RAPPORT
Monitoring beleidsprogramma
circulair textiel
Peiljaar 2020
Klant:

Ministerie IenW

Referentie: BH3288-MI-RP-220421-1403
Status:

Definitief

Datum:

21 april 2021

Open

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

Laan 1914 no.35
3818 EX Amersfoort
Mobility & Infrastructure
Trade register number: 56515154
+31 88 348 20 00 T
+31 33 463 36 52 F
info@rhdhv.com E
royalhaskoningdhv.com W

Titel document: Monitoring beleidsprogramma circulair textiel
Referentie: BH3288-MI-RP-220421-1403
Status: Definitief
Datum: 21 april 2022
Projectnummer: BI3288
Opgesteld door: AB
Gecontroleerd door: JV
Datum: 21 april 2022
Goedgekeurd door: PM
Datum: 21 april 2022

Classificatie
Open

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of
openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd.
HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document,
anders dan jegens de Opdrachtgever.
Let op: dit document bevat mogelijk persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V..
Voordat publicatie plaatsvindt (of anderszins openbaarmaking), dient dit document te worden geanonimiseerd of dient
toestemming te worden verkregen om dit document met persoonsgegevens te publiceren. Dit hoeft niet als wet- of
regelgeving anonimiseren niet toestaat.
21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

i

Open

Inhoud
1

Introductie

1

2

Inzicht in de keten

3

3

Uitkomsten

5

3.1

Productie

5

3.2

Retail

9

3.3

Gebruik

10

3.4

Afdanking

12

3.5

Sortering

14

3.6

Recycling

15

3.7

Milieu-impact

17

3.8

Indicatoren in relatie tot beleidsdoelstellingen

20

4

Conclusies

22

21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

ii

Open

1

Introductie

In april 2020 is het Beleidsprogramma Circulair Textiel 2020-2025
uitgebracht. Hierin staat een aantal doelen en acties beschreven. Om
te bepalen of de doelen gehaald worden en of de keten op koers ligt om
de doelen te halen is er een monitoringssystematiek opgesteld. Deze
rapportage beschrijft de meting van de textielketen in het jaar 2020 en
komt voort uit de eerder ontwikkelde systematiek voor het monitoren
van de doelstellingen in het Beleidsprogramma Circulair Textiel 2020-

2025, alsmede de doorontwikkeling hiervan. De doorontwikkeling heeft
met name betrekking gehad op verfijning van de data en de organisatie
van data-aanlevering.
Hieronder staan de verschillende beleidsdoelstellingen beschreven,
zoals genoemd in de Kamerbrief over het Beleidsprogramma Circulair
Textiel 2020-2025 (van 14-04-2020) 1:

2025

• Aandeel gerecycled (post-consumer)/duurzaam materiaal in textielproducten is 25 procent.
• 30 procent van de grondstoffen, materialen en producten die op de Nederlandse markt worden gebracht, worden na inzameling – als direct hergebruik
niet meer mogelijk is – gerecycled middels open of closed loop recycling.
• 10 procent van de textielproducten, die op de Nederlandse markt worden gebracht, worden na inzameling hergebruikt binnen Nederland 2.

2030

In 2030 zijn we halverwege de transitie naar de circulaire economie, wat betekent dat:
• In alle textielproducten die in Nederland op de markt worden gebracht 50 procent duurzaam materiaal verwerkt is. Van die 50 procent duurzaam
materiaal is minimaal 30 procent recyclaat.
• 50 procent van de grondstoffen, materialen en producten die in Nederland op de textielmarkt worden gebracht, worden (na inzameling, als hergebruik
niet mogelijk is) gerecycled.
• 15 procent van de textielproducten, die op de Nederlandse markt worden gebracht, worden na inzameling hergebruikt binnen Nederland2.

2035

Het streven is te komen tot een halvering van de ecologische voetafdruk van de textielsector op het gebied van uitstoot, watergebruik, chemicaliën en
microplastics.

2050

Volledig circulaire economie.

Dit document gaat niet in op de onderliggende onderbouwing van de
diverse indicatoren, bijvoorbeeld welke bronnen en aannames hieraan
ten grondslag liggen. In een separate rapportage Monitoring
beleidsprogramma Circulair Textiel - Monitoringsystematiek is de
systematiek beschreven en onderbouwd. Voor een verdere toelichting
op de gehanteerde indicatoren wordt derhalve naar de separate
rapportage verwezen.

Nederlandse textielmarkt
Deze rapportage gaat over het textiel zoals gebruikt op de Nederlandse
(textiel)markt. De textielketen is echter dusdanig internationaal
georiënteerd dat het niet volstaat om enkel te monitoren wat er binnen
de landsgrenzen gebeurt. Zo is de toeleveringsketen van textielproducten voornamelijk gevestigd buiten Nederland en kennen we aan
de achterkant van de keten ook een afzet in andere EU-landen en

1

2

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2020/04/14/beleidsprogramma-circulairtextiel-2020-2025

21 april 2022

Als aanvulling op de reeds geformuleerde beleidsdoelstellingen is deze sector-doelstelling voor
hergebruik vanuit het netwerkoverleg toegevoegd gedurende dit onderzoek.
BH3288-MI-RP-220421-1403

1

Open
daarbuiten. Het gaat hier dus om textielproducten die door Nederlandse
eindgebruikers (bedrijven of consumenten) worden gebruikt.
Type textielproducten
Een tweede scope afbakening betreft welke textielproducten onder
deze rapportage vallen. Door verschillende toonaangevende instanties
worden verschillende indelingen gehanteerd. Hier is de volgende
afbakening van textielproducten gehanteerd:
• Consumentenkleding: (zoals kleding, ondergoed, kousen en
sokken).
• Bedrijfskleding: (zoals kleding, kousen en sokken voor
bedrijfsmatige doeleinden).
• BBK-linnen: bed-, bad- en keukenlinnen en vitrage/gordijnen voor
particuliere en bedrijfsmatige doeleinden (zoals lakens, dekens,
slopen, dekbedhoezen, handdoeken, theedoeken, tafellakens,
servetten, washandjes etc.).

Leeswijzer
De meting is opgezet aan de hand van de textielketen zoals
weergegeven in hoofdstuk 2. Hoofdstuk 3 geeft de uitkomsten van de
verschillende indicatoren en schetst daarmee een cijfermatig beeld van
de textielketen. Hoofstuk 4 schetst een conclusie en enkele inhoudelijke
beleidsaanbevelingen. Voor verdere verfijning van de grafische
weergave of meer detailinzicht wordt verwezen naar een interactief
dashboard op de website van Rijkswaterstaat.

Verantwoording
De totstandkoming van deze meting is met de grootst mogelijke zorg
uitgevoerd. Het is helaas voor een aantal indicatoren niet haalbaar
gebleken om statistisch onderbouwde uitkomsten te genereren. Hierom
blijft het doorontwikkelen van de monitoringsystematiek van belang.
Ondanks deze kanttekening geeft de rapportage wel een indicatief
totaalbeeld van de textielketen.
Monitoringsystematiek
Voor een uitgebreide toelichting omtrent de systematiek wordt
verwezen naar de separate rapportage Monitoring beleidsprogramma
Circulair Textiel - Monitoringsystematiek (april 2022).

21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

2

Open

2

Inzicht in de keten

In de onderstaande visualisatie is een overzicht gegeven van de wijze waarop
in deze meting naar de keten wordt gekeken. De dikte van de pijlen zegt niks
over de omvang van de betreffende stroom.

Figuur 1: de textielketen uitgesplitst naar fasen.

21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

3

Open
Er wordt in deze rapportage vanuit een vijftal perspectieven inzicht gegeven
in de keten om meer duiding en achtergrond te krijgen bij de uitkomsten van
de betreffende indicatoren. Deze vijf perspectieven zijn:
1. Absolute omvang
In dit perspectief betreft het de
omvang van een totale stroom,
ofwel de absolute omvang. Hierin
wordt een waarde weergegeven
die de totale stroom textiel
weergeeft. Er wordt hier dan ook
alleen een grootte bedoeld, dat
niet gerelateerd wordt aan een
ander totaal.
3. Relatieve omvang ten opzichte van een
totaal
Het gaat hier om een tweetal relatieve
omvangen:
• Een die zich toespitst op de 'voorkant' van de
keten, zijnde de productiefase en de
retailfase. Hierin worden alle waardes van
alle indicatoren gerelateerd aan de totale Put
On Market.
• Een tweede die zich toespitst op de
'achterkant' van de keten zijnde de
afdankfase, sortering, recycling en afzet.
Hierin worden alle waardes van alle
indicatoren gerelateerd aan de totale
afdanking van textiel.

