Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

21 501-31

Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid,
Volksgezondheid en Consumentenzaken

Nr. 574

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 21 augustus 2020
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen en opmerkingen
voorgelegd aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over
de brief van 6 juli 2020 over de geannoteerde agenda informele EU
gezondheidsraad van 16 juli 2020 (Kamerstuk 21 501-31, nr. 569), over de
brief van 5 juni 2020 over antwoord op vragen commissie over de
geannoteerde agenda voor de informele videoconferentie van
EU-gezondheidsministers van 12 juni 2020 (Kamerstuk 21 501-31, nr. 562),
over de brief van 11 mei 2020 over de geannoteerde agenda voor de extra
informele videoconferentie van EU-gezondheidsministers van 12 mei 2020
(Kamerstuk 21 501-31, nr. 558), over de brief van 5 juni 2020 over het
verslag van de informele EU gezondheidsraad van 12 mei 2020
(Kamerstuk 21 501-31, nr. 563) en over de brief van 5 juni 2020 over de
verslagen van de videoconferenties EU-gezondheidsministers van 20,
27 april en 7 mei 2020 (Kamerstuk 21 501-31, nr. 564)
De vragen en opmerkingen zijn op 10 juli 2020 aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport voorgelegd. Bij brief van 20 augustus
2020 zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Lodders
De adjunct-griffier van de commissie,
Krijger

kst-21501-31-574
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

1

Inhoudsopgave
I.
II.

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van het kabinet

2
8

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de stukken ten
behoeve van het schriftelijk overleg over de informele
EU-Gezondheidsraad. Zij hebben hierbij nog enkele vragen.
Genoemde leden lezen in de geannoteerde agenda ten behoeve van de
informele videoconferentie EU-gezondheidsministers dat het kabinet
internationale samenwerking en solidariteit cruciaal acht om de COVID-19
pandemie het hoofd te bieden. Daarbij geldt dat de samenwerking zo sterk
is als de zwakste schakel en dat de individuele situaties van landen in acht
moeten worden genomen. Er zou volgens het kabinet een grondige
evaluatie moeten plaatsvinden om lering te trekken uit de huidige
COVID-19 pandemie/crisis. Kan het kabinet aangeven of reeds over een
EU-brede evaluatie wordt nagedacht inzake de COVID-19 respons? In
hoeverre heeft een dergelijke evaluatie invloed op de inrichting van
bijvoorbeeld het EU4Health-programma, zeker gezien het gebrek aan
impact assessment voor deze verordening?
Met betrekking tot de COVID-19 behandeling met medicijnen vragen de
leden van de VVD-fractie wat de beschikbaarheid van remdesivir voor
Europa is, gezien de aankoop van behandelingen met remdesivir door de
Verenigde Staten en gezien het feit dat deze aankoop de volledige
geplande productierun van het farmaceutische bedrijf Gilead voor juli
2020 en 90% van de productie in augustus en september van dit jaar
omvat.
Voorts constateren genoemde leden dat de Europese Commissie op
17 juni jl. een EU-strategie voor COVID-19 vaccins heeft gepubliceerd om
de ontwikkeling, productie en toepassing van COVID-19-vaccins te
versnellen.1 Kan het kabinet een appreciatie geven bij deze strategie? Wat
is de Nederlandse positie ten aanzien van de gepresenteerde strategie?
Tevens begrepen de leden van de VVD-fractie dat de activiteiten van de
vaccinatie alliantie tussen Duitsland, Frankrijk, Nederland en Italië worden
samengevoegd met de activiteiten die de Europese Commissie nu zal
ontplooien binnen de EU-strategie voor vaccinaties. Wat is de relatie
tussen de vaccinatie alliantie tussen Duitsland, Frankrijk, Italië en
Nederland enerzijds en de activiteiten door de Europese Commissie als
onderdeel van de EU-strategie voor COVID-19 vaccins anderzijds?
Genoemde leden lezen dat het Duitse EU-voorzitterschap inzake zijn
eerste prioriteit, namelijk het overwinnen van de COVID-19-pandemie en
het economisch herstel, onder andere inzet op het leren van de opgedane
ervaring met de COVID-19-pandemie en op samenwerking, om er
daarmee de basis voor te leggen dat de EU nog beter in staat is om te
reageren op toekomstige uitdagingen. Het verbeteren van crisisrespons
instrumenten is daarbij een belangrijke prioriteit. Het Duits voorzitterschap zet in het bijzonder in op het versterken van het Europees Centrum
voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC), waardoor vroege waarschu1

COM (2020) 245.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

2

wingssystemen en interoperabiliteit van gegevens verbeterd worden. Kan
het kabinet aangeven wat het standpunt van Nederland is betreffende dit
voorstel?
Met betrekking tot het «Informatiepunt: Digitalisering gezondheidszorg en
EU health data space» in de geannoteerde agenda, lezen de leden van de
VVD-fractie dat Nederland actief betrokken is bij de voorbereidende
werkzaamheden van het opzetten van het Europese project Towards a
European Health Data Space Joint Action (TEHDAS JA). Deze Joint Action
zal worden gecoördineerd door het Finse SITRA. Nederland heeft recent
kenbaar gemaakt interesse te hebben in deelname aan enkele werkpakketten. Kan het kabinet aangeven voor welke werkpakketten Nederland
interesse heeft getoond?
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde agenda voor de informele EU-Gezondheidsraad van 16 juli 2020.
Deze leden hebben hierbij enkele vragen voor het kabinet.
Geannoteerde agenda voor de informele EU-Gezondheidsraad van
16 juli 2020
Beleidsdebat: Geleerde lessen COVID-19 pandemie
Het kabinet schrijft in de onderhavige paragraaf van de geannoteerde
agenda dat het Duits voorzitterschap voornemens is te spreken over
geleerde lessen vanuit de COVID-19 pandemie. De leden van de
CDA-fractie vragen op welke termijn duidelijk moet zijn welke lessen
geleerd zijn. Deze leden wijzen erop dat het urgent is dat (ruim) voor de
herfst van 2020 conclusies getrokken kunnen worden, zodat de geleerde
lessen uit de eerste golf toegepast kunnen worden in (het voorkomen van)
de tweede golf.
Het kabinet schrijft dat Nederland voorstander is van een versterking van
het ECDC. De leden van de CDA-fractie vragen of het kabinet kan
aangeven welke elementen Nederland nu dan mist. Hoe en op welke wijze
moet het ECDC volgens het kabinet versterkt worden?
Nederland zal in de Raad aandringen op een evaluatie van het instrument
voor gezamenlijke Europese aanbesteding van medische producten, zo
schrijft het kabinet. De leden van de CDA-fractie vragen of dit concreter
gemaakt kan worden. Waarom moet er een evaluatie komen? Zijn er
specifieke onderdelen van het instrument waarop volgens het kabinet
verbetering mogelijk is?
Beleidsdebat: Leveringszekerheid geneesmiddelen in de Europese Unie
In de geannoteerde agenda wordt aangegeven dat het ten behoeve van
leveringszekerheid van belang is om niet alleen naar de productie van
eindproducten te kijken, maar om ook naar actieve stoffen (en
hulpstoffen) van geneesmiddelen te kijken. De leden van de CDA-fractie
vragen hoe dit wordt aangepakt. Komt er een lijst van eindproducten en
onderdelen van grondstoffen, geneesmiddelen en medische hulpmiddelen waarvan een ijzeren voorraad aangehouden moet worden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

3

Informatiepunt: Digitalisering gezondheidszorg en EU health data space
Naar verwachting zal de Duitse Minister een toelichting geven op de
plannen voor het komende semester op het vlak van een European Health
Data Space (EHDS) en de ontwikkeling van een Code of Conduct met
betrekking tot het secundair gebruik van zorgdata. De leden van de
CDA-fractie vragen wat wordt verstaan onder het secundair gebruik van
zorgdata.
Nederland ziet met name het belang van interoperabiliteit van elektronische uitwisseling van gegevens en werkt hierbij graag samen op basis
van bestaande modellen en oplossingen om ervoor te zorgen dat de
patiënt centraal blijft staan in de ontwikkelingen. De leden van de
CDA-fractie vragen wat Nederland hierbij concreet gaat voorstellen.
In de geannoteerde agenda wordt geschreven dat de Europese
Commissie voor de eerste golf van Covid-19 een systeem dat gebruikt
wordt voor de uitwisseling van gegevens van patiënten met zeldzame
ziekten heeft aangepast en beschikbaar heeft gesteld. Nederland heeft
daar geen gebruik van gemaakt en een eigen oplossing gebruikt. De leden
van de CDA-fractie vragen waarom Nederland geen gebruik heeft
gemaakt van het Europese systeem.
Nederland is actief betrokken bij de voorbereidende werkzaamheden van
het opzetten van het Europese project Towards a European Health Data
Space Joint Action (TEHDAS JA). De leden van de CDA-fractie vragen of
het kabinet hier meer informatie over kan geven. Wat moeten deze leden
zich voorstellen bij extra werkpakketten?
Antwoord op vragen commissie over de geannoteerde agenda
voor de informele videoconferentie van EU-gezondheidsministers
van 12 juni 2020
De leden van de CDA-fractie vragen naar aanleiding van het antwoord op
de vragen 9 en 10 of het kabinet kan aangeven wat de laatste stand van
zaken is binnen de Europese landen met betrekking tot de ontwikkeling en
uitrol van notificatie apps, en de mate van interoperabiliteit daarbij. Welke
ervaringen zijn er inmiddels met deze apps, en welke lessen kan
Nederland daaruit trekken?
Verslag van een schriftelijk overleg over strategische inzet EU
2020–20242
In antwoord op vraag 3 van het verslag over de strategische inzet EU
2020–2024 wordt door het kabinet aangegeven dat de Europese
Commissie het voornemen heeft een onderzoek te (laten) doen naar de
geneesmiddelentekorten. Het onderzoek wordt naar verwachting eind
2020 opgeleverd. De leden van de CDA-fractie vragen wat hiervan de
stand van zaken is. Heeft de coronacrisis, die ook meerdere acute
leveringsproblemen opgeleverd heeft, ervoor gezorgd dat dit onderzoek
versneld wordt uitgevoerd?
Het kabinet schreef daarnaast in zijn antwoorden van 11 maart jl. dat
Duitsland tijdens het voorzitterschap veel aandacht zou gaan besteden
aan geneesmiddelentekorten. De leden van de CDA-fractie vragen of het
kabinet al concreet kan stellen op welke wijze Duitsland dit zal gaan doen.

