CONCEPT
Conceptbesluit van
tot wijziging van het
Eindexamenbesluit VO, het
Staatsexamenbesluit VO en
het Examen- en
kwalificatiebesluit
beroepsopleidingen WEB in
verband met examinering
referentieniveaus Nederlandse
taal en rekenen VO en mbo 2
en 3 en aanpassing
examineringsvoorschriften
voor mbo in verband met de
beroepsgerichte
kwalificatiestructuur

Op de voordracht van Onze Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, van
xxx, nr. 3851, directie Wetgeving en Juridische Zaken, gedaan mede namens Onze
Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie;
Gelet op de artikelen 29, tweede en vijfde lid, en 60, zesde lid, van de Wet op het
voortgezet onderwijs en 7.4.3a, eerste lid, en 7.4.11, derde lid, van de Wet
educatie en beroepsonderwijs;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van xxx, nr. xxx);
Gezien het nader rapport van Onze Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
van xxx, nr. 3851, directie Wetgeving en Juridische Zaken, uitgebracht mede
namens Onze Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie;
Hebben goedgevonden en verstaan:

ARTIKEL I WIJZIGING VAN HET EXAMEN- EN KWALIFICATIEBESLUIT
BEROEPSOPLEIDINGEN WEB
Het Examen- en kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB wordt als volgt

OCW 10933

gewijzigd:
A

B3851.K-1

1

In artikel 1 worden in de alfabetische rangschikking de volgende begripsbepalingen
ingevoegd:
assistentopleiding: assistentopleiding, genoemd in artikel 7.2.2, eerste lid,
onderdeel a, van de wet;
basisberoepsopleiding: basisberoepsopleiding, genoemd in artikel 7.2.2, eerste lid,
onderdeel b, van de wet;
generieke examenonderdelen: examenonderdelen die de examinering betreffen van
de generieke kwalificatie-eisen;
middenkaderopleiding: middenkaderopleiding, genoemd in artikel 7.2.2, eerste lid,
onderdeel d, van de wet;
onderdeel Engels: onderdeel Engels waarvoor op grond van artikel 17a, vierde lid,
van dit besluit generieke kwalificatie-eisen zijn vastgesteld;
onderdeel loopbaan en burgerschap: onderdeel loopbaan en burgerschap waarvoor
op grond van artikel 17a, derde lid, van dit besluit generieke kwalificatie-eisen zijn
vastgesteld;
specialistenopleiding: specialistenopleiding, genoemd in artikel 7.2.2, eerste lid,
onderdeel e, van de wet;
specifieke examenonderdelen: examenonderdelen die de examinering betreffen van
de specifieke kwalificatie-eisen die als kerntaken zijn opgenomen in het
kwalificatiedossier van de beroepsopleiding waarin examen wordt gedaan;
vakopleiding: vakopleiding, genoemd in artikel 7.2.2, eerste lid, onderdeel c, van
de wet;
B
Artikel 3 komt te luiden:
Artikel 3. Het examen van een beroepsopleiding
1. Het examen bestaat voor iedere beroepsopleiding uit generieke
examenonderdelen en uit specifieke examenonderdelen.
2. De generieke examenonderdelen betreffen de onderdelen:
a. Nederlandse taal;
b. rekenen;
c. loopbaan en burgerschap; en
d. voor zover het betreft de middenkaderopleiding en de specialistenopleiding:
Engels.
3. Het examen bestaat voor ieder onderdeel van een beroepsopleiding uit een

OCW 10933

instellingsexamen of een centraal examen dan wel beide.

B3851.K-1

2

4. Het derde lid is niet van toepassing op het onderdeel loopbaan en burgerschap.
Het bevoegd gezag stelt de eisen waaraan de deelnemer voor dit onderdeel moet
voldoen vast met inachtneming van het kwalificatiedossier.
5. Indien voor een onderdeel van een beroepsopleiding gedeeltelijk centrale
examinering plaatsvindt, wordt bij ministeriële regeling bepaald over welk gedeelte
het instellingsexamen voor dat onderdeel zich uitstrekt.
C
Na artike l 3 worden artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 3a Niveau van examinering
1. De deelnemer kan in plaats van het examen in het onderdeel Nederlandse taal of
rekenen van de beroepsopleiding waarin hij examen doet, het examen in het
betreffende onderdeel afleggen zoals is vastgesteld voor een beroepsopleiding van
een hoger niveau als bedoeld in artikel 7.2.2, derde lid, van de wet.
2. Het eerste lid is uitsluitend van toepassing indien de deelnemer daartoe een
verzoek doet bij de examencommissie en de examencommissie dit verzoek inwilligt
voor aanvang van het examen waarop het verzoek betrekking heeft.
3. Indien de deelnemer in het onderdeel Nederlandse taal of rekenen op een hoger
niveau examen doet, wordt het cijfer dat is behaald voor dit onderdeel gebruikt bij
het bepalen van de eindwaardering, bedoeld in artikel 15.
Artikel 3b. Vrijstellingen onderdelen Nederlandse taal en rekenen
De deelnemer is vrijgesteld van het examen in het onderdeel Nederlandse taal of
rekenen van een beroepsopleiding indien aangetoond is dat:
a. hij het examen in het betreffende onderdeel heeft afgelegd zoals is vastgesteld
voor een beroepsopleiding van eenzelfde dan wel een hoger niveau als bedoeld in
artikel 7.2.2, derde lid, van de wet;
b. hij een eindwaardering voor het betreffende examenonderdeel van ten minste
het cijfer 6 heeft behaald; en
c. er na het studiejaar waarin hij het examen in het betreffende onderdeel heeft
afgelegd nog geen twee studiejaren zijn verstreken.
D
In artikel 4 wordt “van een beroepsopleiding als bedoeld in artikel 7.2.2, eerste lid,
onder d en e, van de wet” vervangen door: van de basisberoepsopleiding, de
vakopleiding, de middenkaderopleiding en de specialistenopleiding.
E
In artikel 5 wordt “van een beroepsopleiding als bedoeld in artikel 7.2.2, eerste lid,
onder b tot en met e, van de wet ” vervangen door: van de basisberoepsopleiding,
de vakopleiding, de middenkaderopleiding en de specialistenopleiding.
F

OCW 10933

Na artikel 7 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 7a. Moment van afname centraal examens

B3851.K-1

3

1. Het centraal examen wordt afgenomen nadat ten minste de helft van de voor de
deelnemer geldende studieduur is verstreken.
2. Het eerste lid is niet van toepassing indien de voor de deelnemer geldende
studieduur niet meer dan twaalf maanden bedraagt.
G
Artikel 8 komt te luiden:
Artikel 8. Herkansing centraal examen
1. Indien de deelnemer voor een onderdeel van het centraal examen lager dan het
cijfer 6 heeft behaald, heeft hij recht op ten minste één herkansing voor dit
onderdeel van het centraal examen binnen de voor hem geldende studieduur.
2. Indien de deelnemer voor een onderdeel van het centraal examen ten minste het
cijfer 6 heeft behaald, heeft hij recht op één herkansing voor dit onderdeel van het
centraal examen, tenzij hij eerder gebruik heeft gemaakt van het recht op
herkansing, bedoeld in het eerste lid.
3. Na het gebruik maken van een herkansing voor een onderdeel van het centraal
examen wordt het hoogste door de deelnemer behaalde cijfer voor dit onderdeel
van het centraal examen gebruikt bij het bepalen van de eindwaardering, bedoeld
in artikel 15.
4. Herkansing in een onderdeel van het centraal examen vindt plaats in een
volgend tijdvak.
H
Na artikel 14 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 14a. Vrijstelling instellingsexamen
1.Op een verzoek van de deelnemer tot vrijstelling van een instellingsexamen op
grond van buiten de beroepsopleiding opgedane kennis of vaardigheden bij de
examencommissie, beslist de examencommissie.
2. De examencommissie neemt bij de beslissing, bedoeld in het eerste lid, de
kwalific atie-eisen in acht die zijn opgenomen in het kwalificatiedossier van de
beroepsopleiding waarin examen wordt gedaan.
3. Dit artikel is niet van toepassing op het examenonderdeel Nederlandse taal.
I
Artikel 15 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt “voor een examenonderdeel” vervangen door: voor een
generiek examenonderdeel.
2. Wijze van beoordelen specifiek examenonderdeel PM
3. Het tweede lid komt te luiden:
2. In afwijking van het eerste lid wordt de eindwaardering voor het onderdeel
loopbaan en burgerschap uitgedrukt in “niet voldaan” of “voldaan”.
J
Artikel 17 komt te luiden:

OCW 10933

Artikel 17. Uitslag

B3851.K-1

4

1. Onverminderd artikel 7.4.3 van de wet is het examen voor de assistentopleiding
met goed gevolg afgelegd, indien:
a. voor alle specifieke examenonderdelen een eindwaardering (ten minste
voldoende PM), (uitgedrukt in PM); en
b. voor het onderdeel loopbaan en burgerschap een eindwaardering “voldaan” is
behaald.
2. Onverminderd artikel 7.4.3 van de wet is het examen voor de
basisberoepsopleiding en de vakopleiding met goed gevolg afgelegd, indien:
a. voor één van de onderdelen Nederlandse taal en rekenen een eindwaardering
van ten minste het cijfer 5 en voor het andere genoemde onderdeel ten minste het
cijfer 6 is behaald;
b. voor alle specifieke examenonderdelen een eindwaardering (ten minste
voldoende PM), (uitgedrukt in PM); en
c. voor het onderdeel loopbaan en burgerschap een eindwaardering “voldaan” is
behaald.
3. Onverminderd artikel 7.4.3 van de wet is het examen voor de
middenkaderopleiding en de specialistenopleiding met goed gevolg afgelegd,
indien:
a. voor één van de onderdelen Engels, Nederlandse taal en rekenen een
eindwaardering van ten minste het cijfer 5 en voor de andere twee genoemde
onderdelen ten minste het cijfer 6 is behaald;
b. voor alle specifieke examenonderdelen een eindwaardering (ten minste
voldoende PM), (uitgedrukt in PM); en
c. voor het onderdeel loopbaan en burgerschap een eindwaardering “voldaan” is
behaald.
4. Het eerste tot en met derde lid zijn van toepassing met inachtneming van het
bepaalde in artikel 19, derde lid.
K
Artikel 18 wordt als volgt gewijzigd:
1. De eerste volzin wordt vervangen door een eerste lid, luidende:
1. Centrale examinering als bedoeld in de artikelen 4 en 5 vindt voor de eerste
maal plaats:
a. in het studiejaar 2013–2014 bij de middenkaderopleiding en de
specialistenopleiding waarmee een aanvang is gemaakt op of na 1 augustus 2010;
b. in het studiejaar 2014-2015 bij de basisberoepsopleiding en de vakopleiding
waarmee een aanvang is gemaakt op of na 1 augustus 2012.
2. De tweede volzin wordt als tweede lid opgenomen onder vermelding van de
aanduiding “2.”.
L
Na artikel 18 worden twee artikelen ingevoegd, luidende:
Artikel 18a Overgangsbepaling uitslagregeling basisberoepsopleiding,
vakopleiding, middenkaderopleiding en specialistenopleiding

OCW 10933

1. In afwijking van artikel 17, tweede lid, en onverminderd artikel 17, vierde lid,
van dit besluit en artikel 7.4.3 van de wet, geldt in het studiejaar waarin centrale

