Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

34 843

Seksuele intimidatie en geweld

33 552

Slachtofferbeleid

Nr. 51

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 november 2021
Inleiding
Mede namens de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
stuur ik u deze brief. Tijdens het tweeminutendebat Kindermisbruik en
seksueel geweld van 3 november jl. (Handelingen II 2021/22, nr. 17,
Kindermisbruik en seksueel geweld), heeft de Minister van Justitie en
Veiligheid toegezegd dat de Tweede Kamer uiterlijk dinsdag 9 november
een reactie op de motie van het lid Van der Werf (D66) ontvangt. In
afwachting van deze brief is de motie op verzoek van de Minister van
Justitie en Veiligheid aangehouden.
De motie verzoekt de mogelijkheden voor één multidisciplinaire landelijke
centrale entree te onderzoeken, waardoor slachtoffers van seksueel
geweld beter kunnen worden geholpen.1 De motie is ingediend naar
aanleiding van een oproep van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel
en Seksueel Geweld tegen Kinderen (NRM), Rutgers, Amnesty International en het Centrum Seksueel Geweld (CSG). In de motie wordt tevens
geconstateerd dat de politie en het Openbaar Ministerie (OM) de wens
hebben een integrale aanpak met ketenpartners te ontwikkelen, waarbij
kan worden aangesloten bij de behoefte van het slachtoffer van seksueel
geweld. De voorkeur gaat uit naar één landelijke entree voor alle
slachtoffers van seksueel geweld, waar alle soorten hulp of een ander
passend (strafrechtelijk) traject wordt aangeboden. Daarnaast staat het het
slachtoffer altijd vrij om aangifte bij de politie te doen.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en ik kunnen
op de manier die hieronder uiteen wordt gezet uitvoering geven aan het
verzoek uit de motie. Derhalve laat ik het oordeel over de aangehouden
motie, indien deze alsnog in stemming wordt gebracht, aan uw Kamer.

1

kst-34843-51
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Kamerstuk 31 015, nr. 230

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 843, nr. 51

1

Huidige mogelijkheden voor hulp
Mensen die slachtoffer zijn geworden van seksueel geweld dienen
vanzelfsprekend zo snel mogelijk adequate hulp te krijgen. Deze hulp is in
eerste instantie gericht op het in veiligheid brengen van het slachtoffer. De
vervolgstappen kunnen juridisch van aard zijn, gericht zijn op fysiek
herstel of op psychische behandeling. Slachtoffers kunnen hiervoor bij
verschillende organisaties terecht. Zo is het loket voor de strafrechtelijke
weg de politie, waar een slachtoffer aangifte of een melding kan doen.
Daarnaast behandelt het Centrum Seksueel Geweld (CSG) slachtoffers van
recent seksueel geweld en kan daar een begin gemaakt worden met het
forensisch onderzoek. Slachtoffers die langer geleden te maken hebben
gehad met seksueel geweld kunnen via de eigen huisarts worden
doorgeleid naar specialistische zorg en kunnen hulp zoeken via Slachtofferhulp Nederland (SHN). Slachtoffers kiezen in samenspraak met de
huisarts of SHN vervolgens de hulp die past bij hun persoonlijke wensen,
behoeften en achtergrond. Dit kan bijvoorbeeld de hulp van een slachtofferadvocaat betreffen of specialistische therapie. Ook kan er behoefte zijn
aan een traject met herstelbemiddeling of mediation.
Onderzoek naar ervaringen slachtoffers van seksueel geweld
In de motie wordt gevraagd te bezien wat er voor nodig is om een meer
centrale entree voor slachtoffers van seksueel geweld in te richten.
Uitgangspunt is dat hulp aan slachtoffers van seksueel geweld laagdrempelig, herkenbaar en toegankelijk is. De gedachte dat een centraal loket
voor slachtoffers daarbij zou kunnen helpen is begrijpelijk. Voordat aan
een dergelijk organisatievraagstuk kan worden toegekomen, is echter
eerst antwoord op een andere vraag nodig: welke behoeften hebben de
verschillende slachtoffergroepen die met verschillende vormen van
seksueel geweld te maken hebben gekregen? Seksueel geweld is namelijk
geen afgebakend fenomeen. In de praktijk kunnen slachtoffers te maken
hebben met ook andere vormen van geweld, zoals huiselijk geweld,
kindermishandeling, schadelijke praktijken of mensenhandel. Seksueel
geweld van een ouder richting een kind zal tot een andere hulpvraag
leiden, dan wanneer een zorgverlener zijn patiënt seksueel heeft
misbruikt. Het is daarom van belang om contextafhankelijk naar de
hulpvraag van een slachtoffer te kijken en daarbij de (bestaande) brede
hulpstructuren te betrekken. Vragen die eerst moeten worden beantwoord, zijn: waar en bij wie doen slachtoffers het liefst hun verhaal? Bij
welke organisaties zoeken zij bij voorkeur hulp? En wat hebben slachtoffers van seksueel geweld gemist, nadat het geweld hen overkwam?
Om te bezien hoe slachtoffers de huidige hulpstructuur ervaren, zal de
Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport daarom met mij
onderzoek laten uitvoeren naar de ervaringen van slachtoffers van
(seksueel) geweld. Met dit onderzoek worden onder meer de behoeften
van slachtoffers in brede zin in beeld gebracht. Ook wordt gekeken naar
de mate waarop de hulp- en meldpunten vindbaar zijn en de factoren die
drempelverlagend of juist drempelverhogend werken bij het zoeken en
vinden van hulp. Op basis van deze slachtofferervaringen kan vervolgens
bepaald worden wat nodig is om veiligheid en hulp zo laagdrempelig
mogelijk te organiseren en of een centrale entree daarbij zou kunnen
helpen.
Daarin zal wat ons betreft zeker ook het voorstel van één centrale entree
worden meegenomen. Ik heb met het OM en de politie gesproken over
het belang om inzicht te krijgen in de behoeften en ervaringen van
slachtoffers en professionals. Het onderzoek naar de behoeften van
slachtoffers en professionals wordt door beide partijen gesteund.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 843, nr. 51

