Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 520

Wijziging van enkele wetten van het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(Verzamelwet SZW 2011)

Nr. 9

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 1 november 2010
I. Algemeen
§ 1. Inleiding
De fracties van de VVD, PvdA en CDA hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel en stellen enkele vragen. Het betreft met name de wijzigingen met betrekking tot de overmakingskosten buitenland, de wijziging
van de Wet financiering sociale verzekeringen en de wijziging van de Wet
Participatiebudget, die de verantwoording door medeoverheden betreft.
In deze nota beantwoordt de regering de vragen in het verslag. De
antwoorden in de nota zijn naar onderwerp gerangschikt, waarbij de
volgorde van het wetsvoorstel is aangehouden.
Van de gelegenheid wordt gebruik gemaakt een nota van wijziging in te
dienen.
De leden van de VVD-fractie, de PvdA-fractie en de CDA-fractie vragen of
de regering kan toelichten hoe de Verzamelwet SZW 2011 zich verhoudt
tot de bij de Kamer aanhangige Reparatiewet SZW 2011.
Er is voor gekozen om de zuiver technische wetswijzigingen onder te
brengen in de Reparatiewet SZW 2011 en de beleidsarme wetswijzigingen
onder te brengen in de Verzamelwet SZW 2011. Zo wordt voorkomen dat
zuiver technische wetswijzigingen vertraagd zouden worden indien de
discussie over de Verzamelwet SZW 2011 meer tijd zou vergen.
De leden van de VVD-fractie willen weten wat de financiële gevolgen van
deze wetswijzigingen zijn.
De Verzamelwet SZW 2011 kent verwaarloosbare financiële gevolgen,
behalve voor het volgende onderwerp.
Met de eerste nota van wijziging is aan het onderhavige wetsvoorstel een
verlenging van de regeling voor kleine banen toegevoegd. Voorgesteld
wordt om de premievrijstelling voor banen van jongeren tot 23 jaar met
een loon onder circa 50% van het wettelijk minimumloon in 2011 voort te

kst-32520-9
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 520, nr. 9

1

zetten. Dit leidt in 2011 tot een verminderde premieopbrengst van naar
verwachting € 80 miljoen. Deze premiederving wordt bekostigd uit de
gereserveerde middelen voor lastenverlichting uit het coalitieakkoord
Balkenende IV uit 2007 (de «lastenenveloppen»).
De leden van de VVD-fractie en de PvdA-fractie vragen wat de inwerkingtredingsdatum van de verschillende wetswijzigingen is.
De beoogde inwerkingtredingsdatum voor de Verzamelwet SZW 2011 is
1 januari 2011.
Voor enkele van de wetsartikelen is terugwerkende kracht beoogd.
Het gaat om de volgende wetswijzigingen.
• Artikel 38b lid 2 Zw (artikel XXIII)
• Artikel 38b lid 3 Zw (artikel XXIII)
• Artikel 5 lid 6 IOAW (artikel X onder C)
• Artikel 5 lid 12 en 13 IOAW (artikel X onder C)
• Artikel 4 lid 3 IOW (artikel XI onder B)
• Artikel 10 lid 8 en 9 IOW (artikel XI onder C)
• Artikel 7 lid 10 AKW (artikel I onder A)
• Artikel 9 lid 1 onderdeel c AOW (artikel III onder A)
• Artikel 2 lid 2 onderdeel b TW (artikel V onder A)
• Artikel 4 lid 1 onderdeel b IOAZ (artikel IX onder A)
• Artikel 4 lid 1 onderdeel b IOAW (artikel X onder B)
• Artikel 1 IOW (artikel XI onder A)
• Artikel 29 lid 1 onderdeel b IOW (artikel XI onder E)
• Artikel 4 WIJ (artikel XII onder A)
• Artikel 4 onderdeel e WWB (artikel XX onder A)
• Artikel 3 lid 1 onderdeel e WWIK (artikel XXI)
• Artikel 26 ANW (artikel II onder A)

8 juli 2009
8 juli 2009
1 december 2009
1 december 2009
1 december 2009
1 december 2009
1 januari 2010
1 januari 2010
1 januari 2010
1 januari 2010
1 januari 2010
1 januari 2010
1 januari 2010
1 januari 2010
1 januari 2010
1 januari 2010
1 april 2010