B3851.K-1

5

examinering voor de eerste maal plaatsvindt en het daaropvolgende studiejaar dat
het examen voor de middenkaderopleiding en de specialistenopleiding met goed
gevolg afgelegd, indien:
a. voor zowel de onderdelen Nederlandse taal als rekenen een eindwaardering van
ten minste het cijfer 5 is behaald;
b. voor alle specifieke examenonderdelen een eindwaardering (ten minste
voldoende PM), (uitgedrukt in PM); en
c. voor het onderdeel loopbaan en burgerschap een eindwaardering “voldaan” is
behaald.
2. In afwijking van artikel 17, derde lid, en onverminderd artikel 17, vierde lid, van
dit besluit en artikel 7.4.3 van de wet, geldt in het studiejaar waarin centrale
examinering voor de eerste maal plaatsvindt en het daaropvolgende studiejaar dat
het examen voor de middenkaderopleiding en de specialistenopleiding met goed
gevolg afgelegd, indien:
a. voor twee van de onderdelen Engels, Nederlandse taal en rekenen een
eindwaardering van ten minste het cijfer 5 en voor het andere genoemde onderdee l
ten minste het cijfer 6 is behaald;
b. voor alle specifieke examenonderdelen een eindwaardering van ten minste het
cijfer 6 is behaald; en
c. voor het onderdeel loopbaan en burgerschap een eindwaardering “voldaan” is
behaald.
Artikel 18b Invoering specifieke en generieke examenonderdelen
1. Het examen van een beroepsopleiding wordt voor de eerste maal ingedeeld in
specifieke en generieke examenonderdelen als bedoeld in artikel 3, in het studiejaar
2012-2013 bij beroepsople idingen waarmee een aanvang wordt gemaakt op of na 1
augustus 2012.
2. Op het examen van een beroepsopleiding waarmee een aanvang is gemaakt
voor 1 augustus 2012 is het Examen- en kwalificatiebesluit beroepsople idingen
WEB van toepassing zoals dit luidde voor 1 augustus 2012.
M
Artikel 19, tweede lid, komt te luiden:
2. Deelname aan een pilotexamen, niet zijnde een instellingsexamen, in het laatste
pilotjaar voorafgaande aan het studiejaar waarin centrale examinering voor de
eerste maal plaatsvindt, levert voor de onderdelen Nederlandse taal en rekenen een
vrijstelling van uitsluitend het centraal examen voor het betreffende onderdeel op
indien:
a. dit overeenkomstig artikel 7a is afgenomen; en
b. voor dit pilotexamen een eindwaardering van ten minste het cijfer 6 is behaald.
ARTIKEL II WIJZIGING VAN HET EINDEXAMENBESLUIT VO

OCW 10933

Het Eindexamenbesluit VO wordt als volgt gewijzigd:
A

B3851.K-1

6

In artikel 1 wordt na de begripsbepaling van “profielwerkstuk” ingevoegd:
rekentoets: rekentoets als bedoeld in artikel 29, vijfde lid, van de wet.
B
In artikel 5, tweede lid, wordt telkens voor “of het centraal examen” ingevoegd: ,
de rekentoets.
C
Artikel 9 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid, onderdelen a tot en met c wordt telkens na “vrijgesteld van”
ingevoegd “de rekentoets of van”, en wordt telkens voor “het overeenkomstige
vak” ingevoegd “de overeenkomstige rekentoets of”.
2. In het derde lid wordt “van artikel 49” vervangen door: van artikel 49 of 50.
D
In artikel 10, eerste lid, wordt na “voor een examenvak” ingevoegd “of de
rekentoets”, en wordt na “van het desbetreffende vak” ingevoegd “respectievelijk
de rekentoets”.
E
Artikel 11 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
a. Aan het slot van onderdeel b vervalt “en”.
b. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel c door “, en” een
onderdeel ingevoegd luidende:
d. de rekentoets.
2. Het derde tot en met zevende lid worden vernummerd tot vierde tot en met
achtste lid.
3. Na het tweede lid wordt een nieuw derde lid ingevoegd, luidende:
3. In afwijking van het eerste lid, is de kandidaat die het eindexamen aflegt aan
een school voor vwo of aan een instelling voor educatie en beroepsonderwijs, en in
het bezit is van het diploma havo, het diploma vmbo en die in plaats van de
rekentoets zoals deze is vastgesteld voor havo, mavo of vbo de rekentoets heeft
afgelegd zoals deze is vastgesteld voor vwo, vrijgesteld van de rekentoets.
F
Artikel 12 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
a. Aan het slot van onderdeel b vervalt “en”.
b. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel c door “, en” wordt
een onderdeel ingevoegd, luidende:
d. de rekentoets.
2. Het derde tot en met vijfde lid worden vernummerd tot vierde tot en met zesde
lid.

OCW 10933

3. Na het tweede lid wordt een nieuw derde lid ingevoegd, luidende:

B3851.K-1

7

3. In afwijking van het eerste lid is de kandidaat die het eindexamen aflegt aan een
school voor vwo of aan een instelling voor educatie en beroepsonderwijs, en in het
bezit is van het diploma havo of het diploma vmbo en die in plaats van de
rekentoets zoals deze is vastgesteld voor havo, mavo of vbo de rekentoets heeft
afgelegd zoals deze is vastgesteld voor vwo, vrijgesteld van de rekentoets.
G
Artikel 13 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
a. Aan het slot van onderdeel b vervalt “en”.
b. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel c door “, en” wordt
een onderdeel ingevoegd, luidende:
d. de rekentoets.
2. Het tweede lid komt te luiden:
Het bevoegd gezag kan een kandidaat in de gelegenheid stellen de rekentoets af te
leggen zoals deze op grond van artikel 2, tweede lid, onder c van de Wet
referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen voor het vwo is vastgesteld.
3. Onder vernummering van het vierde lid tot vijfde lid wordt na het derde lid een
nieuw vierde lid ingevoegd, luidende:
4. In afwijking van het eerste lid, is de kandidaat die het eindexamen aflegt aan
een school voor havo of aan een instelling voor educatie en beroepsonderwijs, en in
het bezit is van het diploma vmbo en die in plaats van de rekentoets zoals deze is
vastgesteld voor mavo de rekentoets heeft afgelegd zoals deze is vastgesteld voor
havo of vwo, vrijgesteld van de rekentoets.
H
Artikel 22 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
a. Aan het slot van onderdeel b vervalt “en”.
b. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel c door “, en” een
onderdeel ingevoegd luidende:
d. de rekentoets.
2. Het tweede tot en met achtste lid worden vernummerd tot derde tot en met
negende lid.
3. Na het eerste lid wordt een nieuw tweede lid ingevoegd, luidende:
2. Het bevoegd gezag kan een kandidaat in de gelegenheid stellen de rekentoets af
te leggen zoals deze op grond van artikel 2, tweede lid, onder c, van de Wet
referentieniveaus voor Nederlandse taal en rekenen voor havo of vwo is
vastgesteld.
4. Er wordt een lid toegevoegd:
10. In afwijking van het eerste lid, is een kandidaat die het eindexamen aflegt aan
een school voor mavo of aan een instelling voor educatie en beroepsonderwijs, en
in het bezit is van het diploma vmbo en die in plaats van de rekentoets zoals deze
is vastgesteld voor vbo de rekentoets heeft afgelegd zoals deze is vastgesteld voor

OCW 10933

mavo, havo of vwo, vrijgesteld van de rekentoets.

B3851.K-1

8

I
Artikel 23 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
a. Aan het slot van onderdeel b vervalt “en”.
b. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel c door “, en” wordt
een onderdeel ingevoegd, luidende:
d. de rekentoets.
2. In het derde lid wordt voor “het vak Nederlandse taal” ingevoegd: de rekentoets,
3. Het zesde lid komt te luiden:
6. Artikel 22, tweede en derde lid, is van toepassing.
4. Er wordt een lid toegevoegd:
7. Het bevoegd gezag kan een kandidaat in de gelegenheid stellen de rekentoets af
te leggen zoals deze op grond van artikel 2, tweede en derde lid, van de Wet
College voor examens voor het vmbo kaderberoepsgerichte leerweg, mavo, havo of
vwo is vastgesteld.
J
Artikel 24 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
a. Aan het slot van onderdeel b vervalt “en”.
b. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel c door “, en” wordt
een onderdeel ingevoegd, luidende:
d. de rekentoets.
2. Het tweede lid komt te luiden:
2. Artikel 22, tweede en derde lid, zijn van toepassing.
3. Er worden twee leden toegevoegd:
6. In afwijking van het eerste lid is vrijgesteld van de rekentoets een kandidaat die
het eindexamen aflegt aan een school voor vbo of aan een instelling voor educatie
en beroepsonderwijs, en in het bezit is van het diploma vmbo en die in plaats van
de rekentoets zoals deze is vastgesteld voor vbo:
a. de rekentoets heeft afgelegd zoals deze is vastgesteld voor mavo, havo, of vwo;
of
b. de rekentoets heeft afgelegd zoals deze op grond van artikel 2, tweede en derde
lid, van de Wet College voor examens voor het vmbo kaderberoepsgerichte leerweg
is vastgesteld.
7. Het bevoegd gezag kan de kandidaat in de gelegenheid stellen de rekentoets af
te leggen zoals deze op grond van artikel 2, tweede en derde lid, van de Wet
college voor examens voor mavo, havo of vwo is vastgesteld.
K
Artikel 25 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd:
a. Aan het slot van onderdeel c vervalt “en”.
b. Onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel d door “, en” een

OCW 10933

onderdeel ingevoegd wordt, luidende:
e. de rekentoets.

B3851.K-1

9

2. Het tweede lid komt te luiden:
2. Artikel 22, tweede en derde lid, zijn van overeenkomstige toepassing.
3. Er worden twee leden toegevoegd:
5. In afwijking van het eerste lid, is een kandidaat die het eindexamen aflegt aan
een school voor mavo of aan een instelling voor educatie en beroepsonderwijs, en
in het bezit is van het diploma vmbo en die in plaats van de rekentoets zoals deze
is vastgesteld voor vbo de rekentoets heeft afgelegd zoals deze is vastgesteld voor
mavo, havo of vwo, vrijgesteld van de rekentoets.
6. Het bevoegd gezag kan een kandidaat in de gelegenheid stellen de rekentoets af
te leggen zoals deze op grond van artikel 2, tweede lid, onder c, van de Wet
referentieniveaus voor Nederlandse taal en rekenen voor havo of vwo is
vastgesteld.
L
In de hoofdstukaanduiding van hoofdstuk IV wordt na “Centraal examen”
toegevoegd: en rekentoets.
M
In artikel 37a, derde lid, komt te luiden:
3. Artikel 49, vijfde lid en artikel 50, vijfde lid, zijn van overeenkomstige
toepassing.
N
Artikel 46 komt te luiden:
Artikel 46. De rekentoets
1. Het College voor examens stelt regels voor de uitvoering van de rekentoets. Het
College voor examens stelt in ieder geval een regeling vast voor de uitvoering van
de correctie voor zover de rekentoets bestaat uit open vragen.
2. De regeling, bedoeld in het eerste lid, treedt slechts in werking na goedkeuring
door Onze Minister. Onze Minister kan zijn goedkeuring onthouden wegens strijd
met het recht of het algemeen belang.
3. Met inachtneming van de artikelen 23, achtste lid, 24, vijfde lid en 25, vijfde lid,
worden de beoordelingsnormen, bedoeld in artikel 2, tweede lid, onderdeel d van
de Wet College voor examens bij de beoordeling van de rekentoets toegepast.
4. De rekentoets van het centraal examen wordt afgenomen in het voorlaatste of
laatste leerjaar.
5. Het College voor examens kan bij regeling bepalen dat de rekentoets niet onder
toezicht van een of meer gecommitteerden staat.
6. Artikel 43 en 44 zijn van overeenkomstige toepassing.
O
Artikel 47 wordt gewijzigd als volgt:
1. In het eerste lid wordt voor “alle vakken van het eindexamen” ingevoegd: de

OCW 10933

rekentoets en.
2. Er wordt een lid toegevoegd:

B3851.K-1

10

4. Het cijfer voor de rekentoets is tevens het eindcijfer.
P
Artikel 48 wordt gewijzigd als volgt:
1. In het eerste lid wordt “artikel 49” vervangen door: artikel 49 of 50.
2. In het vierde lid wordt voor “examen in een of meer vakken” vervangen door: de
rekentoets of examen in een of meer vakken al dan niet in combinatie met de
rekentoets,.
3. In het zevende lid wordt na “voorgeschreven vakken” ingevoegd: en rekentoets.
Q
Artikel 49 en artikel 50 komen te luiden:
Artikel 49. Uitslag vmbo
1. De kandidaat die eindexamen vmbo heeft afgelegd, is geslaagd indien:
a. het rekenkundig gemiddelde van zijn bij het centraal examen behaalde cijfers
ten minste 5,5 is;
b. hij voor:
1°. de rekentoets als eindcijfer 5 of meer heeft behaald en voor het vak
Nederlandse taal als eindcijfer 6 of meer heeft behaald; of
2°. de rekentoets als eindcijfer een 6 of meer heeft behaald en voor het vak
Nederlandse taal als eindcijfer 5 of meer heeft behaald;
c. hij onverminderd onderdeel b:
1°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 5
of meer en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als
eindcijfer 6 of meer heeft behaald;
2°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 4
en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of
meer waarvan ten minste één 7 of meer heeft behaald; of
3°. voor twee van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer
5 heeft behaald en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld,
als eindcijfer 6 of meer waarvan ten minste één 7 of meer heeft behaald;
d. hij voor de vakken lichamelijke opvoeding en het kunstvak uit het
gemeenschappelijk deel de kwalificatie “voldoende” of “goed” heeft behaald; en
e. als het een eindexamen vmbo gemengde of theoretische leerweg betreft: hij
voor het sectorwerkstuk de kwalificatie “voldoende” of “goed” heeft behaald.
2. Voor de toepassing van het eerste lid, onderdeel b, wordt het eindcijfer van het
afdelingsvak of het intrasectorale of intersectorale programma in de
basisberoepsgerichte en de kaderberoepsgerichte leerweg meegerekend als twee
eindcijfers.
3. In afwijking van het eerste lid, is de kandidaat die eindexamen vmbo heeft
afgelegd ter afsluiting van een leerwerktraject als bedoeld in artikel 10b1 van de
wet, geslaagd indien hij voor het beroepsgerichte programma ten minste het
eindcijfer 6 en voor de rekentoets en voor het vak Nederlandse taal ten minste het
eindcijfer 5 en het eindcijfer 6 heeft behaald. Indien de vakken waarin examen is

