RAAD VAN
DE EUROPESE UNIE

Brussel, 16 november 2012 (22.11)
(OR. en)
16063/12

Interinstitutioneel dossier:
2008/0140 (CNS)
SOC 912
JAI 791
MI 716
FREMP 135
VERSLAG
van:
aan:
nr. vorig doc.:
nr. Comv.:
Betreft:

I.

het voorzitterschap
het Comité van permanente vertegenwoordigers (1e deel) / de Raad (Epsco)
15567/12 SOC 870 JAI 743 MI 668 FREMP 128
11531/08 SOC 411 JAI 368 MI 246
Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de toepassing van het beginsel
van gelijke behandeling van personen ongeacht godsdienst of overtuiging,
handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid
- Voortgangsverslag

INLEIDING
De Commissie heeft op 2 juli 2008 een voorstel aangenomen voor een richtlijn van de
Raad die erop is gericht de bescherming tegen discriminatie op grond van godsdienst of
overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele gerichtheid uit te breiden tot andere gebieden dan
arbeid. Het richtlijnvoorstel vormt een aanvulling op de bestaande EG-wetgeving1 ter zake
en voorziet in een verbod van discriminatie op bovengenoemde gronden op de volgende
gebieden: sociale bescherming, met inbegrip van sociale zekerheid en gezondheidszorg;
sociale voordelen; onderwijs; en toegang tot goederen en diensten, met inbegrip van
huisvesting.

1

Met name de Richtlijnen 2000/43/EG, 2000/78/EG en 2004/113/EG van de Raad.

16063/12

asd/JEL/mt
DG B 4A

1

NL

Een grote meerderheid van de delegaties verwelkomde het voorstel in beginsel, en vele
delegaties stonden achter de idee dat het voorstel het bestaande juridische kader moet
aanvullen door de vier discriminatiegronden horizontaal te benaderen.
De meeste delegaties hebben het belang bevestigd van het bevorderen van gelijke behandeling
als een gedeelde maatschappelijke waarde in de EU. Verschillende delegaties hebben in het
bijzonder gewezen op de relevantie van het voorstel in het kader van het VN-Verdrag inzake
de rechten van personen met een handicap (UNCRPD). Sommige delegaties zouden evenwel
de voorkeur hebben gegeven aan ambitieuzere bepalingen inzake handicaps.
Sommige delegaties zijn wel overtuigd van het belang van discriminatiebestrijding, maar
handhaven een algemeen voorbehoud omdat zij zich afvragen of het Commissievoorstel – dat
volgens hen een inbreuk vormt op de nationale bevoegdheid voor bepaalde aangelegenheden
en in strijd is met het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel – wel in een behoefte
voorziet.
Andere delegaties hebben ook verduidelijking gevraagd en hun zorgen geuit over met name
het gebrek aan rechtszekerheid, de bevoegdheidsverdeling en de praktische, financiële en
juridische gevolgen van het voorstel.
In dit stadium handhaven alle delegaties een algemeen studievoorbehoud bij het voorstel. CZ,
DK, FR, MT en UK handhaven een voorbehoud voor parlementaire behandeling. Intussen
heeft de Commissie bevestigd dat zij vooralsnog vasthoudt aan haar oorspronkelijke voorstel
en dat zij een studievoorbehoud handhaaft bij elke wijziging daarvan.
Het Europees Parlement heeft op 2 april 2009 in het kader van de raadplegingsprocedure
advies uitgebracht2. Door de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon op
1 december 2009 valt het voorstel thans onder artikel 19 van het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie; bijgevolg is eenparigheid van stemmen in de Raad vereist,
na goedkeuring door het Europees Parlement.

2

Zie doc. A6-0149/2009. Kathalijne Maria Buitenweg (Fractie De Groenen/Vrije Europese
Alliantie) was hiervoor rapporteur. De nieuwe rapporteur van het EP is Raúl Romeva I Rueda
(Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie).

16063/12

asd/JEL/mt
DG B 4A

2

NL

II.