Artikel IV, onderdeel A en artikel XVIII onderdeel A treden mogelijk in
werking na 1 januari 2011.
De leden van de PvdA-fractie en de CDA-fractie vragen of de in het
wetsvoorstel opgenomen wetswijzigingen gevolgen hebben voor het
recht op, de hoogte en de duur van een uitkering, en zo ja voor welke.
De artikelen II onderdeel A onder 1, X onderdeel C onder 2, XI onderdeel
B, XI onderdeel C, XXII onderdeel A en XXIII hebben gevolgen voor het
recht op of de hoogte van een uitkering.
§ 2. Geen recht op kinderbijslag in verband met het niet voldoen aan de
kwalificatieplichten en de onbedoelde effecten daarvan
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering een toelichting kan
geven op de mogelijke financiële consequenties van deze aanpassing in
de relevante wetten.
Deze leden doelen hierbij op de reparatie van de gevolgen voor de hoogte
van een uitkering voor een alleenstaande ouder die de kinderbijslag
verliest voor hun enig ten laste komend kind van 16 of 17 jaar in verband
met niet voldoen aan de leerplicht. Het gaat om een zeer beperkte groep
alleenstaande ouders die hiermee te maken krijgt. Het gevolg op de
uitkeringshoogte van deze ouders was niet beoogd en er waren dan ook
geen besparingen ingeboekt. De reparatie heeft bijgevolg geen financiële
consequenties voor de uitkeringslasten van de relevante wetten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 520, nr. 9

2

§ 3. Overmakingskosten buitenland
De leden van de VVD-fractie vragen of de Regering een nadere toelichting
kan geven waaruit blijkt dat de kosten voor overmakingen naar de landen
van de Europese Unie, landen in de Europese Economische Ruimte en
naar Zwitserland sterk gedaald zijn of binnen afzienbare tijd sterk dalen.
Zij vragen of de regering deze dalende trend ook in een cijfermatig
overzicht kan weergeven.
Daarnaast vragen deze leden of de regering ook nader kan toelichten waar
de kosten die verband houden met het in mindering brengen op de
uitkering uit bestaan en om een indicatie te geven van de totaal gemaakte
kosten in verband met uitbetaling van uitkeringen in het buitenland in het
afgelopen jaar, dit gesplitst binnen de Europese Unie en daarbuiten.
Wat betreft de vraag waar de kosten die verband houden met het in
mindering brengen op de uitkering uit bestaan, zij opgemerkt dat het hier
gaat om de kosten die de uitvoeringsinstellingen maken in verband met
de overmaking vanuit Nederland door hun huisbank naar het buitenland.
De uitvoeringsinstellingen kiezen voor een huisbank overeenkomstig de
regels van het aanbestedingsrecht. De begunstigde, die de uitkering
ontvangt, betaalt zelf de kosten die worden gemaakt door zijn bank. Ieder
betaalt dus de «eigen» kosten.
In onderstaande tabel 1 wordt een cijfermatig overzicht gegeven van de
kosten van overmakingen van de uitkeringen door de SVBin
Nederland, naar de SEPA landen en de overige landen in de laatste drie
jaren. De tabel laat zien dat de kosten van overmaking voor de SVB sterk
zijn gedaald. Deze daling is het gevolg van het nieuwe contract tussen de
SVB en de huisbanken en heeft o.a. te maken met de invloed van SEPA
(Single Euro Payments Area).
De kolommen «SVB» en «klant» geven aan voor wiens rekening de kosten
komen die de huisbank van de SVB in rekening brengt. Zo komen bijv. de
kosten van de cheques (mondiaal) nagenoeg geheel voor rekening van de
klant.
De tabel zegt niets over de «eigen» kosten voor de klant. Voor de klant
komen de kosten van zijn eigen bank nog bovenop de in de tabel voor de
klant vermelde kosten.
Tabel 1: SVB
Kosten in EUR
(* 1 000)

Nederland
SEPA (minus
Nederland)
Mondiaal
(giraal)
Mondiaal
(cheques)
TOTAAL

2008–2009

2009–2010

2010–2011

Totaal

SVB

Klant

Totaal

SVB

Klant

Totaal

SVB

Klant

720

720

0

640

640

0

560

560

0

573

6

566

14

14

0

14

14

0

1 232

729

503

164

121

43

164

121

43

90

5

85

14

0,5

14

14

0,5

14

2 615

1 460

1 154

832

775,5

57

752

695,5

57

De kosten die de huisbank van de SVB per betaling in het mondiale deel in
rekening brengt zijn als volgt verder onder te verdelen:
• USA, Australië, Canada, Nieuw Zeeland, UK, Zuid Afrika, Marokko en
de Westelijke Sahara: € 0,02
• Overige landen: € 0,48

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 520, nr. 9

3

In onderstaande tabel 2 wordt een cijfermatig overzicht gegeven van de
kosten van overmakingen van de uitkeringen door UWV in
Nederland, naar de SEPA landen en de overige landen in de laatste drie
jaren. De tabel laat zien dat UWV nog maar weinig kosten maakt voor
buitenlandse overmakingen. Tòt 1 januari 2010 hanteerde de huisbank
van UWV een tarief van € 1,27 per buitenlandse betaling. Vanaf 1 januari
2010 is het tarief verlaagd tot € 1,00 per buitenlandse betaling. Vanaf 1 juli
2010 hanteert de huisbank nog slechts een tarief van € 0,01. Dit tarief
geldt zowel voor de landen binnen als buiten de Europese Unie.
Het UWV verricht tussen de 100 000 en 150 000 buitenlandse betalingen
per jaar. De kosten voor buitenlandse betalingen liggen nu in totaal voor
UWV tussen de € 1 000 en € 1 500 per jaar.
Tabel 2: UWV
Kosten in EUR
(* 1 000)