2. Omvang per inwoner van Nederland
Dit perspectief betreft het uitdrukken van de
omvang van de diverse stromen per capita.
Immers, het betreft hier omvangrijke stromen
waarvan het soms complex is om te vatten
wat dit nu concreet betekent. Om deze reden
worden alle waardes ook teruggerekend op
basis van het totale inwoneraantal op
1 januari van het betreffende jaar 3.
4. Milieu-impact
Het laatste perspectief waarmee
naar de keten wordt gekeken is
op basis van de (milieu-) impact.
Dit perspectief is een relevant
perspectief gelet op de diverse
klimaatopgaves en een
uiteindelijke doel van een
duurzame textielketen.

5. Relatieve omvang ten
opzichte van een eerdere
periode
Dit perspectief laat zich uitdrukken
als percentage ten opzichte van
een andere jaartal.

3

Het inwoneraantal op 1 januari 2018 betrof 17.181.084 inwoners in Nederland (CBS).

21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

4

Open

3

Uitkomsten

In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in de uitkomst van de verschillende indicatoren gekoppeld aan de in hoofdstuk 2 benoemde perspectieven. Hierbij zijn de
onderstaande fases gehanteerd. Naast de diverse ketenstappen wordt in paragraaf 3.7 inzicht gegeven in de gehanteerde milieu-impact indicatoren. Paragraaf 3.8
betreft tot slot een samenvatting waarin de diverse geformuleerde indicatoren worden gerelateerd aan de beleidsdoelstellingen van het circulair textiel beleid.

1.
Productiefase

3.1

2.
Retailfase

3.
Gebruiksfase

4.
Afdankfase

6.
Recyclingfase

7.
Milieu-impact

8.
Beleidsindicatoren

Productie

De ‘Nederlandse’ productie is onder te verdelen in een tweetal categorieën:
• De productie in Nederland.
• De productie van het in Nederland op de markt gebracht textiel.
De productie in Nederland
De productie in Nederland is relatief beperkt. De industriële productie is in het
verleden grotendeels verloren gegaan. Er is ook sprake van kleinschalige
thuisproductie van mensen die met stoffen zelf kledingstukken produceren.
Precieze en betrouwbare cijfers hierover zijn vooralsnog niet bekend.
Tabel 1: de productiehoeveelheden van in Nederland geproduceerd textiel, peiljaar 2020.
#
Indicator
Omvang stroom
Omvang stroom Per inwoner
(Absoluut in kton)
(relatief in %)
(in kg)
A1

5.
Sorteringsfase

Productie in Nederland**
Productie Consumentenkleding*

Registratie van de binnenlandse productie van de drie categorieën textiel vindt
niet centraal plaats. Het CBS registreert de productie van textiel op een meer
geaggregeerd niveau waardoor geen heldere uitspraken kunnen worden
gedaan over de Nederlandse productie. Daarbij neemt het CBS een
disclaimer op ten aanzien van de betrouwbaarheid. In kader hiervan is er hier
voor gekozen de tonnages wel in tabel 1 op te nemen maar niet in de verdere
doorwerking in de marktvolumes POM. Naast de drie categorieën
eindproducten consumentenkleding, BBK-linnen en bedrijfskleding, vindt ook
productie plaats van halffabrikaten, grond- en hulpstoffen.
T.o.v. 2018
(in %)

Toelichting

Consumentenkleding als truien, T-shirts, broeken, ondergoed etc. dat in Nederland
geproduceerd is.
A2 Productie BBK-linnen
9 kton
0,5 kg/inw
Bedlinnen, tafellinnen, gordijnen etc. dat in Nederland geproduceerd is.
A3 Productie Bedrijfskleding*
Onbekend
Bedrijfskleding, bestaande uit overalls, pakken etc. dat in Nederland geproduceerd is.
A4 Productie van stoffen
30 kton
1,7 kg/inw
Productie van geweven doeken en stoffen in Nederland.
A5 Productie van vezels en garen
19 kton
1,1 kg/inw
Productie van wol (spinnen), katoenvezels, polyester etc. in Nederland (naar
verwachting nagenoeg 0).
* In totaal is er naar schatting circa 12 kton kleding in Nederland geproduceerd, zie ook opmerking over plausibiliteit hieronder.
** Het CBS geeft aan dat de plausibiliteit van de variabelen in het onderliggende detailbestand moeilijk is te beoordelen omdat op de detailvariabelen minder controles en correcties hebben plaatsgevonden.
Als een variabele niet is opgenomen in de geaggregeerde Materiaalmonitor (en dat geldt voor de binnenlandse productie), dan is de kans aanwezig dat deze variabele van matige of slechte kwaliteit is.
21 april 2022

Onbekend

BH3288-MI-RP-220421-1403

5

Open
De productie van het in Nederland op de markt gebracht textiel
Het overgrote deel van het Nederlandse textiel wordt in het buitenland
geproduceerd. Deze productiehoeveelheden zijn gelijk gesteld aan de
hoeveelheden die via retail op de markt worden gebracht (zie paragraaf 3.2).
Gemakshalve zijn ze ook in onderstaande tabel opgenomen. De totale
hoeveelheid in Nederland nieuw op de markt gebracht textiel bedroeg in 2020
257 kton (exclusief binnenlandse productie, zie ook hierboven).
Materiaalsamenstelling in beeld
Voor de monitoring van de doelstellingen in het Beleidsprogramma Circulair
Textiel ’20-’25 is het van belang inzicht te hebben in de milieu-impact van het
geproduceerd textiel. Hierbij speelt de materiaalsamenstelling van het textiel
een belangrijke rol. Deze samenstelling wordt niet systematisch centraal door
partijen gerapporteerd en/of geregistreerd. Voor de samenstelling wordt
daarom indicatief gebruikgemaakt van andere bronnen, zijnde de SER en
TextileExchange.

De SER monitort jaarlijks de voortgang van de afspraken uit het convenant
Duurzame Kleding en Textiel monitort 4 . De SER registreert daarbij de
samenstelling zoals die door de Nederlandse convenantpartners worden
gerapporteerd. Hierin ontbreken echter grote multinationals die de voorkeur
geven aan een Europese aanpak van de textielketen.
TextileExchange rapporteert jaarlijks een samenstelling van de ‘wereldwijde’
textielproductie (dat wil zeggen: van de internationale bedrijven die bij de
TextileExchange zijn aangesloten). Voordeel van de data van TextileExchange is dat ook de grotere merken zoals H&M en Primark hieraan
deelnemen en rapporteren. Keerzijde van de TextileExchange rapportages is
dat zij een minder gedetailleerd beeld schetsen van de verschillende
duurzaamheidscategorieën binnen de gehanteerde materiaalsoorten en
binnen Nederland.

Tabel 2: de productiehoeveelheden van in Nederland op de markt gebracht textiel, binnen- en buitenlandse herkomst, peiljaar 2020.
#
Indicator
Omvang stroom
Omvang stroom Per inwoner
T.o.v. 2018
Toelichting
(Absoluut in kton)
(relatief in %) 5
(in kg)
(in %)
B1
B2
B3
B4

Productie van in Nederland op de markt gebracht textiel
POM Consumentenkleding
188 kton
buitenlandse herkomst
POM BBK-linnen buitenlandse
62 kton
herkomst
POM Bedrijfskleding buitenlandse
7 kton
herkomst
POM Nationale herkomst

73%

10,8 kg/inw

-26%

24%

3,6 kg/inw

1%

3%

0,4 kg/inw

-36%

Nb

Nb

-

Consumentenkleding als truien, T-shirts, broeken, ondergoed etc. dat in het
buitenland geproduceerd en in Nederland geïmporteerd is.
Bedlinnen, tafellinnen, gordijnen etc. in het buitenland geproduceerd en in
Nederland geïmporteerd is.
Bedrijfskleding, bestaande uit overalls, pakken etc. in het buitenland
geproduceerd en in Nederland geïmporteerd is.
Totale hoeveelheid in Nederland geproduceerd consumentenkleding, BBK en
bedrijfskleding.