2

Kamerstuk 32 620, nr. 257.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

4

De leden van de CDA-fractie vragen of het kabinet inmiddels – met de
lessen van de coronacrisis in het achterhoofd – wel erkent dat de
productie van geneesmiddelen een vitale sector is.
De leden van de CDA-fractie vragen naar aanleiding van het antwoord van
het kabinet op vraag 10 of inmiddels duidelijker is hoe het plan om kanker
onder controle te krijgen uitgewerkt wordt.
Versoepeling regels rondom genetische modificatie
De leden van de CDA-fractie vragen het kabinet om aan te geven of de
versoepeling van regelgeving omtrent genetische manipulatie gevolgen
heeft voor de invoer van producten naar de Europese interne markt
waarop op basis van handelsverdragen juist restricties zijn gelegd
vanwege genetische manipulatie. Deze leden vragen het kabinet de Kamer
te informeren wanneer producten uitgezonderd worden van afspraken
zoals gemaakt in handelsakkoorden als gevolg van de versoepeling van
de regels met betrekking tot genetisch gemodificeerde organismen
(GMO). Bovendien verzoeken deze leden om de tijdelijkheid aan te geven
van de aanpassingen van deze regels.
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
Geannoteerde agenda voor de informele EU-Gezondheidsraad van
16 juli 2020
Geleerde lessen COVID-19 pandemie
De leden van de D66-fractie zijn verheugd om te lezen dat Nederland
tijdens de informele EU-Gezondheidsraad zal pleiten voor meer Europese
samenwerking en dat Nederland voorstander is van een versterking van
het ECDC. Tevens zijn zij verheugd met de evaluatie van het instrument
voor gezamenlijke Europese aanbesteding van medische producten. Deze
leden hebben nog enkele vragen omtrent de tot nu toe in Europees
verband geleerde lessen van de nog gaande COVID-19 pandemie. Kan het
kabinet in een overzicht aangeven wat de concrete vervolgstappen
worden ten aanzien van het versterken van het ECDC en welke tijdslijn
daarbij hoort? Wat is de relatie tussen de ingezette evaluaties en het
EU4Health-programma? Hoe is de landelijke evaluatie gekoppeld aan de
evaluatie die op Europees niveau wordt verricht?
De leden van de D66-fractie zijn met name nieuwsgierig of het verlagen
van het risico van introducties van buiten de Europese Unie op de agenda
staat van de informele EU-Gezondheidsraad. Vanaf het begin van de
COVID-19 pandemie zijn inreisverboden op Europees niveau geregeld.
Binnen Europa worden hier echter al verschillen waargenomen. Zo
hanteert België een additioneel inreisverbod voor reizigers uit een groep
landen die door de Europese Unie juist als veilig wordt bestempeld. Is het
kabinet het met deze leden eens dat dergelijk verschillen tussen de
lidstaten onwenselijk zijn? Zijn er Europese richtlijnen over de quarantaine
maatregelen na het inreizen uit risicovolle gebieden en hoe worden deze
nageleefd? Kan het kabinet nadere uitleg geven over de gesprekken die
worden gevoerd tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten? Deze
leden vragen het kabinet voorts hoe deze gesprekken zich verhouden tot
het feit dat in de Verenigde Staten weer een toename is van het aantal
besmettingen.
De leden van de D66-fractie hebben naast vragen over het inreizen uit
risicogebieden, enkele vragen over het uitreizen naar risicogebieden. Met
nationaal beleid wordt momenteel uitvoering gegeven aan de motie van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

5

de leden Kröger en Paternotte.3 Maar volgens deze leden dient dit ook op
Europees niveau te worden besproken. Is het kabinet het met deze leden
eens dat dergelijke afspraken ook in de informele EU-Gezondheidsraad
dienen te worden gemaakt omdat het in het belang is van de gezondheid
van alle Europese burgers? Wat wordt de inzet van Nederland bij dit
onderwerp? Bestaat er verschil tussen Europese landen in de maatregelen
die genomen worden met betrekking tot het uitreizen naar risicogebieden
voor niet-essentiële doeleinden, zoals vakantie?
EU-strategie voor COVID-19 vaccins
De leden van de D66-fractie delen de inzet van de Europese Commissie
om snel tot een veilig en toegankelijk vaccin te komen. Hoe apprecieert
het kabinet de gepresenteerde EU-strategie voor COVID-19 vaccins? Welke
mogelijkheden ziet hij voor de Europese productie van kandidaat-vaccins
binnen bestaande en nieuwe productiefaciliteiten? Hoe anticipeert de
Europese Commissie op het verspreiden en prioriteren van vaccins
mochten deze er eenmaal zijn? Wat is de Nederlandse inzet hierbij en
welke voorbereidingen worden hiervoor in Europees verband getroffen?
Kan het kabinet voorts reflecteren op de overeenkomst van de Inclusieve
Vaccin Alliantie (IVA) met AstraZeneca, die werd gesloten net nadat de
Eurocommissaris al een mandaat van alle lidstaten had gekregen om te
gaan onderhandelen met farmaceuten over kandidaat-vaccins. Waarom
kon het kabinet toen niet even wachten op een EU-brede overeenkomst
over dit kandidaat-vaccin? Zou Nederland dan al achter het net hebben
gevist? Kan het kabinet voorts toelichten hoe de bandbreedte van het
aantal doses is bepaald? Hoeveel lidstaten zijn inmiddels toegetreden tot
de overeenkomst?
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
Inleiding
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de stukken ter
voorbereiding van de informele EU-Gezondheidsraad van 16 juli 2020. Zij
hebben eveneens kennisgenomen van een deal die de Europese Unie
heeft gesloten met fabrikanten Merck en Roche over coroamedicijnen
RoActemra en Rebif.4 Deze leden vragen naar de voorwaarden van deze
overeenkomst. Tevens vragen zij welke lidstaten deze medicijnen graag
willen gebruiken. Behoort Nederland hier ook toe? Voorts vragen deze
leden welke rol de Europese Commissie wenst te spelen in het verkrijgen
van voldoende doses remdesivir, in het licht van het nieuws dat de
Verenigde Staten de hele wereldvoorraad voor de komende drie maanden
heeft opgekocht.
Beleidsdebat: Geleerde lessen COVID-19 pandemie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de onderhavige
paragraaf in de geannoteerde agenda. Zij vragen waar heldere
afstemming over maatregelen en het trachten te komen tot meer
stroomlijnen van zowel maatregelen als de communicatie daarover beter
kunnen, mocht Europa een tweede golf meemaken. Voorts constateren
genoemde leden dat in landen als Frankrijk en Italië parlementaire
onderzoekscommissies aan de slag zijn gegaan om het gevoerde beleid te
evalueren. Zij vragen om een toelichting op alle lopende processen in de
verschillende EU-lidstaten en een beantwoording van de vraag wat
Nederland daarvan kan leren.
3
4

Kamerstuk 29 665, nr. 388.
Financieele Dagblad, 9 juli 2020, «EU sluit deals met Merck en Roche over coronamedicijn».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

6

De leden van de SP-fractie vragen of wordt nagedacht over een EU-brede
evaluatie van de COVID-19 respons waarin vergelijkingen kunnen worden
gemaakt tussen de aanpak in verschillende lidstaten en of deze evaluatie
nog invloed kan hebben op de uitwerking van het EU4Health-programma.
De leden van de SP-fractie vragen om een toelichting op het Nederlandse
standpunt dat een versterking van het ECDC gewenst is. Zij vragen tevens
hoe in dit scenario het ECDC zich verhoudt tot het RIVM.
De leden van de SP-fractie vragen vanuit welke overwegingen Nederland
zal aandringen op een evaluatie van het instrument voor gezamenlijke
Europese aanbesteding van medische producten. Deze leden vragen hoe
het mogelijk is dat Nederland hier nog geen profijt van heeft gehad en dat
dit tot nu toe enkel heeft geleid tot een individueel contract met één van
de leveranciers voor twee miljoen FFP3-maskers, waarvan de eerste
zending van 100.000 FFP3 maskers eind juli wordt verwacht.
Vaccin
De leden van de SP-fractie vragen om een appreciatie van de gepresenteerde EU-strategie voor COVID-19 vaccins en de Nederlandse positie ten
aanzien hiervan. Voorts vragen zij naar de stand van zaken betreffende de
IVA en de EU-brede aanpak voor het verkrijgen van een vaccin. Genoemde
leden verwijzen naar het eerste concept dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft gepresenteerd voor een kader voor de wereldwijde
allocatie van COVID-19 vaccinaties. Wat is de Nederlandse appreciatie van
dit concept en wat is het standpunt van de Europese Commissie hierover?
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de stukken voor
de schriftelijke inbreng ten behoeve van de informele EU-Gezondheidsraad op 16 juli aanstaande. Zij hebben hierbij nog enkele vragen.
Genoemde leden hebben een aantal vragen over de lessen die zijn
geleerd van de COVID-19 pandemie. Vindt er een EU-brede evaluatie met
betrekking tot het COVID-19 beleid plaats? Zo ja, wanneer en hoe wordt
deze uitgevoerd? Hoe kijkt Nederland aan tegen een dergelijke evaluatie?
Zal Nederland op een EU-brede evaluatie aandringen?
Daarnaast vragen deze leden wanneer zij de uitkomsten van het
onderzoek naar de afhankelijkheid van de EU met betrekking tot geneesmiddelen, uitgevoerd in opdracht van de Europese Commissie, kunnen
verwachten.
De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat goede Europese
samenwerking op het gebied van onderzoek en de ontwikkeling van
medicijnen en een vaccin van groot belang is. De leden van de
PvdA-fractie vragen het kabinet hoe hij oordeelt over de EU-strategie voor
een COVD-19 vaccin die de Europese Commissie heeft gepresenteerd. Wat
is de positie van Nederland met betrekking tot deze strategie? Deze leden
willen hun zorgen uiten over de mondiale beschikbaarheid en toegankelijkheid van een vaccin. De leden van de fractie van de PvdA vragen het
kabinet wat wordt ondernomen om een vaccin niet alleen in Europa maar
ook mondiaal voor iedereen toegankelijk en betaalbaar te maken. Hoe
wordt hier uitvoering aan gegeven? Welke stappen zijn ondernomen om
een vaccin breed beschikbaar te maken?
Daarnaast vragen deze leden hoe de vaccin-strategie van de EU zich
verhoudt tot de COVID-19 technology acces pool. Welke voorwaarden
worden gesteld aan de Europese investeringen ten behoeve van een
vaccin? Worden voorwaarden gesteld met betrekking tot het overdragen
van informatie aan de COVID-19 technology acces pool? Inmiddels