BESPREKINGEN VAN DE RAAD TIJDENS HET CYPRIOTISCHE
VOORZITTERSCHAP
De Groep sociale vraagstukken heeft haar bespreking van het voorstel onder het Cypriotische
voorzitterschap voortgezet3 en zich daarbij op de werkingssfeer geconcentreerd, met
bijzondere aandacht voor de toegang tot sociale bescherming en de toegang tot onderwijs.
De besprekingen waren gebaseerd op de redactievoorstellen van het voorzitterschap4 en een
geannoteerde geconsolideerde tekst die de eerdere standpunten van de delegaties samenvat.
a)

Toegang tot sociale bescherming (overwegingen 17 bis, 17 ter, 17 quinquies,
17 sexies, 17 septies en 17 octies, en artikel 3, leden 1 en 2)

Met zijn eerste reeks redactievoorstellen heeft het voorzitterschap beoogd de werkingssfeer
inzake sociale bescherming te verduidelijken, met name door te specificeren dat de richtlijn
van toepassing zou zijn op "de toegang tot sociale bescherming" en discriminatie verbiedt "bij
de toegang tot uitkeringen en diensten zoals bepaald door de lidstaten" (overweging 17 bis en
artikel 3, lid 1, onder a)).
Een meerderheid van de delegaties en ook de Commissievertegenwoordiger waren in het
algemeen ingenomen met deze aanpak, die als een stap in de goede richting wordt
beschouwd. Andere delegaties vroegen zich evenwel af of het raadzaam is de werkingssfeer
te beperken door naar "de toegang" te verwijzen, en uitten hun voorkeur om de tekst af te
stemmen op Richtlijn 2000/43/EG. Sommige delegaties verzochten ook de tekst en de
praktische gevolgen ervan te verduidelijken, met name betreffende discriminatie op grond
van leeftijd, en de rechtszekerheid te verbeteren.
Een aantal delegaties bleef erop aandringen om "sociale bescherming" aan de werkingssfeer
te onttrekken.

3
4

Vergaderingen op 8 oktober en 26 oktober.
Doc. 14228/12 en doc. 14898/12 + COR 1.

16063/12

asd/JEL/mt
DG B 4A

3

NL

b)

Toegang tot onderwijs (overwegingen 17 bis, 17 septies en 17 octies, en artikel 3,
lid 1, onder c))

Met zijn tweede reeks redactievoorstellen heeft het voorzitterschap ernaar gestreefd de
werkingssfeer te verduidelijken, met name door te specificeren dat de richtlijn van toepassing
zou zijn op "de toegang tot onderwijs", waarbij de opzet van het onderwijsstelsel en de
inhoud van het leeraanbod en de onderwijsactiviteiten tot de exclusieve bevoegdheid van de
lidstaten behoren.
Een meerderheid van de delegaties en ook de Commissievertegenwoordiger juichten deze
aanpak in het algemeen toe als een stap in de goede richting.
Andere delegaties zouden evenwel de voorkeur hebben gegeven aan een tekst die is
afgestemd op Richtlijn 2000/43/EG, waarin het woord "toegang" niet voorkomt. Bepaalde
delegaties achtten het tevens nodig de tekst te verduidelijken, met name inzake discriminatie
op grond van leeftijd.
Sommige delegaties bleven erop aandringen om "onderwijs" aan de werkingssfeer te
onttrekken5.
c)

Standpunten van de delegaties over de tekst in zijn geheel

De delegaties hebben, na de geannoteerde geconsolideerde tekst met de stand van de
besprekingen van de tekst in zijn geheel te hebben bezien, hun standpunten geactualiseerd,
waarbij in een aantal gevallen het voorbehoud is ingetrokken6.

5
6

Voor nadere details over de standpunten van de delegaties, zie doc. 14701/12 + COR 1 en
15567/12.
Voor een herziene versie van de geconsolideerde tekst, zie doc. 12458/2/12 REV 2 (zal te
gelegener tijd worden verspreid).

16063/12

asd/JEL/mt
DG B 4A

4

NL

III. ONOPGELOSTE VRAAGSTUKKEN DIE TIJDENS HET CYPRIOTISCHE
VOORZITTERSCHAP NIET ZIJN BESPROKEN
Een aantal kwesties zal nog nader moeten worden besproken, waaronder:
-

overige aspecten van de bevoegdheidsverdeling, de algemene werkingssfeer en de
subsidiariteit;

-

de bepalingen inzake handicap, waaronder toegankelijkheid en redelijke aanpassingen
ten behoeve van personen met een handicap;

IV.

-

het tijdpad voor uitvoering;

-

rechtszekerheid van de richtlijn in haar geheel; en

-

de algemene gevolgen van het voorstel, ook voor kleine en middelgrote ondernemingen.

CONCLUSIE
Hoewel er onder het Cypriotische voorzitterschap aanzienlijke vooruitgang is geboekt met de
pogingen om de werkingssfeer, met name betreffende de toegang tot sociale bescherming en
de toegang tot onderwijs, te verduidelijken, moet er beslist nog verder worden gewerkt aan
het voorstel.
Het Comité wordt verzocht nota te nemen van dit verslag en het toe te zenden aan de
Raad Epsco op 6 december 2012.
_______________

16063/12

asd/JEL/mt
DG B 4A

5

NL