Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

32 698

Hoogwaterbeschermingsprogramma

Nr. 30

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 9 november 2016
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Infrastructuur en Milieu over de brief van
27 september 2016 inzake de Tiende voortgangsrapportage tweede
Hoogwaterbeschermingsprogramma (Kamerstuk 32 698, nr. 29).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 8 november 2016.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van Dekken
De adjunct-griffier van de commissie,
Jansma

kst-32698-30
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 698, nr. 30

1

Vraag 1
Wordt de 5%-regeling toegepast voor kwaliteitsbevordering en
cultuur(historie)?
Antwoord 1
Ik ben niet bekend met het bestaan van de «5%-regeling voor kwaliteitsbevordering en cultuur(historie)». Indien u refereert naar de herberekening van 5% van het totaal van de projectramingen van de lopende
projecten en de raming van de programmakosten, die genoemd wordt in
paragraaf 5.4 van de tiende voortgangsrapportage, dan is mijn antwoord
nee. De 5% onvoorziene risicoreservering wordt ingezet voor de financiële
dekking van de opgetreden programmarisico’s. Kwaliteitsbevordering en
cultuur(historie) vallen hier buiten.
Vraag 2
De geplande dijkversterking bij Texel Oudeschild in 2023 zou niet aan
nieuwe normen voldoen. Daarom is er ingestemd met aanpassingen
zodat de versterking aan nieuwe wettelijke veiligheidseisen voldoet. Hoe
verhoudt deze beslissing zich tot het gebrek aan daadkracht voor wat
betreft aanpassingen om de veiligheid en toekomst van het NIOZ-instituut
te garanderen?
Antwoord 2
De geplande werkzaamheden bij Texel Oudeschild en de situatie bij het
NIOZ-instituut zijn beide gerelateerd aan het project Dijkversterking
Waddenzeedijk Texel, maar betreffen een andere dijksectie binnen het
project. Voor het ontwerp van sectie Zeedijk Oudeschild heb ik besloten
om te anticiperen op de nieuwe normen. Uit de consequentieanalyse bij
de dijksectie nabij het NIOZ-instituut bleek dat er geen noodzaak is tot
aanpassing aan de nieuwe wettelijke waterveiligheidsnormen.
Vraag 3
Welke ruimte geeft de toevoeging van twee derde van de vrijval uit het
programmabudget HWBP-2 aan het Hoogwaterbeschermingsprogramma
en toevoeging van een derde van HWBP-2 aan het Deltafonds? Tot welke
nieuwe ontwikkelingen zal dit leiden?
Antwoord 3
De toevoeging aan het HWBP geeft de mogelijkheid om meer afgekeurde
primaire waterkeringen te programmeren voor versterking. Het deel voor
het Deltafonds wordt aangewend voor onder andere de waterveiligheidsopgave binnen het Deltafonds. Er is nog geen besluit genomen hoe de
extra programmaruimte wordt ingezet. Hierover zal op de gebruikelijke
manier worden besloten (via begroting en MIRT).
Vraag 4
Wat zijn de consequenties van de nieuwe normen van de Waterwet?
Antwoord 4
Voor de HWBP-2 projecten is de vigerende normering het uitgangspunt.
Bij die projecten waarbij de goedkeuring van het projectplan Waterwet
plaatsvindt na 1-1-2017 (de datum waarop naar verwachting de nieuwe
normen in werking zullen treden), zal van de nieuwe normen worden
uitgegaan. De projectplannen voor de Markermeerdijken en Texel Prins
Hendrikzanddijk worden in 2017 vastgesteld. Daarom worden hierbij de
nieuwe waterveiligheidsnormen toegepast.
Voor de projectplannen die voor het einde van 2016 worden vastgesteld,
zijn gedurende de planuitwerking regelmatig consequentieanalyses
uitgevoerd. De conclusie is dat bij geen van deze projecten de noodzaak
van de versterking door de nieuwe normering ter discussie staat en dat er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 698, nr. 30