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

7

hebben vier andere lidstaten van de Europese Unie hun deelname
toegezegd aan de COVID-19 technology acces pool. Genoemde leden
vragen wat Nederland doet om te bevorderen dat andere lidstaten zich
aansluiten bij de pool.
Tevens hebben de leden van de PvdA-fractie vragen over het allocatie
voorstel dat is gepresenteerd door de WHO. Hoe beoordeelt het kabinet
dit voorstel? Wat is de Nederlandse positie wat betreft allocatie van een
toekomstig vaccin? Welke afspraken worden in de Europese Unie gemaakt
met betrekking tot de allocatie van een vaccin?
Tot slot vragen de leden van de PvdA-fractie hoe de Europese Unie heeft
geoordeeld over het bericht dat president Trump de volledige voorraad
remdesivir voor de komende drie maanden heeft opgekocht. Wat is de
reactie van de Europese Unie geweest op dit bericht?
II. Reactie van het kabinet
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de stukken ten
behoeve van het schriftelijk overleg over de informele
EU-Gezondheidsraad. Zij hebben hierbij nog enkele vragen.
Vraag 1:
Genoemde leden lezen in de geannoteerde agenda ten behoeve van de
informele videoconferentie EU-gezondheidsministers dat het kabinet
internationale samenwerking en solidariteit cruciaal acht om de COVID-19
pandemie het hoofd te bieden. Daarbij geldt dat de samenwerking zo sterk
is als de zwakste schakel en dat de individuele situaties van landen in acht
moeten worden genomen. Er zou volgens het kabinet een grondige
evaluatie moeten plaatsvinden om lering te trekken uit de huidige
COVID-19 pandemie/crisis. Kan het kabinet aangeven of reeds over een
EU-brede evaluatie wordt nagedacht inzake de COVID-19 respons?
Antwoord: 1
De EU-brede response op een pandemische crisis van deze orde behoeft
een grondige evaluatie, om verbeterpunten en geleerde lessen toe te
kunnen passen, en de Europese Unie en de lidstaten weerbaarder te
maken tegen volgende crises. Op dit moment zijn er nog geen concrete
aankondigingen van een grondige EU-brede evaluatie, mede gezien het
feit dat de EU nog midden in de crisis zit. Tijdens de informele videoconferentie van EU-gezondheidsministers van 16 juli jl. is gesproken over de
eerste ervaringen op EU-terrein.
Vraag 2:
In hoeverre heeft een dergelijke evaluatie invloed op de inrichting van
bijvoorbeeld het EU4Health-programma, zeker gezien het gebrek aan
impact assessment voor deze verordening?
Antwoord: 2
De besluitvorming in de Raad en in het Europees Parlement over het
EU4Health-programma als geheel zal naar verwachting de komende
maanden worden afgerond. Daarmee zijn de mogelijkheden om, een
evaluatie van de crisis leidend te laten zijn, voor de inrichting van het
programma zeer beperkt. Aangezien de looptijd van het programma zeven
jaar is, wordt wel met jaarplannen gewerkt. In deze tussentijdse
agendering en bijstelling kunnen de lessen van de COVID-19 pandemie
wel worden meegewogen. Nederland heeft hier eerder ook aandacht voor
gevraagd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

8

Vraag 3:
Met betrekking tot de COVID-19 behandeling met medicijnen vragen de
leden van de VVD-fractie wat de beschikbaarheid van remdesivir voor
Europa is, gezien de aankoop van behandelingen met remdesivir door de
Verenigde Staten en gezien het feit dat deze aankoop de volledige
geplande productierun van het farmaceutische bedrijf Gilead voor juli
2020 en 90% van de productie in augustus en september van dit jaar
omvat.
Antwoord: 3
Er is in Nederland op dit moment voldoende voorraad van remdesivir.
Deze voorraad wordt beheerd door het RIVM. In Nederland heeft de
leverancier, Gilead, remdesivir gedoneerd en beschikbaar gesteld. Gilead
heeft de hoeveelheid van de donaties afgelopen week uitgebreid.
Vraag 4:
Voorts constateren genoemde leden dat de Europese Commissie op
17 juni jl. een EU-strategie voor COVID-19 vaccins heeft gepubliceerd om
de ontwikkeling, productie en toepassing van COVID-19-vaccins te
versnellen.5 Kan het kabinet een appreciatie geven bij deze strategie? Wat
is de Nederlandse positie ten aanzien van de gepresenteerde strategie?
Vraag 5:
Tevens begrepen de leden van de VVD-fractie dat de activiteiten van de
vaccinatie alliantie tussen Duitsland, Frankrijk, Nederland en Italië worden
samengevoegd met de activiteiten die de Europese Commissie nu zal
ontplooien binnen de EU-strategie voor vaccinaties. Wat is de relatie
tussen de vaccinatie alliantie tussen Duitsland, Frankrijk, Italië en
Nederland enerzijds en de activiteiten door de Europese Commissie als
onderdeel van de EU-strategie voor COVID-19 vaccins anderzijds?
Antwoord: 4 en 5
Met de publicatie van de EU Vaccin Strategie geeft de Europese
Commissie aan dat een versnelling van de ontwikkeling, productie en
toepassing van een Covid-19 vaccin nodig is. Hiermee erkent de
Commissie het belang van de door de Inclusieve Vaccin Alliantie
genomen stappen. Deze strategie sluit aan bij de werkwijze van de
Alliantie. De vier landen van de Inclusieve Vaccin Alliantie zijn lid van het
Joint Negotiation Team dat de onderhandelingen met private partijen
voert. Doel is en blijft daarmee om zogenaamde advanced purchase
agreements met deze private partijen af te sluiten. Daarbij heeft de
Europese Commissie 2,7 miljard euro vanuit het Emergency Support
Instrument (ESI) beschikbaar gesteld. Wij zijn uiteraard positief over deze
beweging en stellen onze kennis en ervaring graag ter beschikking. Op dit
moment worden gesprekken over verschillende kansrijke initiatieven
gevoerd.
Naast het afsluiten van advanced purchase agreements (APA’s) bevat de
EU Vaccin Strategie ook acties om de regelgeving en procedures te
versnellen. Het gaat dan bijvoorbeeld om markttoelating door de EMA,
flexibiliteit ten aanzien van het labelen en verpakken van vaccins, en
regelgeving met betrekking tot genetisch gemodificeerde organismen.
Vanzelfsprekend worden ook in het versnellen van de procedures absoluut
geen concessies gedaan met betrekking tot de veiligheid en
werkzaamheid van het vaccin.
Ook benadrukt de Europese Commissie in haar strategie het belang van
en de inzet op universele toegankelijkheid en betaalbaarheid van
COVID-19 vaccins, onder andere door het steunen van de WHO call for
global action van 24 april, de financiële bijdragen voor CEPI en GAVI, de
ACT-Accelerator en de Covid-19 pool. Ik vind het belangrijk dat ook de EU
5

COM (2020) 245.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

9

de brede toegankelijkheid en beschikbaarheid op verschillende manieren
blijft ondersteunen.
Vraag 6:
Genoemde leden lezen dat het Duitse EU-voorzitterschap inzake zijn
eerste prioriteit, namelijk het overwinnen van de COVID-19-pandemie en
het economisch herstel, onder andere inzet op het leren van de opgedane
ervaring met de COVID-19-pandemie en op samenwerking, om er
daarmee de basis voor te leggen dat de EU nog beter in staat is om te
reageren op toekomstige uitdagingen. Het verbeteren van crisisrespons
instrumenten is daarbij een belangrijke prioriteit. Het Duits voorzitterschap zet in het bijzonder in op het versterken van het Europees Centrum
voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC), waardoor vroege waarschuwingssystemen en interoperabiliteit van gegevens verbeterd worden. Kan
het kabinet aangeven wat het standpunt van Nederland is betreffende dit
voorstel?
Antwoord: 6
Tijdens de COVID-19 pandemie is het essentieel gebleken dat ook op
Europees niveau adequaat ingespeeld kan worden op een veranderende
gezondheidssituatie en vergelijkbare informatie binnen de EU gedeeld kan
worden. Infectieziekten stoppen immers niet bij landsgrenzen. Nederland
is van mening dat het ECDC voldoende moet kunnen inspelen op de
behoefte van lidstaten ten aanzien van adequate en vergelijkbare
informatie in crisissituaties. Dit dient te gebeuren tezamen met nationale
volksgezondheidsagentschappen, zoals het RIVM, en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
Vraag 7:
Met betrekking tot het «Informatiepunt: Digitalisering gezondheidszorg en
EU health data space» in de geannoteerde agenda, lezen de leden van de
VVD-fractie dat Nederland actief betrokken is bij de voorbereidende
werkzaamheden van het opzetten van het Europese project Towards a
European Health Data Space Joint Action (TEHDAS JA). Deze Joint Action
zal worden gecoördineerd door het Finse SITRA. Nederland heeft recent
kenbaar gemaakt interesse te hebben in deelname aan enkele werkpakketten. Kan het kabinet aangeven voor welke werkpakketten Nederland
interesse heeft getoond?
Antwoord: 7
Nederland heeft aangegeven interesse te hebben in deelname aan 2
werkpakketten. Werkpakket 5 met als titel Sharing data for health heeft als
doel de route uitstippelen voor veilig (primair en) secundair gebruik van
grensoverschrijdende gegevens, waarbij de EU-burger zowel gezondheid
als controle krijgt. Werkpakket 6 met als titel European Excellence or
Quality of data heeft als doel de kwaliteit van data te vergroten en
duidelijkheid scheppen over kwaliteit in het secundair gebruik van data.
De Joint Action en de uitwerking van de werkpakketten bevinden zich nog
in de opstartende fase.
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde agenda voor de informele EU-Gezondheidsraad van 16 juli 2020.
Deze leden hebben hierbij enkele vragen voor het kabinet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

