Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

32 317

JBZ-Raad

Nr. 241

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN
VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 juni 2014
Op 8 en 9 juli 2014 vindt in Milaan de informele bijeenkomst van de Raad
Justitie en Binnenlandse Zaken plaatsvindt. Bijgaand bieden wij uw
Kamer de geannoteerde agenda aan en informeren wij u over het
volgende.
Verloop onderhandelingen verordening Visumcode en Rondreisvisum
Tijdens de JBZ-Raad op 5 juni 2014 heeft de Commissie een korte
toelichting gegeven over de voorstellen in het Visumpakket. In de
Raadswerkgroep Visa op 19 juni is vervolgens een eerste aanzet gedaan
tot inhoudelijke bespreking van het voorstel voor de Visumcode. De
behandeling van het Rondreisvisum start naar verwachting pas aan het
eind van het jaar.
Veel lidstaten behouden vooralsnog een – algemeen of gedeeltelijk –
studievoorbehoud. In een eerste reactie gaven de meeste lidstaten aan dat
ze positief zijn over de richting van het voorstel tot herziening van de
Visumcode. Meerdere lidstaten meldden echter wel zorgen te hebben
over de balans met de veiligheid en de financiële consequenties van
onderdelen in het voorstel.
Het aankomend Italiaans voorzitterschap heeft aangegeven ruime
aandacht te willen besteden aan de behandeling van dit voorstel.
Nederland zal hierbij onder meer in blijven zetten op het beperken van de
risico’s van illegale immigratie en aandacht blijven vragen voor de
handhavingsaspecten en de andere aspecten die door uw Kamer als
belangrijk zijn benoemd.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
I.W. Opstelten
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

kst-32317-241
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 241

1

Geannoteerde agenda van de informele bijeenkomst van de Raad
Justitie en Binnenlandse Zaken, 8–9 juli 2014 te Milaan
I. Binnenlandse Zaken, Immigratie en Asiel
1. Toekomstige ontwikkeling van de JBZ-ruimte
Tijdens deze informele JBZ-Raad zullen de lidstaten van gedachten
wisselen over de uitvoering van de strategische richtsnoeren over de
toekomstige ontwikkeling van de JBZ-ruimte vanaf 2015. Deze richtsnoeren worden op 26 en 27 juni 2014 tijdens de Europese Raad, als
onderdeel van de ER-conclusies vastgesteld. De ontwerpconclusies van de
Europese Raad zijn onder meer opgesteld op basis van de inbreng van de
lidstaten tijdens verschillende discussies in de JBZ-Raden van o.a. 5 en
6 december 2013, 3 en 4 maart 2014 en 5 en 6 juni 2014, en de brief over
de discussie in de JBZ-Raad door het Voorzitterschap aan de voorzitter
van de Europese Raad. De Europese Commissie heeft haar visie op
post-Stockholm uiteengezet in twee mededelingen getiteld «De
EU-agenda voor justitie voor 2020 – Meer vertrouwen, mobiliteit en groei
binnen de Unie» en «Naar een open en veilig Europa» ten aanzien van
respectievelijk het terrein van Justitie en van Binnenlandse Zaken.
Het kabinetsstandpunt inzake de Nederlandse visie op een toekomstig
EU-JBZ beleidskader is aangeboden aan de Tweede Kamer en Eerste
Kamer op 18 november 2013 (Kamerstuk 32 317, nr. 196). De kabinetsappreciatie van de mededelingen van de Europese Commissie inzake de
toekomstige ontwikkeling van de JBZ-samenwerking is aan beide Kamers
verzonden op 17 april 2014 (Kamerstuk 32 317, nr. 227). Mede op basis
van deze stukken zijn de ontwerpconclusies na publicatie beoordeeld.
De proactieve beïnvloeding van Nederland heeft tot resultaat geleid. Het
kabinet is tevreden met de balans tussen de domeinen asiel en migratie,
veiligheid en justitie. De Nederlandse horizontale uitgangspunten,
consolidatie, implementatie, evaluatie en kostenbesparing, en een aantal
voor Nederland belangrijke thema’s zijn geborgd in de ontwerpconclusies.
2. Taskfore Middellandse Zeegebied
De informele JBZ-Raad is de eerste bijeenkomst onder Italiaans voorzitterschap met de verantwoordelijke Ministers voor Binnenlandse Zaken en
Justitie. Italië heeft aangegeven dat de implementatie van de maatregelen
uit de Task Force Middellandse Zeegebied komend semester hoog op de
agenda staat. Naar verwachting zal Italië een toelichting geven op zijn
plannen voor het komende half jaar (er is nog geen discussiedocument
van het Voorzitterschap verschenen over dit onderwerp).
Hierbij wordt voortgebouwd op de discussie tijdens de JBZ-Raad van 5 en
6 juni jongstleden. Naast de erkenning dat in dit kader al veel werk is
verricht, was er tijdens deze discussie brede steun voor het prioriteren van
de resterende maatregelen uit de mededeling van de Europese
Commissie d.d. 4 december 2013.
Nederland heeft in de vorige JBZ-Raad gepleit voor de integrale aanpak
van mensensmokkel. Zowel de Commissie als andere lidstaten hebben
het belang van de aanpak van mensensmokkel onderstreept. Daarnaast
hecht Nederland belang aan maatregelen gericht op de herkomst- en
transitlanden. Ook heeft Nederland voorgesteld om een gecombineerde
JBZ-BZ-OS-Raad bijeen te laten komen. Eventuele verdergaande
EU-solidariteit is voor Nederland pas aan de orde na de volledige
implementatie van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 241