2

bij deze projecten geen sprake bleek van grote verschillen in versterkingsopgave. Enkel bij Texel Oudeschild bleek eind juni uit de consequentieanalyse dat met het gehanteerde ontwerp niet aan de nieuwe normen in
2023 voldaan zou worden. Dit was een onwenselijke situatie. Door een
kleine aanpassing van het ontwerp voldoet deze dijk straks ook in 2023
aan de nieuwe normen.
Vraag 5
Van hoeveel overprogrammering is er sprake?
Antwoord 5
Er is geen sprake van overprogrammering bij het HWBP-2. Alleen het
Deltafonds als onderdeel van de begroting kent overprogrammering, deze
is niet toegerekend naar specifieke programma’s of projecten.
Vraag 6
Wat is de belangrijkste opgave van het Hoogwaterbeschermingsprogramma in de tweede helft van 2016?
Antwoord 6
Naar verwachting worden voor het einde van het jaar de projectplannen
Waterwet voor de projecten Den Oever en Houtribdijk vastgesteld.
Daarnaast worden de projecten West Zeeuws-Vlaanderen en Keersluis
Meppelerdiep opgeleverd. In tabel 4 van de VGR10 is een totaaloverzicht
van de openstaande opgaven van het HWBP-2 weergegeven.
Vraag 7
Hoe kan de oplossing voor inperking van de gevolgen van wateroverlast
in de toekomst worden gevonden in een gezamenlijke aanpak met het
Rijk, gemeenten en particulieren? Hoe kan de afdeling slootverfraaiing van
de verschillende waterschappen hierin ook worden meegenomen, gezien
het feit dat hun focus meer bij natuur dan bij waterafvoer ligt?
Antwoord 7
Vanuit het HWBP-2 wordt de waterveiligheidsopgave, binnen de kaders
van sober, robuust en doelmatig, volledig gesubsidieerd. Het bestrijden
van wateroverlast en het verfraaien van sloten behoort niet tot de scope
van het HWBP-2. Indien blijkt dat een gezamenlijke aanpak met het
HWBP-2 opportuun is, kan dit eventueel in de vorm van een meekoppelkans worden uitgewerkt. Meekoppelkansen worden niet door het Rijk
gefinancierd en zullen op basis van cofinanciering door derden meegenomen worden.
Vraag 8
Kunt u meer voorbeelden noemen van innovatieve oplossingen?
Antwoord 8
Binnen het HWBP-2 is sprake van verschillende soorten innovaties zoals
op het gebied van techniek, samenwerking met de markt en meekoppelen.
Voorbeelden van technische innovaties zijn de flexibele kering die nu in
het oude centrum van Spakenburg wordt gerealiseerd en de beperking
van de corrosietoeslag bij damwanden. De uitvoeringsalliantie Markermeerdijken is een voorbeeld van een andere samenwerkingsrelatie met de
markt. Voorbeeldprojecten met meekoppelen zijn de duinversterking
Katwijk (met parkeergarage onder het duin), en in Zeeuws-Vlaanderen bij
de deelprojecten Waterdunen (natuur- en recreatiegebied) en Cadzand
(aanleg jachthaven).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 698, nr. 30