OCW 10933

afgelegd, tezamen een eindexamen vormen van de basisberoepsgerichte leerweg,

B3851.K-1

11

bedoeld in artikel 10b van de wet, zijn het eerste en tweede lid van
overeenkomstige toepassing.
4. Zodra de eindcijfers en indien mogelijk de uitslag zijn vastgesteld, maakt de
directeur deze schriftelijk aan de kandidaat bekend, onder mededeling van het in
artikel 51 bepaalde. De uitslag is de definitieve uitslag indien artikel 51, eerste lid,
geen toepassing vindt.
Artikel 50. Uitslag vwo en havo
1. De kandidaat die eindexamen vwo of havo heeft afgelegd, is geslaagd indien:
a. het rekenkundig gemiddelde van zijn bij het centraal examen behaalde cijfers
ten minste 5,5 is;
b. hij voor:
1°. één van de vakken Nederlandse taal en literatuur, Engelse taal en literatuur en
voor zover van toepassing wiskunde A, wiskunde B of wiskunde C als eindcijfer 5 of
meer heeft behaald en hij voor de rekentoets en het andere vak dan wel vakken,
genoemd in dit onderdeel als eindcijfer 6 of meer heeft behaald; of
2°. de rekentoets als eindcijfer 5 heeft behaald en voor de vakken Nederlandse taal
en literatuur, Engelse taal en literatuur en voor zover van toepassing wiskunde A,
wiskunde B of wiskunde C als eindcijfer 6 of meer heeft behaald;
c. hij onverminderd onderdeel b:
1°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 5
of meer en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als
eindcijfer 6 of meer heeft behaald;
2°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 4
en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of
meer heeft behaald, en het gemiddelde van de eindcijfers ten minste 6,0 bedraagt;
of
3°. voor twee van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer
5 heeft behaald dan wel voor één van de vakken waarvoor een eindcijfer is
vastgesteld als eindcijfer 4 en voor één van deze vakken als eindcijfer 5 heeft
behaald, en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als
eindcijfer 6 of meer heeft behaald, en het gemiddelde van de eindcijfers ten minste
6,0 bedraagt;
d. hij voor geen van de onderdelen, genoemd in het tweede lid, lager dan het cijfer
4 heeft behaald; en
e. hij voor de vakken culturele en kunstzinnige vorming en lichamelijke opvoeding
van het gemeenschappelijk deel van elk profiel, de kwalificatie “voldoende” of
“goed” heeft behaald.
2. Bij de uitslagbepaling volgens het eerste lid, wordt het gemiddelde van de
eindcijfers van ten minste de volgende onderdelen aangemerkt als het eindcijfer
van één vak, voor zover voor deze onderdelen een eindcijfer is bepaald:
maatschappijleer en het profielwerkstuk en voor vwo ook algemene
natuurwetenschappen. Het bevoegd gezag kan daaraan toevoegen:
a. literatuur, als onderdeel van alle afzonderlijke moderne talen, met dien

OCW 10933

verstande dat indien het bevoegd gezag daartoe niet besluit, literatuur voor de

B3851.K-1

12

bepaling van de eindcijfers een onderdeel is van het schoolexamen van de
desbetreffende taal en literatuur;
b. klassieke culturele vorming, met dien verstande dat indien het bevoegd gezag
daartoe niet besluit, klassieke culturele vorming voor de bepaling van de eindcijfers
een onderdeel is van het schoolexamen van Latijnse taal en literatuur en Griekse
taal en literatuur;
c. algemene natuurwetenschappen in het havo;
d. bij bijzondere scholen: godsdienst of levensbeschouwelijk vormingsonderwijs,
met dien verstande dat indien het bevoegd gezag daartoe niet besluit, godsdienst
of levensbeschouwelijk vormingsonderwijs geen onderdeel is van het eindexamen,
tenzij Onze Minister daarvoor goedkeuring heeft verleend met toepassing van
artikel 11, eerste lid, onder c, artikel 12, eerste lid, onder c, of artikel 13, eerste lid,
onder c.
3. Indien het bevoegd gezag toepassing geeft aan de tweede volzin van het tweede
lid, wordt in het examenreglement, bedoeld in artikel 31, vermeld welk onderdeel
of welke onderdelen worden toegevoegd.
4. De directeur bepaalt het eindcijfer, bedoeld in het tweede lid, als het
rekenkundig gemiddelde van de eindcijfers van de samenstellende onderdelen.
Indien de uitkomst van deze berekening niet een geheel getal is, wordt dat getal
indien het eerste cijfer achter de komma een 4 of lager is, naar beneden afgerond
en indien dat cijfer een 5 of hoger is, naar boven afgerond.
5. Zodra de eindcijfers en indien mogelijk de uitslag zijn vastgesteld, maakt de
directeur deze schriftelijk aan de kandidaat bekend, onder mededeling van het in
artikel 51 bepaalde. De uitslag is de definitieve uitslag indien artikel 51, eerste lid,
geen toepassing vindt.
R
In artikel 51, eerste lid, wordt “artikel 49, negende lid,” vervangen door: artikel 49,
vijfde lid, of artikel 50, vijfde lid,.
S
Na artikel 51 wordt een artikel ingevoegd:
Artikel 51a. Herkansing rekentoets
1. De kandidaat heeft recht op één herkansing in de rekentoets binnen de periode
waarin de re kentoets wordt afgenomen, bedoeld in artikel 46, vierde lid.
2. Artikel 51, tweede tot en met vijfde lid, is van overeenkomstige toepassing.
T
Artikel 52 wordt gewijzigd als volgt:
1. In het eerste lid, wordt in onderdeel g, na “de eindcijfers voor” ingevoegd: de
rekentoets en.
2. Onder vernummering van het zesde tot en met achtste lid tot het zevende tot en
met negende lid, wordt na het vijfde lid een nieuw zesde lid ingevoegd, luidende:
6. Op de cijferlijst wordt de rekentoets waarvoor de kandidaat vrijstelling of

OCW 10933

ontheffing is verleend bij het eindexamen op grond van de artikelen 9 tot en met

B3851.K-1

13

13 of 22 van dit besluit of artikel 10 van het Staatsexamenbesluit VO vermeld op
de cijferlijst, met vermelding van het eerder behaalde cijfer.
U
Artikel 53 wordt gewijzigd als volgt:
1. Het eerste lid wordt gewijzigd als volgt:
a. Onderdelen b en c worden geletterd c en d.
b. Na onderdeel a wordt een nieuw onderdeel b ingevoegd, luidende:
b. het eindcijfer voor de rekentoets,
2. Het tweede lid wordt gewijzigd als volgt:
a. Onderdelen b en c worden geletterd c en d.
b. Na onderdeel a wordt een nieuw onderdeel b ingevoegd, luidende:
b. de rekentoets, indien de kandidaat een eindcijfer 6 of meer heeft behaald,
2. Het derde lid wordt gewijzigd als volgt:
a. In de aanhef wordt na “voor een of meer vakken” ingevoegd: of de rekentoets.
b. Aan het slot van onderdeel a vervalt “en”.
b. Onderdeel b wordt geletterd c en na onderdeel a wordt een nieuw onderdeel
ingevoegd, luidende:
b. de rekentoets, indien de kandidaat een eindcijfer 6 of meer heeft behaald, en
V
Artikel 56 wordt als volgt gewijzigd:
1. De onderdelen e en f worden geletterd f en g.
2. Na onderdeel d wordt een nieuw onderdeel e ingevoegd, luidende:
e. de rekentoets.
W
In artikel 57, eerste lid, wordt na “van het centraal examen” ingevoegd: en de
rekentoets.
X
Artikel 59 wordt als volgt gewijzigd:
1. Onder vernummering van het tweede tot en met vijfde lid tot derde tot en met
zesde lid wordt een lid ingevoegd, luidende:
2. Het eerste lid is van toepassing op de rekentoets, met dien verstande dat de
rekentoets in het ene schooljaar of in het daarop volgende schooljaar kan worden
afgelegd.
2. In het zesde lid (nieuw) wordt “van artikel 49” vervangen door: van artikel 49 of
50.
ARTIKEL III WIJZIGING VAN HET STAATSEXAMENBESLUIT VO
Het Staatsexamenbesluit VO wordt als volgt gewijzigd:

OCW 10933

A
In artikel 1 wordt na de begripsbepaling van “profielwerkstuk” ingevoegd:

B3851.K-1

14

rekentoets: reke ntoets als bedoeld in artikel 60, zesde lid, van de wet.
B
In artikel 3, tweede lid, onder b, wordt na “een of meer vakken” ingevoegd: of
rekentoets.
C
Artikel 6 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het tweede lid, wordt als volgt gewijzigd:
a. In de onderdelen a en b wordt telkens voor “of het centraal examen” ingevoegd:
, de rekentoets.
b. In onderdeel c wordt voor “een of meer toetsen” ingevoegd: de rekentoets of.
2. In het zevende lid wordt na “bij het centraal examen in een vak” ingevoegd “of
bij de rekentoets” en wordt na “in het desbetreffende vak” ingevoegd “,
respectievelijk van verdere deelname aan de rekentoets”.
D
Het opschrift van artikel 8 komt te luiden:
Artikel 8. Staatsexamenvakken en rekentoets
E
Artikel 10, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. In onderdeel a wordt na “vrijgesteld van” ingevoegd “de rekentoets of van” en
wordt voor “het overeenkomstige van” ingevoegd ”de rekentoets of”.
2. In onderdeel b wordt telkens na “vrijgesteld van” ingevoegd “de rekentoets of
van” en wordt telkens voor “het overeenkomstige vak” ingevoegd “de
overeenkomstige rekentoets of”.
F
In artikel 11, eerste lid, wordt na “voor een examenvak” ingevoegd “of de
rekentoets” en wordt na “van het desbetreffende vak” ingevoegd “respectievelijk de
rekentoets”.
G
In artikel 13, eerste lid, wordt “van het centraal examen en het college-examen”
vervangen door: van het centraal examen, de rekentoets en het college-examen.
H
In het opschrift van Hoofdstuk III, afdeling 3 komt te luiden:
Afdeling 3. Centraal examen en rekentoets
I
Na artikel 23 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 23a. De rekentoets

OCW 10933

1. De bepalingen uit deze afdeling, met uitzondering van artikel 19, zijn van
overeenkomstige toepassing op de rekentoets.