10

Geannoteerde agenda voor de informele EU-Gezondheidsraad van
16 juli 2020
Beleidsdebat: Geleerde lessen COVID-19 pandemie
Vraag 8:
Het kabinet schrijft in de onderhavige paragraaf van de geannoteerde
agenda dat het Duits voorzitterschap voornemens is te spreken over
geleerde lessen vanuit de COVID-19 pandemie. De leden van de
CDA-fractie vragen op welke termijn duidelijk moet zijn welke lessen
geleerd zijn. Deze leden wijzen erop dat het urgent is dat (ruim) voor de
herfst van 2020 conclusies getrokken kunnen worden, zodat de geleerde
lessen uit de eerste golf toegepast kunnen worden in (het voorkomen van)
de tweede golf.
Antwoord: 8
Momenteel zitten we nog in de crisis, wel ben ik het met deze leden eens
dat tussentijds lessen trekken van belang is om een tweede golf te
voorkomen, en om goed voorbereid te zijn mocht een tweede golf
onverhoopt toch ontstaan. Ik ben zelf ook aan de slag gegaan om lessen
te formuleren die direct toepasbaar zijn op dit moment in de controle fase.
Deze lessen zal ik opnemen in een brief die ik voor 1 september naar de
Tweede Kamer stuur. In Europees verband is de discussie in de Informele
EU-gezondheidsraad een belangrijk startpunt. De Nederlandse inzet is dan
ook om aan te geven dat daarnaast een grondige evaluatie belangrijk is.
Vraag 9:
Het kabinet schrijft dat Nederland voorstander is van een versterking van
het ECDC. De leden van de CDA-fractie vragen of het kabinet kan
aangeven welke elementen Nederland nu dan mist. Hoe en op welke wijze
moet het ECDC volgens het kabinet versterkt worden?
Antwoord: 9
Voor het antwoord verwijs ik u naar het antwoord op vraag 6.
Vraag 10:
Nederland zal in de Raad aandringen op een evaluatie van het instrument
voor gezamenlijke Europese aanbesteding van medische producten, zo
schrijft het kabinet. De leden van de CDA-fractie vragen of dit concreter
gemaakt kan worden. Waarom moet er een evaluatie komen? Zijn er
specifieke onderdelen van het instrument waarop volgens het kabinet
verbetering mogelijk is?
Antwoord: 10
Voorafgaand aan de coronacrisis is het instrument voor de gezamenlijke
Europese aanbesteding van medische producten op kleinere schaal
ingezet. Tijdens de COVID-19 pandemie is dit instrument ingezet voor de
aankoop van diverse producten, zoals beschermingsmiddelen, beademingsapparatuur, diagnostica en geneesmiddelen. Nu dit instrument op
grotere schaal is ingezet, ligt een evaluatie van de werking ervan voor de
hand.
Het bleek voor Nederland bijvoorbeeld niet mogelijk om – ondanks de
Europese aanbesteding – handschoenen te bestellen bij het betreffende
bedrijf. Het bedrijf heeft eind april aangegeven dat de mondiale vraag te
groot was en zij geen nieuwe bestellingen meer kon aannemen. Daarnaast
zorgde de leverdatum van bepaalde ervoor dat een bestelling niet
interessant was.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

11

Beleidsdebat: Leveringszekerheid geneesmiddelen in de Europese Unie
Vraag 11:
In de geannoteerde agenda wordt aangegeven dat het ten behoeve van
leveringszekerheid van belang is om niet alleen naar de productie van
eindproducten te kijken, maar om ook naar actieve stoffen (en
hulpstoffen) van geneesmiddelen te kijken. De leden van de CDA-fractie
vragen hoe dit wordt aangepakt.
Antwoord: 11
Zoals de Minister voor Medische Zorg heeft beschreven in zijn brieven
van 30 juni6 en 7 juli7 jl. wordt op dit moment door de Europese
Commissie – mede op aandringen van Nederland – onderzoek gedaan
naar de afhankelijkheden van Europa en de oorzaken van (toenemende)
tekorten. De Minister voor Medische Zorg volgt dit onderzoek nauwgezet
omdat dit specifieker moet uitwijzen waar we meer in detail op moeten
inzetten, zowel ten aanzien van actieve stoffen, hulpstoffen en eindproducten.
Vraag 12:
Komt er een lijst van eindproducten en onderdelen van grondstoffen,
geneesmiddelen en medische hulpmiddelen waarvan een ijzeren
voorraad aangehouden moet worden?
Antwoord: 12
Reeds eind 2019 is besloten dat voor alle geneesmiddelen wordt
toegewerkt naar een ijzeren voorraad van vijf maanden als concretisering
van de wettelijke verplichting van groothandels en leveranciers om
voldoende voorraad aan te houden. Deze ijzeren voorraad wordt
gefaseerd opgebouwd, hierover is de Kamer op 7 juli jl.8 geïnformeerd.
Op dit moment bekijkt de Minister van Medische Zorg en Sport, met het
Landelijk Coördinatiecentrum Geneesmiddelen, de leveranciers en
groothandels hoe voldoende voorraad van coronagerelateerde
(IC)geneesmiddelen opgebouwd kan worden.
Voor de persoonlijke beschermingsmiddelen doet de Minister van
Medische Zorg en Sport, het laatstgenoemde ook, maar dan samen met
het Landelijk Consortium Hulpmiddelen.
Informatiepunt: Digitalisering gezondheidszorg en EU health data space
Vraag 13:
Naar verwachting zal de Duitse Minister een toelichting geven op de
plannen voor het komende semester op het vlak van een European Health
Data Space (EHDS) en de ontwikkeling van een Code of Conduct met
betrekking tot het secundair gebruik van zorgdata. De leden van de
CDA-fractie vragen wat wordt verstaan onder het secundair gebruik van
zorgdata.
Antwoord: 13
Onder secundair gebruik van zorgdata verstaan we het hergebruik van
een selectie van de primair verzamelde zorgdata (data ten behoeve van
een behandeling), al dan niet verrijkt met additionele gegevens. Het gaat
dan bijvoorbeeld om het gebruik van zorgdata voor het gebruik in
onderzoek of voor het ontwikkelen van toepassingen zoals artificiële
intelligentie.

6

Kamerstuk 25 295, nr. 454.
Kamerstuk 29 477, nr. 660.
8
Kamerstuk 29 477, nr. 660.
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

12

Vraag 14:
Nederland ziet met name het belang van interoperabiliteit van elektronische uitwisseling van gegevens en werkt hierbij graag samen op basis
van bestaande modellen en oplossingen om ervoor te zorgen dat de
patiënt centraal blijft staan in de ontwikkelingen. De leden van de
CDA-fractie vragen wat Nederland hierbij concreet gaat voorstellen.
Antwoord: 14
Het Europese project «Towards a European Health Data Space Joint
Action» (TEHDAS JA) houdt zich bezig met het secundair (her)gebruik van
zorgdata voor bijvoorbeeld onderzoek ter verbetering van de zorg. Over
de exacte concretisering van activiteiten van de Joint Action wordt nog
gediscussieerd met alle deelnemende landen. Uiteraard zal Nederland in
deze discussies het perspectief van de patiënt zoveel mogelijk inbrengen.
Vraag 15:
In de geannoteerde agenda wordt geschreven dat de Europese
Commissie voor de eerste golf van Covid-19 een systeem dat gebruikt
wordt voor de uitwisseling van gegevens van patiënten met zeldzame
ziekten heeft aangepast en beschikbaar heeft gesteld. Nederland heeft
daar geen gebruik van gemaakt en een eigen oplossing gebruikt. De leden
van de CDA-fractie vragen waarom Nederland geen gebruik heeft
gemaakt van het Europese systeem.
Antwoord: 15
De Europese Commissie heeft het zogenoemde Clinical Patient
Management System (CPMS) dat gebruikt wordt binnen het European
Reference Network (ERN) tijdelijk geschikt gemaakt voor de uitwisseling
van zorgdata voor COVID-19 patiënten en deze pas eind april/begin mei
ter beschikking gesteld aan de EU-lidstaten.
Nederland had op dat moment reeds een oplossing geïmplementeerd die
toegankelijk is voor alle Nederlandse ziekenhuizen om aan een grote
urgente behoefte voor de uitwisseling van zorggegevens bij de regionale
spreiding van COVID-19 patiënten te voldoen. Deze oplossing is slechts te
gebruiken door ziekenhuizen die reeds in het kader van het ERN op het
CPMS zijn aangesloten.
Vraag 16:
Nederland is actief betrokken bij de voorbereidende werkzaamheden van
het opzetten van het Europese project Towards a European Health Data
Space Joint Action (TEHDAS JA). De leden van de CDA-fractie vragen of
het kabinet hier meer informatie over kan geven. Wat moeten deze leden
zich voorstellen bij extra werkpakketten?
Antwoord: 16
Graag verwijs ik naar de beantwoording van vraag 7.
Antwoord op vragen commissie over de geannoteerde agenda
voor de informele videoconferentie van EU-gezondheidsministers
van 12 juni 2020
Vraag 17:
De leden van de CDA-fractie vragen naar aanleiding van het antwoord op
de vragen 9 en 10 of het kabinet kan aangeven wat de laatste stand van
zaken is binnen de Europese landen met betrekking tot de ontwikkeling en
uitrol van notificatie apps, en de mate van interoperabiliteit daarbij. Welke
ervaringen zijn er inmiddels met deze apps, en welke lessen kan
Nederland daaruit trekken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