3

Vraag 9
Hoe lang is de oplevering van het project West-Zeeuws Vlaanderen
vertraagd als gevolg van de gevonden zeemijnen?
Antwoord 9
De oplevering van het project zal in het vierde kwartaal van 2016
plaatsvinden. De vertraging van de mijlpaal einde realisatie komt daarmee
op tien maanden. Het project West Zeeuws-Vlaanderen was in juni 2016
wel al kustveilig.
Vraag 10
Wat zijn de budgettaire gevolgen van de aanpassing van de ontwerpdijkversterking Texel Oudeschild?
Antwoord 10
Het gaat ten opzichte van het totaalbudget om relatief geringe meerkosten, welke binnen de subsidiebeschikking van het project kunnen worden
opgevangen.
Vraag 11
Wat is het toetsingskader voor het toepassen van innovatieve oplossingen?
Antwoord 11
Projectinnovaties maken deel uit van de toets op sober, robuust en
doelmatig. Innovaties dienen een meerwaarde voor het desbetreffende
project te hebben. Daarnaast biedt het HWBP-2 ruimte voor projectoverstijgende innovaties, die kunnen bijdragen aan het doelmatig
investeren in hoogwaterbescherming. Dit sluit aan bij het advies van de
Topsector Water.
Vraag 12
Wat houdt de uitspraak «bij Houtribdijk [wordt] de markt uitgedaagd tot
optimalisatie van de planning» precies in? Hoe wordt de markt bij
gesprekken en besluitvorming betrokken? Waar is de verwachte
vertraging van een half jaar voor zowel de Waddenzeedijk Texel,
Lekdijk-KIS als Houtribdijk op gebaseerd?
Antwoord 12
Bij het project Houtribdijk worden inschrijvende partijen gestimuleerd om
een betrouwbare planning in te dienen. Dit weegt sterk mee in het
bepalen van het gunningsbesluit. De afgelopen verslagperiode is bij het
project Houtribdijk een vertraging opgelopen door de analyse van de
impact van nieuwe normering en door de extra tijd die nodig was voor het
aanpassen van de aanbestedingsdocumenten.
Voor het project Lekdijk-KIS is de eerder opgelopen vertraging in
grondverwerving en verlegging van kabels en leidingen niet geheel
ingelopen. Voor een beperkt gedeelte is hierdoor de eindoplevering
vertraagd.
Voor het project Waddenzeedijk Texel is in eerdere prognoses niet
voorzien in de doorlooptijd voor de resterende inrichtingswerkzaamheden
en het proces van eindoplevering na het realiseren van de waterveiligheidsdoelstelling.
Vraag 13
Wat verklaart de daling van de financiële waarden van de risico’s op
programmaniveau met 9 miljoen euro (van 126 naar 117 miljoen euro)?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 698, nr. 30

4

Antwoord 13
Er zijn in de verslagperiode projecten opgeleverd door opdrachtnemers,
waardoor onbenoemde programmarisico’s met twee miljoen euro zijn
afgenomen. De benoemde risico’s op programmaniveau zijn met zeven
miljoen euro afgenomen door de herwaardering van risico’s en de
voortgang in de projecten.
Vraag 14
Hoe kan de veiligheidsopgave en/of de projectscope snel worden
gedestilleerd uit de voorgenomen maatregelen?
Antwoord 14
De veiligheidsopgave van de projecten is opgenomen in hoofdstuk 3 van
de basisrapportage (Kamerstuk 2011D46316). De scopewijzigingen zijn in
de voortgangsrapportage gerapporteerd.
Vraag 15
Kan een overzicht worden gegeven van de partijen die betrokken zijn bij
intensieve afstemming en communicatie inzake risicomanagement?
Antwoord 15
Er vindt intensieve afstemming plaats tussen het programmabureau van
het HWBP-2 en de afzonderlijke projectteams bij de beheerders die de
projecten uitvoeren. De beheerders bespreken de risicodossiers van de
projecten met hun opdrachtnemers. Op programmaniveau vindt
afstemming over de risico’s plaats binnen IenM en met de beheerders.
Vraag16
Wat wordt er bedoeld met «voor het programma kritische tijdpad»?
Antwoord 16
Het HWBP-2 heeft een doorlooptijd tot en met 31 december 2017. Uw
Kamer is reeds geïnformeerd dat een beperkt aantal projecten dan nog
niet is afgerond. De projecten met een verwachte oplevering in de tweede
helft van 2017 of later, worden «tijd kritisch» genoemd. De planning van
deze projecten wordt met extra aandacht gevolgd.
Vraag 17
Kan met betrekking tot het totaal van 19 programma’s die risico’s met
temporele gevolgen hebben, worden aangegeven welke projecten dit zijn
en ook welke projecten meerdere risico’s met zich meebrengen?
Antwoord 17
De programmabrede hoofdlijnen voor (beheersing van) de risico’s met
gevolgen voor tijd maak ik voor u inzichtelijk in de Voortgangsrapportage
(VGR). In tabel 5 van de worden de vijf toprisico’s binnen het programma
met gevolgen in tijd aangegeven. Deze toprisico’s spelen bij acht
projecten.
Het gaat hier veelal om projecten die nog in realisatie zijn. Het betreft
operationele informatie met een direct verband met financiële risico’s. Ik
kan uw Kamer geen details op projectniveau geven. Dit is in lijn met de
afspraken over informatievoorziening Infrastructuur en Milieu (Kamerstuk
27 625, nr. 195).
Vraag 18
Hoe groot is het risico dat het projectplan Waterwet niet onherroepelijk
wordt met als consequentie dat nog meer projecten met vertraging te
maken krijgen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 698, nr. 30