B3851.K-1

15

2. Het College voor examens stelt nadere regels voor de uitvoering van de
rekentoets. Het College voor examens stelt in ieder geval een regeling vast voor de
uitvoering van de correctie voor zover de rekentoets bestaat uit open vragen.
3. De regelingen, bedoeld in het eerste lid, treden slechts in werking na
goedkeuring door Onze Minister. Onze Minister kan zijn goedkeuring onthouden
wegens strijd met het recht of het algemeen belang.
4. Het College voor examens kan bij regeling bepalen dat het examen in de
rekentoets niet onder toezicht van een of meer gecommitteerden staat.
5. Met inachtneming van de artikelen 23, achtste lid, 24, vijfde lid en 25, vijfde lid
van het Examenbesluit VO worden de beoordelingsnormen, bedoeld in artikel 2,
tweede lid, onderdeel d, van de Wet College voor examens bij de beoordeling van
de rekentoets toegepast.
J
Artikel 24 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het opschrift wordt toegevoegd: en rekentoets.
2. In het vierde lid wordt “Indien in een vak” vervangen door “Bij de rekentoets of
indien een vak” en wordt na “het cijfer voor” ingevoegd “de rekentoets,
respectievelijk voor”.
K
In artikel 25, eerste lid, wordt na “heeft afgelegd in” ingevoegd: de rekentoets en
in.
L
Artikel 26 komt te luiden:
Artikel 26. Uitslag vmbo
1. De kandidaat die staatsexamen vmbo heeft afgelegd, is geslaagd indien:
a. het rekenkundig gemiddelde van zijn bij het centraal examen behaalde cijfers
ten minste 5,5 is;
b. hij voor:
1°. de rekentoets als eindcijfer 5 of meer heeft behaald en voor het vak
Nederlandse taal als eindcijfer 6 of meer heeft behaald; of
2°. de rekentoets als eindcijfer een 6 of meer heeft behaald en voor het vak
Nederlandse taal als eindcijfer 5 of meer heeft behaald;
c. hij onverminderd onderdeel b:
1°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 5
of meer en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als
eindcijfer 6 of meer heeft behaald;
2°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 4
en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of
meer waarvan ten minste één 7 of meer heeft behaald; of
3°. voor twee van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer
5 heeft behaald en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld,

OCW 10933

als eindcijfer 6 of meer waarvan ten minste één 7 of meer heeft behaald; en
d. voor het sectorwerkstuk de kwalificatie “voldoende” of “goed” heeft behaald.

B3851.K-1

16

2. De kandidaat die niet voldoet aan de voorwaarden, genoemd in het eerste lid, is
afgewezen voor het staatsexamen.
3. Zodra de uitslag ingevolge het eerste en tweede lid, is vastgesteld, maakt het
College voor examens deze samen met de eindcijfers schriftelijk aan de kandidaat
bekend. Indien de kandidaat is afgewezen voor het staatsexamen, wordt bij de
bekendmaking mededeling gedaan van het in artikel 27 bepaalde. De in de eerste
volzin bedoelde uitslag is de definitieve uitslag indien artikel 27 geen toepassing
vindt.
M
Na artikel 26 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 26a. Uitslag havo en vwo
1. De kandidaat die staatsexamen vwo of havo heeft afgelegd, is geslaagd indien:
a. het rekenkundig gemiddelde van zijn bij het centraal examen behaalde cijfers
ten minste 5,5 is;
b. hij voor:
1°. één van de vakken Nederlandse taal en literatuur, Engelse taal en literatuur en
voor zover van toepassing wiskunde A, wiskunde B of wiskunde C als eindcijfer 5 of
meer heeft behaald en hij voor de rekentoets en het andere vak dan wel vakken,
genoemd in dit onderdeel als eindcijfer 6 of meer heeft behaald; of
2°. de rekentoets als eindcijfer 5 heeft behaald en voor de vakken Nederlandse taal
en literatuur, Engelse taal en literatuur en in voorkomende gevallen wiskunde A,
wiskunde B of wiskunde C als eindcijfer 6 of meer heeft behaald;
c. hij onverminderd onderdeel b:
1°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 5
of meer en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als
eindcijfer 6 of meer heeft behaald;
2°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 4
en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of
meer heeft behaald, en het gemiddelde van de eindcijfers ten minste 6,0 bedraagt;
of
3°. voor twee van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer
5 heeft behaald dan wel voor één van de vakken waarvoor een eindcijfer is
vastgesteld als eindcijfer 4 en voor één van deze vakken als eindcijfer 5 heeft
behaald, en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als
eindcijfer 6 of meer heeft behaald, en het gemiddelde van de eindcijfers ten minste
6,0 bedraagt; en
d. hij voor geen van de onderdelen, genoemd in het tweede lid, lager dan het cijfer
4 heeft behaald.
2. Bij de uitslagbepaling volgens het eerste lid, wordt het gemiddelde van de
eindcijfers van ten minste de volgende onderdelen aangemerkt als het eindcijfer
van één vak, voor zover voor deze onderdelen een eindcijfer is bepaald:
maatschappijleer en het profielwerkstuk en voor vwo ook algemene
natuurwetenschappen. Het College voor examens kan daaraan toevoegen:

OCW 10933

a. literatuur, als onderdeel van alle afzonderlijke moderne talen, met dien
verstande dat indien het College voor examens daartoe niet besluit, literatuur voor

B3851.K-1

17

de bepaling van de eindcijfers een onderdeel is van het college-examen van de
desbetreffende taal en literatuur;
b. klassieke culturele vorming, met dien verstande dat indien het bevoegd gezag
daartoe niet besluit, klassieke culturele vorming voor de bepaling van de eindcijfers
een onderdeel is van het college-examen van Latijnse taal en literatuur en Griekse
taal en literatuur;
c. algemene natuurwetenschappen in het havo.
3. Het eindcijfer, bedoeld in het tweede lid, wordt bepaald als het rekenkundig
gemiddelde van de eindcijfers van de samenstellende onderdelen. Indien de
uitkomst van deze berekening niet een geheel getal is, wordt dat getal indien het
eerste cijfer achter de komma een 4 of lager is, naar beneden afgerond en indien
dat cijfer een 5 of hoger is, naar boven afgerond.
4. De kandidaat die niet voldoet aan de voorwaarden, genoemd in het eerste en
tweede lid, is afgewezen voor het staatsexamen.
5. Zodra de uitslag ingevolge het eerste, tweede en vierde lid, is vastgesteld,
maakt het College voor Examens deze samen met de eindcijfers schriftelijk aan de
kandidaat bekend. Indien de kandidaat is afgewezen voor het staatsexamen, wordt
bij de bekendmaking mededeling gedaan van het in artikel 27 bepaalde. De in de
eerste volzin bedoelde uitslag is de definitieve uitslag indien artikel 27 geen
toepassing vindt.
N
Artikel 27 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt “met toepassing van artikel 26” vervangen door: met
toepassing van de artikelen 26 en 26a.
2. Het tweede lid wordt als volgt gewijzigd:
a. Aan het slot van onderdeel a vervalt: en.
b. Onderdeel b wordt geletterd c en na onderdeel a wordt een nieuw onderdeel b
ingevoegd, luidende:
b. het recht om opnieuw aan de rekentoets waarin hij in dat jaar door het College
voor examens is geëxamineerd, deel te nemen, en
3. Er wordt een lid toegevoegd:
4. In afwijking van het eerste lid, heeft de kandidaat gedurende een kalenderjaar
recht op één herkansing in de rekentoets.
O
In artikel 28 wordt voor “in welk vak hij opnieuw wil deelnemen” ingevoegd: dat hij
opnieuw wil deelnemen aan de rekentoets,.
P
In artikel 29, tweede lid, wordt na “eerder afgelegde college-examen,” ingevoegd
“rekentoets” en wordt “voor het college-examen respectievelijk centraal examen”
vervangen door: “voor het college-examen, de rekentoets respectievelijk het

OCW 10933

centraal examen”.
Q

B3851.K-1

18

Artikel 30 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel b wordt voor “het vak of de vakken” ingevoegd: de rekentoets,.
b. In onderdeel d wordt na “voor de examenvakken” ingevoegd: en de rekentoets.
2. Het tweede lid, wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel b wordt voor “het vak of de vakken” ingevoegd: de rekentoets,.
b. In onderdeel d wordt voor “de vakken waarvoor” en voor “de desbetreffende
vakken” telkens ingevoegd “de rekentoets en”.
c. In onderdeel e wordt na “voor de examenvakken” ingevoegd: en de rekentoets.
3. Het zesde lid, wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel a, subonderdelen 3 tot en met 5, en in onderdeel b, subonderdelen
2 en 3, wordt telkens voor “waarvoor de kandidaat” ingevoegd: of de rekentoets.
b. In onderdeel a, subonderdeel 5, wordt voor “deze vakken” ingevoegd “de
rekentoets” en wordt na “artikel 14, achtste lid, van de wet” ingevoegd “of de
overeenkomstige rekentoets”.
c. In onderdeel b, subonderdeel 3, wordt voor “deze vakken dan wel de
overeenkomstige vakken” ingevoegd: de rekentoets,.
R
Artikel 31 wordt als volgt gewijzigd:
1. Het eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel b wordt voor “het vak of de vakken” ingevoegd: de rekentoets,.
d. In onderdeel d wordt na “de examenvakken” ingevoegd: dan wel de rekentoets.
2. In het tweede lid, onderdelen a en b, wordt voor “het vak of de vakken” telkens
ingevoegd: de rekentoets,.
S
In artikel 33, tweede lid, onderdeel b, wordt na “het centraal examen” telkens
ingevoegd: of de rekentoets.
T
Artikel 34 wordt als volgt gewijz igd:
1. In het eerste lid, onderdeel b, en tweede lid, onderdeel a wordt voor “de vakken”
telkens ingevoegd: de rekentoets en.
2. Het derde lid, wordt als volgt gewijzigd:
a. Onderdelen b tot en met f worden geletterd c tot en met g.
b. Na onderdeel a wordt een nieuw onderdeel b ingevoegd, luidende:
b. de rekentoets;
ARTIKEL IV Overgangsrecht Eindexamenbesluit VO
1. In afwijking van artikel 49, eerste lid, van het Eindexamenbesluit VO en
onverminderd artikel 49, tweede lid, van het Eindexamenbesluit VO is in het
schooljaar waarin de rekentoets voor de eerste maal wordt afgenomen en het
daaropvolgende schooljaar de kandidaat die eindexamen vmbo heeft afgelegd

OCW 10933

geslaagd indien:

B3851.K-1

19

a. het rekenkundig gemiddelde van zijn bij het centraal examen behaalde cijfers
ten minste 5,5 is;
b. hij voor zowel de rekentoets als voor het vak Nederlandse taal als eindcijfer 5 of
meer heeft behaald;
c. hij onverminderd onderdeel b:
1°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 5
of meer en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als
eindcijfer 6 of meer heeft behaald;
2°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 4
en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of
meer waarvan ten minste één 7 of meer heeft behaald; of
3°. voor twee van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer
5 heeft behaald en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld,
als eindcijfer 6 of meer waarvan ten minste één 7 of meer heeft behaald;
d. hij voor de vakken lichamelijke opvoeding en het kunstvak uit het
gemeenschappelijk deel de kwalificatie “voldoende” of “goed” heeft behaald; en
e. als het een eindexamen vmbo gemengde of theoretische leerweg betreft: hij
voor het sectorwerkstuk de kwalificatie “voldoende” of “goed” heeft behaald.
2. In afwijking van artikel 49, eerste, derde en vierde lid, van het
Eindexamenbesluit VO, is in het schooljaar waarin de rekentoets voor de eerste
maal wordt afgenomen en het daaropvolgende schooljaar de kandidaat die
eindexamen vmbo heeft afgelegd ter afsluiting van een leerwerktraject als bedoeld
in artikel 10b1 van de wet, geslaagd indien hij voor het beroepsgerichte
programma ten minste het eindcijfer 6 heeft behaald en hij voor zowel de
rekentoets als voor het vak Nederlandse taal ten minste het eindcijfer 5 heeft
behaald. Indien de vakken waarin examen is afgelegd, tezamen een eindexamen
vormen van de basisberoepsgerichte leerweg, bedoeld in artikel 10b van de wet, is
artikel 49, eerste tot en met derde lid, van het Eindexamenbesluit VO met
inachtneming van het bepaalde in het eerste lid, van overeenkomstige toepassing.
3. In afwijking van artikel 50, eerste lid, van het Eindexamenbesluit VO en
onverminderd artikel 50, tweede lid, van het Eindexamenbesluit VO is in het
schooljaar waarin de rekentoets voor de eerste maal wordt afgenomen en het
daaropvolgende schooljaar de kandidaat die eindexamen havo of vwo heeft
afgelegd geslaagd indien:
a. het rekenkundig gemiddelde van zijn bij het centraal examen behaalde cijfers
ten minste 5,5 is;
b. hij voor één van de vakken Nederlandse taal en literatuur, Engelse taal en
literatuur en voor zover van toepassing wiskunde A, wiskunde B of wiskunde C als
eindcijfer 5 of meer heeft behaald en hij voor het andere vak dan wel vakken,
genoemd in dit onderdeel als eindcijfer 6 of meer heeft behaald;
c. hij onverminderd onderdeel b:
1°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 5
of meer en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als
eindcijfer 6 of meer heeft behaald;

OCW 10933

2°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 4
en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of