2009

2010

Klant Totaal

2011

Totaal

UWV

UWV

Klant Totaal

UWV

Klant

Nederland
SEPA (minus
Nederland)
Mondiaal

300

300

0

300

300

0

300

300

0

100
100

50
50

50
50

50
50

25
25

25
25

1
1

1
1

0
0

TOTAAL

500

400

100

400

350

50

302

302

0

De leden van de VVD-fractie vragen zich af waarom de regering er voor
kiest de gehele bepaling in de relevante wetten te schrappen en niet om
de bepaling aan te passen door bijvoorbeeld blijvend te verplichten dat
ingeval de uitkering buiten de Europese Unie wordt uitbetaald de daaraan
verbonden kosten van overmaking op die uitkering in mindering worden
gebracht. Is volgens de regering de rendabiliteit leidend om wel of niet
over te gaan tot verrekening van de kosten op het verstrekken van
uitkeringen naar het buitenland, of zijn er ook andere omstandigheden
van belang?
Op grond van het tweede lid van artikel 4:91 Algemene wet bestuursrecht
(Awb) zijn de SVB en het UWV bevoegd, tenzij bij wettelijk voorschrift
anders is bepaald, om bij uitbetaling van een uitkering in een land buiten
de EU, de bestaande praktijk voort te zetten. De leden van de VVD-fractie
vragen of de regering het wenselijk acht dat de SVB en het UWV gebruik
maken van deze bevoegdheid om de bestaande praktijk, het verrekenen
van de kosten op de uitkeringen voor landen buiten de EU, voort te zetten
en wat daarvan de reden is.
Op alle betalingen binnen de EU geldt dat de kosten van betaling ten laste
komen van het uitvoeringsorgaan dat de betaling verricht (artikel 4:91 van
de Awb, eerste lid). Voor betalingen buiten de EU geldt dat de daaraan
verbonden kosten op het te betalen bedrag in mindering kunnen worden
gebracht, tenzij bij wettelijk voorschrift, waaronder ook begrepen de
bepalingen van verdragen en besluiten van volkenrechtelijke organisaties
die naar hun inhoud een ieder kunnen binden, anders is bepaald (artikel
4:91 van de Awb, tweede lid).
De SVB houdt buiten het SEPA-gebied bij de AOW en Anw altijd de
overmakingskosten in, tenzij een Verdrag anders bepaalt. De overmakingskosten bij de AKW worden niet ingehouden. Dit heeft te maken met
het feit dat het AKW-systeem geen voorziening kent om de kosten op de
betaling aan de klant in mindering te brengen. Indertijd is in de aanloop
naar de 4e tranche Awb mede met het oog op SEPA in 2008 waardoor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 520, nr. 9

4

binnen de SEPA landen geen overmakingskosten kunnen worden
berekend, besloten om deze mogelijkheid niet in de AKW in te bouwen.
Belangrijkste overweging hierbij was dat de kosten niet opwegen tegen de
baten.
UWV brengt geen overmakingskosten aan de klant in rekening nu de
huisbank nog slechts een tarief hanteert van € 0,01. Interne systeemaanpassingen leiden tot aanmerkelijk hogere kosten.
De regering is van mening dat uitgangspunt moet zijn dat de overmakingskosten van uitkeringen buiten de EU zoveel mogelijk bij de klant in
rekening worden gebracht.
Het opleggen van een blijvende verplichting om overmakingskosten van
uitkeringen buiten de EU bij de klant in rekening te brengen, zou er echter
toe leiden dat de SVB (wat betreft de AKW) en UWV systeemaanpassingen of handmatige aanpassingen moeten doorvoeren waarvan de
kosten volstrekt niet opwegen tegen de baten. De overmakingskosten zijn
de laatste jaren drastisch verminderd. De regering kiest er daarom uit
kostenoverweging voor om de huidige praktijk bij de SVB en UWV te
continueren. Door het schrappen van de gehele bepaling in de relevante
wetten wordt de nodige flexibiliteit bereikt.
§ 4. Het begip zelfstandigen in de WIA en de Wajong
De leden van de PvdA vragen waarom inkomsten van een zelfstandige in
voorkomende gevallen door de Belastingdienst worden aangemerkt als
«overige inkomsten», zoals geconstateerd in §4.
De Wet inkomstenbelasting 2001 en de in dat kader geformuleerde
rechtspraak stellen bepaalde eisen waaraan de inkomsten van een
zelfstandige moeten voldoen alvorens deze zelfstandige ook als ondernemer, en zijn inkomsten als winst uit onderneming (art. 3.2. Wet IB 2001),
worden aangemerkt. Van een onderneming is sprake bij een duurzame
organisatie van kapitaal en arbeid waarmee door deelname aan het
economische verkeer een voordeel wordt behaald. Als niet aan deze
voorwaarden is voldaan, is het mogelijk dat men resultaat uit overige
werkzaamheden (art. 3.90 Wet IB 2001) geniet. Voor laatstgenoemde
categorie van inkomsten gelden minder zware eisen dan voor het
ondernemerschap, maar ook hierbij is van belang dat men zelfstandig
deelneemt aan het economische verkeer (geen ondergeschiktheid dus).
Dit is in feite een categorie van inkomsten die kan worden geplaatst naast
het genieten van winst uit onderneming en loon uit dienstbetrekking. Van
resultaat uit overige werkzaamheden kan sprake zijn als men slechts voor
één of een beperkt aantal opdrachtgevers werkzaam is. De werkzaamheden die een freelancer verricht zullen in zijn algemeenheid worden
aangemerkt als resultaat uit overige werkzaamheden.
De kwalificatie van de inkomsten wordt beoordeeld aan de hand van
concrete feiten en omstandigheden.
§ 5. Verantwoording door medeoverheden
De VVD-fractie verzoekt de regering nader toelichting te geven op het
werkproces van verantwoording van zowel SW-bedrijven als werkvoorzieningsschappen. Worden hier verschillende verantwoordingsregimes voor
gehanteerd, en zo ja, wat zijn daarvoor de redenen. Is het juist dat
hiermee de groep sw-ers die bij het SW-bedrijf werkt van één gemeentelijk bedrijf, terwijl ze in een gemeente wonen waar een ander gemeentelijk SW-bedrijf de Sociale werkvoorziening uitvoert, door deze verschillende verantwoordingsregimes wordt gemist? Tot slot vragen deze leden
waarom de regering er niet voor heeft gekozen om zowel de SW-bedrijven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 520, nr. 9