Op basis van de rapportages van TextileExchange en SER is een tweetal
inzichten te geven in de materiaalsamenstelling:
- een meer internationaal georiënteerde materiaalsamenstelling van de
verschillende materiaalsoorten ten behoeve van de textielketen zoals
gerapporteerd door TextileExchange;

een materiaalsamenstelling op basis van de toegepaste materialen door
de deelnemers van het Convenant Duurzame Kleding en Textiel (data
SER) met gedetailleerder onderscheid in recycling en duurzame
materialen .
De twee materiaalsamenstellingen zijn hieronder grafisch weergegeven 6.

4

6 In de 2018 rapportage werd aanvullend ook onderscheid gemaakt in samenstelling bedrijfskleding. Deze is

Zie https://www.imvoconvenanten.nl/nl/kleding-en-textiel/. Aandachtspunt hierin is dat het convenant is
afgelopen waardoor deze dataverzameling naar de toekomst toe nog onduidelijk is.
5
Het betreft de omvang ten opzichte van POM totaal (nieuw en 5% hergebruik).
21 april 2022

-

voor 2020 niet bekend.

BH3288-MI-RP-220421-1403

6

Open
Materiaalsamenstelling POM
Om zowel de voordelen van de mondiale samenstelling als van een meer
gedetailleerde samenstelling te benutten is gekozen voor het combineren van
twee databronnen. Op basis van TextielExchange data is geïnventariseerd
wat de (mondiale) verdeling in productie van materiaalsoorten was. Op basis
van de SER-data is vervolgens het aandeel duurzame en gerecyclede
materialen bepaald voor de Nederlandse markt. Het betreft derhalve
indicatieve cijfers. Voor het uiteindelijk vaststellen van de samenstelling van
het op de markt gebrachte textiel zal een specifieke registratie moeten worden
opgezet.
In tegenstelling tot de meting 2018 is in de SER-data de samenstelling niet
uitgesplitst in samenstelling bedrijfskleding en samenstelling fashion.
Daarentegen is een totale samenstelling gerapporteerd, zie figuur 1. Op basis
van de SER-data is vastgesteld welke aandeel van deze materialen
gerecycled (mechanisch en chemisch) en duurzaam is, zie daarvoor figuur 2.

Materiaalsoorten textielproductie
60%

Figuur 3: hoeveelheid textiel in 2018 en 2020 op de markt gebracht dat
gerecycled of duurzaam is op basis van data SER.

50%
40%

De totale textielproductie wereldwijd kent een lichte stijging van het aandeel
polyester. Kijkend naar de samenstelling binnen de materiaalsoorten dan is
het aandeel duurzame en gerecycleerde materialen significant gestegen. Ten
opzichte van de totale hoeveelheid op de markt gebracht textiel (257 kton) is
er ook sprake van een stijging, zie ook tabel 3. Vooralsnog is onduidelijk of dit
een trend is of het gevolg van de Covid-19 pandemie.

30%
20%
10%
0%

Katoen

Polyester

Nylon
2018

Cellulose

Wol

Dons

2020

Figuur 2 de samenstelling van textiel op basis van opgave TextileExchange.

21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

7

Open
Onderstaand is een tabel opgenomen met daarin de samenstelling uitgedrukt
in duurzame(re) en gerecyclede materialen van het in Nederland op de markt
gebrachte textiel.
Tabel 3: aandeel gerecyclede en duurzame materialen per textielsoort en totaal, peiljaar 2020.
#
Indicator
Omvang stroom Omvang stroom Per inwoner
(Absoluut in kton) (relatief in %) 7
(in kg)

T.o.v. 2018
(in %)*

A6

Productie van in Nederland op de markt gebracht textiel (exclusief BCI-katoen)
Duurzaam textiel consumentenkleding
17 kton
7%
1,0 kg/inw

18%

A7

Duurzaam textiel BBK-linnen

6 kton

2%

0,3 kg/inw

61%

A8

Duurzaam textiel bedrijfskleding

0 kton

0%

0,0 kg/inw

367%

Gerecycled textiel
consumentenkleding
A10 Gerecycled textiel BBK-linnen

8 kton

3%

0,4 kg/inw

216%

3 kton

1%

0,1 kg/inw

330%

A11 Gerecycled textiel bedrijfskleding

1 kton

0%

0,0 kg/inw

313%

23 kton

9%

1,3 kg/inw

28%

11 kton

4%

0,6 kg/inw

242%

34 kton

13%

2,0 kg/inw

60%

223 kton

87%

12,8 kg/inw

54 kton

21%

3,1 kg/inw

18 kton

7%

1,0 kg/inw

0 kton
150 kton

0%
59%

0,0 kg/inw
8,6 kg/inw

A9

Sommatie
A12 Totaal hoeveelheid duurzame
materialen
A13 Totaal hoeveelheid gerecyclede
materialen
A14 Totaal hoeveelheid duurzaam en/of
gerecyclede materialen
Conventioneel textiel (inclusief BCI-katoen)
A15 Conventioneel materiaal, waarvan:
A16 - BCI textiel consumentenkleding
A17 - BCI textiel BBK-linnen
A18 - BCI textiel bedrijfskleding
A19 - overig conventioneel materiaal

-26%
15%
56%
0,00
-38%

Toelichting

Aandeel duurzaam geproduceerd materiaal binnen de voor Nederland
geproduceerde hoeveelheid consumentenkleding.
Aandeel duurzaam geproduceerd materiaal binnen de voor Nederland
geproduceerde hoeveelheid BBK-linnen.
Aandeel duurzaam geproduceerd materiaal binnen de voor Nederland
geproduceerde hoeveelheid bedrijfskleding.
Aandeel gerecycled textiel binnen de voor Nederland geproduceerde hoeveelheid
consumentenkleding.
Aandeel gerecycled textiel binnen de voor Nederland geproduceerde hoeveelheid
BBK-linnen.
Aandeel gerecycled textiel binnen de voor Nederland geproduceerde hoeveelheid
bedrijfskleding.
Hoeveelheid duurzaam geproduceerd materiaal binnen de voor Nederland
geproduceerde hoeveelheid textielproducten.
Hoeveelheid gerecycled textiel binnen de voor Nederland geproduceerde
hoeveelheid textielproducten.
Hoeveelheid duurzaam geproduceerd materiaal en/of gerecycled textiel binnen
de voor Nederland geproduceerde hoeveelheid textielproducten.

Totale hoeveelheid op de markt gebracht, exclusief duurzaam en/of gerecyclede
materialen
Aandeel duurzaam geproduceerd materiaal en BCI-katoen binnen de voor
Nederland geproduceerde hoeveelheid consumentenkleding.
Aandeel duurzaam geproduceerd materiaal en BCI-katoen binnen de voor
Nederland geproduceerde hoeveelheid BBK-linnen.
Aandeel duurzaam geproduceerd materiaal en BCI-katoen binnen de voor
Nederland geproduceerde hoeveelheid bedrijfskleding.

* De grote stijgingen worden veroorzaakt doordat sprake is van relatief hele kleine hoeveelheden; een kleine verandering leidt dan al snel tot een relatief groot verschil.

7 Het betreft de omvang ten opzichte van POM totaal (nieuw en 5% hergebruik).

21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

8

Open

3.2

Retail

De retailfase betreft het moment dat het textiel het land 'binnenkomt' tot het
moment dat het bij de consument terechtkomt of textiel dat in Nederland
geproduceerd wordt en in Nederland wordt afgezet.
Per keten verschilt het hoeveel stappen er worden afgelegd met tussenhandelaren, groothandel inkopers, webwinkels en de winkels in de
winkelstraten. Ten behoeve van deze systematiek wordt dit als één fase
beschouwd. De belangrijkste indicator in deze fase betreft dus de totale
hoeveelheid textielproducten zoals deze worden afgezet op de Nederlandse
markt. Dit wordt ook wel de Put on Market (hierna: POM) genoemd. De POM
betreft de hoeveelheid textiel die op de Nederlandse markt wordt afgezet.
Textiel dat via Nederland doorgevoerd wordt naar het buitenland wordt
daarmee niet meegenomen in de POM.
Tabel 4: hoeveelheden in Nederland op de markt gebracht textiel (Put On Market, POM), peiljaar 2020.
#
Indicator
Omvang stroom
Omvang stroom
Per inwoner
(Absoluut in kton)
(relatief in %)
(in kg)