B3851.K-1

20

meer heeft behaald, en het gemiddelde van de eindcijfers ten minste 6,0 bedraagt;
of
3°. voor twee van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer
5 heeft behaald dan wel voor één van de vakken waarvoor een eindcijfer is
vastgesteld als eindcijfer 4 en voor één van deze vakken als eindcijfer 5 heeft
behaald, en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als
eindcijfer 6 of meer heeft behaald, en het gemiddelde van de eindcijfers ten minste
6,0 bedraagt;
d. hij voor de rekentoets als eindcijfer 5 of meer heeft behaald;
e. hij voor geen van de onderdelen, genoemd in het tweede lid, lager dan het cijfer
4 heeft behaald; en
f. hij voor de vakken culturele en kunstzinnige vorming en lichamelijke opvoeding
van het gemeenschappelijk deel van elk profiel, de kwalificatie “voldoende” of
“goed” heeft behaald.
4. In afwijking van artikel 51a van het Eindexamenbesluit VO, kan Onze Minister
besluiten dat in het schooljaar waarin de rekentoets voor de eerste maal wordt
afgenomen er een recht op een tweede herkansing in de rekentoets bestaat waarop
een kandidaat beroep kan doen indien hij na de eerste herkansing voor de
rekentoets niet hoger dan het eindcijfer 6 heeft behaald.
ARTIKEL V Overgangsrecht Staatsexamenbesluit VO
1. In afwijking van artikel 26, eerste lid, van het Staatsexamenbesluit VO is in het
schooljaar waarin de rekentoets voor de eerste maal wordt afgenomen en het
daaropvolgende schooljaar de kandidaat die eindexamen vmbo heeft afgelegd
geslaagd indien:
a. het rekenkundig gemiddelde van zijn bij het centraal examen behaalde cijfers
ten minste 5,5 is;
b. hij voor:
1°. de rekentoets als eindcijfer 5 of meer heeft behaald en voor het vak
Nederlandse taal als eindcijfer 6 of meer heeft behaald; of
2°. de rekentoets als eindcijfer een 6 of meer heeft behaald en voor het vak
Nederlandse taal als eindcijfer 5 of meer heeft behaald;
c. hij onverminderd onderdeel b:
1°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 5
of meer en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als
eindcijfer 6 of meer heeft behaald;
2°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 4
en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of
meer waarvan ten minste één 7 of meer heeft behaald; of
3°. voor twee van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer
5 heeft behaald en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld,
als eindcijfer 6 of meer waarvan ten minste één 7 of meer heeft behaald; en
d. voor het sectorwerkstuk de kwalificatie “voldoende” of “goed” heeft behaald.
2. In afwijking van artikel 26a, eerste lid, van het Staatsexamenbesluit VO en

OCW 10933

onverminderd artikel 26a, tweede en derde lid, van het Staatsexamenbesluit VO is
in het schooljaar waarin de rekentoets voor de eerste maal wordt afgenomen en het

B3851.K-1

21

daaropvolgende schooljaar de kandidaat die eindexamen havo of vwo heeft
afgelegd geslaagd indien:
a. het rekenkundig gemiddelde van zijn bij het centraal examen behaalde cijfers
ten minste 5,5 is;
b. hij voor één van de vakken Nederlandse taal en literatuur, Engelse taal en
literatuur en voor zover van toepassing wiskunde A, wiskunde B of wiskunde C als
eindcijfer 5 of meer heeft behaald en hij voor het andere vak dan wel vakken,
genoemd in dit onderdeel als eindcijfer 6 of meer heeft behaald;
c. hij onverminderd onderdeel b:
1°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 5
of meer en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als
eindcijfer 6 of meer heeft behaald;
2°. voor één van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 4
en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer 6 of
meer heeft behaald, en het gemiddelde van de eindcijfers ten minste 6,0 bedraagt;
of
3°. voor twee van zijn vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als eindcijfer
5 heeft behaald dan wel voor één van de vakken waarvoor een eindcijfer is
vastgesteld als eindcijfer 4 en voor één van deze vakken als eindcijfer 5 heeft
behaald, en voor de overige vakken waarvoor een eindcijfer is vastgesteld, als
eindcijfer 6 of meer heeft behaald, en het gemiddelde van de eindcijfers ten minste
6,0 bedraagt;
c. hij voor de rekentoets als eindcijfer 5 of meer heeft behaald; en
d. hij voor geen van de onderdelen, genoemd in het tweede lid, lager dan het cijfer
4 heeft behaald.
3. In afwijking van artikel 27, tweede lid, van het Staatsexamenbesluit VO, kan
Onze Minister besluiten dat in het schooljaar waarin de rekentoets voor de eerste
maal wordt afgenomen er een recht op een tweede herkansing in de rekentoets
bestaat waarop een kandidaat beroep kan doen indien hij na de eerste herkansing
voor de rekentoets niet hoger dan het eindcijfer 6 heeft behaald.
ARTIKEL VI Inwerkingtreding
De artikelen van dit besluit treden in werking op een bij koninklijk besluit te
bepalen tijstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan
verschillend kan worden vastgesteld.

Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in

OCW 10933

het Staatsblad zal worden geplaatst.

De Minister van Onderwijs,

B3851.K-1

22

Cultuur en Wetenschap,

De Minister van Economische Zaken,

OCW 10933

Landbouw en Innovatie,

B3851.K-1

23

NOTA VAN TOELICHTING
Algemeen
In deze nota van toelichting, die mede namens de minster van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie wordt gegeven, worden deelnemers aan een
beroepsopleiding overeenkomstig het spraakgebruik aangeduid als studenten.
1. Inleiding
In 2010 is de Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen (Stb. 2010, 194)
door de Eerste en Tweede Kamer aanvaard. Met het bijbehorende Besluit
referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen (Stb. 2010, 265) worden daarmee
taal- en rekeneisen voor het primair en voortgezet onderwijs (vo) en het
middelbaar beroepsonderwijs (mbo) vastgelegd. Hiermee is de basis gelegd voor
een doorlopende leerlijn op het gebied van Nederlands en rekenen.
De referentieniveaus worden in acht genomen bij de eindexamens in het voortgezet
onderwijs (vo). Concreet worden de eindexamenprogramma’s Nederlands geijkt
aan de referentieniveaus en wordt er een rekentoets ingevoerd als onderdeel van
het eindexamen. Over deze rekentoets wordt in artikel 29, vijfde lid, en artikel 60,
zesde lid, van de Wet op het voortgezet onderwijs geregeld dat “Bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur worden nadere voorschriften omtrent deze toets
vastgesteld.” Deze nadere voorschriften worden opgenomen in het
Eindexamenbesluit vo en het Staatsexamenbesluit vo (hierna: examenbesluiten
vo).
De rekentoets in het vo wordt een zelfstandig onderdeel van de eindexamens. De
eindexamens bestaan daarmee uit schoolexamens (of college-examens), centrale
examens en een rekentoets. In de Memorie van Toelichting bij de Wet
referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen is al aangegeven dat er wel een
rekentoets, maar geen taaltoets wordt ingevoerd (Kamerstukken II 2009/10, 32
290, nr. 3). De referentieniveaus zijn immers uitgangspunt voor de
eindexamenprogramma’s Nederlands. De rekentoets maakt vanaf het schooljaar
2013-2014 deel uit van de eindexamens. Iedere kandidaat zal dan een rekentoets
moeten afleggen.
Voor het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) is het Examenbesluit
beroepsopleidingen WEB (Stb. 2010, 294) (hierna: examenbesluit mbo) per 1
augustus 2010 van kracht geworden. In dat besluit is geregeld dat er centrale
examens Nederlands en rekenen worden afgenomen voor mbo niveau 4 vanaf het
studiejaar 2013/2014. In de Nota van Toelichting was al het voornemen neergelegd
om voor mbo niveau 2 en 3 ook te komen tot centrale examinering van Nederlands
en rekenen, met ingang van het studiejaar 2014-2015. Dit voornemen wordt thans
geëffectueerd. Bij brief van 9 december 2009 (Kamerstukken II 2009/10, 31 332
nr. 12) is de Tweede Kamer hierover geïnformeerd.

OCW 10933

Zowel in het vo als in het mbo worden de referentieniveaus Nederlandse taal en
rekenen toegepast bij de toetsing in het (eind)examen. Samenhang is er onder

B3851.K-1

24

andere op het terrein van de uitslagregel, afnamecondities en herkansingen. Om de
samenhang tussen de examenbesluiten in het vo en het mbo te borgen is er één
wijzigingsbesluit gemaakt voor de wijzigingen van de examenbesluiten vo en mbo.
Voor het mbo bevat het besluit naast regels voor Nederlands en rekenen tevens
regels voor de overige examenonderdelen. Deze regels hangen samen met de
wijziging van de WEB inzake de beroepsgerichte kwalificatiestructuur
(Kamerstukken II 2009/10, 32 316). In verband met die wetswijziging is het nodig
om bij amvb de uitslagregeling voor beroepsopleidingen aan te passen.
2.De rekentoets in het voortgezet onderwijs
De rekentoets is in de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) geregeld als een
zelfstandig onderdeel van de eindexamens. De rekentoets kan dus niet gezien
worden als een centraal examen of een schoolexamen. De bepalingen die
bijvoorbeeld voor de centrale examens gelden, zijn niet automatisch op de
rekentoets van toepassing. Omdat de rekentoets centraal ontwikkeld wordt en er
regels gesteld worden voor de afname, is de rekentoets wel enigszins te vergelijken
met een centraal examen. Er zijn echter ook belangrijke verschillen: rekenen is
geen eindexamenvak en er ligt dus geen eindexamenprogramma aan de toets ten
grondslag dat voorafgaand aan een examen in een eindexamenvak wordt
onderwezen. Rekenen kan daarom als onderdeel in verschillende vakken worden
aangeboden. De rekentoets kent ook geen schoolspecifieke component
(schoolexamen): het cijfer voor de centraal ontwikkelde rekentoets is tevens het
eindcijfer.
De uitslagregel in het vmbo, havo en vwo
Het behaalde eindcijfer voor de rekentoets zal meewegen in de uitslagregel. Voor
het havo en vwo wordt het eindcijfer vanaf 2015-2016 meegenomen in de
kernvakkenregel. Kandidaten mogen dan als eindcijfer slechts één onvoldoende
halen voor één van de vakken Nederlands, Engels, wiskunde of de rekentoets. Die
onvoldoende mag niet lager zijn dan het eindcijfer vijf. Kandidaten zonder wiskunde
mogen niet lager scoren dan één eindcijfer vijf voor Nederlands of Engels of de
rekentoets. In 2013-2014 en 2014-2015 doet de rekentoets nog niet mee in de
bovenstaande ‘kernvakkenregel’. Leerlingen die in deze studiejaren hun havo- of
vwo-diploma halen moeten ten minste een vijf scoren op de rekentoets maar
mogen ook nog één vijf hale n voor Nederlands, Engels of wiskunde. Deze fasering
geeft scholen de ruimte om adequaat in te spelen op de veranderingen in de
exameneisen die vanaf 2012 worden ingevoerd.

Aantal herkansingen, afnamemoment en andere bepalingen
Leerlingen kunnen, net als bij een eindexamenvak, in de gelegenheid worden
gesteld de rekentoets al in het voorlaatste jaar af te leggen. Zo wordt talentvolle
leerlingen de mogelijkheid geboden om een jaar eerder de rekentoets af te leggen.

OCW 10933

Ook wordt aan scholen zo de mogelijkheid geboden om afname van de rekentoets
over twee jaren te spreiden. Alle kandidaten hebben één herkansingsmogelijkheid.

B3851.K-1

25

Deze herkansingsmogelijkheid geldt specifiek voor de rekentoets en staat los van
eventuele herkansingen bij het centraal examen.
vavo
Leerlingen die vanaf 2013-2014 hun opleiding via het vavo afronden, moeten een
rekentoets doen als onderdeel van het eindexamen. Ook wanneer al afgeronde
onderdelen vóór 2013-2014 zijn behaald, moeten alle kandidaten die in 2013-2014
het vavo met een eindexa men afsluiten als onderdeel hiervan een rekentoets doen.
Voor de leerlingen die via vavo of via de staatsexamens hun diploma halen geldt
eenzelfde fasering in de uitslagregel als hierboven beschreven.