5

als de werkvoorzieningsschappen over al hun sw-ers te laten verantwoorden.
De wet bevat geen gedetailleerde voorschriften voor gemeenten noch
voor werkvoorzieningschappen op grond van de Wet gemeenschappelijke
regelingen (WGR) over de inrichting van hun werkprocessen met
betrekking tot de jaarlijkse verantwoording over de besteding van
specifieke uitkeringen. Met sisa (single information single audit) tussen
medeoverheden wordt een uniform proces ingevoerd waarbij een
WGR-verband als een openbaar lichaam, zoals een werkvoorzieningschap,
zich via de sisa-systematiek verantwoordt aan de minister van BZK, die de
verantwoordingsinformatie vervolgens beschikbaar stelt aan de
gemeenten die deel uitmaken van het betreffende WGR-verband, én aan
andere gemeenten voor wie het werkvoorzieningschap de Wsw ook
uitvoert, de zgn. «buitengemeenten». Hierdoor wordt voor de groep
Wsw-ers die bij het sw-bedrijf van een werkvoorzieningschap werkt, voor
alle gemeenten verantwoord en dus worden deze personen, niet gemist in
de verantwoording. Omdat de reeds bestaande sisa-systematiek wordt
gevolgd, vindt ook harmonisatie plaats met de wijze waarop de verantwoording plaatsvindt door gemeenten die een specifieke uitkering geheel
zelf uitvoert.
Invoering van sisa tussen medeoverheden betekent dat de verantwoording van een werkvoorzieningschap geschiedt via een sisa-bijlage bij
zijn jaarrekening, en gecontroleerd wordt door de accountant van dat
WGR-verband. Omdat het de gemeenten zijn die zich jegens het Rijk
bestuurlijk verantwoorden, zal de sisa-bijlage van het WGR-verband, voor
wat betreft de 4 indicatoren waarover voor de Wsw moet worden
verantwoord, gespecificeerd moeten worden naar de deelnemende
gemeenten. De feitelijke voorbereiding zal verzorgd worden door een
sw-bedrijf, als zijnde de «executieve» tak van een samenwerkingsverband.
De vaststelling van de jaarrekening, met inbegrip van de sisa-bijlage, is
een verantwoordelijkheid van het werkvoorzieningsschap, zijnde de
bestuurlijke kant van de samenwerking met betrekking tot de Wsw. Het
sw-bedrijf en het werkvoorzieningsschap dienen hun werkprocessen
zodanig in te richten dat voldaan wordt aan de eis dat de jaarstukken
uiterlijk 15 juli van het jaar volgend op het begrotingsjaar bij de minister
van BZK worden ingediend.
Net als vóór de invoering van sisa tussen medeoverheden is het onverminderd van belang dat gemeenten en schappen zorgdragen voor een
juiste administratie en registratie. Hiertoe draagt het ministerie van SZW
al jaren zorg voor een duidelijke handreiking hoe te verantwoorden.
Daarnaast wordt veel uitgelegd en toegelicht via de informatievoorziening
van verantwoorden via sisa door BZK in samenwerking met de vakdepartementen. Ook voor deze wijziging zal van deze kanalen gebruik gemaakt
gaan worden.
De beoordeling of de verantwoording van een werkvoorzieningschap juist
en volledig is, is primair een verantwoordelijkheid van de met de controle
belaste accountant. Op geaggregeerd niveau beoordeelt het Rijk via
reviews of voor het nemen van beheersbeslissingen gesteund kan worden
op de jaarverantwoordingen die via de sisa-systematiek zijn aangeleverd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 520, nr. 9

