Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-08

Milieuraad

Nr. 831

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 juni 2021
Hierbij bied ik u, mede namens de Minister van Infrastructuur en
Waterstaat, het verslag aan van de Milieuraad van 10 juni jl. in
Luxemburg. De Milieuraad stond in het teken van de EU-klimaatadaptatiestrategie, het nulvervuilings-actieplan (Zero Pollution Action Plan) en
de Batterijenverordening. Daarnaast stond er een aantal punten onder
«diversen» op de agenda die door het Portugees Voorzitterschap en
verschillende lidstaten, waaronder Nederland, zijn ingebracht.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

kst-21501-08-831
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-08, nr. 831

1

VERSLAG
EU-klimaatadaptatiestrategie
De Raad nam met volledige steun van de lidstaten conclusies1 aan over
de EU-klimaatadaptatiestrategie en gebruikte deze Milieuraad om te
reflecteren op de belangrijkste aspecten van de strategie. Het overgrote
deel van de lidstaten, waaronder Nederland, benoemde het integreren
van klimaatadaptatie in alle relevante beleidsterreinen (o.a. water,
biodiversiteit en infrastructuur). Meerdere lidstaten, waaronder
Nederland, benadrukten het belang om naar op natuur gebaseerde
oplossingen te kijken als onderdeel van de oplossing. Daarnaast
benoemden vrijwel alle lidstaten het belang om lokaal beleid te
versterken, aangezien de effecten van klimaatverandering per regio
verschillen. Zowel de Commissie als de lidstaten benadrukten dat
adaptatie niet betekent dat mitigatie wordt verminderd of wordt
opgegeven, maar dat het elkaar moet versterken. De internationale
dimensie van de strategie werd ook als essentieel genoemd en de
Commissie heeft voorgesteld een adaptatiemededeling2 te presenteren
tijdens de COP26 en vroeg daarbij om steun van de lidstaten. Verder
verzocht de Commissie lidstaten om hun expertise en kennis te delen met
internationale partners die ook aan klimaatadaptie werken. De lidstaten
gaven aan ernaar uit te kijken om zowel onderling samen te werken, als
met de Commissie.
Batterijenverordening
Op basis van een voortgangsverslag3 over de gesprekken over het
voorstel van de Commissie voor de Batterijenverordening, werd tijdens
deze Raad een tweede beleidsdebat gevoerd. De Commissie uitte zich
positief over de voortgang en benadrukte een aantal aandachtspunten,
waaronder de enkele rechtsgrondslag interne markt, het opnemen van
een aparte categorie voor lichte transportvoertuigen, het beperken van
gevaarlijke stoffen en de rekenmethodiek voor de inzameldoelen.
Op een enkele lidstaat na, benadrukten alle lidstaten nogmaals het belang
van een dubbele rechtsgrondslag (interne markt en milieu) voor de
afvalparagraaf en gaven ze aan met belangstelling uit te kijken naar het
advies van de Juridische Dienst van de Raad over de te hanteren
rechtsgrondslag. In het eerste debat heeft Nederland het belang van een
aparte paragraaf voor lichte voertuigen aangekaart, waar tijdens dit debat
meerdere lidstaten hun steun voor uitspraken. De verordening moet de
klimaat- en circulaire economiedoelen helpen en een aantal lidstaten gaf
daarbij aan dat het cruciaal is om inzicht te krijgen in de volledige
waardeketen.
Wat betreft de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV),
verwezen enkele lidstaten naar de al bestaande systemen overeenkomstig
de bepalingen van de Kaderrichtlijn afvalstoffen. De flexibiliteit om
goedwerkende UPV-structuren op nationaal niveau te behouden, werd
daarbij door een aantal lidstaten benoemd. Een aantal lidstaten uitte, net
als in het eerste beleidsdebat, zorgen over de haalbaarheid van de

1

Voor de concept Raadsconclusie, zie: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-94192021-INIT/en/pdf
2
De adaptatiemededeling (afkomstig uit artikel 7, paragraaf 10 en 11 van de overeenkomst van
Parijs) is een document met informatie, prioriteiten, implementatie- en ondersteuningsbehoeften, plannen en acties, op het gebied van adaptatie.
3
Voor het voortgangsverslag, zie: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9052-2021INIT/nl/pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-08, nr. 831

