarnaast zien we, in lijn met de landelijke ontwikkelingen, een hoge uitval onder examinatoren
met corona(klachten). Met de verspreiding van de Omikronvariant bereikte dit aantal een piek in
december 2021, bleef dit cijfer gedurende het gehele eerste kwartaal hoog en zien we in het
tweede kwartaal een lichte daling in het verzuimcijfer. Ook dit heeft een dempend effect op het
aantal examens dat afgenomen kan worden.
In totaal zijn inmiddels ruim 406.000 examens en rijtesten ingehaald.
In het plan van aanpak is als belangrijkste maatregel aangegeven dat het CBR 100 nieuwe
examinatoren werft en opleidt. De eerste klas met 35 examinatoren in opleiding is op 1 september
2021 gestart. Daarvan is tijdens de opleiding bijna de helft uitgevallen, waardoor in december 2021,
18 nieuwe examinatoren zijn gestart met het afnemen van examens. In januari, februari en april
2022 zijn de volgende klassen met examinatoren in opleiding gegaan. Daarvan zijn 24
examinatoren uit de opleiding gestroomd en worden inmiddels ingezet om examens af te nemen.
Op dit moment zitten er nog 15 kandidaten in de opleiding voor examinator. Voor sepember staat
de start van een volgende klas met 32 kandidaten gepland.
Het werven van goede nieuwe aspirant-examinatoren is in de huidige arbeidsmarkt een grote
uitdaging. De krappe arbeidsmarkt heeft een aantal effecten. In de eerste plaats is het moeilijk om
geschikte kandidaten voor de opleiding te werven. Tot op heden zijn ruim 9.600 CV’s in de
procedure betrokken, waarvan er uiteindelijk slechts 123 geselecteerd konden worden voor de
opleiding (reeds gestart of startend in de komende maanden). De inspanning die gepleegd moet
worden om geschikte kandidaten te vinden is vele malen groter dan in een reguliere arbeidsmarkt.
Daarnaast is een hoge uitval te zien van examinatoren in opleiding. Deels doordat zij uiteindelijk
niet aan de opleidingseisen konden voldoen en deels doordat zij gedurende de opleiding er zelf
voor kiezen de opleiding niet te continueren bijvoorbeeld omdat zij een aanbod elders krijgen. Het
resultaat hiervan is dat er minder nieuwe examinatoren uit de opleiding stromen dan voorzien. Ook
hierdoor is de totale beschikbare examencapaciteit kleiner dan was voorzien in het plan van
aanpak.
Het CBR blijft in 2022 volcontinu werven en opleiden. Er wordt niet gestopt met werven als het doel
van 100 extra examinatoren is gerealiseerd.

2. Reserveringstermijnen
Reserveringstermijnen
(gemiddeld in weken)

•

•

Norm
(kpi)

januari
2020

januari
2022

februari
2022

maart
2022

april
2022

mei
2022

juni
2022

Min-Max
(in weken)

Praktijkexamen 1e B

7,0

1,4

8,1

12,1

15,8

20,8

18,6

16,2

1 - 26

Praktijkexamen B-her

5,0

1,3

3,3

4,9

6,9

9,3

8,6

8,2

1 - 19

Theorie-examen B

4,0

2,6

9,7

7,5

2,0

3,3

2,4

2,8

1-6

Rijtest

4,0

1,0

1,3

2,0

2,4

2,6

2,1

2,0

1-5

In bovenstaande tabel worden de reserveringstermijnen afgezet tegen de afgesproken kpi.
Daarnaast is weergegeven wat de gemiddelde reserveringstermijnen waren in januari 2020 (als
referentiemaand voor Covid-19). Op dat moment waren alle reserveringstermijnen ruim binnen kpi.
De gemiddelde reserveringstermijnen voor de praktijkexamens liggen in juni duidelijk buiten de kpi
van 7 weken. Er is een grote spreiding van de reserveringstermijnen tussen de examenlocaties
(variërend van 1 tot 26 weken). Met name in de Randstad liggen de reserveringstermijnen het

•

•

•

•

hoogst (zo’n 12 weken hoger dan buiten de Randstad). Op de website van het CBR is per locatie te
zien wat de lokale reserveringstermijnen zijn.
Bij de theorie-examens zijn de gemiddelde reserveringstermijnen in maart fors afgenomen. Dit was
met name het gevolg van het opschalen van de zaalcapaciteit na het vervallen van de 1,5 meter
maatregel per 25 februari. Hierdoor kon de capaciteit van de examenzalen weer opgeschaald
worden. Sindsdien kunnen (vrijwel) alle theorie-examens weer binnen de kpi van 4 weken
gereserveerd worden. Bij de theorie-examens zien we een kleinere spreiding tussen de
examenlocaties varierend van 1 tot 6 weken.
Voor de beroepsexamens (niet af te lezen in de figuur) geldt dat zowel de theorie- als
praktijkexamens (vrijwel) allemaal binnen de kpi (7 weken voor een praktijkexamen, 4 weken voor
een theorie-examen) gereserveerd kunnen worden. Dat is gedurende de gehele Covid-19 periode
zo geweest (actief op gestuurd).
De verwachting is dat de druk op de examinering bij de praktijkexamens B groot blijft en dat de
reserveringstermijnen gedurende de zomermaanden op dit niveau blijven. Daarna is de verwachting
dat deze langzaam gaan dalen.
Gegeven de hoge mate van onzekerheid over het verloop van het aantal besmettingen, de
mogelijke uitbraak van nieuwe varianten, de ontwikkeling van de marktvraag, de impact van de
oorlog in de Oekraïne op de economie etc., is het niet mogelijk een robuuste prognose te geven
hoe de wachttijd zich gaat ontwikkelen in de komende periode.

3. Slagingspercentage praktijkexamens
Slagingspercentages
Praktijkexamen 1e B

•
•
•

januari
2020

januari
2022

februari
2022

maart
2022

april
2022

mei
2022

juni
2022

50,4%

54,2%

53,5%

51,9%

53,3%

53,3%

51,7%

Het gemiddeld slagingspercentage voor het eerste praktijkexamen B over de hele maand juni
bedraagt 51,7%.
Het percentage is hoger dan voor Covid-19 toen het 50,4% bedroeg, maar laat een dalende trend
zien.
In het plan van aanpak was het streven het slagingspercentage te laten stijgen naar 60% om
daarmee de vraag naar examens fors te verminderen (8.000 examens minder op jaarbasis per
procentpunt stijging van het slagingspercentage).

4. Marktontwikkeling
Onderzoek onder rijscholen
Inzet capaciteit bij rijscholen
Wachtlijst (in weken)

•

•

•

januari
2020

januari
2022

februari
2022

maart
2022

april
2022

mei
2022

juni
2022

100%

112%

102%

-

14

17

Periodiek wordt bij rijscholen een uitvraag gedaan naar de inzet van capaciteit. Tot december was
dat maandelijks. Gegeven het dalend aantal respondenten die aan het onderzoek meewerkten is in
december 2021 besloten het onderzoek eens per kwartaal te houden.
Uit het onderzoek onder rijscholen van eind juni blijkt dat het aantal gerealiseerde rijlessen bij
rijscholen slechts 2% boven het normale niveau ligt. De meeste rijscholen rijden niet meer lessen
dan voor de pandemie.
Daarnaast zien we dat ook rijscholen kampen met wachtlijsten. Eind juni bedroegen de gemiddelde
wachttijden voordat een kandidaat aan de opleiding kan beginnen 17 weken. In maart was dit nog
14 weken.