De POM is berekend voor verschillende soorten categorieën:
• consumentenkleding;
• bedrijfskleding;
• huishoudelijk textiel.
De totale POM wordt grofweg gevormd door de totale verkoop van nieuwe
(nog niet eerder gebruikte) textielproducten en kleding en de tweedehands
verkochte kleding via bedrijven (en instellingen) zoals kringloopwinkels. Aan
het einde van de retailfase kan onderscheid worden gemaakt tussen
verkochte kleding die de consument/gebruiker bereikt en een gedeelte
onverkochte kleding.
Onderstaande tabel geeft een overzicht van de toegepaste indicatoren met
een bijbehorende toelichting.
T.o.v. 2018
(in %)

Toelichting

B4

POM Nieuw textiel van buitenlandse herkomst
POM Consumentenkleding
188 kton
buitenlandse herkomst
POM BBK-linnen buitenlandse
62 kton
herkomst
POM Bedrijfskleding buitenlandse
7 kton
herkomst
POM Nieuw textiel van binnenlandse herkomst
POM Nationale herkomst*
0 kton

B5

POM Gebruikt textiel
POM Tweedehands

2 kton

0%

0,1 kg/inw

-87%

B6

Sommatie
POM Nieuw

De totale hoeveelheid hergebruikt (tweedehands) textiel dat op de markt
wordt gebracht door vintagewinkels, kringloopwinkels, tweedehandswinkels
et cetera.

257 kton

99%

14,7 kg/inw

-21%

259 kton

100%

14,9 kg/inw

-24%

B8

POM Totaal (nieuw & hergebruik)**
Verkocht en onverkocht
Verkocht textiel

Som in buitenland geproduceerd en geïmporteerd nieuw textiel en in NL
geproduceerd nieuw textiel dat bestemd is voor de NL markt.
Som van bovenstaande indicatoren B5 en B6.

242 kton

94%

14,0 kg/inw

-24%

B9

Onverkocht textiel

15 kton

6%

0,9 kg/inw

-24%

8 kton
7 kton

3%
3%

0,4 kg/inw
0,4 kg/inw

-24%
-24%

B1
B2
B3

B7

B10 Vervezeling onverkocht textiel
B11 Verbranding onverkocht textiel

73%

10,8 kg/inw

-26%

24%

3,6 kg/inw

1%

3%

0,4 kg/inw

-36%

0%

0,0 kg/inw

Consumentenkleding als truien, T-shirts, broeken, ondergoed etc. dat in het
buitenland geproduceerd is en in NL geïmporteerd is.
Bedlinnen, tafellinnen, gordijnen etc. in het buitenland geproduceerd is en in
NL geïmporteerd is.
Bedrijfskleding, bestaande uit overalls, pakken etc. in het buitenland
geproduceerd is en in NL geïmporteerd is.
De totale hoeveelheid textiel in Nederland geproduceerd en voor
binnenlands gebruik op de markt gebracht.

Som van in POM buitenlands textiel (consumenten- en BBK-linnen,
exclusief bedrijfskleding) dat verkocht is [excl. binnenlandse productie].
Som van in POM buitenlands textiel (consumenten- en BBK-linnen,
exclusief bedrijfskleding) dat niet verkocht is.
Hoeveelheid van het onverkochte textiel dat wordt vervezeld.
Hoeveelheid van het onverkochte textiel dat wordt verbrand.

* Voor deze indicator zijn vooralsnog onvoldoende betrouwbare cijfers beschikbaar, zie ook toelichting bij tabel 1.
** Door afrondingsverschillen is de som POM Totaal gelijk aan POM Nieuw. POM Tweedehands bedroeg 0,6 kton
21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

9

Open

De hoeveelheid op de markt gebracht textiel bedroeg in 2020 257 kton nieuw
textiel en 0,6 kton tweedehands. Per inwoner bedraagt dit gemiddeld 14,7
kilogram nieuw textiel, respectievelijk een verwaarloosbare hoeveelheid
tweedehands. Het geheel is circa 20% minder dan in 2018 op de markt werd
gebracht.
Als we naar omzetcijfers kijken van de retailbranche leert dit ons dat ook daar
sprake is van een significante daling. Ondanks dat de toename van online
verkopen zeer significant zijn, betreft dit nog een relatief kleiner aandeel in het
geheel en compenseert dit niet het omzetverlies (en stuksverkoop) in de offline
winkels.

3.3

In de onderstaande tabel zijn de omzetcijfers gegeven van het jaar 2018 en
2020.
Tabel 5 omzetcijfers textielbranche (bron: https://www.retailinsiders.nl/data/#)
Brancheomzet (in mld €) Verkoop offline (in Verkoop online
winkels)

Totaal

2018

1.632

187

1.743

2020

1.380

274

1.489

Verschil 2018- 2020

-16%

+46%

-15%

Gebruik

De gebruiksfase van textiel heeft een grote invloed op de milieu-impact van
textiel. Voor een duurzamer textiel keten zou het dus wenselijk zijn om ook de
gebruiksfase van textiel te monitoren. Betrouwbare data over de gebruiksfase
zijn helaas niet beschikbaar. Wat wel beschikbaar is zijn meerdere
onderzoeken die een grove indicatie geven van de totale voorraad textiel in
Nederlandse huishoudens en een consumentenonderzoek naar het
wasgedrag van Nederlanders uit 2014. Ook zijn er cijfers beschikbaar vanuit
brancheorganisatie Federatie Textielbeheer Nederland over professioneel
gereinigd textiel. Over levensduur, voorraad bedrijfskleding en verkoop van
consumenten aan consumenten is op dit moment geen data beschikbaar. De
data voor de gebruiksfase zijn ten opzichte van 2018 niet gewijzigd. Overigens
is het aannemelijk en wordt hier aangenomen dat de impact van de
gebruiksfase door wassen en drogen en dergelijke los staat van de
hoeveelheid die jaarlijks op de markt wordt gebracht.

21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

10

Open

Tabel 6: indicatoren in de gebruiksfase.
#
Indicator

C2

Consumentenkleding en BBK linnen
Totale voorraad consumenten kleding en BBKlinnen in Nederlandse huishoudens
Gemiddelde technische levensduur textielproducten

C3

Aantal wasbeurten per jaar

C4
C5
C6
C7

Aandeel gedroogde was
Aandeel gestreken was
Gemiddelde wastemperatuur
Verkoop van consument aan consument

C8
C9

Bedrijfskleding
Totale voorraad bedrijfskleding
Gemiddelde levensduur bedrijfskleding

C1

C10 Hoeveelheid professionele reiniging

Omvang stroom
(Absoluut)

Omvang stroom
(relatief in %)

Per inwoner

T.o.v. 2018
(in %)

Onbekend 8

-

-

-

De totale hoeveelheid textiel in Nederlandse huishoudens.

Onbekend

-

-

-

2,4 miljard 9

-

143

-

De gemiddelde duur dat een textielproduct gedragen of
gebruikt wordt.
Het aantal wasbeurten dat consumenten per jaar doen.

-

30%
38%
-

-

-

Het percentage gewassen kleding dat gedroogd wordt in droger
Het percentage gewassen kleding dat gestreken wordt
De gemiddelde temperatuur waarop gewassen wordt.
Dit betreft de hoeveelheid verkocht textiel tussen consumenten
met tussenkomst van een (digitaal) platform

-

-

-

-

330 kton

-

--

-

De totale hoeveelheid bedrijfskleding in Nederland.
De duur dat een bedrijfskledingstuk gemiddeld gedragen
wordt.
De hoeveelheid textiel die jaarlijks professioneel gereinigd
wordt.

-

41˚C

Toelichting

8

CBS textielvoorraad: 383 kton consumenten textiel, 265 kton beddengoed (op basis van verkoop en verwachte levensduur) Dutch Clothing Mountain: Extrapolatie op basis van kledingkast van 50 Nederlanders (geen representatieve
groep, ongecorrigeerd): 365kton, waarvan 102 kton ongebruikt.
9
Bron consumentenonderzoek in het kader van ECAP-WRAP uit 2015, http://www.ecap.eu.com/wp-content/uploads/2018/07/Mapping-clothing-impacts-in-Europe.pdf.
21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

11

Open

3.4

Afdanking

In de afdankingsfase zijn er diverse routes hoe gebruikers zich ontdoen van
de textielproducten. Zo kunnen consumenten textiel direct naar
kringloopwinkels brengen, gescheiden afdanken in textiel verzamelcontainers
of afdanken via het restafval. Sporadisch kan textiel soms ook bij retailers
worden aangeboden, soms voor korting op nieuwe aankopen. Aanvullend

geldt voor bedrijfskleding dat bovenop de bovenstaande routes het
afgedankte textiel via het bedrijfsafval, terug naar de leverancier of direct naar
een sorteerder en/of recycler wordt afgedankt.
De figuur onder toont de totale afdanking en onderverdeling hiervan tussen
consumententextiel en bedrijfsmatig textielafval en de eindbestemming van
de diverse stromen 10.

