2

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

36 200 XIV

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (XIV) en het
Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar 2023

Nr. 11

NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 2 december 2022
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
A
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedsel kwaliteit (XIV) en het
Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar 2023 luiden:
Vastgestelde departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2023 (bedragen x € 1.000)
Art.

Omschrijving

Verplichtingen

Uitgaven

Ontvangsten

Totaal

2.663.292

3.177.915

101.396

2.429.667
773.396

2.944.290
649.814

97.901
55.280

23
24

Beleidsartikelen
Land- en tuinbouw
Natuur, visserij en gebiedsgericht werken
Kennis en innovatie
Uitvoering en toezicht

766.464
400.589
489.218

1.456.449
348.809
489.218

33.365
9.256
0

50
51

Niet-beleidsartikelen
Apparaat
Nominaal en onvoorzien

233.625
183.088
50.537

233.625
183.088
50.537

3.495
3.495

21
22

TOELICHTING
Algemeen
In deze nota van wijziging wordt de oorspronkelijke memorie van
toelichting van de ontwerpbegroting 2023 van het Ministerie van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit aangepast. Vanwege budgettaire
ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden na het indienen van het
oorspronkelijke voorstel is de nota opgesteld. De wijzigingen hebben
betrekking op de raming van de verplichtingen en de uitgaven.

kst-36200-XIV-11
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XIV, nr. 11

1

Artikelsgewijze toelichting bij de begrotingsartikelen
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden
op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk
afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2023 wijzigingen aan te
brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
Artikel 21 Land- en tuinbouw
Zowel de kasuitgaven, als de verplichtingen op dit artikel worden
verhoogd. Het betreft € 64,6 mln. aan verplichtingen en € 63,9 aan
kasuitgaven. De mutaties worden hieronder per maatregel toegelicht.
Transitie landbouw
In de Toekomst Landbouwbrief [TK 27 858, nr 518)] is een integraal
maatregelenpakket voor 2023 en 2024 van € 226,6 mln. aan uitgaven
totaal aangekondigd. Het integrale pakket bestaat uit verschillende
maatregelen die hieronder separaat toegelicht worden. Alle maatregelen
zijn vooruitlopend op en ter ondersteuning van de gebiedsprogramma’s
en no-regretmaatregelen die de transitie van de landbouw een impuls
geven. Voor artikel 21 betekent dit dat er in totaal € 27,3 mln. aan
kasuitgaven en € 28,3 mln. aan verplichtingen in 2023 en in totaal
€ 24,3 mln. aan kasuitgaven en € 23,3 mln. aan verplichtingen voor 2024
wordt toegevoegd aan de begroting LNV.
Psychosociale hulp
Het programma heeft als doel het verkleinen van de kloof tussen
agrarische ondernemers en psychosociale hulpverlening. Voor dit
programma is in 2023 en in 2024 een bedrag van € 0,3 mln. per jaar
gereserveerd. Het programma, opgesteld door de sector en afgestemd
met hulpverleningsinstanties, legt focus op preventie (zelfbewust
ondernemerschap, weerbaarheid en mentale fitheid), versterken landelijke
loketfunctie voor agrarische ondernemers met psychosociale hulpvragen
en instellen van een Platform AgroZorg waarin alle betrokken organisaties
zitting hebben en waar knelpunten geagendeerd en opgepakt kunnen
worden.
Stimulering omschakeling naar biologische landbouw
Om de omschakeling naar biologische landbouw te stimuleren is
€ 13,0 mln. per jaar gereserveerd in 2023 en in 2024. De extensieve en
grondgebonden werkwijze van biologische landbouw draagt bij aan het
oplossen van de stikstofproblematiek, het verbeteren van biodiversiteit,
bodemherstel en het verbeteren van de waterkwaliteit o.a. door
verminderd gebruik gewasbeschermingsmiddelen en mest en een
robuustere landbouw verbonden met de natuurlijke processen. Om ten
volle te profiteren van het wenkend perspectief van biologische landbouw
in de gebiedsprocessen is het nodig om nu een aantal stappen te zetten,
waaronder het opzetten van een landelijke helpdesk, versterking van het
controlestelsel en het maken van afspraken over het bevorderen van de
verkoop van biologische producten, zoals aangegeven in het actieplan
biologische landbouw dat binnenkort verschijnt. De middelen die nu aan
de LNV begroting worden toegevoegd maken een start van deze
omschakeling mogelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XIV, nr. 11