5

Antwoord 18
Voor drie projecten moet het projectplan nog worden vastgesteld en
goedgekeurd. Voor één project is het plan nog niet onherroepelijk. Het is
nu nog niet te zeggen of dit tot vertraging leidt. De planning van deze
projecten heeft extra aandacht van beheerders en het programmabureau.
Vraag 19
Hoe vaak zijn ruimtelijke ordeningsprocedures de oorzaak voor vertraging
van projecten?
Antwoord 19
Slechts in uitzonderlijke situaties hebben ruimtelijke procedures tot
vertraging van projectplannen geleid. In die gevallen leidt dat overigens
niet automatisch tot een vertraagde oplevering van het project.
Vraag 20
Hoe kan er op lokaal niveau in de toekomst beter en gerichter worden
geanticipeerd op de verlegging van kabels en leidingen, iets wat nu nog
veel problemen oplevert?
Antwoord 20
De opgedane kennis en ervaring met verleggen van kabels en leidingen
worden in het HWBP-2 en HWBP actief gedeeld. Ook de beheerders van
kabels en leidingen worden daarbij betrokken.
Vraag 21
Kan met betrekking tot het totaal van 13 programma’s die risico’s met
financiële gevolgen hebben, worden aangegeven welke projecten dit zijn
en ook welke projecten meerdere risico’s met zich meebrengen?
Antwoord 21
De programmabrede hoofdlijnen voor (beheersing van) de risico’s met
gevolgen voor geld maak ik voor u inzichtelijk in de Voortgangsrapportage
(VGR). Uit de VRG (tabel 6) blijkt dat er in totaal zeven projecten zijn met
toprisico’s met gevolgen voor geld. In lijn met mijn antwoord op vraag 17
stel ik geen (financiële) informatie op projectniveau beschikbaar.
Vraag 22
Hoe komt het dat het aandeel onbenoemde risico’s (75 miljoen euro)
aanzienlijk hoger is dan het aandeel benoemde risico’s (42 miljoen euro)
van de totale financiële omvang van risico’s van 117 miljoen euro? Kunt u
deze onbenoemde risico’s toelichten?
Antwoord 22
De onbenoemde programmarisico’s bedragen vijf procent van de raming
van de nog lopende projecten- en programmabureaukosten. Benoemde
programmarisico’s worden geïnventariseerd en geprijsd vanuit de kans
dat projectrisico’s hun effect zouden kunnen hebben op programmaniveau.
Vraag 23
Hoe kan de vrijval van 327 miljoen euro in de begroting worden
verklaard?
Antwoord 23
De vrijval van 327 miljoen euro is de ruimte tussen het programmabudget
3,051 miljard euro en de programmaraming VGR9 van 2,724 miljard euro.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 698, nr. 30

6