13

Antwoord: 17
De landen die reeds gebruik maken van of voornemens zijn een bron- en
contactonderzoek app te ontwikkelen volgens de decentrale methode,
hebben sinds april intensief met elkaar samengewerkt in het eHealth
Netwerk verband. Dit heeft geleid tot de ontwikkeling van een technische
oplossing die op 16 juni jl. door de Europese Commissie is aangenomen
en gepubliceerd.
Op technisch niveau worden frequent ervaringen gewisseld binnen de
gremia van het eHealth Netwerk. Wat betreft de ervaringen rondom het
gebruik van de notificatie app, daarover zijn recentelijk verzoeken gedaan
aan lidstaten die reeds de notificatie app hebben uitgerold zoals
Duitsland, Ierland, Oostenrijk en Zwitserland om deze met ons te delen. Ik
ben nog in afwachting van de reacties.
Verslag van een schriftelijk overleg over strategische inzet EU
2020–20249
Vraag 18:
In antwoord op vraag 3 van het verslag over de strategische inzet EU
2020–2024 wordt door het kabinet aangegeven dat de Europese
Commissie het voornemen heeft een onderzoek te (laten) doen naar de
geneesmiddelentekorten. Het onderzoek wordt naar verwachting eind
2020 opgeleverd. De leden van de CDA-fractie vragen wat hiervan de
stand van zaken is. Heeft de coronacrisis, die ook meerdere acute
leveringsproblemen opgeleverd heeft, ervoor gezorgd dat dit onderzoek
versneld wordt uitgevoerd.
Antwoord: 18
Het onderzoek van de Europese Commissie naar de afhankelijkheden van
Europa en de oorzaken van (toenemende) geneesmiddelentekorten volg ik
nauwgezet. Voor zover mij bekend wordt het onderzoek volgens de
oorspronkelijke planning uitgevoerd.
Vraag 19:
Het kabinet schreef daarnaast in zijn antwoorden van 11 maart jl. dat
Duitsland tijdens het voorzitterschap veel aandacht zou gaan besteden
aan geneesmiddelentekorten. De leden van de CDA-fractie vragen of het
kabinet al concreet kan stellen op welke wijze Duitsland dit zal gaan doen.
Antwoord: 19
Leveringszekerheid van geneesmiddelen en het tegengaan van tekorten
staat op de agenda van de Europese Unie tijdens de informele Gezondheidsraad van 16 juli jl. De inzet van het Duitse Voorzitterschap is om een
stap voorwaarts te zetten en gezamenlijk concrete oplossingen te
bespreken, zodat de basis gelegd kan worden voor een langetermijnoplossing.
Vraag 20:
De leden van de CDA-fractie vragen of het kabinet inmiddels – met de
lessen van de coronacrisis in het achterhoofd – wel erkent dat de
productie van geneesmiddelen een vitale sector is.
Antwoord: 20
Onder vitale infrastructuur worden producten, diensten en onderliggende
processen verstaan die van essentieel belang zijn voor het dagelijkse
leven van de meeste mensen in Nederland zoals toegang tot drinkwater,
elektriciteit, internet en betalingsverkeer. Vitale producten, diensten en

9

Kamerstuk 32 620, nr. 257.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

14

processen kunnen bij uitval (om wat voor reden dan ook) grote effecten
hebben op de continuïteit van de samenleving.
De bescherming van de vitale infrastructuur is een continu beleidsproces,
waarbij ieder betrokken ministerie zijn eigen verantwoordelijkheid draagt.
De integrale aanpak en de samenhang is belegd bij BZK als coördinerend
ministerie. De productie van geneesmiddelen is een belangrijke sector,
maar het is geen vitale sector.
Vraag 21:
De leden van de CDA-fractie vragen naar aanleiding van het antwoord van
het kabinet op vraag 10 of inmiddels duidelijker is hoe het plan om kanker
onder controle te krijgen uitgewerkt wordt.
Antwoord: 21
Op 4 februari jl. heeft de Commissie in Brussel een routekaart gepresenteerd. Hiermee is een proces van uitvoerige consultatie van start gegaan,
waarna de Commissie in het vierde kwartaal van dit kalenderjaar het
definitieve EU-plan zal lanceren. Dat was, en is nog steeds, de planning.
Stakeholders hebben inmiddels gelegenheid gehad hun visie op en
wensen met betrekking tot het te ontwikkelen EU-plan kenbaar te maken.
Van deze mogelijkheid is volop gebruik gemaakt. Op de informele EU
Gezondheidsraad eind april in Zagreb was een gedachtewisseling over het
EU-plan voorzien. Dit agendapunt is uiteindelijk vanwege de actualiteit
geannuleerd. Voor de Commissie is het natuurlijk niet alleen van belang
om de standpunten en wensen van stakeholders te kennen, maar ook die
van de lidstaten. Het op te stellen EU-plan beoogt immers lidstaten te
ondersteunen bij hun nationale inspanningen op het terrein van kankerbestrijding. Enkele lidstaten, waaronder Nederland hebben uit eigen
beweging hun standpunten en wensen met betrekking tot het EU-plan aan
de Commissie kenbaar gemaakt. Recent werd duidelijk dat het EU-plan is
geagendeerd op de bijeenkomst van de (ambtelijke) Steering Group on
Promotion and Prevention Stuurgroep op 27 juli. Het Duitse voorzitterschap beraadt zich op hoe de consultatie van lidstaten verder vorm krijgt.
Vanzelfsprekend zal Nederland trachten ook in deze laatste, cruciale fase,
invloed uit te oefenen.
Versoepeling regels rondom genetische modificatie
Vraag 22:
De leden van de CDA-fractie vragen het kabinet om aan te geven of de
versoepeling van regelgeving omtrent genetische manipulatie gevolgen
heeft voor de invoer van producten naar de Europese interne markt
waarop op basis van handelsverdragen juist restricties zijn gelegd
vanwege genetische manipulatie. Deze leden vragen het kabinet de Kamer
te informeren wanneer producten uitgezonderd worden van afspraken
zoals gemaakt in handelsakkoorden als gevolg van de versoepeling van
de regels met betrekking tot genetisch gemodificeerde organismen
(GMO). Bovendien verzoeken deze leden om de tijdelijkheid aan te geven
van de aanpassingen van deze regels.
Antwoord: 22
Op 1 juli10 is uw Kamer geïnformeerd over het voorstel van de Europese
Commissie voor een verordening waarbij de ggo-regelgeving voor
klinische testen met COVID-19 vaccins of medicijnen tijdelijk buiten

10

Kamerstuk 21 501-31, nr. 574.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

15

werking wordt gesteld11. De verordening is op 17 juli 2020 gepubliceerd in
het Publicatieblad van de Europese Unie en is de dag na publicatie direct
van kracht. De inwerkingtreding betekent tevens dat een deel van de weten regelgeving over genetisch gemodificeerde organismen, waaronder de
op 31 maart 2020 ingestelde tijdelijke Nederlandse spoedprocedure12,
vanaf dat moment buiten werking is gesteld.
De verordening heeft geen gevolgen voor de invoer van reguliere
producten met ggo’s naar de interne Europese markt. De beperking in de
verordening ten aanzien van COVID-19 zorgt er ook niet voor dat
handelsbepalingen over gg landbouwgewassen opzij worden gezet.
Echter, voor geneesmiddelen die geheel of gedeeltelijk uit ggo’s bestaan
en bestemd zijn voor de behandeling of de voorkoming van COVID-19,
kan een lidstaat bepalen dat deze in bepaalde gevallen, zoals bijvoorbeeld
vroegtijdige vaccinatie van kwetsbare groepen, uitgezonderd kunnen
worden van de reguliere procedure om ggo’s in te voeren. Voor volledige
markttoegang van het vaccin zal wel een markttoelating nodig zijn,
waarvoor ook de ggo regelgeving geldt en een milieurisicobeoordeling
opgesteld moet worden.
De einddatum van de verordening is afhankelijk van het moment waarop
er naar het oordeel van de World Health Organization niet langer sprake is
van een pandemie. Zodra dat het geval is, zal de Europese Commissie van
de beëindiging van de verordening melding maken in het Publicatieblad.
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
Geannoteerde agenda voor de informele EU-Gezondheidsraad van
16 juli 2020
Geleerde lessen COVID-19 pandemie
De leden van de D66-fractie zijn verheugd om te lezen dat Nederland
tijdens de informele EU-Gezondheidsraad zal pleiten voor meer Europese
samenwerking en dat Nederland voorstander is van een versterking van
het ECDC. Tevens zijn zij verheugd met de evaluatie van het instrument
voor gezamenlijke Europese aanbesteding van medische producten. Deze
leden hebben nog enkele vragen omtrent de tot nu toe in Europees
verband geleerde lessen van de nog gaande COVID-19 pandemie.
Vraag 23:
Kan het kabinet in een overzicht aangeven wat de concrete vervolgstappen worden ten aanzien van het versterken van het ECDC en welke
tijdslijn daarbij hoort?
Antwoord: 23
Het Duits voorzitterschap heeft aangegeven te willen inzetten op een
versterking van het ECDC. De informele EU gezondheidsraad van 16 juli
vormt een startpunt voor de bespreking van dit onderwerp met andere
lidstaten, in het licht van geleerde lessen vanuit de COVID-19 pandemie.
Het Duits voorzitterschap is voornemens aan het einde van haar voorzitterschap hierover Raadsconclusies vast te stellen. Nederland spreekt in
Europees verband graag verder over een dergelijke versterking van het
ECDC.