2

II. Veiligheid en Justitie, Grondrechten en Burgerschap
3. Horizontale aspecten van de algemene verordening
gegevensbescherming
Er is nog geen discussiedocument van het Voorzitterschap verschenen
over dit onderwerp. Naar verwachting zal het Voorzitterschap een
discussie willen voeren over de instrumentkeuze en de positie van de
publieke sector in de verordening.
Nederland is het met het Voorzitterschap eens dat nu het juiste moment is
om horizontale onderwerpen aan de orde te stellen en dat instrumentkeuze en publieke sector ook precies de juiste horizontale onderwerpen
zijn. Er moeten immers op een aantal hoofdlijnen nog verdere discussies
plaatsvinden die een belangrijke relatie hebben met instrumentkeuze en
de positie van de publieke sector en het is niet verstandig om die
discussies eerst op detailniveau af te ronden en dan pas de hoofdvragen
te behandelen.
Nederland is wat de instrumentkeuze betreft altijd voorstander geweest
van een verordening. Rechtstreekse werking van gegevensbeschermingsrecht is van groot voordeel voor burgers, omdat zij zich daar rechtstreeks
op kunnen beroepen. Bedrijven kunnen profiteren doordat alleen een
verordening de verschillen in regelgeving tussen de lidstaten kan
beëindigen.
Een verordening kan wat Nederland betreft in beginsel ook gelden voor
de publieke sector, mits die verordening een ruime mate van vrijheid
bevat voor de overheid om ten behoeve van haar doeleinden gegevens te
kunnen verwerken. De in de afgelopen jaren ontwikkelde tekstvoorstellen
wijzen wat Nederland betreft in de goede richting. Wel moet er nog
aandacht uitgaan naar een goede afgrenzing tussen de verordening en de
richtlijn gegevensbescherming opsporing en vervolging. Zo is het voor de
politie belangrijk dat haar taken onder één instrument vallen. Ook is
nadere aandacht nodig voor de verhouding met andere grondrechten,
zoals de vrijheid van meningsuiting en de openbaarheid van bestuur.
Nederland ziet met vertrouwen uit naar de discussie.
4. Toekomstige ontwikkeling van de JBZ-ruimte
Zie onder I.1.
5. Geweld tegen vrouwen
De lunchbespreking op 8 juli zal gaan over de aanpak van geweld tegen
vrouwen. Nederland onderschrijft dat geweld tegen vrouwen ontoelaatbaar is en aangepakt dient te worden. Er is nog geen discussiedocument van het Voorzitterschap verschenen over dit onderwerp.
Het Nederlandse beleid voor de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties is gebaseerd op drie pijlers: het versterken van de positie van
slachtoffers, een krachtige plegeraanpak en het doorbreken van intergenerationele overdracht. Dit beleid richt zich op een integrale aanpak daarvan:
preventie, signalering en melden, hulp en opvang, nazorg.
Uitgangspunt van het Nederlandse kabinet is dat gender een belangrijke
rol speelt bij het ontstaan en voortbestaan van geweld in huiselijke kring.
Het is belangrijk daarmee in beleid en praktijk rekening te houden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 241