6

II. Artikelsgewijs
Artikel II Wijziging van de Algemene nabestaandenwet, onderdeel A,
onder 2
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan toelichten waarom
de delegatiebevoegdheid beperkt is tot de mogelijkheid om nadere regels
te stellen met betrekking tot het tweede lid van artikel 26 van de
Algemene nabestaandenwet in plaats van het gehele artikel. Ook
informeren deze leden of de regering hiermee voldoende tegemoetgekomen is aan het advies van de Raad van State. Tenslotte willen deze
leden weten waarom de regering het wenselijk acht dat de delegatiebevoegdheid ruimer is dan louter de mogelijkheid om een advies-commissie
in te stellen.
De regering heeft naar aanleiding van het advies van de Raad van State
de delegatiebevoegdheid gepreciseerd tot het tweede lid van artikel 26
Anw. Wel is beoogd een bredere delegatiebevoegdheid te creëren dan
alleen de mogelijkheid tot instelling van de onafhankelijke adviescommissie over aspecten van de Leerplichtwet. Het wordt zo mogelijk om
nadere regels te stellen ten aanzien van andere begrippen die voorkomen
in het tweede lid van artikel 26 Anw. Te denken valt hierbij aan bijvoorbeeld de vraag wat verstaan moet worden onder het geregeld bezoeken
van een school terwijl betrokkene niet meer onder de Leerplichtwet valt.
Door de delegatiebevoegdheid te beperken tot alleen het tweede lid, is het
advies van de Raad van State naar de mening van de regering adequaat
verwerkt.
Artikel VIII Wijziging van de wet financiering sociale verzekeringen
De leden van de PvdA-fractie vragen of de nieuwe garantieregeling voor
eigenrisicodragers in de ZW of Werkhervattingsregeling gedeeltelijk
arbeidsgeschikten (WGA) ook nadelige gevolgen heeft (naast de extra
lasten voor werkgevers die reeds een garantie hebben) voor werkgevers
die deze garantie willen aanvragen. De leden van de CDA-fractie vragen of
er geen andere manieren zijn waarop de beoogde lastenvermindering kan
worden bereikt, bijvoorbeeld door de verplichting om in plaats van (nu)
elk jaar, ééns in de twee jaar een bankgarantie over te leggen.
De leden van de CDA-fractie verwachten dat banken of verzekeraars een
garantie zonder specifiek bedrag (blanco cheque) niet zomaar afgeven aan
MKB ondernemingen om over te leggen aan de Belastingdienst, omdat
het een oneindig risico voor deze instellingen zou betekenen. Zij vragen
waarop deze verwachting is gebaseerd en of de regering deze
verwachting deelt. Zij willen weten of de onderhavige wetgeving het
eerder moeilijker dan gemakkelijker maakt voor werkgevers om te kiezen
voor het zelf uitvoeren en uitbetalen van de Ziektewet (Zw) en wat de
toegevoegde waarde is van deze wijziging.
Het voorstel beoogt vereenvoudiging van de procedure rond de garantie
voor het eigenrisicodragen voor de Ziektewet en geen nieuwe garantieregeling. De werkgever die eigenrisicodrager is, betaalt geen premie voor
het Ziektewetrisico voor zijn werknemers, maar betaalt de uitkeringen zelf
en moet daarvoor een garantie van een bank of een verzekeraar
overleggen aan de Belastingdienst.
Doel van die garantie is om zekerheid te stellen voor de nakoming van al
zijn verplichtingen als eigenrisicodrager. Als de eigenrisicodrager de
uitkeringen niet betaalt, heeft de werknemer aanspraak op uitbetaling
door het UWV en het UWV verhaalt vervolgens de gedane uitkeringen op
de garantsteller. De garantie voor eigenrisicodragers bestond sinds 1998
voor de werkgevers die eigenrisicodrager waren voor de WAO en geldt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 520, nr. 9