2

Duurzamere gewasbescherming
In het Uitvoeringsprogramma gewasbescherming en in het coalitieakkoord zijn ambities opgenomen om acties op het gebied van geïntegreerde gewasbescherming en het realiseren van Kaderrichtlijn Water
(KRW) doelen te intensiveren. In de Toekomstbrief Landbouw is
€ 10,0 mln. per jaar in 2023 en 2024 aangekondigd waarmee enkele
noodzakelijke stappen kunnen worden gezet. Duurzame gewasbescherming leidt tot een drastische vermindering van de behoefte aan
chemische gewasbeschermingsmiddelen bij de agrarische ondernemers
en nagenoeg geen emissie naar het milieu. Hiermee draagt duurzame
gewasbescherming substantieel bij aan het realiseren van de waterkwaliteitsdoelen (KRW) en de biodiversiteitsdoelen.
Ketenafspraken
Bindende afspraken met ketenpartijen ter versterking van de positie van
de boer zijn nodig om de transitie te versnellen. Daarbij wordt een
niet-vrijblijvende bijdrage van banken, toeleveranciers, de verwerkende
industrie en de retail verwacht. Waar nodig worden afspraken juridisch
geborgd. Voor de kosten voor het faciliteren van het proces, het uitwerken
van de afspraken, het monitoren en handhaven van gemaakte afspraken,
en voor financiële ondersteuning van de gemaakte afspraken wordt in
2023 voor € 3,0 mln. aan uitgaven geraamd.
Derogatie
Met een brief (TK 33 037, nr. 450) is aan de Tweede Kamer kenbaar
gemaakt dat de Europese derogatiebeschikking zal gaan wijzigen. De
Europese beschikking voorziet vanaf 2023 in een stapsgewijze jaarlijkse
afbouw van de derogatie.
Derogatiedeelnemers zullen worden ondersteund met behulp van een
tijdelijke transitie tegemoetkomingsregeling. Voor deze transitieregeling
stelt het kabinet in totaal maximaal € 130 mln. beschikbaar. Het deel dat
wordt geraamd voor 2023 betreft € 23,7 mln. voor zowel de kastuitgaven,
als de verplichtingen. De regeling wordt in 2023 grotendeels gedekt vanuit
de begrotingsreserve Apurement. De jaren 2024 en 2025 zijn taakstellend
op de begroting van LNV verwerkt (artikel 51) en worden verder ingevuld
bij Voorjaarsnota 2023.
De regeling moet ervoor zorgen dat het areaal grasland van deze
bedrijven behouden blijft, opdat de waterkwaliteit in Nederland niet
achteruit gaat. Daarbij biedt deze transitieregeling de gelegenheid aan
derogatiedeelnemers om de bedrijfsvoering te heroverwegen en
eventueel aan te passen.
Dierentuinregeling
Als gevolg van de maatregelen omtrent de COVID-19 crisis in de vorm
van lockdowns zijn dierentuinen veel inkomsten misgelopen. Omdat de
vaste kosten voor de verzorging doorlopen zorgde het gebrek aan
inkomsten voor een risico voor het dierenwelzijn. Hierom is de tijdelijke
regeling subsidie dierentuinen COVID-19 gepubliceerd. Om de schade van
de laatste lockdown, die van december 2021 t/m 26 januari 2022 heeft
geduurd, te compenseren is in 2022 vanuit deze regeling het derde steunen herstelpakket beschikbaar gesteld.
Omdat de verschillende COVID-19 regelingen na aanmelding bij de
Europese Commissie geen voorrang meer krijgen is er vertraging
opgetreden en zal het niet meer mogelijk zijn om alle voorschotten in 2022
uit te betalen. Van het geraamde bedrag uit 2022 zal € 12,9 mln. aan
uitgaven en verplichtingen in het komende jaar moeten worden gedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XIV, nr. 11