Figuur 4 Sankey-diagram van pad van afgedankt textiel naar verwerkingsdoeleinde, peiljaar 2020
10

De inventarisatie van (absolute) aantallen is uitgevoerd via gemeenten, (publieke) inzamelaars en
kringloopwinkels. Zie bijlage 'monitoringssystematiek' voor nadere toelichting.

21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

12

Open
In de afdankingsfase worden de volgende indicatoren onderscheiden:
Tabel 7: indicatoren in de afdankfase, peiljaar 2020.
#
Indicator
Omvang stroom
(Absoluut in kton)
D1
D2
D3
D4
D5
D6
D7
D8
D9

Consumentenkleding en BBK linnen
Gescheiden ingezameld (NL)
textiel
Verbranding textiel in
huishoudelijk restafval
Bedrijfsmatig afval
Afdanking gescheiden textiel
bedrijfsmatig afval
Verbranding textiel in het
gemengd bedrijfsafval
Sommatie
Totale afdanking
consumentenkleding en BBKlinnen
Totale afdanking bedrijfskleding
en (bedrijfsmatig) BBK-linnen
Totaal gescheiden textiel
Totaal ongescheiden ingezameld
(en verbrand) textiel
Totaal afdanking

Omvang stroom
(relatief in %)

Per inwoner
(in kg)

T.o.v. 2018
(in %)

90 kton

26%

5,2 kg/inw

-34%

104 kton

35%

6,0 kg/inw

-29%

33 kton

11%

1,9 kg/inw

27%

73 kton

24%

4,2 kg/inw

8%

194 kton

65%

11,2 kg/inw

-31%

106 kton

35%

6,1 kg/inw

14%

123 kton

41%

7,1 kg/inw

-9%

177 kton

59%

10,2 kg/inw

-17%

301 kton

100%

17,3 kg/inw

-20%

Afdanking 2020 ten opzichte van 2018
Zoals 2020 ook door corona en de diverse beperkende maatregelen voor de
retailfase voor een significante afname heeft gezorgd, geldt dit ook voor de
afdankfase. Zo is er in heel 2020 circa 20% minder textiel afgedankt (D9). De
totale afdanking van (gescheiden en ongescheiden) consumententextiel en
BBK-linnen is zelfs met meer dan 20% afgenomen (D6). Ook in de gescheiden
consumententextiel is dit terug te lezen met een scherpe daling van meer dan
30% (D1).
In tegenstelling tot het beeld dat men in de eerste lockdown massaal de
kledingkast heeft opgeruimd is er niet meer textiel ingezameld, maar juist
minder. Dit komt onder andere doordat de textiel verzamelcontainers
meerdere maanden gesloten waren doordat er grote voorraden waren
ontstaan bij inzamelaars en sorteerders. Deze voorraadvorming was o.a. het
gevolg van het tijdelijk vastlopen van (inter)nationale textielrecyclingketens.
Een andere reden van de vermindering van textielinzameling zou te maken
21 april 2022

Toelichting

De totale hoeveelheid opgehaald gescheiden textiel door de
verschillende Nederlandse inzamelbedrijven
Textiel dat direct in restafval wordt weggegooid en verbrand voor
energieterugwinning
Ongesorteerd Nederlands textiel dat gesorteerd wordt in
Nederland en in het buitenland
Verbranding textielafval gemengd als restafval afkomstig van
werkgevers (e.g. een hotelketen, et cetera)
De totale afdanking van (voornamelijk) consumenten
textielproducten zoals bedoeld in de textiel inzamelbakken in de
openbare ruimte
De totale afdanking van alle bedrijfsmatige textielafval stromen
De totale hoeveelheid textiel dat gescheiden is ingezameld en in
aanmerking komt voor sortering, hergebruik en recycling.
De totale hoeveelheid textiel dat via het brandbaar afval in een
verbrandingsoven (of stortplaats) belandt.
De totale afdanking van al het textiel.

kunnen hebben met de sluiting van winkels door de verschillende lockdowns.
Over het algemeen is er 20% minder omzet geweest bij kledingwinkeliers.
Doordat men geen nieuwe kleding kon inkopen, en men thuis moest werken,
was er waarschijnlijk minder behoefte om oude kleding uit de kast te
vervangen (lees afdanken). Dit verschil is destijds niet gecompenseerd door
online aankopen van textiel.
Als we vervolgens naar verhoudingen tussen stromen kijken valt op dat de
verhouding tussen gescheiden consumententextiel (D1) versus ongescheiden
(D2) in 2018 48% respectievelijk 52% was. In 2020 is dit gezakt naar 41% om
59%. Er is dus sprake van een dalend percentage gescheiden afgedankt
textiel.
Als laatste valt in de afdankingscijfers op dat er meer gescheiden bedrijfsmatig
textielafval is ingezameld (27% meer). Hier is geen bekende verklaring voor.

BH3288-MI-RP-220421-1403

13

Open

3.5

Sortering

Sortering in binnen- en buitenland
Aan het begin van de sorteerstap wordt in enkele gevallen een eerste grove
scheiding gedaan, bijvoorbeeld bij het ledigen van bovengrondse verzamelcontainers via handlos (met de hand ledigen in plaats van machinaal). Hier
wordt de eerste niet-textielafval stroom gescheiden. Vanaf daar gaat het
grofweg twee routes op; of het wordt in Nederland gesorteerd of het wordt
ongesorteerd geëxporteerd naar het buitenland om daar te worden
gesorteerd. De tabel schetst de textielstromen van het textielafval dat in
Nederland wordt afgedankt en aan binnen- en buitenlandse sorteerders wordt
aangeboden.
Sortering 2020 ten opzichte van 2018
In de sorteringsfase is te zien dat er in 2020 circa 50% minder ongesorteerd
textiel geëxporteerd is naar het buitenland. Als gevolg hiervan zijn de
verhoudingen tussen de Nederlandse en buitenlandse sorteerders

verschillend van 2018. Zo werd in 2018 circa 40% van het Nederlandse
textielafval in Nederland gesorteerd en is dat in 2020 bijna 60%. In absolute
aantallen is de sortering in Nederland tussen 2018 en 2020 nagenoeg gelijk
gebleven (resp. 51 kton om 49 kton).
Het verschil tussen gescheiden afdanking (D1) en sortering (E1 en E2) is 6
kton. Dit komt doordat er voordat het textiel gesorteerd wordt, er afkeur en/of
opschoning plaatsvindt. Deze twee stappen/afslagen vinden plaats
voorafgaand aan het sorteringsproces (ook wel pre-sortering). Dit betreft niettextiel (of zeer vervuild doordat het nat is) dat uiteindelijk verbrand wordt.
Daarnaast is de hoeveelheid textiel dat als herdraagbaar in Nederland wordt
verkocht circa twee derde gedaald van resp. 6,4 kton in 2018 naar 2,4 kton in
2020. Een verklaring hiervoor kan zijn in eerste instantie de daling in
ingezameld textiel in Nederland (circa 20%) maar ook het feit dat veel
kringloopwinkels een groot deel van het jaar gesloten waren en geen
herdraagbaar textiel konden afnemen van sorteerders.

Tabel 8: indicatoren in de sorteerfase: sortering Nederlands textiel en geïmporteerd textiel dat in Nederland wordt gesorteerd, peiljaar 2020.
#
Indicator
Omvang stroom Omvang stroom Per inwoner
T.o.v. 2018
Toelichting
(Absoluut in kton) (relatief in %)
(in kg)
(in %)
E1
E2
E3
E4
E5
E6
E7
E8
E9
E10

Routing ongesorteerd textiel
Ongesorteerd Nederlands textielafval
voor Nederlandse sorteerders
Ongesorteerd Nederlands textielafval
voor buitenlandse sorteerders
Import ongesorteerd buitenlands
textielafval door Nederlandse sorteerders
Sortering NL textielafval in NL

50 kton

17%

2,9 kg/inw

-6%

40 kton

13%

2,3 kg/inw

-51%

0 kton

n.v.t.