Voorts betekent de invoering van de referentieniveaus in het eindexamen
Nederlands niet dat de kandidaat geen vrijstelling kan voor dit vak kan krijgen
omdat hij in het verleden een eindexamen Nederlands heeft afgelegd dat nog niet is
geijkt aan de referentieniveaus.
3.MBO
De uitslagregels voor het mbo
Regelgeving ten aanzien van de uitslagregels is nodig om diverse redenen:
ten eerste de beroepsgerichte kwalificatiestructuur. Bij eindtermgerichte
opleidingen zijn deelkwalificaties de onderdelen van het examen en voor de
uitslagregeling geldt dat een voldoende moet zijn behaald voor de deelkwalificaties
van de betreffende opleiding. De opleidingen die opgesteld zijn volgens de
beroepsgerichte kwalificatiestructuur kennen evenwel geen deelkwalificaties. Voor
de uitslagregeling moeten dus andere onderdelen van het examen worden
benoemd die voldoende moeten zijn. Daarnaast dient te worden bepaald op welke
wijze de generieke eisen Nederlands en rekenen (voor mbo-2 en mbo-3), Engels
(voor mbo-4) en het examenonderdeel loopbaan en burgerschap meetellen voor de
uitslagregeling.
Specifieke examenonderdelen
De specifieke (beroepsgerichte) kwalificatie-eisen zijn op een gestandaardiseerde
en hiërarchische wijze beschreven in kerntaken. Deze kerntaken bevatten
inhoudelijk samenhangende werkprocessen en bijbehorende prestatie-indicatoren
en beheersing en vaardigheden. Studenten dienen voor elk van de kerntaken van
een kwalificatie een voldoende te behalen. Elk van de kerntaken is relevant voor de
beroepsuitoefening. Er is daarom geen mogelijkheid te compenseren tussen de
kerntaken.
Loopbaan en burgerschap
Om het diploma in het mbo niveau 2, 3 of 4 te behalen dient de student in
voldoende mate deel te nemen aan en zich in te spannen voor het onderdeel
‘loopbaan en burgerschap’. Door de eigen aard van ‘loopbaan en burgerschap’ geldt
voor de student geen resultaatverplichting. De kwalificatie-eisen voor ‘loopbaan en
burgerschap’ kunnen namelijk niet zo gespecificeerd en handelingsgericht worden
OCW 10933

aangegeven als de kwalificatie-eisen voor een beroep. Het voornemen om alleen

B3851.K-1

26

een inspanningsverplichting voor ‘loopbaan en burgerschap’ te hanteren is
opgenomen in de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel tot wijziging van
onder meer de Wet educatie en beroepsonderwijs inzake beroepsgerichte
kwalificatiestructuur (Kamerstukken II 2009/10, 32 316).
Nederlands, rekenen en Engels
Voor mbo-4 is het generieke onderdeel Engels meegenomen in de uitslagregel voor
Nederlands en rekenen. Studenten van niveau 4 mogen vanaf 2015-2016 slechts
één onvoldoende halen voor één van de onderdelen Nederlands, Engels en
Rekenen. De overige onderdelen moeten voldoende zijn en de onvoldoende mag
niet lager zijn dan een vijf. Met deze uitslagregel voor niveau 4 is aangesloten bij
de kernvakkenregeling van het havo. In lijn met de fasering van de invoering in
havo/vwo mogen mbo-4 studenten in 2013-2014 en 2014-2015 twee onvoldoendes
halen (ten minste een vijf) voor Nederlands, Engels en rekenen. Deze tijdelijk
coulantere uitslagregels geeft mbo-instellingen de ruimte om adequaat in te spelen
op de toevoeging van het generieke examenonderdeel Engels aan elke mbo-4
opleiding.
Resultaten
De regels voor de wijze waarop de behaalde resultaten van de examenonderdelen
dienen te worden uitgedrukt, zijn aangescherpt. De eindwaardering van de
generieke examenonderdelen dient te worden uitgedrukt in een tien puntschaal;
cijfers 1 tot en met 10. De eindwaardering van de specifieke examenonderdelen
dienen te worden uitgedrukt in: PM
Aantal herkansingen, afnamemoment en andere bepalingen voor centrale examens
Doel van het taal- en rekenonderwijs in het mbo is dat reeds verworven
basisvaardigheden worden onderhouden en verder verbeterd. De centrale examens
Nederlands en rekenen worden dan ook in de tweede helft van de opleiding
afgenomen. Daarbij is in het geval van een cijfer lager dan een 6 ten minste één
herkansing mogelijk binnen de voor de student geldende opleidingsduur. Voor
talentvolle studenten is het mogelijk om Nederlands en rekenen op een hoger mboniveau af te leggen.
Voor studenten die binnen enkele jaren, vanwege overstap of doorstroom, opnieuw
hetzelfde examen Nederlands of rekenen zouden moeten afleggen dat bij het
vereiste mbo-niveau behoort, is vrijstelling mogelijk.
4. Invoeringsfase referentieniveaus Nederlands en rekenen in vo en mbo
Met het invoeren van de referentieniveaus voor Nederlandse taal en rekenen in de
eindexamens vo en mbo is de lat hoger gelegd. Dit vereist een zorgvuldig
invoeringstraject met voorafgaand een pilotfase. Tijdens deze pilotfase worden de
rekentoets in voortgezet onderwijs en de centrale examens Nederlands en rekenen
stapsgewijs ontwikkeld, waarbij het veld intensief wordt betrokken. De pilotfase
geeft de ruimte om op grote schaal ervaring op te doen met de inhoud en
organisatie van examens, deze te evalueren en waar nodig te verbeteren. Deze
pilottoetsen en -examens geven zowel de docenten als de leerlingen/studenten een
OCW 10933

goed beeld van de te verwachten inhoud van de rekentoets en de examens

B3851.K-1

27

Nederlands en rekenen. De Steunpunten Taal en Rekenen vo en mbo ondersteunen
de scholen bij de vormgeving van het onderwijs en de voorbereiding op de
examens Nederlands en rekenen.
Het is denkbaar dat leerlingen en studenten met taal- en rekenachterstanden
ondanks aanvullende maatregelen en extra onderwijsinspanningen de voor hen
bedoelde referentieniveaus niet halen. Om over meer gegevens over de
haalbaarheid bij invoering van de referentieniveaus te beschikken wordt aan de
hand van de pilotexamens onderzoek gedaan naar de feitelijk bereikte
referentieniveaus. Mocht tijdens de invoeringsfase blijken dat de kans groot is dat
een grote groep leerlingen/studenten - ondanks de inspanningen van de
onderwijsinstellingen- niet kan voldoen aan de gestelde eisen van de
referentieniveaus dan kan per koninklijk besluit worden bepaald de invoeringsfase
te verlengen. Tijdens de invoeringsfase van de rekentoets vo kan verder besloten
worden tot het geven van een extra herkansingsgelegenheid aan leerlingen. In het
mbo is een dergelijke maatregel niet nodig, omdat de - meer flexibele examensystematiek in het mbo meer gelegenheid biedt voor het aanbieden van
herkansingen.
Rol van het College voor Examens
Het College voor examens (CvE) is verantwoordelijk voor de uitvoering van de
centrale examens in voortgezet onderwijs en de centrale examens Nederlands en
rekenen voor mbo-4. In dit besluit wordt geregeld dat dit ook geldt voor de
rekentoets vo en de centrale examens mbo-2 en mbo-3. De vertaling van de
referentieniveaus in centraal ontwikkelde toetsen en examens en de normering
ervan is zo bij één organisatie belegd. Zo is geborgd dat de invoering van de
referentieniveaus in vo en mbo op een samenhangende manier plaatsvindt. Het CvE
stelt ook regels voor de uitvoering van de rekentoets vo en de centrale examens
mbo, bijvoorbeeld op gebied van afnamecondities, toegestane hulpmiddelen en de
tijdstippen van afname.
BES
De Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen geldt alleen voor het
Europese deel van Nederland en niet voor Caribisch Nederland (de BES-eilanden).
De BES-onderwijswetten zijn op grond van deze wet dan ook niet aangepast en
kennen dus geen delegatie van de bevoegdheid voor het vaststellen van AMvB’s
waarin de examens voor vo en mbo worden aangepast aan de referentieniveaus
Nederlandse taal en rekenen. Hoewel dit besluit dan ook niet voorziet in
regelgeving voor Caribisch Nederland, worden op Caribisch Nederland dezelfde
centrale examens afgenomen als in het Europese deel van Nederland. In praktijk
wordt er dus bij het eindexamen op hetzelfde referentieniveau getoetst. De
juridische invoering van de referentieniveaus en de rekentoets in de BESonderwijswetten zal later volgen.

OCW 10933

5. Uitvoeringsgevolgen
Invullen na uitvoeringstoets

B3851.K-1

28

6. Financiële gevolgen voor de Rijksbegroting
De kosten voor de invoering van de rekentoets in het voortgezet onderwijs en
centrale examens Nederlands in mbo-2 en mbo-3 bedragen vanaf 2011 structureel
circa € 3 miljoen. Hiervoor zijn in het Regeerakkoord 2010 “Vrijheid en
verantwoordelijkheid” middelen beschikbaar gesteld (zie pagina 25 van de
Financiële bijlage, tabel E onderwijs, punt 2). De overige wijzigingen voor het mbo
hebben geen financiële gevolgen voor de Rijksbegroting.
7. Administratieve lasten
Voor de instellingen in het mbo en de vo-scholen zullen de beoogde wijzigingen in
de regelgeving niet (mbo) of nauwelijks (vo) extra informatieverplichtingen aan de
overheid tot gevolg hebben. Voor het voortgezet onderwijs gaat het om registratie
van resultaten van de rekentoets in BRON. Omdat de scholen dit voor de
examenvakken al registreren, betekent deze aanvulling een geringe extra
informatieverplichting.
8. Draagvlak en gevoerd overleg met het onderwijsveld in vo en mbo
Vooraf aan het opstellen van de Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen
hebben veldraadplegingen plaatsgevonden in alle onderwijssectoren en zijn de
sectororganisaties MBO Raad en VO Raad betrokken. Bij de implementatie van de
invoering van centrale examinering, hetgeen voor het mbo een forse verandering
van examensystematiek betekent, is de MBO Raad nauw betrokken door deelname
aan een werkgroep en stuurgroep. Uit de veldraadpleging en in contacten met de
VO Raad en MBO Raad is gebleken dat er zorgen zijn over de gevolgen van de
explicietere en hogere eisen aan Nederlands en rekenen en over de haalbaarheid
van de examens voor kwetsbare groepen leerlingen. Met name leven zorgen over
de leerlingen in de vmbo basisberoepsgerichte leerweg en over verschillende
doelgroepen in het mbo (volwassenen, bbl, ongediplomeerde studenten in mbo-2).
Verder benadrukt de VO-Raad het belang van het opdoen van ervaringen. De MBORaad wijst met name op het belang van een sectoroverstijgende aanpak; de MBORaad acht het mbo in staat om taal- en rekenvaardigheden te onderhouden en te
verbeteren, maar wijst er op dat de mbo-sector dit alleen kan doen wanneer een
goede basis is gelegd in het primair en voortgezet onderwijs.
De uitslagregel voor de kwalificaties in het mbo voor wat betreft het onderdeel
Loopbaan en Burgerschap is opgesteld na raadpleging van de MBO Raad, NRTO,
Colo en diverse functionarissen in het mbo-veld.