3

Vanwege de financiële situatie van dierentuinen is het van belang om te
zorgen dat de betalingen in zo spoedig mogelijk zullen plaatsvinden. Dit is
van belang voor de financiële gezondheid van de dierentuinen en
daarmee het welzijn van de dieren.
Door verwerking in deze nota van wijziging wordt verdere vertraging
voorkomen. Daarbij is uitstel van betaling van het voorschot tot
halverwege 2023 onwenselijk en kan consequenties hebben voor de
laatste betaling over deze periode. Na betaling van het voorschot zullen
later in het jaar de definitieve vaststellingen en daarmee ook de laatste
betalingen plaatsvinden.
Artikel 22 Natuur, visserij en gebiedsgericht werken
Zowel de kasuitgaven, als de verplichtingen op dit artikel worden in
totaal verhoogd. Het betreft in totaal € 231,3 mln. aan verplichtingen en
€ 237,1 aan kasuitgaven in 2023. De mutaties worden hieronder per
maatregel toegelicht.
Uitvoeringskosten transitiefonds
De uitgaven van € 37,1 mln. voor de uitvoeringskosten Transitiefonds
worden aan de begroting toegevoegd. Hiervan is € 22,7 mln. een
verhoging van de verplichtingenruimte en uitgaven voor het Rijk.
Daarnaast zijn de voorschotten richting de provincies van € 14,4 mln.
opgenomen. Het gaat hierbij van een ophoging van het uitgavenbudget
aangezien deze als verplichtingen reeds zijn aangegaan in 2022.
De verhoging van de kasuitgaven bestaat onder andere uit een
voorschot aan de provincies van € 14,4 mln. welke wordt uitgekeerd als
specifieke uitkering. Per provincie betekent dit een bedrag van € 1,2 mln.
in 2023. Deze middelen worden ingezet ten behoeve van het realiseren
van de opgave van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG).
Daarnaast wordt er in 2023 € 8,81 mln. beschikbaar gemaakt om de
Regieorganisatie Transitie Landelijk Gebied (RTLG) te faciliteren. De
werkzaamheden bestaan onder andere uit het verder in kaart brengen en
opzetten van de informatiehuishouding van RTLG ten behoeve van het
NPLG, het organiseren van werkconferenties, het starten en onderhouden
van kennisplatforms, onderzoeksbudget en de verdere opbouw van de
regieorganisatie. Voor de verdere opbouw is onder meer budget
beschikbaar gesteld voor het faciliteren van de opbouw van het programmabureau en de lerende aanpak.
Ook worden de kosten voor de Ecologische Autoriteit van € 3,27 mln. in
2023 aan de begroting toegevoegd. In navolging van het coalitieakkoord is
er een Ecologische Autoriteit ingesteld voor een onafhankelijke ecologische toets van de gebiedsplannen. De Ecologische Autoriteit zal zich
bezighouden met de aangeleverde natuurdoelanalyses en gebiedsprogramma’s die aangeleverd worden door de provincies.
In het kader van gebiedsgericht werken worden middelen van in totaal
€ 4,1 mln. beschikbaar gemaakt voor de departementen IenW (20 FTE) en
BZK (11 FTE), aangezien zij ook een belangrijke rol hebben ten aanzien
van het NPLG. Tevens wordt in 2023 voor € 1,35 mln. aan communicatiekosten gemaakt voor het NPLG. Het gaat hierbij om het ontwikkelen en
uitvoeren van een overkoepelende communicatieaanpak. Voor 2024 is
additioneel € 1,35 mln. vrijgemaakt.
Tot slot zijn er nog een aantal relatief kleinere bedragen die aan de
begroting worden toegevoegd. Zo zijn er de kosten voor monitoring,
AERIUS van € 1,8 mln. Deze middelen worden ingezet voor de doorontwikkeling en het beheer AERIUS (inclusief moderniseringsslag). Daarnaast
worden de middelen van € 1,0 mln. voor de inzet RVO betreffende de
uitvoering van wettelijke taken door DG Landelijk gebied & stikstof
toegevoegd. Tot slot is € 2,4 mln. is bestemd voor monitoring en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XIV, nr. 11