7

sinds 2006 ook voor eigenrisicodragers in de WGA. Verschil tussen de
garantie voor de Ziektewet en voor WAO/WGA is dat de garantie voor de
Ziektewet een nominaal bedrag kent op basis van de loonsom van de
werkgever en het ziekterisico in de sector waartoe hij behoort. De garantie
in de WAO/WGA strekt tot garantie voor de verplichtingen van de
werkgever zonder een nominaal bedrag.
Met het voorstel wordt de garantie voor de Ziektewet op dezelfde wijze
vormgegeven als de garantie voor de WGA. Een garantie zonder een
nominaal bedrag levert werkgevers kennelijk geen belemmering op om
eigenrisicodrager te worden voor de WGA: 20% van de werkgevers is
eigenrisicodrager geworden voor de WGA (evaluatierapport van
Ecorys/AStri: Effecten hybride financiering WGA, Kamerstukken 26 448 nr.
433; 30 034, nr. L) en dat aantal is nog gestegen. Het aantal eigenrisicodragers voor de Ziektewet is beperkt; volgens de meest recente opgave
van de Belastingdienst gaat het om ongeveer 300 werkgevers, waarbij
mogelijk sprake is van dubbeltellingen.
Uitgangspunt moet zijn dat een garantie toereikend moet zijn voor de
lasten die er uit gedekt moeten worden. Het huidige systeem voldoet niet
aan dit uitgangspunt. De regering verwacht daarom niet dat de wijziging
een belemmering oplevert voor werkgevers om eigenrisicodrager voor de
Ziektewet te worden en dat het voor hen dus niet moeilijker wordt om de
Ziektewet uit te voeren. Het is wel mogelijk dat banken minder geneigd
zijn een dergelijke garantie af te geven dan verzekeraars. Naar zijn aard is
het immers een garantie voor een toekomstig risico, waarvan de omvang
tevoren per definitie niet bekend is. Garantstellers moeten, ongeacht of
het gaat om een garantie voor de nakoming van alle verplichtingen met of
zonder een maximaal bedrag, een schatting maken van het werkelijke
risico. Dit betreft dus de omvang van het ziekteverzuim van de
werknemers bij deze werkgever met een schatting van frequentie en duur
van het verzuim en de uitkeringslasten daarvan. Een en ander is afhankelijk van factoren binnen het bedrijf, zoals het personeelsbestand en de
loonkosten en het gevoerde beleid ter voorkoming en beperking van
ziekteverzuim, en van omstandigheden buiten het bedrijf. Op basis van
die schatting bepaalt de garantsteller of hij een garantie afgeeft en tegen
welke vergoeding van de werkgever aan de garantsteller, en na afgifte, of
hij de garantie in stand houdt.
De regering ziet geen nadelige effecten van het voorstel. Het voorstel
zorgt ervoor dat de garantie altijd actueel is. De Belastingdienst hoeft niet
meer elk jaar alle afgegeven garanties te controleren op hoogte van het
nominale bedrag en het risico in de sector en de loonsom van de
werkgever. De werkgever hoeft ook niet meer de garantie telkens door zijn
garantsteller aan te laten passen aan wijzigingen in het risico en de
loonsom. De garantie ademt automatisch mee en dit is een lastenverlichting voor werkgevers en voor de uitvoering en past bij het doel van de
garantie. Dit is al wenselijk bij het huidige geringe aantal eigenrisicodragers, maar noodzakelijk indien het aantal eigenrisicodragers voor de
Ziektewet sterk zou toenemen.
Vervanging van de jaarlijkse controle en mogelijke aanpassing van de
garantie door een tweejaarlijkse garantie met een nominaal bedrag is
geen optie. De garantie is dan nog veel vaker dan nu het geval is, niet in
overeenstemming met het risico als gevolg van tussentijdse wijzigingen
in het ziekterisico van de sector en in de omvang van het personeelsbestand van de werkgever. Dit kan een afwijking naar boven en naar onder
zijn. Bij een te hoge garantie zijn de kosten voor de werkgever te hoog, bij
een te lage garantie loopt het UWV het risico dat de garantie de uitkeringen niet dekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 520, nr. 9