2

inzameling- en recyclingdoelstellingen, en de daaraan gekoppelde
financiële en administratieve lasten. Ten slotte benoemden diverse
lidstaten ook de noodzaak om overlap met andere richtlijnen of wetgeving
zoveel mogelijk te voorkomen.
De werkzaamheden omtrent de Batterijenverordening zullen worden
voortgezet door het Sloveens voorzitterschap. De Commissie heeft
aangegeven te streven naar een finaal akkoord eind 2022, waarbij het
wenselijk zou zijn dat eind 2021 een algemene oriëntatie in de Raad wordt
bereikt, zodat begin 2022 de trilogen kunnen starten.
Nul-vervuilingsactieplan
De ministers wisselden voor het eerst van gedachten over het op 12 mei
jl. gepubliceerde nul-vervuilingsactieplan (Zero Pollution Action Plan). Dit
plan heeft als doel dat in 2050 alle vormen van milieuverontreiniging zijn
teruggebracht tot niveaus die niet langer als schadelijk worden
beschouwd voor zowel de gezondheid van mensen als voor natuurlijke
ecosystemen. De Commissie lichtte het actieplan toe en benadrukte dat
het een van de plannen is waarmee de doelstellingen van de Europese
Green Deal (Kamerstuk 35 377, nr. 1) moeten worden gerealiseerd.
De strategie werd door vrijwel alle lidstaten, zo ook door Nederland,
verwelkomd. Lidstaten legden in hun interventies de nadruk op de
grensoverschrijdende effecten van milieuvervuiling en het belang van
samenwerking hierop, maar legden ook nadruk op de sterke lokale en
regionale verschillen en het belang van toegespitst beleid hierop. De
lidstaten waren verder eensgezind over het belang van synergiën van het
actieplan met andere strategieën en bestaande wetgevingskaders. Daarbij
werd vooral de Duurzame Chemicaliënstrategie4 benoemd, maar ook het
Circulaire Economie Actieplan5, de Biodiversiteitsstrategie6 en de
aankomende bodemstrategie. In die context hebben Nederland en een
aantal andere lidstaten als voorbeeld het belang genoemd van het
betrekken van ambities op het terrein van klimaat en circulaire economie
bij het terugdringen van emissies van zeer zorgwekkende stoffen bij de
herziening van de Richtlijn Industriële Emissies (RIE). Nederland gaf
daarbij aan dat het voornaamste doel, het terugbrengen van vervuiling,
centraal moet blijven staan. Daarnaast werd het voornemen van de
Commissie om de EU-luchtkwaliteitsnormen meer in lijn te brengen met
de luchtkwaliteitsrichtsnoeren van de Wereldgezondheidsorganisatie door
de meeste lidstaten, waaronder ook Nederland, als prioriteit benoemd. Er
werd vervolgens wel gewezen op het risico voor toenemende inbreukprocedures7 ten gevolge van de ambitieuze normen. Daarnaast benoemde
een aantal lidstaten, waaronder Nederland, de noodzaak om oceaanvervuiling aan te pakken.
In het kader van een holistische aanpak, werd door vrijwel alle lidstaten
benadrukt dat de doelstellingen van het actieplan in alle sectoren
geïntegreerd moet worden opgenomen. Tevens waren meerdere lidstaten
het met elkaar eens over het principe dat de vervuiler betaalt, dat
vervuiling bij de kern moet worden aangepakt en dat het voorzorgs-

4

BNC Fiche Strategie voor Duurzame Chemische Stoffen (Kamerstuk 22 112, nr. 2981).
BNC Fiche Circulaire Economie Actieplan (Kamerstuk 22 112, nr. 2865).
6
BNC Fiche Biodiversiteitsstrategie (Kamerstuk 22 112, nr. 2897).
7
De inbreukprocedure wordt gebruikt wanneer een lidstaat Europese wetgeving niet uitvoert.
Door middel van de inbreukprocedure kunnen lidstaten verplicht worden Europese regelgeving
alsnog goed en volledig toe te passen.
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-08, nr. 831