9. Openbare internetconsultatie
[Invullen na internetconsultatie]

Artikelsgewijze toelichting

OCW 10933

Artikel I, onderdeel A (artikel 1 Examen- en kwalificatiebesluit WEB)

B3851.K-1

29

Aan artikel 1 van het Examen- en kwalificatiebesluit WEB zijn de
beroepsopleidingen die zijn genoemd in artikel 7.2.2, eerste lid, van de Wet
educatie en beroepsonderwijs (WEB) toegevoegd. Doordat de beroepsopleidingen in
het besluit zijn genoemd, bevordert dit de leesbaarheid van het besluit.
De examens omvatten op grond van artikel 7.4.2 van de WEB een onderzoek aan
de hand van de eindtermen of de kwalificatie-eisen in het kwalificatiedossier. De
onderdelen van het examen worden daarom hier gedefinieerd met een verwijzing
naar deze kwalificatie-eisen van de kwalificatie. Om rekening te houden met het
onderscheid tussen generieke en specifieke kwalificatie-eisen en de verschillende
wijzen van waarderen is bij de indeling van de examens onderscheid gemaakt
tussen generieke en specifieke examenonderdelen.
Artikel I, onderdeel B (artikel 3 van het Examen- en kwalificatiebesluit WEB)
Het examen van een beroepsopleiding bestaat uit generieke en specifieke
examenonderdelen, overeenkomstig de generieke en specifieke kwalificatie-eisen
die zijn gesteld in het kwalificatiedossier van een beroepsopleiding. Op grond van
artikel 17a van dit besluit zijn de generieke kwalificatie-eisen voor Nederlands,
rekenen, loopbaan en burgerschap, en bij de middenkaderopleiding en
specialistenopleiding Engels in elke kwalificatie opgenomen en zijn daarom als
generieke examenonderdelen gedefinieerd.
Zoals in het algemene deel is gesteld, kent het onderdeel loopbaan en burgerschap
geen resultaatverplichting zoals die bij een centraal examen of instellingsexamen
van toepassing is, maar geldt een inspanningsverplichting. Om dit onderscheid aan
te duiden is dit onderdeel expliciet uitgezonderd van het derde lid en is voor dit
onderdeel (in artikel 17, tweede lid onder c) een eigen uitslagbepaling opgenomen.
Het bevoegd gezag van een instelling stelt de eisen vast voor het onderdeel
loopbaan en burgerschap met inachtneming van de kwalificatie-eisen die in het
kwalificatiedossier zijn gesteld voor het onderdeel loopbaan en burgerschap. Door
de uitgezonderde positie van dit onderdeel is het voor het bevoegd gezag niet
mogelijk resultaatverplichtingen te regelen. Het bevoegd gezag kan bijvoorbeeld
verplichtingen opleggen aan examendeelnemers om deel te nemen aan de door de
instelling in het kader van loopbaan en burgerschap georganiseerde activiteiten.
Voor studenten kan het bevoegd gezag dit op een andere wijze doen, bijvoorbeeld
een verplichting tot het opleveren van een werkstuk.
Artikel I, onderdeel C (artikel 3a en artikel 3b van het Examen- en
kwalificatiebesluit WEB)
Artikel 3a regelt dat de student het examen voor het onderdeel Nederlands of
rekenen kan afleggen dat hoort bij een beroepsopleiding van een hoger niveau dan
het niveau van de beroepsopleiding waarvoor hij is ingeschreven. De student kan
door het afleggen van het examen van een hoger mbo-niveau aantonen dat hij in
dat examenonderdeel excelleert. Bovendien is het voor de student mogelijk bij een

OCW 10933

toekomstige beroepsopleiding van een hoger niveau op grond van artikel 3b
vrijstelling in het betreffende examenonderdeel te krijgen.

B3851.K-1

30

De student kan van deze mogelijkheid alleen gebruik maken indien de
examencommissie het verzoek voor aanvang van het eerste examenmoment in dat
examenonderdeel heeft ingewilligd. Voor het onderdeel Nederlands, dat gedeeltelijk
uit een centraal examen en gedeeltelijk uit een instellingsexamen bestaat, dient het
verzoek van de student voor aanvang van het eerste examenmoment van dit
onderdeel ingewilligd te zijn. In het geval dat de student het examen niet behaalt,
mag de student de herkansing desgewenst benutten om deel te nemen aan het
examen van het mbo-niveau dat voor hem geldt.
Artikel 3b regelt de vrijstellingen in de examenonderdelen Nederlandse taal en
rekenen. Deze bepaling voorkomt dat een student die voor een mbo-opleiding
examen heeft gedaan in de onderdelen Nederlandse taal of rekenen, binnen twee
studiejaren na het studiejaar waarin hij examen heeft gedaan nogmaals examen
moet doen in de desbetreffende onderdelen. De vrijstelling is alleen van toepassing
indien de student in het desbetreffende onderdeel op hetzelfde of op een hoger
mbo niveau examen heeft gedaan en daarvoor ten minste het cijfer 6 heeft
behaald. De student die de examenonderdelen Nederlandse taal en rekenen binnen
het voorgezet onderwijs met goed gevolg heeft afgelegd heeft geen recht op
vrijstelling. Deze beperking is geregeld omdat de beheersing van Nederlands taal
en rekenen na het voortgezet onderwijs in het mbo moet worden onderhouden.
Artikel I, onderdelen D en E (artikel 4 en 5 van het Examen- en
kwalificatiebesluit WEB)
Centraal exa men in de generieke examenonderdelen Nederlandse taal en rekenen
vindt plaats bij de basisberoepsopleiding, de vakopleiding, de middenkaderopleding
en de specialistenopleiding.
Artikel I, onderdeel F (artikel 7a van het Examen- en kwalificatiebesluit WEB)
Het bevoegd gezag richt de beroepsopleiding van de student zodanig in dat de
student examen doet nadat de helft van de voor hem geldende studieduur, zoals is
opgenomen in de met hem gesloten onderwijsovereenkomst, is verstreken. Dit
voorkomt dat de student examen gaat doen terwijl hij onvoldoende onderwijs heeft
gevolgd en de kansen om het examen met goed gevolg af te leggen niet op de
juiste manier benut. Om een beroepsopleiding goed en de organisatie van de
examinering te kunnen inrichten is op deze bepaling een uitzondering gemaakt voor
opleidingen met een studieduur korter dan 12 maanden.
Artikel I, onderdeel G (artikel 8 van het Examen- en kwalificatiebesluit WEB)
Indien de waardering voor het centraal examen van een examenonderdeel
Nederlandse taal of rekenen lager dan het cijfer 6 is, heeft de student recht op ten
minste één herkansing in het centraal examen. Het bevoegd gezag van de instelling
kan besluiten aan studenten meer dan één herkansing in een onderdeel toe te
kennen. Indien het examen uit zowel een instellingsexamen als een centraal

OCW 10933

examen bestaat, heeft de student voor de herkansingsmogelijkheid ook de
mogelijkheid een onvoldoende te compenseren.

B3851.K-1

31

Als de student het examenonderdeel overeenkomstig artikel 3a op een hoger mboniveau heeft afgelegd, legt de student de herkansing ook op dat mbo-niveau af. De
student kan ervoor kiezen de herkansing op het niveau af te leggen zoals deze is
vastgesteld voor de beroepsopleiding waarin hij examen doet. Hij geeft dit voor
aanvang van de herkansing aan bij de examencommissie.
Het bevoegd gezag van de instelling dient bij de organisatie van de centrale
examens rekening te houden met het recht van de student om binnen de voor hem
geldende studieduur herkansing te doen.
Indien de waardering voor het centraal examen van een examenonderdeel het
cijfer 6 of hoger is, heeft de student recht op één herkansing. Deze
herkansingsmogelijkheid is niet bedoeld voor een student die in het betreffende
onderdeel van het centraal examen eerder herkansing heeft gedaan. Door deze
herkansingsmogelijkheid heeft de student de mogelijkheid te excelleren in een
examenonderdeel.
Artikel I, onderdeel H (artikel 14a van het Examen- en kwalificatiebesluit WEB)
De student heeft de mogelijkheid bij de examencommissie een verzoek in te dienen
tot het verkrijgen van vrijstelling van een instellingsexamen. De examencommissie
kan dat verzoek inwilligen indien de student buiten de mbo-opleiding reeds de
vereiste ervaring in het examenonderdeel heeft opgedaan in de beroepspraktijk of
in het onderdeel eerder met goed gevolg instellingsexamen heeft gedaan bij een
andere mbo-opleiding. De examencommissie beoordeelt of de student met deze
eerder opgedane ervaring voldoet aan de kwalificatie-eisen die in het
kwalificatiedossier aan dit onderdee l van de mbo-opleiding gesteld zijn. Op grond
van artikel 3b van dit besluit kan de student een vrijstelling van het examen
verkrijgen in het onderdeel Nederlands. Daarom is de mogelijkheid tot vrijstelling
van het instellingsexamen Nederlandse taal uitgezonderd in artikel 14a, derde lid.
Artikel I, onderdeel I (artikel 15 van het Examen- en kwalificatiebesluit WEB)
De eindwaardering wordt voor een generiek examenonderdeel uitgedrukt in een
tienpuntsschaal. De eindwaardering voor een specifiek examenonderdeel wordt
uitgedrukt in: PM. Omdat het examen van het onderdeel loopbaan en burgerschap
een inspanningsverplichting betreft, wordt de eindwaardering uitgedrukt in de
kwalificatie “voldaan” of “niet voldaan”. Deze waarderingswijze is in het algemene
deel van de toelichting nader toegelicht.
Artikel I, onderdeel J (artikel 17 van het Examen- en kwalificatiebesluit WEB)
De student heeft het examen met goed gevolg afgelegd indien hij overeenkomstig
artikel 7.4.3 van de WEB zowel de beroepspraktijkvorming als het overige deel van
de mbo-opleiding met goed gevolg heeft afgesloten. Artikel 17 van dit besluit geeft
een nadere uitwerking van de gestelde eisen om het examen in een
beroepsopleiding met goed gevolg af te leggen. In paragraaf 3 van het algemene

OCW 10933

deel van deze toelichting is dat toegelicht. Het gaat bij de uitslagregeling alleen om
resultaten voor de examenonderdelen die betrekking hebben op de kwalificatie-

B3851.K-1

32

eisen van de desbetreffende kwalificatie, zoals neergelegd in het kwalificatiedossier.
In het geval de student (in de vrije ruimte van zijn beroepsopleiding) ook examen
aflegt voor andere onderdelen dan de kwalificatie-eisen waarvoor hij een opleiding
volgt, zijn de behaalde resultaten bij deze examens niet van invloed op de
uitslagbepaling.
Artikel I, onderdeel K (artikel 18 van het Examen- en kwalificatiebesluit WEB)
Beoogde invoering van centrale examinering van de examenonderdelen
Nederlandse taal en rekenen voor de basisberoepsopleiding en de vakopleiding is in
het studiejaar 2014–2015. Dat zal met name de studenten betreffen die in de
studiejaren 2012–2013 of 2013–2014 met de opleiding zijn gestart. Voordat de
invoering plaatsvindt, zullen er in eerdere studiejaren op basis van vrijwilligheid
pilotexamens plaatsvinden. De ervaringen die daarmee worden opgedaan, zijn van
belang voor een goede invoering.
Artikel I, onderdeel L (artikel 18a en artikel 18b van het Examen- en
kwalificatiebesluit WEB)
Artikel 18a regelt dat in de eerste twee jaar waarin centrale examinering
plaatsvindt, een coulante uitslagregeling wordt toegepast bij de
basisberoepsopleiding, de vakopleiding, de middenkaderopleiding en de
specialistenopleiding. In het algemene deel van dit besluit is deze
overgangsregeling nader toegelicht.
Artikel 18b regelt in het eerste lid dat voor studenten die op of na 1 augustus 2012
zijn begonnen aan hun mbo-opleiding het examen bestaat uit specifieke en
generieke examenonderdelen. Studenten die voor 1 augustus 2012 aan hun mboople iding zijn begonnen, leggen het examen af zoals is bepaald in het Examen-en
kwalificatiebesluit WEB zoals dit luidde voor inwerkingtreding van dit besluit.
Hiervoor geldt dat het examen niet is ingedeeld in generieke en specifieke
examenonderdelen. Verder betekent dit dat studenten van een mbo-4 opleiding die
op of na 1 augustus 2010 aan de beroepsopleiding zijn begonnen overeenkomstig
artikel 18, eerste volzin, van het oude besluit (thans opgenomen in artikel 18,
eerste lid, onder a, van het gewijzigde besluit) centraal worden geëxamineerd voor
de onderdelen Nederlandse taal en rekenen.
Centrale examinering voor mbo 2 en 3 vindt voor de eerste maal plaats voor
studenten die op of na 1 augustus 2012 aan hun mbo-opleiding beginnen. Op deze
studenten is het oude besluit daarom niet van toepassing en het examen kent per 1
augustus 2012 een indeling in specifieke en generieke examenonderdelen.
Wanneer de generieke examenonderdelen Nederlandse taal en rekenen worden
meegenomen in de uitslagregeling is afhankelijk van het moment waarop
overeenkomstig artikel 18 centrale examinering voor deze onderdelen voor de
eerste maal plaatsvindt. Artikel 19, derde lid, regelt dat tot dat moment de
waardering voor deze onderdelen met een cijfer lager dan een 6 geen gevolgen

OCW 10933

heeft voor het behalen van het diploma.