11

COM 2020 (261); Verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de
uitvoering van klinische proeven met geneesmiddelen voor menselijk gebruik die geheel of
gedeeltelijk uit genetisch gemodificeerde organismen bestaan en die bestemd zijn voor de
behandeling of de voorkoming van de coronavirusziekte, alsmede de levering van die
geneesmiddelen.
12
Stcrt. 2020, nr. 18941; Kamerstuk 27 428, nr. 367.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

16

Vraag 24:
Wat is de relatie tussen de ingezette evaluaties en het EU4Healthprogramma?
Antwoord: 24
Voor een antwoord op deze vraag verwijs ik u graag naar mijn beantwoording van vraag 2.
Vraag 25:
Hoe is de landelijke evaluatie gekoppeld aan de evaluatie die op Europees
niveau wordt verricht?
Antwoord: 25
Op dit moment zijn er nog geen aankondigingen gesignaleerd van een
evaluatie op Europees niveau omtrent de EU-brede COVID-19 respons.
Het is daarom nog niet mogelijk om te bezien hoe resultaten uit een
evaluatie op Europees niveau gekoppeld kunnen worden aan het lessons
learned traject waarover ik uw Kamer op 15 en 24 juni jl.13 heb geïnformeerd. De informele gezondheidsraad van 16 juli jl. was een goed
startpunt om alvast een aantal «lessons learned» in Europees verband te
bespreken.
Vraag 26:
De leden van de D66-fractie zijn met name nieuwsgierig of het verlagen
van het risico van introducties van buiten de Europese Unie op de agenda
staat van de informele EU-Gezondheidsraad.
Antwoord: 26
De komende EU-gezondheidsraad bespreekt lessons learned en met name
de rol van ECDC tijdens deze gezondheidscrisis. Het verlagen van het
risico van introductie uit derde landen staat niet als zodanig op de agenda.
Wel wordt de rol besproken van het ECDC bij de informatieverspreiding
over de situatie in derde landen. Het inreisverbod wordt, in het kader van
het verruimen dan wel beperken van de uitzonderingen op het inreisverbod derde landen, wel besproken in de crisisrespons van de Raad
(IPCR) en in het Comité van Permanente Vertegenwoordigers (Coreper).
Vraag 27:
Vanaf het begin van de COVID-19 pandemie zijn inreisverboden op
Europees niveau geregeld. Binnen Europa worden hier echter al
verschillen waargenomen. Zo hanteert België een additioneel inreisverbod voor reizigers uit een groep landen die door de Europese Unie
juist als veilig wordt bestempeld. Is het kabinet het met deze leden eens
dat dergelijk verschillen tussen de lidstaten onwenselijk zijn?
Antwoord: 27
Hoewel het onwenselijk is dat er verschillen zijn tussen lidstaten in het
implementeren van de lijst, blijft het een keuze aan de individuele
lidstaten of zij ervoor kiezen om reizigers uit bepaalde landen op de
veilige lijst (nog) niet toe te laten. Zo heeft Nederland er ook voor gekozen
om op 8 juli jl. weer een inreisverbod in te stellen voor Servië en
Montenegro van diezelfde lijst toen bleek dat het aantal besmettingen
daar toch weer te snel aan het stijgen was. De lijst wordt regelmatig tegen
het licht gehouden in Europa om te bezien of er wijzigingen nodig zijn. Het
is aan de landen om, zeker als zij van deze lijst afwijken, hier heel duidelijk
over te communiceren, om het voor reizigers zo duidelijk mogelijk te
maken.

13

Kamerstuk 25 295, nrs. 422 en 428.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

17

Vraag 28:
Zijn er Europese richtlijnen over de quarantaine maatregelen na het
inreizen uit risicovolle gebieden en hoe worden deze nageleefd?
Antwoord: 28
Er zijn geen Europese richtlijnen over quarantaine maatregelen na
inreizen uit gebieden die niet op de veilige lijst staan. Dit zijn individuele
bevoegdheden van lidstaten. Elk land heeft zijn eigen wetgeving en
maatregelen die bepalen of en zo ja welke quarantaine maatregelen
worden gesteld.
Vraag 29:
Kan het kabinet nadere uitleg geven over de gesprekken die worden
gevoerd tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten? Deze leden
vragen het kabinet voorts hoe deze gesprekken zich verhouden tot het feit
dat in de Verenigde Staten weer een toename is van het aantal besmettingen.
Antwoord: 29
In lijn met de aanbeveling van de Europese Commissie kunnen landen op
de groene lijst geplaatst worden o.b.v. de besmettingsgraad, de capaciteit
van het gezondheidssysteem ter plekke, daar geldende maatregelen en
het testbeleid. Op dit moment is er geen aanleiding om de VS op de
groene lijst te plaatsen. Zoals gebruikelijk, is er intensief diplomatiek
contact tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, ook over
gezondheidsmaatregelen die over en weer genomen worden. Daarbij is
deze aanbeveling toegelicht.
Vraag 30:
De leden van de D66-fractie hebben naast vragen over het inreizen uit
risicogebieden, enkele vragen over het uitreizen naar risicogebieden. Met
nationaal beleid wordt momenteel uitvoering gegeven aan de motie van
de leden Kröger en Paternotte.14 Maar volgens deze leden dient dit ook op
Europees niveau te worden besproken. Is het kabinet het met deze leden
eens dat dergelijke afspraken ook in de informele EU-Gezondheidsraad
dienen te worden gemaakt omdat het in het belang is van de gezondheid
van alle Europese burgers? Wat wordt de inzet van Nederland bij dit
onderwerp?
Antwoord: 30
Deze motie verzoekt de regering de Kamer zo snel mogelijk te informeren
over het kader op basis waarvan de regering komt tot reisadviezen voor
gebieden met een verhoogd risico op coronaverspreiding, waarin
beschreven wordt op basis van welke kenmerken besloten wordt om
reizen naar bepaalde gebieden te ontraden, waarin beschreven is hoe de
risico’s tijdens en na de reis gemitigeerd worden en op basis van welke
criteria vluchten naar bepaalde brandhaarden gestaakt worden.
Per brief van 30 juni 2020 (Kamerstukken 24 804 en 25 295, nr. 135) heb ik
u geïnformeerd over de procedure om te komen tot reisadviezen voor
risico’s op verspreiding van het coronavirus in landen buiten EU lidstaten,
Schengen en het Verenigd Koninkrijk. In deze procedure zijn alle lidstaten
vertegenwoordigd en wordt bepaald welke landen er op een veilige lijst
komen te staan. De EU-Gezondheidsraad is niet het juiste gremium om
afspraken te maken over het in- en uitreizen van EU burgers. Dit wordt
besproken in de crisisrespons van de Raad (IPCR) en op het Comité van
Permanente Vertegenwoordigers (Coreper). De inzet van Nederland is om
kritisch te blijven op het verder versoepelen van het inreisverbod en echt

14

Kamerstuk 29 665, nr. 388.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

18

alleen reizigers toe te laten als dat op een veilige manier kan zonder
verdere verspreiding van het virus te veroorzaken.
Vraag 31:
Bestaat er verschil tussen Europese landen in de maatregelen die
genomen worden met betrekking tot het uitreizen naar risicogebieden
voor niet-essentiële doeleinden, zoals vakantie?
Antwoord: 31
Europese landen kennen verschillen in maatregelen en mogelijkheden
voor het uitreizen van niet-essentiële reizen binnen en buiten de Europese
Unie. Nederland heeft bijvoorbeeld voor Zweden een oranje reisadvies
maar dat geldt niet voor alle landen. Wekelijks wordt bekeken of er op
basis van de meest recente cijfers redenen zijn om reisadviezen vanwege
corona besmettingsrisico’s aan te passen.
EU-strategie voor COVID-19 vaccins
Vraag 32:
De leden van de D66-fractie delen de inzet van de Europese Commissie
om snel tot een veilig en toegankelijk vaccin te komen. Hoe apprecieert
het kabinet de gepresenteerde EU-strategie voor COVID-19 vaccins?
Antwoord: 32
Voor een antwoord op deze vraag verwijs ik u graag naar mijn beantwoording van de vragen 4 en 5.
Vraag 33:
Welke mogelijkheden ziet hij voor de Europese productie van kandidaatvaccins binnen bestaande en nieuwe productiefaciliteiten?
Antwoord: 33
In de onderhandelingen wordt waar mogelijk ingezet op het produceren
van de vaccins binnen de EU.
Vraag 34:
Hoe anticipeert de Europese Commissie op het verspreiden en prioriteren
van vaccins mochten deze er eenmaal zijn? Wat is de Nederlandse inzet
hierbij en welke voorbereidingen worden hiervoor in Europees verband
getroffen?
Antwoord: 34
De vaccins zullen – in geval van succesvolle ontwikkeling – worden
verdeeld op basis van bevolkingsgrootte tussen de bij de betreffende
overeenkomst aangesloten EU-lidstaten. Staten kunnen zelf bepalen welke
groepen het eerst voor vaccinatie in aanmerking komen. De EU Health
Security Committee heeft een «Blueprint for EU vaccination plan for
COVID-19» opgesteld, dat een handreiking geeft aan lidstaten voor de
verschillende onderwerpen die bij het bepalen van een vaccinatie
strategie van belang zijn. In Nederland heeft het kabinet de Gezondheidsraad om advies gevraagd over toediening en prioritering.
Vraag 35:
Kan het kabinet voorts reflecteren op de overeenkomst van de Inclusieve
Vaccin Alliantie (IVA) met AstraZeneca, die werd gesloten net nadat de
Eurocommissaris al een mandaat van alle lidstaten had gekregen om te
gaan onderhandelen met farmaceuten over kandidaat-vaccins. Waarom
kon het kabinet toen niet even wachten op een EU-brede overeenkomst
over dit kandidaat-vaccin? Zou Nederland dan al achter het net hebben
gevist?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