3

principe8 moet worden gehandhaafd. Enkele lidstaten betwistten het in
hun ogen hoge ambitieniveau van een aantal doelstellingen. Om te weten
of de doelen van het actieplan behaald worden, werd het belang van
effectbeoordelingen en het monitoren van voortgang door een aantal
lidstaten uitgesproken. Een monitorsysteem zal ook bijdragen aan het
beter kunnen informeren van de bevolking, wat een aantal lidstaten als
belangrijk punt aankaartte.
De Commissie benadrukte het belang van Raadsconclusies over het
actieplan. Het Sloveens Voorzitterschap is niet voornemens om die tijdens
diens Voorzitterschap in de tweede helft van 2021 te agenderen. Een
aantal lidstaten, waaronder Nederland, heeft aangegeven hier wel voor
open te staan. Uw Kamer is op 18 juni jl. middels het BNC-fiche geïnformeerd over het actieplan en de Nederlandse inzet.9
Diversen
= Transport Decarbonisation Alliance (TDA)
Nederland vroeg aandacht voor de initiatieven in het kader van het
voorzitterschap van de Transport Decarbonisation Alliance (TDA). Daarbij
werd enerzijds geduid op het belang van voortgang ten aanzien van
nul-emissie vrachtvervoer, anderzijds werden de kansen gesignaleerd
voor het aanpakken van de export van autowrakken via de herzieningen
van de Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen (EVOA)
(voorzien eind 2021), als ook de Autowrakkenrichtlijn (voorzien eind 2022).
Nederland kon rekenen op brede steun voor beide punten, waarbij
lidstaten hun waardering uitspraken voor het werk van de TDA. Door
enkele lidstaten werd gevraagd rekening te houden met nationale
omstandigheden die per lidstaat verschillen. Ook wezen sommige
lidstaten op het «Fit for 55%» pakket als een nieuwe kans voor de
Commissie om de door Nederland ingebrachte punten te adresseren. De
Commissie erkende de relevantie van de door Nederland ingebrachte
onderwerpen, maar benadrukte tegelijkertijd het belang van een stapsgewijze aanpak.
= Biodiesel fraudeaanpak
Nederland agendeerde het onderwerp biodieselfraude en riep daarbij de
Commissie op tot het versterken van toezicht en het vergroten van
transparantie in de aanleveringsketen naar aanleiding van een aantal
grootschalige fraudezaken die de afgelopen jaren zijn geconstateerd.
Nederland gaf aan dat duurzaamheid altijd aangetoond dient te worden
en dat deze fraudezaken een schadelijk effect hebben op het vertrouwen
in duurzaamheid van biodiesel. Nederland deed deze oproep eerder al via
een gezamenlijke verklaring10 samen met Frankrijk, Duitsland, België en
Luxemburg. Een groot aantal lidstaten steunde Nederland in deze oproep
en onderschreef het belang van monitoring in de gehele leveringsketen.
Daarbij werd de noodzaak van een EU-database met betrekking tot
duurzaamheidscriteria ten behoeve van meer transparantie onderschreven, waarbij ook het belang van toezicht ten aanzien van derde
landen werd benadrukt. De Commissie gaf aan dat de lancering van een
dergelijke database volgend jaar wordt voorzien en dat de Richtlijn
8

Als er een ingreep plaatsvindt of plaats gaat vinden waarvoor sterke aanwijzingen bestaan dat
deze ernstige effecten heeft op het milieu, moeten maatregelen volgen om dit te voorkomen
ook al is er nog sprake van wetenschappelijke onzekerheid.
9
BNC Fiche Nul-vervuilingsactieplan
10
Voor het joint statement, zie https://www.permanentrepresentations.nl/documents/
publications/2021/05/25/joint-statement-on-improving-supervision-in-the-red