B3851.K-1

33

Artikel I, onderdeel M (artikel 19 van het Examen- en kwalificatiebesluit WEB)
Het tweede lid van artikel 19 regelt dat de student onder bepaalde voorwaarden is
vrijgesteld voor het centraal examen van de examenonderdelen Nederlandse taal
en rekenen indien de student het pilotexamen behorend bij dit examenonderdeel
heeft afgelegd in het laatste jaar voorafgaande aan het jaar waarin centrale
examinering voor de eerste maal plaatsvindt. Deze bepaling voorkomt dat de
student meerdere malen binnen de duur van zijn mbo-opleiding op hetzelfde
onderdeel wordt getoetst.
Artikel II, onderdeel A (artikel 1 van het Eindexamenbesluit VO) en Artikel III,
onderdeel A (artikel 1 van het Staatsexamenbesluit VO)
De eindexamens en staatsexamens omvatten een rekentoets op grond van artikel
29, vijfde lid van de wet en artikel 60, zesde lid, van de wet. Omdat er geen
examenprogramma voor de rekentoets bestaat, worden de referentieniveaus bij het
opstellen van de rekentoets in acht genomen.
Artikel II, onderdelen C en D (artikel 9 en 10 van het Eindexamenbesluit VO) en
artikel III, onderdelen E en F (artikel 10 en 11 van het Staatsexamenbesluit VO)
Deze wijzigingsbepalingen regelen dat de kandidaat voor de rekentoets
overeenkomstig de examenvakken een beroep kan doen op vrijstellingen en
ontheffingen in het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs.
Artikel II, onderdelen E tot en met K (artikel 13 tot en met 25 van het
Eindexamenbesluit VO) en artikel III, onderdeel D (opschrift artikel 8 van het
Staatsexamenbesluit VO)
Deze wijzigingsbepalingen regelen dat overeenkomstig artikel 29 en 60 van de
WVO de rekentoets naast de examenvakken deel uit maakt van het eindexamen
vwo, het eindexamen havo en het eindexamen vmbo. Ook aan het eindexamen van
het leer-werktraject is de rekentoets toegevoegd. Daarnaast zijn overeenkomstig
de eindexamenvakken vrijstellingen geregeld voor de rekentoets indien de
kandidaat de rekentoets eerder op het niveau waarin hij examen doet heeft
afgelegd.
Artikel II, onderdelen B, L e n N (artikel 5, opschrift hoofdstuk IV en artikel 46
van het Eindexamenbesluit VO) en artikel III, onderdelen B, C , G, H en I
(artikelen 3, 6, 13, opschrift Hoofdstuk II, afdeling 3 en artikel 23a van het
Staatsexamenbesluit VO)
Naast het centraal examen regelt hoofdstuk IV van het Eindexamenbesluit VO de
rekentoets die centraal geëxamineerd wordt. Omdat er een mogelijkheid bestaat
dat de rekentoets digitaal wordt geëxamineerd, worden de bepalingen over het
centraal examen van hoofdstuk IV van het Eindexamenbesluit niet van
overeenkomstige toepassing verklaard, maar stelt het College voor Examens regels
voor de rekentoets.

OCW 10933

Indien de rekentoets uit open vragen bestaat, stelt het College voor examens ook
regels betreffende de correctie van de rekentoets. Het College voor examens

B3851.K-1

34

waarborgt met deze regels de objectiviteit en de validiteit van de open vragen van
de rekentoets.
Indien de rekentoets digitaal wordt afgenomen, is het niet nodig een tweede
correctie uit te voeren en zijn gecommitteerden niet noodzakelijk. Artikel 29,
tweede lid, van de WVO vereist een uitzondering betreffende de gecommitteerden
in dit besluit.
Indien de rekentoets niet op regelmatige wijze is afgenomen of indien er sprake is
van onvoorziene omstandigheden bij de rekentoets, zijn dezelfde bepalingen die
van toepassing zijn op het centraal examen ook op de rekentoets van toepassing.
De staatsexamens worden door het College voor examens afgenomen. Er kan
worden aangesloten bij de bestaande bepalingen voor het afnemen van de
staatsexamens, met uitzondering van artikel 19 van het Staatsexamenbesluit VO.
Het College voor examens kan de rekentoets digitaal afnemen, waardoor de
correctie van het examen op een andere wijze kan geschieden dan artikel 19 van
het Staatsexamenbesluit VO bepaalt. Het College voor Examens stelt daarom
aparte regels voor de correctie van de rekentoets. Deze regels dienen tevens de
objectiviteit en de validiteit van de rekentoets te waarborgen. Deze regels sluiten
aan bij de regels die gesteld zijn voor de correctie van de rekentoets bij het
Eindexamen. De regels worden ter goedkeuring aan Onze Minister voorgelegd.
Artikel II, onderdelen M, O en P tot en met R (artikel 47, 48, 49, 50 en 51 van
het Eindexamenbesluit VO) en Artikel III, onderdelen J tot en met M (artikel 24
tot en met 26a van het Staatsexamenbesluit VO)
Artikel 47 van het Eindexamenbesluit VO regelt hoe het eindcijfer voor de
rekentoets wordt bepaald.
Artikel 49 en 50 van het Eindexamenbesluit VO en artikel 26 en 26a van het
Staatsexamenbesluit VO betreffen de uitslagregeling van het vmbo respectievelijk
de uitslagregeling van het havo en vwo. Aan de uitslagregeling van artikel 49 en
artikel 26 van de besluiten zoals deze luidden voordat dit besluit inwerking trad, is
uitsluitend de rekentoets toegevoegd. Om de uitslagregeling leesbaar te houden, is
gekozen voor een nieuwe redactie van de uitslagregeling in twee aparte artikelen
voor vmbo respectievelijk havo en vwo.
Hieronder is schematisch weergegeven aan welke vereisten een kandidaat moet
voldoen om het eindexamen te halen. Dit schema heeft betrekking op de
uitslagregeling die telkens staat beschreven in het eerste lid van elke
uitslagregeling. Dit betekent dat naast dit schema nog rekening moet worden
gehouden met vereisten die zijn gesteld in de overige leden van elke
uitslagregeling, zodat bijvoorbeeld de maatschappijleer en het profielwerkstuk ook

OCW 10933

een plaats krijgt binnen de uitslagregeling.

B3851.K-1

35

Ook is uit de uitslagregeling voor het eindexamen vmbo af te leiden dat dit schema
niet van toepassing is op het leerwerktraject als bedoeld in artikel 10b1 van de
WVO. Hiervoor geldt dat voor de rekentoets en het vak Nederlandse taal ten minste
een eindcijfer 5 of hoger en 6 of hoger en voor het beroepsgerichte programma het
eindcijfer 6 of hoger moet zijn behaald om te slagen voor het eindexamen vmbo.
Het eindcijfer is bij een vak het rekenkundig gemiddelde van het cijfer voor het
school- of collegeexamen en het cijfer voor het centraal examen. Bij de rekentoets
is het cijfer behaald voor de rekentoets tevens het eindcijfer. Het gaat om de
situatie die vanaf het schooljaar 2015-2016 zal gaan gelden. Voor de
schooljaren 2013-2014 en 2014-2015 geldt een coulantere uitslagregel. Die
coulantere uitslagregel betekent in het vmbo dat voor zowel de rekentoets als voor
het vak Nederlandse taal ten minste het eindcijfer 5 moeten worden behaald om te
slagen. Voor het havo en vwo moet ten minste een vijf gehaald worden voor de
rekentoets, los van de prestaties voor de vakken Nederlands, Engels en wiskunde.
Deze coulantere uitslagregel is niet opgenomen in onderstaande schema. De
vereisten om te slagen zijn cumulatief geletterd in het schema.
Vereisten om te slagen voor het eindexamen vmbo (uitgezonderd
leerwerktraject):
a. cijfers

Het gemiddelde van bij het centraal examen behaalde cijfers: 5,5

centraal

of hoger;

examen
en b.

voor Nederlandse taal en de rekentoets één eindcijfer 5 of hoger

Nederlandse

en één eindcijfer 6 of hoger;

taal en
rekentoets
en c. met

voor één examenvak eindcijfer 5 of hoger, voor overige

inachtne-

examenvakken eindcijfer 6 of hoger;

ming van de

of

voor één examenvak het eindcijfer 4, voor overige

eisen

examenvakken eindcijfer 6 waarvan ten minste één eindcijfer

genoemd

7 of hoger;

bij punt b.

of

voor twee examenvakken het eindcijfer 5, voor overige
examenvakken eindcijfer 6 of hoger waarvan ten minste één
eindcijfer 7 of hoger;

en d. niet

voor het vak lichamelijke opvoeding en het kunstvak uit het

voor staats-

gemeenschappelijke deel een “voldoende” of “goed”;

examen
en e. alléén

voor het sectorwerkstuk “voldoende” of “goed”.

bij
gemengde
of
theoretische

OCW 10933

leerweg

B3851.K-1

36

Vereisten om te slagen voor het eindexamen vwo of havo:
a. cijfers

Het gemiddelde van bij het centraal examen behaalde cijfers: 5,5

centraal

of hoger;

examen
en b.

voor Nederlandse taal en literatuur, Engelse taal en literatuur, de

kernvakken-

rekentoets en indien van toepassing wiskunde A, B of C maximaal

regeling en

één eindcijfer 5 of hoger en verder een eindcijfer 6 of hoger;

rekentoets
en c. met

voor één exame nvak eindcijfer 5 of hoger, voor overige

inachtne-

examenvakken eindcijfer 6 of hoger;

ming van de

of

eisen

examenvakken eindcijfer 6 of hoger en het gemiddelde van de

genoemd
bij punt b.

voor één examenvak het eindcijfer 4 of hoger, voor overige
eindcijfers: 6,0 of hoger;

of

voor twee examenvakken het eindcijfer 5, voor overige
examenvakken eindcijfer 6 of hoger en het gemiddelde van de
eindcijfers: 6,0 of hoger;

of

voor één examenvak het eindcijfer 4 en één examenvak het
eindcijfer 5, voor overige examenvakken eindcijfer 6 of hoger
en het gemiddelde van de eindcijfers: 6,0 of hoger;

en d.

voor alle vakken die zijn genoemd in het tweede lid een eindcijfer
4 of hoger;

en e. niet

voor het vak culturele en kunstzinnige vorming en vak lichamelijke

voor staats-

opvoeding uit het gemeenschappelijke deel van elk profiel een

examen

“voldoende” of “goed”.

Artikel II, onderdeel S (artikel 51a van het Eindexamenbesluit VO) en Artikel
III, onderdeel N, O en P (artikel 27 tot en met 29 van het Staatsexamenbesluit
VO)
De kandidaat heeft recht op één herkansing in de rekentoets. Bij de indeling van de
kandidaten die examen doen in de rekentoets over de verschillende tijdvakken die
door het College voor examens zijn vastgesteld zal het bevoegd gezag van de
school rekening moeten houden met deze mogelijkheid tot herkansing.
Artikel II, onderdelen T tot en met X (artike len 52, 53, 56, 57 en 59 van het
Eindexamenbesluit VO) en Artikel III, onderdelen Q en R (artikelen 30 en 31
van het Staatsexamenbesluit VO)
De bepalingen over het diploma en cijferlijst, certific aat en cijferlijst, de
gegevensverstrekking, het bewaren van examenwerk en spreiding voltooiing
examen zijn voor de rekentoets op overeenkomstige wijze van toepassing als op de

OCW 10933

vakken van het centraal examen.

B3851.K-1

37

Artikel III, onderdelen S en T (artikelen 33 en 34 van het Staatsexamenbesluit
VO)
De bepalingen betreffende de afwijking in de wijze van examinering en de
gegevensverstrekking zijn op de rekentoets op gelijke wijze van toepassing als op
het staatsexamen in de vakken.
Artikel IV en artikel V (Overgangsrecht Eindexamenbesluit VO en
Staatsexamenbesluit VO)
Zoals in het algemene deel is aangegeven, kan een leerling aan het vmbo die in de
eerste twee leerjaren eindexamen doet slagen, indien ten minste een vijf en een
vijf is gehaald voor de onderdelen Nederlandse taal en rekenen. In de eerste twee
leerjaren nadat de rekentoets is ingevoerd kan een leerling aan de havo en het vwo
slagen indien voor de rekentoets, ten minste een vijf is gehaald. Daarnaast mag
dan ook nog een vijf worden gescoord voor één van de vakken Nederlands, Engels
en wiskunde.

De Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap,

OCW 10933

Marja van Bijsterveldt-Vliegenthart

B3851.K-1

38