8

Artikel X Wijziging van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers, onderdeel C, onder 2
De leden van de VVD-fractie willen nadere toelichting over de voorgestelde wijziging in de IOAW. In de Verzamelwet wordt voorgesteld dat
voor de vaststelling van de aangepaste grondslag van de IOAW wordt
uitgegaan van het bedrag aan loondervingsuitkering dat zou zijn genoten
indien de WW- respectievelijk WGA-uitkeringsgerechtigde geen arbeid als
zelfstandige was gaan verrichten. De leden van de VVD-fractie vragen hoe
deze aangepaste grondslag wordt bepaald.
In de IOAW is bepaald dat er recht op een uitkering bestaat als het
(gezins)inkomen per maand minder bedraagt dan de grondslag. Er
zijn verschillende grondslagen voor de alleenstaande, alleenstaande
ouder en gehuwden. Wanneer echter 10/7 van het totaalbedrag aan
uitkeringen (WW, ZW, WAO en Wet Wia) dat de uitkeringsgerechtigde heeft ontvangen in de kalendermaand voorafgaand aan de dag
waarop recht op IOAW ontstond (zogenaamde factor A) plus het loon uit
dienstbetrekking dat de uitkeringsgerechtigde heeft ontvangen in
diezelfde kalendermaand (zogenaamde factor B) in totaal lager is dan de
vastgestelde grondslag, dan wordt de grondslag vastgesteld op dat lagere
bedrag. Hiermee wordt bereikt dat een verlaging van de WW- danwel
WGA-uitkering vanwege een nieuw dienstverband wordt gecompenseerd
met het loon uit dienstbetrekking zodat de (aangepaste) grondslag
gebaseerd is op de hoogte van het voorgaande dagloon (10/7 van het
totaalbedrag aan uitkeringen) van de uitkeringsgerechtigde.
Wanneer de WW- of de WGA-uitkeringsgerechtigde gedeeltelijk als
zelfstandige gaat werken, wordt de WW- danwel WGA-uitkering eveneens
verlaagd vanwege die werkzaamheden. In de huidige regelgeving wordt
bij de bepaling van de aangepaste grondslag echter geen rekening
gehouden met deze werkzaamheden of beter gezegd de
inkomsten als zelfstandige. Deze omissie wordt met dit voorstel op de
volgende wijze hersteld. In plaats van uit te gaan van het bedrag aan
uitkering dat de uitkeringsgerechtigde heeft ontvangen in de kalendermaand voorafgaand aan de dag waarop recht op IOAW ontstond, wordt in
deze situatie gekeken naar het bedrag aan uitkering dat zou zijn
genoten indien de uitkeringsgerechtigde niet als zelfstandige is gaan
werken. Er wordt dus uitgegaan van de volledige WW- danwel WGA-uitkering die de uitkeringsgerechtigde ontving voordat de uitkering werd
verlaagd vanwege die werkzaamheden als zelfstandige.
Voorbeeld 1 IOAW-uitkering met aangepaste grondslag en inkomen uit dienstbetrekking
oorspronkelijke WW-uitkering per maand

490

huidige WW-uitkering per maand ((korting WW vanwege
werken in loondienst)

350

10/7* huidige WW-uitkering per maand (factor A)
loon in maand voor einde WW (factor B)

500
200

Totaal A + B

700

grondslag IOAW

1 000

aangepaste grondslag
inkomen (loondienst)

700
200

IOAW-uitkering per maand

500

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 520, nr. 9

9

Voorbeeld 2 IOAW-uitkering met aangepaste grondslag en werkzaamheden (inkomen)
als zelfstandige
oorspronkelijke WW-uitkering per maand

490

huidige WW-uitkering per maand (korting WW vanwege
werkzaamheden als zelfstandige)

350

10/7* oorspronkelijke WW per maand (factor A)
loon in maand voor einde WW (factor B)

700
0

Totaal A + B

700

grondslag IOAW

1 000

aangepaste grondslag
inkomen (als zelfstandige)

700
200

IOAW-uitkering per maand

500

Artikel XIV Wijziging van de Wet Participatiebudget
De leden van de VVD-fractie en de PvdA-fractie verzoeken de regering om
een nadere toelichting wanneer er sprake is van voldoende kwaliteit van
de verstrekte informatie door gemeenten en welke criteria daarbij leidend
zijn. Tot slot willen de leden van de VVD-fractie weten door wie dit wordt
bepaald en welke waarborgen de gemeenten hebben om tekortkomingen
in de kwaliteit van de informatie te kunnen herstellen.
In beginsel wordt uitgegaan van de juistheid van de gegevens van
gemeenten. Gemeenten die zich verantwoorden doen dit jaarlijks via de
gemeentelijke jaarrekening en de daaraan gekoppelde bijlagen, zoals het
rapport van bevindingen van de accountant en de accountantsverklaring.
In de praktijk kan op verschillende manieren blijken dat de verantwoordingsinformatie niet toereikend is om op grond daarvan beheersbeslissingen te nemen.
In de eerste plaats kan dit blijken uit opmerkingen van de accountant. De
opmerking kan gelegen zijn in de constatering dat de rechtmatigheid van
een uitgave niet kan worden vastgesteld dan wel dat er sprake is van een
interpretatieverschil tussen de gemeente en de accountant of een (niet)
handelen juist is of niet. In situaties waarin een opmerking door de
accountant wordt gemaakt, kan het ministerie aanleiding vinden aan de
gemeente nadere toelichting te vragen. Voor het verstrekken van die
toelichting wordt de gemeente een redelijke termijn gegeven.
Daarnaast kan het ministerie op onduidelijkheden stuiten, ook indien de
accountant daarover niets heeft opgemerkt. De beoordeling van de door
de minister van BZK ontvangen verantwoordingsinformatie geschiedt
door het CBS, maar niet op inhoudelijke aspecten. De inhoudelijke
beoordeling geschiedt door de desbetreffende vakdepartementen.
In specifieke situaties, bijvoorbeeld wanneer sprake is van een evidente
fout, kan de minister van SZW een geconstateerde fout en de door hem
veronderstelde verbetering aan de gemeente ter bevestiging voorleggen
en daarbij aangeven dat wanneer de gemeente niet binnen de door hem
gestelde redelijke termijn reageert, uitgegaan wordt van de veronderstelde verbetering.
Artikel XVII Wijziging van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en
inkomen, onderdeel A
De leden van de PvdA vragen wat de meerwaarde is van het schrappen
van de arbeidsongeschiktheidswaarborgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 520, nr. 9