4

rapportage, een verplichte taak die voortkomt uit de Wet stikstofreductie
en natuurverbetering. Uitvoering vindt plaats door een onafhankelijk
consortium bestaande uit PBL, RIVM en WUR.
Nationale grondbank (NGB)
Voor de aankoop van gronden door de nationale grondbank is voor
2023 een bedrag van € 200,0 mln. aan kastuitgaven en verplichtingen
geraamd. Deze gronden worden aangekocht om grondmobiliteit voor
agrarische ondernemers te creëren, en zullen om deze reden in de
komende jaren met dit doel wederom verkocht worden. Deze koop en
verkoop gebeurt door middel van een plafondcorrectie. Eventuele
afwaardering van deze gronden wordt gefinancierd vanuit het transitiefonds. De afwaardering en de geraamde ontvangsten uit verkoop van de
gronden loopt door tot en met 2028. Intertemporeel zullen de budgetten
neutraal uitkomen. Het aankoopproces wordt uitgevoerd door het
Rijksvastgoedbedrijf.
Overbruggingsregeling visserijsector
In 2023 wordt € 8,6 mln. aanvullende verplichtingruimte beschikbaar
gesteld (d.w.z. uit latere jaren naar voren geschoven) voor de overbruggingsregeling voor de visserijsector. Deze regeling zal in het eerste
kwartaal van 2023 worden opengesteld en hiervoor is in totaal € 10,0 mln.
beschikbaar. Met deze subsidieregeling wordt de druk door de stijgende
bedrijfskosten van dit moment voor de visserijsector verlaagd. De Tweede
Kamer is hierover op 15 november geïnformeerd (Kamerstuk 21 501-32,
nr. 1470).
Artikel 23 Kennis en Innovatie
Zowel de kasuitgaven, als de verplichtingen op dit artikel worden
verhoogd. Het betreft € 145,3 aan verplichtingen en € 85,3 aan kasuitgaven. Het betreft twee mutaties die hieronder worden toegelicht.
Transitie Landbouw
In de Toekomst Landbouwbrief [TK 30 252, nr.77] is een integraal
maatregelenpakket voor 2023 en 2024 van € 226,6 mln. totaal aangekondigd. Het integrale pakket bestaat uit verschillende maatregelen die
hieronder separaat toegelicht worden. Alle maatregelen zijn vooruitlopend op en ter ondersteuning van de gebiedsprogramma’s en
no-regretmaatregelen die de transitie van de landbouw een impuls geven.
Voor artikel 23 betekenen de maatregelen een verhoging van de kasuitgaven met € 85,3 mln. in 2023 en € 89,7 mln. in 2024. De verplichtingen
worden met hetzelfde bedrag verhoogd. Hieronder worden de verschillende maatregelen uit de Toekomst Landbouwbrief toegelicht:
Innovatie op het boerenerf
Voor het stimuleren van innovatie op het boerenerf word een bedrag
van € 37,5 mln. voor 2023 en € 26,5 mln. voor 2024 beschikbaar gesteld.
Het doel is om zoveel mogelijk boeren, die dit willen en nodig hebben, op
meerjarige basis sociaaleconomische begeleiding en coaching te bieden
bij hun transitie naar een toekomstbestendige bedrijfsvoering. Hiermee
worden ondernemers geholpen bij de keuzes die in de gebiedsplannen
nodig zijn en die passen bij de transitieopgaven voor de eigen landbouwpraktijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XIV, nr. 11