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-08, nr. 831

4

Hernieuwbare Energie (RED II) als onderdeel van het «Fit for 55%» pakket
zal worden herzien waarbij de zorgen van lidstaten zullen worden
meegenomen.
= EU Taxonomie
Tsjechië vroeg aandacht voor de beperkingen van de duurzame taxonomieverordening. Daarbij werd aangegeven dat de taxonomie nu buiten
het bedoelde toepassingsgebied reikt. Verder werd aangegeven dat de
specifieke kenmerken van regio’s en lidstaten in gedachten moeten
worden gehouden. Tot slot werd aangegeven dat de taxonomie wordt
geïnterpreteerd alsof dit de enige milieustandaard zou moeten zijn,
waarbij gevraagd werd om een discussie op politiek en technisch niveau
over het doel en de reikwijdte van de taxonomie.
= Bestuivers
Zweden initieerde een discussie over het belang van de bescherming van
bestuivers. Bijna de helft van de lidstaten, waaronder Nederland,
benadrukte het belang van actie op EU-niveau met betrekking tot dit
onderwerp. Hierbij vroegen enkele lidstaten aandacht voor de relatie met
landbouwbeleid en chemische stoffen, waaronder pesticiden, die
schadelijk kunnen zijn voor bestuivers. Ook werd meermaals gewezen op
het belang van bestuivers voor de biodiversiteit. Tot slot werd het belang
van monitoring benadrukt om de efficiëntie van maatregelen te kunnen
bepalen. De Commissie gaf, in lijn met Nederland, aan dat zij hoopt op
een ambitieuze uitkomst ten aanzien van de bescherming van bestuivers
in de Landbouw- en Visserijraad eind juni, waar hierover zal worden
gesproken en riep lidstaten op geen vrijstellingen te verlenen voor
middelen die risicovol zijn voor bijen, zoals neonicotinoïden.
= Aarhus Conventie
Het voorzitterschap gaf een korte terugkoppeling over de stand van zaken
omtrent de herziening van de Aarhus verordening. De eerste triloog heeft
op 4 juni jl. plaatsgevonden en startte op constructieve wijze. De tweede
triloog staat gepland voor eind juni. De Commissie benadrukte nogmaals
dat tijdens de Meeting of the Parties in oktober 2021 de EU zal moeten
voldoen aan het Verdrag van Aarhus en de uitspraak van het Aarhusnalevingscomité. Het merendeel van de lidstaten, waaronder Nederland,
beaamde dit waarbij door sommigen het belang werd benadrukt van het
in acht nemen van de amendementen van het Europees parlement om dit
te bereiken. Verder stelde de Commissie dat zij vreest dat het uitbreiden
van de rechtsbevoegdheid naar particulieren zal leiden tot een storm aan
rechtszaken die de effectiviteit van de Commissie niet ten goede zou
komen. Enkele lidstaten gaven in reactie hierop aan dat deze uitbreiding
met het oog op de rechtsbescherming wel wenselijk is. In het kader van
de lopende discussie omtrent de uitzondering op de rechtsgang voor
uitvoeringshandelingen op lidstaatniveau stelden meerdere lidstaten,
waaronder Nederland, dat deze, in lijn met het amendement van het
Europees parlement, zou moeten worden geschrapt. De Commissie
benadrukte dat het van belang is dat hierbij de grenzen van de Europese
rechtsorde worden gerespecteerd. Tot slot gaven sommige lidstaten aan
dat ook beroepsmogelijkheden bij staatssteunmaatregelen noodzakelijk
zijn om als EU aan het Verdrag van Aarhus te voldoen.
= 8e milieuactieprogramma
Het voorzitterschap gaf aan dat op basis van de algemene oriëntatie, zoals
bereikt in maart jl., de eerste triloog met het Europees parlement zo snel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-08, nr. 831

5

mogelijk zal plaatsvinden. Aangezien het Europees parlement zijn
mandaat op 8 juli aanstaande zal vaststellen, zal de verdere behandeling
plaatsvinden onder het Sloveens Voorzitterschap.
= Water Conventie MOP9
Van 29 september tot 1 oktober 2021 vindt de negende Meeting of the
Parties (MOP9) van de VN Water Conventie plaats in Genève, Zwitserland.
MOP9 wordt georganiseerd door de Europese Economische Commissie
van de Verenigde Naties (UNECE) en Estland. Estland informeerde de
Raad over zijn voorzitterschap (2021–2024) van de Water Conventie en
nodigde lidstaten uit om deel te nemen aan MOP9. Nederland heeft
aangegeven deel te nemen aan MOP9 en benadrukte het belang van
internationale samenwerking op het gebied van water, ook in de context
van klimaatadaptatie. Daarbij heeft Nederland de lidstaten geïnformeerd
over zijn co-voorzitterschap van de VN Water Conferentie in maart 2023.
= Werkprogramma Sloveens voorzitterschap
Het inkomend Sloveens voorzitterschap deelde de prioriteiten voor juli tot
en met december 2021. Op hoofdlijnen zal de aandacht uitgaan naar de
verschillende onderdelen van het «Fit for 55%» pakket, het vaststellen van
het mandaat voor COP26, voorbereidingen ten aanzien van de Convention
on Biological Diversity (CBD) COP15, het in kaart brengen van de rol van
bestuivers, de verdere behandeling van de batterijenverordening en tot
slot de herzieningen van de Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen (EVOA) en de verordening betreffende persistente organische
verontreinigende stoffen (POP).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-08, nr. 831

6