10

Het gaat hier om het voorstel om de beslissingsautoriteit op te heffen en
te doen vervangen door één op één toetsing door de staffunctionarissen
van de divisie Arbeidsgeschiktheid
De beslissingsautoriteit is geïntroduceerd met de invoering van de WIA
per 29 december 2005. De beslissingsautoriteit geeft de primaire
beschikkingen af over IVA-uitkeringen. Met de benoeming van deze
functionarissen (medewerkers van het UWV) als beslissingsautoriteit is
beoogd de beslissingen van het UWV met betrekking tot volledige en
duurzame arbeidsongeschiktheid met voldoende waarborgen te omkleden
en meer te uniformeren. Het werd destijds van belang geacht om hiervoor
extra waarborgen in te richten, juist omdat de beoordeling van de
duurzaamheid van de arbeidsongeschiktheid een nieuw element was bij
de claimbeoordeling.
Uit een door het UWV uitgevoerde evaluatie naar het functioneren en de
meerwaarde van de beslissingautoriteit voor de kwaliteit van de
IVA-toekenningen blijkt dat de primaire gevalsbehandeling van
IVA-beoordelingen door de verzekeringsarts en de arbeidsdeskundige een
stabiel en beheerst proces is. De inhoudelijke kwaliteit is tenminste gelijk
aan die van andere door UWV uitgevoerde beoordelingen. De conclusie
uit het genoemde onderzoek is dat de toegevoegde waarde van de
beslissingsautoriteit, zeker bij aanvang van de IVA, er is geweest maar dat
de beslissingsautoriteit als aparte functionaris niet langer nodig is. Het
UWV heeft gevraagd ermee in te stemmen om deze functionaliteit op te
heffen.
De regering is van opvatting dat de beoordeling «duurzaam volledig
arbeidsongeschikt» kwalitatief goed verloopt en dat er sprake is van een
stabiel proces. Een aparte beslissingsautoriteit, die zeker in het begin zijn
waarde heeft bewezen, is niet meer nodig om te voldoen aan de wenselijk
geachte waarborg en uniformering over de beslissing over «duurzaam
volledig» arbeidsongeschikt. Daar wordt ook aan voldaan bij een één op
één toetsing door de Staf AG, die gaat worden ingeregeld als vervanging
van de toetsing door de beslissingsautoriteit.
Ontneming sociale zekerheidsrechten aan personen die zich onttrekken
aan de (verdere) tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende maatregel.
De leden van de VVD-fractie verzoeken een toelichting waarom
behoudens bijzondere wetten er wordt gekozen voor een overgangstermijn van zes maanden in het kader van de inwerkingtreding van deze
wet en niet met onmiddellijke werking. Zij willen weten in hoeverre een
dergelijke overgangstermijn naar de aard van dit voorstel zich verenigt tot
wetgeving.
Dat overgangsrecht moet worden getroffen hangt samen met het feit dat
recht op een sociale verzekeringsuitkering een vorm van eigendom is, die
onder de bescherming van het Verdrag tot bescherming van de rechten
van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) valt.
De voor het overgangsrecht gekozen termijn van zes maanden berust op
een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep in het kader van de Wet
sociale zekerheidsrechten gedetineerden (WSG) waarin geoordeeld is dat
een overgangstermijn van zes maanden in overeenstemming geacht kan
worden met het EVRM.
Voor de vormgeving van het overgangsrecht is derhalve aangesloten bij
het overgangsrecht dat was getroffen voor de WSG, die de sociale
zekerheidsuitkeringen ontneemt aan gedetineerden. Het ontnemen van
sociale zekerheidsuitkeringen aan personen die zich onttrekken aan de ten
uitvoerlegging van hun vrijheidsstraf of vrijheidsbenemende maatregel,
ligt immers in het verlengde van deze wet. Zowel naar aanleiding van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 520, nr. 9

11

vragen van de leden van de VVD-fractie, alsmede naar aanleiding van de
opmerkingen in de uitvoeringstoets van het UWV heeft de regering de
vormgeving van het overgangsrecht nogmaals onder de loep genomen.
Daarbij is geconstateerd dat voortvluchtigheid thans niet per definitie
strijd met de uitkeringsvoorwaarden oplevert. In die zin is het onderscheid
in het overgangsrecht dat tussen verschillende wetten is gemaakt niet te
rechtvaardigen. Daarom wordt in de derde nota van wijziging bij de
Verzamelwet SZW 2011 voor alle wetten alsnog hetzelfde overgangsrecht
geregeld.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
H. G. J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 520, nr. 9

12