Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

30 991

Beleidsdoorlichting Economische Zaken

Nr. 33

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 mei 2017
In de begroting van het Ministerie van Economische Zaken 2017
(Kamerstuk 34 550 XIII, nr. 2) heb ik een evaluatie van het ICT-beleid onder
artikelen 12 en 13 van de EZ-begroting 2011–20151 aangekondigd. Dit
beleid richt zich op ondernemers die innoveren met ICT en de digitale
dienstverlening van de overheid aan burgers en bedrijven. Deze evaluatie
is uitgevoerd door onderzoeksbureau Technopolis. Bijgaand bied ik uw
Kamer de eindrapportage van de evaluatie aan2.
De mondiale transitie naar een digitale economie biedt kansen voor
Nederland.
De brede maatschappelijke en economische impact van de digitalisering
neemt in omvang toe. Met de Digitale Agenda3 richt het kabinet zich op
die digitalisering langs de lijnen van onderwijs, kennis en innovatie, een
snelle en open infrastructuur, veiligheid en vertrouwen, ruimte voor
ondernemers, en de digitalisering van domeinen (industrie, zorg, energie
en mobiliteit).
Het rapport laat zien dat veel is gerealiseerd. Nederland loopt op
ICT-gebied wereldwijd gezien al jarenlang voorop. Nederland nam over de
periode 2011–2015 achtereenvolgens positie 11, 6, 4, 4 en 4 in op de
Network Readiness Index van het World Economic Forum, in 2016 is dat
positie 6. Dat is echter geen aanleiding tot stilzitten. Internationaal gaan
de ontwikkelingen hard; er zijn signalen4 dat Nederland wat betreft haar
positie en verdere ontwikkeling alert moet zijn.

1

Deze evaluatie maakt geen deel uit van de Digitale Agenda.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 29 515, nr. 390.
4
WRR (2013), AWTI (2015), WEF (2015), Europese Commissie (2016).
2
3

kst-30991-33
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 30 991, nr. 33

1

Uitkomsten evaluatie
De opdracht bij de evaluatie luidde om deze uit te voeren aan de hand van
de criteria doeltreffendheid, doelmatigheid, relevantie, coherentie en
EZ-toegevoegde waarde en om van daaruit lessen te trekken en aanbevelingen te formuleren voor toekomstig ICT-beleid. Daarbij heeft Technopolis
zich gericht op de thema’s eOverheid en ICT-innovatie.
Onder de evaluatie vallen vijftien beleidsinstrumenten:
• EOverheid: Antwoord voor Bedrijven (AvB), Ondernemersplein.nl,
Ondernemingsdossier, eHerkenning, Standard Business Reporting
(SBR), eFactureren, Open Standaarden, Programma Implementatie
Agenda ICT-beleid (PRIMA), Slim Geregeld Goed Verbonden (SGGV).
• ICT-innovatie: Doorbraakprojecten met ICT, Digital Gateway to Europe,
RoadmapICT en Kennis en Innovatieagenda ICT (KIA), Digivaardig en
Digibewust, SURF (programma Innovatie-Infrastructuur met Impact),
Maatschappelijke sectoren en ICT (MICT).
Het onderzoeksbureau komt voor beide thema’s tot een totaaloordeel
«voldoende tot goed»5. Daarbij signaleert het dat een deel van de effecten
van het beleid pas in de komende jaren merkbaar zal worden. Niettemin
blijven er punten over om te verbeteren. De evaluatie doet daartoe zes
aanbevelingen, die ik ter harte neem.
Aanbevelingen
De eerste aanbeveling luidt om vaker en meer uitgebreid te evalueren, en
daarbij scherper in te zetten op het meten van effect (outcome) in plaats
van op de hoeveelheid geleverd werk (output). Technopolis heeft op mijn
verzoek suggesties6 gedaan over mogelijk te hanteren outcomeindicatoren voor de beleidsinitiatieven die in 2017 doorlopen.
De onderzoekers constateren dat de coherentie tussen initiatieven is
toegenomen. Een voorbeeld is de oprichting van Team ICT in 2015 die
geleid heeft tot een samenhangende en breed gedragen
ICT-onderzoeksagenda. Ook de in april verschenen visie onder leiding van
de Digicommissaris7 en de recente visie door werkgroep Digitale
Economie8 dragen bij aan een gedeelde visie op eOverheid respectievelijk
ICT-innovatie. In het rapport wordt aangeraden om, naast het verder
inzetten op coherentie, de rol van mijn ministerie explicieter te maken.
De evaluatie signaleert een spanning tussen de breedte van het ICT-beleid
en het beschikbare budget, en doet drie suggesties om deze spanning te
verkleinen. Er wordt aangeraden om in een vroeg stadium en doorlopend
belanghebbenden te betrekken bij het beleidsproces. Hierbij wijst de
evaluatie op een brede en gevarieerde doelgroep, met onder meer
«outsiders» zoals startups, wetenschappers en ICT-gebruikers. Deze
aanbeveling heb ik bij de vorming van de Digitale Agenda voor 2016–2017
reeds in gang gezet.
De laatste aanbeveling is om continuïteit in dossierhouders en kennis
binnen mijn ministerie te behouden. De rol van het Ministerie van
Economische Zaken, met name als netwerkpartner, blijft daarmee sterk.
Deze continuïteit heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de toege5

Technopolis eindrapport, samenvatting, bladzijde 1.
in bijlage D van het eindrapport.
Kamerstuk 26 643, nr. 459.
8
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2016/07/06/rapport-werkgroep-digitaleeconomie
6
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 30 991, nr. 33

2

voegde waarde en aan de doeltreffendheid en doelmatigheid van het
ICT-beleid.
Bovenstaande aanbevelingen zullen worden meegenomen bij de
toekomstige beleidsvorming.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 30 991, nr. 33

3