0,0 kg/inw

-

Hergebruik Nederland

2 kton

1%

0,1 kg/inw

-60%

Hergebruik buitenland

23 kton

8%

1,3 kg/inw

42%

Recycling (ketenstap 6)

10 kton

3%

0,6 kg/inw

-47%

15 kton

%

0,9 kg/inw

18%

Hergebruik Nederland

0 kton

0%

0,0 kg/inw

-

Hergebruik buitenland

18 kton

6%

1,0 kg/inw

-55%

Recycling

8 kton

3%

0,4 kg/inw

-70%

Verbranding huishoudelijk textielafval
afkomstig van Nederlandse sortering
Sortering NL textielafval in buitenland

21 april 2022

Textiel van Nederlandse herkomst die door Nederlandse sorteerders
gesorteerd wordt.
Textiel van Nederlandse herkomst dat ongesorteerd naar het buitenland
wordt geëxporteerd en door wordt gesorteerd.
Textiel van buitenlandse herkomst dat ongesorteerd naar Nederland wordt
geïmporteerd en hier wordt gesorteerd.
Het aandeel van Nederlandse textiel dat als herdraagbaar wordt
doorverkocht in Nederlandse winkels
Het aandeel van Nederlandse textiel dat als herdraagbaar wordt
doorverkocht in buitenlandse winkels
Het aandeel van Nederlands textiel dat wordt gerecycled tot secondaire
producten in Nederland
Nederlands textiel en ander afval gevonden na sortering dat als
reststroom wordt verbrand
Het aandeel van Nederlands textielafval, gesorteerd in het buitenland, dat
als herdraagbaar wordt doorverkocht in Nederlandse winkels.
Het aandeel van Nederlandse textielafval, gesorteerd in het buitenland,
dat als herdraagbaar wordt doorverkocht in buitenlandse winkels.
Het aandeel van Nederlands textielafval, gesorteerd in het buitenland, dat
wordt gerecycled tot secundaire producten in Nederland.
BH3288-MI-RP-220421-1403

14

Open
#

Indicator

E11 Verbranding huishoudelijk textielafval
afkomstig van Nederlandse sortering*
Sommatie
E16 Totaal hergebruik Nederlands textielafval
in Nederland
E17
Totaal hergebruik Nederlands textielafval
E18

Totaal recycling Nederlands textielafval

E19 Totaal verbranding/storting gesorteerd
Nederlands textielafval
Totaal bedrijfstextiel - verwerking
E20
onbekend

3.6

Omvang stroom Omvang stroom
(Absoluut in kton) (relatief in %)

Per inwoner
(in kg)

T.o.v. 2018
(in %)

14 kton

5%

0,8 kg/inw

-13%

2 kton

1%

0,1 kg/inw

-60%

44 kton

15%

2,5 kg/inw

-31%

18 kton

6%

1,0 kg/inw

-60%

29 kton

10%

1,7 kg/inw

-88%

Toelichting
Nederlands textielafval en ander afval gevonden na sortering in het
buitenland dat als reststroom wordt verbrand.
Totale hoeveelheid van het Nederlandse textielafval dat wordt hergebruikt
in Nederland.
Totale hoeveelheid van het Nederlandse textielafval dat wordt hergebruikt
in Nederland of in het buitenland.
Totale hoeveelheid van het Nederlandse textielafval dat wordt gerecycled
in Nederland of in het buitenland.
Totale hoeveelheid van het Nederlandse textielafval dat wordt verbrand of
gestort in Nederland of in het buitenland.

33 kton

Recycling

Deze paragraaf schetst de hoeveelheid textiel dat wordt gerecycled. Daarbij
wordt onderscheid gemaakt in:
• Closed loop mechanische recycling (in binnen- en buitenland).
• Open loop chemische recycling (in binnen- en buitenland).
• Open loop mechanische recycling (in binnen- en buitenland).
Het aandeel chemisch gerecycled textiel en closed loop mechanische
recycling is van 2020 niet bekend. Mechanisch werd er 18 kton Nederland
textiel gerecycled waarvan 8 kton in het buitenland.
Daarnaast dient ingezoomd te worden op de onderverdeling in herkomst en
bestemming van het Nederlandse textiel:
• Het te recyclen textielafval in Nederland afkomstig van Nederlandse
consumenten en bedrijven.
• Het te recyclen textielafval in het buitenland afkomstig van Nederlandse
consumenten en bedrijven.
2020 ten opzichte van 2018
Er heeft in 2020 circa 50% minder mechanische open loop recycling
plaatsgevonden van Nederlands textiel dat in Nederland gerecycled werd.
Verder is de schatting dat er circa 70% minder Nederlands textiel via
mechanische open loop recycling in het buitenland gerecycled is. De totale
mechanische open loop recycling van Nederlands textiel (in binnen- of
buitenland) is 60% minder dan in 2018.
21 april 2022

Figuur 5: Verwerking van afgedankte textiel in 2018 en 2020.

BH3288-MI-RP-220421-1403

15

Open
Op basis van deze indeling kunnen de volgende indicatoren worden gegeven:
Tabel 9: indicatoren met betrekking tot recycling, peiljaar 2020.
#
Indicator
Omvang stroom
(Absoluut in kton)
F1
F2
F3

F4
F5
F6

F10
F11

F12

Omvang stroom
(relatief in %)

Per inwoner
(in kg)

T.o.v. 2018
(in %)

Recycling Nederlands textielafval in Nederland
Closed loop mechanische recycling

0 kton

0%

kg/inw

-

Open loop mechanische recycling

10 kton

3%

kg/inw

-47%

Closed loop chemische recycling

0 kton

0%

kg/inw

-

Recycling Nederlands textielafval in het buitenland
Closed loop mechanische recycling

0 kton

0%

kg/inw

-

Open loop mechanische recycling

8 kton

3%

kg/inw

-70%

Closed loop chemische recycling

0 kton

0%

kg/inw

-

Totaal closed loop mechanische
recycling Nederlands textielafval

0 kton

0%

kg/inw

-

Totaal open loop mechanische
recycling Nederlands textielafval

18 kton

6%

kg/inw

-60%

Totaal closed loop chemische
recycling Nederlands textielafval

0 kton

0%

kg/inw

-

Sommatie

21 april 2022

Toelichting

Hoeveelheid mechanisch gerecycled textiel; het recyclen van het
oorspronkelijke functionele materiaal in een gelijke of vergelijkbare
toepassing; textiel wordt textiel.
Hoeveelheid mechanisch gerecycled textiel; het recyclen van het
oorspronkelijke functionele materiaal in een niet gelijke of vergelijkbare
toepassing (textiel wordt poetsdoek, autostoelvulling, judomatten etc.).
Hoeveelheid textiel dat via chemische scheidings- en spinningsmethoden
gerecycled wordt; het recyclen van het oorspronkelijke functionele materiaal
in een gelijke of vergelijkbare toepassing; textiel wordt textiel.
Hoeveelheid mechanisch gerecycled textiel; het recyclen van het
oorspronkelijke functionele materiaal in een gelijke of vergelijkbare
toepassing; textiel wordt textiel.
Hoeveelheid mechanisch gerecycled textiel; het recyclen van het
oorspronkelijke functionele materiaal in een niet gelijke of vergelijkbare
toepassing (textiel wordt poetsdoek, autostoelvulling, judomatten etc.).
Hoeveelheid textiel dat via chemische scheidings- en spinningsmethoden
gerecycled wordt; het recyclen van het oorspronkelijke functionele materiaal
in een gelijke of vergelijkbare toepassing; textiel wordt textiel.
Totale hoeveelheid van het Nederlandse textielafval dat mechanisch wordt
gerecycled; het recyclen van het oorspronkelijke functionele materiaal in
een gelijke of vergelijkbare toepassing; textiel wordt textiel.
Totale hoeveelheid van het Nederlandse textielafval dat mechanisch wordt
gerecycled; het recyclen van het oorspronkelijke functionele materiaal in
een niet gelijke of vergelijkbare toepassing (textiel wordt poetsdoek,
autostoelvulling, judomatten etc.).
Totale hoeveelheid van het Nederlandse textielafval dat chemisch wordt
gerecycled; het recyclen van het oorspronkelijke functionele materiaal in
een gelijke of vergelijkbare toepassing; textiel wordt textiel.