19

Antwoord: 35
De Inclusieve Vaccin Alliantie heeft een stap vooruit willen zetten om met
een overeenkomst toegang voor alle EU-lidstaten te organiseren. Op
12 juni is tijdens de informele EU Raad afgesproken om stappen te zetten
om het formele mandaat voor EU27-onderhandelingen voor te bereiden.
Het heeft nog enige tijd geduurd totdat alle lidstaten het formele mandaat
hebben gegeven. U bent op 13 juni jl. geïnformeerd over de overeenkomst van de Inclusieve Vaccin Alliantie met AstraZeneca. De onderhandelingen waren op 12 juni al min of meer afgerond en op dat moment was
het niet opportuun ondertekening uit te stellen.
Vraag 36:
Kan het kabinet voorts toelichten hoe de bandbreedte van het aantal
doses is bepaald?
Antwoord: 36
Dit is bepaald op grond van een combinatie van beschikbaarheid en van
een ingeschatte hoeveelheid die nodig is voor de bevolking van de
EU-lidstaten.
Vraag 37:
Hoeveel lidstaten zijn inmiddels toegetreden tot de overeenkomst?
Antwoord: 37
Een groot aantal lidstaten heeft aangegeven interesse te hebben in
deelname aan de overeenkomst met AstraZeneca. Definitieve afspraken
zijn afhankelijk van de vraag of de Europese Commissie aan de overeenkomst wil deelnemen in het kader van het Emergency Support Instrument.
Ik verwacht op korte termijn hierover duidelijkheid te krijgen.
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
Inleiding
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de stukken ter
voorbereiding van de informele EU-Gezondheidsraad van 16 juli 2020.
Vraag 38:
Zij hebben eveneens kennisgenomen van een deal die de Europese Unie
heeft gesloten met fabrikanten Merck en Roche over coroamedicijnen
RoActemra en Rebif.15 Deze leden vragen naar de voorwaarden van deze
overeenkomst. Tevens vragen zij welke lidstaten deze medicijnen graag
willen gebruiken. Behoort Nederland hier ook toe?
Antwoord: 38
Nederland is niet bekend met de voorwaarden voor de overeenkomst met
Merck en Roche of welke landen meedoen met de gezamenlijke aanbestedingsprocedures voor RoActemra en Rebif. Nederland heeft zich niet
ingeschreven op de gezamenlijke aanbesteding voor deze twee experimentele COVID-19 geneesmiddelen. Dit besluit is gebaseerd op het advies
van de Stichting Werkgroep Antibioticabeleid (SWAB) t.a.v. medicamenteuze behandelopties voor patiënten met Covid-19. De SWAB geeft
behandelopties met medicijnen bij patiënten met COVID-19 en draagt zorg
voor het steeds actualiseren van deze behandelopties naar de laatste
stand der wetenschap en praktijk. Het SWAB-advies is in Nederland
leidend voor de behandeling van COVID-19. Ten tijde van de uitvraag van
de Europese Commissie voor genoemde gezamenlijke aanbesteding (april
2020) waren in het SWAB-advies alleen voor (hydroxy)chloroquine en
15

Financieele Dagblad, 9 juli 2020, «EU sluit deals met Merck en Roche over coronamedicijn».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

20

remdesivir doseringsaanbevelingen opgenomen. Voor de overige
producten beoordeelde de SWAB dat, op dat moment, onvoldoende
bewezen klinische effectiviteit is om een behandeladvies op te nemen. Op
basis van het SWAB-advies, en gezien de Nederlandse voorraad (hydroxy)chloroquine voldoende werd geacht, is destijds besloten om enkel in te
schrijven op een gezamenlijke aanbesteding voor remdesivir. Het huidige
SWAB-advies (dd 13 juli 2020) vermeldt overigens alleen remdesivir en
dexamethason als behandeloptie. Zie tevens: https://swab.nl/nl/covid-19.
Vraag 39:
Voorts vragen deze leden welke rol de Europese Commissie wenst te
spelen in het verkrijgen van voldoende doses remdesivir, in het licht van
het nieuws dat de Verenigde Staten de hele wereldvoorraad voor de
komende drie maanden heeft opgekocht.
Antwoord: 39
De Europese Commissie is een gezamenlijke inkoopprocedure gestart
voor een aantal (experimentele) geneesmiddelen ter behandeling van
COVID-19. Nederland heeft hier in beginsel positief op gereageerd en
ingeschreven op remdesivir.
Beleidsdebat: Geleerde lessen COVID-19 pandemie
Vraag 40:
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de onderhavige
paragraaf in de geannoteerde agenda. Zij vragen waar heldere
afstemming over maatregelen en het trachten te komen tot meer
stroomlijnen van zowel maatregelen als de communicatie daarover beter
kunnen, mocht Europa een tweede golf meemaken.
Antwoord: 40
De maatregelen genomen in de lidstaten worden op verschillende niveaus
gedeeld. Nederland neemt actief deel aan de EU Health Security
Committee, waar lidstaten de genomen maatregelen, versoepeling van
deze maatregelen en de effecten hiervan bespreken met de Europese
Commissie en het Europees Centrum voor Ziektepreventie en -bestrijding
(ECDC). Dat zal in dit verband frequent blijven gebeuren in de aankomende maanden. Ook het RIVM houdt de situatie in andere lidstaten
nauwlettend in de gaten en neemt ontwikkelingen uit het buitenland mee
in eigen overwegingen. Daarnaast monitort het ECDC de situatie binnen
Europa, op basis hiervan publiceren zij regelmatig Rapid Risk Assessments en op wetenschap gebaseerde richtsnoeren ter ondersteuning van
de lidstaten. Ook op ministerieel niveau wordt informatie uitgewisseld
over de maatregelen van de verschillende lidstaten.
Vraag 41:
Voorts constateren genoemde leden dat in landen als Frankrijk en Italië
parlementaire onderzoekscommissies aan de slag zijn gegaan om het
gevoerde beleid te evalueren. Zij vragen om een toelichting op alle
lopende processen in de verschillende EU-lidstaten en een beantwoording
van de vraag wat Nederland daarvan kan leren.
Antwoord: 41
Om optimaal te leren van ervaringen in het buitenland, onderneem ik
enkele case studies naar vergelijkbare landen waar aan beleid wordt
gewerkt dat ook in Nederland een belangrijk onderdeel vormt op dit
moment in de controlefase. Daarvoor heb ik bijvoorbeeld contact met
mijn Deense collega om onderling te leren ten aanzien van testen en
traceren. Tevens vraag ik bij externe deskundigen uit welke lessen zij
zouden trekken op basis van hun kennis en ervaringen over de aanpak van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

21

het coronavirus in het buitenland. Deze deskundigen vraag ik om een
gerichte, schriftelijke, bijdrage op te stellen. Deze bijdragen stuur ik voor
1 september integraal naar uw Kamer toe, tezamen met de brief waarin ik
de lessen formuleer die het kabinet opstelt in het kader van het lessons
learned traject waarover ik uw Kamer op 15 en 24 juni jl.16 heb geïnformeerd.
Vraag 42:
De leden van de SP-fractie vragen of wordt nagedacht over een EU-brede
evaluatie van de COVID-19 respons waarin vergelijkingen kunnen worden
gemaakt tussen de aanpak in verschillende lidstaten ...
Antwoord: 42
De EU-brede response op een pandemische crisis van deze orde behoeft
een grondige evaluatie, om verbeterpunten en geleerde lessen toe te
kunnen passen in een verbetertraject, en de Europese Unie en de lidstaten
weerbaarder te maken tegen volgende crises. Op dit moment zijn er nog
geen concrete aankondigingen van een grondige EU-brede evaluatie,
maar de informele videoconferentie van EU-gezondheidsministers van
16 juli jl. gaf een goede start van enkele reeds geleerde lessen. De
Nederlandse inzet is dan ook om aan te geven dat een grondige evaluatie
belangrijk is, daarbij is het belangrijk om in ogenschouw te houden dat
lidstaten niet altijd makkelijk te vergelijken zijn omdat er sprake is van
andere situaties.
Vraag 43:
{en of deze evaluatie nog invloed kan hebben op de uitwerking van het
EU4Health-programma.
Antwoord: 43
Voor een antwoord op deze vraag verwijs ik u graag naar mijn beantwoording van vraag 2.
Vraag 44:
De leden van de SP-fractie vragen om een toelichting op het Nederlandse
standpunt dat een versterking van het ECDC gewenst is. Zij vragen tevens
hoe in dit scenario het ECDC zich verhoudt tot het RIVM.
Antwoord: 44
Tijdens de COVID-19 pandemie is het essentieel gebleken dat op Europees
niveau adequaat ingespeeld kan worden op een veranderende gezondheidssituatie en vergelijkbare informatie binnen de EU gedeeld kan
worden. Infectieziekten stoppen immers niet bij landsgrenzen. Nederland
zal benadrukken dat het ECDC voldoende moet kunnen inspelen op de
behoefte van lidstaten ten aanzien van adequate en vergelijkbare
informatie in crisissituaties. Dit dient te gebeuren tezamen met nationale
volksgezondheidsagentschappen, zoals het RIVM, en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Daarbij is het belangrijk dat recht wordt gedaan
aan nationale bevoegdheden.
Vraag 45:
De leden van de SP-fractie vragen vanuit welke overwegingen Nederland
zal aandringen op een evaluatie van het instrument voor gezamenlijke
Europese aanbesteding van medische producten.
Antwoord: 45
Voorafgaand aan de coronacrisis is het instrument voor de gezamenlijke
Europese aanbesteding van medische producten op kleinere schaal
16

Kamerstuk 25 295, nrs. 422 en 428.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

22

ingezet. Tijdens de COVID-19 pandemie is dit instrument ingezet voor de
aankoop van diverse producten, zoals beschermingsmiddelen, beademingsapparatuur, diagnostica en geneesmiddelen. Nu dit instrument op
grotere schaal is ingezet, ligt een evaluatie van de werking ervan voor de
hand.
Het bleek voor Nederland bijvoorbeeld niet mogelijk om – ondanks de
Europese aanbesteding – handschoenen te bestellen bij het betreffende
bedrijf. Het bedrijf heeft eind april aangegeven dat de mondiale vraag te
groot was en zij geen nieuwe bestellingen meer kon aannemen.
Vraag 46:
Deze leden vragen hoe het mogelijk is dat Nederland hier nog geen profijt
van heeft gehad en dat dit tot nu toe enkel heeft geleid tot een individueel
contract met één van de leveranciers voor twee miljoen FFP3-maskers,
waarvan de eerste zending van 100.000 FFP3 maskers eind juli wordt
verwacht.
Antwoord: 46
Het Ministerie van VWS heeft op basis van diverse aspecten de afweging
gemaakt welke persoonlijke beschermingsmiddelen en hulpmiddelen die
beschikbaar kwamen via de Europese aanbestedingsprocedure af te
nemen. Hierbij hebben aspecten als de levertermijn, de beschikbare
hoeveelheden, de vraag naar het product op dat moment, de prijs en de
mogelijkheid om de persoonlijke beschermingsmiddelen en hulpmiddelen
via het Landelijke Consortium Hulpmiddelen (LCH) en reguliere kanalen te
verkrijgen, een rol gespeeld. Het ministerie heeft een beroep gedaan op
het betreffende bedrijf voor handschoenen, zij bleken echter geen orders
aan te nemen en niet te kunnen leveren. Mondmaskers konden pas vanaf
juli worden geleverd en brillen die aangeboden werden waren van een
zeer hoge prijs in vergelijking met de inkoop door het LCH. Het Ministerie
van VWS kan niet oordelen over de keuze en leveringen van andere
lidstaten in deze.
Vaccin
Vraag 47:
De leden van de SP-fractie vragen om een appreciatie van de gepresenteerde EU-strategie voor COVID-19 vaccins en de Nederlandse positie ten
aanzien hiervan.
Vraag 48:
Voorts vragen zij naar de stand van zaken betreffende de IVA en de
EU-brede aanpak voor het verkrijgen van een vaccin.
Antwoord: 47 en 48:
Zie voor het antwoord op de vragen 47 en 48 mijn beantwoording van de
vragen 4 en 5.
Vraag 49:
Genoemde leden verwijzen naar het eerste concept dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft gepresenteerd voor een kader voor de
wereldwijde allocatie van COVID-19 vaccinaties. Wat is de Nederlandse
appreciatie van dit concept en wat is het standpunt van de Europese
Commissie hierover?
Antwoord: 49
De WHO heeft een kader gepresenteerd voor een wereldwijde allocatie
van COVID-19 vaccins, waarin een onderscheid wordt gemaakt tussen
doelen, prioriteiten en het voorziene tijdspad. Het hoofddoel is het
beperken van COVID-19 sterfte en het beschermen van gezondheidssystemen. Vanwege te verwachte schaarste van het aantal vaccins is er een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