5

Fieldlabs
Voor de ondersteuning vanuit LNV voor de fieldlabs (duurzame
praktijkproeven op boerderijen) wordt € 10,1 mln. in 2023 en € 26,9 mln.
in 2024 beschikbaar gesteld. De Fieldlabs hebben als doel om middels de
(gebiedsgerichte) (door)ontwikkeling van nieuwe ideeën en innovaties, de
transitie naar duurzame en rendabele landbouwbedrijven te faciliteren en
versnellen. Aanvullend op coaching en advisering zorgen fieldlabs ervoor
dat innovaties snel en praktijkgericht bij de boer terecht komen. Fieldlabs
dragen daarmee bij aan reductie van stikstof en andere klimaatbelastende emissies, betere water- en bodemkwaliteit en biodiversiteit.
Meten en Berekenen
Er wordt voor € 9,2 mln. in 2023 en € 10,0 mln. aan middelen
beschikbaar gesteld voor de verbetering van de wetenschappelijke meet
en berekensysteem voor stikstof. Zo kan de depositie van stikstof worden
gemonitord en kan de nauwkeurigheid van de cijfers worden verhoogd.
Met deze middelen worden twee actielijnen opgestart: 1. Monitoring en
beleidsevaluatie en 2. Op bedrijfsniveau meetbaar maken van emissies.
Voor de doorontwikkeling van het systeem van meten en rekenen aan
stikstof wordt aangesloten op het Nationaal Kennisprogramma Stikstof
(NKS).
KPI’s en bedrijfsmanagement
Agrarisch ondernemers worden bij het nemen van beslissingen over
maatregelen waarmee ze bijdragen aan de bedrijfsspecifieke doelen (kpi’s)
voor stikstof, klimaat, water en natuur en in het verantwoorden van
prestaties, ondersteund via het opstellen en doorontwikkelen van
rekenregels en managementsystemen voor alle bedrijfstypen. Om deze
ondersteuning te blijven bieden is er voor 2023 en 2024 een bedrag van
€ 2,0 mln. aan uitgaven gereserveerd. Daarbij is uitdrukkelijk oog voor
integraliteit, wetenschappelijke onderbouwing en validatie. Bij de
(door-)ontwikkeling is ook oog voor het mogelijke gebruik van deze
managementsystemen voor het verantwoorden van prestaties.
Digitalisering
Voor maatregelen die zijn gericht op het (door)ontwikkelen, in praktijk
brengen, ondersteunen, en onderhouden van digitale technologie wordt
€ 27,5 mln. in 2023 en € 25,3 mln. in 2024 beschikbaar gesteld. Digitalisering (zoals de toepassing van precisielandbouw, dashboards, Artificial
Intelligence, robotisering) maakt efficiënter en effectiever omgaan met
hulpbronnen mogelijk. Deze maatregelen regelen de randvoorwaarden
om duurzame (digitale) technologieën beter te kunnen toepassen. Het
stimuleert ook data-gedreven gebiedsgerichte samenwerking op
grondstofstromen zoals rond mest en diervoeder.
Besluitvorming Nationaal Groeifonds (NGF)
Het kabinet heeft besloten € 60,0 mln. toe te kennen uit het Nationaal
Groeifonds voor Cellulaire Agricultuur (Kamerbrief 36 200 L nr. 4).
Gecoördineerd vanuit Cellulaire Agricultuur Nederland Stichting en in
samenwerking met het Ministerie van LNV, wordt een integrale aanpak
uitgerold die gekwalificeerd CA personeel opleidt, fundamentele en
toegepaste CA kennis ontwikkelt en opschalingsfaciliteiten beschikbaar
maakt voor CA bedrijven. Om dit mogelijk te maken worden er voor 2023
voor € 60,0 mln. aan aanvullende verplichtingen aan de begroting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XIV, nr. 11

6

toegevoegd. De kasuitgaven worden voor de komende jaren in een
kasritme gezet zoals in de budgettaire tabel is te zien.
Artikel 50 Apparaat
Zowel de kasuitgaven, als de verplichtingen op dit artikel worden in
2023 verhoogd met € 16,6 mln. In het kader van gebiedsgericht werken
worden middelen beschikbaar gemaakt voor 120 FTE (€ 16,6 mln.) per
jaar aanvullende capaciteit voor LNV.
Artikel 51 Nog te verdelen
De mutaties op artikel 51 betreffen de besluitvorming derogatie, zie
daartoe de toelichting onder artikel 21.
Meerjarige doorwerking
In de onderstaande tabellen zijn per artikel de standen eerste suppletoire begroting 2022 vóór nota van wijziging, de mutaties en de standen
suppletoire begroting 2022 na nota van wijziging meerjarig opgenomen.
Meerjarige doorwerking verplichtingen (bedragen x € 1.000)
Art.

Omschrijving

21

22

23

50

51

Totaal

2023

2024

2025

2026

2027

Land en tuinbouw
Stand vóór nota van wijziging
transitie landbouw
dierentuinregeling
Besluitvorming derogatie, dierentuinregeling
Stand na nota van wijziging

708.466
28.300
12.900
23.730
773.396

746.320
23.300

340.171

293.192

249.063

52.624
822.244

53.746
393.917

0
293.192

0
249.063

Natuur, visserij en gebiedsgericht werken
Stand vóór nota van wijziging
Besluitvorming transitiefonds
Aankoop gronden NGB
Overbruggingsregling Noordzee
Stand na nota van wijziging

535.168
22.745
200.000
8.551
766.464

528.341
8.457

520.699
8.075

470.671
8.329

469.528
8.329

– 2.000
534.798

– 2.000
526.774

– 2.000
477.000

– 2.551
475.306

Kennis en innovatie
Stand vóór nota van wijziging
transitie landbouw
Besluitvorming NGF
Stand na nota van wijziging