BH3288-MI-RP-220421-1403

16

Open

3.7

Milieu-impact

Het Beleidsprogramma Circulair Textiel 2020-2025 heeft tot doel de milieuimpact van textiel te halveren. In de monitoringssystematiek meten we de
milieu-impact van de verschillende fases uit de textielketen (productie van
grondstoffen, productie van stof en kleding, transport, gebruiksfase, afdanking
en verwerking). De milieu-impact wordt berekend via een Life Cycle
Assesment (LCA) uitgevoerd in lijn met gestandaardiseerde impact
berekeningsmethoden. De berekening is uitgevoerd op basis van de getallen
die bekend zijn over de textielsector voor de Nederlandse markt en
wetenschappelijke studies naar de milieu-impact van de textielsector. In de
LCA worden CO2, energiegebruik en watergebruik berekend voor de gehele
productieketen, inclusief afdanking 11 . De gebruiksfase is hierin niet

meegenomen omdat veronderstelt wordt dat het gebruik los staat van de
hoeveelheid die op de markt is gebracht.
Waar geen exacte cijfers over bekend zijn wordt zoveel mogelijk gewerkt met
bekende (wereld) gemiddelden en expertkennis. De uitkomsten hiervan zijn
een degelijk onderbouwde indicatie van de milieu-impact van de Nederlandse
textielsector. Voor een exacte berekening van de milieu-impact van de
textielsector is veel gedetailleerdere informatie nodig over onder andere
herkomst, samenstelling, transport, productiemethoden, faciliteiten en
apparaten.

Tabel 10: milieu impact per materiaaltype en fase, peiljaar 2020.
Indicator

CO2

Energie

Water

ZZS

Toelichting

Milieu-impact per fase per inwoner
Milieu-impact van productie
grondstoffen - Totaal

77 kg/inw

1.200 MJ/inwoner

18.900 liter/inw

Milieu-impact van fabricage - Totaal

237 kg/inw

2.400 MJ/inwoner

1.700 liter/inw

Milieu-impact van transport van
productielocatie naar retail of
consument - Totaal

2 kg/inw

22 MJ/inwoner

liter/inw

Milieu-impact van gebruik - Totaal

0 kg/inw

MJ/inwoner

liter/inw

Milieu-impact van verwerking - Totaal

-8 kg/inw

-300 MJ/inwoner

liter/inw

Milieu-impact consumententextiel
(huishoudelijk en kleding) - Totaal

300 kg/inw

3.200 MJ/inwoner

20.000 liter/inw

Milieu-impact bedrijfstextiel - Totaal

8 kg/inw

100 MJ/inwoner

600 liter/inw

308 kg/inw

3.300 MJ/inwoner

20.600 liter/inw

CO2-eq (Megaton), energiegebruik (Petajoule), watergebruik (Miljard Liter)
en ZZS gerelateerd aan productie van grondstoffen
CO2-eq (Megaton), energiegebruik (Petajoule), watergebruik (Miljard Liter)
88 Daly /1mln
en ZZS gerelateerd aan productie van grondstoffen
67 Daly /1mln

1 Daly /1mln

CO2-eq (Megaton), energiegebruik (Petajoule), watergebruik (Miljard Liter)
en ZZS gerelateerd aan productie van grondstoffen

CO2-eq (Megaton), energiegebruik (Petajoule), watergebruik (Miljard Liter)
en ZZS gerelateerd aan productie van grondstoffen
CO2-eq (Megaton), energiegebruik (Petajoule), watergebruik (Miljard Liter)
-2 Daly /1mln
en ZZS gerelateerd aan productie van grondstoffen
Daly /1mln

Sommatie

Milieu-impact textiel - Totaal

CO2-eq (Megaton), energiegebruik (Petajoule), watergebruik (Miljard Liter)
en ZZS gerelateerd aan productie van grondstoffen
CO2-eq (Megaton), energiegebruik (Petajoule), watergebruik (Miljard Liter)
4 Daly /1mln
en ZZS gerelateerd aan productie van grondstoffen
CO2-eq (Megaton), energiegebruik (Petajoule), watergebruik (Miljard Liter)
154 Daly /1mln
en ZZS gerelateerd aan productie van grondstoffen
150 Daly /1mln

Microplastics
Textiel microplastics in het milieu

11

Aantal kg microplastics dat jaarlijks aan het milieu wordt toegevoegd met
Nederlands textiel als bron.

De impact van de afdankfase is LCA-technisch gekoppeld aan en verdisconteerd in de impact van de
hoeveelheid POM die op de markt wordt gebracht en staat los van de hoeveelheid die daadwerkelijk wordt
afgedankt.

21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

17

Open
Tabel 10 schetst de milieu-impact per fase, per inwoner. Gemiddeld bedroeg
de milieu-impact van de productie en afdanking van textiel in de textielketen
308 kg CO2 per inwoner (exclusief de gebruiksfase). Per inwoner wordt
daarvoor gemiddeld 20.600 liter water verbruikt. Precieze cijfers voor de

gebruiksfase zijn niet bekend en zijn hierin niet meegenomen. Daarbij, de
hoeveelheid die op de markt wordt gebracht staat waarschijnlijk los van het
aantal keren dat iemand zijn of haar kleding wast.

Figuur 6: vergelijking CO2-uitstoot en waterverbruik tussen 2020 en 2018.

Figuur 6 schetst de totale CO2-uitstoot en waterverbruik voor de hoeveelheid
in Nederland nieuw op de markt gebracht textiel (POM). Daarbij is een
duidelijk daling te zien in 2020 (circa 22%) welke veroorzaakt is door de
kleinere hoeveelheid POM. Voor waterverbruik is de afname iets groter (circa
25%) door meer toepassing van duurzaam katoen. Katoen heeft van de
verschillende materiaalsegmenten in beeld verreweg het grootste
waterverbruik.

Voor energieverbruik en gezondheidsimpact geldt naar verhouding dezelfde
afname ten opzichte van 2018 (circa 22%) als voor CO2-uitstoot, in grote mate
verklaard door minder textiel dat op de markt gebracht is 12.
Op de volgende pagina zijn de vier categorieën milieu-impact voor 2020 per
ketenfase weergegeven.

12 Gelet op de vergelijkbare afname zijn hiervoor geen separate jaargrafieken opgenomen.

21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

18

Open

Figuur 7: milieu-impact van de verschillende fases uit de textielketen van al het textiel dat voor de Nederlandse markt geproduceerd wordt, peiljaar 2020. De gebruiksfase wordt hier niet in meegenomen, omdat die
niet afhankelijk is van de hoeveelheid textiel die op de markt gebracht wordt.
21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

19

Open

3.8

Indicatoren in relatie tot beleidsdoelstellingen

Er zijn diverse beleidsdoelstellingen geformuleerd door de Rijksoverheid. De
indicatoren zoals beschreven in de voorgaande paragrafen moeten inzicht
geven in waar Nederland staat ten opzichte van de beleidsdoelstellingen. In
het onderstaande overzicht is per beleidsdoelstelling aangegeven in hoeverre
in 2020 aan de gestelde doelstellingen is voldaan.
De classificatie of iets als duurzame(re) materiaalsoort wordt beschouwd is
hier deels gebaseerd op de indeling die de SER maakt tussen gecertificeerde
hoeveelheden en niet-gecertificeerde hoeveelheden. Vooralsnog lijkt met dat
onderscheid een basis te liggen voor datgeen wat als duurzamer kan worden
beschouwd. Aanvullend zijn door de onderzoekers de volgende keuzes
gemaakt omtrent duurzaamheid:
Tabel 11: status realisatie beleidsdoelstellingen, peiljaar 2020.
# Jaar Beleidsdoelstelling
1

2025

2

2025

3

2025

4

2030

5

2030

Aandeel gerecycled (post-consumer)/duurzaam materiaal in
textielproducten is 25 procent.*
30 procent van de grondstoffen, materialen en producten die op de
Nederlandse markt worden gebracht, worden na inzameling – als
direct hergebruik niet meer mogelijk is – gerecycled middels open of
closed loop recycling.
10 procent van de textielproducten, die op de Nederlandse markt
worden gebracht, worden na inzameling hergebruikt binnen
Nederland.
In alle textielproducten die in Nederland op de markt worden gebracht
is 50 procent duurzaam materiaal verwerkt.
Minimaal 30 procent van de textielproducten is gemaakt van recyclaat.