3

Verder hecht het kabinet aan een zo spoedig mogelijke ratificatie van het
Verdrag van Istanbul (het Verdrag van de Raad van Europa inzake het
voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld).
Het wetsvoorstel ter goedkeuring van dit Verdrag wordt in de loop van
2014 aan het Nederlandse parlement aangeboden.
6. Verordening openbare akten
Tijdens de informele Raad zal worden gesproken over hoe het best
voortgang kan worden bereikt in de onderhandelingen over het voorstel
voor een Verordening ter bevordering van het vrije verkeer van burgers en
bedrijven door vereenvoudigde aanvaarding van bepaalde openbare
akten in de Europese Unie en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1024/
2012. Er is nog geen discussiedocument van het Voorzitterschap
verschenen over dit onderwerp.
Zoals ook in het BNC-fiche is aangegeven, is Nederland positief over een
vergemakkelijking van het vrij verkeer van burgers en bedrijven door
vermindering van de bureaucratie en reductie van administratieve lasten.
Nederland kan instemmen met een alternatieve procedure voor de
wederzijdse vereenvoudigde aanvaarding van akten en het afschaffen van
de apostille op voorwaarde dat dit alternatief voordeliger is voor de
burger (minder kosten en minder bureaucratie) en het tegelijkertijd niet
leidt tot een onevenredige lastenverzwaring voor lidstaten.
Nog onvoldoende duidelijk is of de voorgestelde procedure in de
Verordening voordeliger is voor de burger (vooral langere termijnen voor
verkrijgen akte en mogelijke controle achteraf bij gegronde twijfel) en niet
tot te veel kosten leidt voor lidstaten (opzetten Centrale autoriteit, kosten
nieuwe EU-modelformulieren). Daarnaast is nadere opheldering nodig
over waarom niet wordt aangesloten bij bestaande, goed werkende
internationale instrumenten.
Voor Nederland is een absolute voorwaarde waaraan een nieuwe
procedure voor wederzijdse vereenvoudigde aanvaarding van akten moet
voldoen, dat deze voldoende waarborgen biedt tegen fraude met en
manipulatie van openbare akten. Overigens deelt de meerderheid van
lidstaten de Nederlandse zorgen over langere termijnen, hogere kosten en
fraude.
7. Europees Openbaar Ministerie
Het aankomende Italiaanse Voorzitterschap heeft het dossier Europees
OM (EOM) als prioritair aangemerkt en de ambitie uitgesproken belangrijke voortgang op dit dossier te boeken. Het onderwerp staat op de
agenda van de informele JBZ-Raad, maar op dit moment is nog niet
bekend welke vragen er concreet aan de orde zullen komen of over welke
aspecten betreffende het EOM het Voorzitterschap precies in deze setting
wil spreken.
Nu er tijdens de JBZ-Raad op 5 en 6 juni jongstleden reeds uitvoerig is
gesproken over de structuur, bevoegdheid en taken van het EOM, is de
verwachting wel dat de informele JBZ-Raad zich dit maal zal buigen over
andere aspecten. De Minister van Veiligheid en Justitie wacht een nadere
toelichting op de plannen van het Voorzitterschap ten aanzien van dit
agendapunt vooralsnog graag af en gaat ervan uit dat deze voldoende
tijdig voorafgaand aan de informele JBZ-Raad beschikbaar zal zijn om
beide Kamers alsdan aanvullend te kunnen berichten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 241

4

8. En marge van de Raad: ministeriële bijeenkomst over «foreign
fighters»
Tijdens de laatste bijeenkomst van de EU-kopgroep over «Foreign
Fighters» in Syrië op 5 juni jongstleden is gesproken over een aantal
aanbevelingen die gedaan zijn voor de aanpak van de jihadgang. Op basis
van deze aanbevelingen is geconcludeerd dat een aantal maatregelen
moet worden uitgewerkt. Hierbij wordt voornamelijk gekeken naar huidige
instrumenten en nieuwe instrumenten die detectie, monitoring en
bestrijding van jihadgang kunnen versterken. Nederland heeft hier een
actieve rol in. In de kopgroep is besloten dat een aantal expertmeetings
gewijd zullen worden aan de uitwerking van deze maatregelen. Op 18 juni
2014 zijn de betrokken experts voor het eerst bij elkaar gekomen. De
conclusies van deze expertmeeting zullen tijdens een ontmoeting en
marge van de informele JBZ-raad worden besproken door de kopgroep
«Foreign Fighters».
III. Gezamenlijke bijeenkomst met derde landen over rampenrisicobeheer
9. Rampenrisicobeheer
Tijdens de middagsessie en marge van de informele JBZ-Raad op 8 juli zal
Commissaris Kristalina Georgieva aanwezig zijn om het onderwerp
rampenrisicobeheer te bespreken in het kader van de opvolging van het
Verenigde Naties (VN) Hyogo-Actiekader voor de periode 2015–2025 in
aanloop naar de 3e wereldconferentie van de VN op 14–18 maart 2015 in
Japan over dit onderwerp. Tijdens deze middagsessie zijn tevens de
non-EU landen van de UNISDR (Departement van de Verenigde Naties
voor risicobeheer) uitgenodigd. De Commissie heeft op 8 april 2014 een
Mededeling uitgebracht waarin zij aangeeft wat de prioriteiten zouden
moeten zijn voor het VN Hyogo-Actiekader in de periode 2015–2025. Deze
prioriteiten komen – uitgezonderd de door Nederland voorgestane
versterking van publiek private samenwerking – overeen met de Nederlandse uitgangspunten. U bent hierover geïnformeerd middels het
BNC-Fiche.1 Het BNC-Fiche aangaande deze mededeling dient als een
referentiekader op basis waarvan de Nederlandse inzet zal worden
uitgedragen. Er zal extra aandacht gevraagd worden voor publiek-private
samenwerking.

1

Kamerstuk 22 112, nr. 1851.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 241

5