255.289
85.300
60.000
400.589

246.938
89.700

237.681

231.678

224.150

336.638

237.681

231.678

224.150

Apparaat
Stand vóór nota van wijziging
Besluitvorming transitiefonds
Stand na nota van wijziging

166.488
16.600
183.088

162.365
16.600
178.965

159.748
16.600
176.348

157.205
16.600
173.805

155.806
16.600
172.406

Nog te verdelen
Stand vóór nota van wijziging
Besluitvorming derogatie
Stand na nota van wijziging

51.567
– 1.030
50.537

52.624
– 52.624
0

53.746
– 53.746
0

42.682
0
42.682

44.832
0
44.832

2.206.196

2.204.366

1.774.811

1.646.656

1.589.188

457.096
2.663.292

136.057
2.340.423

22.675
1.797.486

22.929
1.669.585

22.378
1.611.566

2023

2024

2025

2026

2027

585.884
27.300

623.445
24.300

286.580

205.341

148.116

Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit
Stand voor nota van wijziging
Besluitvorming transitiefonds, derogatie, NBG,
Noordzee, transitie landbouw en NGF
Stand na nota van wijziging

Meerjarige doorwerking uitgaven (bedragen x € 1.000)
Art.

Omschrijving

21

Land en tuinbouw
Stand vóór nota van wijziging
transitie landbouw

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XIV, nr. 11

7

Art.

Omschrijving

2023

2024

2025

2026

2027

12.900
23.730
649.814

52.624
700.369

53.746
340.326

0
205.341

0
148.116

1.219.304
37.145
200.000
1.456.449

548.676
8.457

529.853
8.075

469.832
8.329

469.089
8.329

557.133

537.928

478.161

477.418

Kennis en innovatie
Stand vóór nota van wijziging
transitie landbouw
Besluitvorming NGF
Stand na nota van wijziging

263.509
85.300
0
348.809

252.010
89.700
15.000
356.710

241.364

233.250

229.740

10.000
251.364

10.000
243.250

10.000
239.740

Apparaat
Stand vóór nota van wijziging
Besluitvorming transitiefonds
Stand na nota van wijziging

166.488
16.600
183.088

162.365
16.600
178.965

159.748
16.600
176.348

157.205
16.600
173.805

155.806
16.600
172.406

Nog te verdelen
Stand vóór nota van wijziging
Besluitvorming derogatie
Stand na nota van wijziging

51.567
– 1.030
50.537

52.624
– 52.624
0

53.746
– 53.746
0

42.682
0
42.682

44.432
0
44.432

2.775.970

2.106.898

1.734.057

1.559.538

1.492.992

401.945
3.177.915

154.057
2.260.955

34.675
1.768.732

34.929
1.594.467

34.929
1.527.921

2023

2024

2025

2026

2027

32.580
22.700
55.280

30.280
0
30.280

29.080
0
29.080

29.080
0
29.080

29.080
0
29.080

33.365

30.257

27.053

33.365

30.257

27.053

24.409
18.620
43.029

22.756
23.275
46.031

78.696

73.293

68.820

22.700
101.396

0
73.293

0
68.820

66.176
18.620
0
84.796

64.523
23.275
0
87.798

Dierentuinregeling
Besluitvorming derogatie
Stand na nota van wijziging
22

23

50

51

Totaal

Natuur, visserij en gebiedsgericht werken
Stand vóór nota van wijziging
Besluitvorming transitiefonds
Aankoop gronden NGB
Stand na nota van wijziging

Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit
Stand voor nota van wijziging
Besluitvorming transitiefonds, derogatie,
direnentuinregeling, transitie landbouw, NGB en
NGF
Stand na nota van wijziging

Meerjarige doorwerking ontvangsten (bedragen x € 1.000)
Art.

Omschrijving

21

Land en tuinbouw
Stand vóór nota van wijziging
Besluitvorming derogatie
Stand na nota van wijziging

22

Totaal

Natuur en biodiversiteit
Stand vóór nota van wijziging
Verkoop gronden NGB
Stand na nota van wijziging
Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit
Stand voor nota van wijziging
Verkoop gronden NGB
Besluitvorming derogatie
Stand na nota van wijziging

Gegeven,
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
P. Adema
De Minister voor Natuur en Stikstof,
Ch. van der Wal - Zeggelink

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 XIV, nr. 11

8