23

scherpe prioritering van risicogroepen gemaakt. Wat betreft het beoogde
tijdspad wil de WHO alle landen een initiële hoeveelheid vaccins
beschikbaar stellen en vervolgens een inschatting maken van de
kwetsbaarheid van de verschillende landen op basis waarvan de toedeling
zal worden bepaald. Ik waardeer het dat de WHO een aanzet doet om te
komen tot een allocatieplan. De verwachting is dat de komende tijd meer
duidelijkheid zal komen over de details van dit plan. Er is wel enige zorg
over de gehanteerde percentages voor toewijzing van de initiële hoeveelheden vaccins. De WHO gaat uit van 3% van de bevolking dat werkt in de
gezondheidszorg en als eerste gevaccineerd moet worden. Vervolgens
wordt er voor 20% van de bevolking gealloceerd waarmee alle risicogroepen zoals ouderen en personen met onderliggende ziekten zouden
kunnen worden gevaccineerd. Voor Nederland liggen deze schattingen
echter veel hoger. Een definitieve inschatting volgt op basis van een
advies van de Gezondheidsraad, zoals door het kabinet is aangevraagd.
Momenteel wordt in gesprek met de initiatiefnemers bij de WHO door de
Europese Commissie bezien hoe de inspanningen van de Europese
Commissie en lidstaten en het WHO-kader elkaar kunnen versterken.
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de stukken voor
de schriftelijke inbreng ten behoeve van de informele
EU-Gezondheidsraad op 16 juli aanstaande. Zij hebben hierbij nog enkele
vragen.
Vraag 50:
Genoemde leden hebben een aantal vragen over de lessen die zijn
geleerd van de COVID-19 pandemie. Vindt er een EU-brede evaluatie met
betrekking tot het COVID-19 beleid plaats? Zo ja, wanneer en hoe wordt
deze uitgevoerd? Hoe kijkt Nederland aan tegen een dergelijke evaluatie?
Zal Nederland op een EU-brede evaluatie aandringen?
Antwoord: 50
Graag verwijs ik u naar de antwoorden van vragen 1, 25, 41 en 42.
Vraag 51:
Daarnaast vragen deze leden wanneer zij de uitkomsten van het
onderzoek naar de afhankelijkheid van de EU met betrekking tot geneesmiddelen, uitgevoerd in opdracht van de Europese Commissie, kunnen
verwachten.
Antwoord: 51
De Europese Commissie heeft de studie gestart. Eerder heeft de
Commissie laten weten dat de resultaten dit jaar beschikbaar zullen zijn. Ik
volg deze studie nauwgezet, waarbij ik de Commissie ook vraag naar de
voortgang en wanneer de eerste resultaten beschikbaar zullen zijn.
Vraag 52:
De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat goede Europese
samenwerking op het gebied van onderzoek en de ontwikkeling van
medicijnen en een vaccin van groot belang is. De leden van de
PvdA-fractie vragen het kabinet hoe hij oordeelt over de EU-strategie voor
een COVD-19 vaccin die de Europese Commissie heeft gepresenteerd. Wat
is de positie van Nederland met betrekking tot deze strategie?
Antwoord: 52
Voor een antwoord op deze vraag verwijs ik u graag naar mijn beantwoording van de vragen 4 en 5.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

24

Vraag 53:
Deze leden willen hun zorgen uiten over de mondiale beschikbaarheid en
toegankelijkheid van een vaccin. De leden van de fractie van de PvdA
vragen het kabinet wat wordt ondernomen om een vaccin niet alleen in
Europa maar ook mondiaal voor iedereen toegankelijk en betaalbaar te
maken. Hoe wordt hier uitvoering aan gegeven? Welke stappen zijn
ondernomen om een vaccin breed beschikbaar te maken?
Antwoord: 53
Ik vind het belangrijk dat we als Nederland en als de Europese Unie de
brede toegankelijkheid en beschikbaarheid op verschillende manieren
blijven ondersteunen
Het kabinet heeft eerder tijdens een pledging event van de Europese
Commissie 192 mln. euro vrijgemaakt voor ondermeer onderzoek en
internationale initiatieven zoals de Coalition for Epidemic Preparedness
Innovations (CEPI). Daarop volgde tijdens de GAVI-Vaccine Summit nog
eens 325 mln. euro om onder andere kwetsbare landen via via vaccinaties
te steunen. Aanvullend daarop maken we specifiek voor de beschikbaarheid van vaccins voor kwetsbare landen in ieder geval 25 mln. euro
extra vrij. Ook de Europese Commissie benadrukt in haar strategie het
belang van en de inzet op universele toegankelijkheid en betaalbaarheid
van COVID-19 vaccins, onder andere door het steunen van de WHO call
for global action van 24 april, de financiële bijdragen voor CEPI en GAVI,
de ACT-Accelerator en de Covid-19 pool.
Vraag 54:
Daarnaast vragen deze leden hoe de vaccin-strategie van de EU zich
verhoudt tot de COVID-19 technology acces pool. Welke voorwaarden
worden gesteld aan de Europese investeringen ten behoeve van een
vaccin? Worden voorwaarden gesteld met betrekking tot het overdragen
van informatie aan de COVID-19 technology acces pool? Inmiddels
hebben vier andere lidstaten van de Europese Unie hun deelname
toegezegd aan de COVID-19 technology acces pool. Genoemde leden
vragen wat Nederland doet om te bevorderen dat andere lidstaten zich
aansluiten bij de pool.
Antwoord: 54
Er zijn op dit moment nog geen Europese investeringen ten behoeve van
een vaccin gedaan. Ik kan u derhalve nog geen informatie geven over
eventuele voorwaarden. Nederland heeft bij de totstandkoming van de
technology pool actief landen benaderd om dit initiatief te ondersteunen.
Ik verwacht echter niet dat er een verplichting komt om patenten aan deze
pool over te dragen. Ik blijf het belangrijk vinden dat dit alleen op
vrijwillige basis mogelijk is.
Vraag 55:
Tevens hebben de leden van de PvdA-fractie vragen over het allocatie
voorstel dat is gepresenteerd door de WHO. Hoe beoordeelt het kabinet
dit voorstel? Wat is de Nederlandse positie wat betreft allocatie van een
toekomstig vaccin? Welke afspraken worden in de Europese Unie gemaakt
met betrekking tot de allocatie van een vaccin?
Antwoord: 55
De WHO heeft een kader gepresenteerd voor een wereldwijde allocatie
van COVID-19 vaccins, waarin een onderscheid wordt gemaakt tussen
doelen, prioriteiten en het voorziene tijdspad. Het hoofddoel is het
beperken van COVID-19 sterfte en het beschermen van gezondheidssystemen. Vanwege te verwachte schaarste van het aantal vaccins is er een
scherpe prioritering van risicogroepen gemaakt. Wat betreft het beoogde
tijdspad wil de WHO alle landen een initiële hoeveelheid vaccins

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

25

beschikbaar stellen en vervolgens een inschatting maken van de
kwetsbaarheid van de verschillende landen op basis waarvan de toedeling
zal worden bepaald. Wij waarderen het dat de WHO een aanzet doet om te
komen tot een mondiaal allocatieplan. De verwachting is dat de komende
tijd meer duidelijkheid zal komen over de details van dit plan. Wij hebben
wel vragen bij de gehanteerde percentages voor toewijzing van de initiële
hoeveelheden vaccins. De WHO gaat uit van 3% van de bevolking dat
werkt in de gezondheidszorg en als eerste gevaccineerd moet worden.
Vervolgens wordt er voor 20% van de bevolking gealloceerd waarmee alle
risicogroepen zoals ouderen en personen met onderliggende ziekten
zouden kunnen worden gevaccineerd. Voor Nederland liggen deze
schattingen echter veel hoger. Een definitieve inschatting volgt op basis
van een advies van de Gezondheidsraad, zoals door het kabinet is
aangevraagd.
Momenteel wordt in gesprek met de initiatiefnemers bij de WHO door de
Europese Commissie bezien hoe de inspanningen van de Europese
Commissie en lidstaten en het WHO kader elkaar kunnen versterken.
De Europese Commissie zal de vaccins verdelen op basis van bevolkingsgrootte tussen de bij de betreffende overeenkomst aangesloten EU
lidstaten. Lidstaten kunnen zelf bepalen welke groepen het eerst voor
vaccinatie in aanmerking komen.
Vraag 56:
Tot slot vragen de leden van de PvdA-fractie hoe de Europese Unie heeft
geoordeeld over het bericht dat president Trump de volledige voorraad
remdesivir voor de komende drie maanden heeft opgekocht. Wat is de
reactie van de Europese Unie geweest op dit bericht?
Antwoord: 56
De Europese Commissie is een gezamenlijke inkoopprocedure gestart
voor een aantal (experimentele) geneesmiddelen ter behandeling van
COVID-19, waaronder remdesivir.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 21 501-31, nr. 574

26