2

De behoefte aan een effectieve en laagdrempelige hulpstructuur wordt
breed gedeeld, getuige de verschillende moties die de afgelopen tijd door
Kamerleden zijn ingediend. Het betreft de volgende moties;
– de motie van het lid Wörsdörfer (VVD) over het laagdrempelig kunnen
zetten van een eerste stap naar hulp in geval van mishandeling2,
– de motie van de leden Kuik (CDA) en Van der Graaf (CU) over het
initiatief om de minst zichtbare groep van slachtoffers van mensenhandel en uitbuiting beter in beeld te krijgen3 en
– de motie van het lid Van der Laan over een volledig onafhankelijk
Centrum Veilige Sport.4
Met het onderzoek wordt dan ook invulling gegeven aan de door de
Kamer geuite wens naar onderzoek aan hulpstructuren van slachtoffers
van seksueel geweld. Tot slot wordt met dit onderzoek ook een stap gezet
om inzicht te krijgen in de laagdrempelige meldstructuur voor slachtoffers
van schadelijke praktijken.5
Ter afsluiting
Ik verwacht dat het onderzoek naar hulpbehoeften van slachtoffers na de
zomer van 2022 klaar kan zijn. Op basis van de resultaten zal ik met de
Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en met de
Vereniging van Nederlandse Gemeenten het gesprek aangaan met de
betrokken ketenpartners over de vraag of en op welke wijze de organisatie
van laagdrempelige hulp- en meldpunten voor slachtoffers van seksueel
geweld gewijzigd dient te worden, zodat deze beter aansluit op de
behoeften van de slachtoffers. Over de uitkomsten van het onderzoek kan
ik u na de zomer 2022 berichten.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

2

Kamerstuk 28 345, nr. 248
Kamerstuk 35 570 VI, nr. 50
Kamerstuk 30 234, nr. 281
5
Ten behoeve van maatregel 3 van de actieagenda SP, die tot doel heeft te komen een laagdrempelige meldstructuur voor slachtoffers van schadelijke praktijken.
3
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 34 843, nr. 51

3