-

-

De categorie ‘Better cotton’ (BCI) wordt niet meegeteld in het kader van
de realisatie van de doelstelling maar wordt in de tabel wel separaat
inzichtelijk gemaakt. BCI-katoen is, in tegenstelling tot bijvoorbeeld GOTkatoen, niet traceerbaar aan een specifiek product in de keten maar
betreft een meer administratieve certificering vergelijkbaar met
bijvoorbeeld groene stroom. Bovendien is het gebruik van chemische
stoffen toegestaan, waarbij vooralsnog onvoldoende tot geen beeld
bestaat omtrent gebruikte hoeveelheden.
Dons en veren worden niet meegenomen als duurzaam; dit in verband
met dierenwelzijn.

Omvang stroom Omvang stroom Per inwoner
(Absoluut in kton)
(relatief in %)
(in kg)
34 (106) kton

13% (41%)

2,0 (6,1)
kg/inw

18 kton

6%

1,0 kg/inw

2 kton

1%

0,1 kg/inw

34 kton

13%

2,0 kg/inw

11 kton

4%

0,6 kg/inw

15 procent van de textielproducten, die op de Nederlandse markt
worden gebracht, worden na inzameling hergebruikt binnen
2 kton
1%
0,1 kg/inw
Nederland.
7 2030 50 procent van de grondstoffen, materialen en producten die in
Nederland op de textielmarkt worden gebracht, worden (na
18 kton
6%
1,0 kg/inw
inzameling, als hergebruik niet mogelijk is) gerecycled.
8 2035 Het streven is te komen tot een halvering van de ecologische
voetafdruk van de textielsector op het gebied van:
- uitstoot;
5,35 Mton CO2
308 kg/inw
n.v.t.
- watergebruik;
359 Miljard Liter
20.600 l/inw
- chemicaliën;
2.681 Daly
154 Daly
- microplastics.
Nb
Nb
9 2050 Volledig circulaire economie
* Het betreft duurzame materialen, exclusief BCI-katoen. Cursief tussen haakjes () is het percentage opgenomen inclusief BCI-katoen
6

2030

21 april 2022

T.o.v. eerdere
periode
(in %)
+60% (+33%)

Corresponderende indicator
A14 Totaal hoeveelheid duurzaam en/of
gerecyclede textielproducten.
E18 Totaal recycling Nederland textielafval.

-60%
E16 Totaal hergebruik Nederlands
-60% (-3,7 kton) textielafval in Nederland.
A12 Totaal hoeveelheid duurzaam
textielproducten.
A13 Totaal hoeveelheid gerecycled
+242% (+7,6 kton)
textielproducten.
E16 Totaal hergebruik Nederlands
-60% (-0,6 kton) textielafval in Nederland.
+60%

-60%

E18 Totaal recycling Nederland textielafval.
H16 Milieu-impact textiel – totaal.

-22%
-25%
-22%
N.t.b.

BH3288-MI-RP-220421-1403

20

Open
Figuur 8 schetst de (beleids-)doelstellingen en de realisatie. Blauw geeft
daarbij de realisatie weer voor 2020. In het geel is een lineaire weergave van
de doelstelling in de tijd weergegeven. Met andere woorden: voor een
geleidelijke, lineaire groei naar de doelstelling in de tijd (grafisch met een cirkel

weergegeven) dient de realisatie in 2020 voorbij de doellijn te liggen. Voor de
verlaging van de milieudruk lijkt dit het geval; dit geeft echter een vertekend
beeld als gevolg van de lagere hoeveelheid op de markt gebracht textiel.

Figuur 8: doelen beleidsprogramma Circulair Textiel ’20 – ’25, peiljaar 2020.

21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

21

Open

4

Conclusies

Hieronder volgen enkele conclusies die voortvloeien uit de monitoring. De
meting 2020 wijkt daarbij aanzienlijk af in hoeveelheden ten opzichte van de
meting 2018, waarschijnlijk mede als gevolg van de Covid-19 pandemie. De
pandemie lijkt over de gehele keten voor sterk afwijkende cijfers te zorgen.
Vooralsnog en voorlopig (gelet op de verwachte doorwerking in de volgende
rapportagejaren) bieden de cijfers waarschijnlijk een dermate afwijkend beeld
om eventuele trends waar te nemen.
Daling van het volume door de gehele keten
In 2020 bedroeg de op de markt gebrachte hoeveelheid nieuw textiel 257kton,
ofwel 14,7kg per inwoner; ruim 20% minder dan in 2018. De hoeveelheid
Nederlands textiel die op de Nederlandse markt terug komt als tweedehands
kleding is met 2 kton relatief verwaarloosbaar. Daarbij is deze in 2020 flink
gedaald ten opzichte van 2018, waarschijnlijk als gevolg van de Covid-19
pandemie.
In totaal is er circa 300 kton textiel afgedankt, circa 20% minder dan in 2018.
In tegenstelling tot het beeld dat men in de eerste lockdown massaal de
kledingkast heeft opgeruimd is er niet meer textiel gescheiden ingezameld,
maar juist minder. Dit komt onder andere doordat de textiel
verzamelcontainers meerdere maanden gesloten waren als gevolg van het
tijdelijk vastlopen van (inter)nationale textielrecyclingketens.
Er valt dus op te merken dat er zowel 20% minder op de markt is gebracht (in
volumegewicht) en ook via inzameling is afgedankt in 2020.
Als we naar omzetcijfers kijken van de textielbranche, leert dit ons dat ook
daar sprake is van een significante daling. Ondanks dat de toename van
online verkopen zeer significant zijn, betreft dit nog een relatief klein aandeel
in het geheel en compenseert dit niet het omzetverlies (en stuksverkoop) in
de offline winkels.

Verhouding van sortering in Nederland vs buitenland
Bij de sorteringsfase is te zien dat er circa 50% minder ongesorteerd textiel
geëxporteerd is naar het buitenland in 2020. Als gevolg hiervan zijn de
verhoudingen tussen sortering door de Nederlandse sorteerders vs. de
buitenlandse sorteerders verschillend van 2018. Zo werd in 2018 circa 40%
van het Nederlandse textielafval in Nederland gesorteerd en is dat in 2020
bijna 60%. In absolute hoeveelheden is de sortering in Nederland tussen 2018
en 2020 nagenoeg gelijk gebleven (beide jaren circa 50kton).
Beperkte verschuivingen in de keten
Naast de daling over de hele linie (verkoop en afdanking) en de verschuiving
in het aandeel van sortering binnen/buiten Nederland zijn er enkele wat
minimalere verschuivingen waar te nemen waarbij elke keer de vraag gesteld
kan worden of er sprake is van een trend of een eenmalige toe- of afname:
• Er lijkt sprake van een forse toename in het aandeel duurzame en/of
gerecyclede materialen. In totaal lijkt circa 13% van het nieuw op de markt
gebracht textiel van duurzame of gerecyclede materialen afkomstig te zijn.
In relatie tot de totale marktomvang zijn deze hoeveelheden nog wel
beperkt.
• De hoeveelheid tweedehands (herdraagbare) kleding voor de
Nederlandse (kringloop)markt is ook afgenomen in 2020 t.o.v. 2018. Een
oorzaak hiervan kan zijn dat kringloopwinkels ook gedurende ruime
periodes gesloten moesten zijn en geen (of beperkt) andere alternatieve
afzetkanalen tot hun beschikking hebben.
• Er heeft in 2020 circa 50% minder mechanische open loop recycling
plaatsgevonden van Nederlands textiel dat in Nederland gerecycled werd.
Verder is de schatting dat er circa 70% minder Nederlands textiel via
mechanische open loop recycling in het buitenland gerecycled is. De totale
mechanische open loop recycling van Nederlands textiel (in binnen- of
buitenland) is 60% minder dan in 2018

De milieu-impact van de (Nederlandse) textielketen in 2020
De Milieu-impact is sterk gedaald: dit is echter met name als gevolg van het
feit dat er minder kleding is verkocht (en afgedankt). Preventie is daarmee dus
een effectieve manier om de milieu-impact te reduceren.
21 april 2022

BH3288-MI-RP-220421-1403

22